ទេឧល

ទេឧល ( Odia:  deuḷa ; English: Deula) គឺជាធាតុស្ថាបត្យកម្មនៅក្នុង ប្រាសាទហិណ្ឌូ ក្នុងរចនាប័ទ្ម ស្ថាបត្យកម្មកលិង្គ នៃប្រាសាទ Odishan នៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌា។  ជួនកាល ប្រាសាទទាំងមូលក៏ត្រូវបានគេហៅថា ទេឧល ផងដែរ។ ពាក្យ "ទេឧល" ជា ភាសា Odia មានន័យថា សំណង់អគារដែលសាងសង់ឡើងជាមួយនឹងរចនាប័ទ្មជាក់លាក់មួយដែលត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងប្រាសាទភាគច្រើនមកពី Odisha ។  ទេឧល ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ដែរ ទោះ​បី​ជា​ប្រាសាទ ទេឧល ក៏​មាន​ទម្រង់​ផ្សេង​គ្នា​នៅ​ក្នុង​តំបន់ Manbhum នៃ​ភាគ​ខាងលិច Bengal ដែរ។

ទេឧល មានបីប្រភេទ៖  បើនិយាយពីវាក្យសព្ទទូទៅរបស់ឥណ្ឌាខាងជើង រេខទេឧល (rekha deul) គឺជាទីសក្ការៈ និងប៉មពីលើវា រៀងគ្នា គភ៌គ្រឹះ និង សិខរ ដែលជា បិធទេឧល (pida deul) គឺ មណ្ឌប ដែលជាកន្លែងដែលអ្នកស្មោះត្រង់មានវត្តមាន។ សិខរទេឧល គឺជាទម្រង់ជំនួសនៃប៉មពីលើទីសក្ការៈ ដែលមានរាងស្រដៀងនឹងក្លោងទ្វារប្រាសាទ គោបុរៈ រាងពងក្រពើនៅក្នុង ស្ថាបត្យកម្មទ្រាវិឌ ភាគខាងត្បូង។

 រេខទេឧល 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Lingaraja ឧទាហរណ៍នៃ "សិខរទេឧល" ។
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Shantinath Shiva នៅ Shihar ក្បែរ Jayrambati, West Bengal ។
រេខ នៅក្នុង Odia មានន័យថាបន្ទាត់ត្រង់។ វា​គឺ​ជា​អគារ​ខ្ពស់​មួយ​ដែល​មាន​រាង​ជា​ដុំ​ស្ករ​មើល​ទៅ​ដូច​ជា សិខរ ។ វាគ្របដណ្តប់ និងការពារទីសក្ការៈបូជា ( គភ៌គ្រឹះ ) ។ ឧទាហរណ៍ :

 សិខរ នៃ ប្រាសាទ Lingaraja នៅ Bhubaneswar
 សិខរ នៃ ប្រាសាទ Jagannath នៅ Puri
 ប្រាសាទ Jagannath នៅ Nayagarh
 ប្រាសាទ Uttaresvara Siva នៅ Bhubaneswar
 សិខរ នៃ ប្រាសាទ Yameshwar នៅ Bhubaneswar
 សិខរ នៃប្រាសាទ Shantinath Shiva នៅភូមិ Shihar ក្បែរ Jayrambati, Bankura, West Bengal

 បិធទេឧល 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ប្រាសាទ Konark Sun ជាឧទាហរណ៍នៃ "បិធទេឧល" (ប៉មធំជាងនេះនៅខាងក្រោយបានដួលរលំ) ។
វាជាអគាររាងការ៉េ ជាធម្មតាមានដំបូលរាងពីរ៉ាមីត ជាជាងប៉ម វិមាន លើជម្រកនៃប្រាសាទនានានៅភាគខាងត្បូងនៃ ស្ថាបត្យកម្ម ទ្រាវិឌ ។ សម្រាប់សាល ឬបន្ទប់បម្រើនៃប្រាសាទ។ ឧទាហរណ៍

 Jagamohana (សាលប្រជុំ) នៃ ប្រាសាទព្រះអាទិត្យ នៅ Konârak
 Jagamohana នៃ ប្រាសាទ Yameshwara នៅ Bhubaneswar
 Jagamohana នៃប្រាសាទ Shantinath Shiva នៅ Jayrambati, Bankura, West Bengal
 ប្រាសាទ Digambara Jaina, Khandagiri នៅ Bhubaneswar

 ខករទេឧល 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| Baitala Deula ឧទាហរណ៍នៃ "ខករទេឧល" ។
ខករទេឧល គឺជា​អគារ​រាង​ចតុកោណ​ដែល​មាន​ដំបូល​រាង​ពីរ៉ាមីត​កាត់​ខ្លី​ដូច ​គោបុរៈ ។ ឈ្មោះ​នេះ​ចេញ​មក​ពី​ខករ (​ពពែ​) ដោយសារ​រាង​ដំបូល ។ ប្រាសាទ​នៃ​អាទិទេព ​ស្ត្រី ​ជា​ប្រាសាទ​នៃ​ប្រភេទ​នោះ។ ឧទាហរណ៍ :

 Baitala Deula, Bhubaneswar (ឧទ្ទិសដល់ Chamunda )
 Varahi Deula, Chaurasi, ស្រុក Puri (ឧទ្ទិសដល់ Varahi )
 ប្រាសាទ Brahmi, Chaurasi
 Kedara Gouri, Bhubaneswar
 ប្រាសាទ Narayani, Khalikote (ឧទ្ទិសដល់ Durga )
 ប្រាសាទ Durga, Banki