ភ្នំដើមអូលីវ

ភ្នំអូលីវ ឬ ភ្នំអូលីវ (     ;  'ភ្នំអូលីវ'; នៅក្នុងភាសាអារ៉ាប់  ផងដែរ។ Aṭ-Ṭūr, 'ភ្នំអូលីវ) គឺជាជួរភ្នំមួយនៅ ក្រុងយេរូសាឡឹមខាងកើត ភាគខាងកើត និងជាប់នឹង ទីក្រុងចាស់របស់ក្រុងយេរូសាឡឹម ។  វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម ​ចម្ការ​អូលីវ ​ដែល​ធ្លាប់​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​ជម្រាល​ភ្នំ។ ផ្នែក​ខាង​ត្បូង​នៃ​ភ្នំ​គឺ Silwan necropolis ដែល​សន្មត​ថា​ជា​ឥស្សរជន​នៃ ​រាជាណាចក្រ​យូដា ​បុរាណ។  ជម្រាលភាគខាងលិចនៃភ្នំដែលប្រឈមមុខនឹងក្រុងយេរូសាឡឹម ត្រូវបានគេប្រើជា កន្លែងបញ្ចុះសពជនជាតិយូដា អស់រយៈពេលជាង 3,000 ឆ្នាំមកហើយ និងមានផ្នូរប្រហែល 150,000 ដែលធ្វើឱ្យវាស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃទំនៀមទម្លាប់នៃ ទីបញ្ចុះសពជនជាតិជ្វីហ្វ ។  នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​មាន​សង្កាត់ At-Tur របស់ ​ប៉ាឡេស្ទីន ដែល​ជា​អតីត​ភូមិ​ដែល​ឥឡូវ​ជា​ផ្នែក​នៃ ​ក្រុង​ហ្សេរុយសាឡឹម​ខាង​កើត ។

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងជីវិតរបស់ ព្រះយេស៊ូវ ដូចដែលទាក់ទងទៅនឹងនៅក្នុង ដំណឹងល្អ បានកើតឡើងនៅលើភ្នំដើមអូលីវ ហើយនៅក្នុង កិច្ចការរបស់ពួកសាវក វាត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាកន្លែងដែលព្រះយេស៊ូវ បានឡើងទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ ។ ដោយ​សារ​តែ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​នឹង​ព្រះ​យេស៊ូ​និង ​នាង​ម៉ារី ភ្នំ​នេះ​ជា​កន្លែង​គោរព​ប្រណិប័តន៍ ​គ្រិស្ត​សាសនិក ​តាំង​ពី​បុរាណ​កាល​មក ហើយ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ជា​កន្លែង​ធ្វើ​ធម្មយាត្រា​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់ ​អ្នក​កាន់​សាសនា​កាតូលិក គ្រិស្តអូស្សូដក់​ខាង​កើត និង ​ប្រូតេស្តង់ ។

 ភូមិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| ដើម​អូលីវ​នៅ​លើ​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ​មាន​អាយុ​ពី ៨០០ ទៅ ២០០០ ឆ្នាំ 
ភ្នំអូលីវ គឺជាកំពូលភ្នំមួយក្នុងចំណោម កំពូលភ្នំ ទាំងបី ដែលរត់ចម្ងាយ  នៅខាងកើតទីក្រុងចាស់ឆ្លងកាត់ ជ្រលងភ្នំ ឃីដរ៉ុន នៅក្នុងតំបន់នេះហៅថា ជ្រលងភ្នំយ៉ូសាផាត ។ កំពូលភ្នំនៅភាគខាងជើងរបស់វាគឺ ភ្នំស្កុបស នៅកម្ពស់  ខណៈដែលកំពូលនៅភាគខាងត្បូងរបស់វាគឺភ្នំពុករលួយ នៅ  ចំណុចខ្ពស់បំផុតនៅលើភ្នំអូលីវគឺ At-Tur នៅ   ច្រាំងថ្មចោទដើរតួជា កន្លែងទឹក ហើយផ្នែកខាងកើតរបស់វាជាកន្លែងចាប់ផ្តើមនៃ វាលខ្សាច់យូដា ។

ជួរភ្នំនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ថ្ម sedimentary មហាសមុទ្រពី ចុង Cretaceous ហើយមាន ដី សទន់និង ថ្ម រឹង។ ខណៈពេលដែលដីសត្រូវ បានគាស់កកាយ យ៉ាងងាយស្រួល វាមិនមែនជាកម្លាំងសមរម្យសម្រាប់ការសាងសង់ និងមាន រូងភ្នំបញ្ចុះសពដែលបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ជាច្រើន។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| ភ្នំអូលីវ, c. ១៨៩៩

តាំងពី សម័យព្រះគម្ពីរ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ជនជាតិយូដា ត្រូវបានគេបញ្ចុះនៅលើភ្នំអូលីវ។ necropolis នៅលើជួរភ្នំភាគខាងត្បូង ដែលជាទីតាំងនៃភូមិទំនើបនៃ Silwan គឺជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់ពលរដ្ឋដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ក្រុងយេរូសាឡឹមនៅក្នុង សម័យនៃស្តេចព្រះគម្ពីរ ។ Ussishkin, David (May 1970). "The Necropolis from the Time of the Kingdom of Judah at Silwan, Jerusalem". The Biblical Archaeologist. 33 (2): 33–46. doi:10.2307/3211026. ISSN 0006-0895. JSTOR 3211026. S2CID 165984075.

ពិធី​សាសនា​រំលឹក ​ការ​ចាប់​ផ្ដើម​ខែ​ថ្មី ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​នៅ​លើ​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ​ក្នុង​អំឡុង ​ពេល​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​ទីពីរ ។  ក្នុងកំឡុងសម័យនៃ អ្នកកាន់សាសនារ៉ូម៉ាំង Antonius Felix (52–60 គ.ស.) ឥស្សរជនជនជាតិយូដាម្នាក់ដែលគេស្គាល់ថាជា " ជនជាតិអេស៊ីប " បានប្រមូលផ្តុំអ្នកដើរតាមរបស់គាត់នៅលើកំពូលភ្នំដើមអូលីវ ដើម្បីរៀបចំសម្រាប់ការលុកលុយទីក្រុង ឬក្នុងជំនឿថាគាត់នឹងបង្ក ជញ្ជាំង​ក្រុង​យេរូសាឡិម​ត្រូវ​រលំ ដោយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពួកគេ​ចូល​ទៅ​ក្នុង (អាស្រ័យ​លើ​កំណែ)។ ក្រុមនេះត្រូវបានកំទេចដោយពួករ៉ូម។ ខណៈពេលដែល "ជនជាតិអេស៊ីប" រត់គេចខ្លួន អ្នកដើរតាមរបស់គាត់ជាច្រើននាក់ត្រូវបានសម្លាប់ ឬចាប់ជាឈ្លើយ ហើយអ្នកដែលនៅសល់បានរត់គេចខ្លួន។ Josephus, the Jewish War, 2.261-63; Antiquities of the Jews, 20.169-72 

ទាហានរ៉ូម៉ាំង មកពី កងពលទី ១០ បានបោះជំរំនៅលើភ្នំកំឡុងពេល ឡោមព័ទ្ធក្រុងយេរូសាឡឹម ក្នុងឆ្នាំ ៧០ គ.ស.។  បន្ទាប់ពីការបំផ្លិចបំផ្លាញនៃ ប្រាសាទទីពីរ ជនជាតិយូដាបានប្រារព្ធពិធីបុណ្យ Sukkot នៅលើភ្នំអូលីវ។ ពួក​គេ​ធ្វើ​ធម្មយាត្រា​ទៅ​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ​ដោយ​សារ​វា​មាន​កម្ពស់ ៨០ ម៉ែត្រ​ជាង ​ប្រាសាទ​ភ្នំ ហើយ​បាន​ផ្តល់​នូវ​ទិដ្ឋភាព​ដ៏​ទូលាយ​នៃ​ទីតាំង​ប្រាសាទ។ វា​បាន​ក្លាយ​ជា​កន្លែង​ប្រពៃណី​សម្រាប់​ទួញសោក​ចំពោះ​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​របស់​ប្រាសាទ ជាពិសេស​នៅ Tisha B'Av ។ Har-el, Menashe (1977). This is Jerusalem. Jerusalem: Canaan. pp. 120–23. នៅឆ្នាំ 1481 អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាជនជាតិជ្វីហ្វជនជាតិអ៊ីតាលីម្នាក់ ឈ្មោះ មេស៊ូឡាំ នៃ វ៉ុលទែរ៉ា បានសរសេរថា: «ហើយសហគមន៍ជនជាតិយូដាទាំងអស់ជារៀងរាល់ឆ្នាំឡើងទៅលើ ភ្នំស៊ីយ៉ូន នៅថ្ងៃនៃ Tisha B'Av ដើម្បីតមអាហារនិងកាន់ទុក្ខហើយពីទីនោះពួកគេចុះតាម។ ជ្រលង​ភ្នំ​យ៉ូសាហ្វាត និង​ឡើង​ទៅ​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ ពី​ទី​នោះ​គេ​ឃើញ​ប្រាសាទ​ទាំង​មូល (ភ្នំ​ព្រះវិហារ) ហើយ​នៅ​ទី​នោះ ពួក​គេ​យំ​សោក​ចំពោះ​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​នៃ​ផ្ទះ​នេះ»។ 

នៅឆ្នាំ 1189 បន្ទាប់ពី ការប្រយុទ្ធគ្នានៃឆ្នាំ 1187 នៃ ហាតទីន និងការដណ្តើមយកទឹកដីឡើងវិញដោយ សាឡាឌីន ស៊ុលតង់បានប្រគល់ភ្នំនេះទៅឱ្យមេបញ្ជាការពីរនាក់របស់គាត់។

នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1850 អ្នកភូមិ ស៊ីលវ៉ាន់ ត្រូវបានផ្តល់ប្រាក់ 100 ផោនក្នុងមួយឆ្នាំដោយជនជាតិយូដាក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីការពារការប្រមាថផ្នូរនៅលើភ្នំ។ 

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល Menachem Begin បានស្នើសុំឱ្យគេបញ្ចុះនៅលើភ្នំក្បែរផ្នូររបស់សមាជិក Etzel Meir Feinstein និង Moshe Barazani ជាជាងបញ្ចុះសពជាតិ Mount Herzl ។ 

 ស្ថានភាពតាំងពីឆ្នាំ 1948 
រូបភាពតូច| ទីបញ្ចុះសពរបស់ជនជាតិយូដានៅលើភ្នំអូលីវ
កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយអ៊ីស្រាអែល និងហ្ស៊កដានី បន្ទាប់ពី សង្គ្រាមអារ៉ាប់-អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ 1948 បានអំពាវនាវឱ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មាធិការពិសេសមួយដើម្បីចរចារអំពីការអភិវឌ្ឍន៍រួមទាំង "ការចូលទៅកាន់កន្លែងបរិសុទ្ធ និងស្ថាប័នវប្បធម៌ និងការប្រើប្រាស់ទីបញ្ចុះសពនៅលើភ្នំអូលីវដោយឥតគិតថ្លៃ" ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងអំឡុងពេល 19 ឆ្នាំ ការបញ្ចូលតំបន់ West Bank របស់ហ្ស៊កដានី បានអូសបន្លាយ គណៈកម្មាធិការមិនត្រូវបានបង្កើតឡើងទេ។ អ្នកធម្មយាត្រាគ្រិស្តសាសនាដែលមិនមែនជាជនជាតិអ៊ីស្រាអែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទៅលេងភ្នំ ប៉ុន្តែជនជាតិជ្វីហ្វនៃប្រទេសទាំងអស់ និងពលរដ្ឋអ៊ីស្រាអែលដែលមិនមែនជាជនជាតិជ្វីហ្វភាគច្រើនត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចូលទៅក្នុងប្រទេសហ្ស៊កដានី ដូច្នេះហើយមិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់នោះ។ To Rule Jerusalem By Roger Friedland, Richard Hecht, 2000, p. 39, "Tourists entering East Jerusalem had to present baptismal certificates or other proof they were not Jewish." Thomas A Idinopulos, Jerusalem, 1994, p. 300, "So severe were the Jordanian restrictions against Jews gaining access to the old city that visitors wishing to cross over from west Jerusalem...had to produce a baptismal certificate." Armstrong, Karen, Jerusalem: One City, Three Faiths, 1997, "Only clergy, diplomats, UN personnel, and a few privileged tourists were permitted to go from one side to the other. The Jordanians required most tourists to produce baptismal certificates—to prove they were not Jewish ... ."

នៅចុងឆ្នាំ 1949 និងនៅទូទាំងការគ្រប់គ្រងរបស់ហ្ស៊កដានីនៃតំបន់នោះ អ្នកស្រុកអារ៉ាប់មួយចំនួនបានរុះរើផ្នូរ ហើយបានភ្ជួរដីនៅក្នុងទីបញ្ចុះសព ហើយប្រហែល 38,000 ផ្នូរត្រូវបានខូចខាតជាសរុប។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ផ្លូវមួយត្រូវបានត្រួសត្រាយកាត់តាមទីបញ្ចុះសព ក្នុងដំណើរការបំផ្លាញផ្នូរ រួមទាំងបុគ្គលល្បីៗផងដែរ។  នៅឆ្នាំ 1964 សណ្ឋាគារ Intercontinental ត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅលើកំពូលភ្នំ។ ផ្នូរ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​កម្ទេច​ចោល​សម្រាប់ ​ចំណត​ចត​រថយន្ត និង ​ស្ថានីយ​ចាក់​បំពេញ  ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ក្នុង ​បង្គន់​អនាម័យ ​នៅ​បន្ទាយ ​ទាហាន​ហ្ស៊កដានី ។   [ Har-El, Menashe. Golden Jerusalem, Gefen Publishing House Ltd, 2004, p. 126. . "The majority (50,000 of the 70,000) was desecrated by the Arabs during the nineteen years of Jordanian rule in eastern Jerusalem." Tessler, Mark A. A History of the Israeli-Palestinian conflict, Indiana University Press, 1994. p. 329. . អង្គការសហប្រជាជាតិ មិនបានថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាលហ្សកដានីចំពោះសកម្មភាពទាំងនេះទេ។ 

 រដ្ឋអ៊ីស្រាអែល 
បន្ទាប់ពីការងារជួសជុល សង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ ឆ្នាំ 1967 ត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយទីបញ្ចុះសពត្រូវបានបើកឡើងវិញសម្រាប់ការបញ្ចុះសព។ ការបញ្ចូលជាឯកតោភាគី របស់អ៊ីស្រាអែលក្នុងឆ្នាំ 1980 ទៅលើទីក្រុងហ្សេរុយសាឡឹមខាងកើតត្រូវបានថ្កោលទោសថាជាការរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយបានចាត់ទុកជាមោឃៈដោយក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិនៅក្នុង ដំណោះស្រាយ 478 របស់ UNSC ។

ផ្នូរនៅ ភ្នំអូលីវ ទីបញ្ចុះសពជនជាតិជ្វីហ្វ ងាយនឹងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ក្នុងចំណោមនោះមានផ្នូររបស់ Gerrer Rebbe និង Menachem Begin ។ Mount of Olives security beefed up to stop vandalism, Jerusalem Post 17-12-2009 Has Israel abandoned the Mount of Olives?, Jerusalem Post 15-05-2010 Vandalism returns to Mount of Olives cemetery, Ynet News 12-05-2010 Shameful dereliction at the Mt. of Olives Cemetery, Jerusalem Post 06-11-2010

នៅថ្ងៃទី 6 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2010 គណៈកម្មាធិការឃ្លាំមើលអន្តរជាតិមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ជនជាតិជ្វីហ្វ Diaspora ក្នុងគោលបំណងផ្លាស់ប្តូរការប្រមាថដល់ទីបញ្ចុះសពរបស់ជនជាតិយូដា។ យោងតាមស្ថាបនិកម្នាក់ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះត្រូវបានបង្កឡើងដោយការមើលឃើញផ្នូរខ្មោចដែលត្រូវបានបំផ្លាញដោយ "ប្រភេទនៃការព្យាបាទដែលប្រឆាំងនឹងការស្រមើលស្រមៃ" ។ Shameful dereliction at the Mt. of Olives Cemetery, Jerusalem Post 06-11-2010

 សារៈសំខាន់ខាងសាសនា 

 ឯកសារយោងព្រះគម្ពីរភាសាហេព្រើរ 

 ព្រះបាទ​ដាវីឌ និង​អាប់សាឡុម 
ភ្នំ​ដើម​អូលីវ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ជា​លើក​ដំបូង​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ហោះ​ចេញ​ពី ​អាប់សាឡុម ​របស់ ​ដាវីឌ ( ២ សាំយូអែល ១៥:៣០)៖ «ហើយ​ដាវីឌ​ក៏​ឡើង​តាម​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ ហើយ​យំ​ពេល​ឡើង​ទៅ»។ ការ​ឡើង​នេះ​ប្រហែល​ជា​ភាគ​ខាង​កើត​នៃ ​ទីក្រុង​ដាវីឌ ជិត​ភូមិ ​ស៊ីលវ៉ាន់ ។ Har-El, Menashe (1977). This is Jerusalem. Jerusalem: Canaan Publishing House. p. 117.

 គេហទំព័រ "សិរីល្អរបស់ព្រះអម្ចាស់" 
លក្ខណៈ​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​នៃ​ភ្នំ​ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​ក្នុង ​គម្ពីរ​អេសេគាល (១១:២៣)៖ «ហើយ​សិរី​ល្អ​នៃ​ព្រះ​យេហូវ៉ា​បាន​ឡើង​ពី​កណ្តាល​ក្រុង​មក​ឈរ​នៅ​លើ​ភ្នំ​ដែល​នៅ​ខាង​កើត​ក្រុង។ " Har-El, Menashe (1977). This is Jerusalem. Jerusalem: Canaan Publishing House. p. 117.

 "ភ្នំនៃអំពើពុករលួយ" 
ការកំណត់តាមព្រះគម្ពីរ ភ្នំនៃអំពើពុករលួយ ឬនៅក្នុងភាសាហេព្រើរ ហាហាម៉ាសឈីត ( ស្តេចទី 11:7–8) កើតចេញពី ការថ្វាយបង្គំរូបព្រះ នៅទីនោះ ដែលចាប់ផ្តើមដោយ ស្តេចសាឡូម៉ូន សង់អាសនៈថ្វាយព្រះនៃភរិយា ជនជាតិម៉ូអាប់ និង ជនជាតិអាំម៉ូន នៅលើកំពូលភ្នំភាគខាងត្បូង។ នៅ​លើ​ភ្នំ​ដែល​នៅ​ខាង​មុខ (ភាគ​ខាង​កើត​នៃ​ក្រុង​យេរូសាឡិម)» (  ) ដែល​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ដែន​កំណត់​នៃ​ទីក្រុង​បរិសុទ្ធ។ កន្លែង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​សម្រាប់​ការ​ថ្វាយ​បង្គំ​រូប​ព្រះ​ពេញ​មួយ​សម័យ ​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​ទី​មួយ រហូត​ដល់​ស្តេច​យូដា យ៉ូសៀស ទីបំផុត​បាន​បំផ្លាញ «​ទីសក្ការៈ​ដែល​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ក្រុង​យេរូសាឡិម ខាង​ស្តាំ​នៃ​ហាម៉ាស​ឈីត...»( ពង្សាវតារក្សត្រ​ទី​២ ២៣:១៣)។

 Apocalypse ការរស់ឡើងវិញ និងការបញ្ចុះសព 
ទំនាយ​ដែល​ខុស​ក្នុង ​សៀវភៅ​សាការី ​ចែង​ថា ព្រះ​យេហូវ៉ា ​នឹង​ឈរ​នៅ​លើ​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ ហើយ​ភ្នំ​នឹង​បំបែក​ជា​ពីរ ដោយ​មួយ​ពាក់​កណ្តាល​បែរ​ទៅ​ទិស​ខាង​ជើង និង​ពាក់​កណ្តាល​បែរ​ទៅ​ទិស​ខាង​ត្បូង (  )។ យោងតាម ​អត្ថបទ Masoretic មនុស្ស​នឹង​ភៀសខ្លួន​តាម​ជ្រលង​ភ្នំ​ដែល​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​នេះ​ទៅកាន់​កន្លែង​មួយ​ឈ្មោះ Azal (សាការី 14:5)។ សៀវភៅ Septuagint (LXX) មានការអានផ្សេងពីសាការី 14:5 ដែលចែងថា ជ្រលងភ្នំមួយនឹងត្រូវបានបិទដូចដែលវាត្រូវបានបិទកំឡុងពេលការរញ្ជួយដីក្នុងរជ្ជកាលរបស់ស្តេច អ៊ូសៀ ។ ប្រវត្តិវិទូជនជាតិជ្វីហ្វ Flavius Josephus លើកឡើងនៅក្នុង វត្ថុបុរាណរបស់ជនជាតិយូដា ថា ជ្រលងភ្នំក្នុងតំបន់នៃ សួនច្បាររបស់ស្តេច ត្រូវបានរារាំងដោយកម្ទេចថ្មបាក់ដីកំឡុងពេលរញ្ជួយដីរបស់ អ៊ូសៀ។ Flavius Josephus, Antiquities of the Jews, book 9, chapter 10, paragraph 4, verse 225, William Whiston អ្នកភូគព្ភវិទូអ៊ីស្រាអែល Wachs និង Levitte បានកំណត់អត្តសញ្ញាណសំណល់នៃការបាក់ដីដ៏ធំមួយនៅលើភ្នំអូលីវដែលនៅជិតតំបន់នេះ។ Daniel Wachs and Dov Levitte, Earthquake Risk and Slope Stability in Jerusalem, Environmental Geology and Water Sciences, Vol. 6, No. 3, pp. 183–86, 1984 ដោយផ្អែកលើភស្តុតាងភូមិសាស្ត្រ និងភាសា លោក Charles Simon Clermont-Ganneau ដែលជាអ្នកភាសាវិទូ និងបុរាណវិទូនៅសតវត្សរ៍ទី 19 នៅប៉ាឡេស្ទីន បានទ្រឹស្តីថាជ្រលងភ្នំដែលនៅជាប់នឹងការរអិលបាក់ដីនេះគឺ Azal ។ Charles Clermont-Ganneau, Archaeological Researches in Palestine, Vol. 1. p. 420, 1899; Charles Clermont-Ganneau, Palestine Exploration Fund Quarterly Statement, April 1874, p. 102 ភស្តុតាងនេះស្របនឹងការអាន LXX នៃសាការី 14: 5 ដែលចែងថាជ្រលងភ្នំនឹងត្រូវបានបិទរហូតដល់ Azal ។ ជ្រលងភ្នំដែលគាត់បានកំណត់អត្តសញ្ញាណ (ដែលឥឡូវនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Wady Yasul ជាភាសាអារ៉ាប់ និង Nahal Etzel ជាភាសាហេប្រឺ) ស្ថិតនៅ ភាគខាងត្បូង នៃទីក្រុងយេរូសាឡឹម និងភ្នំអូលីវ។

ជនជាតិយូដាជាច្រើនចង់បញ្ចុះនៅលើភ្នំដើមអូលីវតាំងពីបុរាណកាល ដោយផ្អែកលើទំនៀមទម្លាប់របស់ជនជាតិយូដា (ពីខគម្ពីរសាការី ១៤:៤) ដែលនៅពេលដែលព្រះមែស៊ីយាងមក ការប្រោសមនុស្សស្លាប់នឹងចាប់ផ្តើមនៅទីនោះ។ Mount of Olives description, from www.goisrael.com , retrieved January 4, 2012. [ <span title="The material near this tag may rely on an unreliable source. (May 2015)">ប្រភពមិនគួរឱ្យទុកចិត្ត?</span> ] មានផ្នូរប្រហែល 150,000 នៅលើភ្នំ។ ទន្សាយ ដែលល្បីឈ្មោះកប់នៅលើភ្នំរួមមាន Chaim ibn Attar និងអ្នកផ្សេងទៀតពីសតវត្សទី 15 ដល់បច្ចុប្បន្ន។ ទំនៀមទម្លាប់កំណត់ផ្នូររបស់សម័យរ៉ូម៉ាំងនៅជើងភ្នំថាជាផ្នូររបស់ សាការី និង អាប់សាឡុម ហើយនិងកន្លែងបញ្ចុះសពដែលមានអាយុកាលដូចគ្នានៅលើជម្រាលខាងលើដូចជា ផ្នូររបស់ព្យាការីហាកាយ សាការី និងម៉ាឡាគី ។

 ឯកសារយោងនៃគម្ពីរសញ្ញាថ្មី។ 
រូបភាពតូច| Flevit super illam (គាត់បានយំលើវា); ដោយ Enrique Simonet ឆ្នាំ 1892
ភ្នំដើមអូលីវត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុង គម្ពីរសញ្ញាថ្មី ; 26:30, etc. ជាផ្នែកនៃផ្លូវពីក្រុងយេរូសាឡឹមទៅ បេថានី និងកន្លែងដែល ព្រះយេស៊ូវ បានឈរនៅពេលទ្រង់យំលើក្រុងយេរូសាឡឹម (ព្រឹត្តិការណ៍ដែលគេស្គាល់ថាជា Flevit super illam ជា ភាសាឡាតាំង )។

ព្រះយេស៊ូវ​ត្រូវ​បាន​គេ​និយាយ​ថា​បាន​ចំណាយ​ពេល​នៅ​លើ​ភ្នំ បង្រៀន និង​ព្យាករណ៍​ដល់​ពួក​សិស្ស​ទ្រង់ ( ម៉ាថាយ 24–25 ) រួម​ទាំង ​សុន្ទរកថា​អូលីវ ដែល​បាន​ត្រឡប់​មក​វិញ​បន្ទាប់​ពី​សម្រាក​រាល់​ថ្ងៃ ( លូកា 21:37, និង យ៉ូហាន 8:1 នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​បន្ថែម។ នៃដំណឹងល្អរបស់យ៉ូហានដែលគេស្គាល់ថាជា Pericope Adulterae ) ហើយក៏បានមកដល់ទីនោះផងដែរនៅយប់នៃការក្បត់របស់គាត់។  នៅជើងភ្នំដើមអូលីវ មាន សួនច្បារគែតសេម៉ានី ។ គម្ពីរសញ្ញាថ្មីប្រាប់ពីរបៀបដែលព្រះយេស៊ូវ និងពួកសិស្សទ្រង់ច្រៀងរួមគ្នា – «នៅពេលដែលពួកគេបានច្រៀងទំនុកតម្កើងហើយ ពួកគេបានចេញទៅភ្នំដើមអូលីវ» ដំណឹងល្អ ម៉ាថាយ 26:30 ។ ព្រះយេស៊ូវ ​បាន​យាង​ទៅ​ស្ថានសួគ៌ ​ពី​ភ្នំ​ដើម​អូលីវ យោងតាម​កិច្ចការ ១:៩–១២ ។

 សេចក្តីយោង Gnostic 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations