ಭಾರತ ರತ್ನ

ಭಾರತ ರತ್ನ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದೊರೆಯಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುಚ್ಛ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತಿತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಇದೇ ಇದ್ದೀತು. ೧೯೬೬ರ ನಂತರ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು (ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಮರಣಾನಂತರ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ). ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವೇನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಇಬ್ಬರೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ (೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫಾರ್ ಖಾನ್ (೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ). ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದಕದ ಮೊದಲ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ "ಭಾರತ ರತ್ನ", ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು "ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ" ಎಂದು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದಿದ್ದಿತು. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಯಾವುದೇ ಪದಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೇ ಪದಕದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಈಗಿನ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರ ಪಟ್ಟಿ

+ Key

+ಭಾರತರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಷ ಚಿತ್ರ ಸಮ್ಮಾನಿತರುರಾಜ್ಯ / ರಾಷ್ಟ್ರ 1954 100px ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ ತಮಿಳುನಾಡು100px ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ 100px ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ತಮಿಳುನಾಡು 1955 100px ಭಗವಾನ್ ದಾಸ್ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 100px ಮೋಕ್ಷಗುಂಡಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯಕರ್ನಾಟಕ 100px ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರುಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 1957 100px ಜಿ. ಬಿ. ಪಂತ್ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 1958 100px ಧೊಂಡೊ ಕೇಶವ ಕರ್ವೆಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 1961 100px ಬಿಧಾನ್‌ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ 100px ಪುರುಷೋತ್ತಮ್ ದಾಸ್ ಟಂಡನ್ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 1962 100px ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ಬಿಹಾರ 1963 100px ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ  ಪಿ. ವಿ. ಕಾಣೆಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 1966 100px ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 1971 100px ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 1975 100px ವಿ. ವಿ. ಗಿರಿ ಒಡಿಶಾ 1976 100px ಕೆ. ಕಾಮರಾಜ್ ತಮಿಳುನಾಡು 1980 100px ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ  ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ   1983 100px ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 1987 100px ಖಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫಾರ್ ಖಾನ್  1988100px  ಎಂ. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ತಮಿಳುನಾಡು 1990 100px ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 100px ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ 1991 100px ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 100px ವಲ್ಲಭ್‌ಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ಗುಜರಾತ್ 100px ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿಗುಜರಾತ್ 1992 100px ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾ಼ದ್ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ 100px ಜೆ. ಆರ್. ಡಿ. ಟಾಟಾಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 100px ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ 1997 100px ಗುಲ್ಜಾರಿಲಾಲ್ ನಂದಾಪಂಜಾಬ್ 100px ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ100px ಎ. ಪಿ. ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂತಮಿಳುನಾಡು 1998 100px ಎಂ. ಎಸ್. ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮೀತಮಿಳುನಾಡು 100px ಸಿ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂತಮಿಳುನಾಡು 1999  ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ಬಿಹಾರ 100px ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ 100px ಗೋಪಿನಾಥ್ ಬೋರ್ಡೊಲೋಯಿಅಸ್ಸಾಂ 100px ರವಿಶಂಕರ್ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ 2001 100px ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 100px ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 2008 100px ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿಕರ್ನಾಟಕ 2014 100px ಸಿ. ಎನ್. ಆರ್. ರಾವ್ಕರ್ನಾಟಕ 100px ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ 2015 100px ಮದನ ಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 100px ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ 2019100pxಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ100px ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾಅಸ್ಸಾಂ100px ನಾನಾಜಿ ದೇಶಮುಖ್ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು 

ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಭಾರತ ರತ್ನ ಎಂದರೇನು, ಮಾನದಂಡಗಳೇನು, ಅರ್ಹತೆಗಳೇನು?, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ

ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
*