អាហារូបត្ថម្ភ

អាហារូបត្ថម្ភ គឺជាដំណើរការ ជីវគីមី និង សរីរវិទ្យា ដែលសារពាង្គកាយប្រើប្រាស់អាហារ ដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិតរបស់វា។ វាផ្តល់សារពាង្គកាយជាមួយនឹងសារធាតុចិញ្ចឹម ដែលអាចត្រូវបានរំលាយ ដើម្បីបង្កើតថាមពល និងរចនាសម្ព័ន្ធគីមី។ ការខកខានក្នុងការទទួលបានបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមដែលត្រូវការបណ្តាលឱ្យខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ។ វិទ្យាសាស្រ្តអាហារូបត្ថម្ភ គឺជាការសិក្សាអំពីអាហារូបត្ថម្ភ ទោះបីជាវាជាធម្មតាសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើ អាហារូបត្ថម្ភរបស់មនុស្ស ក៏ដោយ។

ប្រភេទនៃសារពាង្គកាយកំណត់នូវសារធាតុចិញ្ចឹមដែលវាត្រូវការ និងរបៀបដែលវាទទួលបាន។ សារពាង្គកាយទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមដោយការទទួលទានសារធាតុសរីរាង្គ ប្រើប្រាស់សារធាតុអសរីរាង្គ ស្រូបយកពន្លឺ ឬការរួមបញ្ចូលគ្នានៃសារធាតុទាំងនេះ។ ខ្លះអាចផលិតសារធាតុចិញ្ចឹមខាងក្នុងដោយប្រើប្រាស់ធាតុមូលដ្ឋាន ខណៈពេលដែលខ្លះត្រូវប្រើប្រាស់សារពាង្គកាយផ្សេងទៀតដើម្បីទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមដែលមានពីមុន។ គ្រប់ទម្រង់នៃជីវិតទាំងអស់ត្រូវការ កាបូន ថាមពល និង ទឹក ក៏ដូចជា ម៉ូលេគុល ផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ សត្វត្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមស្មុគ្រស្មាញដូចជា កាបូអ៊ីដ្រាត ខ្លាញ់ និង ប្រូតេអ៊ីន ដោយទទួលបានវាដោយការទទួលទានសារពាង្គកាយផ្សេងទៀត។ មនុស្សបានបង្កើត កសិកម្ម និង ការចម្អិនអាហារ ដើម្បីជំនួស ចំណី និងជំរុញអាហារូបត្ថម្ភរបស់មនុស្ស។ រុក្ខជាតិទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមតាមរយៈ ដី និងបរិយាកាស។ ផ្សិតស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមជុំវិញពួកវាដោយបំបែកពួកវា និងស្រូបយកពួកវាតាមរយៈ មីសែលិម ។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការវិភាគបែបវិទ្យាសាស្ត្រនៃអាហារ និងសារធាតុចិញ្ចឹមបានចាប់ផ្តើមកំឡុងពេល បដិវត្តគីមី នៅចុងសតវត្សទី ១៨ ។ អ្នកគីមីវិទ្យានៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ និងទី ១៩ បានពិសោធជាមួយធាតុផ្សេងគ្នានិងប្រភពអាហារដើម្បីបង្កើតទ្រឹស្តីនៃអាហារូបត្ថម្ភ។  វិទ្យាសាស្រ្តអាហារូបត្ថម្ភសម័យទំនើបបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩១០ នៅពេលដែលមីក្រូសារជាតិនីមួយៗចាប់ផ្តើមត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ។ វីតាមីនដំបូងគេដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណគីមីគឺ ជាតិថាយមីន ក្នុងឆ្នាំ១៩២៦  ហើយវីតាមីនសេ ត្រូវបានគេកំណត់ថាជាការការពារប្រឆាំងនឹងជំងឺក្រិនសរសៃឈាមក្នុងឆ្នាំ១៩៣២។  តួនាទីរបស់វីតាមីនក្នុងអាហារូបត្ថម្ភត្រូវបានសិក្សាក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់។ ប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបបអាហារដែលត្រូវបានណែនាំជាលើកដំបូងសម្រាប់មនុស្សត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយការភ័យខ្លាចនៃជំងឺដែលបណ្តាលមកពីកង្វះអាហារក្នុងអំឡុងពេល វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំ និងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។  ដោយសារសារៈសំខាន់របស់វានៅក្នុងសុខភាពមនុស្ស ការសិក្សាអំពីអាហារូបត្ថម្ភបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើអាហារូបត្ថម្ភរបស់មនុស្ស និងកសិកម្ម ខណៈដែល បរិស្ថានវិទ្យា គឺជាកង្វល់បន្ទាប់បន្សំ។ 

 ឯកសារយោង