ព្រះពុទ្ធរូបទ្រង់គ្រឿង

ព្រះពុទ្ធរូបទ្រង់គ្រឿង ជាប្រភេទ ព្រះពុទ្ធរូប ដែលព្រះពុទ្ធអង្គមើលទៅថ្លៃថ្នូរ ហើយស្លៀកពាក់ដូចស្តេច ដូចជា ម្កុដ សង្វារ កន្ទុំ្រ។ល។ ប្រភេទនៃរូបព្រះពុទ្ធកើតចេញពីព្រះពុទ្ធនិមិត្ត 

កំណើតនៃបដិមាព្រះពុទ្ធនៅប្រទេសឥណ្ឌា វា​កើត​ចេញ​ពី​ជំនឿ​លើ​ឋានៈ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​ដែល​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ពី​ដើម។ ដោយ​សរសើរ​ថា ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​មាន​សភាព​ប្រសើរ​លើស​មនុស្ស​ធម្មតា ។ មនោគមវិជ្ជានេះបានលេចចេញជាភស្តុតាងនៅក្នុងគម្ពីរ មហាយាន ហើយបានរីករាលដាលដល់ នគរបាកាន ហៅរូបព្រះពុទ្ធអង្គនេះ ពាក់អាវរបស់ព្រះរាជាថា មហាជម្ពូ មានន័យថា បុគ្គលដែលធំជាងគេក្នុងឧបទ្វីបឥណ្ឌា។

ក្រោយ​មក ព្រះ​នាម​ថា មហាជម្ពូ មាន​លេច​ឡើង​ក្នុង​គម្ពីរ ​ជម្ពូសូត្រ ជា​គម្ពីរ​ដែល​មិន​មាន​នៅ​ក្នុង ​ព្រះ​ត្រៃបិដក​ឡើយ មាន​រឿង​មួយ​អំពី​ស្ដេច​មួយ​អង្គ​ឈ្មោះ «មហាជម្ពូ» ដែល​សោយ​រាជ្យ​កក្រុង។ វាមានថាមពលនៃវត្ថុវេទមន្តដូចជាស្បែកជើងរាជដែលអាចហោះហើរនៅពេលពាក់។ ជាមួយមួយយប់ ទ្រង់​ហោះ​ទៅ​ក្រុង​ ដោយ​សេចក្តី​ច្រណែន​ទ្រង់​គិត​ចង់​បំផ្លាញ​ក្រុង។ ប៉ុន្តែដោយអំណាចនៃបុណ្យ ស្តេច ពិមពិសារ បានការពារពួកគេ ប៉ុន្តែវត្ថុវេទមន្តទាំងនេះត្រូវបានបំផ្លាញ។ ពេល​នេះ​ទ្រង់​ខឹង​ជា​ខ្លាំង​ក៏​ត្រឡប់​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​វិញ ហើយ​យក​ព្រួញ​មក​វាយ​ព្រះបាទ​ពិមពិសារ ។ ព្រះបាទពិមពិសារ ទ្រង់ជ្រាប ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ព្រះបាទ​ចក្រពត្តិរាជ មាន​ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះព្រហ្ម ព្រះ​នាគ ព្រះ​គ្រុឌ ខុន និង​ទេវៈ ជា​អ្នក​តាម​ព្រះអង្គ​ដោយ​ជោគជ័យ។ ព្រះ​បាទ​ជម្ពូ​​នៃ​តំណែង​ខុស​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​។ រហូត​ដល់​បាន​ទទួល​ព្រះ​អរហន្ត  ជំនឿ​មួយ​ចំនួន​អំពី​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដែល​មាន​រាង​ជាជាស្ដេច​និយាយ​ថា​មាន​ន័យ ព្រះស្រីអាមេត្រី ឬព្រះពុទ្ធអនាគត 

គំនិត​នៃ​ការ​បង្កើត​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​នេះ​បាន​សាយភាយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ រាជាណាចក្រឡាណា នគរឡានឆាង និង នគរខ្មែរ ហើយបានលេចមុខយ៉ាងលេចធ្លោក្នុងសម័យកាល អយុធ្យា បន្ត​មក​ដល់​ដើម​សម័យ ​រតនៈ​កូស៊ីន ក្រៅ​ពី​លេច​ចេញ​ជា​រូប​ព្រះពុទ្ធ​តំណាង​ព្រះ​អង្គ​ហើយ វា​ក៏​ជា​និមិត្ត​រូប​តំណាង​ឲ្យ​អ្នក​បង្កើត​ព្រះពុទ្ធ​រូប​នោះ​ដែរ។

ប្រតិមាព្រះពុទ្ធទ្រង់គ្រឿងនិងព្រះសិអារ្យមេត្រីយ៍សុទ្ធតែមានលម្អដោយគ្រឿងអលង្ការ ម្កុដ សង្វារ កន្ទុំ្រ ជាដើមដូចគ្នា ដែលធ្វើឲ្យអ្នកដែលពុំស្គាល់និទាននានាក្នុងគម្ពីររមែងយល់ច្រឡំ គិតថាតែកាលណាព្រះពុទ្ធទ្រង់គ្រឿងគឺជាព្រះសិអារ្យមេត្រីយ៍។ ប៉ុន្តែបើយើងយកប្រតិមាទាំងពីរនេះប្រៀបគ្នានោះឃើញថា មានលក្ខណៈសម្គាល់មួយខុសគ្នាគឺនៅត្រង់ស្បង់ចីពរ។ ព្រះពុទទ្រង់គ្រឿងមានស្នាមផ្នត់ចីវរនៅលើទ្រូង ហើយចំហរស្មាខាងស្តាំ