វាលត្រែង (វៀតណាម)

វាលត្រែង (ជាភាសា  Đồng Tháp Mười    ) គឺជាតំបន់ដីសើមក្នុងដីគោកមួយក្នុង តំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ប្រទេសវៀតណាម។ តំបន់ដីសើមភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុង ខេត្តឡុងអាន (កំពង់គោ) និង ខេត្តដុងថាប (ផ្សារដែក) ។

 លក្ខណៈរូបវន្ត 
រូបភាពតូច|ឈូកនៅ Đồng Tháp Mười
ដុងថាបមឿយ គឺជា "វាលភក់ខាងក្រោយ" ដែលបង្កើតបានជាតំបន់លិចទឹកដ៏ធំមួយនៃដីមានជាតិអាស៊ីតខ្ពស់។ រហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ មានតែស្រូវអណ្តែតទឹកបុរាណប៉ុណ្ណោះដែលអាចដាំដុះនៅក្នុងតំបន់នោះ។ វាស្រដៀងនឹង វាលភក់ លិចទឹកដ៏ធំមួយដែលលាតសន្ធឹងតាម បណ្តោយទន្លេបាសាក់ ពី ចូវដុក ដល់ជើង ខ្ពង់រាបតាកែវ ។ វាមានទំហំប្រហែល ១,០០០,០០០ ហិកតាក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ហើយឥឡូវនេះមានទំហំពាក់កណ្តាលនៃទំហំនោះដោយសារតែប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹក។   នៅក្នុងដុងថាបមឿយ  ឧទ្យានជាតិត្រាំមឈីម ត្រូវបានការពារសម្រាប់ការអភិរក្សប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដីសើម។ 

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
សំណល់​មុន ​សម័យអង្គរ ​តាម​បណ្តោយ ​ទន្លេ​វៃកូ ​បង្ហាញ​ថា ទន្លេ​វៃកូ​ដើមឡើយ​បាន​ភ្ជាប់​ជាមួយ​នឹង​ទន្លេ​មេគង្គ​សំខាន់ៗ​នៅ​ដុង​ថាប់​មឿយ ហើយ​នឹង​បង្កើត​ជា​ផ្លូវ​សំខាន់​ពី​កម្ពុជា​ទៅ ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលទន្លេបានហូរចូលដីល្បាប់ ខ្មែរបានបោះបង់ចោលតំបន់នោះ។ 

ដុងថាបមឿយ ធ្លាប់បានបម្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ពួកឧទ្ទាម និងចោរប្លន់ពេញមួយប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗរបស់ប្រទេសវៀតណាម។ ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីមួយ វាលភក់នេះតែងតែបម្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ពួក វៀតមិញ ដឹកនាំដោយកុម្មុយនិស្ត ទោះបីជាបារាំងបានរំពឹងទុក និងរារាំងរឿងនេះយ៉ាងហោចណាស់ម្តងក៏ដោយ។ 

តំបន់នេះត្រូវបានប្រើជាមូលដ្ឋានដោយ បា កុត ដែលជាមេបញ្ជាការយោធាវៀតណាមនៃនិកាយសាសនា ហៅ ហាវ ។

ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមវៀតណាម វាលទំនាបនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ២៥០០ ម៉ាយការ៉េ ឆ្លងកាត់ ខេត្ត Kien Tuong, Kien Phong, Hậu Nghĩa, Long An និង Định Tường ហើយបានបម្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កងកម្លាំង វៀតកុង ម្តងទៀត។ Nola Cooke, Tana Li Water Frontier: Commerce and the Chinese in the Lower Mekong Delta 2004 Page 37 "Inland Back Swamp — Dong Thap Muoi - The inland Back Swamp probably formed from a shallow sea left ... Around 500,000 hectares now, Dong Thap Muoi was twice that size in the eighteenth century." ចាប់ពីថ្ងៃទី ១-៨ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៦៦ កងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និង កងទ័ពនៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាម (ARVN) បានធ្វើ ប្រតិបត្តិការ Marauder / ប្រតិបត្តិការ An Dan 564 នៅក្នុងតំបន់នោះ។ Fragile Lives in Fragile Ecosystems Page 740 1995 "The main agroecological zones (Table 1) are strongly acid sulfate soils located in the Plain of Reeds (Dong Thap Muoi), Long Xuyen Quadrangle, and Ca Mau Peninsula, and saline soils form a narrow fringe along the coast.." [ ទំព័រ ត្រូវការ ]

 សូមមើលផងដែរ 

 តំបន់អភិរក្សតំបន់ដីសើមឡាងសេន

 ឯកសារយោង