ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಛತ್ತೀಸ್ ಗಢಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು 1981 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು (ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ). ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು 466.657  ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅವಿಭಜಿತ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. ಇದು 2008 ರಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಜಯ್-ದುಬ್ರಿ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಸಿಧಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಗ್ರೌಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಕೊರಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ .

 ಸಂಬಂಧಿತ ಅಭಯಾರಣ್ಯ 
ಸನ್ ಘರಿಯಾಲ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾಗ್ದಾರ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು ಸಂಜಯ್ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

 ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು 
ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಲ್ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಹುಲಿಗಳು , ಚಿರತೆಗಳು , ಚಿಟಲ್ , ಸಾಂಬಾರ್ , ಕಾಡುಹಂದಿ , ನೀಲ್‌ಗೈ , ಚಿಂಕಾರ , ಸಿವೆಟ್‌ಗಳು, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು , ಮಾನಿಟರ್ ಹಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು 399 ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದರೆ ಗೋಲ್ಡನ್-ಹೆಡೆಡ್ ಓರಿಯೊಲ್, ಭಂಗ್‌ರಾಜ್ (ರಾಕೆಟ್-ಟೈಲ್ಡ್ ಡ್ರೊಂಗೊ), ಇಂಡಿಯನ್ ಪಿಟ್ಟಾ, ರೂಫಸ್-ಟ್ರೀಪಿ, ಲೆಸ್ಸರ್ ಅಡ್ಜುಟಂಟ್, ರೆಡ್-ಹೆಡೆಡ್ ರಣಹದ್ದು , ಸ್ಯಾನ್ಸೆರೆಸ್ ರಣಹದ್ದು, ಇಂಡಿಯನ್ ವೈಟ್-ರಂಪ್ಡ್ ರಣಹದ್ದು , ಈಜಿಪ್ಟಿನ ರಣಹದ್ದು, ನೈಟ್‌ಜಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಜಾತಿಗಳು.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು 1981 ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 2000 ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಉದ್ಯಾನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ (1440 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ) ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 1, 2000 ರಂದು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ, ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು 2001 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

 ವಿಸ್ತರಣೆ 
ಸಂಜಯ್ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಸಿಧಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಸುಮಿ, ಮಜೌಲಿ ತಹಸಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಹದೋಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈವಾರಿ ತಹಸಿಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಿಂಗ್ರೌಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತ್ರಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಗ್ದಾರ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಧಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಶಹದೋಲ್, ಸತ್ನಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಗ್ರೌಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೋನ್ ಘರಿಯಾಲ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ.

 ವಿಶೇಷತೆ 
ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಲ್ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹುಲಿ , ಚಿರತೆ , ಚಿಟಲ್ , ಸಾಂಬಾರ್ , ಕಾಡುಹಂದಿ , ಚಿಂಕಾರ , ನೀಲ್‌ಗೈ , ಸೇಹಿ , ಮಾನಿಟರ್ ಹಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ 309 ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಂಬಂಧಿತ ಸೋನ್ ಘರಿಯಾಲ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಘರಿಯಾಲ್, ಮೊಸಳೆ ಮತ್ತು ಆಮೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಸ್ಕಿಮ್ಮರ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಾಗ್ದಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳು ಸಹ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡು ಕೂಡ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಸಿಧಿ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಸಿಂಗ್ರೌಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ
 ಕೊರಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ