ប្រាង្គឥសី

ប្រាង្គឥសី  (ថៃ: ปรางค์ฤาษี) ជា​រមណីយដ្ឋាន ​បុរាណ​ខ្មែរ​មួយ ​ក្នុង ​ឧទ្យាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ស្រីទេព ឃុំ ណាសានុន ស្រុក ស្រីទេព ខេត្ត ពេជហរបូរណ៍ ។

លក្ខណៈ គឺប្រាសាទធ្វើអំពីឥដ្ឋ គ្មានបាយអ ស្ថិតនៅលើមូលដ្ឋានថ្មបាយក្រៀម វិមាត្រមិនខ្ពស់ តាមរចនាបថស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ។ បែរមុខទៅទិសខាងកើត ហើយមានអគារតូចមួយនៅក្នុងតំបន់តែមួយ។ ព័ទ្ធជុំវិញដោយជញ្ជាំងថ្មបាយក្រៀម

តាមការស្ទាបស្ទង់ ប្រាង្គនេះ ជាប្រាសាទ ហិណ្ឌូ  សាងសង់ក្នុងសតវត្សទី១០។ វត្ថុ​សាសនា​ហិណ្ឌូ​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ដូច​ជា​សិវៈ​សិង្គ និង​គ្រឹះ​ចម្លាក់និងបំណែកផ្សេងទៀត។

 កន្លែងបុរាណវិទ្យា 
រូបរាង​ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​មាន​លក្ខណៈ​សហសម័យ ​ប្រាង្គស្រីទេព ប្រាសាទ​សិល្បៈ​ខ្មែរ​ជាទូទៅ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​នៅ​ទិស​ខាង​លិច។ ពីទីតាំងនៃប្រាសាទទៅខាងកើតនៃ ប្រាសាទនេះ វាត្រូវបានគេជឿថាវាជាប្រាសាទចាស់ជាងគេនៅ មឿងស្រីទេព។

ប្រាសាទ​លេខ​១ ជា​ប្រាសាទ​បែប​ខ្មែរ។ សាងសង់​ដោយ​ឥដ្ឋ​គ្មាន​ដី​លើ​មូលដ្ឋាន​ថ្មបាយក្រៀម។ ដែល​មិន​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ប្រាង្គ​ស្រី​ទេព បាត​មាន​គំនូស​តាង​ជា ​ការេ មាន​ទំហំ ៧,៥ ម៉ែត្រ​នៅ​សងខាង។ ប្រាង្គ​មាន​ប្លង់​ការ៉េ​មាន​ជ្រុង​ចំនួន​ម្ភៃ ដែល​មាន​បណ្តោយ ៤,៦ ម៉ែត្រ​នៅ​សងខាង។ កំពូលប្រាង្គធ្វើពីថ្មភក់ពណ៌ប្រផេះមូល បានរកឃើញនៅភាគពាយព្យនៃទីតាំងបុរាណ។

ស៊ុមទ្វារមានជើងទម្រខ្ពស់ ដែលជាទូទៅមាននៅក្នុង រចនាបថសំបូរ ។ សសរ​រាង​ប្រាំបី​ជ្រុង​តុបតែង​ដោយ​ស៊ុម​ទ្វារ​ប្រាំបី​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ដំបូង​ក្នុង​រចនាបថ​គូលែន​។ នៅ​ខាង​មុខ​ប្រាង្គ​ធំ​មាន​សំណង់​ថ្មបាយក្រៀម ដែល​គេ​ជឿ​ថា​ជា​គោបុរៈ និង​បណ្ណាល័យ។ បានរកឃើញវត្ថុបុរាណទាក់ទងនឹង សាសនាហិណ្ឌូ រួមទាំងសិវៈសិវៈ និងមូលដ្ឋានចម្លាក់។

ប្រាសាទ​លេខ​២ ជា​ប្រាសាទ​ខាង​ត្បូង​ប្រាង្គ​ធំ។ សង់ជញ្ជាំងជុំវិញប្រាង្គធំតាមរចនាបថខ្មែរ។ មូលដ្ឋានមានប្លង់ការ៉េដែលមានចំហៀង ៥.២ម៉ែត្រ។ នៅ​ខាង​ត្បូង​មាន​លំនាំ​ផ្កាឈូក​នៅ​គល់​ប្រាង្គ។ ប្រាង្គ​មាន​ប្លង់​ការ៉េ​ដែល​សងខាង​មាន​ប្រវែង ៤ ម៉ែត្រ។ វា​ធ្វើ​អំពី​ឥដ្ឋ ហើយ​បាន​ដួលរលំ​បន្សល់​ទុក​តែ​តួ​ប្រាសាទ។ វត្ថុបុរាណដែលបានរកឃើញរួមមាន សិលាចារឹកចំនួន ៧២បន្ទាត់ ជាអក្សរខ្មែរ នៅសតវត្សទី ១០ ។

 យោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរនៅថៃ