ជំរំជនភៀសខ្លួនស្រះកែវ

ជំរុំជនភៀសខ្លួនស្រះកែវ (ហៅផងដែរថា ស្រះកែវ១ ឬ បានកែង )  គឺ​ជា​ជំរំ​សង្គ្រោះ ​ជនភៀសខ្លួន ​ដែល​រៀបចំ​ដំបូង​គេ​បង្អស់​ដែល​បាន​បង្កើត​នៅ​តាម ​ព្រំដែន​កម្ពុជា​-​ថៃ ​។ វា​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​ដោយ ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ ​ដោយ​មាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ភ្នាក់ងារ​សង្គ្រោះ​អន្តរជាតិ​រួម​ទាំង ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ ។ វាបានបើកនៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ហើយបានបិទនៅដើមខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨០ ។ នៅកម្រិតកំពូលរបស់វា ចំនួនជនភៀសខ្លួនលើសពី 30,000 នាក់; មិន​មាន ​ជំរឿន ​ផ្លូវ​ការ​ណា​មួយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​ឡើង។

 ប្រភពដើមនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា 
វៀតណាម បានឈ្លានពាន កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ហើយនៅដើមឆ្នាំ១៩៧៩ ប្រជាជនកម្ពុជារាប់ពាន់នាក់បានឆ្លងកាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីស្វែងរកសុវត្ថិភាព និងអាហារ។ នៅខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ជនភៀសខ្លួនមួយចំនួនធំបានបង្កើតជំរុំ improvised នៅកំពត ម៉ារូត លំពក ខាវឡាន់ និងបាន ថៃសាម៉ាត ក្បែរ អារញ្ញប្រាថេត ។   នៅក្នុងខែមិថុនា ជនភៀសខ្លួនខ្មែរចំនួន ៤២,000 នាក់ត្រូវបានរុញច្រានឱ្យចូលប្រទេសកម្ពុជាវិញដោយកងទ័ពភូមិន្ទថៃនៅក្នុងអ្វីដែលហៅថា អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ដងរែក ដែលបង្កឱ្យមានកំហឹងអន្តរជាតិ ហើយត្រូវបានពិភាក្សានៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្នុងអំឡុងពេលសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួនឥណ្ឌូចិននៅទីក្រុងហ្សឺណែវ។ បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី ១០ ខែតុលា ទាហាន និងជនស៊ីវិល ខ្មែរក្រហម ចំនួន ៦០០០០ នាក់ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេបានមកដល់ ខូងវ៉ា ហើយមិនយូរប៉ុន្មានគឺ ខុង កៃធៀន។  ជនភៀសខ្លួនទាំងនេះស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលកម្រិតខ្ពស់នៃភាពអស់កម្លាំង និង កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ហើយតម្រូវការសម្រាប់ការរៀបចំការរស់នៅគឺជាក់ស្តែង។  

 ការបង្កើតជំរុំជនភៀសខ្លួនស្រះកែវ 
នៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧៩ លោកវរសេនីយ៍ឯក Sanan Kajornklam នៃបញ្ជាការកំពូលថៃបានទូរស័ព្ទទៅ Martin Barber នៃ UNHCR ដើម្បីជូនដំណឹងដល់គាត់ថាយោធាថៃនឹងដឹកជញ្ជូនប្រជាជនកម្ពុជាតាមព្រំដែនពីតំបន់ភាគខាងត្បូងនៃ អរញ្ញប្រទេស ទៅកាន់ទីតាំងមួយនៅខាងក្រៅទីរួមខេត្ត ស្រះកែវ របស់ប្រទេសថៃប្រហែល 40 ម៉ាយ។ នៅខាងក្នុងព្រំដែន។  UNHCR ត្រូវ​បាន​អញ្ជើញ​ឱ្យ​បង្កើត​មជ្ឈមណ្ឌល​កាន់កាប់​នៅ​ទីនោះ​ដែល​នឹង​ផ្តល់​ជម្រក​ដល់​ជនភៀសខ្លួន​រហូត​ដល់​ទៅ ៩០.០០០ នាក់។  UNHCR បានបញ្ជូនអ្នកជ្រើសរើសថ្មីបំផុតរបស់ខ្លួនម្នាក់គឺអ្នកកាសែតអង់គ្លេស Mark Malloch Brown រួមជាមួយជំនួយការជនជាតិថៃរបស់គាត់ឈ្មោះ Kadisis Rochanakorn ដើម្បីធ្វើការស្ទង់មតិតំបន់នោះ ដែលជាតំបន់គ្មានមនុស្សរស់នៅ ១៦0,000 ម៉ែត្រការ៉េ ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ការដាំដុះ ស្រូវ ។  រដ្ឋាភិបាលថៃបានស្នើឱ្យ UNHCR រៀបចំជាបន្ទាន់សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។ Brown បានជួលម៉ាស៊ីនឈូសឆាយ ហើយចាប់ផ្តើមឆ្លាក់ផ្លូវក្នុងភក់។ គេជួលឡាន backhoe ដើម្បីជីក បង្គន់ ។ ធុងទឹកត្រូវបានបរិច្ចាគដោយ Christian and Missionary Alliance (CAMA) ដែលក៏បានបរិច្ចាគ ដើម ឬស្សីចំនួន ១00,000 ដុំ ដើម្បីសាងសង់មន្ទីរពេទ្យ ដែលសាងសង់យ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ដោយកម្មករថៃចំនួន ២០០ នាក់ដែល Brown ជួលក្នុងតម្លៃ ២ ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ។ ឃ្លាំងប្រេងឆៅមួយត្រូវបានសាងសង់។ សេវាសង្គ្រោះកាតូលិក បានបរិច្ចាគខ្សែជ័រ កន្ទេលចំបើង និងដបទារក។  ជាមួយនឹងការជូនដំណឹងជាមុនតិចជាងមួយថ្ងៃ អង្គការ UNHCR និងភ្នាក់ងារស្ម័គ្រចិត្តផ្សេងទៀតបានប្រញាប់ប្រញាល់សាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជំរុំមូលដ្ឋានយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ ខណៈដែលប្រជាជនកម្ពុជាដែលខ្វះអាហារូបត្ថម្ភរាប់ពាន់នាក់បានមកដល់។ កុមារ​ដែល​មិន​បាន​រួម​ដំណើរ​ជា​ច្រើន​រយ​នាក់​ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុម​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ដំបូង​ទាំង​នេះ។ 

នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែតុលាជនភៀសខ្លួន ៨០០០ បានមកដល់តាមឡានក្រុងពីការតាំងទីលំនៅនៅព្រំដែន។  យោងតាមលោកបណ្ឌិត Hans Nothdurft៖ “ដំបូងឡើយ ជំរុំនេះគឺមិនលើសពីតំបន់ហ៊ុមព័ទ្ធនៃព្រៃ គ្មានផ្ទះសម្បែង គ្មានទឹក និងគ្មានប្រព័ន្ធលូ ហើយទំហំប្រហែល ២.៧ ម៉ែត្រការ៉េ មានសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ។ ផ្នែកមួយនៃតំបន់នេះត្រូវបានកំណត់សម្រាប់មន្ទីរពេទ្យជំរុំ; វាល​ដែល​ឈូសឆាយ​ដោយ​គ្រឿងចក្រ​ដែល​មាន​សំណង់​ធ្វើពី​ឫស្សី​ខ្លះ​បាន​ផ្តល់​ជម្រក​បឋម​សម្រាប់​អ្នកជំងឺ​ប្រមាណ ៣០០ នាក់។

នៅពេលជនភៀសខ្លួនដំបូងមកដល់ មានគ្រូពេទ្យតែបីនាក់ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាលប្រាំបីនាក់ផ្សេងទៀតមានវត្តមាន។ ស្ថានភាពសុខភាពរបស់ជនភៀសខ្លួនដំបូងនៅខេត្តស្រះកែវគឺធ្ងន់ធ្ងរ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ពួកគេជាច្រើននាក់បានអត់ឃ្លាននៅលើភ្នំដែលស្ថិតនៅចន្លោះជនជាតិវៀតណាមទៅខាងកើត និងព្រំដែនថៃដែលបិទនៅខាងលិច។  ជនភៀសខ្លួនឈឺធ្ងន់ ឬស្លាប់ជិត ២០០០ នាក់ត្រូវបាននាំយកទៅកាន់តំបន់មន្ទីរពេទ្យក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃដំបូង។  បុគ្គលិកពេទ្យត្រូវបានជួយដោយអ្នកស្ម័គ្រចិត្តមកពីទីក្រុងបាងកក ដែលរៀបចំដោយភរិយារបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅពេលជនភៀសខ្លួនមកដល់ គិលានុបដ្ឋាយិកាបានបញ្ជូនអ្នកដែលហាក់ដូចជាឈឺ ឬស្រេកឃ្លានទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យបណ្តោះអាសន្ន ដែលលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Levi Roque បានសាងសង់ដោយចងខ្សែពីម៉ាស៊ីនឈូសឆាយទៅកាន់បង្គោលតង់ ហើយរុំវាដោយផ្ទាំងក្រណាត់។  មិនមានគ្រែ; ជនភៀសខ្លួនដេកលើកន្ទេលចំបើង។

ទាហានខ្មែរក្រហមបានលាយឡំជាមួយស្ត្រី និងកុមារ។ អ្នកយកព័ត៌មានម្នាក់បាននិយាយថា "ពួកវាមិនមើលទៅដូចមនុស្សទេ... ប៉ុន្តែដូចជាសត្វព្រៃ... ពួកគេបានដេកពួនក្បែរគ្នាដូចជាសត្វនៅក្នុងទ្រុង"។  វេជ្ជបណ្ឌិតបានសរសេរការណែនាំសម្រាប់ការថែទាំនៅលើទ្រូងអ្នកជំងឺដែលមានប៊ិចសម្គាល់ពណ៌ផ្សេងគ្នាសម្រាប់ការព្យាបាលផ្សេងៗគ្នា។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្ដស្ថានទូតអាមេរិកត្រូវបានជំរុញឱ្យចាក់ថ្នាំ និងភារកិច្ចផ្សេងទៀតដែលជាធម្មតាអនុវត្តដោយបុគ្គលិកពេទ្យដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកយកព័ត៌មានត្រូវបានគេបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យយកធុងទឹកអេឡិចត្រូលីតពីអ្នកជំងឺទៅអ្នកជំងឺ ហើយព្យាយាមឱ្យពួកគេផឹកវត្ថុរាវមួយពែង។ នៅកណ្តាលភាពចលាចល ខ្យល់មូសុងបានវាយលុក ហើយជនភៀសខ្លួនជាច្រើនបានស្លាប់នៅលើដីសើម និងត្រជាក់ ដោយមិនអាចទៅដល់មន្ទីរពេទ្យបាន។ ក្នុងអំឡុងពេលប្រតិបត្តិការរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃដំបូងនៃជំរំរវាងមនុស្ស ១៤ ទៅ ៤២ នាក់បានស្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ នេះបើយោងតាមវេជ្ជបណ្ឌិត Keith Dahlberg ។ 

ក្នុងរយៈពេលប្រាំបីថ្ងៃ ចំនួនប្រជាជនជំរុំបានកើនឡើងដល់ជាង ៣០០០០ នាក់។  បន្ទាប់​ពី ​ការ​ស្លាប់ ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៨ ខែ​វិច្ឆិកា បាន​ធ្លាក់​ចុះ​មក​ត្រឹម​ជា​មធ្យម​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ចំនួន ៣ ឬ ៤ នាក់  ជាង​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​អ្នក​ស្លាប់​នៅ​ក្រៅ​មន្ទីរពេទ្យ។  

មិនមានប្រភពទឹកដែលអាចប្រើប្រាស់បានដោយធម្មជាតិទេ។ ទាហាន​ថៃ​ដឹក​ទឹក​ចូល​ពី​ស្រុក​អារញ្ញ។ ការបង្ហូរទឹកនៅក្នុងជំរុំគឺបែបនេះ ដែលភ្លាមៗបន្ទាប់ពីជនភៀសខ្លួនមកដល់ វាបានជន់លិច ហើយជនភៀសខ្លួនពីរបីនាក់ ខ្សោយពេកមិនអាចលើកក្បាលបាន លង់ទឹកស្លាប់ ខណៈដែលពួកគេដេកនៅក្រោមតង់ធ្វើពីបន្ទះប្លាស្ទិក។   

 សេវាកម្មបោះជំរុំ 
ស្តាំ|រូបភាពតូច| វេជ្ជបណ្ឌិត​អ៊ីស្រាអែល​មក​ពី ​មជ្ឈមណ្ឌល​វេជ្ជសាស្ត្រ Hadassah នៅ​ខាង​ក្រៅ​មន្ទីរពេទ្យ​ស្រះកែវ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៩។
នៅចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៩ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះថៃ និងអន្តរជាតិចំនួន ១៥ កំពុងផ្តល់សេវានៅស្រះកែវ រួមមាន កាកបាទក្រហមថៃ អាយ.ស៊ី.ស៊ី.ស៊ី .អេ.អេ.អេ. អេ. សម្ព័ន្ធគ្រិស្តសាសនា និងបេសកជន អង្គការ ទស្សនៈពិភពលោក និងក្រុមគ្រូពេទ្យអ៊ីស្រាអែល។  ស្ថាប័ន កាតូលិក និង ពុទ្ធសាសនិក បានផ្តល់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តបន្ថែម ដូចស្ថានទូតមួយចំនួនដែរ។ បុគ្គល​ជាច្រើន​ក៏បាន​ស្ម័គ្រចិត្ត​បម្រើ​សេវាកម្ម​របស់​ពួកគេ​ផងដែរ។  

បុគ្គលិកពេទ្យនៅខេត្តស្រះកែវ (វេជ្ជបណ្ឌិតរហូតដល់ ៦០ នាក់ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាល ១៧០ នាក់ទៀតនៅដើមឆ្នាំ ១៩៨០) តំណាងឱ្យជាតិសាសន៍ផ្សេងៗគ្នា ជាមួយនឹងភាសា តំលៃវប្បធម៌ និងការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ដ ប៉ុន្តែមានតែសមាជិកក្រុមមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលធ្លាប់ធ្វើការនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ឬមាន បានឃើញ ជំងឺគ្រុនចាញ់ និងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរពីមុន—ជាបញ្ហាដែលកំពុងកើតមានពីរនៅក្នុងជំរុំ។ ការអំពាវនាវម្តងហើយម្តងទៀតរបស់ពួកគេសម្រាប់កន្លែង ថតកាំរស្មីអ៊ិច សម្រាប់ការជួយដល់មន្ទីរពិសោធន៍បន្ថែមទៀត និងចំណូលចិត្តរបស់ពួកគេចំពោះរបបឱសថថ្លៃៗបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃវប្បធម៌វេជ្ជសាស្រ្តនៃប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍។  

ទឹក​ត្រូវ​បាន​ដឹក​តាម​ឡាន​ដំបូង​ទៅ​ជំរំ​ហើយ​ទុក​ក្នុង​ស្គរ ​អាលុយមីញ៉ូម ។ អណ្តូងទឹកជ្រៅ ចំនួនបីដែលត្រូវបានខួងក្នុងកំឡុងសប្តាហ៍ទីពីរនៃប្រតិបត្តិការត្រូវបានតភ្ជាប់ជាយថាហេតុតាមរយៈបណ្តាញបំពង់ដើម្បីចែកចាយទឹកនៅទូទាំងជំរុំ។ បង្គន់អនាម័យមួយត្រូវបានជីកនៅជុំវិញបរិវេណនៃជំរំ។ អាជ្ញាធរ​សុខាភិបាល​ខេត្ត​ថៃ​បាន​ផ្តល់ ​ការ​គ្រប់​គ្រង​សត្វ​ល្អិត ​ដោយ​ការ​បង្ហូរ​ទឹក​ស្អុយ និង​បាញ់​ថ្នាំ ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត ។  

មន្ទីរពេទ្យដែលមានគ្រែ ១២០០ ដំបូងគឺមិនលើសពីដំបូលប្រក់ស័ង្កសីដោយគ្មានជញ្ជាំង ដែលអ្នកជំងឺដេកលើកន្ទេលនៅលើឥដ្ឋដែលមានកំណត់ត្រាវេជ្ជសាស្ត្រ និងដំណោះស្រាយចាក់តាមសរសៃឈាមដែលខ្ទាស់ទៅនឹងខ្សែភ្លើងពីលើពួកគេ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​សប្តាហ៍ ក្រុម​ទាំង​នោះ​បាន​បង្កើត ​ធនាគារ​ឈាម បន្ទប់​សម្រាល បន្ទប់​ទទួល និង​មជ្ឈមណ្ឌល ​អាហារូបត្ថម្ភ ​ពិសេស។ 

 ស្ថានភាពរាងកាយរបស់ជនភៀសខ្លួន 
ភាពអត់ឃ្លាន ដ៏ធំបានគ្របដណ្តប់រូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រ។ Marasmus, kwashiorkor, beriberi, និង ភាពស្លេកស្លាំង ត្រូវបានរីករាលដាលដោយអ្នកជំងឺជាច្រើនបង្ហាញទាំងបួន។ កង្វះ វីតាមីន ជាពិសេស វីតាមីន A និង វីតាមីន <sub id="mwjQ">B1</sub> គឺជារឿងធម្មតា។ ការឆ្លងមេរោគ ដង្កូវនាង និង ascaris កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរដល់ កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងភាពស្លេកស្លាំង ជាពិសេសចំពោះកុមារ។ ជំងឺរាគរូស ទាំង bacillary និង amebic ក៏ធ្វើអោយស្មុគស្មាញដល់ស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់អ្នកជំងឺផងដែរ។ ចៃ និង ​កមរមាស់ ​ជា ​ជំងឺ​ឆ្លង ។ 

ជនភៀសខ្លួនភាគច្រើនបានឆ្លង ជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយ ៥៥ ភាគរយនៃករណីត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាជា falciparum ដែលភាគច្រើននៃវាធន់នឹង chloroquine ។ ករណី ​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់​ខួរក្បាល និង ​ជំងឺ​ទឹក​ខ្មៅ ​ជាច្រើន​ករណី​ត្រូវបាន​ជួបប្រទះ ហើយ​ករណី​ខ្លះ​នៃ ​ជំងឺ​គ្រុនឈាម ​ដោយសារ ​ជំងឺ​គ្រុនឈាម ​។ 

 សមាសភាពនៃចំនួនប្រជាជនជំរុំ 
រូបភាពតូច| Rosalynn Carter នៅ​ខេត្ត​ស្រះកែវ កាន់​កូន​ក្នុង​ដៃ​ពេល​កំពុង​និយាយ​ជា​មួយ​ម្តាយ ថ្ងៃ​ទី​៩ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៧៩។
ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួនធំនៅខេត្តស្រះកែវ គឺជាទាហាន ខ្មែរក្រហម និងជនស៊ីវិលដែលពួកគេបានបង្ខំឱ្យភៀសខ្លួនទៅព្រំដែនជាមួយពួកគេ។  នេះក៏ព្រោះតែខ្មែរក្រហមចង់ផ្លាស់ប្តូរកម្មាភិបាលរបស់ពួកគេមួយចំនួនទៅកាន់ ទីជម្រក នៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលពួកគេអាចទទួលបានអាហារ និងការថែទាំសុខភាព សម្រាក និងព្យាបាល និងទទួលបានកម្លាំងឡើងវិញ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជនជាតិវៀតណាម។  វាក៏ជាគោលនយោបាយរបស់ថៃក្នុងការរក្សាជំរុំដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ប្រជាជននៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម ចាប់តាំងពីការផ្តល់ជំនួយដល់ពួកគេមានភាពចម្រូងចម្រាសផ្នែកនយោបាយ  ហើយ​ដោយ​សារ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​ចាត់​ទុក​ខ្មែរ​ក្រហម​ជា​កម្លាំង​តែ​មួយ​គត់​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ទប់​ទល់​ដ៏​មាន​ន័យ​ចំពោះ​យួន។   ខ្មែរក្រហមបានចម្លងរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចរបស់ពួកគេភ្លាមៗនៅស្រះកែវ ហើយកម្មាភិបាលរបស់ពួកគេបានគ្រប់គ្រងស្ទើរតែទាំងស្រុងលើអ្នករស់នៅជំរុំ។ 

 ទស្សនាដោយជំទាវទីមួយ Rosalynn Carter 
ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបង្ហាញការគាំទ្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះការឆ្លើយតបរបស់ថៃ ជំទាវទីមួយ Rosalynn Carter បានទៅធ្វើទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសថៃ ជាមួយ Richard Holbrooke សមាជិកសមាជមួយចំនួន និងអ្នកសារព័ត៌មានមួយក្រុម ដើម្បីទស្សនាជំរុំនៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៩។    ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​នាង​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ និង​បាន​បង្ហាញ​នៅ​លើ​ព័ត៌មាន​ពេល​យប់​នៅ​លើ​បណ្តាញ​ធំៗ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ នៅក្នុងវីដេអូឃ្លីបមួយដែលត្រូវបានចាក់ផ្សាយជាញឹកញាប់ ជនភៀសខ្លួនម្នាក់បានស្លាប់នៅចំពោះមុខលោក Carter ខណៈពេលដែលគ្រូពេទ្យជនជាតិអាមេរិកម្នាក់បានតវ៉ាដោយកំហឹងថា "ក្មេងស្រីនេះហៀបនឹងទៅហើយ" វេជ្ជបណ្ឌិតដែលមានកំហឹងបានបញ្ជាឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានដែលគ្របដណ្តប់ការទៅសួរសុខទុក្ខឱ្យរក្សាការត្រឡប់មកវិញ។ ការចាក់បញ្ចូលឈាម ប៉ុន្តែនាងនឹងមិនធ្វើវាទេ។'"  ក្រោយមក ស្ត្រីទីមួយបានរំលឹកថា: "ខ្ញុំបានរើសទារកមួយ ហើយដាក់វានៅលើភួយនៅលើដី យំ ហើយ​ពេល​ខ្ញុំ​បែរ​ទៅ​រក​ទារក​នោះ​បាន​ស្លាប់​បាត់​ទៅ​ហើយ»។ ស្ត្រីទី១ ក្រោយមកបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន  ខ្ញុំរំជួលចិត្តជាខ្លាំង។ វាជាស្ថានភាពដ៏លំបាកមួយសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងនាមខ្ញុំជាប្រពន្ធ និងជាម្តាយក្នុងការទៅលេងជំរុំ ហើយឃើញភាពក្រីក្រ និងទុក្ខវេទនាបែបនេះ។ ខ្ញុំត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញលឿនដូចខ្ញុំ។ អាច​ប្រាប់​ប្តី​ខ្ញុំ​អំពី​រឿង​នេះ​បាន»។ 

 ការបិទជំរុំ 
ដោយមានការខ្មាសអៀនដោយសារការចាប់អារម្មណ៍មិនអំណោយផលដែលបង្កើតឡើងដោយខេត្តស្រះកែវ រដ្ឋាភិបាលថៃបានស្នើឱ្យ លោក Mark Malloch Brown នៃ UNHCR រៀបចំទីតាំងថ្មីដែលមានប្រព័ន្ធលូបង្ហូរទឹកល្អជាងមុន និងមានកន្លែងទំនេរច្រើន។  នៅចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៩ មជ្ឈមណ្ឌល Khao-I-Dang Holding ត្រូវបានបើក។ រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ផ្ទេរ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ពី​ខេត្ត​ស្រះកែវ​ទៅ​ខៅអ៊ីដាង​ភ្លាមៗ។ ដោយសារជនភៀសខ្លួនភាគច្រើនស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម រដ្ឋាភិបាលថៃបានលើកទឹកចិត្តពួកគេឱ្យត្រឡប់ទៅតំបន់ភាគពាយ័ព្យនៃប្រទេសកម្ពុជាក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហម។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​ការ​រំលោភ ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដោយ​បុគ្គលិក​ជំនួយ​ជា​ច្រើន​នាក់​រួម​ទាំង ​ព្រះ​មហា​ហ្គោសាណាន់ និង​ព្រះ​តេជគុណ Peter L. Pond ដែល​បាន​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា​នៅ​វត្ត​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ក្នុង​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​១៩៨០ ហើយ​ត្រូវ​បាន​យោធា​ថៃ​ចាប់​ដាក់​គុក។  ជំរុំមួយទៀត ស្រះកែវទី២ ត្រូវបានបើក ហើយនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨០ ជនភៀសខ្លួនទាំងអស់ត្រូវបានផ្ទេរទៅជំរំផ្សេងទៀត ឬ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍,  ពួកគេជាង ៧៥០០ នាក់ទៅកាន់តំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយខ្មែរក្រហមនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា 

 ផលប៉ះពាល់ខេត្តស្រះកែវ 
រូបភាពជនភៀសខ្លួនដែលស្លាប់ និងស្លាប់នៅស្រះកែវ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជុំវិញពិភពលោក ហើយជំនួយអន្តរជាតិបានចាប់ផ្តើមហូរចូលប្រទេសថៃ ដើម្បីជួយជនភៀសខ្លួន។ នេះ​ក៏​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជំនឿ​ថា ទុរ្ភិក្ស​កើត​មាន​ជាទូទៅ​នៅ​កម្ពុជា។ អត្ថបទទំព័រមុខមួយនៅក្នុង កាសែត The New York Times បាននិយាយថា "ប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ២.២៥ លាននាក់ត្រូវបានគេនិយាយថានឹងប្រឈមមុខនឹងការអត់ឃ្លាន" ។  សហគមន៍អន្តរជាតិបានឆ្លើយតបជាមួយនឹងជំនួយស្បៀងអាហារដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលត្រូវបានផ្តល់ដល់ប្រជាជនកម្ពុជាតាមរយៈ "ស្ពានដី" នៅ ជំរុំជនភៀសខ្លួនណងចាន់ ។  

 សូមមើលផងដែរ 

 វិបត្តិមនុស្សធម៌កម្ពុជា។
 វិបត្តិជនភៀសខ្លួនឥណ្ឌូចិន
 ជំរំជនភៀសខ្លួនណងចាន់
 ជំរំជនភៀសខ្លួន នង សាម៉េត
 ទីតាំងជំរុំជនភៀសខ្លួនពីរ
 ខាវអ៊ីដាង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរក្រហម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations