ព្រះធាតុគូចាន់

ព្រះធាតុគូចាន់ (พระธาตุกู่จาน)  ស្ថិតនៅវត្តគូចាន់ ឃុំគូចាន់   ស្រុកខាំឃឿនកែវ  ខេត្តយសោធ  កសាង​នៅ​ប្រហែល​សតវត្ស​ទី​៨ ឬ​នៅ​ពេល​ដំណាល​គ្នា​នឹង​ ព្រះធាតុភ្នំ  វត្តនេះមានរូបរាងឈូកស្រដៀងនឹងប្រាសាទភ្នំធ្វើអំពីឥដ្ឋ ទទឹង ៥,១០ ម៉ែត្រ កម្ពស់ ១៥ ម៉ែត្រ មានជញ្ជាំងកញ្ចក់ ២ ស្រទាប់ ព័ទ្ធជុំវិញវត្ត។ នៅ​ថ្ងៃ​១៤​រោច ខែ​ចេត្រ ដល់​ថ្ងៃ​៣​រោច ខែ​ពិសាខ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ មាន​ពិធី​បុណ្យ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ ដើម្បី​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​អាទិទេព​គូច័ន្ទ ដែល​ជាទី​គោរព​សក្ការៈ។  

 ស្ថាបត្យកម្ម 
វា​គឺ​ជា​ចេតិយ​រាង​ផ្កាឈូក​ការ៉េ​ដែល​មាន​ចេតិយ​បែប​អ៊ីសាន​ធម្មតា ដែល​យក​គំរូ​តាម ​ព្រះ​ធាតុភ្នំ ប៉ុន្តែ​តូច​ជាង។ មូលដ្ឋានខាងក្រោមគឺជាជើងទម្រផ្កាឈូកដាក់បញ្ច្រាសទ្រវែងអមដោយរូបកាយផ្កាឈូករាងការ៉េ តុបតែងលម្អដោយលំនាំ និងតួផ្កាឈូករាងបួនជ្រុងទ្រឆ័ត្រ។ ព្រះថាគូចាន់ត្រូវបានសាងសង់ឡើងតាមទំនៀមទំលាប់ដូចគ្នានឹងការសាងសង់ចេតិយទូទៅដែរ ពោលគឺសម្រាប់តម្កល់ព្រះសារីរិកធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធ។ ដោយសារការរចនាស្តូបដែលទទួលឥទ្ធិពលពីព្រះធាតុភ្នំ វាត្រូវបានគេសន្មត់ថាត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងអំឡុង សតវត្សទី៧

 វត្ថុបុរាណ 
ពី​ភស្តុតាង​នៃ​ទីតាំង​បុរាណ និង​វត្ថុ​បុរាណ​ដែល​នៅ​តែ​មាន​ឃើញ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

 មាន​រូបរាង​ស្រដៀង​នឹងព្រះធាតុភ្នំ ប៉ុន្តែ​មាន​ទំហំ និង​កម្ពស់​ខុស​គ្នា។  វាមានទំហំតូចជាងព្រះធាតុភ្នំ។
 សិលាចារឹកពាក់កណ្តាលមានសិលាចារឹកខ្មែរចំនួនប្រាំបីជួរ។ វាមានទទឹង ៧៨ សង់ទីម៉ែត្រ បណ្តោយ ៨០ សង់ទីម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ១២០ សង់ទីម៉ែត្រ។ វា​មាន​ទីតាំង​ប្រហែល ២០ ម៉ែត្រ​ភាគ​ខាង​កើត​នៃ​ចេតិយ​ដែល​នៅ​ខាង​ក្រោយ​ឧ​ប​សុ​ត (២០១៥) ។
 ថ្មសេម៉ា មានរូបរាងផ្សេងៗគ្នា និងធ្វើពីថ្មភក់ក្រហម។ ដប់ប្រាំពីរនៃវត្ថុទាំងនេះត្រូវបានគេរកឃើញ ហើយមានទីតាំងនៅចំណុចផ្សេងៗនៅក្នុងភូមិ និងដូនពូតា នៅឯបានគូចាន់ ប្រហែល ២០០ ម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃព្រះធាតុគូចាន់។ តាម​ដំណើរ​រឿង​របស់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ​ភូមិ​គេ​ជឿ​ថា ​ថ្មសេម៉ា​នៅ​ដូន​ពូ​តា ជា​ផ្នូរ​របស់​អ្នក​មាន​ក្នុង​អតីតកាល។ នេះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​កាល​ពី​មុន​ពេល​ជីក​កកាយ​រក​ឃើញ​គ្រោង​ឆ្អឹង​មនុស្ស​បុរាណ​មាន​កម្ពស់​ប្រាំបី​ហត្ថ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ក្នុង​ជំនឿ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា ថ្ម​សីមា​កំណត់​ព្រំប្រទល់​នៃ​ពុទ្ធសាសនា ដែល​គេ​អាច​ឃើញ​នៅ​តាម​ប្រាសាទ​ផ្សេងៗ 

 យោង