នគរកានបាន

នគរបានកាន  ជា​អាណាចក្រ​បុរាណ​មួយ​ដែល​បាន​រៀបរាប់​ក្នុង​ភាសា​ចិន Leishu ឈ្មោះ Cefu Yuangui ដែល​បាន​ចងក្រង​ក្នុង ​រជ្ជកាល​សុង (៩៦០-១២៧៩ គ.ស.)។ វាមានទីតាំងនៅជាងមួយពាន់ លី (៥០០ គីឡូម៉ែត្រ) ភាគនិរតីនៃ ចេនឡា ។  ប្រភពខ្លះនិយាយថាវាស្ថិតនៅភាគពាយព្យនៃ ទឹកដីចេនឡា  ( សម្ភុបុរ )។  ទីក្រុងបែរមុខទៅសមុទ្រ ហើយដីសើម។ នៅភាគនិរតី វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ព្រះរាជាណាចក្រ បៃទូ ()  កាន បាន បាន​បញ្ជូន​សួយសារអាករ​ទៅ​តុលាការ​ចិន​ម្តង​ក្នុង​ឆ្នាំ ៦៦៩ គ.ស.។  

បន្ទាប់ពី ចេនឡា បញ្ចូល ហ្វូណន នៅឆ្នាំ ៦២៧ នគរបានកាន និងនគរមួយទៀតគឺ ចូវ ជាំង ដែលត្រូវបានកំណត់ថាជា ទ្វាវតី  បាន រៀបអភិសេក ជាមួយចេនឡា។ បន្ទាប់មកពួកគេបានធ្វើសង្គ្រាមជាច្រើនលើកទល់នឹង ទូយ័ន នៅភាគពាយ័ព្យ  ហើយបានតាំងវាឡើងដោយជោគជ័យជាសេនាធិការនៃ ទ្វារវតី នៅឆ្នាំ ៦៤៧។   នៅ​ក្នុង​សម័យ​នោះ ចេនឡា​ក៏​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ជាមួយ ​លីនយី ​នៅ​ភាគ​ឦសាន។  តាមរយៈទំនាក់ទំនងរាជវង្ស កានបាន ក្រោយមកបានក្លាយជាចៅហ្វាយនាយពេញលេញនៃ ចេនឡា ។  

មិន​មាន​ព័ត៌មាន​បន្ថែម​អំពី​នគរ​កាន​បា​ន​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ទេ ហើយ​ការ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​របស់​វា​ក៏​មិន​ប្រាកដ​ប្រជា​ដែរ។ អ្នក​ប្រាជ្ញ​ជា​ច្រើន​បាន​ដាក់​វា​នៅ​ភាគ​ឦសាន​នៃ ​ជួរ​ភ្នំ​ក្រវាញ ប្រហែល​ជិត ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ​បច្ចុប្បន្ន,  ប៉ុន្តែ​នេះ​ហាក់​ដូច​ជា​ស្និទ្ធ​នឹង​ចេនឡា​ពេក ព្រោះ​ប្រភព​ចិន​បញ្ជាក់​ថា វា​មាន​ចម្ងាយ​ជាង​មួយ​ពាន់​លី (ប្រហែល ៥០០​គីឡូម៉ែត្រ)។ អ្នក​ខ្លះ​និយាយ​ថា វា​ស្ថិត​ក្នុង ​ខេត្ត ប្រាជិនបុរី ទំនើប​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។

 ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ