ವ್ಯಂಜನ

ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಗಂಟಲನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಮುಚ್ಚಿ ಉಚ್ಛಾರಣೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಅಕ್ಷರಗಳು. ಇವು ಸ್ವರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ.  ವ್ಯಂಜನಗಳು ಸ್ವರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉಚ್ಛರಿಸುವವುಗಳು.http://www.internationalphoneticalphabet.org/ipa-sounds/ipa-chart-with-sounds/

 ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನಗಳು 
ವ್ಯಂಜನಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. 
 ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ 
 ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ

'ಕ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ 'ಮ' ಅಕ್ಷರದವರೆಗೆ ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು. 
ಇದರಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಗಗಳು. ಕ ವರ್ಗ, ಚ ವರ್ಗ, ಟ ವರ್ಗ, ತ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ ವರ್ಗ.

'ಯ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ 'ಳ' ಅಕ್ಷರದವರೆಗೆ ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು.

 ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ 
 ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಕಂಠ್ಯ (ಕವರ್ಗ)  ಕ  ಖ  ಗ  ಘ  ಙ ತಾಲವ್ಯ (ಚವರ್ಗ)  ಚ  ಛ  ಜ  ಝ ಞ ಮೂರ್ಧನ್ಯ (ಟವರ್ಗ)  ಟ  ಠ ಡ ಢ  ಣ ದಂತ್ಯ (ತವರ್ಗ)  ತ  ಥ  ದ  ಧ  ನ ಓಷ್ಠ್ಯ (ಪವರ್ಗ)  ಪ  ಫ  ಬ  ಭ  ಮ

ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ 

ಅಲ್ಪ ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ವ್ಯಂಜನಗಳು. 
ಕ್, ಚ್ , ಟ್ , ತ್ , ಪ್, ಗ್ , ಜ್ , ಡ್ , ದ್ , ಬ್

ಸ್ಥಾನ  ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ  IPA ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ (ಕವರ್ಗ)  ಕ  ಗ  Ka  ga ತಾಲವ್ಯ (ಚವರ್ಗ)  ಚ  ಜ  ca  ja ಮೂರ್ಧನ್ಯ (ಟವರ್ಗ)  ಟ  ಡ Ṭa   ḍa ದಂತ್ಯ (ತವರ್ಗ)  ತ   ದ  ta   da ಓಷ್ಠ್ಯ (ಪವರ್ಗ)  ಪ   ಬ  pa   ba

ಮಹಾಪ್ರಾಣ 
ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ  ಉಚ್ಚರಿಸುವ ವ್ಯಂಜನಗಳು. 
ಖ್ , ಛ್ , ಠ್ , ಥ್, ಫ್, ಘ್ , ಝ್ , ಢ್ , ಧ್ , ಭ್ 
ಸ್ಥಾನ  ಮಹಾಪ್ರಾಣ  IPA ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ (ಕವರ್ಗ)  ಖ  ಘ  Ka  ga ತಾಲವ್ಯ (ಚವರ್ಗ)  ಛ  ಝ  ca  ja ಮೂರ್ಧನ್ಯ (ಟವರ್ಗ)  ಠ  ಢ Ṭa   ḍa ದಂತ್ಯ (ತವರ್ಗ)  ಥ   ಧ  ta   da ಓಷ್ಠ್ಯ (ಪವರ್ಗ)  ಫ   ಭ  pa   ba

ಅನುನಾಸಿಕ 
ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ  ಉಚ್ಚರಿಸುವ ವ್ಯಂಜನಗಳು. 
ಙ್ , ಞ್ , ಣ್ , ನ್, ಮ್
ಸ್ಥಾನ  ಅನುನಾಸಿಕ  IPA ಅಕ್ಷರ ಕಂಠ್ಯ (ಕವರ್ಗ)  ಙ  Ṅa ತಾಲವ್ಯ (ಚವರ್ಗ)  ಞ   Ña ಮೂರ್ಧನ್ಯ (ಟವರ್ಗ)  ಣ  Ṇa ದಂತ್ಯ (ತವರ್ಗ)  ನ     Na ಓಷ್ಠ್ಯ (ಪವರ್ಗ)  ಮ    Ma
 ಉಲ್ಲೇಖ 

ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ