គុម្ភៈ (ខែ)

គុម្ភៈ គឺជាខែនៅក្នុង ប្រតិទិនសុរិយគតិរបស់ឥណ្ឌា ។   វាត្រូវគ្នាទៅនឹងសញ្ញារាសីចក្រនៃ អាក្វេរៀស ហើយត្រួតលើគ្នាជាមួយនឹងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃខែមករា និងប្រហែលពាក់កណ្តាលទីមួយនៃខែកុម្ភៈ នៅក្នុង ប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរៀន ។  

នៅក្នុងអត្ថបទ វេទ ខែ គុម្ភៈ ត្រូវបានគេហៅថា តបស (IAST: Tapas) ប៉ុន្តែនៅក្នុងអត្ថបទបុរាណទាំងនេះ វាមិនមានសមាគមរាសីចក្រទេ។  ខែ​សុរិយ​គតិ​នៃ​ខែ​គុម្ភៈ ត្រួត​លើ​គ្នា​នឹង​ខែ​តាម​ច័ន្ទគតិ ផល្គុន ក្នុង​ប្រតិទិន​ចន្ទគតិ​ហិណ្ឌូ។   គុម្ភៈ គឺជាចុងបញ្ចប់នៃរដូវរងាសម្រាប់ឧបទ្វីបឥណ្ឌា។ វា​ត្រូវ​បាន​នៅ​មុន​ខែ​សុរិយ​គតិ​នៃ ​មករា ​ហើយ​បន្ទាប់​ដោយ​ខែ​សុរិយ​គតិ​នៃ ​មិនា ​។ Robert Sewell; Śaṅkara Bālakr̥shṇa Dīkshita (1896). The Indian Calendar. S. Sonnenschein & Company. pp. 5–11, 23–29. ខែព្រះអាទិត្យមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជំរុញឱ្យឈ្មោះរបស់ គុម្ភៈមេល ដែលបានជិះកង់រយៈពេល ១២ ឆ្នាំ ជាកន្លែងដែលអ្នកធម្មយាត្រាហិណ្ឌូប្រមូលផ្តុំពីរាប់សិបលានទៅកន្លែងធម្មយាត្រាមួយក្នុងចំណោមកន្លែងធម្មយាត្រាចំនួន ៤ នៅប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនពេលវាចាប់ផ្តើម។ 

ខែ គុម្ភៈ ត្រូវបានគេហៅថា មសី នៅក្នុងប្រតិទិនហិណ្ឌូតាមិល។ James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M, N-Z (Vol 1 & 2). The Rosen Publishing Group. pp. 430. ISBN 978-0-8239-3179-8. អត្ថបទសំស្រ្កឹតនៃសម័យបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យនៃប្រទេសឥណ្ឌា មានភាពខុសប្លែកគ្នានៅក្នុងការគណនារបស់ពួកគេអំពីរយៈពេលនៃ គុម្ភៈ ដូចជាពួកគេធ្វើជាមួយខែផ្សេងទៀត។ ជាឧទាហរណ៍ ព្រះសុរិយាសិទិ្ធន្ត គណនាថិរវេលារបស់ គុម្ភៈ គឺ ២៩ ថ្ងៃ ១៩ ម៉ោង ៤១ នាទី និង ១២ វិនាទី។  ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ អ៌្យសិទ្ធន្ត ​គណនា​ថិរវេលា​នៃ​ខែ​គុម្ភៈ គឺ ២៩ ថ្ងៃ ១៩ ម៉ោង ២៤ នាទី និង ០ វិនាទី។ Robert Sewell; Śaṅkara Bālakr̥shṇa Dīkshita (1896). The Indian Calendar. S. Sonnenschein & Company. pp. 10–11.

គុម្ភៈ ក៏ជាសញ្ញាហោរាសាស្រ្តនៅក្នុងប្រព័ន្ធហោរាសាស្ត្រឥណ្ឌា ដែលត្រូវនឹង អាក្វេរៀស (ហោរាសាស្រ្ត)។ 

គុម្ភៈ ក៏ជាខែទីប្រាំមួយនៅក្នុង ប្រតិទិន ធារៀន សម្រាប់ភព ព្រះអង្គារ នៅពេលដែល ព្រះអាទិត្យ ឆ្លងកាត់ផ្នែកខាងកើតនៃក្រុមតារានិករ អាក្វេរៀស ដូចដែលបានឃើញពីភពអង្គារ។

 ឯកសារយោង