ឧទ្យានជាតិភ្នំព្រះវិហារ

ឧទ្យានជាតិភ្នំព្រះវិហារ (  ) គឺជាតំបន់​ការពារ​ធម្មជាតិក្នុងខេត្ត​ព្រះវិហារ ប្រទេសកម្ពុជា​ ដែល​មាន​ប្រាសាទ​បុរាណ ​ជា​ច្រើន​នៃអាណាចក្រ​ខ្មែរ ​សតវត្សរ៍​ទី១១។ ឧទ្យាន​នេះ  ខាងត្បូង ក្រុងស៊ីសាកេត នៅចុង ផ្លូវជាតិថៃលេខ ២២១ ។ ស្ថិតនៅលើច្រាំងថ្មក្រហម ដែលជាផ្នែកមួយនៃជួរភ្នំដងរែក នៅគែមខាងត្បូងនៃខ្ពង់រាបគោរាជ វាស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែនអន្តរជាតិ រវាង ខេត្តស៊ីសាកេត របស់ប្រទេសថៃ និង ខេត្តព្រះវិហារ របស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ ឈ្មោះនៃច្រាំងថ្មចោទនៅក្នុង ប្រព័ន្ធប្រតិចារិកទូទៅរបស់រាជថៃ គឺ ផាម៉ូអ៊ីដែង (  ) ឧទ្យាននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២០ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៩៨  ដែលមានផ្ទៃដី 81,250 រ៉ៃ ~  ។ 

 ច្រកចូលប្រាសាទព្រះវិហារ 
រូបភាពតូច
ឧទ្យាននៅលើផាម៉ូអ៊ីដែង គឺជាច្រកទ្វាររបស់ថៃទៅកាន់ ប្រាសាទព្រះវិហារ ហើយជាទូទៅត្រូវបានបើកសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នានៅពេលបង់ថ្លៃចូល។ នៅពេលដែលទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរមានលក្ខណៈធម្មតា ប្រាសាទព្រះវិហារក៏អាចចូលបានពីភាគីថៃផងដែរ។ ភាគី​ទាំង​ពីរ​គិត​ថ្លៃ​ចូល​បន្ថែម​សម្រាប់​ការ​ចូល​បែប​នេះ ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​មិន​តម្រូវ​ឱ្យមាន​ទិដ្ឋាការ ​ទេ។ ច្រកចេញចូលពីខាងកម្ពុជាគឺចូលប្រាសាទតែប៉ុណ្ណោះ។ តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ​បាន​សម្រេច​ប្រគល់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ទៅ​ឲ្យប្រទេស​កម្ពុជា ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៦២  ប៉ុន្តែ​ប្រាសាទ​ទាំង​នោះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ផ្ទៃដី ៤,៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលថៃនៅតែទាមទារ។  យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៨ សម័យ​ប្រជុំ​លើក​ទី ៣២ របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ជា ​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​របស់​អង្គការ​យូណេស្កូ  ដែល​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ជម្លោះ​ប្រដាប់​អាវុធ។
ធ្វេង|រូបភាពតូច
សម្រាប់សុវត្ថិភាពរបស់អ្នកទស្សនា តំបន់ដែលមាន មីន ត្រូវបានសម្គាល់យ៉ាងច្បាស់។

 វិវាទ 
ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៧ កម្ពុជា ​បាន​ស្នើ​ទៅសម័យ​ប្រជុំ​សាមសិប​ដំបូង​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ​ដែល​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ត្រូវ​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​របស់​អង្គការ​យូណេស្កូ ។ ដោយសារកម្ពុជា និងថៃមិនទាន់បានដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនពាក់ព័ន្ធនឹងទីតាំងនោះ គណៈកម្មាធិការបានពន្យារពេលការពិចារណាទៅសម័យប្រជុំលើកទី ៣២ ហើយបានស្នើឱ្យកម្ពុជាផ្តល់ផែនការគ្រប់គ្រងពេញលេញសម្រាប់តំបន់នោះ។ នៅដើមខែមករា ឆ្នាំ២០០៨ កម្ពុជាបានអញ្ជើញអ្នកជំនាញថៃឱ្យចូលរួមក្នុងការស្ទង់មតិ តំបន់ទ្រទាប់ (Buffer Zone) ហើយបន្ទាប់មកទៅកាន់ ខេត្តសៀមរាប និង រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីសហការជាមួយក្រុមអ្នកជំនាញអន្តរជាតិក្នុងការបង្កើតផែនការសម្រាប់តំបន់នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញថៃបានរកឃើញ "ភាពមិនត្រឹមត្រូវខាងវិទ្យាសាស្ត្រដែលមិនអាចទទួលយកបាន" នៅក្នុងឯកសារដែលបានបង្ហាញ ផ្តាច់ខ្លួនចេញពីក្រុម ហើយបន្ទាប់មកបានបោះពុម្ពផ្សាយដោយបដិសេធ ផែនការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេផ្ទាល់សម្រាប់ភ្នំព្រះវិហារ និងការកំណត់របស់វា។ កំណែជាភាសាអង់គ្លេសជា PDF នៃផែនការត្រូវបានចេញផ្សាយ។ 

បន្ទាប់ពីមានការស្នើសុំកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១១ ពីប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យបញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងយោធាថៃចេញពីតំបន់នោះ ចៅក្រមនៃតុលាការអន្តរជាតិដោយសំឡេង ១១ – ៥ បានបញ្ជាឱ្យប្រទេស ទាំងពីរ ដកកងកម្លាំងយោធារបស់ពួកគេជាបន្ទាន់ ហើយដាក់កម្រិតបន្ថែមលើកងកម្លាំងប៉ូលីសរបស់ពួកគេ។ តុលាការ​បាន​និយាយ​ថា សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ខ្លួន​នឹង​មិន​កាត់​សេចក្តី​សម្រេច​ចុង​ក្រោយ​ណា​មួយ​អំពី​កន្លែង​ដែល​ព្រំដែន​ក្នុង​តំបន់​រវាង​ប្រទេស​ថៃ និង​កម្ពុជា​គួរ​ធ្លាក់​ចុះ។ វា​អាច​ចំណាយ​ពេល​ច្រើន​ខែ ឬ​ច្រើន​ឆ្នាំ​ដើម្បី​សម្រេច​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​តុលាការ។  អភិសិទ្ធិ វេជ្ជាជីវ (នាយករដ្ឋមន្ត្រីរង់ចាំ ចាប់តាំងពី ការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០១១ របស់ថៃ ដែលទើបនឹងបញ្ចប់) បាននិយាយថា ទាហានថៃនឹងមិនដកខ្លួនចេញពីតំបន់ជម្លោះនោះទេ រហូតដល់យោធានៃប្រទេសទាំងពីរយល់ព្រមលើការដកខ្លួនទៅវិញទៅមក។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “ខ្ញុំ​មិន​អាស្រ័យ​លើ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​ក្នុង​ការ​មក​ជួប​ជុំ​គ្នា​និង​ជជែក​គ្នា​នោះ​ទេ” ដោយ​លោក​បាន​ស្នើ​ថា គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​រួម​ដែល​មាន​ស្រាប់​នឹង​ជា​កន្លែង​ដ៏​ស័ក្តិសម​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​ផែនការ​ដក​ការ​សម្រប​សម្រួល។ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច

 កំណត់ចំណាំ 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text