សំណួរជនជាតិជ្វីហ្វ

សំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ ត្រូវបានគេហៅផងដែរថាជា បញ្ហាជ្វីហ្វ គឺជាការជជែកវែកញែកយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុង ទ្វីបអឺរ៉ុប សតវត្សទី១៩ និងសតវត្សទី២០ ដែលទាក់ទងនឹងស្ថានភាពឋានៈ និងការដោះស្រាយបញ្ហា ជនជាតិជ្វីហ្វ ។ ការជជែកដេញដោលដែលស្រដៀងទៅនឹង " សំណួរជាតិ " ផ្សេងទៀតបានដោះស្រាយជាមួយនឹងបញ្ហា ស្ថានភាព ស៊ីវិល ច្បាប់ ជាតិ និងនយោបាយរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វក្នុងឋានៈជនជាតិភាគតិចនៅក្នុងសង្គម ជាពិសេសនៅអឺរ៉ុបក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៨​ ១៩ និង២០។

ការជជែកវែកញែកបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹង ការផ្តល់សេរីភាពឲ្យជនជាតិជ្វីហ្វ នៅក្នុងសង្គម អឺរ៉ុប ខាងលិច និងកណ្តាលក្នុងកំឡុង សម័យនៃពន្លឺ និងក្រោយ បដិវត្តន៍បារាំង ។ បញ្ហានៃការជជែកដេញដោលរួមមាន ពិការភាពជ្វីហ្វ ផ្នែកច្បាប់ និងសេដ្ឋកិច្ច (ដូចជា កូតា និង ការបែងចែក សាសន៍ជ្វីហ្វ) ការលាយបញ្ចូលជនជាតិជ្វីហ្វក្នុងសង្គម និង សម័យនៃពន្លឺរបស់សាសន៍ជ្វីហ្វ ។

ឃ្លានេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​ចលនា ​ប្រឆាំង​នឹង​ពួកសេមីទិច ​តាំង​ពី​ទសវត្សឆ្នាំ១៨៨០ មក​ម្ល៉េះ ដោយ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ក្នុង ​ឃ្លា​ណាស៊ី ​ថា " ដំណោះស្រាយ​ចុងក្រោយ ​ចំពោះ​សំណួរ​របស់​សាសន៍ជ្វីហ្វ"។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ឃ្លានេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកគាំទ្រ និងក្រុមប្រឆាំងនៃការបង្កើត ទឹកដីកំណើតរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ ស្វយ័ត ឬ រដ្ឋជ្វីហ្វ ដែលមានអធិបតេយ្យភាព។

 ប្រវត្តិនៃ "សំណួរនៃជនជាតិជ្វីហ្វ" 
ពាក្យ "សំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ" ត្រូវបានគេប្រើជាលើកដំបូងនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេសនៅប្រហែលឆ្នាំ ១៧៥០ នៅពេលដែលការបញ្ចេញមតិនេះត្រូវបានគេប្រើក្នុងអំឡុងពេលការជជែកដេញដោលទាក់ទងនឹង ច្បាប់សញ្ជាតិជ្វីហ្វឆ្នាំ១៧៥៣ ។  Freely available at  យោងតាម អ្នកប្រាជ្ញ Holocaust ឈ្មោះ លូស៊ី ដាវីដូវីក   ពាក្យ "សំណួរជនជាតិជ្វីហ្វ" ដូចត្រូវបានប្រើនៅ អឺរ៉ុបខាងលិច គឺជាការបញ្ចេញមតិអព្យាក្រឹតចំពោះអាកប្បកិរិយាអវិជ្ជមានចំពោះភាពឯកវចនៈដែលជាក់ស្តែង និងជាប់លាប់របស់ជនជាតិជ្វីហ្វជាប្រជាជនប្រឆាំងនឹងបរិបទទូទៅនៃនិន្នាការនយោបាយជាតិនិយមដែលកំពុងកើនឡើង និង ប្រជាជាតិចាប់បដិសន្ធីថ្មីៗ ។ ដាវីដូវីក សរសេរថា "ប្រវត្តិនៃការបណ្តេញជនជាតិជ្វីហ្វ និងការប្រឆាំងនឹងជនជាតិសេមីទិច គឺពោរពេញទៅដោយ 'ដំណោះស្រាយចំពោះសំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ'"  ។

សំណួរ​ត្រូវ​បាន​ពិភាក្សា​បន្ទាប់​នៅ​ប្រទេស​បារាំង ( ) បន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍បារាំងនៅឆ្នាំ ១៧៨៩។ វាត្រូវបានពិភាក្សានៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់ក្នុងឆ្នាំ១៨៤៣ តាមរយៈសន្ធិសញ្ញារបស់ ប្រ៊ូណូ បាវយើ  ("សំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ")។ គាត់បានលើកឡើងថា ជនជាតិជ្វីហ្វអាចរំដោះខ្លួនពីនយោបាយរើសអើងបាន លុះត្រាតែពួកគេបោះបង់ចោលមនសិការសាសនារបស់ពួកគេ ដូចដែលគាត់បានស្នើថា ការរំដោះខ្លួនផ្នែកនយោបាយទាមទារឱ្យមាន រដ្ឋដែលផ្តាច់ចេញពីសាសនា ។ ការសន្និដ្ឋានរបស់បាវយើ ត្រូវបានជំទាស់ដោយ កាល់ ម៉ាក្ស នៅក្នុងអត្ថបទរបស់គាត់ Zur Judenfrage ដែលក្នុងនោះគាត់បានប្រកែកថាការរំដោះខ្លួនទាំងស្រុងមិនអាចកើតឡើងបានទេ បើគ្មានការរំដោះសេដ្ឋកិច្ចពីវិសមភាព។

នៅឆ្នាំ១៨៩៦ សៀវភៅរបស់ ធីអូដ័រ អ៊ែហ្ស  គាំទ្រ Zionism ជា "ដំណោះស្រាយទំនើបសម្រាប់សំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ" ដោយការបង្កើតរដ្ឋជ្វីហ្វឯករាជ្យមួយ ជាអាទិភាពនៅក្នុងប៉ាឡេស្ទីនដែលគ្រប់គ្រងដោយពួកអូតូម៉ង់។ 

យោងតាម លោក អូតូ ដូវ គូលកា នៃ សាកលវិទ្យាល័យ Hebrew ពាក្យនេះបានរីករាលដាលនៅក្នុងសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលវាត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងការពិភាក្សាអំពី ការផ្តល់សេរីភាពឲ្យជនជាតិជ្វីហ្វ នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។  នៅសតវត្សទី១៩ ខិត្តប័ណ្ណ អត្ថបទកាសែត និងសៀវភៅរាប់រយត្រូវបានសរសេរលើប្រធានបទនេះ ជាមួយនឹងដំណោះស្រាយជាច្រើនដូចជា ការតាំងទីលំនៅថ្មី ការនិរទេស ឬការធ្វើរួមបញ្ជូលប្រជាជនជ្វីហ្វចូលក្នុងសង្គម។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ស្នាដៃរាប់រយត្រូវបានសរសេរប្រឆាំងនឹងដំណោះស្រាយទាំងនេះ ហើយផ្តល់ដំណោះស្រាយជំនួសវិញ ដូចជាការធ្វើសមាហរណកម្មឡើងវិញ និងការអប់រំជាដើម។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការជជែកដេញដោលនេះ មិនអាចសម្រេចថាតើបញ្ហានៃសំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាដែលបង្កឡើងដោយគូប្រជែងរបស់ ជនជាតិជ្វីហ្វអាល្លឺម៉ង់ ឬផ្ទុយមកវិញ បញ្ហាដែលបង្កឡើងដោយអត្ថិភាពនៃជនជាតិជ្វីហ្វអាល្លឺម៉ង់ចំពោះគូប្រជែងរបស់ពួកគេ។

ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៦០ ពាក្យនេះត្រូវបានគេប្រើជាមួយនឹងទំនោរប្រឆាំងពួកសេមីទិចកាន់តែខ្លាំងឡើង: ជនជាតិជ្វីហ្វត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្រោមពាក្យថា ជាឧបសគ្គចំពោះអត្តសញ្ញាណ និងការរួបរួមរបស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងជាសត្រូវនៅក្នុងប្រទេសរបស់អាល្លឺម៉ង់។ បុគ្គលប្រឆាំងពួកសេមីទិច ដូចជា វីលហេម ម៉ា កាល់ អ៊ឺជែនដ៊ើរីង តេអូដ័រ ហ្រ្វីត ហ៊ូស្តុន ស្តីវ៉ាតឆេមប៊ើលេន ប៉ូល ដឺឡាហ្កាត និងអ្នកផ្សេងទៀតបានប្រកាសថា វាជាបញ្ហាពូជសាសន៍ដែលមិនអាចរលាយបានតាមរយៈការធ្វើសមាហរណកម្ម។ ពួកគេ​បាន​សង្កត់​ធ្ងន់​លើ​ចំណុច​នេះ​ក្នុង​គោល​បំណង​ពង្រឹង​ការ​ទាមទារ​របស់​ពួក​គេ​ក្នុង​ការ​«លុប​បំបាត់​ភាពជ្វីហ្វ» ក្នុងសារព័ត៌មាន អប់រំ វប្បធម៌ រដ្ឋ និង​សេដ្ឋកិច្ច។ ពួកគេ​ក៏បាន​ស្នើ​ថ្កោលទោស​អាពាហ៍ពិពាហ៍​​រវាង​ជន​ជាតិជ្វីហ្វ និង​អ្នក​មិន​មែន​សាសន៍​ជ្វីហ្វ។ ពួកគេបានប្រើពាក្យនេះដើម្បីបណ្តេញជនជាតិយូដាចេញពីមុខតំណែងដែលគេសន្មត់ថាមានឥទ្ធិពលក្នុងសង្គម។

ប្រធានបទនេះក៏ត្រូវបានលើកឡើងដោយជនជាតិជ្វីហ្វផ្ទាល់ផងដែរ ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងសៀវភៅប្រឌិតវិទ្យាសាស្រ្តឆ្នាំ១៩៣៤ “Zwei im andern Land” ដោយលោក ម៉ាទីន សាឡូម៉ុនស្គី ដែលស្រមៃអំពីជម្រកសម្រាប់ជនជាតិជ្វីហ្វនៅលើឋានព្រះច័ន្ទ។ 

ការ​ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​ដោយអាក្រក់​បំផុត​គឺ​ដោយ ​ពួក​ណាស៊ី ​នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​២០។ ពួកគេបានអនុវត្តនូវអ្វីដែលគេហៅថា " ដំណោះស្រាយចុងក្រោយ ចំពោះសំណួរជនជាតិជ្វីហ្វ" តាមរយៈ ការសម្លាប់រង្គាលប្រល័យពូជសាសន៍ ក្នុងកំឡុង សង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅពេលដែលពួកគេព្យាយាមបំបាត់ជនជាតិជ្វីហ្វឲ្យអស់អឺរ៉ុប។  

 ប្រ៊ូណូ បាវយើ - សំណួរជនជាតិជ្វីហ្វ 
នៅក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ The Jewish Question (១៨៤៣) បាវយើ បានអះអាងថា ជនជាតិជ្វីហ្វអាចសម្រេចបាននូវការរំដោះខ្លួនផ្នែកនយោបាយ ប្រសិនបើពួកគេបោះបង់ចោលស្មារតីសាសនាជាក់លាក់របស់ពួកគេ។ គាត់ជឿថាការរំដោះខ្លួនផ្នែកនយោបាយទាមទារឱ្យមាន រដ្ឋដែលដាច់ចេញពីសាសនា ហើយរដ្ឋបែបនេះមិនបានបន្សល់ទុក "កន្លែង" សម្រាប់អត្តសញ្ញាណសង្គមដូចជា សាសនា ទេ។ យោងតាមលោកបាវយើ ការទាមទារខាងសាសនាបែបនេះមិនសមស្របនឹងគំនិតនៃ " សិទ្ធិរបស់មនុស្ស " ។ ការរំដោះខ្លួននយោបាយពិតប្រាកដសម្រាប់ បាវយើ ទាមទារឱ្យមានការលុបបំបាត់សាសនា។ 

 កាល់ ម៉ាក្ស - ទៅលើសំណួររបស់ជនជាតិយូដា 
លោក កាល់ ម៉ាក្ស បានឆ្លើយតបទៅបាវយើ នៅក្នុងអត្ថបទរបស់គាត់នៅឆ្នាំ១៨៤៤ ស្តីពីសំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ ។ ម៉ាក្សបានបដិសេធទស្សនៈរបស់បាវយើ ដែលថាធម្មជាតិនៃសាសនាយូដាបានរារាំងការបញ្ជូលជនជាតិជ្វីហ្វចូលក្នុងសង្គម។ ផ្ទុយទៅវិញ ម៉ាក្ស បានវាយប្រហារទៅលើការបង្កើតសំណួររបស់បាវយើ ពី "តើជនជាតិយូដាអាចរំដោះខ្លួនដោយនយោបាយបានទេ?" ជាមូលដ្ឋានលាក់បាំងធម្មជាតិនៃការរំដោះខ្លួននយោបាយ។ 

ម៉ាក្សបានប្រើអត្ថបទរបស់បាវយើ ជាឱកាសសម្រាប់ការវិភាគផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់អំពីសិទ្ធិសេរីភាព។ ម៉ាក្សបានប្រកែកថា បាវយើ បានយល់ច្រឡំក្នុងការសន្មតរបស់គាត់ថានៅក្នុង " រដ្ឋផ្តាច់ពីសាសនា " សាសនានឹងលែងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងជីវិតសង្គមទៀតហើយ។ ជាឧទាហរណ៍ គាត់បានសំដៅទៅលើការរីករាលដាលនៃសាសនានៅក្នុង សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលខុសពី ព្រុស ដែលគ្មាន សាសនារដ្ឋ ។ នៅក្នុងការវិភាគរបស់ម៉ាក្ស "រដ្ឋខាងលោកីយ៍" មិនត្រូវបានប្រឆាំងទៅនឹងសាសនាទេ ប៉ុន្តែបានសន្មតថាប្រឆាំង។ ការដកចេញនូវលក្ខណៈសម្បត្តិខាងសាសនា ឬទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់ភាពជាពលរដ្ឋ មិនមែនមានន័យថាការលុបបំបាត់សាសនា ឬទ្រព្យសម្បត្តិនោះទេ ប៉ុន្តែបានធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈធម្មជាតិទាំងពីរ ហើយបានណែនាំវិធីទាក់ទងនឹងបុគ្គលដោយអរូបីពីពួកគេ។ Marx 1844: នៅលើកំណត់សម្គាល់នេះ ម៉ាក្សបានផ្លាស់ប្តូរលើសពីសំណួរនៃសេរីភាពសាសនាទៅនឹងការព្រួយបារម្ភពិតប្រាកដរបស់គាត់ជាមួយនឹងការវិភាគរបស់លោកបាវយើ អំពី "ការរំដោះខ្លួនផ្នែកនយោបាយ" ។ ម៉ាក្សបានសន្និដ្ឋានថា ខណៈពេលដែលបុគ្គលអាចមានសេរីភាព 'នយោបាយ' នៅក្នុងរដ្ឋមួយ ពួកគេនៅតែត្រូវបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងឧបសគ្គខាងសម្ភារៈលើសេរីភាពដោយ វិសមភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលជាការសន្មតដែលក្រោយមកនឹងក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃការរិះគន់របស់គាត់អំពី មូលធននិយម ។

 បន្ទាប់ពីម៉ាក្ស 
រូបភាពតូច| The Jewish Chronicle ផ្សព្វផ្សាយ  របស់ អ៊ែហ្ស ជា "ដំណោះស្រាយនៃសំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ"។
វើនើ ស៊ុមបាត បានលើកសរសើរជនជាតិជ្វីហ្វចំពោះមូលធននិយមរបស់ពួកគេ ហើយបានបង្ហាញ តុលាការសាសន៍ជ្វីហ្វ នៅសតវត្សទីដប់ប្រាំពីរ ដប់ប្រាំបី ថាជាសមាហរណកម្ម និងជាគំរូសម្រាប់សមាហរណកម្ម។  នៅដើមសតវត្សទី២០ ការជជែកដេញដោលនៅតែត្រូវបានពិភាក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយ។  រឿងអាស្រូវដ្រេហ្វើស នៅបារាំង ដែលគេជឿថាជាភស្តុតាងនៃការប្រឆាំងនឹងពួកសេមីទិច បានបង្កើនភាពលេចធ្លោនៃបញ្ហានេះ។ ក្នុង​ក្រុម​ឥស្សរជន​សាសនា និង​នយោបាយ អ្នក​ខ្លះ​បាន​បន្ត​គាំទ្រ​ដល់​ការ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា និង​ការ​ចូលរួម​ផ្នែក​នយោបាយជ្វីហ្វ​នៅ​អឺរ៉ុបខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតដូចជា តេអូដ័រ អ៊ែហ្ស បានស្នើឱ្យមានការវិវឌ្ឍទៅមុខនៃ រដ្ឋជ្វីហ្វ ដាច់ដោយឡែកមួយ និងបុព្វហេតុ Zionist ។ 

ចូសេហ្វ រីងហ្គូ បានស្នើឱ្យមានការបង្កើតរដ្ឋជ្វីហ្វនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១៧ នៅក្នុងស្នាដៃរបស់គាត់ សំណួរជនជាតិជ្វីហ្វនៅក្នុងបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសំណើសម្រាប់ដំណោះស្រាយរបស់វា (  )

រវាងឆ្នាំ១៨៨០ និង១៩២០ ជនជាតិជ្វីហ្វរាប់លាននាក់បានបង្កើតដំណោះស្រាយផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេសម្រាប់ ហិង្សាលើជ្វីហ្វ នៅអឺរ៉ុបខាងកើតដោយការធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់កន្លែងផ្សេងទៀត ជាចម្បង សហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុបខាងលិច។

 ណាស៊ី "ដំណោះស្រាយចុងក្រោយ" 
នៅក្នុង ណាស៊ី អាល្លឺម៉ង់ ពាក្យ Jewish Question (ជា  ) សំដៅទៅលើជំនឿដែលថាអត្ថិភាពនៃជនជាតិជ្វីហ្វនៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់បានបង្កបញ្ហាដល់រដ្ឋ។ នៅឆ្នាំ១៩៣៣ អ្នកទ្រឹស្តីណាស៊ីពីរនាក់គឺ ចូហាន វុនលា និង អាឈីម ហ្គែក  បានលើកឡើងដែលថាសំណួរជនជាតិជ្វីហ្វអាចត្រូវបានដោះស្រាយដោយ ការតាំងទីលំនៅថ្មីរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វនៅម៉ាដាហ្គាស្ការ ឬកន្លែងផ្សេងទៀតនៅក្នុង ទ្វីបអាហ្រ្វិក ឬ អាមេរិកខាងត្បូង ។ ពួកគេក៏បានពិភាក្សាអំពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការគាំទ្រពួក Zionists អាល្លឺម៉ង់ផងដែរ។ លោក វុន លា បានអះអាងថា ការបង្កើតទឹកដីកំណើតរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វនៅ ប៉ាឡេស្ទីន ជាកាតព្វកិច្ច និងបង្កើតបញ្ហាមនុស្សធម៌ និងនយោបាយសម្រាប់តំបន់។ 

នៅពេលទទួលបានអំណាចនៅឆ្នាំ១៩៣៣ អាដុលហ្វ ហ៊ីត្លែរ និងរដ្ឋណាស៊ីបានចាប់ផ្តើមអនុវត្ត ច្បាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមានគោលបំណងបំបែក និងដកជនជាតិជ្វីហ្វចេញពីប្រទេសអាឡឺម៉ង់ និង (នៅទីបំផុត) ទាំងអស់នៃទ្វីបអឺរ៉ុប។ David M. Crowe. The Holocaust: Roots, History, and Aftermath . Westview Press, 2008. ដំណាក់កាលបន្ទាប់គឺការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើជនជាតិជ្វីហ្វ និងការដកហូតសញ្ជាតិរបស់ពួកគេតាមរយៈ ច្បាប់ នូរែមបឺក ឆ្នាំ១៩៣៥ ។   ចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងឆ្នាំ១៩៣៨ អំពើហិង្សានៅគ្រីស្តាលណាច ហើយក្រោយមកក្នុងកំឡុង សង្គ្រាមលោកលើកទី២ វាបានក្លាយជាការឃុំឃាំងឧបត្ថម្ភដោយរដ្ឋនៅក្នុង ជំរុំប្រមូលផ្តុំ ។  ទីបំផុតរដ្ឋាភិបាលបានអនុវត្តការសម្លាប់រង្គាលជាប្រព័ន្ធនៃប្រជាជនជ្វីហ្វ ( The Holocaust ) Niewyk, Donald L. The Columbia Guide to the Holocaust, Columbia University Press, 2000, p.45: "The Holocaust is commonly defined as the murder of more than 5,000,000 Jews by the Germans in World War II." Also see "The Holocaust," Encyclopædia Britannica, 2007: "the systematic state-sponsored killing of six million Jewish men, women and children, and millions of others, by Nazi Germany and its collaborators during World War II. The Germans called this "the final solution to the Jewish question." ដែលបានកើតឡើងជាអ្វីដែលហៅថា ដំណោះស្រាយចុងក្រោយ ចំពោះសំណួរជ្វីហ្វ ។   

ការឃោសនារបស់ពួកណាស៊ី ត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីបោកប្រាស់សាធារណជន ដែលជាឧទាហរណ៍ដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតដែលផ្អែកលើការសរសេររបស់មនុស្សដូចជា អឺហ្ស៊ែន ហ្វីសឈើ ហ្វ្រីត លេន និង អ៊ើវីន បួរ នៅក្នុង មូលដ្ឋាននៃការបង្រៀនតំណពូជរបស់មនុស្ស និងអនាម័យជាតិសាសន៍ ។ ស្នាដៃ ( អនុញ្ញាតឱ្យការបំផ្លិចបំផ្លាញជីវិតដែលមិនសក្តិសមក្នុងការរស់នៅ ) ដោយ កាល បាញឌីង និង អាល់ហ្វ្រេត ហូស និងអាហារូបករណ៍ក្លែងក្លាយដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយ ហ្គែរហាត គីតែល ក៏ដើរតួផងដែរ។ ក្នុង ​ការ​កាន់កាប់​ប្រទេស​បារាំង របប​សហការ​និយម ​បាន​បង្កើត ​វិទ្យាស្ថាន​ផ្ទាល់​ខ្លួន​សម្រាប់​សិក្សា​សំណួរ​ជនជាតិ​ជ្វីហ្វ ។

 នៅក្នុង​សហរដ្ឋ​អា​មេ​រិ​ច 
"បញ្ហាជនជាតិជ្វីហ្វ" ត្រូវបានពិភាក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសមានប្រជាជនស្បែកសភាគច្រើន នៅក្រៅទ្វីបអឺរ៉ុប ទោះបីជាការសម្លាប់រង្គាលកំពុងដំណើរការក៏ដោយ។ មន្ត្រីយោធាអាមេរិក និងជាតារាល្បីឈ្មោះ ឆាល អេលីនប៊ើក បានប្រើឃ្លានេះម្តងហើយម្តងទៀតនៅក្នុងសុន្ទរកថា និងការសរសេរជាសាធារណៈ។ ឧទាហរណ៍នៅក្នុងកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩៤១ ដែលបានបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ១៩៧០ ជាផ្នែកនៃ The Wartime Journals of Charles A. Lindbergh គាត់បានសរសេរថា 

 ការប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន 
ទ្រឹស្ដីការឃុបឃិតប្រឆាំងពួកជ្វីហ្វ ដ៏លេចធ្លោមួយ គឺជាជំនឿដែលថា ប្រជាជនជ្វីហ្វមានឥទ្ធិពលហួសហេតុលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ធនាគារ និងនយោបាយ។ ផ្អែកលើទ្រឹស្ដីសមគំនិតនេះ ក្រុម និងសកម្មជនមួយចំនួនពិភាក្សាអំពី "សំណួរជនជាតិជ្វីហ្វ" ហើយផ្តល់សំណើផ្សេងៗដើម្បីដោះស្រាយវា។ នៅដើមសតវត្សទី២១ អ្នកជាតិនិយមស្បែកស អ្នកនិយម ស្តាំនិយម និង ពួកគាំទ្រណាស៊ី បានប្រើអក្សរកាត់ JQ ដើម្បីសំដៅទៅលើសំណួររបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ។  "JQ stands for the 'Jewish Question,' an anti-Semitic conspiracy theory that Jewish people have undue influence over the media, banking and politics that must somehow be addressed" (Christopher Mathias, Jenna Amatulli, Rebecca Klein, 2018, The HuffPost, 3 March 2018, https://www.huffingtonpost.com/entry/florida-public-school-teacher-white-nationalist-podcast_us_5a99ae32e4b089ec353a1fba)

 សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 រឿងចចាមរ៉ាម ប្រឆាំងសេមីទិច
 សំណួរអាមេនី
 ដេវីដ នីរេនប៊ឺក § ការប្រឆាំងនឹងសាសនាជ្វីហ្វ៖ ប្រពៃណីលោកខាងលិច
 សំណួរអាល្លឺម៉ង់
 សំណួរអៀរឡង់
 ម៉ាទីន​ លូធើ និងការប្រឆាំងនឹងពួកសេមីទិច
 សំណួរជាតិ
 សំណួរពួកស្បែកខ្មៅ
 សំណួរប៉ូឡូញ
 សំណួរសាសន៍
 អ៊ុលរីច ហ្លីសឆោវវើ
 ជនជាតិជ្វីហ្វដែលមានប្រយោជន៍

 កំណត់ចំណាំ 

 ឯកសារយោង 

 ការអានបន្ថែម 

 ករណី, Holly ។ យុគសម័យនៃសំណួរ (សារព័ត៌មានសាកលវិទ្យាល័យព្រីនស្តុន ឆ្នាំ 2018) ដកស្រង់
 Roudinesco, Elisabeth (2013) ការត្រលប់ទៅសំណួររបស់ជនជាតិយូដា ទីក្រុងឡុងដ៍ សារព័ត៌មាន Polity Press ទំព័រ។ ២៨០
 Wolf, Lucien (1919) "កំណត់ចំណាំស្តីពីប្រវត្តិការទូតនៃសំណួររបស់ជនជាតិយូដា", សង្គមប្រវត្តិសាស្ត្រជ្វីហ្វនៃប្រទេសអង់គ្លេស
 បុព្វហេតុរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ៖ ការណែនាំអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីស្រាអែលផ្សេងៗគ្នា - ឥទ្ធិពលនៃប្រធានបទក្នុងអំឡុងពេលនៃការសម្លាប់រង្គាល។


 តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 គោលនយោបាយការបរទេសរបស់អ៊ីស្រាអែល និងសំណួរជ្វីហ្វ