វត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ

វត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Chùa Xiêm Cán) ស្ថិតនៅភូមិ Bien Dong B ឃុំ Vinh Trach Dong ទីក្រុង បាក់លាវ ខេត្ត បាក់លាវ គឺជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ឆ្នើម និងជាកន្លែងរៀបចំពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំរបស់ ប្រជាជនខ្មែរ ។  វត្តនេះមានបរិវេណទំហំ 4 ហិចតា  គឺជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្ម សាសនា ដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់ ដីសណ្ដមេគង្គ ។  

 ឈ្មោះនិងទីតាំង 
វត្ត Xiem Can ដើមឡើយមានឈ្មោះ ខ្មែរ ថា Komphisako នៅពេលដែល ជនជាតិចិន តាំងទីលំនៅ  ភាគច្រើនជាជនជាតិ Chaozhou  ពួកគេបានហៅវត្ត Xiem Can,  ជាភាសា ទៀវ របស់ពួកគេ  មានអត្ថន័យ "ទឹកជាប់ព្រំដែន" សំដៅលើ វត្តដែលមានទីតាំងនៅជាប់ឆ្នេរ។ 

វត្ត Xiem Can ស្ថិតនៅភូមិ Bien Dong B ឃុំ Vinh Thanh Dong ចម្ងាយ ៧ នាទីពីកណ្តាលទីក្រុង បាក់លាវ ។ គីឡូម៉ែត្រខាងកើត   និង 2 គីឡូម៉ែត្រពីសមុទ្រ។ 

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងខែមេសា  1887,   ប្រតិទិនព្រះពុទ្ធសាសនាឆ្នាំ 2430, អាចារ្យដំបូងគឺព្រះតេជគុណថាច់ណាម, និងជាអ្នកដែលបានចាប់ផ្តើមសាងសង់វត្តនេះ។  តំបន់ដើមរបស់វត្តគឺ 4,500 m²,   បរិវេណបច្ចុប្បន្នគឺ 4 ហិកតា។  នេះ​ជា​វត្ត​បុរាណ​ដែល​មាន​បទពិសោធន៍​ជា​អាចារ្យ​៩​ជំនាន់។  ជាងមួយសតវត្ស ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងអភិវឌ្ឍន៍ វត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសកម្មភាពវប្បធម៌ខាងវិញ្ញាណ សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសិល្បៈរបស់ ប្រជាជនខ្មែរ ។  

វត្ត​នេះ​ជា​កន្លែង​ដែល​សៀវភៅ​ខ្មែរ​បុរាណ​សរសេរ​លើ​ស្លឹក​ឈើ​មាន​កម្រាស់​ដល់​ទៅ ៧០ ទំព័រ។  

ក្នុង ឆ្នាំ ២០០១ គណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្ត បាក់លាវ បានចាត់ថ្នាក់វត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ ជាវត្ថុបុរាណខាងស្ថាបត្យកម្ម និងសិល្បៈ។ 

ក្នុង ឆ្នាំ ២០០៩ វត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ បានស្នើសុំព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធ ហើយបានសាងសង់ស្តូប Ngoc Xa Loi ដ៏មហិមាទល់មុខសាលបង្រៀន។ 

នៅ ថ្ងៃទី 29 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2022 គណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្ត បាក់លាវ បានចេញសេចក្តីសម្រេចលេខ 247/QD-UBND ទទួលស្គាល់វត្ថុបុរាណ និងវប្បធម៌នៃវត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ ជាគោលដៅទេសចរណ៍ធម្មតានៃតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ  ។