មហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ)

រោងមហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ) ដែលគេស្គាល់ថាជា រោងមហោស្រពក្រុងសៃហ្គន (    ) គឺជារោងល្ខោនមួយនៅទីក្រុងហូជីមិញ( ព្រៃនគរ) ប្រទេសវៀតណាម ។ វាជាឧទាហរណ៍នៃស្ថាបត្យកម្មអាណានិគមបារាំង នៅវៀតណាម។

សាងសង់ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៧ ដោយស្ថាបត្យករជនជាតិបារាំង អឺជែន ហ្វេរិត  ជាអូប៉េរាសៃហ្គន (Opéra de Saïgon ) អគារ៥០០ អាសនៈត្រូវបានបម្រើជាកន្លែងរបស់សភាជាតិឯកអគ្គរដ្ឋទូតពីឆ្នាំ១៩៥៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៧ ហើយបន្ទាប់មកជាទ្វេសភា : សភាជាន់ទាប (Hạ Nghị Viện) និងព្រឹទ្ធសភា (Thượng Nghị Viện) នៃរដ្ឋសភាវៀតណាមខាងត្បូង ក្រោយឆ្នាំ១៩៥៦។ ហើយក៏បានប្រារព្ធធ្វើសភាប្រជាជន (Đại hội đại biểu Nhân dân) នៃសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង ពីឆ្នាំ ១៩៧៥ ផងដែរ។ វាមិនមែនរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៦ ដែលវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ម្តងទៀតជារោងមហោស្រព ហើយផ្នែកខាងមុខត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩៥ ។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
បន្ទាប់ពីការលុកលុយកូសាំងស៊ីន និងការបង្កើតអាណានិគមមួយ នៅឆ្នាំំំំ១៨៦៣ អាណានិគមបារាំងបានអញ្ជើញក្រុមហ៊ុនមហោស្រពមួយទៅកាន់ទីក្រុងសៃហ្គន ដើម្បីសម្តែងសម្រាប់កងទាហានបារាំងនៅក្នុងផ្ទះវីឡារបស់ឧត្តមនាវីបារាំងនៅទីលាននាឡិកា (Place de l'Horloge) (បច្ចុប្បន្នជ្រុង ផ្លូវ ង្វៀនដូ និង ដុងខឺយ)។ មួយសន្ទុះក្រោយមក រោងមហោស្រពបណ្ដោះអាសន្នមួយត្រូវបានសាងសង់នៅទីតាំងនៃអ្វីដែលឥឡូវនេះជាសណ្ឋាគារការ៉ាវេលឡេ ។ នៅឆ្នាំ១៨៩៨ ការសាងសង់រោងមហោស្រពថ្មីបានចាប់ផ្តើមនៅលើទីតាំងនៃកន្លែងចាស់ ហើយវាត្រូវបានបញ្ចប់ត្រឹមថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩០០។

រវាង សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និង សង្គ្រាមលោកលើកទី២ រាល់ការចំណាយលើការចល័ត និងការចល័តទ័ព ព្រមទាំងការចំណាយផ្សេងទៀតសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនល្ខោនពីប្រទេសបារាំងទៅកាន់ទីក្រុងសៃហ្គនត្រូវបានបង់ដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុង។ ទោះបីជាការពិតដែលរោងមហោស្រពត្រូវបានគ្រោងទុកជាកន្លែងកម្សាន្តសម្រាប់មនុស្សវណ្ណៈកណ្តាលដែលកំពុងកើនឡើងក៏ដោយ ក៏ទស្សនិកជនរបស់វាបានធ្លាក់ចុះ ដោយសារក្លឹបរាត្រី និងសាលរាំកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងទីក្រុង។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ ការ​សម្ដែង​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ហាញ​តែ​ម្ដង​ម្កាល ខ្លះ​ជា​ការ​ប្រគំ​តន្ត្រី និង​កម្មវិធី​ កាយឡុង ផ្សេង​ទៀត។

បន្ទាប់ពីការរិះគន់ចំពោះមុខរោងមហោស្រព និងការចំណាយខ្ពស់ក្នុងការរៀបចំការសម្តែង រដ្ឋាភិបាលក្រុងមានបំណងបង្វែររោងមហោស្រពទៅជាសាលប្រគុំតន្ត្រី (Salle de Concert) ប៉ុន្តែវាមិនដែលត្រូវបានអនុវត្តនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការតុបតែង ចម្លាក់ និងរូបចម្លាក់ត្រូវបានដកចេញពីមុខរោងមហោស្រពក្នុងឆ្នាំ១៩៤៣ ដើម្បីធ្វើឱ្យល្ខោនមើលទៅក្មេងជាងវ័យ។ នៅឆ្នាំ១៩៤៤ រោងមហោស្រពត្រូវបានខូចខាតដោយសារការវាយប្រហារតាមអាកាស របស់សម្ព័ន្ធមិត្ត ប្រឆាំងនឹងកងទ័ពអធិរាជជប៉ុន ហើយរោងមហោស្រពបានឈប់ដំណើរការ។ នៅពេលដែលជប៉ុនចុះចាញ់នឹងកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត បារាំងបានត្រលប់ទៅកូសាំងស៊ីនវិញ។ នៅឆ្នាំ១៩៥៤ ការបរាជ័យរបស់បារាំងនៅ សមរភូមិដៀនបៀនផុ បាននាំឱ្យមាន កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងហ្សឺណែវ ក្នុងឆ្នាំដដែល។ បន្ទាប់មក រោងមហោស្រព​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ជម្រក​បណ្ដោះអាសន្ន​សម្រាប់​ជន​ស៊ីវិល​បារាំង​ដែល​មក​ពី​វៀតណាម​ខាង​ជើង។

នៅឆ្នាំ១៩៥៥ រោងមហោស្រពត្រូវបានស្ដារឡើងវិញជាអាសនៈនៃសភាជាន់ទាបនៃរដ្ឋវៀតណាម បន្ទាប់មកសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ។ បន្ទាប់ពីការ ដួលរលំនៃទីក្រុងសៃហ្គន(ព្រៃនគរ) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តបណ្តោះអាសន្នបានចាប់ផ្តើមរៀបចំសភាប្រជាជននៅរោងមហោស្រព។ បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមប្រទេសវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ អគារនេះត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនូវមុខងារដើមរបស់ខ្លួនជារោងមហោស្រព។ នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ក្នុងឱកាសគម្រប់ខួប ៣០០ ឆ្នាំនៃការបង្កើតទីក្រុងសៃហ្គន (ព្រៃនគរ) រដ្ឋាភិបាលក្រុងបានជួសជុលផ្នែកខាងមុខនៃរោងមហោស្រព។

ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ស្ថានីយ៍ផ្ទះល្ខោនអូប៉េរ៉ា មេត្រូរបស់ទីក្រុងហូជីមិញ(ព្រៃនគរ) បានបើកឱ្យសាធារណជនទស្សនា ដោយប្រតិបត្តិការ ខ្សែទី១ គ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០២៣។ 

 សូម​មើល​ផង​ដែរ 

 តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ 

 ឯកសារយោង