ವಿಚ್ಛೇದನ

ವಿಚ್ಛೇದನ  (ಅಥವಾ ಮದುವೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು )  ಮದುವೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೊನೆಯ ಮುಕ್ತಾಯ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ಬಂಧನ  ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ಇತರೆ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿಯ ಬೆಂಬಲ,ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ,ಮಕ್ಕಳ ಬೆಂಬಲ,ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ,ಮತ್ತು ಸಾಲ ಹಂಚಿಕೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ,ವಿಚ್ಛೇಧನವು ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿರರ್ಥಕ ಹಾಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈವಾಹಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.  ಏಕಪತ್ನೀತ್ವ ಯಾ ಏಕಪತಿತ್ವ ಪದ್ಧತಿ ಕಾನೂನಿದ್ದಾಗ,ಇದು ಮಾಜಿ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಬೇರೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಿದ್ದಾಗ,ವಿಚ್ಛೇದನ ಮಹಿಳೆಗೆ ಬೇರ‍ೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾನೂನುಗಳು ಬೇರೆಬೇರ‍ೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಲ್ತಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್,ಹೀಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ರದ್ದತಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇದೆ. 1971 ರಿಂದ 1996ವರಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತಗೊಳಿಸಿವೆ: ಸ್ಪೇನ್, ಇಟಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ.ದ ಲಾಂಗ್ ರನ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಲಿಗಲೈಸಿಂಗ್ ಡಿವೋರ್ಸ್ ಆನ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ .

 ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಾನೂನು 
ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ,ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸಂಗಾತಿಗಳ ತಪ್ಪು ಆರೋಪಿಸಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಲು ವಿಚ್ಛೇದನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ "ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ,ಸಾಲ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ,ಪಾಲನೆಯ ಮಾಡುವ ಯೋಗ್ಯತೆ,ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇಂದಿಗೂ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನಿಂದ ಪಡೆದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನ ನಿಬಂಧನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ,ಆದಾಗ್ಯೂ ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಅಥವಾ ಮದುವೆಯ ನಂತರದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು,ಅಥವಾ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪದಂದವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ,ಸಂಗಾತಿಗಳಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ತುಂಬಾ ಶ್ರಮದಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯ ನಡೆಸುವುದು ದುಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುವಂತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇತ್ತಿಚೀಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಧಾನ,ಸಹಕಾರ ವಿಚ್ಛೇದನ, ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸಮಾಲೋಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ,ಸಂಗಾತಿಗಳು  ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಕಾನೂನಿನೇತರ ಅಧಿಕಾರಗಳಿಂದಲೇ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಆಯ್ಕೆಯ ಅವಕಾಶ ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಿಂದ "ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಚ್ಛೇದನ"ದಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನದ ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪುನಃ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸ್ವತಂತ್ರರು ( ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವ ಅಥವಾ ದ್ವಿಪತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನ).
ಕೆನಡಾದ,ಸಾಸ್ಕಾಚೆವನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ವೈವಾಹಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕ್ರೈಟಿರಿಯಾ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ,ಮದುವೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿಚ್ಛೇದನ ದೊರೆಯುವವರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ,"ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆವಾಸಮಾಡುವಿದ್ದರೇ" ಮದುವೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಸಾಸ್ಕಾಚೇವನ್‌ನಲ್ಲಿ,ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ವಿಚ್ಛೇದನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ.  ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಕೆನಡಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ಪದ್ಧತಿಯ ಎಸ್.293 ಕೆನಡಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋಡ್‌ ಅದರ ಎದುರು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು.

ವಿಚ್ಛೇದನ ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವಿಚ್ಛೇದನವು ಇಪ್ಪತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಯುನೈಡೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್,ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್,ಕೆನಡಾ,ಜರ್ಮನಿ,ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ,ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೆವಿಯಾದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸವಕಲು ಮಾತಾಗಿದೆ. ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತಿಚೇಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

 ವಿಚ್ಛೇದನದ ಪ್ರಕಾರಗಳು 

ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನಡುವೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯಿದೆ,ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮೂಲ ಅಂಶಗಳಿವೆ: ತಪ್ಪು ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಆಧಾರಿತ. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಆರೋಪಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ,ಸಾಲ,ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಇವುಗಳನ್ನು  ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ನೋಡಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ವಿಚ್ಛೇದನ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಕಾಯುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ,ವಾಸಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

 ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ವಿಚ್ಛೇದನ 
ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯು ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಗೆ ಆರೋಪ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ.

ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಾಕಬಹುದು.

 ದೋಷ-ಕಾರಣದ ವಿಚ್ಛೇದನ 
1975ಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇಧನ ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಮದುವೆಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.  ಇದು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ನಿಬಂಧನೆಯ "ಆಧಾರಗಳು"("ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ),ಮತ್ತು ಮದುವೆಯನ್ನ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಇದೊಂದೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ,ಎಲ್ಲಾ 50 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅಫ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ-ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಈಗ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ, 2010ರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಕರಡು ಮಸೂದೆಗೆ ಅಂಗೀಕಾರ ದೊರೆತಿದೆ, ಕೊನೆಯ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ  ತಪ್ಪು ಆಧಾರಿತ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಕರಡು ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಳಸಂಚಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ( ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು),ಅಥವಾ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ (ಅಪರಾಧ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ),ಪರೋಕ್ಷ ಸಮ್ಮತಿ( ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿಸುವ ತಂತ್ರ ನಡೆಸಿದಾಗ),ಅಥವಾ ಇತರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದನೆಗೊಳಗಾದಾಗ ತಪ್ಪು ಆಧಾರಿತ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಕಂಟೆಸ್ಟೇಡ್ (ಕಲಹ ಹೊಂದಿರುವ) ಆಗಬಹುದು. ಕಂಟೆಸ್ಟೇಡ್ (ಕಲಹ ಹೊಂದಿರುವ) ತಪ್ಪು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗಬಹುದು,ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರದೆ,ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಅಂಗೀಕಾರ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.  ಹೋಲಿಕೆಯ ಧರ್ಮಶೀಲತೆ (Comparative rectitude) ಎಂಬ ಶಬ್ಧವನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಈ ಶಬ್ಧವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

 ಸಮರಿ (ಸರಳ) ವಿಚ್ಛೇದನ 
ಸಮರಿ (ಅಥವಾ ಸರಳ) ವಿಚ್ಛೇದನವು, ಕೆಲವೊಂದು ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇಧನವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕೆಲವು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನೇರಾ ನೇರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
 ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಮದುವೆ (5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ)
 ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ (ಅಥವಾ,ಇದ್ದಾಗ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಗಾತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆ ಹಣ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಾಗ) 
 ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರಆಸ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ (ಅಡವಿಡುವುದುಇಲ್ಲ)
 ವೈವಾಹಿಕ ಆಸ್ತಿ ಒಂದು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ (ಸುಮಾರು $35,000 ವಾಹನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ)
 ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ (ವೈವಾಹಿಕ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ)

 ಅನ್‌ಕಂಟೆಸ್ಟೆಡ್ ವಿಚ್ಛೇದನ 
95% ರಷ್ಟು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು "ಅನ್‌ಕಂಟೆಸ್ಟೇಡ್" ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆಸ್ತಿ,ಮಕ್ಕಳು,ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ(ವಕೀಲರು/ಸಂಧಾನಕಾರರು/ಸಹಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದ ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿರಬಹುದು), ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೃಪಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಒಪ್ಪಂದ ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಅಂಗೀಕಾರವಾದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಬಹುತೇಕ ಖಾತ್ರಿಯಾದಂತೆ. ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರದಿದ್ದರೇ,ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾಗಮಾಡುವು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು. ಇದು ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ,ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವಾದ ಒಯ್ಯುವ ಮೊದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಷಯವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವವರಾದಿದ್ದರೆ ಅವರ ನಡುವೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಎಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಂದು ಸರಳ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ $175 ಮತ್ತು $350 ನಡುವೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ  ಮತ್ತು ಸಂಧಾನದ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳನ್ನು ಅನ್‌ಕಂಟೆಸ್ಟೆಡ್ ವಿಚ್ಛೇದನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ,ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಹೊರತಾದ ಸ್ವ-ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ,(i.e. pro se) ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೆಗೊದಲ್ಲಿ, 1992ರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 46%ರಷ್ಟು ಸ್ವ-ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿದ್ದು, 2000ರಲ್ಲಿ 77%ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ  1999ರಲ್ಲಿ 66%ರಷ್ಟು, 2001ರಲ್ಲಿ 73%ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನಗರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 80%ರಷ್ಟು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ pro seನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

 ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ 
ವಿಚ್ಛೇದನ ಮಾಡುವ ಸಂಗಾತಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕ್ರಮ ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ. ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ,ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ  ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳ ಸಹಾಯಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಟಸ್ಥ ಹಣಕಾಸು ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯಕರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಲಹೆಗಾರರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಒಂದು ತಿರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.  ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಿಪರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಿರ್ಮಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೆ, ವಕೀಲರು ಕಂಟೆಸ್ಟೆಡ್ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಅನರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ,ಹಾಗಾದರೆ ಸಹಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೇ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಇದು ಇತರೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗಿಂತ( ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ಸಂಧಾನ) ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದಾಗಿದೆ.   ಆದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಹಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.  ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾದ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ.

 ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಚ್ಛೇದನ 
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಚ್ಛೇದನ ಇದರರ್ಥ  ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೆಲವು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೋರ್ಚುಗಲ್,ಕಾನೂನಿನೇತರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ  ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ   ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಸಹಕಾರಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮನವಿ ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳುಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ, ಜೀವನಾಂಶ,ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಳಾಸ, ಒಂದು ತಾಸಿನೊಳಗಡೆ ಸರಳವಾಗಿ (ಸಮರಿ) ತೀರ್ಮಾನವಾಗಬಹುದು.ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಆಫೀಶಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ . ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008. ಎಬೌಂಟ್ ದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡಿವೋರ್ಸ್ . ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡೈವೋರ್ಸ್ ಲಿಟಿಗೇಶನ್ . ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008. ಇಯು ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್ ಆನ್ ಎ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಫಾರ್ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡೈವೋರ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ . ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡೈವೋರ್ಸ್ FAQ ಗಳು . ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.

 ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಚ್ಛೇದನ 
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ,ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ  ನಡುವಿನ ಬಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಂಪರ್ಕದ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಲಹೆ ನೀಡಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವವರು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾರ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಕೆಲಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ,ಬೇರೆಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸರಿಹೊಂದುವ ವಿಚ್ಛೇದನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದು.  ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಸಭೆಯ ಸಮಯಸಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ -ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕಾನೂನಿನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಇವರು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರನನ್ನು ಅಟಾರ್ನಿ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರದಂತೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.   ವಿಚ್ಛೇದನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾರರು ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರು ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳಾಗಿರದೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾರರಾಗಿರಬಹುದು,ಆದರೆ ಅವರು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಚ್ಛೇದನವು ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು  ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

 ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು 

 ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು 
2008ರ, 46%ರಷ್ಟು ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಬೇರೆ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 40%ರಷ್ಟು ಮದುವೆಗಳು 2008ಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಇದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು, ಕಳೆದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯು ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗಿದೆ. 1955 ರಿಂದ 1959ವರೆಗೆ  ಮಹಿಳೆಯರ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅವರ 15ನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದರು  ಆದರೆ 1985 ರಿಂದ 1989ವರೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ 57 % ರಷ್ಟು ಜನ ಮಾತ್ರ 15ನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಮದುವೆಯ ನಡವಿನ ಮಧ್ಯದ ಸಮಯ ಮೂರುವರೆ ವರ್ಷ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಯು.ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣ ಕೂಡ.  ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಸಕಾಹರಿ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಸ್,ಹಣ,ಜನಾಂಗ,ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು 1995ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.  ಇತ್ತಿಚೀಗೆ ಬಾರ್ನಾ ಗ್ರುಪ್ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಚ್ಚಿನ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಪದೇ ಪದೇ ಚರ್ಚಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

2001ರಲ್ಲಿ,ಒಂದೇ ನಂಬಿಕೆಯ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯ ಜನರ ನಡುವಿನ ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರುಪಟ್ಟು ವಿಚ್ಛೇದನ ನಡೆದಿವೆ. 1993ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ,ಎರಡು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಧರ್ಮದವರಲ್ಲಿ ಐವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯುವ ಸಂಭವವಿದೆ ;ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಇವಾಂಗೆಲಿಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಭವನೀಯತೆ ಇದೆ; ಯಹೂದಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ನಡುವೆ 40%ರಷ್ಟು ಸಂಭವವಿದೆ.

ಸಹ ಜೀವನದಿಂದಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಒಲವುಳ್ಳ ಜೋಡಿಗಳು ಮೊದಲು ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸಮಾಡಲು ಒಲವು ತೋರುತ್ತಾರೆ,ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಸಹ ಜೀವನ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾರರು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮದುವೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ,81% ರಷ್ಟು ಕಾಲೇಜು ಪದವಿಧರರು,26 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ  1980ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ,65% ರಷ್ಟು 26 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಕಾಲೇಜು ಪದವಿಧರರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ  1980ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, 49% ರಷ್ಟು 26 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪದವಿಧರರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ  1980ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಓಟಿಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಿಂತ- ಲಿಬರ್ಲ್ ಓಟಿಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಡಿಮೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯದ ಜನರು ಮದುವೆಯಾಗಲು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕಾಯಲು ತಯಾರಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು 2004 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.

1975 ರಿಂದ 1988ವರೆಗೆ ಯು.ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡರಷ್ಟು ಹೆಂಡತಿಯರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 1975ರಲ್ಲಿ, 71.4% ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದಲೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು 1988ರಲ್ಲಿ, 65% ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದಲೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಯು.ಎಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 95% ರಷ್ಟು "ಅನ್‌ಕಂಟೆಸ್ಟೇಡ್" ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು,ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನ್ಯಾಯವಿಚಾರಣೆ ಹೊರತಾಗಿ (ವಕೀಲರು/ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾರರು/ಸಹಕಾರಿ ಸಂಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೇ)ಆಸ್ತಿ,ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.

 ಯುರೋಪ್‌ 
1960 ಮತ್ತು 2002ರ ನಡುವೆ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ 20% ರಷ್ಟು ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

 ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ 
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತಿಚೀನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಲ್ಲಿ 11.9ರಷ್ಟು ಜನ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದದ್ದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.    1981ರಿಂದ ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ 
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲರಷ್ಟು ಮದುವೆಯು ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ 1000 ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 2.7ರಷ್ಟು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದು ತುತ್ತತುದಿ ತಲುಪಿತು, 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1000ಜನರಲ್ಲಿ 2.3ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು

 ಜಪಾನ್‌ 
ಪಾನಿನಲ್ಲಿ,1960ರಿಂದ  2002ವರೆಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿ 290,000ರಷ್ಟು ತಲುಪಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಇತ್ತಿಚೀಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣ ಇವೆರಡು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು 251,000, ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ 1.99 (ಪ್ರತಿ 1,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ).

 ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ 
 ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಇವೆರಡು ದೇಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿವೆ, ಒಂದಕ್ಕೆ ಒಂದರಂತೆ ಅಥವಾ ಒಂದೂವರೆ ಶೇಕಡಾ ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಇಂದಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಒಪ್ಪಿತ ವಿವಾಹ ಇಂದಿಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಷ್ಟು ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ.  ಇತರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವಾರು ಜನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿನ ತೊಡಕಿಗೆ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಪರಿಹಾರ ಕಂದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸಂತಸ ಇಲ್ಲದಿರುವಂತಹ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಯೇ ತೊಳಲಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 

 ಇತಿಹಾಸ 

 ಗ್ರಿಕೋ-ರೋಮನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ 

ಪ್ರಾಚೀನ ಅಥೇನಿಯನ್ನರ ಶಬ್ದಕೋಶವು ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಾರಣಗಳು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧಿಶರೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಾಚಿನ ರೋಮನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಚೇದನವು ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಪತ್ಯವು ಬಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ರೋಮ್‌ನ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಕಾನೂನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ತತ್ವವಾದ "ಮ್ಯಾಟ್ರಿಮೋನಿಯಾ ಡಿಬೆಂಟ್ ಎಸ್ಸೆ ಲಿಬೆರಾ" ("ಮದುವೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಬೇಕು") ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮದುವೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಸಿವಿಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದರೂ ಕೂಡ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಿಷೇಧಗಳು ಕೇವಲ ಗಂಭೀರವಾದ ಪರಿಮಿತಿಗಳ ಮೀರಿಕೆಯ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.    ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಾರ್ವಭೌಮರುಗಳಾದ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಂಟೈನ್ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಇವರುಗಳು ಗಂಭೀರವಾದ ಕಾರಣದ ವಿಚ್ಚೇದನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಅಚಲವಾದ  ಕಟ್ಟುಪಾಡು ವಿಧಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇದು ಆರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಂದ ಸಡಿಲಗೊಂಡಿತು.

 ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್ 
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ಕ್ರೈಸ್ತಪಾದ್ರಿಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೇವನವು ಆರಂಭಗೋಡಿತು. ಒಂಭತ್ತನೇ ಅಥವಾ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿತು,ಕೇಂಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಾ, ಪು. 96 (14ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ. 1896)) ಅದು ಮದುವೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವರಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಅವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಬಂಧಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ ಸಂಸ್ಕಾರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.ಕನ್ಸಾಸ್ ಆಫ್ ದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಟ್ರೀಟ್ ಟ್ರೆಂಟ್, ಟ್ವೆಂಟಿ ಫೋರ್ಥ್ ಸೆಶನ್

ಆದಾಗ್ಯೂ ಇಂದು ವಿಚ್ಚೇದನವು, ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮದುವೆಯ ವಾರ್ಷಿಕತೆ ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಇಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ( ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ಅಗಲಿಕೆ ) ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಡಿವೋರ್ಸ್ ಎ ಮೆನ್ಸ ಎಟ್ ಥೊರೊ" (ಡಿವೋರ್ಸೆ ಫ್ರಾಮ್ ಬೆಡ್- ಎಂಡ್ ಬೊರ್ಡ್.") ಎಂದು ಆಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸಲು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧವು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.ಕೇಂಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಾ, ಪು,  125, n. 1 (14ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ.. 1896). ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮದುವೆ ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದಾಚೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರಾಕರಣಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯಗಳು ಕ್ರೈಸ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಡಚಣೆಗಳ ಸ್ವೀಕೃತ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ನಿರಾಕರಣ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. “ಪೂರ್ತಿಯಾದ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಮದುವೆಯು ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.” ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್, ಕಂಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ದ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, 428 (ಲೀಗಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿ. 1984).ಕೇಂಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಾ, ಪು. 1225, n. 1.ಇ.ಕೋಕ್, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ದ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, 235 (ಲೀಗಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿ. 1985). ಮದುವೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಬ್ಬರಾಗುವುದನ್ನು ಚರ್ಚ್ ಗುರುತಿಸಿತು: ಮದುವೆಯಿಂದಾಗಿ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ: ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮಾನತ್ತುಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಗಂಡನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: ಯಾರ ಸುರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆಯೋ ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಏಕೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ."  ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್, ಕಂಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ದ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಪು. 435 (ಲೀಗಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿ. 1984. ಮದುವೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯರು ಒಬ್ಬರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯವರ ಅನುಚಿತ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆ ಏಕತ್ವವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

 ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ಯತೀತತೆ 
"ನಂತರ ಮದುವೆಯು ಸಿವಿಲ್ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿವಿಲ್ "ಡಿವೋರ್ಸ್ ಎ ವಿನ್ಕುಲೋ ಮೆಟ್ರಿಮೋನಿ", ಅಥವಾ "ಮದುವೆಯ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ" ಎನ್ನುವ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಮದುವೆಗಳು ರದ್ದುಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತಬೋಧಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿವೆ. ನಂತರ ಮದುವೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು,ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್, ಕಂಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ದ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಪು. 429. ಮತ್ತು ಈಗ ವಿಚ್ಛೇದನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಯಿದೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಧೋರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯರ ನಡುವೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಯ ಸುಳಿವಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಅಡಿಪಾಯ ಸ್ರಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡುವುದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು "ಅಮಾಯಕ ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ" ಪವಿತ್ರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯರಿಬ್ಬರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, "ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಮದುವೆಯ ಬಂಧದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ".ಕೇಂಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಾ, ಪು. 401.  ಹಾಗೆಯೇ, ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪದಬಹುದು, ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಮದುವೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಅಂದರೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಿಕೆ, ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧ, ಅಥವಾ “ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ವರ್ತನೆ”ಗಳಂತಹ ಸಂದರಭದಲ್ಲಿ.ಕೇಂಟ್ಸ್ ಕಮೆಂಟರೀಸ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಾ, ಪು. 147.

 ಜಪಾನ್‌ 
ಎಡೋ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1603–1868), ಗಂಡಂದಿರು ಮಾತ್ರವೇ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯರಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ, ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಅಥವಾ ಮದುವೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವರು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯರು ಅವರ ಗಂಡಂದಿರುಗಳಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಹೆಂಡತಿಯರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಿಂಟೋ "ವಿಚ್ಛೇದನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ" ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.http://web-japan.org/tokyo/know/marriage/mar.html 
 Web Japan ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮದುವಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಮದುವೆಯು ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

 ಭಾರತ 
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮದುವೆಯ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

 ಇಸ್ಲಾಂ 
ಇಸ್ಲಾಂ ನ್ಯಾಯಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ವಿವಾಹೇತರ ನ್ಯಾಯತತ್ವದಲ್ಲಿ, ವಿಚ್ಛೇದನವು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ತಲಾಖ್  ಎಂದು ಅನ್ವಯಗೊಂಡಿದೆ.*"ತಲಾಕ್".ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೊಪಿಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಮ್. ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ಗಂಡನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಲು ಖುಲಾ ಎನ್ನುವುದು ಇಸ್ಲಾಂ ಮಹಿಳೆಯ ಹಕ್ಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಯಾ ಭಿನ್ನಪಂಥದಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ತಿರಸ್ಕ್ರತಗೊಂಡಾಗ ಇಸ್ಲಾಂನ ಸುನ್ನಿ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ತ್ರಯಾಧರಿತ ತಲಾಖ್ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯತತ್ವಗಳ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಜೊತಗೆ ತಲಾಖ್ (ಸಂಘರ್ಷ) ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯ ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತುಒಟ್ಟೋಮನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿವಿಚ್ಛೇದನದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಈಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 500 ಮಹಿಳೆಯರ ವಿವಾಹೇತರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು Al-Sakhawi ದಾಖಲಿಸಿತು,ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಮದುವೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ನಿದರ್ಶನಗಳಿದ್ದವು, ಮಾಮ್ಲುಕ್ ಸುಲ್ತಾನನ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವರು ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. Al-Sakhawiಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೈರೋನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಿಯಮಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಮದುವೆಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಪಷ್ಚಿಮ ಜಾವಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ 70%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಲಾಕ್‍ -ವಿಚ್ಛೇದನ ಕ್ರಮ, ನಿಯಮ ಬಾಹಿರ
ವಿವಾದಿತ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಭಿನ್ನ ನಿಲುವಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ ದಿ.22 ಆಗಸ್ಟ್, 2017 ಮಂಗಳವಾರ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬುಗೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಖ್‌ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಎಸ್‌. ಖೇಹರ್‌ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌. ಅಬ್ದುಲ್‌ ನಜೀರ್‌ ಅವರು ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಕುರಿಯನ್ ಜೋಸೆಫ್, ರೋಹಿಂಗ್ಟನ್ ನಾರಿಮನ್‌ ಮತ್ತು ಉದಯ್ ಲಲಿತ್ ಅವರು ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಕುರಿಯನ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತರಾದರೆ, ಯು.ಯು. ಲಲಿತ್‌ ಅವರು ಹಿಂದು. ರೋಹಿಂಗ್ಟನ್‌ ಎಫ್‌. ನಾರಿಮನ್‌ ಜೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಬಹುಮತದ (3:2) ತೀರ್ಪಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ.ನಿಲುವು: ಒಮ್ಮತದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 2೪ Aug, 2017

ಏಕಕಾಲ ತಲಾಕ್‍ -ವಿಚ್ಛೇದನ ಕ್ರಮ ನಿಯಮ ಬಾಹಿರ
ವಿವಾದಿತ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಭಿನ್ನ ನಿಲುವಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ ದಿ.22 ಆಗಸ್ಟ್, 2017 ಮಂಗಳವಾರ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬುಗೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಖ್‌ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಎಸ್‌. ಖೇಹರ್‌ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌. ಅಬ್ದುಲ್‌ ನಜೀರ್‌ ಅವರು ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಕುರಿಯನ್ ಜೋಸೆಫ್, ರೋಹಿಂಗ್ಟನ್ ನಾರಿಮನ್‌ ಮತ್ತು ಉದಯ್ ಲಲಿತ್ ಅವರು ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಕುರಿಯನ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತರಾದರೆ, ಯು.ಯು. ಲಲಿತ್‌ ಅವರು ಹಿಂದು. ರೋಹಿಂಗ್ಟನ್‌ ಎಫ್‌. ನಾರಿಮನ್‌ ಜೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಬಹುಮತದ (3:2) ತೀರ್ಪಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ ತ್ರಿವಳಿ ತಲಾಖ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ.

 ವಿಚ್ಛೇದನದ ಕಾರಣಗಳು 
ಯುಕೆ ಯ ಗ್ರಾಂಟ್ ಥ್ರೊಂಟನ್ ನಿರ್ವಹಣ ಸಮಾಲೋಚಕರ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ವೈವಾಹಿಕ ವಕೀಲರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ನಿಕಟಸ್ಥ ಮುಖ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿವೆ.

2004ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು:
 ವಿವಾಹೇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳು - 27%   
 ಮಾನಸಿಕ/ದೈಹಿಕ ನಿಂದನೆ - 17%
 ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು - 13%
 ದುಶ್ಚಟಗಳು, ಉದಾ. ಕುಡಿತದ ಚಟ ಹಾಗೂ ಜೂಜಾಡುವುದು - 6% 
 ಕಾರ್ಯವ್ಯಸನತೆ - 6%

ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅನುಸಾರ, 75% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 25% ಮಹಿಳಿಯರು ವಿವಾಹೇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಪರಿವಾರದ ದಣಿವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಣಿವಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲ 78% ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಿವಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ 22% ಪುರುಷರ ಪಾರಿವಾರ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ನಿಂದನೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಾನವಾಗಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು 60% ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರೆ 40% ಪುರುಷರು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವರು. ಕಾರ್ಯವ್ಯಸನತೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳಲ್ಲಿ 70% ಪುರುಷರು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು 30% ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 93% ವಿಚ್ಛೇದನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಯಾಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು 2004ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ವಿವಾದವಾಗಿದೆ. 53% ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು 10ರಿಂದ 15 ವರ್ಷಗಳ ಸಫಲ ಮದುವೆಗಳದಾಗಿದ್ದು 40% ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಮದುವೆಯ 5ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆಗಿವೆ.  ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನ-ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮದುವೆ 20 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಉಳಿದರೆ ಅದು ವಿಚ್ಛೇದನಯಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಡಿಮೆ.

ಮದುವೆಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಯಸ್ಸು ಕೂಡ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ; ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ಒಬ್ಬ ಸಮರಸವಾಗಿರುವ ಜತೆಗಾರನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶ ಅಥವಾ ಅನುಭವ ನೀಡಬಹುದು.

 ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನ 

ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ), ಸರ್ಕಾರ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕೊಡುತ್ತದೆ.  ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಒಂದು ಸಂಭಾವಿತ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವಿತ ವಿಚ್ಛೇದನ (ಧರ್ಮದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ) ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಮಾನದಂಡ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕಾರಣ, ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಅವಿವಾಹಿತ, ವಿವಾಹಿತ, ಅಥವಾ ವಿಚ್ಛೇದಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಧರ್ಮದ ಪದ್ಧತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅನುಸಾರ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳು ಈ ಭೇದವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಮದುವೆ ಹಾಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಪಾಲನೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಇಸ್ಲಾಮ್ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಗಂಡ ಅಥವಾ ಹೆಂಡತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಪ್ರಾರಂಭಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಠ ಷರತ್ತು ಹಾಗೂ ಕಾಯುವ ಸಮಯಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರುವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪರ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಆನ್ ಡೈವೋಸ್, ಮೇ 1999.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.  ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪ್ರವಚನ ಬರಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೈಸ್ಥರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬದಲಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಹಲವು ವರ್ಗಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸದಿದ್ದರೂ ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ. ಸುಧಾರಿತ ಯೆಹೂದ್ಯ ಮತ ಸಂಭಾವಿತ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಅರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಚ್ಛೇದನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಹುದ್ಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಹೂದ್ಯ ಮತದಲ್ಲಿ ಗಂಡ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು get  ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ.

ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಶರಿಯ (ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ಕಾನೂನು) ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ (ಯಹುದ್ಯ ಮತದವರು, ಕ್ರೈಸ್ಥರು, ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ರು, ಹಾಗೂ ಡ್ರೂಸ್‌ರು), ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಹೊರೆತು ಪಡಿಸಿ ಅಂತರಧರ್ಮದ ಮದುವೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ.  ಯಹುದ್ಯರಿಗೆ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಣೆ ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಬೋಧಕರಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊಡಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಸಂಸಾರದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಬೋಧಕರ ನ್ಯಾಯಲಯ ಅಥವಾ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಸಂಭಾವಿತ ನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಬಹುದು.

 ಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನ 

ಅಮೇರಿಕದ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕತೆ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಾಶನದ ಅನುಸಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ವಿಚ್ಛೇದನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಹಾಗೂ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿವೆ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60% ಮನವಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಪರಿಚಯವಾದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 70% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಅನುಸಾರ. ಕಾಲೆಜು-ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಶೇಖಡಾಂಷ ಸುಮಾರು 90% ಇದೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

UKಯಲ್ಲಿ 2004ರ ಗ್ರಾಂಟ್ ಥ್ರೋಟನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅನುಸಾರ ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತ್ಯರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, 60% ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಪರಿಗಣನೆಯ ಇತ್ಯರ್ಥ ದೊರಕಿದೆ. 30% ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಿಯನ್ನು 50-50 ಆಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಬರಿ 10% ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪುರುಷರು ಉತ್ತಮ ಇತ್ಯರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ (ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ 24%ಯಿಂದ ಇಳಿದು).  ವರದಿಯು ಕೊನೆಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೂಡು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಕೆಲವು ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವಾಗ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಹೂದ್ಯ ಮತದ ಕಾನೂನು ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಜೋಡಿಗಳಿಗೆ (ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಭಾವಿತ ಕಾನೂನುಯಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಎಲ್ಲ ಯಹುದ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ), ಗಂಡ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು get  ಎಂಬ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಪುರುಷನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಮಹಿಳೆಯು ಗಂಡನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಒಂದು ನ್ಯಾಯಲಯ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಗಂಡ ತನ್ನ ಮಹಿಳೆಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು (get) ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವನು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳನ್ನು agunah ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು, ಹಾಗಾಗಿ ಅವಳು ಇನ್ನು ವಿವಾಹಿತಳು ಹಾಗೂ ಪುನರವಿವಾಹ ಆಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹಿತ ಯಹುದ್ಯ ಮಹಿಳೆಯ ವಿವಾಹೆತರ ಪ್ರಕರಣದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು mamzerim  (s) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ mamzerim  ಅಲ್ಲದವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುವಂತಿಲ್ಲ.

 ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ 

 ಜೀವನಾಂಶ 
 ಸ್ವಲಿಂಗ ಜೋಡಿಗಳ ವಿಚ್ಛೇದನ - ಶಾಸನದ ಅಂಶಗಳು, ವಿಚ್ಛೇದನ ಸಂಖ್ಯೆ 
 ವಿಚ್ಛೇದನ ವ್ಯಕ್ತಿ
 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಚ್ಛೇದನ ಇತ್ಯರ್ಥಗಳ ಪಟ್ಟಿ
 ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ವಿಮೋಚನೆ
 ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಭಯ
 ವಿಚ್ಛೇದನದ ಸೂಚನೆಗಳು
 ಪುರುಷರ ಹಕ್ಕುಗಳು
 ಸಂಬಂಧಗಳ ಆಲೋಚನೆ
 ಸಂಬಂಧಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ
 ಒಂಟಿ-ತಂದೆ/ತಾಯಿ

ಕಾನೂನು 
 ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ 
 ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ

ಐತಿಹಾಸಿಕ 
 ಹೆಂಡತಿ ಮಾರಾಟ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

 ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ 
 ಅಲ್ಫರ್ಡ್‌,ವಿಲಿಯಂ ಪಿ., "ಹ್ಯಾವ್ ಯು ಈಟನ್ ಹ್ಯಾವ್ ಯು ಡಿವೋರ್ಸ್ಡ್?  ಡಿಬೇಟಿಂಗ್ ದ ಮೀನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಂ ಇನ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಚೀನಾ" , ಇನ್ ರಿಯಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಇನ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ (ವಿಲಿಯಂ ಸಿ. ಕರ್ಬಿ ed., ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2004).


 ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು 




ವರ್ಗ:ವಿಚ್ಛೇದನ
ವರ್ಗ:ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ