គោរពឪពុកនិងម្តាយរបស់អ្នក

« ចូរ​គោរព​ដល់​ឪពុក និង​ម្ដាយ​របស់​អ្នក ​» ( ហេព្រើ :  כַּבֵּד אֶת אָבִיךָ וְאֶת אִמֶּךָ לְמַעַן יַאֲרִכוּן יָמֶיךָ  ,  Kabbēḏ ’eṯ-’āḇîḵā wə’eṯ-’immeḵā ləma‘an ya’ăriḵûn yāmeyḵā  ) គឺ​ជា​បញ្ញត្តិ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម ​បញ្ញត្តិ​ដប់​ប្រការ ​នៅ​ក្នុង ​គម្ពីរ​ហេព្រើរ ។ បញ្ញត្តិ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​ទូទៅ​នៅ​ក្នុង​ប្រភព​ប្រូតេស្តង់ និង​សាសន៍​យូដា​ថា​ជា​ទី​ប្រាំ​ក្នុង​បញ្ជី​ទាំង​ពីរ​នៅ​ក្នុង​និក្ខមនំ ២០:១–២១ និង​នៅ ​ចោទិយកថា  ៥:១–២៣។ កាតូលិក និង លូធើរាន់ រាប់ថានេះជាទីបួន។ 

បទបញ្ញត្តិទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្តជាច្បាប់នៅក្នុងយុត្តាធិការជាច្រើន ហើយនៅតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាច្បាប់ដែលអាចអនុវត្តបានដោយមួយចំនួន។     និក្ខមនំ ២០:១ ពិពណ៌នាអំពីបញ្ញត្តិទាំងដប់ប្រការថាត្រូវបាននិយាយដោយ ព្រះអម្ចាស់ ចារនៅលើបន្ទះថ្មពីរដោយ ម្រាមដៃរបស់ព្រះ  ខូចដោយ លោកម៉ូសេ ហើយសរសេរឡើងវិញនៅលើថ្មជំនួសដោយព្រះអម្ចាស់។

 ព្រះគម្ពីរភាសាហេព្រើរ 

នៅក្នុង តូរ៉ា ការរក្សាបទបញ្ញត្តិនេះត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងផលប្រយោជន៍បុគ្គល  និងជាមួយនឹងសមត្ថភាពរបស់ប្រជាជាតិអ៊ីស្រាអែលក្នុងការបន្តនៅក្នុងទឹកដីដែលព្រះកំពុងដឹកនាំពួកគេ។ Commentary on Exodus 20:12, The Jewish Study Bible: Tanakh Translation, Berlin, Adele; Brettler, Marc Zvi, and Fishbane, Michael, eds. Oxford University Press. 2004 .  ការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះមាតាបិតាដោយការវាយដំ ឬដាក់បណ្តាសាពួកគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត  ដូច្នេះឃ្លា "ដើម្បីឲ្យអ្នកមានអាយុយឺនយូរ" អាចត្រូវបានបកស្រាយថាជា "ដើម្បីកុំឱ្យស្លាប់" ។ នៅក្នុង Talmud បញ្ញត្តិដើម្បីគោរពឪពុកម្តាយរបស់មនុស្សគឺប្រៀបធៀបទៅនឹងការគោរពចំពោះព្រះ។   យោងតាមហោរា ម៉ាឡាគី ព្រះជាម្ចាស់បង្កើតភាពស្រដៀងគ្នាដោយខ្លួនគាត់ថា:

« កូនប្រុសគោរពឪពុករបស់ខ្លួន ហើយអ្នកបម្រើគោរពចៅហ្វាយរបស់ខ្លួន។ បើយើងជាឪពុក តើកិត្តិយសសមនឹងខ្ញុំនៅឯណា? បើយើងជាចៅហ្វាយ តើការគោរពសមនឹងខ្ញុំនៅឯណា? ព្រះអម្ចាស់នៃពិភពទាំងមូលមានព្រះបន្ទូលថា «ឱពួកបូជាចារ្យអើយ គឺអ្នករាល់គ្នាទេដែលមើលងាយឈ្មោះខ្ញុំ ប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាសួរថា តើយើងបានមើលងាយឈ្មោះរបស់អ្នកដោយរបៀបណា?» ម៉ាឡាគី១:៦

បញ្ញត្តិ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​វិញ​ប្រាំបី​ដង​ពេញ​មួយ​ព្រះគម្ពីរ ។ 

 គម្ពីរសញ្ញាថ្មី 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|169x169ភីកសែល|នាងរស់​បាន​គោរព​ដល់​ម្ដាយ​ក្មេក​នាង​ណាអូមី។ ស៊ីម្មាន សាឡូម៉ូន ឆ្នាំ ១៨៦០។
នៅក្នុង ​ដំណឹងល្អ ​នៃ ​ព្រះគម្ពីរ​សញ្ញា​ថ្មី ព្រះយេស៊ូវ ​បាន​បញ្ជាក់​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការ​គោរព​ដល់​ឪពុក និង​ម្តាយ​របស់​បុគ្គល​ម្នាក់​។ (ម៉ាថាយ ១៥:១–៩, ម៉ាថាយ ១៩:១៧–១៩, ម៉ាកុស ១០:១៧–១៩, លូកា ១៨:១៨–២១) ប៉ុល ​បាន​ដក​ស្រង់​បទ​បញ្ញត្តិ​ក្នុង​សំបុត្រ​របស់​លោក​ទៅ​កាន់​ក្រុម​ជំនុំ​នៅ ​ក្រុង​អេភេសូរ ៖

កូនៗអើយ ចូរស្តាប់បង្គាប់ឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួននៅក្នុងព្រះអម្ចាស់ ដ្បិតនោះជាការត្រឹមត្រូវ។ «ចូរគោរពប្រតិបត្តិដល់ឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួន» (នេះជាបញ្ញត្តិទីមួយដែលមានសេចក្ដីសន្យា) «ដើម្បីឲ្យអ្នករាល់គ្នាបានសេចក្តីសុខ ហើយរស់នៅបានយូរនៅក្នុងស្រុក» (អេភេសូរ ៦:១-២)។ សូមមើលផងដែរ កូល៉ុស ៣:២០)

នៅ​ក្នុង​សំបុត្រ​របស់​គាត់​ទៅ​កាន់ ​រ៉ូម និង ​ធីម៉ូថេ ប៉ុល​ពិពណ៌នា​ការ​មិន​ស្តាប់​បង្គាប់​ឪពុក​ម្តាយ​ថា​ជា​អំពើ​បាប​ធ្ងន់ធ្ងរ (រ៉ូម ១:២៩–៣១, ២ធីម៉ូថេ ៣:២)។

ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះយេស៊ូវ និងការបង្រៀនរបស់ប៉ុលបង្ហាញថា កុមារពេញវ័យនៅតែមានកាតព្វកិច្ចគោរពឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ ដោយផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការសម្ភារៈ។ នៅក្នុងដំណឹងល្អ ព្រះយេស៊ូវត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាការខឹងនឹងមនុស្សមួយចំនួនដែលជៀសវាងការផ្តល់ជាសម្ភារៈសម្រាប់ឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ ដោយទាមទារប្រាក់ដែលពួកគេនឹងប្រើត្រូវបានផ្តល់ឱ្យព្រះ (ម៉ាថាយ ១៥:៣–៨, ម៉ាកុស ៧:៩-១២ ។ នៅក្នុងអត្ថបទទាំងនេះ ព្រះយេស៊ូវបានដកស្រង់ អេសាយ ២៩:១៣) យោងតាម ដំណឹងល្អរបស់យ៉ូហាន នៅពេលដែលព្រះយេស៊ូវនៅលើឈើឆ្កាង ទ្រង់បានប្រទានម្តាយរបស់ ម៉ារា ។ របស់នាង ដែលចនបានទទួលយក។ 

យោង​តាម​ដំណឹង​ល្អ​របស់ ​ម៉ាថាយ កាតព្វកិច្ច​គោរព​មាតាបិតា​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​កាតព្វកិច្ច​របស់​អ្នក​ចំពោះ​ព្រះ ៖ «អ្នក​ណា​ដែល​ស្រឡាញ់​ឪពុក ឬ​ម្ដាយ​លើស​ពី​ខ្ញុំ អ្នក​នោះ​មិន​សក្តិសម​នឹង​ខ្ញុំ​ទេ»។ (ម៉ាថាយ ១០:៣៧ ESV) ព្រំដែនបែបនេះ និងជាគោលការណ៍សំខាន់នៃបញ្ញត្តិទីមួយ នាំឱ្យអ្នកប្រាជ្ញសន្និដ្ឋានថា ការផ្តល់កិត្តិយសដល់មាតាបិតា មិន រាប់បញ្ចូលការបំពានច្បាប់របស់ព្រះ (ពោលគឺការប្រព្រឹត្តអំពើខុសឆ្គង) តាមការបង្គាប់របស់មាតាបិតានោះទេ។  

ការ​ណែនាំ​របស់​ប៉ុល​ដល់​ធីម៉ូថេ​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​មើល​ថែ​ស្ត្រី​មេម៉ាយ​មាន​ដូច​តទៅ៖ 

«ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្ត្រីមេម៉ាយមានកូន ឬចៅៗ ពួកគេគួរតែរៀនអនុវត្តសាសនារបស់ពួកគេជាមុនសិន ដោយមើលថែក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ ហើយសងគុណឪពុកម្តាយ និងជីដូនជីតារបស់ពួកគេ ព្រោះការនេះធ្វើឲ្យព្រះជាម្ចាស់សព្វព្រះហឫទ័យ។» ១ធីម៉ូថេ៥:៤