មីយ៉ាន់ម៉ាខាងលើ

មីយ៉ាន់ម៉ាខាង​លើ (    ​ អាចហៅម្យ៉ាងទៀតថា ភូមាខាងលើ ) គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រនៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលតាមប្រពៃណីគ្របដណ្តប់លើ ទីក្រុងម៉ាន់ដាឡាយ និងតំបន់ជុំវិញរបស់វា (សម័យទំនើប តំបន់ម៉ាន់ដាឡាយ, តំបន់សាហ្គាំង, តំបន់ម៉ាហ្វេយ៍  ) ឬនិយាយយ៉ាងទូលំទូលាយជាងនេះទៅទៀតគឺ រដ្ឋកាឈីន និង រដ្ឋសាន ។

ក្នុង ​ភាសា​ភូមា ប្រជាជន​ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​មក​ពី​ភូមា​ខាង​លើ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ជា​ទូទៅ​ថា អា-យ៉ា ថា ( အညာသား ) ចំណែក​ឯ​អ្នក​មក​ពី ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា​ក្រោម  ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា អោកថា(အောက်သား ) 

ពាក្យ "ភូមា​ខាង​លើ" ត្រូវ​បាន ​អង់គ្លេស ​ប្រើ​ជា​លើក​ដំបូង​ដើម្បី​សំដៅ​ទៅ​តំបន់​កណ្តាល និង​ភាគ​ខាង​ជើង​នៃ ​ប្រទេស​ភូមា​បច្ចុប្បន្ន ។ បន្ទាប់ពី សង្គ្រាមអង់គ្លេស-ភូមាលើកទី២ ឆ្នាំ១៨៥២ មីយ៉ាន់ម៉ាក្រោម ត្រូវបានបញ្ចូលដោយ ចក្រភពអង់គ្លេស ខណៈភូមាខាងលើនៅតែឯករាជ្យនៅក្រោម អាណាចក្រភូមា រហូតដល់ សង្គ្រាមអង់គ្លេស-ភូមាលើកទី៣ ឆ្នាំ១៨៨៥។ ភូមា​ខាង​លើ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា​ជា "ភូមា​ត្រឹមត្រូវ" និង​អាណាចក្រ ​អវៈ ។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ភូមាខាងលើមានភាគច្រើនជា បាម៉ា (ចំណែកឯប្រទេសភូមាក្រោមជាប្រវត្តិសាស្ត្រនិយាយភាសា មន រហូតដល់ដើមសតវត្សទី 19) ចំណែកតំបន់ព្រំដែន ដែលកំណត់ដោយរដ្ឋបាលអាណានិគម រួមមានតំបន់ជនជាតិភាគតិច ដូចជា រដ្ឋសាន និង រដ្ឋកាឈិន សម័យទំនើប។

ភាពខុសគ្នារវាងមីយ៉ានម៉ាខាងលើ និងខាងក្រោម ត្រូវបានរកឃើញផងដែរនៅក្នុងនាយកដ្ឋានរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន (ឧទាហរណ៍ ក្រសួងអប់រំ មាននាយកដ្ឋានដែលត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យនៅភូមាខាងលើ ឬក្រោម) ខណៈដែលសារព័ត៌មានមួយចំនួនធ្វើឱ្យមានភាពខុសប្លែកគ្នារវាងស្ថាប័នទាំងពីរ។ ការបោះពុម្ពជាភាសាភូមារបស់ The Myanmar Times គឺជាឧទាហរណ៍មួយ។ កាសែតនេះឧទ្ទិសផ្នែកមួយទៅកាន់ព័ត៌មានពីភូមាខាងលើ។  នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌនៃភាពខុសគ្នានៃភាសា មានភាពខុសប្លែកគ្នាក្នុងនាទីរវាងភាពខុសគ្នា នៃភាសាភូមា ដែលនិយាយដោយ ភូមា ខាងលើ ជាពិសេសនៅក្នុងជម្រើសវាក្យសព្ទ (ដូចជាពាក្យ គិនសីប ដែលខុសគ្នាពីភាគីខាងមាតា និងខាងមាតានៃគ្រួសារ ដែលមិនត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសុន្ទរកថាភូមាក្រោម)។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មានភាពឯកសណ្ឋានគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងភាសាភូមាដែលនិយាយពាសពេញជ្រលងទន្លេ អ៊ីរ៉ាវ៉ាឌី ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ដីសណ្ត និងតំបន់ឆ្នេរនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោមផងដែរ។

 សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 មីយ៉ាន់ម៉ាខាងក្រោម

 ឯកសារយោង