ជំរំជនភៀសខ្លួនណងចាន់

ជំរុំជនភៀសខ្លួនណងចាន់ ស្ថិតក្នុងភូមិណងចាន់ ស្រុកគោកសូង ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ គឺជា ជំរំជនភៀសខ្លួន ដែលបានរៀបចំដំបូងគេបំផុតមួយនៅតាម ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែល ជនភៀសខ្លួន ខ្មែរ រាប់ពាន់នាក់បានស្វែងរកអាហារ និងការថែទាំសុខភាព បន្ទាប់ពីបានភៀសខ្លួនចេញពី កម្ពុជា។ សង្គ្រាមវៀតណាម ។ វាត្រូវបានបំផ្លាញដោយយោធាវៀតណាមនៅចុងឆ្នាំ ១៩៨៤ បន្ទាប់មកចំនួនប្រជាជនរបស់វាត្រូវបានផ្ទេរទៅ ជំរុំជនភៀសខ្លួន Site Two ។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ផែនទីនៃជំរុំជនភៀសខ្លួនតាមព្រំដែនថៃ ដែលមានផ្លូវថ្នល់ និងសហគមន៍ថៃនៅក្បែរនោះ ត្រូវបានចែកចាយដល់កម្មករជំនួយដោយ គណៈកម្មាធិការជនភៀសខ្លួនអាមេរិក ក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៨៤។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ជំរុំ ​ខ្មែរ​សេរី ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ជិត​ភូមិ​បានណងចាន់​របស់​ថៃ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយ​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ ​នរោត្តម​សីហនុ ។  វាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំភាគច្រើនដោយក្រុមចោរ និងអ្នករត់ពន្ធ រហូតដល់ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ នៅពេលដែលជនភៀសខ្លួនភៀសខ្លួនពី ខ្មែរក្រហម បានបង្កើតចលនាតស៊ូនៅទីនោះ។  នៅថ្ងៃទី ៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៩ យោធាថៃ បានដឹកជញ្ជូនជនភៀសខ្លួនជាច្រើនពាន់នាក់ ពីណងចាន់ ទៅកាន់ព្រំដែនក្បែរ ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាកន្លែងជនភៀសខ្លួនត្រូវបាន បង្ខំឱ្យធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ ចូលទៅក្នុង វាលមីន នៅព្រំដែនកម្ពុជា។ 

នៅចុងខែសីហា ឆ្នាំ១៩៧៩ គង់ សិលា ដែលជាអតីតនាយទាហានជើងទឹក បានបង្កើតកម្លាំងតស៊ូ ចលនារំដោះជាតិកម្ពុជា នៅណងចាន់។ គង់ សិលា បានទទូចថា ទ័ពព្រៃប្រមាណ ១០០ នាក់របស់គាត់ នៅដាច់ដោយឡែកពីជនស៊ីវិល ១៣០០០ នាក់នៅក្នុងជំរំ។ គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​គេ​ស្គាល់​ថា​មាន​ភាព​សុចរិត​ក្នុង​ការ​ទំនាក់​ទំនង​របស់​គាត់​ជាមួយ​ភ្នាក់ងារ​ជំនួយ។  ដោយមានការលើកទឹកចិត្តដោយសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អនៃជំរុំ គណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិនៃកាកបាទក្រហម (ICRC) បានសាងសង់មន្ទីរពេទ្យនៅទីនោះ។ 

នៅថ្ងៃទី ៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ការប្រយុទ្ធគ្នាបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងជំរុំ នៅពេលដែលទាហានថៃម្នាក់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភស្ត្រីខ្មែរ ហើយត្រូវបានបាញ់សម្លាប់។ មេបញ្ជាការយោធាថៃ វរសេនីយ៍ឯក Prachak Sawaengchit បានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពរបស់គាត់បាញ់ផ្លោង ណងចាន់  (ដែលគេស្គាល់នៅពេលនោះថាជាជំរុំ ៥១១  ) ដោយបានសម្លាប់ជនភៀសខ្លួនប្រហែល ១០០ នាក់។ ឧបទ្ទវហេតុនេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីអន្តរជាតិ ដោយសារតែជំទាវទីមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក Rosalynn Carter ត្រូវបានកំណត់ពេលទៅទស្សនា ជំរុំជនភៀសខ្លួនខេត្តស្រះកែវ នៅថ្ងៃបន្ទាប់។ 

 "ស្ពានដី" របស់ Robert Ashe 

 ការចែកចាយអាហារ 
នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៩ គង់ ស៊ីលា បានជួបជាមួយលោក Robert Patrick Ashe ដែលជាអតីតយុទ្ធជនការងារ មនុស្សធម៌ រយៈពេលប្រាំឆ្នាំនៅ ប្រទេសថៃ ហើយបានស្នើថា គួរតែចែកអាហារនៅណងចាន់សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាយកទៅផ្ទះខាងក្នុង។  នេះបានផ្តួចផ្តើមគំនិត "ស្ពានដី" ដ៏ល្បីល្បាញដែលជាការប៉ុនប៉ងដ៏ជោគជ័យមួយក្នុងការចែកចាយស្បៀងអាហារ ឧបករណ៍កសិកម្ម និងគ្រាប់ពូជដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។  ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ Ashe និងគង់ សិលា បានរៀបចំការចែកចាយជាសណ្តាប់ធ្នាប់ ដោយប្រើអ្នកគ្រប់គ្រងជំរុំ ដើម្បីផ្តល់អង្ករពី ១០ ទៅ ៣០គីឡូក្រាម ដល់ប្រជាជនដែលមកពីក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ទាំង​នេះ​បាន​មក​ដល់​ដោយ​ថ្មើរ​ជើង ដោយ​កង់ និង​រទេះ​គោ។ ដល់​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ណូអែល ឆ្នាំ ១៩៧៩ ឡាន​ដឹក​អង្ករ​ចំនួន ១២ គ្រឿង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចែកចាយ​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ដល់​មនុស្ស​ជាង ៦ ពាន់​នាក់។ 

លោក វ៉ាន់ សារ៉ែន មេទ័ពនៅជំរុំជិតខាងរបស់ម៉ក់ ម៉ុន ដែលបានរកលុយលក់ស្រូវដែលចែកចាយដោយភ្នាក់ងារជំនួយបានសម្រេចចិត្តថា ណង ចាន់ តំណាងឱ្យការគំរាមកំហែងដល់អំណាចរបស់គាត់ ដោយសារតែតម្លៃស្រូវធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលដែលស្ពានដីបានចាប់ផ្តើម។ ប្រតិបត្តិការ។ គាត់បានវាយប្រហារ ណងចាន់ នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែធ្នូ ដោយមានជំនួយពី កងទ័ពភូមិន្ទថៃ  ហើយបានដុតបំផ្លាញមន្ទីរពេទ្យ។ ការចែកចាយស្បៀងអាហារ បានបន្តពីរបីថ្ងៃបន្ទាប់ពីការវាយប្រហាររបស់វ៉ាន់ សារ៉ែន ហើយនៅពាក់កណ្តាលខែមករាមនុស្ស ១០០០០ នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃកំពុងទទួលបានអង្ករ។ គង់ ស៊ីលា បានចាកចេញពីជំរំ ហើយផ្លាស់ទៅជាមួយទាហានរបស់គាត់ចូលទៅក្នុងផ្នែកខាងក្នុងនៃ កម្ពុជា កាន់កាប់ ដោយរស់នៅក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោមក្នុងព្រៃ ដែលជាកត្តាមួយដែលអាចបណ្តាលឱ្យគាត់ស្លាប់ដោយសារ ជំងឺគ្រុនចាញ់ក្នុងខួរក្បាល នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៨០។ ក្រោយ​មក ណង ចាន់ បាន​ឡើង​មក​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​លោក ជា ឈុត ដែល​ជា​មេទ័ព​ដែល​មាន​ស្នៀត​តិច​ជាង​គង់ សិលា។

 ការចែកចាយគ្រាប់ពូជ 
នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨០ អង្គការ CARE បានស្នើឱ្យចែកចាយអង្ករគ្រាប់ពូជបន្ថែមលើអង្ករអាហារ។  ការព្យាករណ៍ជាច្រើនអំពីគ្រោះទុរ្ភិក្សដែលកំពុងរីករាលដាលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានជំរុញឱ្យ អង្គការយូនីសេហ្វ អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្ម ICRC កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក និងទីភ្នាក់ងារជំនួយមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនដើម្បីគាំទ្រដល់កម្មវិធីចែកចាយគ្រាប់ពូជ។  បន្ទាប់ពីការសាកល្បងចែកចាយពូជស្រូវចំនួន ២២០ តោននៅណងចាន់កាលពីថ្ងៃទី ២១ ខែមីនា អង្គការ World Relief and CARE ម្នាក់ៗបានចែកចាយពូជស្រូវចំនួន ២០០០ តោនដល់កសិករជាង ៦៨០០០ នៅដើមខែមេសា។  កសិករជាច្រើនដែលបានទទួលគ្រាប់ពូជនៅណងចាន់បានត្អូញត្អែរថា ពួកគេមិនមានឧបករណ៍សម្រាប់ដាំស្រូវនោះទេ។ ជំនួយសង្គ្រោះពិភពលោក អង្គការ Christian Outreach និង Oxfam បានឆ្លើយតបកាលពីខែឧសភា ដោយចែកចាយក្បាលចប ជំនួយភ្ជួរ ខ្សែពួរ សំណាញ់ និងទំពក់ ក៏ដូចជារទេះគោ។  ក្នុងអំឡុងខែនោះ មនុស្ស ៣៤០០០០ នាក់បានទទួលអាហារ និងគ្រាប់ពូជនៅណងចាន់។ 

យូនីសេហ្វ និង អាយ.ស៊ី.ស៊ី.ស៊ី. ពីដំបូងត្រូវបានជំទាស់នឹងកម្មវិធីចែកចាយគ្រាប់ពូជធំមួយ ដោយសារពួកគេខ្លាចថាវានឹងទាក់ទាញកសិករជាអចិន្ត្រៃយ៍ចូលទៅក្នុងជំរុំ ដោយបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ព្រំដែន ទោះបីជាអ្នកផ្សេងទៀតបានប្រកែកថា វាជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តដល់កសិករ។ នៅសល់នៅលើដី។ ICRC ក៏មានការប្រុងប្រយ័ត្នជាពិសេសចំពោះការដំណើរការប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំ ដោយមិនបានវាយតម្លៃពីអាកប្បកិរិយារបស់រដ្ឋាភិបាល ហេង សំរិន ជាមុនសិន។ ដូច្នេះ ICRC បានព្យាយាមដាក់កម្រិតលើការស្តុកទុក និងរក្សាទំហំកម្មវិធីឱ្យតូច ដោយដាក់ពិដានទាំងបរិមាណសរុបនៃគ្រាប់ពូជដែលអាចចែកចាយបាន និងលើកម្រិតនៃការចែកចាយក្នុងថ្ងៃណាមួយ។ UNICEF និង WFP ដំបូងឡើយបានចែករំលែកការប្រុងប្រយ័ត្នរបស់ ICRC ប៉ុន្តែបានធូរស្រាលជាងមុន បន្ទាប់ពីដឹងច្បាស់ថារដ្ឋាភិបាល ហេង សំរិន មិនមានការជំទាស់ខ្លាំងចំពោះកម្មវិធីនោះទេ។  ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលដែលគាំទ្រដោយវៀតណាមនៅ ភ្នំពេញ បានបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឱ្យ CARE និង ICRC ចែកចាយស្រូវពូជនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ក៏មន្ត្រីមិនបានរារាំងអ្នកភូមិខ្មែរមិនឱ្យធ្វើដំណើរទៅណងចាន់ដើម្បីទទួលអង្ករនោះទេ ហើយក្នុងករណីមួយចំនួនពិតជាបានលើកទឹកចិត្តវា។ 

 អ្វីដែល Land Bridge សម្រេចបាន 
ការចែកចាយគ្រាប់ពូជនៅស្ពានអាកាសនេះ បានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ដោយបានចែកគ្រាប់ពូជប្រមាណ ២៥.៥២១តោន រួមជាមួយនឹងឧបករណ៍ និងសូម្បីតែ ជី ។ ការប្រមូលផលនៅឆ្នាំ ១៩៨០ នៅកម្ពុជា ទោះបីតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃកម្រិតមុនសង្គ្រាមក៏ដោយ ប៉ុន្តែលើសពីការរំពឹងទុក។  អង្ករស្បៀងប្រមាណ ៥០,០០០តោន ក៏ត្រូវបានចែកជូនដល់ប្រជាជនកម្ពុជាជាង ៧០ម៉ឺននាក់ផងដែរ  មុនពេលកម្មវិធីចែកស្បៀងអាហារបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨១។  ទោះបីជាអ្នករិះគន់ចោទប្រកាន់ថា អង្ករនេះភាគច្រើនត្រូវបានលក់បន្ត ឬប្រើសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់កងទ័ពទាំងនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជាក៏ដោយ    ស្ពានដីនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជោគជ័យមួយ សំខាន់ព្រោះវាបានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាបន្តធ្វើស្រែចំការជំនួសវិញ។ ផ្លាស់ទៅជំរុំជនភៀសខ្លួនក្នុងប្រទេសថៃ។ នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៨០ លោក Robert Patrick Ashe បានទទួលរង្វាន់ MBE (សមាជិកនៃលំដាប់ដ៏អស្ចារ្យបំផុតនៃចក្រភពអង់គ្លេស) សម្រាប់ការងាររបស់គាត់ក្នុងចំណោមជនភៀសខ្លួន។

 ឆ្នាំ ១៩៨០ ការលុកលុយរបស់វៀតណាម 
នៅថ្ងៃទី ២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨០ ទាហានវៀតណាមប្រហែល ២០០ នាក់បានវាយប្រហារ ម៉ាក់ម៉ុន និង ណងចាន់ ដោយបង្ខំឱ្យជនភៀសខ្លួនរាប់រយនាក់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ហើយបានប្រហារជីវិតរាប់រយនាក់ទៀតដែលប្រឆាំង។  ទាហានខ្មែរនៅណងចាន់បានដាក់ការការពារយ៉ាងស្វាហាប់ ប៉ុន្តែជនភៀសខ្លួនប្រហែល ៤០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ និង ៤៥៨ នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ខាវអ៊ីដាង ។ ណងចាន់ ក្រោយមកត្រូវបានកម្លាំងថៃចាប់បានមកវិញ បន្ទាប់ពីវៀតណាមបានដកខ្លួននៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមិថុនា  ជនភៀសខ្លួន​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ ​ជំរំ​ជនភៀសខ្លួន​ណង សាម៉េត ដែល​នៅ​ជិត​នោះ​។ នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា លោក Robert Ashe វេជ្ជបណ្ឌិត Pierre Perrin (អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តរបស់ ICRC) និងអ្នកកាសែតពីរនាក់ (George Lienemann និង Richard Franken)   ត្រូវបានជនជាតិវៀតណាមចាប់បាន ហើយបានដើរហែក្បួនប្រហែល ២៥ គីឡូម៉ែត្រក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង និងគ្មានទីជម្រក។ នៅពេលយប់។  ក្រោយមក Ashe បានកត់សម្គាល់ថា "វាជាថ្ងៃឈប់សម្រាកដំបូងដែលខ្ញុំមានក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ" ។ មកដល់ក្រុង និមិត្ត របស់កម្ពុជា គាត់ត្រូវបានមន្ត្រីវៀតណាមសួរចម្លើយថាតើជំនួយស្បៀងអាហារទៅឱ្យពួកឧទ្ទាមប្រឆាំង  ឬទេ ហើយបន្ទាប់ពីរយៈពេលបួនថ្ងៃ ពួកគេត្រូវបានដោះលែង និងអនុញ្ញាតឱ្យដើរលើស្ពាននៅព្រំដែនត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃវិញ។  

 ណង ចាន់ ជា​មូលដ្ឋាន​របស់ រណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ 
នៅចុងឆ្នាំ ១៩៨០ លោក ជា ឈុត ត្រូវបានលោកឧត្តមសេ នីយ ឌៀន ឌែល បញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យចូលរួមជាមួយ រណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ (KPNLF) ហើយនៅចុងឆ្នាំ ១៩៨២ ណងចាន់ បានក្លាយជាទីស្នាក់ការយោធារបស់ កងកម្លាំងរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ (KPNLAF)។ ថ្វីបើជំរុំអំពិលនៅតែជាទីស្នាក់ការរដ្ឋបាលរហូតដល់វាត្រូវបានបំផ្លាញនៅដើមឆ្នាំ ១៩៨៥ ។ ណងចាន់ មានកងវរសេនាតូចទី៣ ទី៧ និងទី៩ របស់ KPNLAF និងអង្គភាព " កងកម្លាំងពិសេស " ដែលបញ្ជាដោយមេទ័ពខ្មែរ Pahn Tai ដែលត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលដោយ SAS របស់អង់គ្លេស ជាមួយនឹងអាវុធ និងជំនួយពីកងទ័ពម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់ប្រតិបត្តិការ បំផ្លិចបំផ្លាញ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ Justus van der Kroeff, "Cambodia," in Radu M, Arnold A. The New Insurgencies: Anticommunist Guerrillas in the Third World. New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers, 1990, pp. 218-19. 

ដោយសារតែសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់វាចំពោះ រណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ កងទ័ពវៀតណាមចំនួន ៤០០០ នាក់ដែលគាំទ្រដោយ កាំភ្លើងធំ និង រថក្រោះ T-54 បានវាយប្រហារលើ ណងចាន់ ម្តងទៀតហើយបានបំផ្លាញវានៅ ថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៨៣ ។ ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅ​លើ​ដី​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​ថា​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ជំរំ​រវាង​កងទ័ព​វៀតណាម​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ក្រុម​ទ័ពព្រៃ រណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ ប្រហែល ២០០០ នាក់​។  ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះ ជនជាតិវៀតណាមបានរក្សារបាំងថ្ម គ្រាប់រ៉ុក្កែត និងកាំភ្លើងត្បាល់យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ដោយបានសម្លាប់កសិករថៃអាយុ ៦៦ ឆ្នាំម្នាក់ និងខូចខាតផ្ទះជាច្រើនខ្នង និងវត្ត ពុទ្ធសាសនា នៅក្នុងភូមិថៃជិតខាង។  ទន្ទឹមនឹងនោះ ចលនារំដោះជាតិកម្ពុជា ត្រូវបានច្រានចោលមួយឡែក ហើយកងកម្លាំង រណសិរ្សរំដោះជាតិខ្មែរ បានដកថយវិញ បន្ទាប់ពីមានការប្រយុទ្ធគ្នាអស់រយៈពេល ៣៦ ម៉ោង។ មន្ទីរពេទ្យ ខាវអ៊ីដាង ICRC បានទទួលរងរបួសជនស៊ីវិលជាង ១០០ នាក់។  យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ជំរំ​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​កាន់កាប់​ឡើង​វិញ និង​សាងសង់​ឡើង​វិញ។

 ការបំផ្លាញជំរំ 
ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨០ និង ១៩៨៤ ជំរំគឺជាគោលដៅជាញឹកញាប់នៃ ការវាយប្រហាររបស់វៀតណាម ។ ទីបំផុតវាត្រូវបានវាយលុកដោយកងទ័ពវៀតណាមជាង ២០០ នាក់ពី កងពលធំទី 9 របស់ កងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (PAVN) នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៨៤  ហើយត្រូវបានបោះបង់ចោលជាដាច់ខាតនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែវិច្ឆិកា។  ជំរំជនភៀសខ្លួនចំនួន ៣០០០០ នាក់ត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់ទីតាំងទី ៣ (អាងសិលា) ដែលជាកន្លែងយក ថ្មបាយក្រៀម ប្រហែល 4 គីឡូម៉ែត្រទៅខាងលិច។ ជំរំថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅទីតាំងទី៦ (ព្រៃចាន់)។ ជនភៀសខ្លួនទាំងនេះភាគច្រើនបានបញ្ចប់នៅមជ្ឈមណ្ឌល ខាវអីដាង Holding ហើយអ្នកដែលនៅសល់ត្រូវបានតាំងទីលំនៅថ្មីនៅ ជំរុំជនភៀសខ្លួន Site Two នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៨៥ ។ 

 សូមមើលផងដែរ 

 វិបត្តិមនុស្សធម៌កម្ពុជា។
 វិបត្តិជនភៀសខ្លួនឥណ្ឌូចិន
 ជំរំជនភៀសខ្លួន នង សាម៉េត
 ជំរំជនភៀសខ្លួនស្រះកែវ
 ទីតាំងជំរុំជនភៀសខ្លួនពីរ
 ខាវអ៊ីដាង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរក្រហម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations