កម្ភោជិ

កម្ភោជិ ឬ កម្ពោធិ  គឺជា រ៉ាហ្គា ដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងតន្ត្រីកាណាតិក ។ វា​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ថ្នាក់​ថា​ជា​រ៉ាហ្គា​ដែល​បាន​មក​ពី ​មេឡាកាថា ​ទី ២៨  ហារីកម្ភោជិ ហើយ​មាន​តាំង​ពី​សតវត្សរ៍​ទី ៧។

 មាត្រដ្ឋាន 
មាត្រដ្ឋាន កម្ភោជិ ក៏ត្រូវបានគេនិយាយថាបានមកពីប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។

អារ៉ូហាណា: S R2 G3 M1 P D2 S

អាវ៉ារ៉ូហាណា: S N2 D2 P M1 G3 R2 S (N3 P D2 S)

ការប្រើប្រាស់ "n3" នៅក្នុងឃ្លា "npds" ធ្វើឱ្យ កម្ភោជិ ទៅជា ភសង្គ រ៉ាហ្គា (រ៉ាហ្គា ដែលរួមបញ្ចូលចំណាំក្រៅពីអ្វីដែលមាននៅក្នុង រ៉ាហ្គា មេ) ។

វាជា សាដាវ៉ា (6 ណោតក្នុងអរ៉ូហាណា) Sampoorna (ទាំងអស់ 7 ណោតក្នុងអវ៉ារ៉ូហាណា ) រ៉ាហ្គា ។

 យុគសម័យមជ្ឈិមសម័យ 
មានឯកសារយោងជាច្រើនចំពោះ រ៉ាហ្គា ឬ រ៉ាហ្គិណិ ហៅថា កម្ភោជិ នៅក្នុងប្រពៃណីតន្ត្រីឥណ្ឌាបុរាណ។ Sangita Makaranda របស់ ណារ៉ាដា (សតវត្សទី 7 ដល់ទី 8 នៃគ។ នៅក្នុងគ្រោងការណ៍នៃចំណាត់ថ្នាក់នេះ ណារ៉ាដា ទទួលយក រាហ្គា កម្ភោជិ ជាទម្រង់នៃ Shri raga ដែលជាក្រុមរងដំបូងនៃគ្រោងការណ៍នៃការចាត់ថ្នាក់របស់គាត់។ Ragas and Raginis, Appendix 4, pp 179-80, O.P Ganguli Ramaditya ដែលជាអ្នកនិពន្ធនៃ Swara-Mela Kalanidhi (1550 AD) បានទទួលយក 20 melas និងបានស្នាក់នៅ 64 Jana-ragas ក្នុងចំណោម melas ។ នៅក្នុងគ្រោងការណ៍នៃចំណាត់ថ្នាក់នេះ មេឡាទី 20 គឺ កម្ភោជិ ដែលមក Jana-ragas ដូចជា កម្ភោជិ ។ Appendix 17, pp 197-98, O.P Ganguli Ragamala នៃ Pundrikavitthala ចាត់ថ្នាក់ ragas ទៅជា 6 ផ្នែកដោយក្រុមនីមួយៗមាន raginis និង ragas ជាច្រើនដែលស្រមៃថាជាប្តីប្រពន្ធនិងកូនប្រុសរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះ ragini កម្ភោជិ ត្រូវបានគេសន្មត់ថាជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមប្តីប្រពន្ធជាច្រើនរបស់ raga Nat-Narayana ។ Appendix 18, pp 199-200, O.P Ganguli Chatravarishach.chhat-Raga Nirupanam និពន្ធដោយ Narada (1525-50 AD) រាយបញ្ជី ragas សំខាន់ៗចំនួនដប់ ហើយទទួលយក កម្ភោជិ ជាប្តីប្រពន្ធរបស់ Raga ទីប្រាំពីរហៅថា Raga Nata-Narayana ។ Appendix 19, pp 201-04, O.P Ganguli Chaturdandi Prakashika និពន្ធដោយ Venkatamakhin (ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា Venkateshwara Dikshit, ~ 1660 AD) សន្មតថា 19 melas និងរាយបញ្ជី កម្ភោជិ, Kedaragaula និង Narayanagaula ជា Janya ragas នៅក្រោម mela កម្ភោជិ ។ Appendix 24, p 209, O. P. Ganguli. Anupa-Sangit-Ratanakar ដោយ Sangit Acharya Bhava-Bhata រាយ 20 ragas ជា ragas មូលដ្ឋាន។ រ៉ាហ្គាទី 3 នៃគ្រោងការណ៍របស់គាត់ដែលមានឈ្មោះថា Kedar Raga រួមមាន raginis ជាច្រើន ---- ទីប្រាំពីរគឺជា កម្ភោជិ ដែលល្បីល្បាញ។ Appendix 26, p 211, O. P. Ganguli Raja Tulaji ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៃ Tanjore (1763-87 AD) បានសរសេរសៀវភៅដ៏ល្បីល្បាញមួយអំពីតន្ត្រីវិទ្យាដែលគេស្គាល់ថា Sangit-Saramritoddhar ។ Raja Tulaji សន្មតថា Janakmelas 21 ហើយរួមបញ្ចូល កម្ភោជិ និង Yadukul-Kambhoji ជា Jana ragas ក្រោម Janaka-mela ទីប្រាំបីនៃគ្រោងការណ៍នៃការចាត់ថ្នាក់របស់គាត់។ Appendix 26, p 213, O.P. Ganguli

 សេចក្តីយោងបុរាណរបស់ Matanga ចំពោះ raga កម្ភោជិ 
ភាគច្រើននៃឯកសារយោងខាងលើគឺថ្មីៗនេះប្រៀបធៀប ប៉ុន្តែនេះមិនគួរត្រូវបានយកទៅមានន័យថា raga កម្ភោជិ ក៏មានដើមកំណើតថ្មីៗនេះដែរ។ យោង​ទៅ​លើ raga នេះ​ថា​ជា Thakkesi គឺ​នៅ​ក្នុង​វីរភាព​តាមិល​បុរាណ Cilappatikaram ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សំដៅ​ដោយ​ឈ្មោះ​សំស្ក្រឹត កម្ភោជិ ។ Brihaddesi និពន្ធដោយ Sangit Acharya Matanga Muni (500-700 AD) គឺជាការងារដ៏សំខាន់បំផុតរវាង Natyashastra (សតវត្សទី 2 មុនគ ។ pp 16-18, O. P. Ganguli Sage Matanga ប្រហែលជាត្រូវបានសាទរពីភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌា។ ការងារ Brihaddesi នេះត្រូវបានចុះកាលបរិច្ឆេទនៅចន្លោះសតវត្សទី 5 និងទី 7 នៃគ.ស ប៉ុន្តែជាអកុសលវាមិនពេញលេញទេ។ ផ្នែកខ្លះនៃវាហាក់ដូចជាបានវង្វេងផ្លូវ។ Brihaddeshi របស់ Matanga គឺជាអត្ថបទដ៏សំខាន់ដំបូងគេ និងអាចរកបានដើម្បីពិពណ៌នាអំពី Ragas ដូចដែលយើងយល់ពីពួកគេសព្វថ្ងៃនេះ។ Sangit Acharya Matanga ប្រាប់យើងថា "បទភ្លេងបុរាណ (Raga) មិនអាចផ្សំដោយកំណត់ចំណាំចំនួនបួនឬតិចជាងនោះទេ។ ប៉ុន្តែបទភ្លេងដែលប្រើដោយ កុលសម្ព័ន្ធ ដូចជា Sabara, Pulinda, កម្ពោជ, Vanga, Kirata, Vahlika, Andhra, Dravida និង។ ត្រកូល ឬ កុលសម្ព័ន្ធ Vanachra (ព្រៃ) គឺជាករណីលើកលែងដែលមាន svaras ឬកំណត់ចំណាំចំនួនបួន។ See also: Folk-lore, p 63. Studies in Musicology, 1983, p 93, Ramanlal Chhotalal Mehta, Indian Musicological Society. Also see: Indian Music, 1973, p 7, Bigamudre Chaitanya Deva. Historical Development of Indian Music: A Critical Study, 1973, 136, Swāmī Prajñānānanda, Prajnanananda. A CRITICAL ANALYSIS OF RAGA-RASA RELATIONSHIP, p 18, Mohammad Zafar Iqbal, online article - sanjannagar.org.

 ការចាត់ថ្នាក់តាមភេទ 
Sangita Makaranda ក៏ចាត់ថ្នាក់ ragas ទៅតាមភេទរបស់ពួកគេ ដូចជា Male Ragas, Female Ragas (ពោលគឺ Raginis) និង Neuter Ragas។ យោងទៅតាម Narada បុរស Ragas បង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់ Raudra (កំហឹង) វីរ៉ា (វីរភាព) និង Bhayanaka (ភ័យខ្លាច); ស្ត្រី Ragas តំណាងឱ្យមនោសញ្ចេតនារបស់ Shringara (មនោសញ្ចេតនានិងមនោសញ្ចេតនា) Hasya (កំប្លែង) និង Karuna (ទុក្ខព្រួយ); ខណៈពេលដែល Neuter Ragas តំណាងឱ្យអារម្មណ៍នៃ Vibhatsa (គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម), Adbhuta (ការភ្ញាក់ផ្អើល) និង Shanta (សន្តិភាព) ។

Raga នីមួយៗត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ជាចម្បងដោយ rasas ឬមនោសញ្ចេតនាទាំងប្រាំបួននេះ ទោះបីជាអ្នកសំដែងក៏អាចបញ្ចេញនូវអារម្មណ៍ផ្សេងទៀតតាមរបៀបដែលមិនសូវលេចធ្លោក៏ដោយ។ កាលណាកំណត់ចំណាំរបស់រ៉ាហ្គាកាន់តែជិតស្និទ្ធទៅនឹងការបញ្ចេញមតិនៃគំនិត ឬអារម្មណ៍តែមួយ ឥទ្ធិពលរបស់រ៉ាហ្គាកាន់តែមានលើសលប់។

ចាប់តាំងពី Raga Kambhoji ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាស្រី Raga (ឧទាហរណ៍ Ragini) Raga នេះគឺសមរម្យជាពិសេសក្នុងការបញ្ជូនមនោសញ្ចេតនារបស់ Shringara (មនោសញ្ចេតនា និងមនោសញ្ចេតនា) Hasya (កំប្លែង) និង Karuna (pathos) ។

 សមាសភាពពេញនិយម 
មានការតែងនិពន្ធជាច្រើនដែលកំណត់ទៅជា កម្ភោជិ rāgam ហើយវាគឺជា ragas ចម្បងមួយនៅក្នុងតន្ត្រី Carnatic ។

សមាសភាពមួយចំនួនគឺ៖ (មិនមែនជាបញ្ជីពេញលេញខាងក្រោមទេ)

 Krishnamurthy kanna munde (8th Navaratna Malike), Kandu Kandu Nee Enna ដោយ Purandaradasa
 Kailasavasa Gaurisha ដោយ Vijaya Dasa
 Dasarendare Purandaradasarayya ដោយ Vyasatirtha
 Emayya rama ដោយ Bhadrachala Ramadasu
 Enna Vandaalum, Shivanai Ninaindu ដោយ Neelakanta Sivan
 Govinda Ghataya, Vedadri Sikhara, Sripatimiha ដោយ Narayana Teertha
 Lambodaram Avalambe, Mari mari vacchuna, Trivikramam Aham, Akhilanda Koti ( Varnam ) ដោយ Mysore Vasudevachar
 Kuzhaloodhi manamellam, Mithiladhipa, Aakka poruttavarkku, Vāngum enakku, ដោយ Oothukkadu Venkata Kavi
 Devi Ni Padasarasamule ដោយ Shyama Sastri
 O Rangashayi, Maa Janaki, Elara Sri Krishna, Evari Mata, Mahita Pravrddha, Sri Raghuvara, Marimari Ninne, Margamu Telupave ដោយ Tyagaraja
 Kamalambikayai (4th Avarana), Sri Subrahmanyaya Namaste, Marakatavallim, Kailsanathena, Gopala Krishnaaya, Sri Valmika Lingam, Kashi Vishveshvara, Samba Sadashivaaya ដោយ Muthuswami Dikshitar
 Sarasijanabha ( Varnam ), Sarasa Mridupada ( Varnam ), Charupankaja, Inta Modiyaalara, Karanam Vina, Rasavilasa lolo, Namasudhamayi, Poorna Chandranana , Saradindu sama mukhanakum , Manasi Karuna, Padasanati Munijana, Padasanati Munijana Mananudam , Pachabanaya Bhagyataru ( Padam, សូមមើល Mohiniyattam ) ដោយ Swathi Thirunal
 Koniyadina Napai ដោយ Veena Kuppayyar
 Ratna Kanchuka Dharini, Shivam Harim ដោយ Harikesanallur Muthiah Bhagavatar
 Palinchu sarvani ដោយ @puliyur doraiswamy iyer
 Adum Deivam, Anandame Paramanandame, Kaana Kan Kodi, Kadhirkama Kandan, Shikkal Meviya by Papanasam Sivan
 Thiruvadi Sharanam ដោយ Gopalakrishna Bharati
 En Kula Deivame ដោយ Ambujam Krishna
 Vennai Unnum En ដោយ Periyasami Thooran
 Ele Palimpa ដោយ M. Balamuralikrishna
 Natamadi Tirinda ដោយ Papavinasha Mudaliyar
 Ivan Yaaro Ariyen ( Padam ) ដោយ Kavi Kunjara Bharati
 Padari Varugudhu ( Padam ) ដោយ Subbarama Iyer
 Emi Mayamu ( Javali ) ដោយ Pattabhiramayya
 Pankajakshi ( Varnam ) ដោយ Maha Vaidyanatha Iyer
 Kamalakshi ( Varnam ) ដោយ Kunnakudi Krishnaiyer
 Taruni Ninnu ( Varnam ) ដោយ Fiddle Ponnuswami

</br> បទចម្រៀងភាពយន្តតាមីល "Aadiya Paadhangal Ambalathil" បទចម្រៀងពីខ្សែភាពយន្ត Oorukku Uzhaippavan និពន្ធដោយ MS Viswanathan ត្រូវបានកំណត់នៅ Kambhoji Ragam ។