បដិមាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧

ការពិពណ៌នា 
ដើមរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺជាក្បាលថ្មភក់ពណ៌បៃតងប្រផេះ មានភ្នែកស្រពោន និងស្នាមញញឹមតិចៗ។ ស្ទីលម៉ូដសក់នេះ ដោយមានសក់ទាញចូលទៅក្នុងដុំមូលតូចមួយនៅផ្នែកខាងលើនៃលលាដ៍ក្បាល ធ្វើឱ្យវាអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណប្រធានបទថាជាបុរស។ អ្នកអង្គុយអង្គុយទាំងបួននាក់ដែលឆ្លាក់នៅលើជើងទម្រនៃប្រាសាទបន្ទាយស្រី រក្សាទុកនៅសារមន្ទី Guimet មានម៉ូតសក់ដូចគ្នា។ មុខរាងការ៉េដែលមានថ្ពាល់ពេញបង្ហាញថាតួអង្គអង្គរមានអាយុកណ្តាល។ គាត់​មិន​ពាក់​គ្រឿង​លម្អ​ទេ ហើយ​បង្ហាញ​សមាធិ។ បបូរមាត់ខាងលើវែងជាងបបូរមាត់ខាងក្រោមបន្តិច ហាក់ដូចជាលេចចេញបន្តិច។ នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​គេ​គិត​ថា​គាត់​មាន​ធ្មេញ​ទៅ​មុខ​បន្តិច លុះ​ត្រា​តែ​ផល​ប៉ះពាល់​នេះ​គឺ​ដោយ​សារ​ពុក​មាត់​សំប៉ែត​ដែល​លើស​បបូរមាត់​នេះ។ ត្រចៀកដែលលាតសន្ធឹងបង្ហាញថាបុរសនេះជាធម្មតាពាក់ក្រវិលធ្ងន់។

 ការកំណត់អត្តសញ្ញាណ « រូបចម្លាក់» របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ 
រូបចម្លាក់ចំនួនបួនដែលតំណាងឱ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅកន្លែងផ្សេងៗនៃអាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គ គឺនៅអង្គរ នៅព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ និងនៅភីម៉ៃ ក្នុងប្រទេសថៃ។  នៅក្នុងរូបចម្លាក់ទាំងនេះ ថ្វីត្បិតតែលក្ខណៈសំខាន់ៗរបស់ទ្រង់មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាខ្លាំងក៏ដោយ ក៏ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ហាក់នៅក្មេងជាង ឬតិចជាងនេះ ហាក់បីដូចជាចម្លាក់ទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលវេលាផ្សេងៗគ្នាក្នុងជីវិតរបស់ទ្រង់។   ចម្លាក់​ពី​អង្គរ​ដែល​រក​ឃើញ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៩១០ ដល់ ១៩៣១ បង្ហាញ​ថា​គាត់​មាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាង។

 រូបភាពអង្គុយរបស់ភីម៉ៃ 
In the early 20th century, the seated statue of Jayavarman VII in Phimai, with a kneeling woman, was considered to be a representation of Brahmadatta, the legendary ruler of Benares, who ruled during the previous lives of the Buddha Shakyamuni according to the Jataka Tales. This statue was found in a laterite tower dating back to the reign of Jayavarman VII in the south-east part of the Phimai complex.

 រូបសំណាក ក្រោលរមាស 
នៅឆ្នាំ 1924 រូបសំណាកមួយ ហើយក្រោយមកនៅឆ្នាំ 1931 ក្បាលដែលត្រូវគ្នាត្រូវបានគេកំណត់ថាជារូបសំណាកទីពីររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី 7 ។ មកដល់ឆ្នាំ 1935 លោក Georges Coedes បានផ្តល់យោបល់ថា រូបសំណាកនេះអាចតំណាងឱ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី 7 ជំនួសវិញ ដោយផ្អែកលើភាពស្រដៀងគ្នាដែលបានរកឃើញជាមួយនឹងរូបតំណាងរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងចម្លាក់លៀននៃប្រាសាទបាយ័ន និងបន្ទាយឆ្មា។ 

 រូបចម្លាក់ព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ 
ក្បាល​ស្រដៀង​គ្នា​មួយ​ទៀត​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៨ នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី ៧ ព្រះ​ខ័ន​កំពង់ស្វាយ ដែល​ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ឲ្យ​ក្មេង​ជាង​និង​មាន​សម្បុរ​តិច។ អត្តសញ្ញាណ​របស់​ព្រះអង្គ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ដាច់​អហង្ការ​ថា ក្បាល​នេះ​គឺ​ថា​បើ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧។  សាកសព​ដែល​ត្រូវ​គ្នា​នឹង​ក្បាល​នោះ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០០។ 

 ការធ្លាក់ចុះនៅក្នុង Musee Guimet 
ដែលរក្សាទុកក្នុង Musee Guimet ត្រូវបានសន្មតថាជាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ តាំងពី Etienne de La Jonquiere ដែលពឹងផ្អែកលើទីតាំងជិតនៃកន្លែងដើមនៅប្រាសាទតាព្រហ្ម និងសិលាចារឹកប្រវែង 2,60 ម៉ែត្រជាភាសាសំស្ក្រឹតក្នុងសម័យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ វាត្រូវបានទទួលស្គាល់តែនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2010 ថាជាបំណែកនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី 7 ដោយការឯកភាពពីសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រថាជាបំណែកនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី 7 ដែលមានដើមកំណើតពីប្រាសាទតាព្រហ្ម។ 

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

 បង្ហាញអំពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ 
តំណាង​ស្តេច​ខ្មែរ​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ក្នុង​សម័យ ​អាណាចក្រ​ខ្មែរ ។ តំណាងពីររបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី ២ បានចុះមករកយើងក្នុងឋានៈជាអធិបតេយ្យភាព និងជាមេទ័ព នៅក្នុងអ្វីដែលគេហៅថា "ចម្លាក់លៀនប្រាសាទ" នៅក្នុងវិចិត្រសាលនៃប្រាសាទទីបីនៃប្រាសាទរបស់ទ្រង់នៅ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ គឺជាស្តេចខ្មែរតែមួយអង្គទៀត ដែលរូបចម្លាក់ត្រូវបានគេស្គាល់។

ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរសាសនាដែលដាក់ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលជាអ្នកដឹកនាំខ្មែរដំបូងគេដែលទទួលយកព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន សិល្បៈខ្មែរត្រូវបានផ្តល់ទិសដៅថ្មី។ Tempered realism គឺជាលក្ខណៈនៃរចនាប័ទ្មថ្មីនេះ។ ទោះបីជារូបរាងរាងកាយរបស់វាមានលក្ខណៈសមហេតុផល និងបញ្ចេញនូវភាពខ្លាំងខាងវិញ្ញាណក៏ដោយ រចនាបថមនុស្សធម៌របស់វាគឺជានិមិត្តរូបនៃការផ្លាស់ប្តូរពីទេវកថានៃសាសនាហិណ្ឌូទៅជាសីលធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា។ 

 សង្កេតប្រាសាទតាព្រហ្ម 
នៅឆ្នាំ 1911 លោក Etienne Lunet de Lajonquiere បានកត់សម្គាល់ឃើញថា រូបសំណាកតាព្រហ្ម ដែលបុព្វបុរសរបស់គាត់ត្រូវបានណែនាំដោយខ្មែរក្នុងតំបន់ដែលគោរពវាថាជា អ្នកតា ត្រូវបានគេយកទៅឆ្ងាយ។  អ្នកស្រុកកំណត់អត្តសញ្ញាណ ព្រាហ្មណ៍ នេះ ប៉ុន្តែអ្នករុករកបារាំងបានជំទាស់ ហើយជឿថាវាតំណាងឱ្យស្តេច ឬព្រះអង្គម្ចាស់ ដែលភាគច្រើនប្រហែលជាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ 

 ជីកកកាយព្រះបាទតាព្រហ្ម 
ការសិក្សាផ្នែកបុរាណវិទ្យាដំបូងបង្អស់នៃប្រាសាទព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយដោយ Alfred Foucher ក្នុងឆ្នាំ ១៩១២។ គាត់បានចាត់ទុកវាជាវត្ថុបុរាណដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតនៃចម្លាក់ខ្មែរបុរាណ។ រូបសំណាកនេះត្រូវបានប្រគល់ជូនអ្នករុក្ខសាស្ត្រជនជាតិបារាំង Édouard Marie Heckel ដោយ Auguste Coreil ដែលបានមកប្រទេសកម្ពុជាជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1885 ដើម្បីទទួលបាន អាណាព្យាបាលបារាំង ។  នៅពេលនោះ ចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកប្រាជ្ញបានងាកទៅរករូបសំណាករបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលបានរកឃើញទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ បំណែកនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ត្រូវបានផ្ទេរទៅសារមន្ទីរអាណានិគម Marseille រហូតដល់វាត្រូវបានបិទនៅឆ្នាំ 1962 ហើយក្បាលត្រូវបានគេតម្កល់នៅ Musee Guimet ក្នុងឆ្នាំ 1965 តាមរយៈអន្តរាគមន៍របស់ Philippe Stern ។

នៅឆ្នាំ 2000 Pottier បានបញ្ចេញនូវលទ្ធភាពដែលថា តួ ដែលត្រូវគ្នានឹងការធ្លាក់ចុះនេះត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងជញ្ជាំងរង្វង់ទីបីនៃ ប្រាសាទតាព្រហ្ម ។ 

 ចាប់បានរវាងចរាចរណ៍វត្ថុបុរាណ និងហាងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ 
ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 មក ក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ក្រោយវិវាទរបស់កម្ពុជា  រូបចម្លាក់របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី 7 ត្រូវបានរចនា និងផលិតឡើងវិញនៅក្នុងវត្ថុធាតុផ្សេងៗពីថ្ម ដីឥដ្ឋ ឈើ ឬសំរិទ្ធ ដែលភាគច្រើនជាវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ ព្រោះវាបានក្លាយទៅជា "ឯក វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ទេសចរណ៍ពេញនិយមបំផុត សម្គាល់ដំណើរកម្សាន្តទៅកាន់អង្គរ"។  ថ្មីៗនេះ វាក៏បានក្លាយជាវត្ថុនៃមោទនភាពជាតិសម្រាប់គ្រួសារ និងទីកន្លែងនានារបស់កម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចៃដន្យ ប្រជាប្រិយភាពនៃរូបចម្លាក់របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បាននាំឱ្យមានការជួញដូរកាន់តែច្រើននូវរូបចម្លាក់ដើមរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ហើយជួនកាលគេមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ។ ដូច្នេះហើយ នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០០០ កងទាហានមួយក្រុមបានចាប់ខ្លួនអ្នករត់ពន្ធវត្ថុបុរាណដែលគេសង្ស័យថាបានលួចឆ្លាក់ និងរូបបដិមាចំនួន ៩៧ ពីប្រាសាទនេះ រួមទាំងរូបព្រះពុទ្ធមួយអង្គ និងរូបចម្លាក់ដើមរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលមិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់។ 

 ប្រើប្រាស់៖ និមិត្តសញ្ញាផ្លូវការរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ 
រូបចម្លាក់របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ មានការតាក់តែងនិមិត្តសញ្ញារបស់ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ។ គំរូ​ដើម​ដែល​ប្រើ​មិន​មែន​ជា​ប្រាសាទ​តាព្រហ្ម​ទេ គឺ​ជា​របស់​កំពង់ស្វាយ។ 

 ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations