វ៉ាន់ណាត

វ៉ាន់ណាត (    ; 1946 – 5 កញ្ញា 2011)   គឺជាវិចិត្រករ ខ្មែរ វិចិត្រករ អ្នកនិពន្ធ និង ជាសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ។ គាត់គឺជាជនជាតិខ្មែរទីប្រាំបីដែលឈ្នះពានរង្វាន់ លីលៀន ហេលម៉ាន់ / ហាំម៉េត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1995 ។ គាត់គឺជាមនុស្សពេញវ័យម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករស់រានមានជីវិតពេញវ័យចំនួនប្រាំពីរនាក់នៃជំរុំស -21 ដែល ប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួន 20,000 នាក់ត្រូវបានធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់ក្នុង របបខ្មែរក្រហម ( កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ )។

 ជីវប្រវត្តិ 
វ៉ាន់ ណាត មានស្រុកកំណើតនៅភូមិសុភី ស្រុកបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា។ មិន​ទាន់​ដឹង​កាលបរិច្ឆេទ និង​ឆ្នាំ​កំណើត​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រីក្រ​ដែល​កើត​នៅ​ជនបទ​មិន​មាន​សំបុត្រ​កំណើត​ត្រឹមត្រូវ។ លោក​បាន​រៀន​នៅ​វត្ត​សុភី កាល​ពី​កុមារ។ ឪពុកម្តាយរបស់គាត់បានបែកគ្នា ហើយគាត់មានបងប្អូនពីរនាក់ និងបងស្រីម្នាក់។ ពួក​គេ​បាន​ប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដោយ​លក់ ​គុយទាវ ​ខ្មែរ​មួយ​ប្រភេទ​ហៅ​ថា នំបញ្ចុក ។ ពួក​គាត់​ក្រីក្រ​ណាស់​ដែល​ណាត​គ្មាន​ឱកាស​ទទួល​បាន​ការ​អប់រំ​ត្រឹមត្រូវ។ ដល់​អាយុ ១៤ ឬ ១៥ ឆ្នាំ គាត់​ធ្វើ​ការ​នៅ​រោងចក្រ​ក្នុង​មួយ​ខែ ៥០០-៦០០ រៀល (មិន​ដល់ ០,២៥ ដុល្លារ)។

ណាត​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​ការ​គូរ​រូប​កាល​ដែល​គាត់​រៀន​នៅ​វត្ត​សពី។ «ខ្ញុំ​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​ការ​គូរ​រូប​ខ្លាំង​ណាស់​ពេល​ចូល​វត្ត ហើយ​ខ្ញុំ​ឃើញ​មនុស្ស​គូរ​រូប​នៅ​ខាង​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ»។ ជំនួស​ឲ្យ​ការ​បន្ត​ការ​គូរ​រូប លោក​បាន​បួស​ជា​ព្រះសង្ឃ​ពី​អាយុ ១៧ ដល់ ២១ ឆ្នាំ។ «គ្រប់​គ្រួសារ​មាន​កូន​ប្រុស​ម្នាក់...កូន​ប្រុស​ម្នាក់​ត្រូវ​ទៅ​បួស​ជា​ព្រះសង្ឃ លោក វ៉ាន់ ណាត មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចាត់ទុកជារឿងអាក្រក់សម្រាប់គ្រួសារខ្មែរ ដែលមិនមានកូនប្រុសជាព្រះសង្ឃ»។

ពេល​ប្អូន​ស្រី​ទទួល​មរណភាព លោក វ៉ាន់ ណាត បាន​ចាក​ចេញ​ពី​បួស​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ដើម្បី​ជួយ​គ្រួសារ។ លោក​បាន​ចូល​រៀន​នៅ​សាលា​គំនូរ​ឯកជន​មួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦៥។ “សាលា​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ផ្ទះ​ខ្ញុំ ហើយ​ខ្ញុំ​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ទិញ​កង់​ទេ។ ដោយសារ​ជីវភាព​គ្រួសារ​យើង​លំបាក មាន​តែ​ម្ដាយ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ការ​ចិញ្ចឹម​គ្រួសារ​ទាំង​មូល ហើយ​គាត់​ក៏​ចាស់​ទៅ ហើយ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បង់​ថ្លៃ​សាលា​រៀន​គំនូរ»។ ក្រោយ​មក សាលា​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក វណ្ណ ណាត ធ្វើ​ការ​នៅ​ទី​នោះ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ថ្លៃ​សិក្សា។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក គាត់អាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញពីការងារគំនូរផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។

 ខ្មែរក្រហម 
នៅ​ពេល​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៧ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៨ លោក វណ្ណ ណាត កំពុង​ធ្វើ​ស្រែ​ក្នុង​ខេត្ត​បាត់ដំបង​ដូច​អ្នក​ស្រុក​បាត់ដំបង​ដទៃ​ទៀត​ដែរ។ ខ្មែរក្រហម​បាន​យក​គាត់​ទៅ ​វត្ត​កណ្តាល ជា​វត្ត​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ដែល​ប្រើ​ជា​កន្លែង​ឃុំឃាំង។ ពួក​គេ​បាន​ប្រាប់​គាត់​ថា គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​បំពាន​ក្រម​សីលធម៌​របស់ ​អង្គការ ។ គាត់​មិន​យល់​ថា​វា​មាន​ន័យ​យ៉ាង​ណា​ទេ។

មួយសប្តាហ៍ក្រោយមក គាត់ត្រូវបានផ្ទេរ និងនិរទេសទៅគុកសន្តិសុខក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។  គុក​សន្តិសុខ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ខ្មែរក្រហម​ស្គាល់​ថា​ជា ស-២១ ហើយ​វា​ជា​អតីត​វិទ្យាល័យ​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​វិទ្យាល័យ​ចៅពញាយ៉ាត។ នៅទីនោះ មនុស្សត្រូវបានសួរចម្លើយ ធ្វើទារុណកម្ម និងប្រហារជីវិតជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់វៀតណាមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ និងការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម មានតែអ្នកទោសពេញវ័យចំនួន ៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានចេញពីគុកទាំងរស់។ វណ្ណ ណាត ជា​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ពួកគេ។

 អាជីព 
លោក វ៉ាន់ ណាត គឺជាវិចិត្រករ និងជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ ដែលសៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍ និង គំនូរអំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់ នៅក្នុង គុកទួលស្លែង ដ៏ល្បី គឺជាសក្ខីភាពដ៏មានឥទ្ធិពល និងគួរឲ្យអាណិតចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មនៃរបបខ្មែរក្រហម និងរបបកុម្មុយនិស្ត។

លោក វ៉ាន់ ណាត ជា​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ដោយ​សំដី​ដើម្បី​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជនរងគ្រោះ​នៃ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ហើយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នៅ​ក្នុង​សំណេរ​របស់​គាត់។ សៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍ឆ្នាំ 1998 របស់គាត់ A Cambodian Prison Portrait: មួយឆ្នាំនៅក្នុងគុក ស-២១ របស់ខ្មែរក្រហម អំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់នៅ ស-21 នៅពេលនោះគឺជាកំណត់ហេតុតែមួយគត់ដែលសរសេរដោយអ្នករស់រានមានជីវិតពីគុក។ វាត្រូវបានបកប្រែពី ភាសាអង់គ្លេស ទៅជា ភាសាបារាំង និង ស៊ុយអែត ។

លោក ណាត ជា​សិល្បករ​ដ៏​លេចធ្លោ​មួយ​រូប​របស់​កម្ពុជា។ ជីវិត​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​អ្នក​ចាប់​ខ្លួន​គឺ សមមិត្តឌុច ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឱ្យ​ធ្វើ​ការ​គូរ​រូប និង​ចម្លាក់​រូប ​ប៉ុលពត ។  លោកបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយស្តារសិល្បៈនៅកម្ពុជាឡើងវិញ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម និងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ជាច្រើនទសវត្សរ៍។

ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ២០០១ និង ២០០២ លោក វណ្ណ ណាត បានធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ជាមួយនឹងអ្នកដឹកនាំរឿងជនជាតិខ្មែរ លោក ប៉ាន់ រិទ្ធី ក្នុងការរៀបចំខ្សែភាពយន្តឯកសារដែលមានចំណងជើងថា ស-២១៖ ម៉ាស៊ីនសម្លាប់ខ្មែរក្រហម ។ Vann Nath Film Biography - Film - Time Out London  លោក វ៉ាន់ ណាត ត្រូវ​បាន​សម្ភាស​ក្នុង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​នេះ ដោយ​ក្នុង​នោះ លោក ប៉ាន់ បាន​នាំ​យក​អតីត​អ្នក​ទោស និង​ឆ្មាំ​អតីត ​គុក​ទួលស្លែង ។ វ៉ាន់ ណាត ប្រឈមមុខ និងសាកសួរអតីតអ្នកធ្វើទារុណកម្មក្នុងភាពយន្តឯកសារ។ ដើម្បី​ទទួល​ស្គាល់​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន ទាំង​លោក វ៉ាន់ ណាត និង​រិទ្ធី ប៉ាន់ ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ងារ​ជា ​បណ្ឌិត​កិត្តិយស ដោយ​សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីសVIII នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១១។

 កិត្តិយស 
គាត់គឺជាអ្នកទទួលពានរង្វាន់ លីលៀន ហេលម៉ាន់ / ពានរង្វាន់ហាំម៉េត ដែលទទួលស្គាល់ភាពក្លាហានក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកនយោបាយ ដែលគាត់បានជួបប្រទះក្នុង របបខ្មែរក្រហម ។

 ជំងឺ 
ទោះបីជួបបញ្ហាសុខភាពជាយូរយារណាស់មកហើយ រួមទាំងជំងឺក្រលៀនរ៉ាំរ៉ៃក៏ដោយ ក៏លោក វណ្ណ ណាត បានបន្តគូរ និងសរសេរអំពីបទពិសោធន៍របស់គាត់ក្នុងរបប ប៉ុល ពត។ គាត់​មាន​ជំងឺ​គាំងបេះដូង ហើយ​សន្លប់​។ លោក​បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១១ នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត ក្នុង ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ។ "Tuol Sleng survivor and artist Vann Nath mourned". BBC News Online. 6 September 2011. គាត់មានអាយុប្រហែល 65 ឆ្នាំ។

 សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធល្បី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations