ಪಾಶುಪತ ದರ್ಶನ

ಪಾಶುಪತ ದರ್ಶನ ಪ್ರಮುಖ ಶೈವ ಪರಂಪರೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು. ಪಾಶುಪತ ಪಂಥದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಕುಲಿಶನಿಂದ ಸುಸಂಗತಗೊಂಡಿತು. ಗಣಕಾರಿಕ, ಪಂಚಾರ್ಥ ಭಾಷ್ಯದೀಪಿಕಾ ಮತ್ತು ರಾಶಿಕರ-ಭಾಷ್ಯ ಈ ಪಂಥದ ಮುಖ್ಯ ಪಠ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.-ನೋಡಿ ಶೈವ ಪಂಥ
ಪಶುಪತ ಶೈವ ಧರ್ಮ  (  )  ಪ್ರಮುಖ ಶೈವ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು .  ಈ ಪಂಥದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಗಳು 'ಮಹಾ ಪಶುಪತ' ( ವೈದಿಕ  ಪಶುಪತ ತಪಸ್ವಿ ನಂತರ) ಮತ್ತು 'ಲಕುಲ ಪಶುಪತ' ( ಲಕುಲಿಶ ಪಶುಪತ ತಪಸ್ವಿ ನಂತರ). ಪಶುಪತ ಶೈವ ಧರ್ಮವು ಭಕ್ತಿ ( ಭಕ್ತಿ ) ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿತ್ತು.Lorenzen, David N. Śaivism. An Overview, [in]: Gale's Encyclopedia of Religion, vol. 12, 2005, For Pāśupata as an ascetic movement see: Michaels (2004), p. 62.

ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಿನಾಂಕ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ. ಇದು 1 ನೇ ಅಥವಾ 2 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದು.  ಇದನ್ನು ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ , ಇದು 4 ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಅಂತಿಮ ರೂಪವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.  "ಪಶುಪತ ಚಳುವಳಿ" ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಮತ್ತು 14 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು.  

ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು, ಪಾಶುಪತರು "ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ"ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಅಥರ್ವಶಿರ ಉಪನಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ .Indian History, V. K. Agnihottri, 2003. .  ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಭಿಕ್ಷೆ.

 ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ 
ಪಾಶುಪತರು ವೈಷ್ಣವ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ , ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾಶುಪತರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಆತ್ಮವು 'ದುಃಖದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು'ದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ , ಪರಮಾತ್ಮನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ನೋವಿನ ನಿಲುಗಡೆ ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ, ನಿರಾಕಾರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ. ನಿರಾಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲುಗಡೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಚಿಂತನೆಯ ವೇಗ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಅನಂತ, ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಪಂಚಾರ್ಥ ಭಾಷಾದೀಪಿಕವು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ - ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ. ಒಳಗಿನದು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಳಗಿನದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ - ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಕಾರಣ. ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹತ್ತು ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ, ಭೂಮಿ, ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ. ಕಾರಣಗಳು ಹದಿಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ, ಜ್ಞಾನದ ಐದು ಅಂಗಗಳು, ಕ್ರಿಯೆಯ ಐದು ಅಂಗಗಳು, ಮೂರು ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳು, ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ, ಅಹಂಕಾರ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ತತ್ವ. ಈ ಆಂತರಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮವಲ್ಲದವರೊಂದಿಗೆ ಭ್ರಮೆಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ . ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಚೇತನ ಆತ್ಮವು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ, ಹಸಿದ ಮತ್ತು ಅತೃಪ್ತ. ಹಸಿದದ್ದು ಜೀವ , ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆತ್ಮ, ಆದರೆ ಅತೃಪ್ತವಾದದ್ದು ಅವುಗಳಿಲ್ಲದ ಆತ್ಮ. 

ಪಾಶುಪತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮವು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗುವುದು ಏಕತೆಯಾಗಿದೆ . ಇದನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿಲುಗಡೆ. ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿಲುಗಡೆಯ ಮೂಲಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . 
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು