វត្តបួនព្រះភក្ត្រ

Chùa Bốn Mặt ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ព្រះបួនព្រះភ័ក្ត្រ   វត្តបារាយណ៍ វត្តព្រះបួនមុខ  វត្តបួន-ព្រះ-ភក្ត្រ ឬ វត្តព្រះអង្គព្រះបួនព្រះភក្ត្រ ជា ភាសាខ្មែរ ។ ប្រាសាទបុរាណក្នុងប្រព័ន្ធវត្ត ខ្មែរ ក្នុងខេត្ត សុកត្រាំង ។ សាងសង់នៅដើម សតវត្ស 16  ហើយមានអាយុកាលជិត 500 ឆ្នាំហើយ  វត្តនេះនៅតែរក្សាដដែល ខ្លោងទ្វារ Tam Quan ព្រះវិហារ សាលា ចេតិយ  កុដិព្រះសង្ឃ ជាមួយនឹងរចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្មអង្គរ-ខ្មែរមានលក្ខណៈធម្មតា នៅតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសវៀតណាម។  

កន្លែងនេះគឺជាគោលដៅវប្បធម៌របស់ សុកត្រាង ជាមួយនឹងការរចនាធម្មតា និងសកម្មភាពសាសនា វប្បធម៌ ការបង្រៀន និងការកម្សាន្តប្រចាំខែសម្រាប់កុមារក្នុងតំបន់។ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ទីធ្លា​ប្រាសាទ​ក៏​រៀប​ចំ​ពិធី​បុណ្យ​ប្រពៃណី​ជា​ច្រើន​របស់ ​ជន​រួម​ជាតិ​ខ្មែរ ​នៅ ​ខេត្ត​សុកត្រាំង ។ 

 ប្រភព 
រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ នៅ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ច្រើន​អំពី​ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​បង្កើត​ប្រាសាទ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ កំណែមួយក្នុងចំណោមកំណែដែលបានអនុម័តជាទូទៅគឺនៅ សតវត្ស ១៦  ខណៈពេលដែលកំពុងឈូសឆាយដីទុកសម្រាប់ដាំដុះ និងអភិវឌ្ឍន៍ កសិកម្ម អ្នកស្រុកបានប្រទះឃើញព្រះពុទ្ធបដិមាថ្មមួយអង្គដោយចៃដន្យ មានមុខបួនបែរមុខទៅទិសទាំងបួន ដែលទិសនីមួយៗមានព្រះពុទ្ធរូបប្រាំផ្សេងទៀត។ ប្រជាជនជឿថានេះជាប្រផ្នូលល្អ ដូច្នេះនៅ ឆ្នាំ ១៥៣៧ ប្រជាជននៅតំបន់នោះបានរួមគ្នាសាងសង់វត្តមួយដើម្បីគោរពបូជាព្រះពុទ្ធរូបមុខបួននេះ។ ដំបូង វត្តមានស្ថាបត្យកម្មធ្វើពីឫស្សី និងស្លឹក។ បន្ទាប់មកវាត្រូវបានជួសជុលបន្តិចម្តងៗ និងសាងសង់យ៉ាងរឹងមាំ រហូតដល់វាក្លាយជាដូចសព្វថ្ងៃនេះ។ 

 ស្ថាបត្យកម្ម 

 បរិវេណវត្ត និងព្រះវិហារ 
ធ្វេង|រូបភាពតូច| ព្រះវិហារនៃវត្តមុខបួន និងប្រាង្គព្រះពុទ្ធមុខបួន។
វត្តបួនមុខ ត្រូវបានសាងសង់លើផ្ទៃដីទំហំ 6.5 ហិកតា ស្ថិតនៅក្នុងភូមិ Phuoc Thuan ឃុំ Phu Tan ស្រុក Chau Thanh ខេត្ត សុត្រាង ។  ស្ថិតនៅប្រហែល 6 គីឡូម៉ែត្រពីកណ្តាល ទីក្រុង សុកត្រាង គីឡូម៉ែត្រ​ទៅ​ទិស​ពាយ័ព្យ (​ស្រុក ​កែសាច )។ 

Tam Quan Gate គឺជាគម្រោងទីមួយនៃវត្តបួនមុខ ដែលរចនាដោយប្រាង្គមូលប្រាំជាន់ចំនួនបី។ ប្រាង្គ​មាន​រូប​ចម្លាក់​សំខាន់ៗ​ក្នុង​សាសនា​ខ្មែរ​រួម​មាន ព្រះ​រាហ៊ូ ព្រះ​ពស់ ព្រះ​នាគ និង ​​ គរុឌ ។ នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​មាន​រូប ​​នាគ ​ក្បាល​ប្រាំបួន​មួយ​គូ ប្រវែង​ជាង​២០​ម៉ែត្រ។ យោងទៅតាមរឿងព្រេងរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា នាគរាជបានជ្រក ព្រះពុទ្ធសក្យមុនី ពីភ្លៀង ហើយក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរត្រូវបានគេមើលឃើញថាជានិមិត្តរូបនៃសុខុមាលភាព ភាពរុងរឿង បណ្តេញវិញ្ញាណអាក្រក់ និងដឹកនាំផ្លូវទៅកាន់ ឋានសួគ៌ ។  ច្រករបៀង ដំបូលវត្ត និងផ្លូវដើរក្នុងវត្ត សុទ្ធតែមានរូបពស់នាគរាជ ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងវប្បធម៌ខ្មែរ និងព្រះពុទ្ធសាសនា។ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| រូបសំណាកព្រះវិស្ណុ ក្នុងវត្តបួនមុខ។
ព្រះវិហារនៃ​វត្ត​បួន​មុខ​ក្នុង​ខេត្ត​សុកត្រាំង​មាន​ផ្ទៃ​ដី ​២២៥​ម២ ដែល​សាងសង់​ពី​វត្ថុធាតុ​បុរាណ​ខ្មែរ​គ្រប​ចំបើង ខ្សាច់ ដីឥដ្ឋ រួច​លាប​ពណ៌​មាស​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​សំឡេង​ពិសេស​ពេល​បិត​ជញ្ជាំង។ ដំបូលនៃព្រះវិហារត្រូវបានរចនាឡើងជាបីជាន់ នៅចំកណ្តាលមានប្រាង្គវែង មានរូបព្រះមុខបួនរបស់មហាព្រហ្ម ដែលជាព្រះអ្នកបង្កើត ព្រហ្មញ្ញសាសនា ។ Chùa Bốn Mặt, điểm đến tâm linh độc đáo ở Sóc Trăng , Hiệp hội Du Lịch TP.  ព្រះវិហារត្រូវបានបើកដោយមានបន្ទប់ពីរជាបួនជ្រុង បែរមុខទៅទិសខាងកើត ខាងលិច ខាងត្បូង និងខាងជើង  នេះជាប្លង់ស្ថាបត្យកម្មដែលមើលពីទិសទាំងបួននៃសកលលោក តាម លទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា ។ 

គែម និង​ជ្រុង​ដំបូល​ត្រូវ​បាន​ឆ្លាក់​ដោយ​រូប ​នាគ​ខ្មែរ  ​ជា​ទេពអប្សរ​មាន​រាង​ដូច​បក្សី ឃីន័រ។ រូបសំណាករបស់ព្រះ គរុឌ ដែលមានត្បូងទទឹមនៅក្នុងមាត់របស់គាត់ឈរនៅក្រោមប្រសព្វនៃដំបូលនិងសសរដែលជានិមិត្តរូបនៃកម្លាំងដែលគាំទ្រដល់ព្រះវិហារ។ នៅខាងក្នុង រូបសំណាកព្រះពុទ្ធមុខបួន ធ្វើពីថ្ម ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងរឿងព្រេងនៃការបង្កើតវត្ត មានអាយុកាល 500 ឆ្នាំមកហើយ ហើយត្រូវបានគេគោរពបូជានៅខាងមុខបែរមុខទៅទិសខាងលិច។ Nguyễn Duy Đăng (2004).  នៅ​ខាង​ក្រោយ​បន្ទប់​ខាង​មុខ​គឺ​ជា​កន្លែង​គោរព​បូជា​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​ចំនួន ៤០ អង្គ​ទៀត។   នៅឆ្នាំ ២០២០ រូបសំណាកថ្មបុរាណដែលគេជឿថាជា ព្រះវិស្ណុ  ត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងទីធ្លា ក្បែរវត្តមុខទាំងបួន  បន្ទាប់មករូបបដិមានេះក៏ត្រូវបានមនុស្សនាំយកទៅបូជាក្នុងព្រះវិហារ។  

 ការងារបន្ទាប់បន្សំ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ទិដ្ឋភាព​នៃ​ច្រក ជិត​វត្ត​បួន​មុខ។
វត្តមុខបួន Soc Trang ត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញ ហើយសំណង់ជាច្រើនទៀតត្រូវបានសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់។ អ្វីដែលគួរអោយកត់សំគាល់បំផុតនោះគឺ ស្រះទឹក មច្ឆលិញ ដែលមានប៉មខ្ពស់ 20 ម៉ែត្រ នៅខាងក្នុងមានរូបសំណាកព្រះសក្យមុនី គង់លើពស់នាគ ហើយលាតត្រដាងដើម្បីការពារព្រះពុទ្ធ។ នៅ​ជុំវិញ​ស្រះ​មាន​រូបចម្លាក់​ព្រះពុទ្ធ​មុខ​បួន និង​សត្វ​រាសី​ខ្មែរ​ចំនួន​ដប់ពីរ​ក្បាល​៖ ១០​ក្បាល​ជា​ពូជ​យួន និង​ពីរ​ទៀត​ជា​ឆ្មា ក្របី​ជំនួស​ដោយ​ទន្សាយ និង​គោ​ខ្មែរ​។ ទាំង​នេះ​ជា​និមិត្ត​សញ្ញា​ដ៏​សំខាន់​នៃ ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ថេរវាទ​ខ្មែរ ។  ជុំវិញ​វត្ត​មាន​ប្រព័ន្ធ​ជំនួយ​ពេញលេញ​សម្រាប់​ការ​ប្រតិបត្តិ​៖ ផ្ទះ​សំណាក់ កន្លែង​បូជាសព ចេតិយ ចេតិយ​ព្រះសង្ឃ ផ្ទះ​សក្ការៈ...