ಅಮರ ಕಾಂತ

ಅಮರ ಕಾಂತ(ಜನನ ೧೯೨೫, ಮರಣ : ೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪)ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಇನ್ಹಿ ಹಥಿಯಾರೋನ್ ಸೇ ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು."Amar Kant, Shrilal Shukla, Kambar win Jnanpith Award" , The Hindu, 20 September 2011. ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರು ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಕಥೆ ಬರೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಿಂದ ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರು ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಲ್ಲಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೪೨ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಆಕ್ಟೋಜೆನೇರಿಯನ್ ಅಮರಕಾಂತ್ ಪೆನರಿ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಅವರು ತಮ್ಮ ೮೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರು ಆರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರಿ, ದೋಪಹರ್ ಕಾ ಭೋಜನ್ (ದಿ ಲಂಚ್), ಜಿಂದಗಿ ಔರ್ ಜೊಂಕ್ (ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಲೀಚ್) ಮತ್ತು ಹತ್ಯಾರೆ (ದಿ ಅಸಾಸಿನ್ಸ್) ನಂತಹ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೈ ಕಹಾನಿ (ಹೊಸ ಕಥೆ) ಆಂದೋಲನವು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಮರೆಮಾಡಿದರು. ಈ ಆಂದೋಲನವು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಗರ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಪುರುಷ-ಮಹಿಳೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್, ಕಮಲೇಶ್ವರ್ ಮತ್ತು ರಾಜೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕರಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. 

ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಅವರ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕ’ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಅಮರಕಾಂತ್ ಒಬ್ಬರು. ಡಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ತ್ರಿಪಾಠಿಯಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಅವರ ನಂತರದ ಕೃತಿಗಳ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಮೇರುಕೃತಿ ಕಫಾನ್ (ದಿ ಶ್ರೌಡ್), ಇದು ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ದೋಪಹರ್ ಕಾ ಭೋಜನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ, ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಲೆಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಬು ಸಕಲ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಿಂದಗಿ ಔರ್ ಜೋಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜುವಾ ಅವರ ಚಿತ್ರಣವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೋಪಹರ್ ಕಾ ಭೋಜನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ನಿವೃತ್ತ ಪತಿ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರವನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಯಾರೂ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಏನೂ ಉಳಿಯದಿದ್ದಾಗ, ಅವಳು ಮೌನವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾಳೆ. 

ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅದರ ಸರಳತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರಣಯ ಕೃಷ್ಣ "ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಅನ್ವೇಷಣೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮರಕಾಂತ್ ಯಾವುದೇ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ನಾಟಕವಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆಳವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಚುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಗರ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು
ನಂತರದ ಅವಧಿಯ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ನಗರ ಕ್ರೌರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹತ್ಯಾರೆಯಲ್ಲಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಎಫ್. ಕೆನಡಿ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವ ಇಬ್ಬರು ಯುವ ರೌಡಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬಡ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವಳ ವೇತನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಓಡಿಹೋಗುವಾಗ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಉದ್ವಿಗ್ನ, ಅಪಹಾಸ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಣ ಮಾಡಿದ ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ಪ್ರಪಂಚವಾಗಿದೆ. ಕುಡಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆದರಿಸುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ನೀಚ! ನೀನು ಹೇಡಿ! ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾದಾಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಜಾತಿಪದ್ಧತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ಕುಡಿಯಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಲಂಚ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ನೀವು ನಕಲಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನೀವು ಹೇಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ? ಹೀಗಿರುವಾಗ ನೀನು ದೇಶ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಜೀವನವು ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕೆಲಸವು ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

೧೯೨೫ ಜುಲೈ ೧ ರಂದು ಬಾಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ೧೭ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಆಚಾರ್ಯ ನರೇಂದ್ರ ದೇವ್, ರಾಮ್ ಮನೋಹರ್ ಲೋಹಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜರ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ “ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಮಡಿ” ಕರೆಯು ಬಲಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಬಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ೧೦ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು ಮತ್ತು ತಹಸಿಲ್ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಜೈಲಿನಿಂದ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ಇತಿಹಾಸವು ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರ ಬೃಹತ್ ಕಾದಂಬರಿ ಇನ್ಹೀನ್ ಹಥಿಯಾರೋನ್ ಸೆ (ಈ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ), ಇದು ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ನಾಯಕರಿಗಿಂತ ಜನರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಹೇಳುತ್ತದೆ: “ಇದನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಚಂಡಮಾರುತ, ಹಳೆಯ ಡೇಮ್ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಥವಾ ಮೆಗಾ ಚಂಡಮಾರುತ ಎಂದು ಕರೆಯಿರಿ, ಇದು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ. ಹೌದು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚಂಡಮಾರುತ. ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಇರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅದು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಮರಕಾಂತ್ ಅವರ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳೆಂದರೆ ಕಾಲೇ ಉಜಲೇ ದಿನ್, ಸುಖಜೀವಿ ಮತ್ತು ಸುನಾರ್ ಪಾಂಡೆ ಕಿ ಪತೋಹು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು