សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីថៃ

សំលៀកបំពាក់ថៃបុរាណ (  ชุดไทย , ឈុតថៃ    ) សំដៅលើរចនាប័ទ្មប្រពៃណីនៃការស្លៀកពាក់ដោយ ជនជាតិថៃ ។ វាអាចពាក់បានទាំងបុរស នារី និងកុមារ។ សម្លៀក​បំពាក់​ប្រពៃណី​សម្រាប់​ស្ត្រី​ថៃ​ជា​ធម្មតា​មាន ​ផានុង ឬ ​(ចងក្បិន) និង ​ស្បៃ ​។ ស្ត្រី​ខាង​ជើង​និង​ឦសាន​អាច​ស្លៀក ​សឹង ​ជំនួស ​ផានុង ​និង ​ចងក្បិន ​ដោយ​អាវ​ឬ ​សឺប៉ាត់ ។ ឈុតថៃ សម្រាប់បុរសរួមមាន ចងក្បិន ឬខោ អាវ កកុដ ជាមួយនឹងស្រោមជើងពណ៌សប្រវែងជង្គង់ស្រេចចិត្ត និង ស្បៃ ។ ឈុត​ថៃ ​សម្រាប់​បុរស​ថៃ​ភាគ​ខាងជើង​មាន​អាវ ​សា​ដូ អាវ​ពណ៌​ស​បែប​ម៉ា​ន់​ជូ ហើយ​ជួនកាល ​ខោ​ខៀន​ហួរ ​។ ក្នុង​ឱកាស​ជា​ផ្លូវការ មនុស្ស​អាច​ជ្រើសរើស​ស្លៀក​ សម្លៀក​បំពាក់​ប្រពៃណី​ជាតិ​ថៃ ។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ថៃ​ទាំង​ប្រុស​ទាំង​ស្រី​តែង​ខ្លួន​ដោយ​កន្សែង​រុំ​ចង្កេះ​ហៅ​ថា ​ចងក្បិន ។  បុរស​ពាក់​ក្បិនត្រឹម​ចង្កេះ​ដល់​ពាក់​កណ្តាល​ភ្លៅ ចំណែក​ស្ត្រី​ស្លៀក​ចុះ​ពី​ចង្កេះ​ដល់​ក្រោម​ជង្គង់។  សមាជិកនៃពួកអភិជន ពាក់អាវសូត្រ ហៅថា អាវផាយ និង លំផក ក្នុងការចូលរួមព្រះរាជកិច្ច។ ដើមទ្រូង និងជើងទទេរត្រូវបានទទួលយកជាផ្នែកនៃសំលៀកបំពាក់ផ្លូវការរបស់ថៃ ហើយត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរ គំនូរជីវចលសាត្រាស្លឹករឹត និងរូបថតដើមរហូតដល់ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨០០ ។  មុនសតវត្សរ៍ទី ២០ សញ្ញាសម្គាល់ចម្បងដែលសម្គាល់ថ្នាក់ក្នុងសម្លៀកបំពាក់ថៃគឺការប្រើកប្បាស និងក្រណាត់សូត្រដែលមានលំនាំបោះពុម្ព ឬត្បាញ ប៉ុន្តែទាំងអ្នកសាមញ្ញ និងរាជវង្សដូចគ្នាពាក់សម្លៀកបំពាក់រុំ មិនមែនដេរ។  ការស្លៀកពាក់បែបប្រពៃណីរបស់ថៃបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់ក្នុង សម័យរតនៈកូស៊ីន ។ [ ត្រូវការដកស្រង់ ]

មុនទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៧០០ បុរសនិងស្ត្រីជនជាតិថៃទាំងពីរបានរក្សាសក់របស់ពួកគេឱ្យវែង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពី សង្រ្គាមភូមា-សៀម ឆ្នាំ ១៧៥៩-១៧៦០ និង ១៧៦៥-១៧៦៧ និងការលុកលុយរបស់ភូមាម្តងទៀតចូលទៅក្នុង អយុធ្យា ស្ត្រីថៃកណ្តាលបានចាប់ផ្តើមកាត់សក់របស់ពួកគេក្នុងរចនាប័ទ្មខ្លី កាត់នាវិក ដែលនៅតែជាម៉ូដសក់ជាតិរហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩០០ ។ 

ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៦០ តទៅ រាជវង្សថៃ "បានជ្រើសរើស រូបកាយវិចតូរៀន និងសុជីវធម៌ ក្នុងការបង្ហាញម៉ូដមនុស្សសម័យទំនើប ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈក្នុង និងក្រៅប្រទេស តាមរយៈរូបភាពដែលផលិតឡើងវិញដោយមេកានិច"។  សម្លៀកបំពាក់ដេរ រួមទាំងសំលៀកបំពាក់តុលាការ និងឯកសណ្ឋានក្នុងពិធី ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ ចូឡាឡុងកន ។  ទម្រង់នៃការស្លៀកពាក់បែបលោកខាងលិចបានក្លាយជាការពេញនិយមក្នុងចំណោមអ្នកទីក្រុងនៅក្នុងទីក្រុងបាងកកក្នុងអំឡុងពេលនេះ។  ក្នុងកំឡុងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩០០ ព្រះបាទ ជូឡាឡុងកន បានលើកទឹកចិត្តស្ត្រីថៃឱ្យពាក់សក់វែងជំនួសឱ្យសក់ខ្លីប្រពៃណី ដែលក្រោយមកបានក្លាយជានិន្នាការក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ វជីរ៉ាវុធ រួមជាមួយនឹងការស្លៀកពាក់ ផាស៊ីន (ผ้าซิ่น) សំពត់រាងជាបំពង់ ជំនួសឱ្យ ចងក្បិន (โจงกระเบน) ក្រណាត់រុំ។ 

នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៤១ ផ្លែកភិប៊ុលសង្គ្រាម បានចេញ អាណត្តិវប្បធម៌ថៃ ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្ម និងធ្វើឱ្យទាន់សម័យសម្លៀកបំពាក់ថៃ ដោយចាត់ទុកទំនៀមទម្លាប់ដែលបានអនុវត្តជាយូរមកហើយគឺការស្លៀកខោទ្រនាប់ មិនពាក់អាវ ឬពាក់ក្រណាត់រុំ ជាទម្រង់នៃការស្លៀកពាក់សាធារណៈមិនសមរម្យ។ 

 សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី 

 ចងក្បិន 
alt=|146x146ភីកសែលalt=|145x145ភីកសែលalt=|146x146ភីកសែលalt=|91x91ភីកសែលalt=|130x130ភីកសែលalt=|127x127ភីកសែល ជនជាតិសៀមស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី ចុងក្របីក្នុងឱកាសសង្គម និងពិធីផ្សេងៗក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨០០-១៩០០ចងក្បិន ( ថៃ : โจงกระเบน , ចោងក្រៈបេន ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [tɕoːŋ.kra.beːn]) គឺជាសម្លៀកបំពាក់បែបបុរាណដែលពាក់ជាទូទៅនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ថៃ និង ឡាវ ។ តាមរឿងព្រេង ជនជាតិខ្មែរ នៅ ហ្វូណន បានចាប់ផ្តើមពាក់ សំពត់ចងក្បិន បន្ទាប់ពី ធោតិ  របស់ឥណ្ឌា ត្រូវបាននាំចូលមកនគរហ្វូណនដោយព្រះបាទ កៅណ្ឌិន្យទី១ ក្នុងសតវត្សទី១នៃគ.ស។  ជនជាតិសៀម បានយកសម្លៀកបំពាក់នេះក្នុងសម័យបុរាណ។ វា​ជា​ក្រណាត់​រាង​ចតុកោណ​វែង​ដែល​ប្រើ​សម្រាប់​រុំ​ដងខ្លួន​ខាងក្រោម និង​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ឥទ្ធិពល​វប្បធម៌​រួមគ្នា​នៅ​ទូទាំង ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដីគោក ​។ សម្លៀកបំពាក់នេះត្រូវបានជះឥទ្ធិពលក្នុងមុខងារដោយជនជាតិ អាស៊ីខាងត្បូង ធោតិ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានកែសម្រួលឱ្យស្រដៀងនឹងខោច្រើនជាងសំពត់។

នៅប្រទេសថៃ ចងក្បិន ត្រូវបានពាក់ជាធម្មតាដោយរុំក្រណាត់ជុំវិញចង្កេះ ពង្រីកចុងទៅខាងក្រៅ បត់វាចូលគ្នា ឆ្លងកាត់ផ្នែករមួលរវាងជើង ហើយចងវាទៅក្នុងខ្សែចង្កេះនៅខាងក្រោយ។ ការរចនាជាក់ស្តែងនេះអនុញ្ញាតឱ្យមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើចលនា ហើយត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាក្នុងឱកាសផ្លូវការ ឬពិធីនានាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ថៃ ។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ គេ​ឃើញ​គេ​ឃើញ​ជា​ញឹក​ញាប់​ក្នុង​ការ​សំដែង​របាំ​ប្រពៃណី ការ​ធ្វើ​ឡើង​វិញ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​ពិធីបុណ្យ​វប្បធម៌។

 ផានុង និង ផា ស៊ិន 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|237x237ភីកសែល|ម្ចាស់ក្សត្រីសុណង់ថា ដែលជាមហេសីមួយក្នុងចំណោមមហេសីទាំងបួនរបស់ព្រះបាទ ជូ ឡាឡុងក ន ពាក់ ផាងនុង និង ផាបៀង
រូបភាពតូច|ព្រះនាង Thip Keson (ឬ Thep Kraison) ម្ចាស់ក្សត្រីនៃឈៀងម៉ៃ មហេសីរបស់ Inthawichayanon នៃ Chiang Mai និងម្តាយរបស់ Dara Rasmi ពាក់ ផាស៊ីន និង ផាបៀង មុនឆ្នាំ ១៨៨៤
ផានុង ( ថៃ : ผ้านุ่ง ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [pʰâː nûŋ]) គឺជាសម្លៀកបំពាក់បុរាណរបស់ថៃដែលធ្វើពីក្រណាត់រាងចតុកោណកែងវែង រុំជុំវិញចង្កេះ និងជើង ស្រដៀងនឹងសំពត់។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ពាក់​ជា​ប្រពៃណី​ទាំង​បុរស និង​ស្ត្រី​ទូទាំង ​ប្រទេស​ថៃ ។ ពាក្យថា ផានុង អាចត្រូវបានប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីពិពណ៌នាអំពីប្រភេទផ្សេងៗនៃសម្លៀកបំពាក់ទាបនៅក្នុងវប្បធម៌ថៃ រួមទាំងរចនាប័ទ្មតាមតំបន់ផងដែរ។

វ៉ារ្យ៉ង់គួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយគឺ ផាស៊ីន ( ថៃ : ผ้าซิ่น ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ : [pʰâː sîn]) សំពត់រាងជាបំពង់ដែលស្ត្រីពាក់តាមប្រពៃណី ជាពិសេសនៅ ភាគខាងជើង ឦសានប្រទេសថៃ និង ឡាវ ។ ផា ស៊ិន ជាធម្មតាត្រូវបានត្បាញដោយដៃ និងតុបតែងដោយលំនាំតំបន់ស្មុគស្មាញ។ ជាទូទៅវាត្រូវបានបែងចែកទៅជា ៣ ផ្នែកគឺ ហួស៊ីន (ចង្កេះ), តួស៊ីន (រាងកាយសំខាន់) និង ទីនស៊ីន (hem) ដែលនីមួយៗឆ្លុះបញ្ចាំងពីសិល្បៈ និងអត្តសញ្ញាណក្នុងតំបន់។

កំណែ​ដែល​គេ​ប្រើ​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ​មួយ​ទៀត​គឺ ផាថង ( ថៃ : ผ้าถุง ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [pʰâː tʰūŋ]) សំពត់រាងស៊ីឡាំងដេរនៅខាងចុង ដើម្បីភាពងាយស្រួល។ ផាថង គឺមានប្រជាប្រិយភាពក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃនៅទូទាំង ប្រទេសថៃ ដោយសារតែភាពងាយស្រួល ភាពងាយស្រួលនៃការពាក់ និងភាពបត់បែន ដែលជារឿយៗប្រើនៅផ្ទះ ផ្សារ និងសូម្បីតែសម្រាប់ងូតទឹក។

សម្លៀកបំពាក់ទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីមរតកវាយនភ័ណ្ឌដ៏សម្បូរបែបរបស់ប្រទេសថៃ ជាមួយនឹងការប្រែប្រួលនៃរចនាប័ទ្ម ក្រណាត់ និងលំនាំដែលជារឿយៗបង្ហាញពីតំបន់ ស្ថានភាពសង្គម ឬឱកាសរបស់អ្នកពាក់។   

 ស្បៃ ឬ ផាបៀង 
alt=|168x168ភីកសែលalt=|169x169ភីកសែលalt=|168x168ភីកសែលalt=|103x103ភីកសែលalt=|151x151ភីកសែលalt=|102x102ភីកសែលalt=|152x152ភីកសែលalt=|172x172ភីកសែល ស្ត្រី​សៀម​ស្លៀក​សម្លៀក​បំពាក់ Sabai ប្រពៃណី​ក្នុង​ឱកាស​សង្គម និង​ពិធី​ផ្សេងៗ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៨០០-១៩០០ស្បៃ ( ថៃ : สไบ ; ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [sa.baj]) ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ផាបៀង ( ថៃ : ผ้าเบี่ยง ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [pʰâː.bìaŋ]) គឺជាសម្លៀកបំពាក់បែបប្រពៃណីរបស់ថៃ ដែលពាក់ដោយស្ត្រី និងបុរស។ ជាធម្មតាវាត្រូវបានធ្វើពីសូត្រ និងមានក្រណាត់រាងចតុកោណកែងវែង ទទឹងប្រហែលមួយហ្វីត ប៉ាក់អង្កត់ទ្រូងកាត់ទ្រូង គ្របលើស្មាមួយ ដោយចុងព្យួរចុះមកក្រោយ។ ស្បៃ អាចត្រូវបានពាក់នៅលើរាងកាយផ្នែកខាងលើទទេ ឬស្រទាប់នៅលើសម្លៀកបំពាក់ផ្សេងទៀត ដូចជាអាវ ឬក្រណាត់ខាងក្នុង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងភាពថ្លៃថ្នូរ និងភាពឆើតឆាយ ហើយត្រូវបានគេឃើញជាទូទៅនៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់របស់ពួកអភិជន និងសមាជិកនៃរាជវាំងថៃ។

 រាជប៉ាទែន 
alt=|123x123ភីកសែលalt=|151x151ភីកសែលalt=|122x122ភីកសែលalt=|172x172ភីកសែលalt=|201x201ភីកសែល បុរស​សៀម​ពាក់​រាជប៉ាទែន ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៨០០-១៩០០រាជប៉ាទែន ( ថៃ : ชุดราชปะแตน, ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [t͡ɕʰút râːt.pà.tɛːn]) សំដៅលើសម្លៀកបំពាក់បុរសបែបប្រពៃណីថៃ ឬជាពិសេសជាងនេះទៅទៀត ចំពោះអាវធំដែលមានហត្ថលេខារបស់វា។ វា​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង ​អាវ ណេរុ ប៉ុន្តែ​លក្ខណៈ​ជាក់លាក់​ដូចជា​លេវខាងមុខ​ប្រាំ។ សម្លៀកបំពាក់ផ្លូវការនេះ ដែលត្រូវបានណែនាំក្នុងរជ្ជកាលរបស់ ព្រះបាទ ជូឡាឡុងកន នៅចុងសតវត្សទី ១៨ ជាធម្មតារួមមានអាវធំពណ៌សដែលមានប៊ូតុងចំនួនប្រាំ ពាក់ជាមួយនឹង ខ្សែក្រវាត់ ស្រោមជើងប្រវែងជង្គង់ និងស្បែកជើងស្បែកខ្មៅ។ ដើមឡើយពាក់ដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងថ្នាក់លើក្នុង ប្រទេសសៀម វាបានក្លាយជាការពេញនិយមក្នុងចំណោមឥស្សរជន របស់ទីក្រុងបាងកក ហើយនៅតែជានិមិត្តរូបនៃមោទនភាពជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

នៅក្នុងសម័យទំនើបនេះ រាជប៉ាទែន ត្រូវបានពាក់នៅក្នុងពិធីផ្សេងៗ និងពិធីផ្លូវការដូចជា ព្រះរាជមុខងារ ពិធីមង្គលការ ការចាត់តាំង និងសូម្បីតែពិធីបុណ្យវប្បធម៌ដូចជា ពិធីបុណ្យ លយកន្ទោង ជាដើម។ ការសម្របតាមរចនាប័ទ្មឥឡូវនេះរួមមានការប្រើប្រាស់ក្រណាត់ល្អប្រណិតដូចជាសូត្រ ឬកប្បាសល្អ និងការបំរែបំរួលពណ៌ដូចជាក្រែម ភ្លុក ឬសូម្បីតែពណ៌ pastel ស្រាល ដើម្បីឲ្យសមនឹងស្បែក ឬពណ៌ស្បែកផ្សេងៗគ្នា។ អ្នក​ខ្លះ​ជ្រើសរើស​ផ្គូផ្គង​អាវ​ធំ​ជាមួយ​ខោ​ខោវប៊យ​សម្រាប់​រូបរាង​សហសម័យ​បន្ថែម​ទៀត ឬ​សម្រប​សម្រួល​គ្រឿង​បន្ថែម​ដូច​ជា​ខ្សែ​ក្រវាត់​លោហធាតុ ក្រវ៉ាត់ក ឬ​គ្រឿងអលង្ការ​តិចតួច​ដើម្បី​បង្កើន​ភាព​ឆើតឆាយ។

 អាវដៃអាវហាំ 

អាវហាំ ( ថៃ : เสื้อแขนหมูแฮม, ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ : [sɯ̂a kʰǎn mǔː hɛ̌ːm]) គឺជាអាវថៃបុរាណដែលទទួលឥទ្ធិពលពីម៉ូដនារីអឺរ៉ុបក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទចូឡាឡុងកន ក្នុង ព្រះរាជាណាចក្ររតនៈកូស៊ីន ។  វាជាអាវចរដែលសមល្មមជាមួយនឹងចរយ៉ាងលម្អិត ចង្កេះតឹងណែន ដៃអាវផ្នែកខាងលើដែលស្រោបដោយឡែក ដែលចង្អៀតបន្តិចម្ដងៗឆ្ពោះទៅកាន់កដៃ។ 

ខ្មែរហៅអាវសម័យបារាំង។

 ផាខៅម៉ា 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|229x229ភីកសែល|Chao Uparat Boonthawong នៃ Chiang Mai ពាក់ ផាខៅម៉ា, ១៨៨២
ផាខាវម៉ា  គឺជាក្រណាត់ប៉ាក់ដែលអាចកែច្នៃបានច្រើនសតវត្សមកហើយនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ វាបម្រើគោលបំណងជាច្រើន រួមទាំងការពាក់ជាខ្សែចង្កេះដោយបុរសជនជាតិថៃ ប្រើជាកន្សែងដៃ កង្ហារ ឬគម្របក្បាលដើម្បីការពារប្រឆាំងនឹងព្រះអាទិត្យ និងសូម្បីតែប្រើជាលំយោលបណ្តោះអាសន្ន ឬសម្រាប់ដាក់ទំនិញ។ ភាពជាក់ស្តែង និងនិរន្តរភាពនៃក្រណាត់បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នករចនានៅក្នុងឧស្សាហកម្មម៉ូដ និងការរចនាខាងក្នុង។  ពាក្យ ខៅម៉ា មកពីពាក្យ ពែរ្ស Kamarband មានន័យថា ខ្សែក្រវាត់ ឬខ្សែក្រវាត់។  ក្រណាត់នេះបានក្លាយទៅជាវត្ថុសព្វគ្រប់ក្នុងសង្គមថៃ។ ការទទួលស្គាល់របស់ខ្លួនជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងការតែងតាំងជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៧។ 

ខ្មែរហៅក្រម៉ា។

 តាបេងម៉ាន់ 
តាបេងម៉ាន់  ជា​ក្រណាត់​បុរាណ​ថៃ​ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​ក្នុង ​សម័យ​អយុធ្យា ​ចុង។ វា​មាន​ក្រណាត់​មួយ​ដុំ​គ្រប​លើ​ទ្រូង ហើយ​ត្រូវ​បាន​ចង​នៅ​ពី​ក្រោយ​ក។  វានៅតែជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសថៃ ហើយនៅតែបន្តលើកទឹកចិត្តអ្នករចនាម៉ូដ និងសិល្បករសហសម័យ។ វាត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ  និងសម្លៀកបំពាក់ដែលពាក់ដោយតួអង្គសំខាន់នៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត Disney ឆ្នាំ 2021 Raya and the Last Dragon ដែលត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយក្រណាត់ប្រពៃណីអាស៊ីអាគ្នេយ៍រួមទាំង តាបេងម៉ាន់ ផងដែរ។ 

ខ្មែរហៅស្បៃខ្វែង។

 សំលៀកបំពាក់តាមតំបន់ 
តំបន់ និងក្រុមជនជាតិភាគតិចផ្សេងៗនៃប្រទេសថៃមានសម្លៀកបំពាក់ និងប្រពៃណីវាយនភ័ណ្ឌសម្បូរបែប និងប្លែក ដោយសហគមន៍នីមួយៗបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ខ្លួនតាមរយៈលំនាំប្លែកៗ បច្ចេកទេសត្បាញ និងរចនាប័ទ្មសម្លៀកបំពាក់។

 ស៊ូប៉ាត់ 
alt=|132x132ភីកសែលalt=|132x132ភីកសែលalt=|88x88ភីកសែលalt=|179x179ភីកសែលalt=|155x155ភីកសែល ស៊ូប៉ាត់ នៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ និងប្រទេសជិតខាងស៊ូប៉ាត់ ( ថៃ : អាវប៉ាត ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [sɯ̂a.pàt]) គឺជាអាវដៃវែងប្រពៃណីដែលស្ត្រីនិយមពាក់នៅ ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ឡាវ និងក្នុងចំណោម ជនជាតិតៃ ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ ឡានណា ។ លក្ខណៈដោយកង្វះឡេវរបស់វា អាវត្រូវបានពាក់ដោយរុំផ្នែកខាងស្តាំនៃបន្ទះខាងមុខនៅខាងឆ្វេង ហើយធានាវាជាមួយនឹងក្រណាត់ ឬខ្សែ។ ការរចនាផ្តល់នូវភាពឆើតឆាយ និងជាក់ស្តែង សមរម្យសម្រាប់អាកាសធាតុ និងទំនៀមទម្លាប់វប្បធម៌ក្នុងតំបន់។

 បាណង 
alt=|113x113ភីកសែលalt=|113x113ភីកសែលalt=|163x163ភីកសែលalt=|162x162ភីកសែលalt=|162x162ភីកសែល បាណង នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ និងប្រទេសជិតខាងបាណង ( Thai    ) ឬ បាជុកុរុង គឺ​ជា​ប្រភេទ​អាវ​ដែល​ស្ត្រី​ស្លៀក​ជា​ប្រពៃណី​នៅ​ខេត្ត​ជាប់​ព្រំដែន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ថៃ រួម​មាន ប៉ាតានី យ៉ាឡា និង ​ណារ៉ាធីវ៉ាត់ ។  វាមានកអាវ ហើយត្រូវបានកាត់នៅខាងមុខ ដោយមានផ្លាកលេខបត់នៅជាប់នឹងជើង។ ក្រណាត់ដែលប្រើដើម្បីធ្វើបាណង ច្រើនតែស្តើង និងស្រាល ហើយអាចត្រូវបានប៉ាក់ជាមួយនឹងលំនាំនៅលើជើង។ ជាធម្មតាវាត្រូវបានពាក់ក្នុងអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍សាសនា និងវប្បធម៌ ដូចជាពិធីមង្គលការ ពិធីបុណ្យសព និងការសម្តែងរបាំ។ ឈ្មោះ បាណង មកពីពាក្យ Bandung នៅក្នុង ភាសាម៉ាឡេ ដែលសំដៅទៅលើទីក្រុងមួយនៅភាគខាងលិចនៃ កោះ ជ្វា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ខណៈពេលដែល បាណង មានប្រជាប្រិយភាពក្នុងចំណោមអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមថៃនៅក្នុងខេត្តជាប់ព្រំដែនភាគខាងត្បូង វាក៏ត្រូវបានពាក់ដោយពុទ្ធសាសនិកជនថៃ និងជនជាតិចិនថៃនៅក្នុងតំបន់ផងដែរ។  

 កេបាយ៉ា និង បាបាន្យោន្យា 
alt=|104x104ភីកសែលalt=|103x103ភីកសែលalt=|184x184ភីកសែលalt=|131x131ភីកសែលalt=|217x217ភីកសែល កេបាយ៉ា នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ និងប្រទេសជិតខាងកេបាយ៉ា ( ថៃ : เกอบายา ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [kəː.baː.jaː]) និង បាបាន្យោន្យា ( ថៃ : บาบ๋า-ย๋าหย่า ការបញ្ចេញសំឡេងថៃ៖ [baː.bǎː jáː.jàː]) ជាអាវបុរាណដែលមានលក្ខណៈជាក្រណាត់ចំហរ ធ្វើពីសូត្រ ធម្មតា ទន់ដូចកប្បាស។ voile ឬ lace ។ ធាតុ​តុបតែង​ដូចជា​ប៉ាក់ និង​ក្រណាត់​ចរ​តែងតែ​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស ហើយ​ជាទូទៅ​អាវ​ត្រូវ​បាន​ភ្ជាប់​ដោយ​ប៊ូតុង ឬ​ខ្សែ​ក។ ជាធម្មតា គេ​ពាក់​ដោយ​ក្រណាត់​រុំ​រាង​ខាងក្រោម​វែង ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា ​សារុង កៀន ឬ ​ខេម​បេន ដែល ​មាន​រុំ និង​រុំ​ជុំវិញ​ចង្កេះ ឬ​ក្រោម​ដៃ​។ ក្រណាត់រុំទាំងនេះអាចផលិតពីវាយនភណ្ឌប្លែកៗដូចជា បាទីក កាត សុងកេត ឬ តេណុន ។

ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាសំលៀកបំពាក់ជាតិនៅក្នុង ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី កេបាយ៉ា មានសមាគមវប្បធម៌ដ៏រឹងមាំជាមួយ ជនជាតិជ្វា ស៊ុនដានី និងបេតិកភណ្ឌ បាលី ។ នៅប្រទេសជិតខាង ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី និង ប្រ៊ុយណេ វាក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជាសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីផងដែរ ជាពិសេសក្នុងចំណោមសហគមន៍ ម៉ាឡេ និង ពែរណាកាន ។ នៅក្នុងបរិបទទាំងនេះ សម្លៀកបំពាក់ពេញលេញត្រូវបានសំដៅជាញឹកញាប់ថាជា " សារ៉ុង កេបាយ៉ា " ជាមួយនឹងការប្រែប្រួលតាមតំបន់នៅក្នុងការរចនា និងគំនូរវាយនភ័ណ្ឌ។  

 សំលៀកបំពាក់ផ្លូវការ 
រូបភាពតូច|នាយឧត្តមសេនីយ៍ Prem Tinsulanonda ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឯកជន និងរដ្ឋបុរស បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកពិព័រណ៍ពណ៌ទឹក និងសម្ពោធសៀវភៅ "Thailand Sketchbook" ឆ្នាំ ២០១១។
ឈុតថៃ  ( RTGS : ឈុតថៃប្រារ៉ាឆានីយ៉ុម, ព្យញ្ជនៈ, 'សំលៀកបំពាក់ថៃរាជានិយម') រួមបញ្ចូលឈុតជាច្រើនដែលរចនាជា សំលៀកបំពាក់ជាតិ ថៃក្នុងឱកាសផ្លូវការ។ ទោះបីជាត្រូវបានពិពណ៌នា និងមានបំណងសម្រាប់ប្រើជាសំលៀកបំពាក់ជាតិក៏ដោយ វាមានដើមកំណើតទំនើប ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សទី ២០។

 វិចិត្រសាល 

 ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations