ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ

ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಾಸಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಗುರಿಗಳು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನದ  ಗ್ರಹಿಕೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು, ಉದ್ಯೋಗ, ಪರಿಸರ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಸಮಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.Martha Nussbaum and Amartya Sen, ed. (1993). The Quality of Life, Oxford: Clarendon Press. Description and chapter-preview links.  ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಪ್ಲೈಡ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಹೊಂದಿದೆ: ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ.

ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು:

ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ
ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ
ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳು
ಗುರುತು ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ
ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ

ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಮಾಪನ

ತಲಾವಾರುಗಳು ಜೀವನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇವೆರಡನ್ನೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಜನರ ಗುಂಪುಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವವರಿಗೆ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸಂತೋಷ, ಒತ್ತಡ, ದುಃಖ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ವಾತ್ಸಲ್ಯ. ಸಂಶೋಧನೆಯು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.Federal Reserve Bank of Kansas City, The Increasing Importance of Quality of Life, October 2008 

ಮಾನವ ಅಭಿವೃಧ್ದಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ

ಮಾನವ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಯ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಾಜದೊಳಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿತಾವಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮಟ್ಟಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಎಚ್‌ಡಿಐಯ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾನವನ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.Human Development Index, "Composite indices – HDI and beyond" , Retrieved 16 January 2021.

ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ

ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಾಯಿಲೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃಧ್ದಿ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃಧ್ದಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅಭಿವೃಧ್ದಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅಳತೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, "ಬಡತನ ಮುಕ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ" ಗುರಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬಡತನವು ಆಹಾರ, ನೀರು, ಆಶ್ರಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಮಾನವ ಅಗತ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯ ಮೂಲಕ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನವನ್ನು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Ethical Markets Quality of Life Indicators 
 The First European Quality of Life Survey 2003 
 Quality of Life in a Changing Europe , A research project on the quality of lives and work of European citizens
 Ensuring quality of life in Europe's cities and towns, European Environment Agency
 AQoL Instruments, Quality of Life Assessment Instruments – Centre for Health Economics, Monash University Australia
 The Quality-of-Life-Recorder (Shareware/Freeware) – An electronic questionnaire platform for MS Windows and Java with preconfigured adoptions of numerous important Quality-of-Life instruments (including SF-36, EORTC QLQ-C30) in multiple languages
 Applied Research in Quality of Life, the official journal of the International Society for Quality-of-Life Studies
 Child Indicators Research, the official journal of the International Society for Child Indicators
 Quality of Life Research, an international journal of quality of life aspects of treatment, care, and rehabilitation – official journal of the International Society of Quality of Life Research
 After 2015: '3D Human Wellbeing', policy briefing on the value of refocusing development on 3D human wellbeing for pro-poor policy change, from the Institute of Development Studies, UK.
 Mercer Quality of Living survey 
 Basic Guide to the World: Quality of Life Throughout the World
 Family database, OECD

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ