ಕಂಗೇರ್ ಘಾಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಕಂಗೇರ್ ಘಾಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಚತ್ತೀಸ್ಗಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರ ಮೂಲಕ ಕಂಗೇರ್ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕಿ ಈ ಹೆಸರು. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಗದೀಶಪುರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಇದು ದಟ್ಟಾರಣ್ಯಗಳು,ಜಲಪಾತಗಳು,ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು,ಸುಣ್ಣ ಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ.ಇದು ಚತ್ತಿಸ್ಗಡ ರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿಯಾದ ಬಸ್ತಾರ್ ಮೈನಾ ಹಕ್ಕಿಯ ತವರು ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ.ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯಾನವು ವೈವಿದ್ಯಪೂರ್ಣ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ,ಅರಣ್ಯ, ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳೂ,ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇದ್ದು ಜೀವವೈವಿದ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.ಇದರೊಳಗೆ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗದವರೂ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ

ಪ್ರಕೃತಿಯು ಕಾಂಗರ್ ಕಣಿವೆಗೆ ಅಂತಹ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ದೇವತೆ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ವೈಭವದಿಂದ, ಭೂಗತ ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ. ಕಾಂಗರ್ ಕಣಿವೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ತೃಪ್ತಿಕರ, ವರ್ಣನಾತೀತ ಮತ್ತು ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ.

 ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದೂರ 
ಕಾಂಗರ್ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಜಗದಲ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 27 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . ಇದು ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 330 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . ಇದು ವಾಯುವ್ಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ತಿರತ್‌ಗಢ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಒಡಿಶಾದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಲಾಬ್ ನದಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗರ್ ನದಿಯು ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಇದರ ಸರಾಸರಿ ಅಗಲ 6 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಉದ್ದ 48 ಕಿ.ಮೀ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 200 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಇದರ ಗಡಿಗಳು 48 ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ.

 ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು 
ಬಸ್ತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಉಡುಗೊರೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾದ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಜುಲೈ 1982 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗರ್ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ಕಾಡುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದನ್ನು ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ನಶಿಸುತ್ತಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇದು ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ.

 ಅರಣ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು 
ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮಿಶ್ರ ಪತನಶೀಲ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಲ್, ಬಿಜಾ, ಸಜಾ, ಹಲ್ಡು, ಚಾರ್, ಟೆಂಡು, ಕೋಸಮ್, ಕಬ್ಬು, ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆರ್ಡ್ ಟೀಕ್ ಅರಣ್ಯ ಸೇರಿವೆ.

 ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕಲರವ 
ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ, ಕಾಂಗರ್ ಕಣಿವೆಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಅನೇಕ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಬಹುದು. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೈನಾ ಈ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೈನಾ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ ಗೂಬೆ, ಕಾಡು ಕೋಳಿ, ಕ್ರೆಸ್ಟೆಡ್ ಹದ್ದು, ಸರ್ಪ ಹದ್ದು, ಕಪ್ಪು ರಾಕೆಟ್-ಟೈಲ್ಡ್ ಟರ್ನ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೊಂಗೋಗಳು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

 ವಸತಿ 
ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ವಸತಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅರಣ್ಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟಮ್ಸರ್, ನೇತಾನಾರ್, ತಿರತ್‌ಗಢ, ದರ್ಭಾ ಮತ್ತು ಜಗದಲ್‌ಪುರ ಸೇರಿವೆ. ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಜಗದಲ್‌ಪುರದ ಕಾಂಗರ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಯುವಕರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಸ್ತಾರ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಹೋಂಸ್ಟೇ (+918319846855), ಧುರ್ವಾ ಡೇರಾ ಮತ್ತು ಆಮ್ಚೊ ಲಾಡಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಂಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಕೃಷಿ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

 ಸಂಚಾರ 
ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಕಂಗೇರ್ ಘಾಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ತಲುಪಲು, ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ರಾಯ್‌ಪುರ, ಇದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ, ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ-ಕಿರಂಡುಲ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಜಗದಲ್‌ಪುರ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ದೆಹಲಿ-ಮುಂಬೈ ಹೌರಾ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಯ್‌ಪುರ. ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ, ರಾಯ್‌ಪುರ-ಜಗದಲ್‌ಪುರ 303 ಕಿ.ಮೀ. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ-ಜಗದಲ್‌ಪುರ 313 ಕಿ.ಮೀ. ಹೈದರಾಬಾದ್-ಜಗದಲ್‌ಪುರ 565 ಕಿ.ಮೀ.

 ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ 
ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು 30°C ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 13°C. ಬೇಸಿಗೆಯ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು 42°C ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 20°C. ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 152 ಸೆಂ.ಮೀ.

 ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿ 
ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಜೂನ್ 30 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಜುಲೈ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್‌ಗಳನ್ನು ತರಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಸಹ ತರಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಗರ್ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಇರಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಝೇಂಕರಿಸುವ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಕಂಗರ್ ನದಿಯನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್, ಮೆಚ್ಯೂರ್ ಟ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಾಪ್ಪೆಲಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಬಸ್ತಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್
ಛಾಯಾಂಕಣ

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 cave-biology.org  Cave biology (biospeleology) in ಭಾರತ
 kvnp.in  Kanger Valley National Park
 National Cave Research and Protection Organization, India

ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ವರ್ಗ:ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್