ការសោយទីវង្គត និងព្រះរាជពិធីបុណ្យសព ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ

នាថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ អតីតព្រះមហាក្សត្រខ្មែរនិងជានាយករដ្ឋមន្រ្តី(ព្រះប្រមុខរដ្ឋ) ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ បានសោយទិវង្គតក្នុងព្រះជន្ម៩០ព្រះវស្សា នាទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន  បន្ទាប់ពីព្រះជន្មមានបញ្ហាសុខភាព។ ការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ដោយ​លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីញឹក ប៊ុនឆៃ ។  ព្រះ​បរម​សព​របស់​ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បានព្រះ​បាទនរោត្តម សីហមុនីនិង​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនយក​មក​វិញ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២។ ទង់ជាតិរបស់រដ្ឋបានបង្ហូរនៅត្រឹមពាក់កណ្តាល ។  ហើយរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសរយៈពេល៧ថ្ងៃកាន់ទុក្ខសម្រាប់អតីតព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

មិនមែនជា ប្រទេសមួយ ដែលមាននៅ ឆ្នាំ២០១២ និង មិនមានទីលំនៅ មិនបានទេ និងមានការភ្ញាក់ផ្អើលដល់សមត្ថកិច្ចបានបញ្ជាក់ នៅអំណះអំណាងទល់នឹងស្រុកនាងបានទទួលយក មិ១ បានទទួលការ សង្គ្រោះជាតិនៅកម្ពុជាក្រោមនិងទិសខាងជើងនិងវៀតកុងនិងនាយករដ្ឋបាល មូលដ្ឋាននៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់បាន

មានអាយុអង្គទ្រង់ ឋិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់ខ្មែរក្រហមផ្អាកសវនាការដល់ការ ដលើបញ្ញារបស់ប្រជាជននៅបឋ មិនបានទេព្រោះ ខ្ញុំចង់អោយបងខ្លះផង បានទេដោយសារមានជំងឺ ប្រចាំ មណ្ឌលតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង បបានទទួលការ ចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិកជនគ្រានេះ ដែរក៏បានធ្វើឡើងនៅលើពិភពថ្មីចំការកៅស៊ូ សង្កាត់ស្លក្រាមស្វាយដង្គំក្រុងព្រះសីហនុចេញ មុខបកស្រាយតាម ប្រភព

 ការសោយទិវង្គត 
ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ​ បាន​ទទួល​ការព្យាបាល​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​តាំងពី​ខែមករា ឆ្នាំ​២០១២ ដោយសារ​បញ្ហា​សុខភាព​មួយចំនួន​រួមមាន មហារីក​ពោះវៀនធំ ទឹកនោមផ្អែម និង​លើសឈាម​។ ព្រះអង្គបានសោយទិវង្គតបន្ទាប់ពីគាំងបេះដូងនៅទីក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលាឆ្នាំ ២០១២ ម៉ោង ១:២០ ព្រឹក ម៉ោងកម្ពុជាក្នុងព្រះជន្ម៩០វស្សា 

 ព្រះរាជពិធីបុណ្យ​សព 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/King_Norodom_Sihanouk%27s_funeral_procession_02.jpg/250px-King_Norodom_Sihanouk%27s_funeral_procession_02.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| មន្ត្រី​កម្ពុជា​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​នៅ​ជិត​យន្តហោះ Boeing 747 ដែល​រៀបចំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន នៅអាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​ភ្នំពេញ ដើម្បី​ទទួល​ព្រះ​បរមសព​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហនុ ព្រម​ទាំងមហេសី​របស់​ព្រះអង្គគឺ​សម្តេច​ម៉ែ នរោត្តមមុនីនាថ សីហនុ និង​ព្រះរាជបុត្រ​សម្តេច​នរោត្តម សីហមុនី។
ព្រះរាជពិធីបុណ្យសពរបស់រដ្ឋ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១២ ហើយទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា បានចាក់ផ្សាយឡើងវិញនូវភាពយន្តឯកសាររយៈពេល ៣០ នាទីអំពីជីវិតរបស់ព្រះអង្គ។  ព្រះ​បរម​សព​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ ត្រូវ​បាន​តម្កល់​ទុក​ក្នុង​ព្រះបរមរាជវាំង​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៣ ហើយតម្កល់​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋរហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៣ ទើប​ព្រះ​បរម​សព​ត្រូវ​បូជា។  មឈូស​របស់​ព្រះ​បាទ​សីហនុ​ត្រូវ​បាន​តុបតែង​ដោយ​មាសនិងក្រណាត់ដោយ ​ព្រះរាជពិធីរបស់​ព្រះមហាក្សត្រ​កម្ពុជា ។

ព្រះបរមសពរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ដោយព្រះសង្ឃចំនួន ៩០ អង្គដែលបានសូត្រធម៌ ហើយដោយប្រជាពលរដ្ឋរាប់ម៉ឺននាក់បានរង់ចាំនៅតាមផ្លូវ។  ​ព្រះ​បរម​សព​ទ្រង់​បាន​តម្កល់​នៅ​ទី​នោះ​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៣។ ព្រះ​សព​សម្តេច​សីហនុ​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ចេញ​ពី​ព្រះបរមរាជវាំង​នៅ​ថ្ងៃ​នោះ ហើយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​ដើម្បី​លា​លា​ជា​លើក​ចុងក្រោយ​ដល់​អតីត​មេដឹកនាំ​របស់​ខ្លួន។  ព្រះសពទ្រង់តម្កល់ក្នុងសភាពរយៈពេលបីថ្ងៃ ហើយត្រូវបានបូជានៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៣។  ពិធីនេះមានការអញ្ជើញចូលរួមពីឥស្សរជនបរទេសជាច្រើនរូប ក្នុងនោះមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង Jean-Marc Ayrault នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ Yingluck Shinawatra នាយករដ្ឋមន្ត្រី វៀតណាម Nguyen Tan Dung អនុប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Jejomar Binay ចិន Jia Qinglin ព្រះអង្គម្ចាស់ Akishino នៃប្រទេសជប៉ុន។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក Thongsing Thammavong ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សិង្ហបុរី Tharman Shanmugaratnam និងអ្នកដទៃទៀត។  

ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ថ្វាយព្រះនាម សីហនុថា ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ។

ឥស្សរជនបរទេសដែលបានចូលរួមពិធីបុណ្យសពរបស់ព្រះសីហនុ៖ 
ប្រទេស ចំណងជើង ឥស្សរជន ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​នៃ​សន្និសីទ​ប្រឹក្សា​នយោបាយ​ប្រជាជន​ចិន Jia Qinglin នាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង លោក Jean-Marc Ayrault រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស MM Pallam Raju ព្រះអង្គម្ចាស់នៃប្រទេសជប៉ុន Fumihito, ព្រះអង្គម្ចាស់ Akishino នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ថោង ស៊ីងធម្មវង្ស រដ្ឋមន្ត្រី​ក្នុង​នាយកដ្ឋាន​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី កោះស៊ូគូន  អនុប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន Jejomar Binay ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី Tharman Shanmugaratnam ប្រទេសថៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត្រា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា។ លោក William E. Todd នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ង្វៀន តាន់យុង

 ប្រតិកម្ម 
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Chan_Chhaya_Pavilion_-_Royal_Palace.JPG/250px-Chan_Chhaya_Pavilion_-_Royal_Palace.JPG|ធ្វេង|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍របស់ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ ត្រូវ​បាន​ដាក់​តាំង​នៅ​ព្រះ​ពន្លា​ច័ន្ទ​ឆាយា ព្រះ​បរម​រាជវាំង ។

 ក្នុងស្រុក 

 ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ ធម្មិកោ ដែលជាជំនួយការ និងជាក្មួយរបស់ព្រះសីហនុ មានបន្ទូលថា "ការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គ គឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា" ដោយបន្ថែមថា អតីតព្រះមហាក្សត្របានលះបង់ព្រះជន្ម "ដើម្បីជាតិ មាតុភូមិ និងប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូល"។
 លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងលិខិតចូលរួមរំលែកទុក្ខដល់ព្រះមហាក្សត្រី និងព្រះមហាក្សត្រ បានកោតសរសើរចំពោះអតីតព្រះមហាក្សត្រ «ដ៏អស្ចារ្យ និងមិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបាន» ដែលនឹងត្រូវបានគេចងចាំដោយជនរួមជាតិរបស់លោក «ជារៀងរហូត»។ លោក ហ៊ុន សែន និង​ព្រះ​មហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី បាន​យាង​ទៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ដើម្បី​យក​ព្រះ​សព​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ។ 
 លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នក​នាំពាក្យ​គណបក្ស សម រង្ស៊ី បាន​សរសើរ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ដែល​បាន​នាំ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​មក​ប្រទេស​រួម​ជាមួយ​ឯករាជ្យភាព។ 
 ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ សិរីរ័ត្ន ព្រះរាជបុត្រ ស៊ីសុវត្ថិ សិរិមតៈ ដែលបានទម្លាក់ព្រះសីហនុ ទ្រង់មានបន្ទូលថា "មិនថាមានរឿងអ្វីកើតឡើងក្នុងអតីតកាលទេ ទ្រង់ប្រៀបដូចជាបិតាសម្រាប់ខ្ញុំ ហើយមានចិត្តសប្បុរសចំពោះគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ បន្ទាប់ពីទ្រង់យាងត្រឡប់មកវិញ" ។ 

 អង្គការ 

  អគ្គលេខាធិការ បាន គីមូន បានសម្តែងនូវមរណទុក្ខយ៉ាងជ្រាលជ្រៅជាមួយព្រះរាជវង្សានុវង្ស និងប្រជាជនកម្ពុជា។  សម្តេច​បាន​សរសើរ​សម្តេច​សីហនុ​ជា​មេដឹកនាំ​បង្រួបបង្រួម​ជាតិ

 អន្តរជាតិ 

 : His Majesty the Sultan of Brunei, Hassanal Bolkiah pays his last respects to the former Cambodian king. In his message to King Norodom Sihamoni, His Majesty expressed his great sadness upon learning of the passing of King Norodom Sihanouk, who is the father of King Norodom Sihamoni. His Majesty also stated that the late king was an outstanding statesman who brought much change, promoting stability and development in Cambodia. He would be sadly missed and long remembered by those who knew him. While, in his message to Hun Sen, His Majesty expressed his deep regret upon learning of the passing of former Cambodian king. His Majesty stated that the late king was a great leader whose legacy would be remembered especially his contribution to peace, stability and development in Cambodia. His Majesty, the Bruneian Government and the people of Brunei sent their deepest condolences to the King's family, the Cambodian Government and the people of Cambodia.
 : The Chinese government mourned the death of former Cambodian King Norodom Sihanouk, who was described as "an old friend of the Chinese people" and spent his last days in Beijing, which he regarded as his second home. President Hu Jintao and Premier Wen Jiabao have paid tribute to Sihanouk. Then vice president Xi Jinping expressed his condolences to Queen Mother Monineath in Beijing in person and called the former King an old friend of the Chinese people who had helped forge strong relations between the two countries.
 : French President Francois Hollande was saddened by Sihanouk's death. Hollande described Sihanouk as "Author of the independence of Cambodia, indefatigable defender of his country in the international community, (Sihanouk) was, for many, the symbol of evenhanded Asian policy and... the sovereignty of nations."

តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Ceremonie_cremation_Sihanouk_%283%29.JPG/220px-Ceremonie_cremation_Sihanouk_%283%29.JPG|ស្តាំ|រូបភាពតូច| ព្រះមេរុរបស់ព្រះសីហនុ។

 : President Susilo Bambang Yudhoyono called Sihanouk 'a great friend of Indonesia'. Yudhoyono noted that the former Cambodian king had  "very good relationships" with Indonesia's first President Sukarno and his successor President Suharto.
 : Japanese Prime Minister Yoshihiko Noda sent a statement of condolence to Prime Minister Hun Sen. "He [the King] built a foundation for the relationship between our two countries for the future…and deeply understood Japan’s contribution in seeking peace for Cambodia,” Noda said.
 : Representing the Malaysian Government, Minister in the Prime Minister's Department Tan Sri Dr Koh Tsu Koon paid his last respects to the former Cambodian king. Koh conveyed his condolences to Sihanouk's brother, Norodom Preya Sophon, and laid a wreath as a final respect to the former king whose body was lying instate at the palace. On his message, the minister described Sihanouk as a charismatic leader who brought independence and prosperity to Cambodia, and was an influential leader in strengthening bilateral relations between Malaysia and Cambodia.
 : North Korean leader Kim Jong-un expressed condolences at the death Monday of former Cambodian king Norodom Sihanouk, praising him as a "close friend" of Pyongyang. "I express sincere condolences to the bereaved family and the Cambodian people," Kim said in a message to Sihanouk's son and the current ruler Norodom Sihamoni.
 : Singaporean Prime Minister Lee Hsien Loong honored Sihanouk as great friend of Singapore. He and his wife attended the royal palace and paid respects to Sihanouk and offered his condolences to the royal family.
  Thailand: Thai king Bhumibol Adulyadej and the royal family expressed deep sorrow over Sihanouk's death. Prime Minister Yingluck Shinawatra attended the cremation ceremony on behalf of the Thai government.
 : The Embassy of the United States in Phnom Penh sent their condolences to the King's Family and the Cambodian people on the passing of Sihanouk.
 : Prime Minister Nguyen Tan Dung expressed deep condolences and led delegation to his funeral. He ordered Hanoi flags to be flown at half-mast.

 ឯកសារយោង