ពិធីបុណ្យអាសាឡ្ហបូជា

ពិធីបុណ្យអាសាឡ្ហបូជា គឺជាពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលជាធម្មតាធ្វើឡើងក្នុងខែកក្កដា  នៅថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែ អាសាធ ។ វាត្រូវបានប្រារព្ធនៅ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសកម្ពុជា ប្រទេសថៃ ស្រីលង្កា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានប្រជាជនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។  អាសាឡ្ហ ជា​ឈ្មោះ​ខែទី៨​នៃ​ចន្ទគតិ ដែល​ហៅថា​ខែអាសាឍ ឬអាសាឡ្ហ​នេះ។ ចំណែក​ឯ​ពាក្យ​បូជា ​មានន័យ​ថា ការថ្វាយ ការ​គោរពប្រតិបត្តិ ឬ​គោរពជូនវត្ថុអ្វីៗ ចំពោះ​បូជនីយ​បុគ្គល ការ​ស្ដាប់​ឱវាទ ប្រព្រឹត្ត​តាម​ឱវាទ​របស់​បុគ្គល​ដែល​គួរ​គោរព។ សសរុបជារួមមក អាសាឡ្ហបូជា​មានន័យ​ថា ការគោរព ការ​រំលឹក​នូវសេចក្តី​អ្វីមួយ ខ្លឹមសារ​អ្វីមួយ​នៅ​ក្នុង​ខែអាសាឍ។ ក្នុង​ពុទ្ធសាសនា អាសាឡ្ហបូជា គឺជា​ថ្ងៃ​រំលឹក​ដល់​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ​ទាំង ៥ របស់​ព្រះពុទ្ធ។ ទី១ ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះពុទ្ធទ្រង់​ចាប់​បដិសន្ធិ ទី២ ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះពុទ្ធទ្រង់​ចេញ​ទៅ​សាងផ្នួស ទី៣ ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះពុទ្ធទ្រង់​សម្តែង​ព្រះធម៌ទេសនា​ជា​លើកដំបូង​ប្រោស​បញ្ចវគ្គីយ៍ ទី៤ ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះពុទ្ធទ្រង់​ស្ថាបនា​ភិក្ខុសង្ឃ​ជា​លើកដំបូង និង​ទី៥ថ្ងៃ​ដែល​ព្រះពុទ្ធទ្រង់​សម្តែង​យមក​ប្បាដិហារ្យ។  
រូបភាពតូច
ពិធីបុណ្យអាសាឡ្ហបូជា ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាថ្ងៃ ធម៌ គឺជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលប្រារព្ធដូចដែលវាធ្វើធម្មទេសនាលើកដំបូងរបស់ព្រះពុទ្ធគឺ "ធម្មទេសនានៅសួនសត្វក្តាន់" នៅ សាណាត,  ដែលព្រះអង្គបានកំណត់ដល់អតីតជាតិទាំងប្រាំរបស់ព្រះអង្គ។ ភ្ជាប់​លទ្ធិ​ដែល​បាន​មក​ដល់​ទ្រង់​បន្ទាប់​ពី​ការ​ត្រាស់​ដឹង​របស់​ទ្រង់។ ធម្មទេសនា​ទី ១ នេះ ដែល​គេ​តែង​ហៅថា «​ការ​រំកិល​កង់​នៃ​ព្រះ​ធម៌​» គឺ​ជា​ពាក្យ​ប្រៀនប្រដៅ​សម្រាប់​ពុទ្ធសាសនិកជន​ក្នុង​អរិយ​សច្ច​៤ គឺ​មាន ​ទុក្ខ (​ទុគ៌ត​) ។ ទុក្ខ​កើត​ឡើង​ដោយ​តណ្ហា ( តណ្ហា ); មានសភាព ( និព្វាន ) ហួសពីទុក្ខ និងតណ្ហា។ ហើយទីបំផុត មាគ៌ាទៅកាន់និព្វាន គឺតាមរយៈ អរិយមគ្គ ។ គ្រប់សាលា និងទំនៀមទំលាប់ផ្សេងៗនៃព្រះពុទ្ធសាសនា វិលជុំវិញគោលលទ្ធិកណ្តាលនៃ អរិយសច្ច ៤ ។

ធម្មទេសនាទី១នេះ មិនត្រឹមតែជាធម្មទេសនាដំបូងបង្អស់ ដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់បានត្រាស់ដឹង បន្ទាប់ពីការត្រាស់ដឹងប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងមានខ្លឹមសារនៃការបង្រៀនជាបន្តបន្ទាប់ទាំងអស់របស់ព្រះអង្គផងដែរ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃកិច្ចពិភាក្សានោះ អ្នកចូលរួមម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកចូលរួមទាំងប្រាំនាក់បានរំលឹកឡើងវិញនូវការយល់ដឹងរបស់គាត់អំពីអ្វីដែលបាននិយាយ ហើយសុំឱ្យទទួលជាសាវ័ក ដែលជាការស្នើសុំដែលព្រះពុទ្ធបានប្រោសឱ្យ ដូច្នេះហើយទើបបង្កើតព្រះសង្ឃដំបូង។ 

 ឯកសារយោង