ಆದಿ ಪರ್ವ

ಆದಿ ಪರ್ವ ಅಥವಾ 'ಆರಂಭದ ಪರ್ವ' ಮಹಾಭಾರತದ ಹದಿನೆಂಟು ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು.
ಗಾತ್ರ
ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದ 18 ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿ ಪರ್ವವು ಮೊದಲನೆಯದು. "ಆದಿ" (आदि) ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಮೊದಲನೆಯದು". ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಆದಿ ಪರ್ವವು 19 ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು 236 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ (ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ) ಆವೃತ್ತಿಯು 19 ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಮತ್ತು 225 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ವರೂಪ
ಆದಿ ಪರ್ವವು ನೈಮಿಶಾರಣ್ಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶೌನಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಉಗ್ರಶ್ರವ ಸೌತಿಯಿಂದ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಠಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ವೈಶಂಪಾಯನನು ತಕ್ಷಶಿಲಾದಲ್ಲಿ ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದನು. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ 18 ಪರ್ವಗಳ ಸಾರಾಂಶ, ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಭರತ ಮತ್ತು ಭೃಗು ಕುಲಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಕುರು ರಾಜಕುಮಾರರ ಜನನ, ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಬಗೆಗಿನ ಕ್ರೂರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ
ಆದಿ ಪರ್ವವು 19 ಉಪಪರ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[1] ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಪರ್ವವು ಹಲವು ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 236 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅನುಕ್ರಮಣಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 1)
ಸೌತಿ ನೈಮಿಶಾರಣ್ಯ ವನದಲ್ಲಿ ಶೌನಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಋಷಿಗಳು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಪರ್ವವು ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹತ್ವ, ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಓದುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಗ್ರಹ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 2)
ಈ ಪರ್ವವು ಸಮಂತ ಪಂಚಕ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸೇನಾದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಸಹ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ 18 ಸಂಪುಟಗಳ ಸಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪೌಶ್ಯ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 3)
ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಸರಮಾ  ಶಾಪ, ಧೌಮ್ಯ ಋಷಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಅರುಣಿ, ಉಪಮನ್ಯು ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಕ, ಪೌಶ್ಯ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಈ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪೌಲೋಮ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 4–12)
ಭೃಗು ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಋಷಿ ಛಾಯವನನ ಜನನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಸ್ತಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 13–58)
ಈ ಹಬ್ಬವು ಸಾಗರ ಮಂಥನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ತತ್ವಗಳ ಜೊತೆಗೆ. ಜನಮೇಜಯನ ಸರ್ಪ-ಸರ್ಪದ ಕಥೆ, ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಯಜ್ಞ, ಅಹಿಂಸೆಯ ಧರ್ಮ, ಆಸ್ತಿಕನ ಜನನದ ಕಥೆ ಮತ್ತು ವೈಶಂಪಾಯನ ಮಹಾಭಾರತದ ಪಠಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದಿವಂಶಾವತಾರ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 59–64)
ಪಾಂಡವ ಮತ್ತು ಕುರು ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸ. ಶಂತನು, ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವತಿಯ ಕಥೆಗಳು. ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಜನನ, ಅನಿಮಾಂದವ್ಯನ ಕಥೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರುಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಭವ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 65–142)
ಶಕುಂತಲೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಮಂತನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಮತ್ತು ಭರತನ ಜನನ. ಯಯಾತಿ, ದೇವಯಾನಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಮಿಷ್ಠರ ಕಥೆ. ಯದು, ಪುರು ಮತ್ತು ಪೌರವರ ಇತಿಹಾಸ. ಪಾಂಡವರು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ಅಟ್ತಲ್ಪಟ್ತು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕುಂತಿ, ಮಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿದುರರ ಮದುವೆ. ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು.

ಜತುಗೃಹ ದಹ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 143–153)
ಪಾಂಡವರು ಬಾಣಾವತ ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ದುರ್ಯೋಧನನು ಅಲ್ಲಿ ಜತುಗೃಹ (ಅರಗಿನ ಮನೆ) ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪುರೋಚನನಿಗೆ ವಹಿಸಿದನು. ಬಾಣಾವತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು, ವಿದುರನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದನು, ಅದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಕುಂತಿ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಣಾವತವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ವಿದುರ ಕಳುಹಿಸಿದ ದೂತನ ಮೂಲಕ ದುರ್ಯೋಧನನ ಸಂಚಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು, ಅವನು ಜತುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದನು. ಭೀಮನು ಮನೆಯ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಸುರಂಗವನ್ನು ಅಗೆದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೌರವರು ಕುಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡವರು ಸುಟ್ಟು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

ಹಿಡಿಂಬ ವಧಾ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 154–158)
ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಡಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಪ್ರಯಾಣ. ಭೀಮ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಹಿಡಿಂಬೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬಾಸುರನ ವಧೆ. ಘಟತ್ಕೋಚನ ಜನನ.

ಬಕ-ವಧಾ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 159–166)
ಏಕಚಕ್ರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಭೀಮನಿಂದ ಬಕಾಸುರನ ವಧೆ. ದ್ರೌಪದಿಯ ಜನನ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡುವಿಕೆ.

ಚೈತ್ರರಥ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 167–185)
ಪಾಂಡವರು ಫಂಜಲನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜುನನು ಗಂಧರ್ವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಪತಿ, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಿತ್ರರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು.

ಸ್ವಯಂವರ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 186–194)
ಪಾಂಡವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಜುನನು ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂಬರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧ, ಐದು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ದ್ರೌಪದಿಯ ಮದುವೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ.

ವೈವಾಹಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 195–201)
ಪಾಂಡವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ದ್ರುಪದನ ಸಂತೋಷ. ದ್ರೌಪದಿಯ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಶಾಪ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗಿನ ಅವಳ ಮದುವೆ.

ವಿದುರಾಗಮನ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 202–209)
ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತರಲು ವಿದುರನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಕರ್ಣ, ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ವಿದುರರಿಂದ ಸಲಹೆ. ಪಾಂಡವರು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ.

ರಾಜ್ಯ ಲಾಭ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 210–214)
ಸುಂದ ಮತ್ತು ಉಪಸುಂದ ಮತ್ತು ನಾರದರ ಕಥೆ.

ಅರ್ಜುನನ ವನವಾಸ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 215–220)
ಅರ್ಜುನನ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಗಡಿಪಾರು. ಉಲೂಪಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ, ಅಪ್ಸರರ ರಕ್ಷಣೆ. ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ.

ಸುಭದ್ರ-ಅಪಹರಣ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 221–222)
ಅರ್ಜುನನು ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ ವಿವರಣೆ. ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅವರು ರೈವತಕ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋದರು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಯಾದವರು ರೈವತಕ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ದ್ವಾರಕೆಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಬಲರಾಮನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ರೇವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನ ವಧು ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತನಾದನು. ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವನು ಕೃಷ್ಣನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದನು. ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಜುನನು ಸುಭದ್ರೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.

ಹರಣ ಹಾರಿಕ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯ 223)

ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯರ ಮರಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಜನನ. ದ್ರೌಪದಿಯ ಐದು ಪುತ್ರರ ಜನನದ ಕಥೆ (ದ್ರೌಪದೇಯ).

ಖಾಂಡವದಹನ ಪರ್ವ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 224–236)

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಶ್ವೇತಕಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಗಾಂಡೀವ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ವಾನರ ಧ್ವಜ ರಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಕಾಡನ್ನು ಸುಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಂಯೋಜಿತ ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುರುವಿನ ಮಗ ಅಶ್ವಸೇನನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಪಕ್ಷಿ ಪುತ್ರರ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಹನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಮಯ ಮತ್ತು ದಾನವನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಅವರು ತನ್ನ ಕೃಪೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ಮಾಯಾ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
 Sanskrit classics including Mahabharata  Brown University Archives, with original, translations and commentaries by scholars
 Adi Parva Mahabharata, Translated by Manmatha Nath Dutt (1894)
 English Translation by Kisari Mohan Ganguli
 English Translation Readable, with various research tools, Translated by Kisari Mohan Ganguli, another archive
 Adi Parva in Sanskrit by Vyasadeva and commentary by Nilakantha (Editor: Kinjawadekar, 1929)
 French translation of Le Mahabharata, Adi Parva, by H. Fauche (Paris, 1868)
 A review of critical, less corrupted edition of Adi Parva by Vishnu S. Sukthankar; Reviewed by Franklin Edgerton, Journal of the American Oriental Society, Vol. 48, (1928), pages 186-190

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ