ប្រណាល

រូបភាពតូច| ប្រណាលមួយទៀតនៅ ប្រាសាទ Brihadisvara, Thanjavur
នៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទហិណ្ឌូ ប្រណាល ( IAST : praṇāla ) គឺជាច្រកបង្ហូរដែលភ្ជាប់ទៅនឹងជញ្ជាំងនៃ ប្រាសាទ ។ វា​បញ្ចេញ​ទឹក ​ថ្លា ឬ​វត្ថុ​រាវ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ចាក់​លើ​រូប​ព្រះ។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ភ័ស្តុតាងដំបូងបំផុតនៃ ប្រណាល អាចចុះកាលបរិច្ឆេទពីសតវត្សទី ១មុនគ.ស. ដល់សតវត្សទី ២ នៃគ.ស. នៅតំបន់បុរាណវិទ្យា Kankali Tila នៅភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា។ ប្រណាល បានបន្តប្រើក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងសម័យ គុប្ត ផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចម្លាក់ប្រណាលដែលឆ្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងនៅក្នុងសតវត្សទី 8 នៃគ.ស។ ប្រណាល គឺជារឿងធម្មតានៅក្នុងផ្នែកជាច្រើននៃប្រទេសឥណ្ឌា។ ពួកគេមិនសូវមានជាទូទៅនៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូនៃ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទេ លើកលែងតែនៅជ្វា។ 

ប្រណាល ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ប្រណាលិ, ណាល, ណាលី,  គោមុខ, ឬ និគ៌ម ។  អ្នកបុរាណវិទូជនជាតិបារាំងនៅសតវត្សទី ២០ មួយចំនួនបានប្រើពាក្យ "សោម-សូត្រសោមា-" ដើម្បីពិពណ៌នាប្រណាលanala ប៉ុន្តែអត្ថបទរបស់ឥណ្ឌាបានបែងចែកយ៉ាងច្បាស់រវាងពាក្យទាំងពីរសោម-សូត្រsūtra គឺជាបន្ទាតប្រណាលanala ត្រូវបានដាក់។ 

 ការរចនា 
ប្រណាល ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​បង្ហូរ​ទឹក អភិសេក-តេថ៌មអភិសេក-, ទឹកឃេោ,។ ។ghee, ល​ដែល​បាន​ចាក់​លើ​រូប​ព្រះ​នៃ​ប្រាសាទ​។ 

ប្រភេទប្រណាលទូទៅបំផុតនៅក្នុងប្រាសាទប្រវត្តិសាស្ត្រគឺ មករ-ប្រណាលមករ- ដែលស្រដៀងនឹង gargoyle អឺរ៉ុប។ វាពណ៌នាអំពីសត្វសមុទ្រទេវមករ។  មករ- ប្រណាល ប្រហែលជាបណ្តាលមកពីការផ្សារភ្ជាប់គ្នារបស់សត្វជាមួយនឹងទឹក។  អត្ថបទនៃសតវត្សទី ១១ Samarangana Sutradhara បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យធ្វើ ប្រណាលិ (មានន័យថា ប្រណាល) បង្ហូរជុំវិញទីសក្ការៈដោយមានច្រកចេញជារាង គ្រឹះ (ឬ មករ ) ។ Vastushastra របស់ Vishvakarma ដែលជាការបញ្ចប់ចុងសតវត្សរ៍ទី ១១ លើ ស្ថាបត្យកម្ម មារុ-គុជ៌រ ក៏និយាយអំពី ប្រណាល ផងដែរ។  Aparajita-prchchha ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទនៅចុងសតវត្សទី ១២ ដល់ដើមសតវត្សទី ១៣ សំដៅទៅលើ មករ-ប្រណាលមករ- ដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីលុបទឹកចេញពីប្រាជគតិgati (វេទិកា) ។ 

 ឯកសារយោង