សាសនាសាម៉ារី

លទ្ធិសាម៉ារី

ទោះបីជាវាអភិវឌ្ឍស្របគ្នា និងមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ សាសនាយូដា ក៏ដោយ ក៏លទ្ធិសាម៉ារីអះអាងខ្លួនឯងថាជាទម្រង់ដែលបានរក្សាទុកយ៉ាងពិតប្រាកដនៃជំនឿ monotheistic ដែលជនជាតិអ៊ីស្រាអែលបានទទួលយកនៅក្រោម លោកម៉ូសេ ។ ជំនឿជនជាតិសាម៉ារីក៏ទទួលស្គាល់ថាកន្លែងបរិសុទ្ធដើមរបស់ជនជាតិអ៊ីស្រាអែលគឺ ភ្នំ គេរីស៊ីម នៅជិត ណាប្លុស  ហើយថា ក្រុងយេរូសាឡិម បានទទួលសារៈសំខាន់តែនៅក្រោមពួកអ្នកប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែលដែលបានដើរតាម អេលី ទៅទីក្រុង ស៊ីឡូ ; ជន​ជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ដែល​នៅ​ភ្នំ​កេរីស៊ីម​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ជន​ជាតិ​សាម៉ារី​ក្នុង​រាជាណាចក្រ​អ៊ីស្រាអែល រីឯ​ជន​ជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ដែល​បាន​ចាក​ចេញ​ទៅ​ជា ​ជន​ជាតិ​យូដា ​នៅ​ក្នុង ​រាជាណាចក្រ​យូដា ។ ភ្នំ គេរីស៊ីម ក៏ត្រូវបានគោរពដោយជនជាតិសាម៉ារីថាជាទីតាំងដែលការ ចងអ៊ីសាក បានកើតឡើង ផ្ទុយពី ជំនឿរបស់ជនជាតិយូដាដែលថាវាបានកើតឡើងនៅ ភ្នំព្រះវិហារ នៃក្រុងយេរូសាឡឹម។

សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ មាន​អ្នក​កាន់​តាម​ប្រហែល ៨០០  ទៅ ៩០០  ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​សាសនានេះ ជា​សាសនា​តូច​បំផុត​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក។ យោងតាមប្រភពមួយ មានមនុស្សរាប់លាននាក់នៅសម័យបុរាណ។ 

 ជំនឿ 
ជំនឿសំខាន់នៃសាសនាសាម៉ារីមានដូចខាងក្រោម៖    
រូបភាពតូច| " សេម៉ា យីស្រែល (ࠔࠌࠏ ࠉࠔࠓࠀࠋ) " សរសេរជាអក្សរផ្ចង់ ភាសា សាម៉ារី ហេព្រើ គឺជានិមិត្តសញ្ញាផ្លូវការរបស់ជនជាតិ សាម៉ារី ។

 មាន ​ព្រះ ​តែ​មួយ គឺ ​ព្រះ​យេហូវ៉ា ជា​ព្រះ​តែ​មួយ​ដែល​ពួក ​ហោរា​សាសន៍​យូដា ​ទទួល​ស្គាល់។ ជំនឿ​គឺ​នៅ​ក្នុង​ការ​រួបរួម​របស់​អ្នក​បង្កើត ដែល​ជា​ការ​រួបរួម​យ៉ាង​ដាច់​ខាត។ ហើយ បំពេញ​នូវ​លោក​ទាំង​មូល។ ធម្មជាតិរបស់ទ្រង់ មិនអាចយល់បានដោយមនុស្សទេ ប៉ុន្តែយោងទៅតាមសកម្មភាពរបស់ទ្រង់ និងយោងទៅតាមវិវរណៈរបស់ទ្រង់ ចំពោះប្រជាជនរបស់គាត់ និងសេចក្តីសប្បុរសដែលគាត់បានបង្ហាញពួកគេ។
 តូរ៉ា គឺជាសៀវភៅបរិសុទ្ធពិតតែមួយគត់ ហើយត្រូវបានប្រទានដោយព្រះដល់ លោកម៉ូសេ ។ តូរ៉ា ត្រូវបានបង្កើតឡើងមុនការបង្កើតពិភពលោក ហើយអ្នកណាដែលជឿលើវា គឺត្រូវបានធានានូវផ្នែកមួយនៅក្នុងពិភពលោកខាងមុខ។ ស្ថានភាពនៃ តូរ៉ា នៅក្នុងសាសនាសាម៉ារី ជាសៀវភៅបរិសុទ្ធតែមួយគត់ បណ្តាលឱ្យជនជាតិ សាម៉ារី បដិសេធ Oral Torah, Talmud និងព្យាការី និងគម្ពីរទាំងអស់ លើកលែងតែកំណែនៃ គម្ពីរ យ៉ូស្វេ ដែលពួកគេមិនកាន់ជាបទគម្ពីរ ដែលសៀវភៅនៅក្នុងសហគមន៍ សាម៉ារី មានភាពខុសគ្នាខ្លាំងពី សៀវភៅ យ៉ូស្វេ នៅក្នុង ព្រះគម្ពីររបស់សាសន៍យូដា ។ ជាការសំខាន់ សិទ្ធិអំណាចនៃផ្នែកក្រោយ តូរ៉ា ទាំងអស់នៃព្រះគម្ពីរជ្វីហ្វ និង ស្នាដៃរបស់ ជនជាតិយូដាបុរាណ (Talmud ដែលរួមមាន Mishnah និង Gemara ) ត្រូវបានបដិសេធ។ ម៉ូសេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អ្នក​ចុង​ក្រោយ​នៃ​ពួក​ព្យាការី។
 ភ្នំ គេរីស៊ីម មិន​មែន​ក្រុង​យេរូសាឡឹម​ទេ គឺ​ជា​ទីសក្ការៈ​ពិត​មួយ​ដែល​ព្រះ​បាន​ជ្រើស​រើស។ ជន​ជាតិ​សាម៉ារី​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ភាព​បរិសុទ្ធ​នៃ​ក្រុង​យេរូសាឡិម ហើយ​មិន​ទទួល​ស្គាល់ ​ប្រាសាទ​ភ្នំ ដោយ​អះអាង​ជំនួស​វិញ​ថា ភ្នំ​ហ្គេរីស៊ីម​ជា​កន្លែង​ដែល​ការ ​ចង​អ៊ីសាក ​បាន​កើត​ឡើង។
 apocalypse ដែលហៅថា "ថ្ងៃនៃការសងសឹក" នឹងជាចុងបញ្ចប់នៃថ្ងៃ នៅពេលដែលតួលេខមួយហៅថា តាហេដ (សំខាន់គឺជនជាតិសាម៉ារីដែលស្មើនឹង ព្រះមេស្ស៊ីរបស់សាសន៍យូដា ) មកពីកុលសម្ព័ន្ធយ៉ូសែបនឹងមកធ្វើជាហោរាដូចលោកម៉ូសេអស់រយៈពេល ៤០ ឆ្នាំ ហើយនាំមកនូវការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជនជាតិអ៊ីស្រាអែលទាំងអស់ដែលបន្ទាប់មកអ្នកស្លាប់នឹង រស់ឡើងវិញ ។ ពេល​នោះ ពួក​តាហេប​នឹង​រក​ឃើញ​ត្រសាល​នៃ ​រោង​ឧបោសថ ​របស់​ម៉ូសេ​នៅ​លើ​ភ្នំ​កេរីស៊ីម ហើយ​នឹង​ត្រូវ​គេ​បញ្ចុះ​នៅ​ក្បែរ​យ៉ូសែប ពេល​គាត់​ស្លាប់។  

 កំណត់ចំណាំ