ಗಬೊನ್

ಗೆಬೊನ್ ಅಥವಾ ಗೆಬೊನೀಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ದೇಶ. ಈ ದೇಶವನ್ನು ವಿಷುವದ್ರೇಖೆಯ ಗಿನಿ, ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್, ಕಾಂಗೊ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಗಿನಿ ಕೊಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಇಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭, ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರದಿಂದ ಈ ದೇಶವನ್ನು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಆಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಎಲ್ ಹಾಡ್ಜ್ ಒಮಾರ್ ಬೊಂಗೊ ೧೯೬೭ರಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿರುವನು. ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೇರಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಗಬೊನ್ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಗತಿಶಾಲಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪಿಗ್ಮಿ ಜನರು.ಅವರು ವಲಸೆ ಹೋದಾಗ ಬಂಟು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರು.೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಬಂದರು. ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒರುಂಗು ರಾಜ್ಯದ ಮೈನಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ಗೆಬೊನ್ನಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೦,೧೭೨೨ ರಂದು, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಾರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೆಲ್ಷ್ ದರೋಡೆಕೋರ ಬಾರ್ತಲೋಮೆವ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರು ಕೇಪ್ ಲೋಪೆಜ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.ಅವರು ೧೭೧೯ ರಿಂದ ೧೭೨೨ ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು.

೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪರಿಶೋಧಕ ಪಿಯರೆ ಸಾವೊರ್ಗ್ನಾನ್ ಡಿ ಬ್ರಾಜ್ಜಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಗ್ಯಾಬೊನ್-ಕಾಂಗೋ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ವಿಲ್ಲೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಹಲವಾರು ಬಂಟು ಗುಂಪುಗಳು ಈಗಿನ ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಹಾಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದಾದವು,  ೧೯೫೯ ರವರೆಗೆ ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಿಚಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಪರ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭,೧೯೬೦ ರಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು.https://www.bbc.com/news/world-africa-13376333 ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಗ್ಯಾಬೊನ್‌ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯಾನ್ ಎಂ'ಬಾ, ಹಾಗೂ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಒಂಡಿಂಬಾ ಅವರು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಎಂ'ಬಾ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇತರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವು, ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು.ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ೧೯೬೪ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಾಗ, ಸೈನ್ಯದ ದಂಗೆಯು ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪರ್‌ಗಳು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಎಂ'ಬಾರನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರಲು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು.ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ, ದಂಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಲಭೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕರು ಇಂದಿಗೂ ಗ್ಯಾಬೊನ್ ರಾಜಧಾನಿಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಡಿ ಗೌಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಎಂ'ಬಾ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, ಬೊಂಗೊ ಬಿಡಿಜಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪಕ್ಷ- ಪಾರ್ಟಿ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗ್ಯಾಬೊನೈಸ್ (ಪಿಡಿಜಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲಾ ಗಬೊನೀಸ್ ಜನರನ್ನು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವರು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಗಬೊನೀಸ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು ಪಿಡಿಜಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬೊಂಗೊ ಒಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಬೊಂಗೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು; ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.ಬೊಂಗೊ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೯ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೬ ಎರಡರಲ್ಲೂ ೭ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.

ಸರ್ಕಾರ
ಗ್ಯಾಬೊನ್ ೧೯೬೧ ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ೨೦೦೩ ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅವಧಿಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಧಾನಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ನೇಮಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ, ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುವುದು, ಶಾಸನವನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಇತರ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಗ್ಯಾಬೊನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಸೆನೆಟ್ನೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೨೦ ನಿಯೋಗಿಗಳಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ೫ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆಗಳಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ ೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ೧೦೨ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೆನೆಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೯೯೦-೧೯೯೧ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ೧೯೯೭ ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿಲ್ಲ.https://web.archive.org/web/20190604184355/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2826.htm

ಮಿಲಿಟರಿ
ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಸುಮಾರು ೫೦೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೈನ್ಯ, ನೌಕಾಪಡೆ, ವಾಯುಪಡೆ, ಜೆಂಡರ್‌ಮೆರಿ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ಯಾಬೊನೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ೧೮೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ೫೦ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪ-ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ.https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2826.htm

ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು (ಆವರಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಗಳು):

೧.ಎಸ್ಟುವೈರ್ ( ಲಿಬ್ರೆವಿಲ್ಲೆ )

೨.ಹಾಟ್-ಒಗೌ ( ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ )

೩.ಮೊಯೆನ್-ಒಗೌ ( ಲಂಬರಾನ )

೪.ನ್ಗೌನಿಕ್ ( ಮೌಯಿಲಾ )

೫.ನ್ಯಾಂಗಾ ( ಟ್ಚಿಬಂಗಾ )

೬.ಒಗೌ-ಇವಿಂಡೋ ( ಮಕೊಕೌ )

೭.ಒಗೌ-ಲೊಲೊ ( ಕೌಲಮೌಟೌ )

೮.ಒಗೌ-ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ( ಪೋರ್ಟ್-ಜೆಂಟಿಲ್ )

೯.ವೊಲು-ಎನ್ಟೆಮ್ ( ಒಯೆಮ್ )

ಸಮಾಜ
ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ಯಾಬೊನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೮೦% ಜನರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ೩೦% ಲಿಬ್ರೆವಿಲ್ಲೆ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ, ೩೨% ಗ್ಯಾಬೊನೀಸ್ ಜನರು ಫಾಂಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.https://en.wikipedia.org/wiki/Gabon#cite_ref-21

ಧರ್ಮ
ಗ್ಯಾಬೊನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ( ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ ), ಬಿವಿಟಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆನಿಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಧರ್ಮ ಸೇರಿವೆ.  ಅನೇಕರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90098.htm

ಶಿಕ್ಷಣ
ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ೬ ರಿಂದ ೧೬ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ಯಾಬೊನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ನರ್ಸರಿಗಳು ಅಥವಾ "ಕ್ರೆಚೆ" ಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಶಿಶುವಿಹಾರವನ್ನು "ಜಾರ್ಡಿನ್ಸ್ ಡಿ ಎನ್ಫಾಂಟ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು "ಎಕೋಲ್ ಪ್ರೈಮೈರ್" ಎಂಬ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತವು "ಎಕೋಲ್ ಸೆಕೆಂಡೇರ್" ಆಗಿದೆ, ಇದು ಏಳು ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಯೋಜಿತ ಪದವಿ ವಯಸ್ಸು ೧೯ ವರ್ಷ. ಪದವಿ ಪಡೆದವರು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಾಲೆಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಶಾಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.https://data.worldbank.org/indicator/SE.ADT.LITR.ZS?view=chart

ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮುಖವಾಡಗಳಾದ ಎನ್'ಗೋಲ್ಟಾಂಗ್ (ಫಾಂಗ್) ಮತ್ತು ಕೋಟಾದ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಪು ತನ್ನದೇ ಆದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮದುವೆ, ಜನನ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಪರೂಪದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ರೀಡೆ
ಗ್ಯಾಬೊನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡವು ೧೯೬೨ ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ. ಆರ್ಸೆನಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಪಿಯರೆ-ಎಮೆರಿಕ್ ಅಬಮೇಯಾಂಗ್ ಗ್ಯಾಬೊನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಿಂದ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಗ್ಯಾಬೊನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡ, ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ೮ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.ಗ್ಯಾಬೊನ್ ೧೯೭೨ರಿಂದ ಸಮ್ಮರ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪದಕ ವಿಜೇತ ಆಂಥೋನಿ ಒಬಾಮೆ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೧೨ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೇಕ್ವಾಂಡೋದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.https://web.archive.org/web/20120815024157/https://sports.yahoo.com/news/history-making-obame-rues-inexperience-233356551--oly.html

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ