ជហ្វា

ជហ្វា គឺជាគ្រឿងតុបតែងលម្អរចនាស្ថាបត្យកម្មមួយប្រភេទសម្រាប់តាក់តែងលើដំបូលប្រាសាទ, វត្តអារាម, សាលា,ផ្ទះ,ព្រះរាជវាំង ដាក់នៅត្រង់ចុងមេដំបូល។ ដែលនៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយចំនួន ដូចជាប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ ជហ្វាមានរូបរាងលក្ខណៈប្លែកៗទៅតាមដំបូលនីមួយនៃបណ្ដាខេត្តមួយចំនួននៅកម្ពុជា។ ជាទូទៅគេជឿថា ជហ្វា តំណាងឱ្យសត្វទេវកថាដូចជា សត្វគ្រុឌ ដែលពាក់កណ្តាលជាបក្សី និងពាក់កណ្តាលជាបុរស ដែលជាយានរបស់ព្រះវិស្ណុ។ 
រូបភាពតូច|ជហ្វានៅជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្តនាសតវត្សទី១២
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រភពស្រាវជ្រាវបច្ចុប្បន្នបង្ហាញថា ជហ្វាដើមត្រូវបានគេឃើញមាននៅប្រាសាទអង្គរវត្តតាំងពីរាជ្យរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ មកម្ល៉េះ ដែលត្រូវបានសន្មតថាជហ្វាមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងកំឡុង ឬមិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីរាជ្យរបស់របស់ព្រះអង្គ (១១១៣ នៃគ.ស ដល់ ១១៥០ នៃគ.ស)។ ជហ្វាទាំងនេះ គឺជានិមិត្តរូបនៃការបង្រួបបង្រួមនៃនគរខ្មែរខាងជើង និងខាងត្បូង និងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។ ជហ្វា បានរីករាលដាលពាសពេញតំបន់រួមទាំងផ្នែកមួយនៃប្រទេស លាវ ឡានណា សុខោទ័យ អយុធ្យា និង តំបន់អ៊ីសាន សព្វថ្ងៃ ដែលធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រខ្មែរ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ វត្តអារាម និងរាជវាំងភាគច្រើននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងថៃ ត្រូវបានតុបតែងដោយជហ្វាទាំងនេះនៅត្រង់ចុងនៃដំបូលជាមួយនឹងប្រភេទ និងរូបរាងជាច្រើនទៅតាមលក្ខណៈតំបន់នីមួយៗ។ប្រភពដើមនៃឯកសារវីគីភីឌាអង់គ្លេស  

 សូមមើលផងដែរ 
• ឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រអយុធ្យា 

 ឯកសារយោង