ប្រាសាទ​ហ្វយ​ថាប់​ថាន

ប្រាសាទ ហ្វយថាប់ថាន (   , ) ជា​ប្រាសាទបាក់បែក​តូច​មួយ​ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ប្រាសាទ ស្រុក​ហ្វយថាប់ថាន ខេត្ត​ស៊ីសាកេត ភាគ​ឦសាន​ប្រទេស​ថៃ ។

 ព័ត៌មានលម្អិត 
ស្ថិតនៅ​ក្នុង​បរិវេណ​វត្ត​ប្រាសាទ​ផាន់​ណា​រាម ប្រហែល  ភាគនិរតីនៃទីប្រជុំជន ស៊ីសាកេត ។  វាត្រូវបានគេរកឃើញ និងចុះបញ្ជីជាសំណល់ជាតិនៅឆ្នាំ 1935។ 

ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា​ជា ​ប្រាសាទ​បាន​ប្រាសាទ ​, ប្រាសាទនើនថាត មូលហេតុ​ដែល​វា​មាន​ឈ្មោះ​ច្រើន​គឺ​ដោយសារ​វា​ជា​ទម្លាប់​ធម្មតា​នៅ ​ភូមិ​ឥសាន (​ភូមិភាគ​ឦសាន​) ពួកគេ​តែងតែ​សាងសង់​ប្រភេទ​នេះ ( ​ប្រាសាទ​ហិណ្ឌូ ​ខ្មែរ ​) ជា ​ប្រាសាទ​បានប្រាសាទ​។ ការ​ជួសជុល​សំណង់​បែប​នេះ​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​រូបរាង ទើប​គេ​ហៅ​វា ​ថា ចេតិយ ឬគ្រាន់តែហៅថា នើនថាត . ក្រោយ​មក​ពេល​គេ​រក​ឃើញ​សំណង់​បន្ថែម​ទៀត ដូច្នេះ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ច្បាស់​ថា​មួយ​ណា​ដែល​វា​សំដៅ​ទៅ​លើ​ទីតាំង​ដូច​ជា​ប្រាសាទ​នេះ​គេ​ហៅ​ថា ​ប្រាសាទ​ហ្វយ​ថាប់​ថាន់ ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ប្រាសាទ​ហ្វយយ​ថាប់​ថាន​ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ក្នុង​សម័យ ​បាពួន (ប្រហែល​ពាក់​កណ្តាល​សតវត្ស​ទី​១១) ក្នុង​អរិយធម៌​ខ្មែរ​បុរាណ។ ក្រោយមក ប្រហែលសតវត្សទី១៨-១៩ នគរឡានឆាង កាន់តែមានឥទិ្ធពលខ្លាំងឡើង ដូច្នេះកំពូលនៃសំណង់បានផ្លាស់ប្តូរ ហើយប្តូរឈ្មោះទៅជា ថា ចេតិយ ។ ជំនឿ​សាសនា​ក៏​បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​ពី ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ឬ ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង ​ព្រះត្រៃមូតិ៍ ដែល​មាន ​ព្រះសិវៈ ព្រះវិស្ណុ និង ​ព្រហ្ម ។ នោះហើយជារបៀបដែលចេតិយបីត្រូវបានសាងសង់ជានិច្ច។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

នៅក្នុងអរិយធម៌ ឡានឆាង កំពូលនៃចេតិយបានផ្លាស់ប្តូររូបរាងរបស់វាទៅជា ព្រះធាតុ (śarīra) ដែលជាជំនឿរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

នៅពេលសាងសង់ដំបូង សំណង់ទាក់ទងនឹងទិសដៅនៃការសាងសង់ ដូច្នេះប្រាសាទទាំងអស់បែរមុខទៅទិសខាងកើត ហើយព័ទ្ធជុំវិញដោយជញ្ជាំង។ ដូច្នេះ​ហើយ អគារ​បី​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​លើ​គ្រឹះ​តែ​មួយ។ អាគារសំខាន់នៅចំកណ្តាលដែលមានអាគារពីរទៀតនៅខាងឆ្វេង និងខាងស្តាំរបស់វា។ ប្រភេទនៃការបង្កើត ត្រៃមូតិ៍ ។ សំណល់បុរាណ និងសំណង់ទាក់ទងនឹងសាសនាបានផ្លាស់ប្តូរមុខងាររបស់ពួកគេក្នុងអំឡុងពេលនោះ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

បច្ចុប្បន្ន​ទ្វារ​អគារ​ទាំង​សងខាង​ត្រូវ​បាន​បិទ។ ស៊ុមទ្វារថ្មភក់បង្ហាញថាមានទ្វារនៅទីនោះ ហើយមានតែអគារសំខាន់ប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅខាងក្នុង។ ឥដ្ឋនៅលើសំណង់គឺជាឥដ្ឋថ្មីនិងចាស់។ "Huai Thap Than Khmer Ruins (Ban Prasart Khmer Ruins)". 

 ឯកសារយោង