ប្រាសាទគូព្រះសន្តរ័ត្ន

ប្រាសាទគូព្រះសន្តរ័ត្ន (ปราสาทกู่พระสันตรัตน์) ជា​រមណីយដ្ឋាន​បុរាណ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​តាម​សិល្បៈ​ខ្មែរ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ ​ស្រុកណាដូន ខេត្តមហាសារខាម។ វា​គឺ​ជា អរោគ្យសាលា ឬមន្ទីរពេទ្យ

ប្រាសាទគូព្រះសន្តរ័ត្ន ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ចុះ​បញ្ជី​ជា​តំបន់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដោយ​នាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ​នៅ ​ថ្ងៃ​ទី ៨ ខែ​មីនា ឆ្នាំ 1935

 កត់ត្រា 
ប្រាសាទគូព្រះសន្តរ័ត្ន ជា​ទីតាំង​បុរាណ​ដែល​មាន​រចនាបថ​ខ្មែរ​។ ឬមន្ទីរពេទ្យ ស្ថិតនៅឃុំគូសន្តរ័ត្ន ស្រុកណាដូន ខេត្តមហាសារខាម។ ឆ្ងាយពីសាលាស្រុកណាដូន ប្រហែល 4 គីឡូម៉ែត្រទៅភាគឦសាន ប្រាសាទគូព្រះសន្តរ័ត្ន មើលទៅដូចជាប្រាសាទតូចមួយ។ វា​ឈរលើ​មូលដ្ឋាន​មួយ​ជាន់​ដែល​សង់​ពី​ថ្មបាយក្រៀម។ បែរមុខទៅទិសខាងកើត មានជញ្ជាំងព័ទ្ធជុំវិញស៊ុមរាងចតុកោណ នៅពីមុខប្រាសាទទៅទិសឦសានគឺ ស្រះទឹករាងចតុកោណមានទទឹង១០ម៉ែត្រ បណ្តោយ១២ម៉ែត្រ ប្រហែលមានន័យថាបារាយណ៍ ដែលតាមជំនឿខ្មែរថា នៅពេលសាងសង់ប្រាសាទថ្ម គេជីកស្រះ ឬបារាយណ៍ ដើម្បីរក្សាទឹកនៅតំបន់ក្បែរនោះ។

នៅ​ខាង​កើត​ដែល​ជា​មុខ​ប្រាសាទ មាន​ខ្លោង​ទ្វារ​ចូល ឬ​គោបុរៈ ធ្វើពីថ្មបាយក្រៀម ចំពោះទ្វារចូល វាហាក់ដូចជាមានផ្ដែនៅពីលើទ្វារ។ ជាមួយនឹងសសរពេជ្រនៅលើភាគីទាំងសងខាងនៃស៊ុមទ្វារ ធ្នឹម និងសសរសម្រាប់តុបតែងស៊ុមទ្វារត្រូវបានធ្វើពីថ្មភក់ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានឆ្លាក់តាមរបៀបណាមួយឡើយ ដូច្នេះហើយមើលទៅហាក់ដូចជាមិនទាន់រួចរាល់។ ប្រាសាទ​នេះ​មាន​រាង​ជា​ការ៉េ​ដែល​មាន​ជ្រុង​បិទ​ជិត។ មានច្រកចូលខាងកើត។ ទ្វារខាងជើង ខាងត្បូង និងខាងលិច គឺជាទ្វារក្លែងក្លាយ។ ដោយ​គិត​តែ​ប្រាសាទ​ខ្លួន​ឯង​ប៉ុណ្ណោះ គេ​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា ប្រាសាទគូព្រះសន្តរ័ត្ន មិន​ទាន់​បាន​សាងសង់រួចរាល់នៅ​ឡើយ​ទេ។ ដោយសារតែមានគម្លាតនៅផ្នែកខាងមុខ។ វាជារន្ធរាងត្រីកោណ។ ផ្នែកនេះនៅពេលដែលបានបញ្ចប់គឺជា gable ។ វានឹងធ្វើពីថ្មភក់ ដែលត្រូវតែមានការរចនាឆ្លាក់។ រឿងសំខាន់បន្ទាប់គឺផ្ដែ។ ឈរពីលើស៊ុមទ្វារគឺជាបន្ទះថ្មភក់។ ប៉ុន្តែ​មិន​ទាន់​មាន​ម៉ូដ​ណា​មួយ​ត្រូវ​បាន​សាក់​នៅ​ឡើយ​ទេ។

ជាទូទៅ ផ្ដែត្រូវតែមានលំនាំឆ្លាក់ ឬរូបផ្សេងៗ។ សូម្បី​តែ​សសរ​សម្រាប់​តុបតែង​ស៊ុមទ្វារ​ទាំងសងខាង​ក៏​ត្រូវ​បាន​ឆ្លាក់​ជា​រឿយៗ​ជាមួយនឹង​ការរចនា​តុបតែង​ផងដែរ។ ប៉ុន្តែ​សសរ​នៅ​ជាប់​នឹង​ស៊ុម​ទ្វារ​ខាង​ឆ្វេង​គឺ​ជា​ដុំ​ថ្មភក់​សាមញ្ញ។ មិនមានលំនាំណាមួយទេ។ ប្រហែល​មាន​តែ​សសរ​សម្រាប់​តុបតែង​ស៊ុម​ទ្វារ​នៅ​ផ្នែក​ខាងស្តាំ​នៃ​ប្រាសាទ។ ដែលត្រូវបានឆ្លាក់ប្រហែល តាម​លក្ខណៈ​បែប​នេះ គេ​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា ប្រាសាទ​នេះ​មិន​ទាន់​បញ្ចប់​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​សិប្បករ​បាន​បង្កើត​វា​ឡើង​តាម​រចនាបថ​ដែល​ប្លែក​ពី​ខ្មែរ។ ពោលគឺ ទោះបីប្រាសាទនេះធ្វើពីថ្មភក់ ឬថ្មបាយក្រៀមក៏ដោយ ។ ប៉ុន្តែ​ផ្នែក​សំខាន់​ទាំង​បី​គឺ ខ្លោងទ្វារ ផ្ដែ និង​សសរ​សម្រាប់​តុបតែង​ស៊ុមទ្វារ​ត្រូវតែ តែងតែធ្វើពីថ្មភក់។ នេះគឺដោយសារតែថ្មភក់មានលក្ខណៈសម្បត្តិសមរម្យសម្រាប់ការឆ្លាក់ នៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មថ្មភក់ជាពិសេស ศูนย์ปฏิบัติการจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานจังหวัดมหาสารคาม
http://www.mahasarakham.go.th/mkweb/index.php/479/227