សម្តេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺជាប្រមុខរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា



 ព្រះនាម 
ឋានន្តរស័ក្តិរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ មានប្រភពមកពី ភាសាបាលី ។ គោរម្យងារ​ពេញ​លេញ​របស់​ឧត្តម​អយ្យកោ​នៃ​មហានិកាយ គឺ ​សម្ដេច​ព្រះសុមេធាធិបតី ; Sumedhādhipati មានន័យថា "ម្ចាស់ដ៏ឈ្លាសវៃ" ។ ក្នុង​លិខិត​ថ្វាយ​ ​ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះ​បាទ នរោត្តមសីហនុ  ​ព្រះនាម​ខាង​ក្រោម​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់ ​សម្តេចព្រះមហាសង្ឃ ទេពវង្ស៖ សម្តេច​ព្រះ​អគ្គ​មហា​សង្ឃ​រាជា​ធិបតី ដែលត្រូវបានបកប្រែជា 'មេដឹកនាំកំពូលបុព្វបុរសកំពូល' ។ Website of Norodom Sihanouk

គោរម្យងារពេញទំហឹងរបស់ សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ នៃព្រះធម្មយុត្តិកនិកាយ គឺ សម្តេចព្រះអភិសិរីសុគន្ធាមហាសង្ឃរាជាធិបតី (Abhisirī Sugandhā Mahāsangharājādhipati)  ចំណង​ជើង​នេះ​មាន​ន័យ​ថា 'គុណ​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់ និង​គុណធម៌​ដ៏​បរិសុទ្ធ ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់'។ នៅ​ក្នុង​លិខិត​ថ្វាយ​ព្រះ​មហាវីរក្សត្រ ព្រះ​បាទ​សីហនុ នាម​ជា​អក្សរ​កាត់​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង​វចនានុក្រម​ថា សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ ។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៨៥៥ ដល់ ១៩៨១ មានបុព្វបុរសកំពូលពីរនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖ មួយសម្រាប់ទីកន្លែងកម្ពុជានៃបែបថៃ ធម្មយុត្តិកនិកាយ និងមួយទៀតសម្រាប់ មហានិកាយ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៨១ ក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដែលគាំទ្រដោយវៀតណាម ព្រះតេជគុណ ទេព វង្ស ត្រូវបានជ្រើសរើសជាព្រះអយ្យកោនៃ ព្រះសង្ឃ បង្រួបបង្រួមថ្មី ដែលយកគំរូតាម ក្រុមជំនុំព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទវៀតណាម ។ 

បន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង ទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ ១៩៩១ ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ បានតែងតាំងព្រះតេជគុណ បួរ គ្រី ជាឧត្តមឧត្តមនៃធម្មយុត្តិកនិកាយ។  សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ បញ្ជា​ទាំង​ពីរ​គឺ​ត្រូវ​ដឹក​នាំ​ដោយ​បុព្វបុរស​រៀងៗ​ខ្លួន មិន​ដូច​នៅ ​ប្រទេស​ថៃ ​ដែល​មាន​តែ ​សម្ដេច​អយ្យកោ ​តែ​មួយព្រះអង្គទេ​ដែល​បញ្ជា​ទាំង​ពីរ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ផ្តល់អាសនៈមួយនៅលើ ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្ក ដល់បុព្វបុរសកំពូលទាំងពីរ ដូច្នេះផ្តល់ការលើកឡើងនីមួយៗក្នុងការជ្រើសរើសអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។

នៅឆ្នាំ ២០០៦ ទេព វង្ស ត្រូវបានលើកតម្កើងឋានៈជា ឧត្តមបុព្វបុរស, Cambodia Daily article on KI Media ខណៈព្រះតេជគុណ នន់ ង៉ែត ត្រូវបានលើកតម្កើងជាបន្តបន្ទាប់ជាឧត្តមបុព្វបុរសនៃមហានិកាយ។ ទេព វង្ស ជា​ព្រះសង្ឃ​ទីមួយ​ក្នុង​រយៈពេល​១៥០​ឆ្នាំ​ដែល​បាន​គ្រង​តំណែង​ជា​សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ។ 

 បញ្ជីឈ្មោះសង្ឃរាជខ្មែរ 

 អយ្យកោ មហានិកាយ 
#ព្រះរូបព្រះនាមដើមព្រះនាមធម៌ព្រះនាមប្រសូត និងមរណភាព 
(ឆ្នាំ)ការកាន់កាប់តំណែង
(ឆ្នាំ)ចំណាំ១100x100ភីកសែលនិល ទៀងសុវណ្ណកេសរោសម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ១៨២៣-១៩១៣1859-1913២100x100ភីកសែលកែ អ៊ុកឥន្ទត្ថេរោសម្ដេចព្រះធម្មលិខិត១៨៥១-១៩៣៦១៩១៤–១៩៣០៣144x144ភីកសែលប្រាក់ ហ៊ិនសុធម្មត្ថេរោសម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី១៨៦៣-១៩៤៧១៩៣០-១៩៤៧៤137x137ភីកសែលជួន ណាតជោតញ្ញាណោសម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី១៨៨៣-១៩៦៩១៩៤៨–១៩៦៩៥132x132ភីកសែលហួត តាតវជិរបញ្ញោសម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី១៨៩២-១៩៧៥១៩៦៩–១៩៧៥មរណភាព​ដោយ​ការ​ប្រហារ​ជីវិត​ខ្មែរក្រហមនៅ​វត្ត​ប្រាង្គ ភ្នំឧដុង្គនៅក្នុងរបបកុម្មុយនិស្ត១៩៧៥-១០០១៦100x100ភីកសែលទេព វង្សសម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី១៩៣២-២០២៤១៩៩១–២០២៤បាន​លើក​តម្កើង​ឋានៈ​ជាសម្តេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៧100x100ភីកសែលនន្ទ ង៉ែតបស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គោសម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតី កិត្តិឧទ្ទេសបណ្ឌិត១៩២៤–បច្ចុប្បន្ន២០២៤–បច្ចុប្បន្នបាន​លើក​តម្កើង​ឋានៈ​ជាសម្តេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា២០២៥

 ឧត្តម​អយ្យកោ​នៃ ធម្មយុត្តិកនិកាយ 
#ព្រះរូបព្រះនាមដើមព្រះនាមធម៌ព្រះនាមប្រសូត និងមរណភាព 
(ឆ្នាំ)ការកាន់កាប់តំណែង
(ឆ្នាំ)ចំណាំ១100x100ភីកសែលប៉ានបញ្ញាសីលោសម្តេចព្រះសុគន្ធាធិបតី១៨២៦-១៨៩៣១៨៥៥–១៨៩៣២100x100ភីកសែលអៀមភទ្ទគូសម្តេចព្រះមង្គលទេពាចារ្យ១៨៤៩-១៩២២១៨៩៣-១៩២២៣100x100ភីកសែលស៊ុកបញ្ញាទីបោសម្តេចព្រះមង្គលទេពាចារ្យ១៨៦១-១៩៤៣១៩២៣-១៩៤៣៤100x100ភីកសែលអ៊ុង ស្រីពុទ្ធនាគោសម្តេចព្រះសុធម្មាធិបតី១៨៧០-១៩៥៦១៩៤៣-១៩៥៦៥ភុល ទេសឥន្ទញាណោសម្តេចព្រះសុធម្មាធិបតី១៨៩១-១៩៦៦១៩៥៦-១៩៦៦៦100x100ភីកសែលទេព លឿងគន្ធរោសម្តេចព្រះសុធម្មាធិបតី១៨៨៣-១៩៧៥១៩៦៦-១៩៧៥មរណភាពតែពីរថ្ងៃមុនការដួលរលំទីក្រុងភ្នំពេញដោយខ្មែរក្រហម៧100x100ភីកសែលហ៊ី ជាសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ?-១៩៧៥១៩៧៥ (តិចជាងមួយសប្តាហ៍)ស្តីទីជាសម្តេចព្រះសង្ឃរាជធម្មយុត្តិកា និក្យា៨133x133ភីកសែលបួរ គ្រីចន្ទតិរិកោសម្តេចព្រះអភិសិរីសុគន្ធា មហាសង្ឃរាជាធិបតី១៩៤៥–បច្ចុប្បន្ន១៩៩១–បច្ចុប្បន្នកាន់ព្រះនាមថា "សម្តេចព្រះសុគន្ធាធិបតិ" ពីឆ្នាំ១៩៩១ លើក​ឡើង​ដល់​ព្រះនាមបច្ចុប្បន្ន​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៧

 ប្រមុខ​សង្ឃ​បង្រួបបង្រួម​កម្ពុជា 
#ព្រះរូបព្រះនាមដើមព្រះនាមធម៌និកាយដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធប្រសូត និងមរណភាព 
(ឆ្នាំ)ការកាន់កាប់តំណែង
(ឆ្នាំ)១100x100ភីកសែលទេព វង្សមហានិកាយ១៩៣២–២០២៤១៩៨១–១៩៩១

 សម្តេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដែលកំពុងនិរទេសខ្លួន 
#ព្រះរូបព្រះនាមដើមព្រះនាមធម៌និកាយដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធប្រសូត និងមរណភាព 
(ឆ្នាំ)ការកាន់កាប់តំណែង
(ឆ្នាំ)១150x150ភីកសែលវ៉ា យ៉ាវឃោសានន្ទមហានិកាយ១៩១៣-២០០៧១៩៨៨–២០០៧
ចំណាំ: ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨ មហាឃោសានន្ទ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាបុព្វបុរសកំពូលដោយក្រុមព្រះសង្ឃនិរទេសខ្លួននៅទីក្រុងប៉ារីស  ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នានេះ ទេព វង្ស បានកាន់កាប់ការិយាល័យដូចគ្នានៅព្រះសង្ឃខ្មែររួបរួម បន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៩១ ទេព វង្ស ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ជា​ព្រះ​មហា​និកាយ​នៅ​កម្ពុជា

 សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា 
#ព្រះរូបព្រះនាមដើមព្រះនាមធម៌ព្រះនាមនិកាយដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធប្រសូត និងមរណភាព 
(ឆ្នាំ)ការកាន់កាប់តំណែង
(ឆ្នាំ)១100x100ភីកសែលទេព វង្សសម្តេចព្រះអគ្គមហាសង្ឃរាជាធិបតីមហានិកាយ១៩៣២–២០២៤២០០៦–បច្ចុប្បន្ន

 កំណត់ចំណាំ 

 ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះពុទ្ធសាសនា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះសង្ឃខ្មែរ