ញ៉ោងអ៊ូ សរ៉ាហាន់

ញ៉ោងអ៊ូ សរ៉ាហាន់ (  ភូមា : ညောင်ဦး စောရဟန်း    , ; ក៏ Taungthugyi Min c. ៩២៤–១០០១) ជាស្តេចនៃ រាជវង្សបាកាន នៃ ប្រទេសភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) ពីគ.ស ៩៥៦ ដល់ ១០០១។ ទោះបីជាគេចងចាំថាជា ស្តេចត្រសក់ នៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា ដោយផ្អែកលើរឿងព្រេងមួយ សាវរ៉ាហាន់ គឺជាស្តេចដំបូងបំផុតនៃ បាកាន ដែលអត្ថិភាពត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយភស្តុតាងសិលាចារឹក។  យោងទៅតាម វាគឺនៅក្នុងរជ្ជកាល សាវរ៉ាហាន់ ដែល បាកាន ដែលបន្ទាប់មកជាទីក្រុងប្រកួតប្រជែងមួយចំនួននៅភូមាខាងលើ "បានរីកចម្រើននៅក្នុងអំណាចនិងភាពអស្ចារ្យ" ។  ការបង្កើត អក្ខរក្រមភូមា ក៏ដូចជាការពង្រឹងបន្ទាយរបស់ បាកាន ប្រហែលជាបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ 

 ប្រពៃណីកាលប្បវត្តិ 
ទោះបីជាមានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រក៏ដោយ រជ្ជកាលរបស់ស្តេចត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងកាលប្បវត្តិជាមួយនឹងអ្វីដែលត្រូវបានគេកំណត់ថាជារឿងព្រេង។ យោងទៅតាមរឿងព្រេង សាវរ៉ាហាន់ បានដណ្តើមយក បល្ល័ង្កពីស្តេច ធៀនខូ ។ មានពេលមួយកសិករ ញ៉ោងអ៊ូ បានសម្លាប់ ធៀនខូ នៅពេលដែលស្ដេចបានលួច ត្រសក់ ពីចំការរបស់គាត់។ ញ៉ោងអ៊ូសរ៉ាហាន់ ត្រូវបានទទួលធ្វើជាស្តេចដោយព្រះមហាក្សត្រិយានីដើម្បីការពារភាពចលាចលនៅក្នុងនគរ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថា Taungthugyi Min ( ស្ដេចត្រសក់ ឬ ស្តេចកសិករ ;  )  រឿងនេះទំនងជារឿងនិទាន។ មាន​កំណែ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​បី​ផ្សេង​ទៀត—ជា​ភាព​ស្រប​គ្នា​ពិត​ប្រាកដ​នៅ​ក្នុង​រឿងនិទាន​ភូមា «ព្រះនាង ​ធុដមសារី » និង​កំណែ​ពីរ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ មួយ​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​ប្រាំបី និង​មួយ​ទៀត​នៅ​សតវត្ស​ទី​១៤។ ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ ធ្លាប់ទាមទារពូជពង្សពីអ្នកថែសួន ដើម្បីបង្ហាញភាពជិតស្និតជាមួយប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គ។ 

ញ៉ោងអ៊ូសរ៉ាហាន់ ត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយ Kunhsaw Kyaunghpyu ដែលក្រោយមកត្រូវបានផ្ដួលរំលំដោយបុត្ររបស់ ញ៉ោងអ៊ូ ឈ្មោះ Kyiso និង Sokkate ។

 កាលបរិច្ឆេទ 
កាលប្បវត្តិផ្សេងៗមិនយល់ព្រមលើកាលបរិច្ឆេទទាក់ទងនឹងជីវិតនិងរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ទេ។  កាលប្បវត្តិចាស់បំផុត Zatadawbon Yazawin ត្រូវបានចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវបំផុតសម្រាប់សម័យបាកាន ។  តារាងខាងក្រោមរាយបញ្ជីកាលបរិច្ឆេទដែលបានផ្តល់ឱ្យដោយកាលប្បវត្តិសំខាន់ៗចំនួនបួន ក៏ដូចជាកាលបរិច្ឆេទ របស់ Hmannan នៅពេលដែលបានបោះយុថ្កាដោយកាលបរិច្ឆេទចូលជាធរមាននៃសិលាចារឹករបស់ Anawrahta ឆ្នាំ ១០៤៤។ 

 កំណត់ចំណាំ