ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ

ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ.  ಸೂಚಿಪರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು, ವಿಶಾಲ ಹಸಿರು ಮಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ  ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ತಾಣ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೇವದಾರು, ಫರ್, ಓಕ್ ಮತ್ತು ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ೧೫ ತಳಿಯ ಸಸ್ತನಿ ಮತ್ತು ೧೫೦ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಚಿರತೆ, ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದವು. ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ರೈಲು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.
ಇದು 2,390 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಕಾಡುಗಳು, ಪರ್ವತ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿಯ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೂಲವಾದ ಗೋಮುಖವು ಸಹ ಉದ್ಯಾನವನದೊಳಗೆ ಇದೆ. ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು 1989 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು . " ಭಾರತೀಯ ಹಿಮಾಲಯ: 100 ಭೇಟಿಗಳ ಕಥೆ ," ಕಿರೀಟ್ ರಿಂದಾನಿ, ಪಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ, 2016, ISBN 9781482858860" ಕ್ರಾನಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪೋಸ್ ," ಪ್ರೇಮ್ ಕೆ. ಥಧಾನಿ, ಇಂಡಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, 1993, ISBN 9788185182841" ಭಾರತೀಯ ಹಿಮಾಲಯ: 100 ಭೇಟಿಗಳ ಕಥೆ ," ಕಿರೀಟ್ ರಿಂದಾನಿ, ಪಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ, 2016, ISBN 9781482858860" ಕ್ರಾನಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪೋಸ್ ," ಪ್ರೇಮ್ ಕೆ. ಥಧಾನಿ, ಇಂಡಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, 1993, ISBN 9788185182841

 ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ 
[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ]
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು 210 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹರ್ಸಿಲ್ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ (30 ಕಿಮೀ).

 ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ 
ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ . ಉದ್ಯಾನವನದ ಈಶಾನ್ಯ ಗಡಿಯು ಟಿಬೆಟ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ . ಇದರ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,553 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಇದರ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 7,083 ಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ. ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೂಲವಾದ ಗೋಮುಖ್ ಸಹ ಉದ್ಯಾನವನದೊಳಗೆ ಇದೆ. ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವನ ಪ್ರದೇಶವು ಗೋವಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಕೇದಾರನಾಥ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಮರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರಾದ ಬಂಡೆಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಚೂಪಾದ ಹಿಮನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1800 ಮೀ ನಿಂದ 7083 ಮೀ ವರೆಗೆ), ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದಿಂದ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು .

 ವಿಶೇಷತೆ 
ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು 15 ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು 150 ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು , ಕಂದು ಕರಡಿಗಳು , ಕಸ್ತೂರಿ ಜಿಂಕೆಗಳು , ತಹರ್‌ಗಳು, ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು.

 ಸಹ ನೋಡಿ 

 ಗಂಗೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ
 ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆ

 ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು 

 ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ
 ಇಂಡಿಯಾ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೂರಿಸಂ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು