ಶೆಹನಾಯಿ

ಶೆಹನಾಯಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೊಂಡು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಅಥವಾ ಮರದ ಗಂಟೆRanade. p. 307.Hoiberg, p. 1 ಇರುತ್ತದೆ.  ಒಂಬತ್ತು ಮಂಗಳಕರ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.  ರಾಜರುಗಳು ಶುಭ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ವಾದ್ಯವನ್ನು ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.  ಶೆಹನಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಾದಸ್ವರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನ ಉತ್ತರ ಭಾರತ,ಪಾಕಿಸ್ತಾನ,ಇರಾನ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

 ರಚನೆ 
ಈ ವಾದ್ಯವು ಕೊಳವೆಯಾಕಾರವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ರಂದ್ರಗಳನ್ನು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಛುವುದು ಮತ್ತು ತೆರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಶಬ್ಧತರಂಗಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ

 ಮೂಲ 
ಶೆಹನಾಯಿಯು ಪುಂಗಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಶೆಹನಾಯಿ ವಾದಕರು ಗೋವಾ/ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದರು.  ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಾದ್ಯಗಾರರನ್ನು ವಜಂತ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇವರಿಗೆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

 ಸಂಗೀತ 
ಈ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಹಾಡಿಗೆ ವಾದ್ಯಗಾರರ  ಸಾಧನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.  ಶೆಹನಾಯಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ನಗರ ವಾರಣಾಸಿ / ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಧ್ವನಿಯು ಮಂಗಳಕರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತಗಾರ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಶೆಹನಾಯಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಮಾನವಾದ ನಾದಸ್ವರಂ ಆಗಿದೆ. ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ವಾದ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ

ಪ್ರಮುಖ ಶೆಹನಾಯಿ ವಾದಕರು
ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್
ಅನಂತ ಲಾಲ್
ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಭಜಂತ್ರಿ (ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ