ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ

ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರ-ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ್ಯ ದೃಷ್ಠಿಕೋನ 
 ೧.ತತ್ವ ಮೀಮಾಂಸೆ  - (ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್) : ತತ್ವಗಳಾವುವು - ಅವು ಹೇಗಿವೆ? 
 ೨.	ಜ್ಞಾನ ಮೀಮಾಂಸೆ -(ಎಪಿಸ್ಟೋಮಾಲೊಜಿ) : ಪ್ರಮಾಣಗಳೆಷ್ಠು -ಯಾವುವು-ಹೇಗಿವೆ?  ಜ್ಞಾನವುಂಟಾಗುವುದು ಹೇಗೆ? 
 ೩	ತರ್ಕ ಶಾಸ್ತ್ರ  (ಲಾಜಿಕ್)              : ಸತ್ಯ ಅಸತ್ಯಗಳ ಪರಿಶೀಲನಾ ವಿಧಾನ. 
 ೪	ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ  (ಸೈಕೊಲೊಜಿ)  : ಮನೋ ವ್ಯಾಪಾರ- ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ. 
 ೫	ನೀತಿ ನಿಯಮ (ಎಥಿಕ್ಸ್ )   : ಲೌಕಿಕ - ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಜೇವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ  ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳು, ಆಚಾರಗಳು. 
 ೬.ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ (ಈಸ್ಥೆಟಿಕ್ಸ್ )      : ಭೌತ - ಅಭೌತ ಅನುಭವಗಳ -  ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ 
 ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯೆ, ಎಂಬ  ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಲ್ಲದು. ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸಗಳೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೇ. ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ವೃದ್ಧರು ಮಾತ್ರರವಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲರೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಶಾಸ್ತ್ರ. ( ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ & ಎಂ.ಎಂ. ಹೆಗಡೆ _ಭಾರತೀಯ ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಚಯ )

 ಭಾರತದ ದರ್ಶನಗಳು. 
 ೧. ಸಾಂಖ್ಯ- (ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ), ಯೋಗ(ಯೋಗ ದರ್ಶನ), ನ್ಯಾಯ, ವೈಶೇಷಿಕ, ಮೀಮಾಂಸ, ವೇದಾಂತ, ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ, ಚಾರ್ವಾಕ, ಇವು ಒಂಭತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ದರ್ಶನಗಳು. 
 ೨.  ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ, ಯೋಗ, ನ್ಯಾಯ ದರ್ಶನ, ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನ, ಮೀಮಾಂಸ ದರ್ಶನ, ಉತ್ತರ ಮೀಮಾಂಸಾ  - ಉತ್ತರ ಮೀಮಾಂಸಾ, ಇವು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಷಡ್ ದರ್ಶನಗಳು (ಆರು ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು) 
 ೩. ಆಸ್ತಿಕ : ದೇವರು, ಪಾಪ ಪುಣ್ಯ ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುವ ಅಥವಾ ವೇದಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುವವನು.  
 ೪. ನಾಸ್ತಿಕ  : ಮೇಲಿನವುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದವನು. ನಾಸ್ತಿಕೋ ವೇದ ನಿಂದಕಃ. ಮನು ಸ್ಮೃತಿ. 
 ೫. ನಾಸ್ತಿಕ ದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ಅವೈದಿಕ ದರ್ಶನಗಳು : ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ,  - ಪರಲೋಕ, ದೇವತೆಗಳು, ಧರ್ಮ, ಪಾಪ ಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರೂ ವೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾರ್ವಾಕರು  ದೇವರನ್ನೂ, ವೇದಗಳನ್ನೂ, ಪರಲೋಕವನ್ನೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. 
 ೬.  ನಿರೀಶ್ವರ ದರ್ಶನ ಆದರೂ ಆಸ್ತಿಕ ದರ್ಶನಗಳು : ಸಾಂಖ್ಯ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ, ಮೀಮಾಂಸ, ಇವು ವೇದಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ದೇವರು ಅಥವಾ ಜಗನ್ನಿಯಾಮಕನನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ 
 ೭. ಸೇಶ್ವರ ದರ್ಶನ : ಈಶ್ವರ, ದೇವರು, ಜಗನ್ನಿಯಾಮಕನನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತವೆ. ಯೋಗ, ವೈಶೇಷಿಕ, ವೇದಾಂತ, ವೇದಗಳು, ಅವಕ್ಕೆ ಆಧಾರ -ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತವೆ.

 ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ 
 ೧.	ಸೂತ್ರಗಳು, ದರ್ಶನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೇಳಿಕೆ, ಪದಗಳ ಗುಂಪು. 
 ೨.	ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ : ಸೂತ್ರಗಳ ವಿವರಣೆ. ಒಂದೆ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದರ್ಶನದವರು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ-ವಿವರಣೆ ನೀಡಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಂಥಗಳಾಗುವುವು. ಇವಕ್ಕೆ ಬಾಷ್ಯಗಳೆಂದೂ, ಬಾಷ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರೆ ವಾರ್ತಿಕಗಳೆಂದೂ, ವಾರ್ತಿಕಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿದರೆ  ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ / ಟೀಕೆ ಎಂದೂ ಆಗುವುದು.

 ಆಧಾರಗಳು  (ಪ್ರಾಚೀನ) 

 ೧.	 ಯೋಗ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ : ಪಾತಂಜಲಿಯ ಯೋಗ ಸೂತ್ರ. 
 ೨.	ಮೀಮಾಂಸಕ್ಕೆ : ಜೈಮಿನಿಯ ಧರ್ಮ ಸೂತ್ರ. 
 ೩.	ವೇದಾಂತಕ್ಕೆ : ಬಾದರಾಯಣರ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರ. 
 ೪.	ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ : ಗೌತಮರ [[ನ್ಯಾಯ ಸೂತ್ರ]].
 ೫.	ವೈಶೇಷಿಕಕ್ಕೆ : ಕಣಾದನ ಸೂತ್ರ. ಕಣಾದ
 ೬.	ಸಾಂಖ್ಯ- ಈಶ್ವರ ಕೃಷ್ಣನ -ಸಾಂಖ್ಯ ಕಾರಿಕಾ
ಚಾರ್ವಾಕ ದರ್ಶನ ಸೂತ್ರ ಗಳು ನಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಚಾರ್ವಾಕ

 ತತ್ವ ಚರ್ಚೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು 
 ೧.	ಜಡತ್ವ :- ಜೀವವಿಲ್ಲದ್ದು.
 ೨.	ಚೇತನತ್ವ :- ಜೀವ ಅಥವಾ ಚಿತ್ ಭಾವ ವುಳ್ಳದ್ದು (ಮನಸ್ಸು ಉಳ್ಳದ್ದು)
 ೩.	ಬೌದ್ಧರು -ಮತ್ತು  ಶಂಕರರ ಅದ್ವೈತ :-ಚೈತನ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ವಾದಿಗಳು.
 ೪.	ಸಾಂಖ್ಯರು -ಮತ್ತು ಚಾರ್ವಾಕರು : -ಜಡ ಪ್ರಧಾನ ವಾದಿಗಳು. 
 ೫.	ನ್ಯಾಯ, ವೈಶೇಷಿಕ, ಮೀಮಾಂಸ, ದ್ವೈತ (ದ್ ವೈ ತ), ಜೈನ ದರ್ಶನಗಳು ಉಭಯ ವಾದಿಗಳು, ಎರಡೂ ಪ್ರಧಾನ ವೆನ್ನುವರು.

 ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು 
 ವಿಭಾಗಗಳು:
 ೧. ಚಾರ್ವಾಕ ದರ್ಶನ              
 ೨.  ಜೈನ ಧರ್ಮ             
 ೩.  ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ                 
 ೪. ಬೌದ್ಧ ದರ್ಶನ		     
 ೫.  ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ	    
 ೬. ಯೋಗ ದರ್ಶನ
 ೭. ನ್ಯಾಯ ದರ್ಶನ-ನ್ಯಾಯ (ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ)     
 ೮. ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನ	    
 ೯.ಮೀಮಾಂಸ ದರ್ಶನ
 ೧೦. ವೇದಾಂತ ದರ್ಶನ ವೇದಾಂತ ದರ್ಶನ / ಉತ್ತರ ಮೀಮಾಂಸಾ         
 ೧೧. ಅದ್ವೈತ| ದರ್ಶನ	    
 ೧೨. ಆದಿ ಶಂಕರರು ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ ದಿ:೨೩-೫-೨೦೧೩
 ೧೩. ವಿಶಿಷ್ಠಾದ್ವೈತ ದರ್ಶನ   
 ೧೪. ದ್ವೈತ ದರ್ಶನ(ಮಾಧ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ.)    
 ೧೫.ಇತರ ದ್ವೈತ ಪಂಥಗಳು 
 ೧೬ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು  /ಶೈವ ಪಂಥ 
 ೧೭. ವೀರ ಶೈವ.(ಶಕ್ತಿ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ)  ವೀರಶೈವ
 ೧೮. ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ.-ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಉಪಸಂಹಾರ
 ೧೯. ವೇದಗಳು--(ವೀರಶೈವ; ಬಸವಣ್ಣ); -- 
 ೨೦.ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ-- 
 ೨೧.ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವರು

 ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ  ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಶೆ 
 ೧೯. ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಲವು ಆಧಾರಗಳು. 
 ೨೦.ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ
 ೨೧.ಪರಮಾತ್ಮ-ಈಶ್ವರ ಅಥವಾ ದೇವರು  
 ೨೨.ಈಶ್ವರನ ಅಸ್ತಿತ್ವ-ಸಮರ್ಥನೆ-ನಿರಾಕರಣೆ 
 ೨೩.ಜಗತ್ತು -ದರ್ಶನಗಳ ದೃಷ್ಠಿಕೋನ 
 ೨೪.ಜೀವಾತ್ಮ,  
 ೨೫. ಮೋಕ್ಷ.   
 ೨೬. ಜ್ಞಾನ ಕರ್ಮ ವಿವಾದ    
 ೨೭. ಮಾಯಾವಾದ
 ೨೮.ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಭಾರತೀಯ ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಚಯ :-  ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ & ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎ.ಹೆಗಡೆ, ಎಚ್.ಒ.ಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತ -ಎಂ.ಜಿ.ಸಿ. ಕಾಲೇಜು ಸಿದ್ದಾಪುರ ಕಾರವಾರ ಜಿಲ್ಲೆ. (ಕಾಪಿ ರೈಟಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ)ಪ್ರಕಾಶಕರು :ದಿಗಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯೆಯ್ಯಾಡಿ ಮಂಗಳೂರು.ಹಿಂದೂಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯ: ಏದುರ್ಕಳ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್

 ನೋಡಿ 
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ದರ್ಶನ ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿ. 
ಭಗವದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ ಹುಟ್ಟು, ಇತಿಹಾಸ, ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪಠನ ಕ್ರಮ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು
ವರ್ಗ:ವೇದಾಂತ
.