ស្នាមព្រះបាតព្រះពុទ្ធ

រូបភាពតូច| ស្នាម​ព្រះបាត ​ព្រះ​ពុទ្ធ ​មាន ​ព្រះ​ធម្មចក្រ និង ​ត្រៃ​រតនៈ សតវត្ស​ទី ១ គន្ធារ
រូបភាពតូច| ពុទ្ធបាត ឈើទាល លម្អដោយមាតាគុជ និងកែវ។ សិល្បៈ​ឡាន​ណា​ចុង​សតវត្ស​ទី​១៥​ដល់​ដើម​សតវត្ស​ទី​១៦ ។ វត្ត Phra Singh Woramahaviharn
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ស្នាម​ព្រះបាត​ព្រះពុទ្ធ​នៅ​ច្រក​ចូល​ប្រាសាទ ​សីមា​ម៉ាឡាកា
ស្នាម​ព្រះបាត​ព្រះពុទ្ធ ( សំស្ក្រឹត ​: ពុទ្ធបាទ, Buddhapada ) ជា​រូប​មាន​រាង​ដូច​ជា​ស្នាម​ព្រះបាត ​ព្រះពុទ្ធ​គោតម ឬ​ព្រះបាត​ទាំង​ពីរ។ មានទម្រង់ពីរ៖ ធម្មជាតិ ដូចមាននៅក្នុងថ្ម ឬថ្ម ហើយដែលបង្កើតដោយសិប្បនិម្មិត។  "ធម្មជាតិ" ជាច្រើនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ថា មិនមែនជាស្នាមព្រះបាតរបស់ព្រះពុទ្ធពិតប្រាកដនោះទេ ប៉ុន្តែជាការចម្លង ឬតំណាងនៃពួកវា ដែលអាចចាត់ទុកថា ជាសារីរិកធាតុ ( ពុទ្ធសាសនិកជន ) ហើយក៏ជាតំណាង អនិច្ចកម្ម និងជានិមិត្តរូបនៃព្រះពុទ្ធផងដែរ។ 

 និមិត្តសញ្ញា 
ស្នាម​ព្រះបាត​ព្រះពុទ្ធ​មាន​ច្រើន​ពាសពេញ​ទ្វីប​អាស៊ី ដែល​មាន​អាយុ​កាល​ផ្សេងៗ​គ្នា។  អ្នកនិពន្ធជនជាតិជប៉ុន   ដែលបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងការតាមដានដានព្រះបាតក្នុងប្រទេសអាស៊ីជាច្រើនបានប៉ាន់ប្រមាណថាគាត់បានរកឃើញស្នាមជើងបែបនេះច្រើនជាង 3,000 ក្នុងចំណោមនោះប្រហែល 300 នៅ ប្រទេសជប៉ុន និងច្រើនជាង 1,000 នៅ ស្រីលង្កា ។  ជារឿយៗគេមានសញ្ញាសម្គាល់ដូចជា ព្រះធម៌ទេសនា នៅចំកណ្តាលនៃបាតព្រះបាត ឬសញ្ញាសម្គាល់ព្រះពុទ្ធ ៣២, ១០៨ ឬ១៣២ ដែលឆ្លាក់ ឬលាបលើបាតព្រះបាត។ 

នៅលើកំពូល Sri padaya ក្នុងប្រទេសស្រីលង្កា ស្ថិតក្នុងចំណោមស្នាមព្រះបាតដ៏ធំ និងល្បីល្បាញបំផុត។  រឿងព្រេងពុទ្ធសាសនាបានអះអាងថា ក្នុងព្រះជន្មរបស់ព្រះអង្គ ព្រះពុទ្ធបានយាងទៅប្រទេសស្រីលង្កា ហើយបានបន្សល់ទុកនូវស្នាមព្រះបាតរបស់ព្រះអង្គនៅលើប្រទេសស្រីលង្កា ដើម្បីបង្ហាញពីសារៈសំខាន់របស់ប្រទេសស្រីលង្កាថាជាអ្នកបន្តការបង្រៀនរបស់ព្រះអង្គ ហើយក៏បានបន្សល់ទុកនូវស្នាមព្រះបាតនៅគ្រប់ដែនដី ដែលការបង្រៀនរបស់ព្រះអង្គនឹងត្រូវបានទទួលស្គាល់។  នៅ ប្រទេសថៃ ស្នាមព្រះបាត "ធម្មជាតិ" ដ៏សំខាន់បំផុតដែលបានបង្កប់នៅក្នុងថ្មគឺនៅ Phra Phutthabat នៅកណ្តាលប្រទេសថៃ។  នៅ ប្រទេសចិន ក្នុង រាជវង្សថាង ការរកឃើញស្នាមព្រះបាតធំនៃព្រះពុទ្ធនៅ ចេងចូវ បានធ្វើឱ្យព្រះចៅអធិរាជ Wu Zetian សម្ពោធព្រះនាមរជ្ជកាលថ្មីនៅឆ្នាំនោះឆ្នាំ 701 នៃគ.ស ដែលចាប់ផ្តើមសម័យ Dazu (ព្រះបាតធំ)។  

ស្នាម​ព្រះបាត​ជា​វត្ថុ​ចម្លាក់​មាន​ប្រវត្តិ​ជា​យូរ​មក​ហើយ​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​ឧទាហរណ៍​ដំបូង​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។  ទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងកំឡុងសម័យមុន គ្រិកូ-ពុទ្ធសាសនា នៃ សិល្បៈព្រះពុទ្ធសាសនា នៅ Sanchi, Bharhut និងកន្លែងផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា,  រួមជាមួយនឹង បូ-មែកធាង និង ធម្មចក្រ ។  ក្រោយ​មក ប្រពៃណី​ធ្វើ​ស្នាម​ជើង​បាន​លេច​ធ្លោ​នៅ​ប្រទេស​ស្រីលង្កា កម្ពុជា ភូមា និង​ថៃ។  

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រូបភាពតូច| រូបចម្លាក់ថ្មនៃការគោរពបូជាព្រះពុទ្ធបាទ
ការ​គោរព​ព្រះបាត ​​គ្រូ ឬ ​អាទិទេព ​គឺ​ជា​រឿង​ធម្មតា​នៅ​ក្នុង ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​បុរាណ ដោយ​ដាក់​ក្បាល​នៅ​ក្រោម ឬ​ក្រោម​ជើង​របស់​គេ ជា​កាយវិការ​ពិធី​ដែល​បញ្ជាក់​ពី​ឋានានុក្រម។  ក្នុងនាមជា ចេតិយ ស្នាមព្រះបាតរបស់ព្រះពុទ្ធត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមវិធីផ្សេងៗគ្នា។ ខ្លះ​ជា ​ឧត្ដេរិកា ជា​សារីរិកធាតុ​តំណាង ហើយ​ខ្លះ​ទៀត​ជា ​ព្រះ​ពោធិសត្វ ជា​សរីរិកធាតុ​នៃ​ការ​ប្រើប្រាស់ ឬ​ទំនាក់ទំនង ហើយ​ម្ដងម្កាល សរីរិក ដូច​ជា​មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​ជា​ជើង​ព្រះ​ទេ តែ​ជា​បាត​ជើង​របស់​ព្រះពុទ្ធ​ផ្ទាល់។ រូបភាពខ្លះនៃស្នាមព្រះបាតអាចបង្ហាញពីព្រឹត្តិការណ៍នៅក្នុងជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធ ប៉ុន្តែខ្លះទៀតអាចជារូបភាពរបស់មនុស្សដែលគោរពបូជានៅទីសក្ការបូជាស្នាមជើង។  
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Japanese-language text