យោគិនី

រូបភាពតូច|ប្រាសាទបាយ័ន 

យោគីនី ( សំស្ក្រឹត : योगिनी, IAST : yoginī ) គឺជាស្ត្រីមេការនៃ តន្ត្រ និង យោគ ក៏ដូចជាពាក្យផ្លូវការនៃការគោរពចំពោះស្ត្រីហិណ្ឌូឬគ្រូបង្រៀនខាងវិញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុង ឧបទ្វីបឥណ្ឌា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង ទីបេ ។ ពាក្យ​នេះ​ជា​ពាក្យ​សំស្រ្កឹត​របស់​មនុស្ស​ស្រី ​យោគ ​បុរស ចំណែក​ពាក្យ​ថា យោគិនត្រូវបានប្រើក្នុងន័យអព្យាក្រឹត បុរស ឬស្ត្រី។ 

យោគីនី ក្នុងបរិបទខ្លះ គឺជាកម្លាំងស្ត្រីដ៏ពិសិដ្ឋដែលបានកើតមកជាទិដ្ឋភាពមួយរបស់ មហាទេវី ហើយត្រូវបានគេគោរពនៅក្នុង ប្រាសាទ យោគិនី នៃប្រទេសឥណ្ឌា។ ទាំងនេះច្រើនតែគោរពក្រុមនៃ 64 យោគិនី ហើយត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះបែបនេះ ប៉ុន្តែក៏អាចមាន 42 ឬ 81 យោគិនី ផងដែរ។ ឈ្មោះនៃ 64 យោគិនី ខុសគ្នានៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា។

 ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការគោរពបូជារបស់ យោគិនី បានចាប់ផ្តើមនៅខាងក្រៅ សាសនា វេទ ដោយចាប់ផ្តើមយោងទៅតាម Vidya Dehejia ជាមួយនឹងការគោរពនៃអ្នកភូមិក្នុងស្រុកគឺ គ្រាមទេវតា ។ ម្នាក់ៗ​ការពារ​ភូមិ​ឃុំ​របស់​ខ្លួន ជួន​កាល​ផ្តល់​ផល​ប្រយោជន៍​ជាក់​លាក់​ដូច​ជា​សុវត្ថិភាព​ពី​ការ​ខាំ​របស់ ​ខ្យាដំរី ។ បន្តិចម្ដងៗ តាមរយៈ តន្ត្រ ទេពធីតាទាំងនេះត្រូវបានដាក់ជាក្រុមជាក្រុមដែលជឿថាមានអំណាច ភាគច្រើនបំផុតគឺ 64 ហើយពួកគេបានក្លាយជាផ្នែកត្រឹមត្រូវនៃសាសនាហិណ្ឌូ។  ភ័ស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅលើ Yogini Kaulas បង្ហាញថាការអនុវត្តត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងល្អនៅសតវត្សទី 10 ទាំងប្រពៃណីសាសនាហិណ្ឌូ និងព្រះពុទ្ធសាសនា។  ធម្មជាតិនៃ យោគិនី ខុសគ្នារវាងប្រពៃណី; នៅក្នុង តន្ត្រ ពួកគេមានភាពកាចសាហាវ និងគួរឱ្យខ្លាច ខណៈពេលដែលនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា sanyassins ស្ត្រី celibate អាចពិពណ៌នាថាខ្លួនគេជា យោគិនី ។ 

 ទេវី 
នៅក្នុងអត្ថបទបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យ ក្នុង សាសនាហិណ្ឌូ យោគីនីមួយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ឬដោយផ្ទាល់នូវទិដ្ឋភាពនៃ ទេវី ដែលជាទេពធីតា។  នៅក្នុងសតវត្សន៍ទី 11 ការប្រមូលទេវកថា Kathāsaritsāgara, យោគិនី គឺជាក្រុមមួយនៃស្ត្រីដែលមានអំណាចវេទមន្ត, អាបធ្មប់ពេលខ្លះត្រូវបានរាប់ជា 8, 60, 64 ឬ 65  Hatha Yoga Pradipika និយាយអំពី យោគិនី ។  ទេវី ជួនកាលត្រូវបានសម្តែងជាមួយនឹង យោគិនី ចក្រ ដែលជាកង់របស់ យោគិនី 64 ដោយដាក់ពួកវាជាទិដ្ឋភាពនៃទេវី។ 

 នាថយោគ 
ពាក្យ យោគិនី ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងយុគសម័យមជ្ឈិមសម័យសម្រាប់ស្ត្រីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រពៃណី នាថយោក ដែលបានបង្កើតឡើងនៅប្រហែលសតវត្សទី 11 ។  ជាធម្មតាពួកវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រពៃណី សៃវៈ ប៉ុន្តែ នាថ ខ្លះជារបស់ប្រពៃណី Vaishnava ។  តាមវិធីណាក៏ដោយ លោក David Lorenzen បាននិយាយថា ពួកគេអនុវត្ត យោគ ហើយព្រះសំខាន់របស់ពួកគេមានទំនោរទៅជា Nirguna ពោលគឺដោយគ្មានទម្រង់ និង semi- monistic  ដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងយុគសម័យមជ្ឈិមសម័យដោយ Advaita Vedanta Hinduism, Madhyamaka Buddhism និង តន្ត្រ ។   យោគិនី របស់មនុស្សគឺជាផ្នែកមួយដ៏ធំនៃទំនៀមទម្លាប់នេះ ហើយផ្ទាំងគំនូរនៅសហវត្សទី 2 ជាច្រើនពណ៌នាពួកគេ និងការអនុវត្ត យោគ របស់ពួកគេ។ Lorenzen បាននិយាយថា នាថ យោគ មានប្រជាប្រិយភាពជាមួយប្រជាជនជនបទនៅអាស៊ីខាងត្បូង ជាមួយនឹងរឿងនិទាន និងរឿងរ៉ាវអំពី នាថយោគ បន្តត្រូវបានចងចាំក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងរដ្ឋ Deccan ភាគខាងលិច និងភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅប្រទេសនេប៉ាល់។ 

 តន្ត្រ 
ស្ត្រីនៅក្នុងប្រពៃណី តន្ត្រ មិនថាហិណ្ឌូ ឬពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានគេហៅស្រដៀងគ្នាថា យោគិនី ។   នៅក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា Tantric, Miranda Shaw បាននិយាយថាស្ត្រីជាច្រើនដូចជា Dombiyogini, Sahajayogicinta, Lakshminkara, Mekhala, Kankhala Gangadhara, Siddharajni និងផ្សេងទៀតត្រូវបានគេគោរព យោគិនី និងអ្នកស្វែងរកជឿនលឿនលើផ្លូវទៅកាន់ ការត្រាស់ដឹង ។