ដេសសូ រ៉ាហ្វាល់

ដេសសូ រ៉ាហ្វាល់ (ឬ ខ្យល់ព្យុះ ក្នុងភាសាខ្មែរ) ជាយន្តហោះបារាំង ដែលមាន ម៉ាសុីនពីរ និងមានស្លាបជារាងត្រីកោង, ប្រភេទប្រយុទ្ធចំរុះ ផលិតនិងកែច្នៃអោយក្រុមហ៊ុន Dassault Aviation បារាំង បំពាក់ដោយសព្វាវុធយ៉ាងទូលំទូលាយ រ៉ាហ្វាលផលិតឡើងដោយចង់បាន ឧត្តមភាពផ្លូវអាកាស ការរារាំង ការឈ្លបយកការណ៍តាមអាកាស ការគាំទ្រដី ការវាយប្រហារស៊ីជម្រៅ ការវាយប្រហារប្រឆាំងនាវា និងបេសកកម្ម រារាំងនុយក្លេអ៊ែរ ។ វាត្រូវបានសំដៅថាជាយន្តហោះ "omnirole" ដោយ Dassault ។

នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ កងទ័ពអាកាសបារាំង និង កងទ័ពជើងទឹកបារាំង បានស្វែងរកការជំនួសឬកែច្នៃ យន្តហោះដែលមានស្រាប់របស់ពួកគេ។ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយលើការអភិវឌ្ឍន៍ និងជំរុញការលក់នាពេលខាងមុខ ប្រទេសបារាំងបានចូលរួមក្នុងការរៀបចំមួយជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និងអេស្ប៉ាញ ដើម្បីផលិតយន្តហោះចម្បាំងពហុគោលបំណងដ៏រហ័សរហួន "អនាគតអឺរ៉ុប" (ដែលនឹងក្លាយទៅជា ព្យុះទីហ្វុង Eurofighter ) ។ ការខ្វែងគំនិតគ្នាជាបន្តបន្ទាប់លើការបែងចែកការងារ និងតម្រូវការខុសគ្នាបាននាំឱ្យប្រទេសបារាំងបន្តកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន។ Dassault បានបង្កើត អ្នកបង្ហាញបច្ចេកវិទ្យា ដែលហោះហើរលើកដំបូងនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៨៦ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីសាកល្បងការហោះហើររយៈពេលប្រាំបីឆ្នាំ ដោយត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការអនុម័តគម្រោងនេះ។

យន្តហោះ Rafale មានភាពខុសប្លែកពីយន្តហោះប្រយុទ្ធនៅអឺរ៉ុបផ្សេងទៀតក្នុងសម័យរបស់វា ដែលវាត្រូវបានសាងសង់ស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយប្រទេសតែមួយ គឺប្រទេសបារាំង ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង អ្នកម៉ៅការការពារ សំខាន់ៗរបស់ប្រទេសបារាំង ដូចជា Dassault, Thales និង Safran ។ និងលក្ខណៈពិសេសជាច្រើនរបស់យន្តហោះ ដូចជា ការបញ្ចូលសំឡេងផ្ទាល់ រ៉ាដា RBE2 AA សកម្មស្កេនអេឡិចត្រូនិក (AESA) និងឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា ស្វែងរក និងតាមដានអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ ផ្នែកខាងមុខ optronique secteur (IRST) ត្រូវបានបង្កើតក្នុងស្រុក និងផលិតសម្រាប់កម្មវិធី Rafale ។ ដើមឡើយគ្រោងនឹងចូលបម្រើសេវាកម្មក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ Rafale បានទទួលរងនូវការពន្យារពេលយ៉ាងសំខាន់ដោយសារតែការកាត់បន្ថយថវិកាក្រោយ សង្គ្រាមត្រជាក់ និងការផ្លាស់ប្តូរអាទិភាព។ មានរឿងសំខាន់បីគឺ Rafale C កំណែផ្អែកលើដីកៅអីតែមួយ Rafale B កំណែផ្អែកលើដីកៅអីភ្លោះ និង Rafale M កំណែផ្អែកលើក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនកៅអីតែមួយ។

ត្រូវបានណែនាំនិងដាក់លក់ក្នុងឆ្នាំ 2001 យន្តហោះ Rafale ត្រូវបានផលិតសម្រាប់ទាំងកងទ័ពអាកាសបារាំង និងសម្រាប់ប្រតិបត្តិការ ដែលមានមូលដ្ឋានលើក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ នៅក្នុងកងនាវាចរបារាំង។  វាត្រូវបានទីផ្សារសម្រាប់នាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន ហើយត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ទិញដោយ កងទ័ពអាកាសអេហ្ស៊ីប កងទ័ពអាកាសឥណ្ឌា កងទ័ពជើងទឹកឥណ្ឌា កងទ័ពអាកាសកាតា កងទ័ពអាកាស Hellenic កងទ័ពអាកាស ក្រូអាស៊ី កងទ័ពអាកាស ឥណ្ឌូនេស៊ី កងទ័ពអាកាសអារ៉ាប់រួម និង កងទ័ពអាកាស ស៊ែប៊ី។ រ៉ាហ្វាលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាយន្តហោះចម្បាំងទំនើប និងមានសមត្ថភាពបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក  និងក្នុងចំណោមយន្តហោះចម្បាំងដែលទទួលបានជោគជ័យបំផុតជាប្រទេសជុំវិញពិភពលោក។  វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​លើ​ប្រទេស​អាហ្វហ្គានីស្ថាន លីប៊ី ម៉ាលី អ៊ីរ៉ាក់ ស៊ីរី និង​ដោយ​ឥណ្ឌា​នៅ​ជិត​ព្រំដែន​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​ប៉ាគីស្ថាន។