សោមសវលី

ព្រះចៅវរវង្សធើ ព្រះអង្គម្ចាស់សោមសវលី ក្រុមមុឺនសុធនារីនាថ (; បញ្ចេញសំឡេងថៃ: ), ព្រះនាមដើម ម៉មហ្លួង សោមសវលី កិតិយាករ (; នៅថ្ងៃទី 13 ខែកក្កដាឆ្នាំ 1957), គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សថៃ និងជាអតីតភរិយានៃព្រះរាមជីដូនមួយ ព្រះរាជទាយាទ វជិរាលង្ករណ (បច្ចុប្បន្នជា ព្រះមហាក្សត្រយ៍ថៃ)។ ព្រះនាង ត្រូវថ្វាយព្រះនាមថា "ព្រះមាតានៃ ព្រះរាជនន្តាច្បង នៃព្រះមហាក្សត្រិយ៍" ក្រោយការលែងលះពីព្រះរាជទាយាទ នៅឆ្នាំ 1991។ ព្រះនាងក៏ ត្រូវជា ព្រះភាគិនេយ្យា នៃព្រះមហាក្សត្រីយានី សិរិកិតិ៍ ផងដែរ។

ជីវប្រវត្តិ
ព្រះអង្គម្ចាស់ សោមសវលី ប្រសូត្រនៅថ្ងៃទី 13 ខែកក្កដាឆ្នាំ 1957 នៅឯមន្ទីរពេទ្យហ្គាយ ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍, ចក្រភពអង់គ្លេស។ ព្រះនាង ជាបុត្រីច្បងនៃ ម៉មរាជវង្ស ឣតុលកិតិ៍ កិតិយាករ។ បិតារបស់ព្រះនាង ជាព្រះរាមនៃ សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយ៍សិរិកិតិ៍ ព្រះបរមរាជិនីនាថ របស់ប្រទេសថៃ និងមាតារបស់ព្រះនាង ជា លោកជំទាវ ព័ន្ធុ៍សវលី កិតិយាករ (ព្រះនាមដើម ម៉មចៅ ព័ន្ធុ៍សវលី យុគល)។ ព្រះនាងមានអនុជមួយអង្គ ព្រះនាង ម៉មហ្លួង សារ៉ាលី កិតិយាករ, ប្រសូត្រថ្ងៃទី 8 ខែមេសាឆ្នាំ 1966។

ព្រះបិតារបស់ព្រះនាង ជាបុត្រាទី២នៃ ព្រះវរវង្សធើ ព្រះអង្គម្ចាស់នក្ខត្រមង្គល ក្រុមហ្មឺនច័ន្ទបុរីសុរនាថ និង ម៉ម​ហ្លួង បួរ ស្និទវង្ស។ មាតាព្រះនាង ជាបុត្រីនៃ ព្រះចៅវរវង្សធើ ព្រះអង្គម្ចាស់ភាណុព័ន្ធុ៍យុគល និងម៉មហ្លួង សយរ្យ៉ា ស្និទវង្ស។

ព្រះនាង បានចូលសិក្សាកម្រិតបឋមសិក្សានៅសាលា ចិត្រលតា ក្រោយមកបានផ្លាស់នៅរស់នៅ ឯខេត្តឈៀងម៉ៃ ជាមួយបិតា ដែលកាលនោះព្រះអង្គ ជាចៅក្រម នៅតុលាការខេត្តឈៀងម៉ៃ។ ក្រោយមក ព្រះនាង បានផ្លាស់ទៅសិក្សានៅ មហាវិទ្យាល័យ Regina Coeli, សាលាសម្រាប់សិស្សនារី នៅក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ នៅឆ្នាំ 1967។

អាពាហ៍ពិពាហ៍
នៅថ្ងៃទី 3 ខែមករាឆ្នាំ 1977 នៅអាយុ 19 ឆ្នាំ ព្រះនាងបានអភិសេកសមរស ជាមួយព្រះរាមជីដូនមួយ ព្រះរាជឱរស មហាវជ្ជរ៉ាលង្ករណ៍ ជាបុត្រាតែមួយអង្គគត់ នៃព្រះមហាក្សត្រិយ៍ ភូមិពល អតុល្យតេជ។ ក្រោយការអភិសេក, ព្រះនាមផ្លូវការរបស់ព្រះនាង បានក្លាយជា ព្រះចៅវរវង្សធើ ព្រះអង្គចៅសោមសវលី ព្រះវរជាយា នៃសម្ដេចព្រះបរមឱរសាធិរាជ ស្យាមមកុដរាជកុមារ ()។ គូស្វាមីភរិយានេះ មានបុត្រីមួយអង្គ ព្រះចៅឡានធើ ព្រះអង្គចៅព័ជ្រកិតិ្តយាភា នៃប្រទេសថៃ ដែលបានប្រសូត្រនៅថ្ងៃទី 7 ខែធ្នូឆ្នាំ 1978។ អាពាហ៌ពិពាហ៌នេះ បានបញ្ចប់ដោយការលែងលះ ក្នុងឆ្នាំ 1991។

ព្រះភាគិនេយ្យា នាមព្រះអង្គម្ចាស់
ក្រោយការលែងលះពីសម្តេចព្រះរាជឱរស, ព្រះមហាក្សត្រិយ៍ បានប្រកាសនាមថ្មីដល់ព្រះនាង នៅថ្ងៃទី 12 ខែសីហាឆ្នាំ 1991 ក្នុងព្រះនាមពេញផ្លូវការថា ព្រះវររាជាទិនត្តាមាតុ () ដែលមានន័យថា ព្រះមាតានៃ ព្រះរាជនន្តាច្បង នៃព្រះមហាក្សត្រិយ៍។

ព្រះអង្គម្ចាស់សោមសវលី មានកូនស្រីចិញ្ចឹមនាម, Siraphatchara Sophatcharamani ឬ Bai Phlu។

 សមិទ្ធិផល 
ចាប់តាំងពីការលែងលះ ព្រះអង្គម្ចាស់សោមសវលី បានចូលរួមកម្មវិធីជាច្រើន ក្នុងនាមនៃគ្រួសាររាជវង្ស។ ព្រះនាង ចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងទៅលើសុខភាពសាធារណៈ និងសុខុមាលភាពសង្គម។ យោងទៅតាមរាជសកម្មភាពរបស់ព្រះនាង នៅក្នុង កាកបាទក្រហមថៃ:

 កម្មវិធី "ការកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគអេដស៍ពីម្តាយទៅទារកកើតថ្មី"។
 ការផ្តល់មូលនិធិវេជ្ជសាស្រ្ត សម្រាប់អ្នកជំងឺជំងឺអេដស៍។
 ការផ្តល់មូលនិធិសម្រាប់ការកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគជំងឺអេដស៍ពីម្តាយទៅទារកកើតថ្មី។
 មូលនិធិទឹកដោះគោសម្រាប់ទារកនៅក្រោម "ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ជំងឺអេដស៍ពីម្តាយទៅថ្មីទារកកើត" កម្មវិធី។
 មូលនិធិនៃការសាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិត ម៉ម​រាជវង្ស កល្យាណកិតិ៍ កិតិយាករ ។
 កម្មវិធីនៃជីវិតការផ្តល់ឱកាសឱ្យដល់ឪពុកម្ដាយទារកជំងឺអេដស៍ឆ្លងមេរោគនេះ។
 មូលនិធិសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺមហារីកកុមារ
 មូលនិធិព្រះនាងប៉ា

 ព្រះរាជឥស្សរិយយស, កិត្តិយស និងពានរង្វាន់
 ព្រះរាជឥស្សរិយយស 
ព្រះនាមរបស់ព្រះនាង តាំងពីកំណើតមាន:

 Tenure  ភាសាថៃ  រូបឣក្សរខ្មែរ 13 កក្កដា 1957 – 3 មករា 1977  หม่อมหลวงโสมสวลี กิติยากร  ម៉មហ្លួងសោមសវលី កិតិយាករ 3 មករា 1977  หม่อมหลวงโสมสวลี มหิดล  ម៉មហ្លួងសោមសវលី មហិតល 3 មករា 1977 – 12 សីហា 1991  พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระราชชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร  ព្រះចៅវរវង្សធើ ព្រះអង្គចៅសោមសវលី ព្រះវរជាយានៃសម្ដេចព្រះបរមឱរសាធិរាជ។ ស្យាមមកុដរាជកុមារ  12 សីហា 1991 – បច្ចុប្បន្ន  พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ  ព្រះចៅវរវង្សធើ ព្រះអង្គចៅសោមសវលី ព្រះវររាជាទិនត្តាមាតុ

គ្រឿងឥស្សរិយយសថៃ
 80px គ្រឿងខត្តិយរាជឥស្សរិយយសមហាចក្រីបរមរាជវង្ស (ម.ច.ក.)
 80px គ្រឿងរាជឥស្សរិយយសចុលចមក្លៅ ថ្នាក់ទី ១ បឋមចុលចមក្លៅ (ប.ច.)
 80px គ្រឿងរាជឥស្សរិយយសដំរីស ថ្នាក់វិសេស មហាបរមាភរណ៍​ដំរី​ស (ម.ប.ជ.)
 80px គ្រឿងរាជឥស្សរិយយសមង្កុដថៃ ថ្នាក់វិសេស មហាវជិរមង្កុដ (ម.វ.ម.)
 80px គ្រឿងរាជឥស្សរិយយសតិរេកគុណាភរណ៍ ថ្នាក់ទី ១ បឋមតិរេកគុណាភរណ៍ (ប៉.ភ.)
 80px គ្រឿងរាជឥស្សរិយយសរាមកីរតិ កាយរិទ្ធសតុតីថ្នាក់វិសេស
 80px មេដាយរ័ត្នាភរណ៍ រជ្ជកាលទី ៩ ថ្នាក់ទី ១ (ភ.ប.រ.១)

Foreign decorations
 80px Dame Grand Cross of the Royal Order of Isabella the Catholic (Kingdom of Spain, 13 November 1987).Boletín Oficial del Estado
 80px Member First Class of the Order of the Sacred Treasure (Empire of Japan, 1991).
 80px Dame Grand Cross of the Order of Orange-Nassau (Kingdom of Netherlands, 19 January 2004).Alamy

Ancestry

 References