ಬೆರಿಲಿಯಮ್

ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತು ಲೋಹ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಅಣುವಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿರಳ.
ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಕ್ಷಾರ ಲೋಹಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ . ಇದು ಬೂದು, ಬಲವಾದ, ಹಗುರವಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಲೋಹವಾಗಿದೆ . ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ . ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ತಾಮ್ರವು ಅಂತಹ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಲೋಹವಾಗಿದೆ.

 ಅನುಕೂಲಗಳು 
ಇದರ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 4, ಚಿಹ್ನೆ Be, ಮತ್ತು ವೇಲೆನ್ಸಿ 2. ಇದರ ಕರಗುವ ಬಿಂದು ಇತರ ಮೃದು ಲೋಹಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಇದರ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವು ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕಿಂತ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ . ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಉತ್ತಮ ಉಷ್ಣ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ . ಇದು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳು ಅದರ ಮೂಲಕ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಲೊನಿಯಂನಂತಹ ಅಂಶಗಳಂತೆ , ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳು ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಅದು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ . ಈ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಿಲಿಯನ್ ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳಿಗೆ 30 ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ . ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಿಲಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ವೇಗವು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಮೂಲಕ ಶಬ್ದದ ವೇಗವು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 12,500 ಮೀಟರ್‌ಗಳು.

 ಇತಿಹಾಸ 
[ಅದಿರು]
ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಾದ ಬೆರಿಲೋಸ್ ಮತ್ತು ಬೆರಿಲ್ ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಇದು ಮೂಲ-ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಲವಣಗಳ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಗ್ಲುಸಿನಿಯಮ್ (ಗ್ರೀಕ್ ಪದ ಗ್ಲೈಸಿಸ್ ನಿಂದ, ಸಿಹಿ ಎಂದರ್ಥ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ 1798 ರಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ವಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1828 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ವೊಹ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಎ.ಎ. ಬಸ್ಸಿ (ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ) ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.

 ಲಭ್ಯತೆ 

ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಸುಮಾರು 4,000 ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100 ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಬರ್ಟ್ರಾಂಡೈಟ್ (Be 4 Si 2 O 7 (OH) 2 ), ಬೆರಿಲ್ (Al 2 Be 3 Si 6 O 18 ), ಕ್ರೈಸೊಬೆರಿಲ್ (Al 2 BeO 4 ), ಮತ್ತು ಫೆನಾಕೈಟ್ (Be 2 SiO4). ಬೆರಿಲ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ ರೂಪಗಳು ಅಕ್ವಾಮರೀನ್ ಮತ್ತು ಪಚ್ಚೆ . .

ಬೆರಿಲಿಯಂನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಗಳು ಬೆರಿಲ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಟ್ರಾಂಡೈಟ್. ಇದು 1957 ರವರೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು, ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಫ್ಲೋರೈಡ್‌ನ ಕಡಿತ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ . ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .

ಬಿಎಫ್ 2 + ಎಂಜಿ → ಎಂಜಿಎಫ್ 2 + ಬಿ

 ಉಪಯೋಗಗಳು 

 ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು 2.5% ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆರಿಲಿಯಮ್-ತಾಮ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕತೆ , ಗಡಸುತನ, ಶಕ್ತಿ, ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯತೆ. ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ತುಕ್ಕು ನಿರೋಧಕತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಈ ಮಿಶ್ರಲೋಹವನ್ನು ಸ್ಪಾಟ್ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಂತಹ ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಇದರ ಗಡಸುತನ, ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ವಿಮಾನಗಳು , ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು , ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸೇರಿದೆ .
 ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳು ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆರಿಲಿಯಮ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ ಪದರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
 ವಿಶೇಷ ಅರೆವಾಹಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಪಿ-ಮಾದರಿಯ ಡೋಪೇಂಟ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಲಿಥೊಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಯೋಜಿತ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
 ದೂರಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಲೈಸ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಲು ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಇದು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಕ ಮತ್ತು ಮಾಡರೇಟರ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಲೋಹವನ್ನು ಬಂದೂಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್‌ಗಳು , ವಿವಿಧ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾರ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳಂತಹ ಹಗುರವಾದ, ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಸಾಧನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ.
 ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ , ಒಂದು ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಡಸುತನದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರಗುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಷ್ಣ ವಾಹಕಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ .
 ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೆರಿಲಿಯೋಸಿಸ್ ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು .
 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
 ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು 
 ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಲವಣಗಳು ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕ .
 ಬೆರಿಲಿಯೋಸಿಸ್ ಎಂಬುದು ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ . ಬೆರಿಲಿಯಮ್-ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳನ್ನು ಮೊದಲು 1933 ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1943 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು .

ಬೆರಿಲಿಯೋಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1946 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಲ್ಯಾಂಪ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು . ಬೆರಿಲಿಯೋಸಿಸ್ ಸಾರ್ಕೊಯಿಡೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಹೋಲುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, 1949 ರಿಂದ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.

ಹಿಂದೆ, ಸಂಶೋಧಕರು ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜನರು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಧೂಳು ಕೂಡ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು .
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು