ព្រះហរិហរៈ

ហរិហរ ( សំស្រ្កឹត : हरिहर) គឺជាតំណាងពីរនៃ អាទិទេពហិណ្ឌូ ព្រះវិស្ណុ (ហរិ) និង សិវ (ហរ) ។ ហរិហរ ត្រូវបានគេស្គាល់ថា សន្ករនរាយណ៍ ("សន្ករ" គឺ សិវ និង "នរាយណ៍" គឺ វិស្ណុ) ។

ហរិហរ ពេលខ្លះក៏ត្រូវបានគេប្រើជាពាក្យទស្សនវិជ្ជាដើម្បីបង្ហាញពីការរួបរួមរបស់ព្រះវិស្ណុ និងព្រះសិវៈថាជាទិដ្ឋភាពផ្សេងគ្នានៃ Ultimate Reality ដូចគ្នា ដែលគេស្គាល់ថាជា ព្រាហ្មណ៍ ។ គោលគំនិតនៃភាពស្មើគ្នានៃព្រះផ្សេងៗដែលជាគោលការណ៍តែមួយ និង "ភាពតែមួយនៃអត្ថិភាពទាំងអស់" ត្រូវបានពិភាក្សាជា ហរិហរ នៅក្នុងអត្ថបទនៃសាលា Advaita Vedanta នៃ ទស្សនវិជ្ជាហិណ្ឌូ ។ David Leeming (2001), A Dictionary of Asian Mythology, Oxford University Press, , page 67

រូបចម្លាក់ដំបូងបំផុតមួយចំនួនរបស់ ហរិហរ ដែលមានពាក់កណ្តាលនៃរូបភាពជាព្រះវិស្ណុ និងពាក់កណ្តាលទៀតជាព្រះសិវៈ ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងប្រាសាទរូងភ្នំដែលនៅមាននៅរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដូចជានៅក្នុងល្អាងទី 1 និងល្អាងទី 3 នៃ ប្រាសាទល្អាង Badami សតវត្សទី 6 ។ Alice Boner (1990), Principles of Composition in Hindu Sculpture: Cave Temple Period, Motilal Banarsidass, , pages 89-95, 115-124, 174-184 TA Gopinatha Rao (1993), Elements of Hindu iconography, Vol 2, Motilal Banarsidass, , pages 334-335

 គំនិត 
ភាពចម្រុះនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ លើកទឹកចិត្តឱ្យមានជំនឿ និងទំនៀមទំលាប់ជាច្រើន ដែលក្នុងនោះ ទំនៀមទំលាប់សំខាន់ និងធំពីរត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងព្រះវិស្ណុ និងព្រះសិវៈ។ សាលាខ្លះផ្តោតលើព្រះវិស្ណុ (រួមទាំង រូបតំណាង របស់គាត់ដូចជារាម និងព្រះគ្រឹស្នា) ជាព្រះកំពូល និងខ្លះទៀតលើព្រះសិវៈ (រួមទាំងរូបអវតារផ្សេងៗគ្នាដូចជា មហាទេវ និង Pashupata) ។ Puranas និងប្រពៃណីហិណ្ឌូផ្សេងៗចាត់ទុកទាំងព្រះសិវៈ និងព្រះវិស្ណុថាជាទិដ្ឋភាពផ្សេងគ្នានៃ ព្រាហ្មណ៍ តែមួយ។ ហរិហរ គឺជានិមិត្តរូបនៃគំនិតនេះ។ គំនិតស្រដៀងគ្នាដែលហៅថា អធ៌នរិស្វរ ឬ នរនរិ  រួមបញ្ចូលគ្នារវាងអាទិទេពបុរស និងស្ត្រីជាតំណាងមួយ និងសមមូលនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ។ Ellen Goldberg (2002), The Lord who is half woman: Ardhanārīśvara in Indian and feminist perspective, SUNY Press, , pages 1-4

អាស្រ័យលើបទគម្ពីរណាមួយ (និងការបកប្រែ) ត្រូវបានដកស្រង់ ភ័ស្តុតាងគឺអាចរកបានដើម្បីគាំទ្រអំណះអំណាងផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុងករណីភាគច្រើន ទោះបីជាបុគ្គលិកលក្ខណៈមួយត្រូវបានគេចាត់ទុកជាឧត្តមជាងម្នាក់ទៀតក៏ដោយ ក៏ការគោរពជាច្រើននៅតែត្រូវបានផ្តល់ជូនដល់ទាំងព្រះវិស្ណុ និងព្រះសិវៈដោយអ្នកគោរពបូជារបស់អ្នកដទៃ (ឧទាហរណ៍ៈ ព្រះសិវៈនៅតែត្រូវបានចាត់ទុកថាខ្ពស់ជាងកម្រិតនៃ jiva ធម្មតា និង "អស្ចារ្យបំផុត" ។ នៃ Vaishnavas' ដោយ Vaishnavas ដែលគោរពបូជាតែព្រះវិស្ណុ) ។ "Lord Sambhu [Siva] the greatest of Vaishnavas and vice versa" from Bhag-Purana 12.13.16 

Swaminarayan យល់ថា ព្រះវិស្ណុ និងព្រះសិវៈ គឺជាទិដ្ឋភាពផ្សេងគ្នានៃព្រះតែមួយ។  Swaminarayan Satsang – Scriptures  

 រឿងព្រេងនិទាន 
ការលើកឡើងដំបូងបំផុតនៃ ហរិហរ ទំនងជាត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនៅក្នុងព្រះវិស្ណុ Parva នៃ <i id="mwQw">ហរិវង្ស</i> ដែលជាកន្លែងដែល Markandeya ពិភាក្សាអំពីសត្វនេះ។ 

យោងទៅតាមរឿងព្រេងមួយ នៅពេលដែលព្រះវិស្ណុបានលេចមុខជាមហាទេព មោហិនិ នៅចំពោះមុខព្រះសិវៈ ក្រោយមកទៀតបានចាប់ចិត្តនឹងនាង ហើយព្យាយាមឱបនាង។ នៅពេលនេះ មោហិរិ បានត្រឡប់មកទម្រង់ពិតនៃព្រះវិស្ណុ ត្រង់ចំណុចនោះ អាទិទេពទាំងពីរបានបញ្ចូលគ្នាជាអង្គតែមួយ គឺហរិហរ។ 

យោងទៅតាម Skanda Purana អ្នកកាន់សាសនារបស់ព្រះសិវៈបានចូលរួមក្នុងជម្លោះជាមួយអ្នកកាន់សាសនារបស់ព្រះវិស្ណុទាក់ទងនឹងឧត្តមភាពនៃអាទិទេពរបស់ពួកគេ។ ដើម្បី​បញ្ចប់​បញ្ហា​នេះ ព្រះ​សិវៈ និង​ព្រះ​វិស្ណុ​បាន​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​ជា​ព្រះ​ហរិហរៈ។ 

 ការពណ៌នា 
ហរិហរ ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ហាញ​ក្នុង​សិល្បៈ​ថា​ជា​ការ​បំបែក​កណ្តាល មួយ​ពាក់​ក​ណ្តា​ល​តំណាង​ឱ្យ​ព្រះ​សិវៈ, ពាក់​ក​ណ្តា​ល​ទៀត​តំណាង​ឱ្យ​ព្រះ​វិស្ណុ​។  ពាក់កណ្តាលព្រះសិវៈ នឹងមានសោររបស់គ្រូយោគមួយដាក់ខ្ពស់នៅលើក្បាលរបស់គាត់ ហើយពេលខ្លះនឹងពាក់ស្បែកខ្លា ទុកសម្រាប់ជាអ្នកបួសជាទីគោរពបំផុត។ ស្បែកស្លេករបស់ព្រះសិវៈអាចត្រូវបានអានថាជាផេះគ្របដណ្តប់នៅក្នុងតួនាទីរបស់គាត់ជា ascetic ។ ពាក់កណ្តាលព្រះវិស្ណុនឹងពាក់ មកុដ ខ្ពស់ និង គ្រឿងអលង្ការ ផ្សេងទៀត ដែលតំណាងឱ្យការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់ក្នុងការរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក។ ស្បែកខ្មៅរបស់ព្រះវិស្ណុតំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ។ ជាទូទៅ ភាពខុសគ្នាទាំងនេះបម្រើឱ្យតំណាងឱ្យភាពស្មើគ្នានៃឥទ្ធិពលសាសនាដ៏រាបទាបនៅក្នុងអំណាចខាងសាសនា និងសិទ្ធិអំណាចនៅក្នុងស្តេច ឬម្ចាស់ផ្ទះ។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងទិដ្ឋភាពផ្សេងទៀត ព្រះសិវៈក៏ប្រកាន់យកនូវមុខតំណែងដ៏មានអំណាចនៃម្ចាស់ផ្ទះ ដែលជាមុខតំណែងដែល ផ្ទុយ នឹងមុខតំណែង ascetic ដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងការបង្ហាញ ហរិហរ របស់គាត់។ [ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ហរិហរ គឺជាផ្នែកមួយនៃរូបតំណាងប្រាសាទនៅទូទាំងអាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាមួយនឹងរូបភាពមួយចំនួនដែលបានរាយក្នុងតារាងខាងក្រោម។ នៅក្នុងរដ្ឋមួយចំនួន គំនិតនៃ ហរិហរ លេចឡើងតាមរយៈឈ្មោះជំនួស និងពូជរបស់វា។
រូបភាពតូច|បដិមាខ្មែរនៅសតវត្សទី៧, បច្ចុប្បន្ននៅ metmuseum
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទេវៈនៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា