ឈុតថៃព្រះរាជនិយម

ឈុតថៃព្រះរាជនិយម ដែលគេស្គាល់ជា ភាសាថៃ ថា  ( RTGS : chut thai phra ratcha niyom) រួមបញ្ចូលទាំងសំលៀកបំពាក់ជាច្រើនឈុតឬ ឈុតថៃ ដែលត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ប្រើជា សំលៀកបំពាក់ជាតិ ក្នុងឱកាសផ្លូវការ។ ទោះបីជាត្រូវបានពិពណ៌នា និងមានបំណងសម្រាប់ប្រើជាសំលៀកបំពាក់ជាតិក៏ដោយ ពួកវាមានដើមកំណើតទំនើប ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សទី 20 ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]

 ឈុតថៃផ្លូវការសម្រាប់បុរស 
រូបភាពតូច| អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ Abhisit Vejjajiva ពាក់អាវ ព្រះរាជទាន
សំលៀកបំពាក់ជាតិរបស់បុរសត្រូវបានគេស្គាល់ថា សឿព្រះរាជទាន (  'អាវដែលប្រោសព្រះរាជទាន') ។ វាត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបម្រើជាសំលៀកបំពាក់ជាតិដោយជាងកាត់ដេររាជវង្ស រួមមាន Chupat Chuto, Phichai Watsanasong, និង Sompop Louilarpprasert សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រ Bhumibol Adulyadej ក្នុងឆ្នាំ 1979 ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យឧត្តមសេនីយ៍ Prem Tinsulanonda ដែលពេលនោះជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងពាក់ជាសាធារណៈ។ .   Prem នៅតែជាអ្នកពាក់អាវដែលមានការទទួលស្គាល់ច្រើនជាងគេ បើទោះជាវាត្រូវបានទទួលយកដោយមនុស្សជាច្រើន ជាពិសេសអ្នកនយោបាយ និងមន្ត្រីស៊ីវិលក្នុងឱកាសពិសេសក៏ដោយ។ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ពាក់​អាវ​សម្រាប់​ពិធី​ដូច​ជា​ពិធី​មង្គលការ​របស់​ពួក​គេ​ជា​ដើម។

អាវ​នេះ​ចែក​រំលែក​រូបរាង​នៃ​អាវ ​រាជបៈតែន ដែល​ខ្លួន​វា​ជា ​អាវធំ Nehru ដែល​គេ​ទទួល​យក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ (នៅ​ប្រទេស​ថៃ)។ អាវព្រះរាជទាន ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជាក់​ថា មាន​កអាវ​មាន​កម្ពស់ ៣,៥ ទៅ ៤​សង់ទីម៉ែត្រ ដោយ​ត្រូវ​បាន​កាត់​បន្តិច​នៅ​សងខាង ដេរភ្ជាប់ ​នៅ​គែម​កអាវ អាវកាក់ និង​ដៃអាវ ដោយ​មាន​ប៊ូតុង​មូល​ចំនួនប្រាំ គ្របដណ្ដប់​ដោយ​សម្ភារៈ​ដូចគ្នា ឬ ស្រដៀងនឹងអាវ។ វាគួរតែមានហោប៉ៅខាងក្រៅពីរនៅខាងមុខ នៅកម្រិតមួយខ្ពស់ជាងឡេវទាបបំផុត អាចមានហោប៉ៅសុដន់ខាងឆ្វេង ហើយអាចបញ្ចេញ ឬអត់បាន។ អាវនេះមានបីប្រភេទ៖ ដៃខ្លី ដៃវែង និងដៃវែងដែលមាន ខ្សែក ដែលមានចាប់ពីតិចបំផុតរហូតដល់ផ្លូវការបំផុតរៀងៗខ្លួន។ កំណែដៃវែងគួរតែមាន ក្រវ៉ាត់ក ប្រវែងពី 4 ទៅ 5 សង់ទីម៉ែត្រនៃសម្ភារៈដូចគ្នាទៅនឹងអាវ ហើយខ្សែក្រវាត់នៅពេលប្រើ គួរតែដេរប៉ាក់នៅផ្នែកខាងឆ្វេង។ អាវ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពាក់​ជា​មួយ​នឹង​ខោ​ដូច​ជា​ជាមួយ​នឹង ​អាវ​ក្រៅ ។ 

 ឈុតថៃផ្លូវការសម្រាប់ស្ត្រី 
រូបភាពតូច|258x258ភីកសែល| ម្ចាស់ក្សត្រី Sirikit ស្លៀកឈុត "ឈុតថៃចក្រី"
នៅពេលដែលម្ចាស់ក្សត្រី Sirikit អមដំណើរព្រះមហាក្សត្រក្នុង ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ ទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ 1960 នាងបានកត់សម្គាល់ថាមានតម្រូវការសម្រាប់សំលៀកបំពាក់ជាតិទំនើបដែលសមរម្យសម្រាប់ការស្លៀកពាក់ជាផ្លូវការ។ ព្រះមហាក្សត្រិយានីបានសិក្សាស្រាវជ្រាវក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសម្លៀកបំពាក់រាជវង្ស ហើយការរចនាផ្លូវការចំនួនប្រាំបីត្រូវបានបង្កើតឡើង និងផ្សព្វផ្សាយដោយព្រះមហាក្សត្រិយានី និងជំនួយការរបស់ទ្រង់។ ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា ឈុតថៃរឿនទន, ចិត្រលដា, អមរិន្ទ, បរមវិមាន, ចក្រី, តុសិត, ចក្រព័ត្រ និង ស៊ីវិល័យ ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សំលៀកបំពាក់ទាំងនេះក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាប្រចាំពីសំណាក់សាធារណជនផងដែរ។ 

 ឈុត ថៃ ចក្រី 
ឈុត ថៃចក្រី (   ) គឺជាសម្លៀកបំពាក់ផ្លូវការ និងឆើតឆាយ។ ស្បៃ ពីលើដែលរុំតាមរចនាបថបុរាណ (ប៉ាក់លើស្មាមួយ ហើយទុកម្ខាងទៀតទទេ) ត្រូវបានផលិតឡើងដោយប្រើបច្ចេកទេសត្បាញហៅថា "យក់" ។ យក់នបង្កើតកម្រាស់បន្ថែមនៅក្នុងក្រណាត់ដោយមិនបន្ថែមខ្សែស្រឡាយបន្ថែម។ ជាញឹកញាប់ ការប៉ះនៃអំបោះពណ៌មាស ឬប្រាក់ត្រូវបានបន្ថែម ដែលធ្វើឱ្យក្រណាត់មានតម្លៃថ្លៃជាង។ ឈុតថៃ បញ្ចប់ដោយ ស៊ីញ ជាសំពត់រុំពេញប្រវែង មានផ្នត់ពីរនៅខាងមុខ ហៅថា ណាណាង (   )

 ឈុត ថៃ បរមវិមាន 
ឈុតថៃបរមវិមាន (  ) ក៏ជាសំលៀកបំពាក់ពេលល្ងាចផ្លូវការផងដែរ រួមមានអាវដៃវែង កមូល ដែលមានឡេវនៅខាងមុខ ឬខាងក្រោយ។ អាវ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចង​នៅ​ពី​ក្រោម​ស៊ីញ​ដោយ​មាន​អង្កត់​ខាង​មុខ (ណា-ណាង)។ សាច់ក្រណាត់ត្រូវបានបិទភ្ជាប់ដើម្បីបង្កើតរូបរាង និងអារម្មណ៍ដ៏ប្រណិត។ ប្រវែង សិញ ត្រឹមប្រហែលកជើង។ សំពត់ និង​អាវ​ត្រូវ​បាន​ដេរ​ជាប់​គ្នា​ដូច​ជា​រ៉ូប​មួយ​ឈុត​ដែល​ស្ទីល​សម​សម្រាប់​អ្នក​ពាក់​រាង​ខ្ពស់​និង​រាង​ស្លីម។ វាអាចត្រូវបានពាក់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ផ្លូវការឬពាក់កណ្តាលផ្លូវការដូចជាពិធីសម្ព័ន្ធឬព្រះរាជមុខងារ។ គ្រឿងតុបតែងរាជក៏ត្រូវបានពាក់ផងដែរ។

 ឈិត ថៃ តុសិត 
ឈុតថៃតុសិត (  ) គឺជាសំលៀកបំពាក់ពេលល្ងាច យករូបរាងជារ៉ូបគ្មានដៃ បែបបស្ចិមប្រទេស ជាមួយនឹងខ្សែកធំទូលាយ ធ្វើពីសូត្រ ឬអាវទ្រនាប់។ សំពត់ និង​កំពូល​ត្រូវ​បាន​ដេរ​ភ្ជាប់​គ្នា​ដើម្បី​ឱ្យ​ពួកគេ​បង្កើត​ជា​រ៉ូប​តែមួយ។

 ឈិត ថៃ សិវាឡៃ 
ឈុតថៃសិវាឡៃ (  ) ឈុតថៃពេលល្ងាចផ្លូវការដែលពាក់សម្រាប់ព្រះរាជពិធីបុណ្យគឺស្រដៀងទៅនឹង បរមវិមាន ដែរ ប៉ុន្តែមានខ្សែពីលើស្មាស្រដៀងនឹងស្បៃ។ វាត្រូវបានគេជឿថាពាក្យ "សិវាឡៃ" មានប្រភពមកពីពាក្យអង់គ្លេស "ស៊ីវិល" ។

 ឈុត ថៃ ចក្រព័ត្រ 
ឈុតថៃចក្រព័ត្រ (  ) មាន​ក្បាច់​ខ្ចប់​បែប​ប្រពៃណី​ដូច​ជា​ចក្រី ប៉ុន្តែ​ក្រាស់​ជាង​ដោយ​មាន​ប៉ាក់​ពេញ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ និង​ក្រប​ក្រសោប។ ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​អភិរក្ស និង​ជា​ផ្លូវការ​ជាង​ចក្រី​ទៅ​ទៀត សំលៀកបំពាក់​អាច​ពាក់​បាន​សម្រាប់​តែ​ព្រះរាជ​ពិធី​ដ៏​សំខាន់​ឬ​បុណ្យ​ជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ។

 ឈិត ថៃ អមរិន្ទ 
ឈុតថៃអមរិន្ទ ( ) គឺជាសំលៀកបំពាក់ពេលល្ងាចដែលធ្វើពីក្រណាត់អំបោះ។ ជាមួយនឹងរចនាប័ទ្មនេះអ្នកពាក់មិនត្រូវពាក់ខ្សែក្រវ៉ាត់ទេ។ អាវ​នេះ​អាច​មាន​រាង​ទូលាយ ឬ​ក​មូល។ ប្រវែងដៃអាវស្ថិតនៅខាងក្រោមកែងដៃ។ ភាពស្រស់ស្អាតនៃឈុតថៃនេះគឺវាយនភណ្ឌ និងគ្រឿងបន្លាស់របស់វា។ វា​អាច​ប្រើ​សម្រាប់​អាហារ​ពេល​ល្ងាច ឬ​ក្នុង​ពិធី​ចម្រើន​ព្រះជន្ម​។ គ្រឿងតុបតែងរាជត្រូវបានពាក់។

 ឈុត ថៃ ចិត្រលដា 
ឈុតថៃចិត្រលដា ( ) ជាមួយនឹងក្រុម brocaded របស់ខ្លួននៅ ហេម នៃ សិញ នេះ, ជាចម្បងពាក់ពេលថ្ងៃ។ វា​អាច​ពាក់​ជាមួយ​នឹង​អាវ​សូត្រ​ដៃ​វែង ដោយ​មាន​ការ​បើក​ខាង​មុខ​ដោយ​មាន​ឡេវ​ប្រាក់ ឬ​មាស​លម្អ​ចំនួន​ប្រាំ។ សិញ គឺ​ជា​ការ​រុំ​ដោយ​ធម្មតា។ វា​អាច​ពាក់​ទៅ​ក្នុង​ពិធី​ដែល​មិន​ផ្លូវការ​ពេក​ដូច​ជា​ការ​ស្វាគមន៍​ភ្ញៀវ​រាជវង្ស​ផ្លូវការ​នៅ​ព្រលាន​យន្តហោះ។ អ្នក​ពាក់​មិន​ចាំ​បាច់​ពាក់​គ្រឿង​លម្អ​រាជ​ទេ ប៉ុន្តែ​ពណ៌​និង​រចនាប័ទ្ម​គួរ​តែ​សមរម្យ។

 ឈុតថៃរឿនទន 
ឈុតថៃរឿនទន ( ) គឺជាសំលៀកបំពាក់ធម្មតាបំផុតនៃសំលៀកបំពាក់ទាំងអស់។ វារួមបញ្ចូលសូត្រដែលមានឆ្នូតផ្ដេក ឬបញ្ឈរ ឬពណ៌ធម្មតា ជាមួយនឹងក្រុមលំនាំនៅ សិញ ឬហែម ជួនកាលបត់ទៅម្ខាង។ អាវ​ដែល​គ្មាន​ក​អាវ​ដែល​ទៅ​ជាមួយ​នោះ​ត្រូវ​បាន​បំបែក​ពី​សំពត់​ប្រវែង​កជើង។ ដៃអាវមានប្រវែងកែងដៃ ហើយអាវមានបើកខាងមុខ។ វាស័ក្តិសមសម្រាប់មុខងារធម្មតា និងក្រៅផ្លូវការ ដូចជាពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាជាដើម។

 សូមមើលផងដែរ។ 

 ចងក្បិន
 ឈុតថៃ
 រាជបំតែន
 សំពត់
 ស្បៃ
 សិញ
 ស៊ូតឡាវ