ហ្វាតា

ចលនាហ្វាតា (ភាសាអារ៉ាប់៖ فتح) ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា ចលនារំដោះជាតិប៉ាឡេស្ទីន (حركة التحرير الوطني الفلسطيني) គឺជាគណបក្សនយោបាយសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងជាតិនិយមប៉ាឡេស្ទីនមួយ។ គណបក្សគឺជាក្រុមធំបំផុតនៅក្នុងអង្គការរំដោះប៉ាឡេស្ទីន (អ.រ.ប.) និងជាគណបក្សធំបំផុតទីពីរនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សានីតិបញ្ញត្តិប៉ាឡេស្ទីន (ក.ន.ប.)។ លោកម៉ះមូដ អាបបាស់ ដែលជាប្រធានអាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន គឺជាប្រធាននៃចលនាហ្វាតានេះ។

ក្រុមហ្វាតាធ្លាប់ប្រឡូកចូលពាក់ព័ន្ធក្នុងចលនាតស៊ូប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល (ក៏ដូចជាប្រទេសហ្សកដានីក្នុងកំឡុងជម្លោះខែកញ្ញាងងឹតនៅរវាងឆ្នាំ១៩៧០–១៩៧១) និងធ្លាប់បញ្ជាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជាច្រើនក្រុមTerrorism in Tel Aviv Time Friday, 13 Sep 1968 ក្នុងយុទ្ធនាការវាយប្រហារប្រឆាំងគោលដៅយោធា ក៏ដូចជាជនស៊ីវិលអ៊ីស្រាអែល ជាពិសេសគឺព្រឹត្តិការណ៍សម្លាប់រង្គាលលើដងផ្លូវជាប់ឆ្នេរសមុទ្រនៃឆ្នាំ១៩៧៨។ ក្រុមមួយនេះបានសម្រេចដកខ្លួនចេញពីជម្លោះប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែលក្រោយបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងអូស្លូ (១៩៩៣–១៩៩៥) និងជាពេលដែលសាមីខ្លួនបានទទួលស្គាល់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលជាថ្នូរនឹងការរក្សាសិទ្ធិអំណាចគ្រប់គ្រងលើទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនមួយចំនួនដែលស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់អ៊ីស្រាអែល។ ក្នុងកំឡុងចលនាអ៊ីនធីហ្វាដាលើកទីពីរ (២០០០–២០០៥) ក្រុមហ្វាតាបានបង្កើនសកម្មភាពប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល ដោយអះអាងទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារអត្តឃាតមួយចំនួន។ ក្រុមហ្វាតាមានអត្តសញ្ញាណស្និទ្ធនឹងមេដឹកនាំស្ថាបនិករបស់ខ្លួន គឺលោកយ៉ាសែរ អារ៉ាហ្វាត់ ដែលលោកបានបម្រើការជាប្រធានចលនាហ្វាតាចាប់ពីថ្ងៃដែលក្រុមនេះបានកកើតឡើងមករហូតដល់ថ្ងៃមរណៈរបស់លោកនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៤។ លោកហ្វារូគ អាល់កាដឌូមីបានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធាននៃចលនាហ្វាតាបន្តពីលោកអារ៉ាហ្វាត់រហូតដល់ឆ្នាំ២០០៩ មុនពេលលោកអាបបាស់ត្រូវបានគេបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រធានថ្មី។ ចាប់តាំងពីមរណភាពរបស់លោកអារ៉ាហ្វាត់មក គេបានសង្កេតឃើញកាន់តែច្បាស់អំពីវត្តមាននៃក្រុមបក្សសម្ព័ន្ធនីមួយៗខុសៗគ្នារួមជាមួយនឹងមនោគមវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នាផងដែរនៅក្នុងក្រុមហ្វាតានេះ។

នៅក្នុងការបោះឆ្នោត ក.ន.ប. ឆ្នាំ ២០០៦ ហ្វាតាបានរងបរាជ័យដោយបាត់បង់សំឡេងភាគច្រើនរបស់ខ្លួនទៅក្រុមហាម៉ាស់។ ជ័យជម្នះរបស់ហាម៉ាស់នៅក្នុង ក.ន.ប. បាននាំឱ្យផ្ទុះជម្លោះរវាងក្រុមហ្វាតា និងក្រុមហាម៉ាស់ឡើង ហើយជាលទ្ធផល តំបន់ហ្កាហ្សាបានធ្លាក់ទៅក្រោមការត្រួតត្រាទាំងស្រុងរបស់ហាម៉ាស់ ខណៈក្រុមហ្វាតាបានរក្សាអំណាចគ្រប់គ្រងក្នុងនាមជាអាជ្ញាធរជាតិប៉ាឡេស្ទីននៅតំបន់វ៉េសប៊ែង។ ក្រុមហ្វាតាសិទ្ធិគ្រប់គ្រងក្នុងជំរុំជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនដែរ។

ឯកសារយោង

តំណភ្ជាប់ក្រៅ

អតីតគេហទំព័រហ្វាតា (ផ្ទុកជាឯកសារដ្ឋាន)
ធម្មនុញ្ញហ្វាតា

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ្វាតា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អរិចក្រពត្តិនិយមនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អង្គការអរិចក្រពត្តិនិយម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សមជ្ឈិមនិយមនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សអភិរក្សនិយមនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចលនារំដោះប្រជាជាតិ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សនយោបាយនៅប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមប្រជាធិបតេយ្យនៅអាស៊ី
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមនិយមនៅប៉ាឡេស្ទីន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមអភិរក្សនិយម