ក្រុងលពបុរី

រូបភាពតូច|ប្រាង្គសំយ៉ត ប្រាសាទខ្មែរនៅលពបុរី
រូបភាពតូច|សត្វ​នៅ​ខេត្ត​លពបុរី
រូបភាពតូច|ពិព័រណ៍ Lopburi Narai នៅខែកុម្ភៈ
លពបុរី ជារាជធានីនៃ ខេត្តលពបុរី ក្នុង ប្រទេសថៃ ។ វាមានចម្ងាយប្រហែល ១៥០គីឡូម៉ែត្រ ភាគឦសាននៃ ទីក្រុងបាងកក ។ វាមានប្រជាជនចំនួន ៥៨,០០០នាក់ ។ ទីប្រជុំជន ( ថាសាបានមៀង ) គ្របដណ្ដប់លើ តំបន់ ថាហ៊ីនទាំងមូល និងផ្នែកខ្លះនៃថាលេជប់សុន(ទន្លេជប់សូន) នៃ ស្រុកមឿងលពបុរី ដែលមានផ្ទៃដីសរុប ៦.៨៥ គីឡូម៉ែត្រ ២។ .

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

 កាលប្បវត្តិ 
ទីក្រុង​នេះ​មាន​ប្រវត្តិ​តាំង​ពី​សម័យ ​ទ្វារវតី ​ជាង​១០០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ Higham, C., 2014, Early Mainland south-east Asia, Bangkok: River Books Co., Ltd.,  យោងតាម របាក្សត្រខាងជើង ល្វោ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ប្រាយ៉ា កលវណ្ណាឌីសរ៉ា ដែលមកពី តាក់សិលា ក្នុងឆ្នាំ ៦៤៨ គ.ស។   យោងតាមឯកសារថៃ ប្រាយ៉ាកាកាបាត មកពីតាកសិលា (សន្មតថាទីក្រុង តាក់សិលា កំណត់យុគសម័យថ្មី ចុល្លសករាជ  ក្នុងឆ្នាំ ៦៣៨ នៃគ.ស . ដែលជាសម័យដែលសៀមនិងភូមាប្រើរហូតដល់សតវត្សទី ១៩ ។ កូនប្រុសរបស់គាត់គឺ ប្រាយាកាឡាវ៉ាណាឌីសរ៉ាចបានបង្កើតទីក្រុងមួយទសវត្សរ៍ក្រោយមក ។ នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងនៃ អង្គរ ដែលកំពុងកើនឡើង ហើយបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងអាងទន្លេ ចៅប្រាយ៉ា ចាប់ពីពេលនោះមក   ដ៏វិសេសវិសាល បង្ហាញថា ប្រជាជនភាគច្រើននៃទីក្រុងគឺ មន ។

ការកើតឡើងដែលបានបញ្ជាក់ដំបូងបំផុតនៃឈ្មោះ លវបុរ គឺនៅលើកាក់ប្រាក់ដែលចារឹក "លវ" នៅលើ និង "បុរ" នៅលើបញ្ច្រាសនៅក្នុងអក្សរ បល្លវ-កើតនៃសតវត្សទីប្រាំពីរឬប្រាំបី; កាក់​ប្រភេទ​នេះ​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦៦ ពី​ក្អម​មួយ​ដែល​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ពាង​បុរាណ​ក្នុង ​ក្រុង​អ៊ូថង ។  

សិលាចារឹក​និយាយ​ថា ទីក្រុង​លពបុរី​ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​រចនាសម្ព័ន្ធ​រដ្ឋបាល​នៃ ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ ​សូរ្យវរ្ម័នទី១ ។  ការគ្រប់គ្រងក្រុងលពបុរីបានផ្តល់ឱ្យ អាណាចក្រខ្មែរ នូវសិទ្ធិធ្វើពាណិជ្ជកម្មដែលឆ្លងកាត់តំបន់ ក្រាអ៊ីស្មូស ។ មាន​ភស្តុតាង​ខ្លះ​ថា អាណាចក្រ​ខ្មែរ​ក្រោម ​ព្រះបាទ​សូរ្យ​វរ្ម័ន​ទី​២ បាន​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ពួក​មន​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១២ លើ ​អធិបតេយ្យភាព ។ លពបុរីបានបញ្ជូនស្ថានទូតទៅប្រទេសចិននៅឆ្នាំ ១១១៥ និង ១១៥៥។  

លពបុរី (លវោ) ត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្នុងសៀវភៅទី៣ នៃ ការធ្វើដំណើរ របស់ Marco Polo ដែលវាត្រូវបានគេហៅថា លូចាឆ ។ នេះ​មក​ពី​ការ​បញ្ចេញ​សំឡេង​ភាសា​ចិន (កាតាំង) នៃ​លវោ «ឡូ-ហ៊ុក»។  ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេហៅថា "លូ-ហូ" នៅក្នុងជំពូកទី ២០ នៃ ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ យ័ន (元史 : Yuán Shǐ ) ប្រវត្តិផ្លូវការរបស់ម៉ុងហ្គោល ឬ រាជវង្សយាន នៃប្រទេសចិន។ ដោយសារតែកំហុសឆ្គងនៅក្នុង សៀវភៅទី ៣ នៃការធ្វើដំណើររបស់ Marco Polo នៃការធ្វើដំណើរទៅភាគខាងត្បូងពី ចំប៉ា ជាកន្លែងដែលឈ្មោះ ចាវ៉ា ត្រូវបានជំនួសដោយចម្ប៉ាជាចំណុចនៃការចាកចេញ Java Minor មានចម្ងាយ ១៣០០ ម៉ាយទៅភាគខាងត្បូងនៃ Java Major ជំនួសឱ្យចំប៉ា ឬនៅជិតផ្នែកបន្ថែមនៃ Terra Australis ។  ដូចដែលបានពន្យល់ដោយលោក Sir Henry Yule ដែលជានិពន្ធនាយកនៃការបោះពុម្ពជាភាសាអង់គ្លេសនៃ Marco Polo's Travels : "អ្នកភូមិសាស្ត្រមួយចំនួននៃសតវត្សទី ១៦ បន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពចាស់ដែលបានដឹកអ្នកដំណើរនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃកោះជ្វាទៅកាន់ទឹកដី Boeach (ឬ Locac) ដែលបានណែនាំនៅក្នុងផែនទីរបស់ពួកគេនូវទ្វីបមួយនៅក្នុងស្ថានភាពនោះ" ។ 

បន្ទាប់ពីការស្ថាបនា អាណាចក្រអយុធ្យា ក្នុងសតវត្សទី ១៤ ទីក្រុងលពបុរីគឺជាបន្ទាយដ៏រឹងមាំនៃអ្នកគ្រប់គ្រងរបស់អយុធ្យា។ វាបានក្លាយជារាជធានីនៃនគរក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ នរាយណ៍ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ១៧ ហើយស្តេចគង់នៅទីនោះប្រហែលប្រាំបីខែក្នុងមួយឆ្នាំ។

 បុរាណវិទ្យារកឃើញ 

 ឧបករណ៍ថ្មប្រឡាក់ជាច្រើនត្រូវបានគេរកឃើញនៅ ក្នុងស្រុក Ban Mi ដែលមានអាយុកាលតាំងពីសម័យ Paleolithic ក្នុងឆ្នាំ 1931។ 
 ឧបករណ៍មួយចំនួន កន្លែងបញ្ចុះសពមនុស្ស និងគ្រឿងសំរិទ្ធដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់យុគដែក ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងអាងទន្លេ Lop Buri ក្នុងឆ្នាំ 1964។ 
 ខ្សែដៃ និងអង្កាំដែលមានអាយុកាលពី 2700-3500 ឆ្នាំត្រូវបានបង្ហាញនៅឯ Ban Khok Charoen ក្នុងឆ្នាំ 1966-1970 ។ 
 គ្រោងឆ្អឹងមនុស្សសម័យបុរេប្រវត្តិ និងក្អមដីឥដ្ឋត្រូវបានរកឃើញនៅ Ban Tha Kae ក្នុងឆ្នាំ 1979។ 
 ប្រភពស្ពាន់មួយត្រូវបានគេរកឃើញនៅ Khao Wong Phrachan ក្នុងឆ្នាំ 1986-1994 ។ 

 ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៅថៃ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text