ហ្គីនៀ-ប៊ីសូ

ហ្គីនៀ-ប៊ីសូ មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋហ្គីនៀ-ប៊ីសូ គឺជាប្រទេសមួយនៅអាហ្រ្វិកខាងលិច ដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣៦,១២៥គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ជាមួយនឹងប្រជាជនប៉ាន់ស្មានចំនួន ២,០២៦,៧៧៨នាក់ ។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសសេណេហ្គាល់ នៅភាគខាងជើង និង ហ្គីណេ នៅភាគអាគ្នេយ៍ ។ ប្រទេសនេះមានរដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុតគឺ ប៊ីសូ ។

ហ្គីនៀ-ប៊ីសូ ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខាប៊ូ ក៏ដូចជាផ្នែកមួយនៃចក្រភពម៉ាលី ។ ផ្នែកខ្លះនៃនគរនេះបានបន្តរហូតដល់សតវត្សទី១៨ ខណៈពេលដែលមួយចំនួនផ្សេងទៀតបានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងមួយចំនួនដោយចក្រភពព័រទុយហ្គាល់ ចាប់តាំងពីសតវត្សទី១៦។ នៅសតវត្សទី១៩ ប្រទេសនេះត្រូវបានធ្វើអាណានិគមជា ព័រទុយហ្គាល់ហ្គីនៀ ។ ការគ្រប់គ្រងរបស់ព័រទុយហ្គាល់ត្រូវបានដាក់កម្រិត និងខ្សោយរហូតដល់ដើមសតវត្សទី២០ នៅពេលដែលយុទ្ធនាការសន្តិភាពរបស់ខ្លួនបានពង្រឹងអធិបតេយ្យភាពព័រទុយហ្គាល់នៅក្នុងតំបន់។ ជ័យជម្នះចុងក្រោយរបស់ជនជាតិព័រទុយហ្គាល់លើបន្ទាយចុងក្រោយនៃការតស៊ូរបស់ដីគោកបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩១៥ ជាមួយនឹងការសញ្ជ័យនៃអាណាចក្រប៊ីសូ ដែលគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិផាផិលដោយមន្ត្រីយោធាព័រទុយហ្គាល់ តិហ្សែរ៉ា ពីនតូ និងកូនទាហានស៊ីឈ្នួលជនជាតិវ៉ូឡហ្វ ឈ្មោះ អាប់ឌុល អ៊ិនចៃ ។ 

នៅពេលឯករាជ្យ ត្រូវបានប្រកាសនៅឆ្នាំ១៩៧៣ និងទទួលស្គាល់នៅឆ្នាំ១៩៧៤ ឈ្មោះនៃរដ្ឋធានីរបស់ខ្លួន ប៊ីសូ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងឈ្មោះរបស់ប្រទេសនេះ ដើម្បីការពារពីការភ័ន្តច្រឡំជាមួយហ្គីណេ (អតីតហ្គីណេបារាំង)។  ហ្គីនៀ-ប៊ីសូ មានប្រវត្តិអស្ថិរភាពនយោបាយតាំងពីឯករាជ្យ។  ប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្នគឺ អ៊ូម៉ារ៉ូ ស៊ីស្សូកូ អេមប៉ាឡូ ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនៅថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ។

ប្រហែល ២% នៃប្រជាជននិយាយភាសាព័រទុយហ្គាល់ដែលជាភាសាផ្លូវការជាភាសាទីមួយ ហើយ ៣៣% និយាយវាជាភាសាទីពីរ។ ហ្គីនៀ-ប៊ីសូក្រេអូល ដែលជាភាសាព័រទុយហ្គាល់ក្រេអូល គឺជាភាសាជាតិ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភាសានៃការរួបរួមផងដែរ។ យោងតាមការសិក្សាឆ្នាំ២០១២ ប្រជាជន ៥៤% និយាយភាសាក្រេអូល ជាភាសាទីមួយ ហើយប្រហែល ៤០% និយាយវាជាភាសាទីពីរ។  អ្នកដែលនៅសល់និយាយភាសាអាហ្រ្វិកដើមជាច្រើន។

ប្រទេសនេះជាទីសំណាក់របស់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម គ្រិស្តសាសនា និងជំនឿប្រពៃណីជាច្រើនផងដែរ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់របស់ប្រទេសគឺទាបជាងគេបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក។

 ឯកសារយោង