ಅನುಶಾಸನ ಪರ್ವ

ಅನುಶಾಸನ ಪರ್ವ ಅಥವಾ "ಸೂಚನೆಗಳ ಪರ್ವ" ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದ ಹದಿನೆಂಟು ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರನೆಯದು. ಅದು ೨ ಉಪ ಪರ್ವಗಳು ಮತ್ತು ೧೬೮ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಪರ್ವವನ್ನು "ಉಪದೇಶಗಳ ಪರ್ವ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಷಯ
ಇದರಲ್ಲಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಷ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಭೀಷ್ಮನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ತಪಸ್ಸು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದಾನದ ಮಹಿಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅಜ್ಜನಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ . ಭೀಷ್ಮ ಸ್ವರ್ಗರೋಹಣ ಪರ್ವವು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಷ್ಮನ ಭೇಟಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಷ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಭೀಷ್ಮನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು  ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗಂಗಾ ಮಾತೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗಾಗಿ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಿಭಾಗ
ಅನುಶಾಸನ ಪರ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2 ಉಪಪರ್ವಗಳಿವೆ-

 (1) ದಾನ-ಧಾರ್ಮಿಕ-ಪರ್ವ,
 (2) ಭೀಷ್ಮ ಆರೋಹಣ ಪರ್ವ

ಅನುಶಾಸನ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 186 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
 Anushasana Parva, English Translation by Kisari Mohan Ganguli
 Anushasana Parva, English Translation by Manmatha Nath Dutt
 Anushasana Parva in Sanskrit by Vyasadeva with commentary by Nilakantha - Worldcat OCLC link
 Anushasana Parva in Sanskrit and Hindi by Ramnarayandutt Shastri, Volume 5
 Anushasana Parva English Translation by Kisari Mohan Ganguli, another archive
 Anushasana Parva, Critical Edition Prepared by Scholars at Bhandarkar Oriental Research Institute BORI

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ