ជនជាតិតៀជីវ

តៀជីវ  (  ), Teo-Swa ឬ Chaoshanese គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចដែលមានដើមកំណើតជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតំបន់ ចាវសាន នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន   ដែលនិយាយ ភាសា តៀជីវ  ។ សព្វថ្ងៃនេះ ជនជាតិ តៀជីវ ភាគច្រើនរស់នៅទូទាំង ចាវសាន និង ហុងកុង ហើយក៏នៅខាងក្រៅប្រទេសចិនក្នុង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ផងដែរ រួមទាំងនៅប្រទេសសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ថៃ ឥណ្ឌូនេស៊ី កម្ពុជា វៀតណាម និងហ្វីលីពីន។ សហគមន៍ក៏អាចត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងជនភៀសខ្លួនជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ និងបារាំង។ 

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
បុព្វបុរស​របស់​ជនជាតិ​ តៀជីវ បាន​ផ្លាស់​ទីលំនៅ​មក​កាន់ ​ចាវសាន ​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ជនភៀសខ្លួន​ពី​ភាគ​កណ្តាល និង​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស​ចិន ដោយសារ​ហេតុផល​ផ្សេងៗ។  អត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញថា នេះទំនងជាដោយសារសង្គ្រាម និងទុរ្ភិក្សនៅក្នុងតំបន់។ ជនជាតិ តៀជីវ  រួមជាមួយនឹងហុកកៀន បានធ្វើចំណាកស្រុកពីតំបន់ទំនាបកណ្តាល និងតំបន់ទន្លេលឿង ភាគច្រើនមកពីខេត្តហឺណាន សានស៊ី និងសានទុង។  នេះជាភស្តុតាងនៅក្នុងការសិក្សាហ្សែនជាច្រើន ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំ និងតំណពូជដោយផ្អែកលើគំរូ Y-chromosome ទូទៅ និងអត្រាប្រេវ៉ាឡង់ខ្ពស់នៃជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ។  ជនជាតិចិនហានមកពីតំបន់ តៃហាង នៃខេត្ត ហេណាន ទំនងជាប្រជាជនដូនតាសម្រាប់ទាំងហ្វូជៀនហាន (ពោលគឺប្រជាជនហុកកៀន) និងចាវសានហាន (ពោលគឺ តៀជីវ)។ 

ភាសា តៀជីវ ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការពេលខ្លះនៅជុំវិញសម័យ ថាង និង សុង មុនពេលក្លាយជាភាសាចាស់ទុំ និងត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងល្អ ជួនកាលក្នុងអំឡុង ចុងមីង / ដើមឈីង ។ ចាប់ពីប្រហែល ៩០០នៃគ.ស - ១៦០០នៃគ.ស ជាលទ្ធផលនៃសង្រ្គាមផ្សេងៗ និងអស្ថិរភាពនយោបាយនៅភាគខាងជើង មានការហូរចូលដ៏ធំនៃជនជាតិហានពីខេត្តភាគខាងជើង និងកណ្តាលទៅកាន់តំបន់ ចាវសាន ។

តៀជីវ ត្រូវបានគេហៅថា ហ្វូឡៅ (ហុកឡូ) ព្រោះវាភាគច្រើនឆ្លងកាត់ហ្វូជៀន ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើចំណាកស្រុក ដោយមានភាសា និងទំនៀមទម្លាប់ដែលបានថែរក្សាយ៉ាងល្អពីប្រទេសចិនបុរាណ។  ដូចដែលត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុង pedigrees និងសិលាចារឹកបុរាណ ក្រុមមួយក្នុងចំណោមពីរក្រុមនៃអ្នកដែលបានធ្វើចំណាកស្រុកជាបណ្តោះអាសន្នទៅកាន់ទីក្រុង ហ្វូចៀន ក្រោយមកបានផ្លាស់ប្តូរទៅផ្នែកខ្លះនៃ ចាវសាន ជំនួសវិញជាក្រុមក្នុងកំឡុង រជ្ជកាល ថាង ដោយភ្ជាប់ហ្សែនជាមួយប្រជាជនក្នុងតំបន់ ចៅសាន នៅទីនោះ។ 广东潮州人的祖先来自福建？ 

ប្រជាជន តៀជីវ ត្រូវបានប្រជាជនចិនកាន់តុងច្រឡំថាជា "ហុកឡូ" មានន័យថា "បុរសហ្វូជៀន" ទោះបីជាពាក្យ " តៀជីវ " ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុង ការតាំងទីលំនៅច្រកសមុទ្រ ក្នុងសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ ក៏ដោយ។ “ តៀជីវ ” មានប្រភពមកពីខេត្ត តៀជីវ  (ចូវចូវហ្វូ) ជាទីក្រុងនាយកដ្ឋានដែលពួកគេមានដើមកំណើត។ 

 អន្តោប្រវេសន៍​ តៀជីវ  ទៅ​សិង្ហបុរី 
រូបភាពតូច| សមាគម  តៀជីវ  នៅ Muar រដ្ឋ Johor ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។
ការសរសេររបស់ Stamford Raffles និង William Farquhar បង្ហាញថាជនជាតិអង់គ្លេសបានរកឃើញ Temenggong Abdul Rahman ជាមួយនឹងប្រជាជនពី ៤០០ ទៅ ៥០០ នាក់នៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីក្នុងខែមករាឆ្នាំ ១៨១៩ ។ សមាជិកម្នាក់ទៀតនៃពិធីជប់លៀងបេសកកម្មឆ្នាំ ១៨១៩ គឺប្រធានក្រុម John Crawford បានរំលឹកនៅក្នុងកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់អំពីការជួបជាមួយជនជាតិចិន "លើសពី ១០០" ។ ឯកសារអាណានិគមអង់គ្លេសបានបង្ហាញថា Temenggong Abdul Rahman បានផ្តល់អោយជនជាតិចិនទាំងនេះដែលជា  តៀជីវ  នូវថ្លៃដើម និងការចំណាយនៃការបើកចំការ gambier នៅ Mount Stamford (ឥឡូវ Pearl's Hill) មុនពេលអង់គ្លេសមកដល់។ គាត់ក៏មាន "ក្នុងករណីខ្លះ" ប្រាក់បន្ថែមដល់កសិករ  តៀជីវ  អំពីការយល់ដឹងដែលគាត់នឹងត្រូវបានសងវិញក្នុងទម្រង់ជាល្បែងស៊ីសង ឬផលិតផលផ្សេងទៀត។ Farquhar មានការចាប់អារម្មណ៍ថាផលប្រយោជន៍របស់ Temenggong នៅក្នុងចំការទាំងនេះត្រូវបានតំណាងដោយប្អូនថ្លៃរបស់គាត់ឈ្មោះ Baba Ketchil និងមេទ័ពចិនដំបូងគេនៃប្រទេសសិង្ហបុរីដែលជាពាណិជ្ជករ  តៀជីវ  ឈ្មោះ Tan Heng Kim (陈亨钦) គឺជា "មនុស្សសំខាន់ម្នាក់ដែលពាក់ព័ន្ធ" ។ ផ្អែកលើទំនៀមទំលាប់តេជោឈូ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលបោះពុម្ពដោយ ភូ ឆៃឡុង (潘醒农) ជាភាសា  តៀជីវ  នៅប្រទេសម៉ាឡាយ៉ា (马来亚潮侨通鉴) ក្នុងឆ្នាំ 1950 តេជោដំបូងនៅប្រទេសសិង្ហបុរី ត្រូវបានដឹកនាំដោយ តាន់ ហេងគីម ដែលមកពីប្រទេសសៀម និងជាពាណិជ្ជករ ហុង ស៊ឹង (ទីពីរ) មកពីប្រទេសសៀម។ ទីក្រុង Ampo ក្នុង Chaozhou ប្រទេសចិន។ ពួកគេរួមគ្នាបង្កើត ប្រាសាទ Yueh Hai Ching នៅលើច្រាំងខាងត្បូងនៃទន្លេសិង្ហបុរី។ 

ចាប់ពីសតវត្សន៍ទី ១៩ ប្រជាជន តៀជីវ មួយចំនួនធំបានចាកចេញពីស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេទៅកាន់ប្រទេសសិង្ហបុរី និងជីវិតថ្មី។ Teochew Poit Ip Huay Kuan (2010). 潮州八邑会馆与義安公司的历史渊源.  Retrieved 18 January 2010 អ្នកតាំងលំនៅសម័យ តៀជីវ ដើមដំបូងអាចតាមដានប្រភពដើមរបស់ពួកគេទៅកាន់ស្រុក/ខេត្តចំនួនប្រាំបី (潮州八邑): Chao'an, Chenghai, Chaoyang, Jieyang, Raoping, Puning, Huilai និង Nan'ao ។ បន្ថែមពីលើជនអន្តោប្រវេសន៍ថ្មីទាំងនេះពីកំពង់ផែ Swatow ( Shantou ) ជនអន្តោប្រវេសន៍  តៀជីវ  មកពី ប្រទេសសៀម និង កោះ Riau ក៏បានចាប់ផ្តើមតាំងទីលំនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីបន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៨១៩ ។ 

សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ភាសា​ តៀជីវ គឺជា​ភាសា​ស៊ី​និក​ដែល​គេ​និយាយ​ច្រើន​ជាង​គេ​ទី​ពីរ​នៅ​សិង្ហបុរី។  ពួកគេគឺជាក្រុមគ្រាមភាសាចិនដែលតាមដានច្រើនជាងគេបំផុតទីពីរនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលរួមមាន 21% នៃចំនួនប្រជាជនស៊ីនិក។ ជាលទ្ធផល ពួកគេដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយ។ Hougang ដែលជាសង្កាត់  តៀជីវ  ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅតែជាវួដប្រឆាំងដែលកាន់កាប់យូរជាងគេក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី នៅពេលដែល Low Thia Khiang ដែលតែងតែថ្លែងសុន្ទរកថាយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតនៅទីក្រុង  តៀជីវ  បានឈ្នះកៅអីនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ ។

 ជន​ជាតិ​ តៀជីវ​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់ 

 រាជវង្ស 

 ព្រះបាទ តាក់ស៊ីន នៃ ព្រះរាជាណាចក្រធនបុរី

 អ្នកនយោបាយ 

 អ្នកដឹកនាំ 

  នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៧ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៤៦
 <b><a href="./ថ្វាល់​_ធំរងនាវាស្វស្តិ៍" rel="mw:WikiLink">ថ្វាល់​ ធំរងនាវាស្វស្តិ៍</a></b>   នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៨ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៤៦–១៩៤៧


  ធានិនក្រ័យវិជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ១៤ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៧៦-១៩៧៧
 <b><a href="./ក្រៀងស័ក្តិ_ជមៈន័ន្ទន៍" rel="mw:WikiLink">ក្រៀងស័ក្តិ ជមៈន័ន្ទន៍</a></b>   នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ១៥ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៧៧-១៩៨០
 <b><a href="./ជាតិជាយ_ជុន្ហៈវណ្ណ" rel="mw:WikiLink">ជាតិជាយ ជុន្ហៈវណ្ណ</a></b>  នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ១៧ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៨៨-១៩៩១។ 
 <b><a href="./សុចិន្តា_គ្រាប្រយូរ" rel="mw:WikiLink">សុចិន្តា គ្រាប្រយូរ</a></b>   នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ១៩ នៃប្រទេសថៃ; ឆ្នាំ ១៩៩២
 <b><a href="./បន្ហារ_សិល្បអាជា" rel="mw:WikiLink">បន្ហារ សិល្បអាជា</a></b> , នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ២១ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៩៥-១៩៩៦
 <b><a href="./ជវលិត_យងចៃយុទ្ធ" rel="mw:WikiLink">ជវលិត យងចៃយុទ្ធ</a></b>  នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ២២ នៃប្រទេសថៃ; ១៩៩៦-១៩៩៧

 គណៈរដ្ឋមន្ត្រី 

 លោក ពិជ័យរត្តកុល ប្រធានរដ្ឋសភា ប្រធានសភាតំណាង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ។
 ជំពល សិល្ប-អាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងកីឡា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ។
 Kalaya Sophonpanich រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៃប្រទេសថៃ។ 
 លោក Korn Dabbaransi ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ រដ្ឋមន្ត្រីទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម។
 លោក Bhichit Rattakul អភិបាលក្រុងបាងកក។
 Alice Wong រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម រដ្ឋមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសកាណាដា។
 លឹម ប៊ុនហេង អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្នុងទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីគ្មានផលប័ត្រ។
 Lim Swee Say អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្នុងទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានមនុស្ស រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានសិង្ហបុរី។
 លោក Low Thia Khiang អតីតសមាជិកសភាសិង្ហបុរី និងអគ្គលេខាធិការបក្ស កម្មករ។
 Teo Chee Hean ទេសរដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី រដ្ឋមន្ត្រីសម្របសម្រួលសន្តិសុខជាតិ។
 Tan Soo Khoon អតីតប្រធានសភាសិង្ហបុរី។
 លោក Varawut Silpa-archa រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថាននៃប្រទេសថៃ។
 Koh Poh Koon ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងបរិស្ថាន កម្លាំងមនុស្ស ពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មសិង្ហបុរី។

 ផ្សេងៗ 

 Kraisak Choonhavan សមាជិកសភាថៃ។

 Gladys Liu សមាជិកសភា សម្រាប់ Chisholm ប្រទេសអូស្ត្រាលី។

 កំណត់ចំណាំ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន