មនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងខ្មែរ

មនោសញ្ចេតនា​ប្រឆាំង​ខ្មែរ ​គឺជា​មនោសញ្ចេតនា​ប្រឆាំង​នឹង​ប្រទេស​កម្ពុជា ជនជាតិ​ខ្មែរ ខ្មែរ​ក្រៅប្រទេស ឬ ​វប្បធម៌​ខ្មែរ ​។ ដោយសារ​ខ្មែរ​មាន​ឥទ្ធិពល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា វា​អាច​សន្មត​ថា​ជា​មនោសញ្ចេតនា​ប្រឆាំង​និង​ការ​ស្អប់ខ្ពើម​របស់​ខ្មែរ​។

 មនោសញ្ចេតនា​ប្រឆាំង​ខ្មែរ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់ 

 យួន 
ក្នុងសម័យស្ដេចមិញ ម៉ាង នៃរាជវង្សង្វៀន វៀតណាមបានបង្កប់នូវគោលនយោបាយមួយថា "Hán di hữu ngạn" 漢夷有限 ("ប្រជាជនយួន និងពួកឃោរឃៅត្រូវតែមានព្រំដែនច្បាស់លាស់") នៅពេលបែងចែករវាងខ្មែរ និងយួន។  អធិរាជ មិង ម៉ាង កូនប្រុសរបស់ យ៉ា ឡុង បាននិយាយទាក់ទងនឹងជនជាតិយួនដែលបង្ខំជនជាតិភាគតិចឱ្យធ្វើតាមទំនៀមទម្លាប់ចិន-វៀតណាមថា "យើងត្រូវសង្ឃឹមថាទម្លាប់ព្រៃផ្សៃរបស់ពួកគេនឹងរលាយសាបសូន្យទៅ ហើយថាពួកគេរាល់ថ្ងៃនឹងគំនិតហាន់ [ ទំនៀមទម្លាប់ចិន-យួន]។ 

 សៀម 
គួរឱ្យចង់ដឹងចង់ឃើញ ទស្សនវិស័យរបស់ថៃ ចំពោះខ្មែរគឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នាដ៏ស្មុគស្មាញនៃការកោតសរសើរ និងការស្អប់ខ្ពើម។ ខណៈពេលដែលមានការដឹងគុណយ៉ាងពិតប្រាកដចំពោះវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ការស្អប់ខ្ពើមប្រវត្តិសាស្ត្រក៏មានផងដែរ។ ការយល់ខុសជាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់មួយបានកើតឡើងក្នុងចំណោមជនជាតិថៃដែលមានការអប់រំ និងក្រុមអ្នកកាន់អំណាច ដោយបង្ហាញដោយខុសឆ្គងអំពីក្រុមជនជាតិ ខម និង ខ្មែរ ថាជាជនជាតិផ្សេងគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបែងចែកនេះ កើតចេញពីការយល់ខុសជាប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺជាការស្ថាបនាតែមួយគត់នៅក្នុងនិទានរឿងថៃ ដែលធ្វើឡើងដោយប្រជាជនថៃទាំងស្រុង។ និទានកថានេះ នាំមកនូវផលវិបាកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ធ្វើឱ្យមានការអវិជ្ជមានជាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបិទបាំងទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្រពិតប្រាកដ និងបេតិកភណ្ឌរួមគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរ។ វា​បិទបាំង​ការ​ស្រូប​យក​វប្បធម៌​ខ្មែរ​យ៉ាង​ជ្រាល​ជ្រៅ​របស់ ​ប្រទេស​ថៃ ខណៈ​ពេល​ដំណាល​គ្នា​អះអាង​អំពី​ទិដ្ឋភាព​នៃ​វប្បធម៌​នោះ ដោយ​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ការ​រួម​ចំណែក​របស់​ខ្មែរ​ដែល​មិន​មាន។ ភាពអវិជ្ជមានជាប្រវត្តិសាស្ត្រ នេះ ដែលជឿលើឥទ្ធិពលខ្មែរដែលចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅមកលើអរិយធម៌ថៃ បានបណ្តុះនូវមនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងខ្មែរនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ 

នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៣ កុប្បកម្មបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ បន្ទាប់ពីកាសែតកម្ពុជាមួយបានរាយការណ៍មិនពិតថា តារាស្រីថៃម្នាក់បានរៀបរាប់ថា ប្រាសាទអង្គរវត្ត ជារបស់ប្រទេសថៃយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ស្ថានទូតថៃត្រូវបានដុតបំផ្លាញ ហើយជនអន្តោប្រវេសន៍ថៃរាប់រយនាក់បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសដើម្បីគេចពីអំពើហិង្សា។  ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​ភ្នំពេញ​ដុត​រូរូបស្ដេចភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត និង​ប្រជាជន​ថៃ​នៅ​បាងកក​តវ៉ា​មុខ​ស្ថានទូត​ខ្មែរ​ដុត​ទង់ជាតិ​កម្ពុជា។ នេះ​ជា​ទី​បំផុត​នាំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ផ្តាច់​ចំណង​ការទូត​ជាមួយ​កម្ពុជា។  លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ហាម​មិន​ឲ្យ​ចាក់​បញ្ចាំង​រឿង និង​ភាពយន្ត​ថៃ​តាម​ស្ថានីយ​ទូរទស្សន៍។ ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ​២០០៨-១៣ កម្លាំង​យោធា​ថៃ និង​កម្ពុជា​បាន​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ជុំវិញ​ការ​កាន់កាប់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ​ខ្មែរដែល​នាំ​ឱ្យ​មានជម្លោះ​ព្រំដែន​កម្ពុជា-ថៃ ។ សេចក្តី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​ក្នុង​ជម្លោះ​នេះ​បាន​កាត់​សេចក្តី​ពេញ​ចិត្ត​ដល់​កម្ពុជា ដែល​បាន​បង្ក​ការ​ខឹង​សម្បារ​ក្នុង​ចំណោម​ពលរដ្ឋ​ថៃ។

 សហរដ្ឋអាមេរិក 
ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ត្រូវ​រង​ការ​រើសអើង​ពូជសាសន៍។ ក្រៅ​ពី​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​រើសអើង​ជាតិ​សាសន៍​អាស៊ី​ទូទៅ ប្រជាជន​កម្ពុជា​ពេល​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​មាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​គូប្រជែង​វៀតណាម​ពីសង្គ្រាម​វៀតណាម ។ 

 ឯកសារយោង