ពិធីហែរនាងម៉ែវ

ពិធីហែរនាងម៉ែវ (   ) គឺជាការដង្ហែរឆ្មា តាមបែប ប្រពៃណីបែបប្រពៃណី ដែលអាចមើលឃើញនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាភាគកណ្តាល និង ភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ក្នុងគ្រាមានគ្រោះរាំងស្ងួត ចាប់ពីខែឧសភា រហូតដល់ខែសីហា។

 ការពិពណ៌នា 
ពិធី​ធ្វើ​ភ្លៀង​របស់ ពិធីហែរនាងម៉ែវ ភាគច្រើន​ធ្វើ​ដោយ​កសិករ​នៅ​ភាគ​កណ្តាល និង​ភាគឦសាន​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។  ពិធីនេះក៏ត្រូវបានប្រារព្ធនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ទោះបីជាវាមិនច្បាស់ថាពិធីនេះមានដើមកំណើតមកពីណាក៏ដោយ ថាតើវាស្ថិតនៅក្នុងអរិយធម៌អង្គរជាច្រើនសតវត្សមកហើយ ឬថ្មីៗនេះនៅក្នុងប្រទេសឡាវក៏ដោយ។ 

ឆ្មា Sisawat Siamese ឬបើមិនដូច្នេះទេឆ្មាខ្មៅត្រូវបានជ្រើសរើសហើយដាក់ក្នុងកន្ត្រកឬស្សីឬផ្តៅដែលគ្របដោយគម្របដើម្បីជៀសវាងឆ្មាពីការរត់។ ឆ្មា​ពណ៌​ពពក ឬ​ខ្មៅ​ត្រូវ​បាន​គេ​ពេញ​ចិត្ត​ព្រោះ​គេ​គិត​ថា​នាំ​សំណាង។ កន្ត្រក​ត្រូវ​បាន​ព្យួរ​នឹង​បង្គោល​ឈើ ឬ​ឫស្សី ដែល​ដឹក​ដោយ​អ្នក​ច្រក​ពីរ។ ទៀនប្រាំគូ និងផ្កាប្រាំគូ។ កូនច្បងក្នុងចំណោមអ្នកធ្វើពិធី ចាប់ផ្តើមដង្ហែដោយសុំឆ្មាផ្តល់ទឹកភ្លៀងដល់ដី បន្ទាប់មកក្បួនដង្ហែជាមួយក្រុមតន្រ្តីដើរតាមដងផ្លូវក្នុងភូមិសុំឱ្យអ្នកទស្សនាចាក់ទឹកឆ្មា។ 

ក្បួនដង្ហែជាធម្មតាធ្វើឡើងនៅពេលដែលគ្រោះរាំងស្ងួតក្លាយជាបញ្ហាកង្វល់របស់កសិករ។ ជាធម្មតា អ្នកភូមិចាប់ផ្តើមដាំនៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ បន្ទាប់ពី ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល នៅដើមខែឧសភា។ ដោយមិនមានភ្លៀងធ្លាក់បន្ទាប់ពីពិធីនេះ អ្នកភូមិជាធម្មតាសម្រេចចិត្តធ្វើពិធីដង្ហែឆ្មា។ 

ក្បួនដង្ហែឆ្មាមានភាពរស់រវើក និងមានចលនាដូច របាំ ត្រុត Porée-Maspero, Eveline (1962). "L'obtention de la pluie" [Obtaining rain]. Étude sur les rites agraires des Cambodgiens (in French). Mouton. pp. 264 sq.
Category:CS1 French-language sources (fr) ដោយក្រុមតន្ត្រីដែលមានស្គរ គង ស៊ីប និងក្រញ៉ាំ។ ហើយការច្រៀងដែលប្រែប្រួលទៅតាមទីកន្លែងផ្សេងៗ ប៉ុន្តែទំនុកច្រៀងច្រើនតែជិតនឹងបទភ្លេងបុរាណនេះ៖ "ភ្លៀងអើយភ្លៀងធ្លាក់មក។ ឆ្នាំនេះយើងលែងមានហើយ បើគ្មានភ្លៀងទេ ស្រូវយើងនឹងស្លាប់"។ 

ខណៈពេលដែលក្បួនដង្ហែនេះនៅតែធ្វើឡើងដូចនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងប្រទេសថៃ "ប្រពៃណីចង់ដឹងចង់ឃើញ"  ត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពដើម្បីជៀសវាងនូវអ្វីដែលអាចត្រូវបានបកស្រាយថាជាការធ្វើទារុណកម្មសត្វ សត្វឆ្មាដែលខ្លាចទឹក។ ដើម្បី​ជៀស​វាង ​ការ​រិះ​គន់​អំពី​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​សត្វ នៅ​ស្រុក​ឥសាន ជួនកាល​ឆ្មា​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ ​ខ្លាឃ្មុំ ​តុក្កតា។  ជាងនេះទៅទៀត នៅ ខេត្តឧត្តរទិត្យ ក្មេងៗ ក៏ដូចជាឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ ជំនួសឆ្មាដោយស្លៀកពាក់ជាសត្វឆ្មា និងតុបតែងមុខដើម្បីក្លែងធ្វើជាសត្វឆ្មា។  អ្នកភូមិនៅឃុំ តំណាក់ថាំ ស្រុក ណងមឿងខៃ ខេត្តព្រែ ផលិតសត្វឆ្មាក្លែងក្លាយចេញពីស៊ុមឬស្សី និងអង្កាមដែលពួកវាដាក់ឈ្មោះថា "ណងសៃហ្វូន" ។  អត់ចេះសោះ Hello Kitty ឬ Doraemon ក៏ត្រូវបានគេប្រើជំនួសដែរ។  

 គោលបំណង 
យោងតាមអ្នកជំនាញខាងផ្នែកនរវិទ្យាថៃ ប្រាយ៉ា អានូម៉ាន់ រ៉ាចាដុន ឆ្មាមិនចូលចិត្តសើម ហើយតាំងពីបុរាណមកត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការបង្កឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួត។ ហើយ​ដើម្បី​លើក​បណ្តាសា​នោះ ពួក​គេ​ត្រូវ​ហៀរ​ដោយ​ទឹក។ ក្បួនដង្ហែរនេះច្រើនតែជាប់ទាក់ទងនឹងព្រះរាជពិធី ហើយឈ្មោះរបស់វាផ្ទាល់សំដៅលើឆ្មាថា នាងម៉ែវ ឬ "ឆ្មាព្រះនាង" ដែលបង្ហាញពីទីកន្លែងកិត្តិយសដែលផ្តល់ដល់សត្វពាហនៈក្នុងទម្រង់ជា ក្រឡ ។ Thanwadee, Sookprasert (2016-09-12). "Hae Nang Meaw". Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. Rituals, Ceremonies and Local Festivals in Thailand Database. Archived from the original on 2024-04-30. Retrieved 2024-04-30.

ស្រដៀង​នឹង​ពិធី​សាសនា​អឺរ៉ុប​មជ្ឈិមសម័យ​ដូច​ជា Kattenstoet ក្តី​សង្ឃឹម​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ពិធី​ដង្ហែ​នេះ​គឺ​ថា​វា​នឹង​ក្លាយ​ជា​ " ភ្លៀង​ឆ្មា និង​ឆ្កែ " ម្តង​ទៀត។  ប្រសិនបើឆ្មាមានការស្រែកយំក្នុងអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍នោះ វាត្រូវបានសន្មត់ថានឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ Daovisith, Douangbouppha (2023-10-15). "Preserving Rain Traditions in Southeast Asia". The ASEAN Magazine. Archived from the original on 2024-04-30. Retrieved 2024-04-30. ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ និង​ថៃ​សង្ឃឹម​ថា ភ្លៀង​នឹង​ធ្លាក់​មក​ពី​៣​ទៅ​៧​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ពិធី​នេះ​។ នាងម៉ែវ នេះជួយកសាងទំនុកចិត្តរបស់ពួកគេថានឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ ហើយវានាំមកនូវការរួបរួមរបស់អ្នកនៅក្នុងភូមិ ដោយសារការងារដែលត្រូវការពីសហគមន៍។ Thanwadee, Sookprasert (2016-09-12). "Hae Nang Meaw". Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. Rituals, Ceremonies and Local Festivals in Thailand Database. Archived from the original on 2024-04-30. Retrieved 2024-04-30.
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text