ព្រះយេហូវ៉ា

យេហូវ៉ា ( /dʒ ɪ ˈ hoʊ v ə / ) គឺជា ពាក្យឡាតាំងដែលបកប្រែ ពីភាសា ហេព្រើរ។

ការឯកភាពគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ គឺថា ការបញ្ចេញសំឡេងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ Tetragrammaton នៅពេលនៃ ការកែសម្រួល តូរ៉ា (សតវត្សទី ៦) មុនគ.ស) ទំនងជា យ៉ាវ៉េ ។ ការបញ្ចេញសំឡេងប្រវត្តិសាស្ត្រត្រូវបានបាត់បង់ ពីព្រោះនៅក្នុង សាសនាយូដានៅប្រាសាទទីពីរ ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី ៣ ដល់ទី ២ មុនគ.ស. ការបញ្ចេញសំឡេងនៃ Tetragrammaton ត្រូវបានជៀសវាង ដោយត្រូវបានជំនួសដោយ អាដូណាយ ('ព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ')។ ចំណុចស្រៈហេព្រើររបស់ អាដូណាយ ត្រូវបានបន្ថែមទៅ Tetragrammaton ដោយ Masoretes ហើយទម្រង់លទ្ធផលត្រូវបានសរសេរតាមសូរសព្ទនៅប្រហែលសតវត្សទី ១២ នៃគ.ស. ជា យេហូវ៉ា ។  ទម្រង់ដែលទទួលបាន លេហូវ៉ា បានលេចឡើងជាលើកដំបូងនៅក្នុងសតវត្សទី ១៦។ ទម្រង់ យេហូវ៉ា បានចាប់ផ្តើមបោះពុម្ពបន្ទាប់ពីការវិវឌ្ឍន៍នៅសតវត្សទី ១៧ ដែលនាំឱ្យ J ក្លាយជាអក្សរដាច់ដោយឡែកសម្រាប់បោះពុម្ពព្យញ្ជនៈ I។ 

លោក William Tyndale បានណែនាំជាលើកដំបូងអំពីការបញ្ចេញសំឡេងនៃពាក្យ “ព្រះយេហូវ៉ា” សម្រាប់អក្សរ Tetragrammaton នៅក្នុងការបកប្រែរបស់គាត់អំពី និក្ខមនំ ៦:៣ ហើយវាលេចឡើងនៅក្នុងការបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេសដំបូងៗមួយចំនួនទៀត រួមទាំង ព្រះគម្ពីរម៉ាថាយ ព្រះគម្ពីរដ៏អស្ចារ្យ ព្រះគម្ពីរប៊ីស្សព ព្រះគម្ពីរហ្សឺណែវ និង កំណែ King James ។ In the 7th paragraph of Introduction to the Old Testament of the New English Bible, Sir Godfrey Driver wrote, "The early translators generally substituted 'Lord' for [YHWH].[...] The Reformers preferred Jehovah, which first appeared as Iehouah in 1530 A.D., in Tyndale's translation of the Pentateuch (Exodus 6.3), from which it passed into other Protestant Bibles." សន្និសីទប៊ីស្សពកាតូលិកសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា ដើម្បីបញ្ចេញសំឡេងអក្សរ Tetragrammaton “វាចាំបាច់ក្នុងការណែនាំស្រៈដែលផ្លាស់ប្តូរទម្រង់សរសេរ និងនិយាយនៃឈ្មោះ (ឧ. 'យ៉ាវេ' ឬ 'យេហូវ៉ា')”។  ព្រះយេហូវ៉ា លេចឡើងនៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់នៃការបកប្រែមួយចំនួនដែលប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ រួមទាំង កំណែស្តង់ដារអាមេរិក (១៩០១) និង ការបកប្រែតាមព្យញ្ជនៈរបស់យ៉ង់ (១៨៦២, ១៨៩៩); បកប្រែពិភពលោកថ្មី (១៩៦១, ២០១៣) ប្រើ ពាក្យ “ព្រះយេហូវ៉ា” ទាំងនៅក្នុងព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ និងព្រះគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។ ព្រះយេហូវ៉ា មិនលេចឡើងនៅក្នុងការបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេសភាគច្រើនទេ ដែលខ្លះប្រើពាក្យ “ យ៉ាវេ ” ប៉ុន្តែភាគច្រើននៅតែបន្តប្រើ  “ព្រះអម្ចាស់” ឬ “ ព្រះ ” ដើម្បីតំណាងឱ្យ ពាក្យ “តេត្រាក្រាមម៉ាតុន” ។