ចន្ទ្រា

ចន្ទ , ចន្ទ្រា  ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា​ជា សោម  គឺជា ព្រះហិណ្ឌូ នៃព្រះច័ន្ទ ហើយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងពេលយប់ រុក្ខជាតិ និងបន្លែ។ គាត់គឺជាម្នាក់ក្នុងចំណោម នវគ្រោះ (ភពប្រាំបួននៃសាសនាហិណ្ឌូ) និង ទិក្បល (អាណាព្យាបាលនៃទិសដៅ) ។ 

 និរុត្តិសាស្ត្រ និងឈ្មោះផ្សេងទៀត 
ធ្វេង|រូបភាពតូច|បទគម្ពីរប្រៀបធៀបព្រះច័ន្ទទៅនឹងសត្វពពែពណ៌សនៅក្នុងបឹងមេឃពណ៌ខៀវ។ 
ពាក្យ «ចន្ទ្រា» មាន​ន័យ​ត្រង់​ថា «ភ្លឺ ចាំង ឬ​ភ្លឺចែងចាំង» ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​សម្រាប់ « ព្រះច័ន្ទ » ជា ​ភាសា​សំស្ក្រឹត និង ​ភាសា​ឥណ្ឌូ-អារីយ៉ាន ​ដទៃ​ទៀត។  Graha Sutras by Ernst Wilhelm, published by Kala Occult Publishers  p. 51 វាក៏ជាឈ្មោះនៃឥស្សរជនផ្សេងៗនៅក្នុងទេវកថាហិណ្ឌូ រួមទាំង អសុរ និងស្តេច សុរិយវង្ស ផងដែរ។  វាក៏ជាឈ្មោះទូទៅ និងនាមត្រកូលរបស់ឥណ្ឌាផងដែរ។ ភាព​ខុស​គ្នា​ទាំង​ឈ្មោះ​ប្រុស និង​ស្រី​មាន​ជា​ភាសា​អាស៊ី​ខាង​ត្បូង​ជា​ច្រើន​ដែល​មាន​ប្រភព​មក​ពី​សំស្ក្រឹត។

សទិសន័យមួយចំនួនរបស់ ចន្ទ្រា រួមមាន សោម (distill), ឥន្ទុ (ការធ្លាក់ចុះភ្លឺ), អស្តិសុ (កូនប្រុសរបស់ អស្តិ), សសិន ឬ សចិន (សម្គាល់ដោយ hare), តារាធិប (ម្ចាស់នៃតារា) និង និសករ (អ្នកបង្កើតពេលយប់), នក្សត្របតិ ( ម្ចាស់ នក្សត្រ ), ឧសធិបតិ (ម្ចាស់ឱសថ), ឧទុរាជ ឬ ឧទុបតិ (ម្ចាស់ទឹក), កុមុទនថ (ព្រះអម្ចាស់ ផ្កាឈូក) និង ឧទុប (ទូក) ។  

 សោម 
សោម ជា​ឈ្មោះ​ដ៏​សាមញ្ញ​បំផុត​មួយ​ដែល​ប្រើ​សម្រាប់​អាទិទេព។ ប៉ុន្តែការប្រើពាក្យដំបូងបំផុតដើម្បីសំដៅលើព្រះច័ន្ទគឺជាប្រធានបទនៃការជជែកវែកញែករបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ អ្នកប្រាជ្ញខ្លះបញ្ជាក់ថា ពាក្យសោម ម្តងម្កាលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ព្រះច័ន្ទក្នុងគម្ពីរវេទ ខណៈដែលអ្នកប្រាជ្ញផ្សេងទៀតបានណែនាំថាការប្រើប្រាស់បែបនេះបានលេចឡើងតែនៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ក្រោយវេទប៉ុណ្ណោះ។ 

នៅក្នុង វេទ ពាក្យ សោម ត្រូវបានប្រើជាចម្បងសម្រាប់ ភេសជ្ជៈរុក្ខជាតិដែលស្រវឹង និងផ្តល់ថាមពល/ព្យាបាល ហើយអាទិទេពតំណាងឱ្យវា។   នៅក្នុង ទេវកថាហិណ្ឌូ ក្រោយវិឌីក សូម៉ាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ចន្ទ្រាដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងព្រះច័ន្ទនិងរុក្ខជាតិ។    អត្ថបទហិណ្ឌូចែងថា ព្រះច័ន្ទត្រូវបានបំភ្លឺ និងចិញ្ចឹមដោយព្រះអាទិត្យ ហើយវាគឺជាព្រះច័ន្ទដែលទឹកដមដ៏ទេវភាពនៃអមតៈស្នាក់នៅ។  នៅក្នុង Puranas ពេលខ្លះ សោម ក៏ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើ ព្រះវិស្ណុ, ព្រះសិវៈ (ជា សោមនាថ ), យម និង កុពេរ ។  នៅក្នុងអត្ថបទឥណ្ឌាខ្លះ សោម៉ា គឺជាឈ្មោះរបស់ អប្សរា មួយ; ម្យ៉ាងវិញទៀត វា​ជា​ឈ្មោះ​នៃ​គ្រឿង​ផ្សំ​ថ្នាំ ឬ​អង្ករ​-​ទឹក ឬ​ឋានសួគ៌ និង​មេឃ ព្រមទាំង​ឈ្មោះ​ទីកន្លែង​សក្ការៈ​មួយចំនួន​។​ 

ដោយបានបំផុសគំនិតដោយការចាប់អារម្មណ៍របស់គាត់ចំពោះអាថ៌កំបាំងរបស់ឥណ្ឌា Aldous Huxley បានយកឈ្មោះថ្នាំដែលរដ្ឋប្រើក្នុងប្រលោមលោករបស់គាត់ Brave New World ដើម្បីគ្រប់គ្រងប្រជាជនបន្ទាប់ពីពិធី វេទ ផឹក សោម ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទេវៈនៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា