ಟಾಂಟಲಮ್

ಟಾಂಟಲಮ್ ಒಂದು ಲೋಹ ಮೂಲಧಾತು.ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಆಂಡರ್ಸ್ ಎಕೆಬರ್ಗ್ ಎಂಬವರು ೧೮೦೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದು ವಿರಳವಾದರೂ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತ ಲೋಹ.ಇದನ್ನು ಕೆಪಾಸಿಟರ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ,ಕೆಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಮರಗಳಿಗೆ ಮಸೂರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ (ಹಿಂದೆ ಟ್ಯಾಂಟಲಿಯಮ್ ) ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 73 ಹೊಂದಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ [ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Ta . ಇದು ನೀಲಿ-ಬೂದು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಹೊಳಪಿನ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಪರಿವರ್ತನಾ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ತುಕ್ಕುಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಖನಿಜ ಟ್ಯಾಂಟಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಂಡರ್ಸ್ ಜಿ. ಎಕ್‌ಬರ್ಗ್ (1802) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ ಗುಂಪು VB ಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅಂಶವು 5d ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 5d3 6s2 ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಂರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ +5 ವೇಲೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. +4, +3 ಮತ್ತು +2 ರ ವೇಲೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಭೂಮಿಯ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ 0.00021% ರಷ್ಟಿದೆ. ಅದಿರುಗಳಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ನಿಯೋಬಿಯಂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ Nb +5 ಅಯಾನು ಮತ್ತು Ta +5 ಅಯಾನು ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

 ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು 
ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಒಂದು ಗಾಢವಾದ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡಕ್ಟೈಲ್ ಲೋಹವಾಗಿದೆ . ಆಮ್ಲಗಳಿಂದ ಸವೆತಕ್ಕೆ ಇದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಅಂಶದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. 150 °C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೂ ಸಹ . ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ , ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನು , ಸಲ್ಫರ್ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕರಗುವ ಬಿಂದು 3017 °C ( ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 5458 °). ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ, ಟಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ರೀನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರಗುವ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  

ಶುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯು ದ್ರವ-ದ್ರವ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಪುಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಲೋಹವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಪ್ಪ ಲೋಹವನ್ನು ಹಾಳೆಗಳಾಗಿ ಒತ್ತಬಹುದು. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕರಗುವ ಬಿಂದು (2996°C) ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು (6100°C) ಹೊಂದಿದೆ. 150°C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜಡವಾಗಿರುವ ಈ ಲೋಹವು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಲೊಜೆನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ +5 ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಸಾರಜನಕ, ರಂಜಕ, ಅಸ್ಟಟೈನ್, ಆಂಟಿಮನಿ, ಸಿಲಿಕಾನ್, ಕಾರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಬೋರಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಹಲವಾರು ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ಸಹ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ರೂಪುಗೊಂಡ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು ತವರ ಮತ್ತು ಕೋಬಾಲ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ Ta3M, ಕೋಬಾಲ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ Ta2M, ನಿಕಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ TaM, ಜರ್ಮೇನಿಯಂ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದೊಂದಿಗೆ Ta M2 ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ, ಇರಿಡಿಯಮ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ರೋಡಿಯಂನೊಂದಿಗೆ Ta M3.

ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಾಗ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ದಪ್ಪ, ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಪದರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಲೋಹವು ಸವೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಮ್ಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಡಿಕ್ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್ 350 ° C ನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕರಗುವ ಬಿಂದುಗಳ ದ್ರವ ಲೋಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು 1000 ° C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ ಬಿಸ್ಮತ್, ಸೀಸ ಅಥವಾ ಲಿಥಿಯಂನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು 1200 ° C ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. 650 ° C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ ಗ್ಯಾಲಿಯಮ್ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.

 ಉಪಯೋಗಗಳು 
ಪುಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಪಾಸಿಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರಗುವ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಅಂತಹ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು ಬಲವಾದವು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡಕ್ಟಿಲಿಟಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ದೇಹದ ದ್ರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದ ಲೋಹವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಲೋಹವು ಅನೇಕ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಪಾಸಿಟರ್‌ಗಳನ್ನು ರೇಡಿಯೋಗಳು, ಹೊಗೆ ಪತ್ತೆಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪೇಸ್‌ಮೇಕರ್‌ಗಳಂತಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ ಪದರವು ಕೆಪಾಸಿಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲ-ನಿರೋಧಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡ್ಯುಲೇಟ್ ಮಾಡಲು ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್-ಲಿಥಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ (LiTa O3) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಅನ್ನು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದ ದ್ರವಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದ ಕಾರಣ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಲಿಯಲು ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುರಿದ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ತಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೂಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಲೆಬುರುಡೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

 ಇತಿಹಾಸ 
ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1802 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಡರ್ಸ್ ಎಕ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು . ಈ ಲೋಹವನ್ನು ಮೊದಲು 1802 ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ಸ್ ಬೆರ್ಜೆಲಿಯಸ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. 1844 ರವರೆಗೆ, ಅನೇಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋಬಿಯಂ ಒಂದೇ ಅಂಶ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಲೋಹವನ್ನು ಅಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1903 ರಲ್ಲಿ, ವರ್ನರ್ ವಾನ್ ಬೋಲ್ಟನ್ ಮೊದಲು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಮೆತುವಾದ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು. ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅನ್ನು ಬಲ್ಬ್ ಫಿಲಾಮೆಂಟ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

 ಉಪಸ್ಥಿತಿ 
ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟ್ಯಾಂಟಲೈಟ್ [( Fe , Mn ) Ta2O6 ] , ಮೈಕ್ರೋಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಯುಕ್ಸುನೈಟ್ (ಇತರ ಖನಿಜಗಳು: ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಕೈಟ್ , ಫರ್ಗುಸೋನೈಟ್ ) ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .

ಟ್ಯಾಂಟಲಮ್ ಅದಿರನ್ನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ , ಬ್ರೆಜಿಲ್ , ಈಜಿಪ್ಟ್ , ಕೆನಡಾ , ಕಾಂಗೋ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ , ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ , ನೈಜೀರಿಯಾ , ನಮೀಬಿಯಾ , ಪೋರ್ಚುಗಲ್ , ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತ
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು