កែម ឡី

លោកបណ្ឌិត កែម-ឡី (១៩ តុលា ១៩៧០ - ១០-កក្កដា-២០១៦) ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម និង​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្ដល់​រហស្សនាម​ថា ជា​អ្នក​វិភាគ​នយោបាយឯករាជ្យ​នៅព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​។ លោកត្រូវបានឃាតករ បាញ់សំលាប់ចំនួនបីគ្រាប់នៅក្នុងស្តារម៉ាត របស់ស្ថានីយចាក់សាំងកាល់តិច (Caltex) ស្តុបបូកគោ។

ប្រវត្តិ
១.ប្រវត្តិសង្ខេប
លោកបណ្ឌិត កែម ឡី 
លោកបណ្ឌិត កែម ឡី
–នាម និង គោត្តនាម        ៖ កែម ឡី  [អាន​ថា៖ កែម-ឡី​ ]
–សញ្ជាតិ                     ៖ ខ្មែរ
–មុខងារបច្ចុប្បន្ន             ៖ ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម។
–ទីកន្លែងកំនើតកើត         ៖ នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​ក្រីក្រ​មួយ នៅ ភូមិ​អង្គ​តាកុក ឃុំ​លាយបូ ស្រុក​ត្រាំកក់ ខេត្ត​តាកែវ។
–អាសយដ្ឋានបច្ចុប្បន្ន      ៖ រាជធានីភ្នំពេញ។
–ឪពុក​របស់​លោក​ដែល​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ បាន​ស្លាប់​នៅ​ជំនាន់ ប៉ុល ពត ធ្វើ​ឲ្យ​លោក និង​បង​ប្អូន​ប្រុស​ស្រី​ពីរ​នាក់​ទៀត ក្លាយ​ជា​កូន​កំព្រា រស់​នៅ​ជាមួយ​ម្តាយ​មេម៉ាយ ចាប់​តាំង​ពី ឆ្នាំ​១៩៧៩ មក។
ការ​សិក្សា
–បើ​ទោះ​បី​ជា​ម្តាយ​មាន​មុខ​របរ​ត្រឹម​ជា​អ្នក​លក់​នំ​បញ្ចុក ក៏​ដោយ ក៏​លោក កែម ឡី បាន​ខិតខំ​ព្យាយាម​តស៊ូ​រៀន​សូត្រ រហូត​ដល់​ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​ឯ​បរទេស ខណៈ​ដែល​បង​ស្រី​របស់​លោក បាន​ធ្វើ​ជា​គ្រូ​ពេទ្យ ហើយ​ប្អូន​ប្រុស បាន​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន។
–លោក កែម ឡី បាន​ចាក​ចេញ​ពី ខេត្ត​តាកែវ មក​សុំ​ស្នាក់​អាស្រ័យ​នៅ​វត្ត បទុម ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​បន្ត​ការ​សិក្សា​នៅ​មហា​វិទ្យាល័យ។ លោក​បាន​ស្នាក់នៅ​វត្ត​រហូត​ដល់​រៀន​ចប់​មហា​វិទ្យាល័យ ហើយ​បាន​ចូល​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រសួង សុខាភិបាល កាន់​ខាង​ផ្នែក​ជំងឺ​ឆ្លង។
–លោក កែម ឡី ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ចុឡាលុងករណ៍ ប្រទេស​ថៃ ផ្នែក​ជំនាញ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ផ្នែក​សុខភាព​សាធារណៈ ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ ម៉ាឡៃយ៉ា ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី លើ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្គម។
ការងារ
–លោក កែម ឡី បាន​ឈប់​ធ្វើ​ការងារ​រដ្ឋ នៅ​ក្នុង​អំឡុង ឆ្នាំ​២០០០ ហើយ​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ការ នៅ​កាកបាទ​ក្រហម​កម្ពុជា។ បន្ទាប់​មក​លោក​បាន​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​និង​ទៅ​ធ្វើ​ជា​អ្នក​ប្រឹក្សា​ឲ្យ​អង្គការ UNDP អស់​រយៈ​ពេល ៤​ឆ្នាំ។ ក្រោយ​ពី​បញ្ចប់​ការងារ​នៅ UNDP លោក​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​មួយ​នៅ ថៃ ដែល​ក្រុមហ៊ុន​នោះ ធ្វើ​ការងារ​ជួយ​សង្គម​ច្រើន ជា​ពិសេស​ជួយ​ដល់​ជន​ក្រីក្រ​នៅ ថៃ នៅ កម្ពុជា នៅ ចិន និង​នៅ ឥណ្ឌា ហើយ​បន្ទាប់​ពី​នោះ លោក​បាន​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ទីប្រឹក្សា​ឲ្យ​ក្រសួង សុខាភិបាល ខាង​មូលនិធិ​សកល។ ក្រោយ​មក​ទៅ​កាន់​ខាង​បណ្តាញ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ហៅ HACC បាន​មួយ​រយៈ។​
ការ​ស្រាវជ្រាវ និង​វិភាគ​នយោបាយ
–ដំបូង​ឡើយ លោក កែម ឡី បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ភាគ​ច្រើន​ខាង​ផ្នែក​សង្គមកិច្ច បន្ទាប់​មក​ខាង​ផ្នែក​ដីធ្លី សិទ្ធិ​លំនៅឋាន សិទ្ធិ​មនុស្ស ធនធាន​រ៉ែ ហើយ​នៅ​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ លោក​បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ ភាគ​ច្រើន​ទៅ​លើ​រឿង​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និង​វប្បធម៌។ល។
–ខណៈ​ដែល​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​របស់​លោក កំពុង​តែ​ល្បី​សុស​សាយ នៅ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឯករាជ្យ​មួយ​ចំនួន លោក កែម ឡី ត្រូវ​បាន​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​មួយ​ចំនួន​ហៅ​លោក​ថា «ជា​អ្នក​វិភាគ​ឯករាជ្យ» ដោយ​សារ​តែ​លោក មាន​សេចក្តី​ក្លាហាន លាត​ត្រដាង​ពី​បញ្ហា​ដែល​កំពុង​តែ​ញាំ​ញី​សង្គម​ខ្មែរ និង​បាន​ផ្តល់​នូវ​ដំណោះស្រាយ​សម​ហេតុ​ផល ដែល​ជា​ផ្លូវ​អាច​ជួយ​រុញ​ច្រាន​ឲ្យ​សង្គម​ខ្មែរ មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ជឿន​លឿន​ឆាប់​រហ័ស​គេច​ផុត​ពី​ហានិភ័យ​។
លក្ខណៈពិសេសរបស់លោក
១) លោក កែម ឡី ត្រូវបាន​គេ​ឲ្យ​តម្លៃ​ខ្ពស់ ចំពោះ​ភាពក្លាហាន​របស់លោក​។ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ និង​អ្នកសារព័ត៌មាន តែងតែ​ចាត់ទុក លោក កែម ឡី ជា​អ្នក​និយាយ​រិះគន់​មិន​សំចៃមាត់ ចំពោះ​ចំណុច​អវិជ្ជមាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​គណបក្សប្រឆាំង​។ ក្រៅពី​ការរិះគន់ លោក កែម ឡី តែងតែ​ផ្តល់​ដំណោះស្រាយ​តាមបែប​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​បែប​តក្ក​វិទ្យា​(Logical)​។ លើសពីនេះ បើទោះបីជា លោក កែម ឡី ធ្លា​ប់រង​ការគំរាមកំហែង​ដល់​អាយុជីវិត​ក៏ដោយ តែ​បុរស​មាឌ​ដំបង និង​សម្បុរ​ស្រអែម​រូបនេះ មិនដែល​ផ្លាស់ប្តូរ​មនសិការ និង​ការងារ​របស់ខ្លួន​ឡើយ​។ 

២) លោក កែម ឡី បាន​លះបង់​យ៉ាងច្រើន ដើម្បី​បុព្វហេតុ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សេរីភាព​នៃ​ការបញ្ចេញមតិ​។ លោក កែម ឡី សុខចិត្ត​លះបង់​ជីវិត ចោល​ប្រពន្ធ និង​កូន​ជាទី​ស្រឡាញ់​របស់លោក ដើម្បី​ធ្វើ​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​។ មុន​ទទួលមរណភាព លោក កែម ឡី បាន​បង្កើត​យុទ្ធនាការ​«១០០​រាត្រី​»​។ ១០០​រាត្រី គឺជា​សកម្មភាព​របស់​លោក ក្នុងការ​រស់នៅ​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ចំនួន​១០០​ខ្នង​ផ្ទះ ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ពី​បញ្ហា​របស់​ពលរដ្ឋ និង​ចងក្រង​ជា​ឯកសារ ទុក​ឲ្យ​ក្មេងជំនាន់ក្រោយ​។ ក្រៅពីនេះ លោក​មានបំណង ចងក្រង​កោះ​ខ្មែរ​ដើម្បី​ទុកជា​ភស្តុតាង ករណី​មាន​ជម្លោះ​ដែន​កោះ​រវាង​កម្ពុជា និង​ប្រទេសជិតខាង​។  

៣) លោក កែម ឡី ត្រូវបាន​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​តម្លៃ​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​សិល្បៈ​និយាយ​របស់លោក​។ លោក​ត្រូវបាន​អញ្ជើញ​ជា​វាគ្មិន​នៅតាម​សិក្ខាសាលា វេទិកា​យុវជន និង​វាគ្មិន​នៅតាម​បណ្តាញសារព័ត៌មាន​យ៉ាងច្រើន​។ ក្រៅពី​សំឡេង​ដ៏​មុត​ស្រួច លោក​មាន​លក្ខណៈពិសេស​ម្យ៉ាងទៀត គឺ​លោក​ពូកែ​ពន្យល់​ដើម្បី​ផ្តល់​ចំណេះដឹង​ដល់​ពលរដ្ឋ​គ្រប់​ម​ជ្ឈ​ដា្ឋ​ន​។ ចំណុច​នេះ ទើប​ពលរដ្ឋ ដែល​ធ្លាប់​ស្តាប់​លោក​បណ្ឌិត កែម ឡី ទោះបីជា​ពលរដ្ឋ​មួយចំនួន មានចំណេះដឹង​តិចតួច​យ៉ាងណាក្តី ក៏​អាច​ទទួលបាន​គំនិត​ជាច្រើន​តាមរយៈ​បំ​ណិ​ន​ប្រសប់​នៃ​ការពន្យល់​របស់លោក​កែម ឡី​។ 

៤) លោក កែម ឡី គឺជា​មនុស្ស​សាមញ្ញ​បំផុត​។ ទោះបីជា លោក​ទទួលបាន​សញ្ញាបត្រ​បណ្ឌិត និង​មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ បុរស​វ័យ​៤៦​ឆ្នាំ​រូបនេះ មិន​ដែលមាន​ឫកពារ​ឆ្មើងឆ្មៃ​នោះទេ​។ ទឹកមុខ​ញញឹម និង​ភាព​រួសរាយ​រាក់ទាក់ បាន​ចាក់​ជ្រៅ​ដល់​បេះដូង​របស់​យុវជន​ខ្មែរ​។ នៅពេល​ចូលរួម​ធ្វើជា​វាគ្មិន​នៅតាម​សិក្ខាសាលា ឬ​វេទិការ​យុវជន​ផ្សេងៗ លោក កែម ឡី តែងតែ​បង្ហាញ​អាកប្បកិរិយា​គោរព ចំពោះ​មនុស្ស​ទូទៅ​។ ហេតុនេះហើយ ទើប​មាន​យុវជន​ជាច្រើន តែងតែ​សុំ​លោក​ថតរូប​ជាមួយ នៅពេល​សម្រាក​ពិសារ​អាហារសម្រន់ និង​នៅពេល​បញ្ចប់​កិច្ចពិភាក្សា​។ ចំណែក សំលៀកបំពាក់​វិញ លោក កែម ឡី ត្រូវបាន​គេ​សង្កេតឃើញថា លោក​តែងតែ ពាក់អាវ​ស​ជាមួយ​ខោ​ខៅ​ប៊​យ និង​ពាក់​ស្បែកជើង​កីឡា​ដ៏​សាមញ្ញ​។ យូរៗ​ម្តង ទើប​គេ​ឃើញ​លោក​ពាក់​អាវធំ ដោយមាន​ក្រវ៉ា​ត់ក​។  

៥) បណ្ឌិត កែម ឡី គឺជា​មនុស្ស​នឹងនរ​។ ទោះបីជា​លោក​ត្រូវគេ​ប្រមាថ ឬ​ប្រើ​សម្តី​មិន​សមរម្យ​មកលើ​រូបលោក នៅក្នុង​វេទិកា​តុមូល​ក្តី វេទិកា​យុវជន​ក្តី តែ​គេ​ហាក់​មិនដែល​ឃើញ​លោក​កែម ឡី ខឹងសម្បារ​ឬ​ច្រលោតខឹង ចំពោះ​ដៃគូ​ពិភាក្សា​នោះទេ​។ លោក​តែងតែ​ប្រកាន់​ឥរិយាបថ​ញញឹម​ជានិច្ច​គ្រប់​ស្ថានភាព​។  

៦) តាមរយៈ​ការជជែក ឬ​ពិភាក្សា​ពី​គោលនយោបាយ ច្បាប់ សិទ្ធិមនុស្ស​… លោក កែម ឡី តែងតែមាន​យុទ្ធសាស្ត្រ ឬ​ដំណោះស្រាយ​ទាំង​រយៈពេល​ខ្លី និង​រយៈពេល​វែង​។ លោក​ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា ជា​មនុស្ស​ដែលមាន​ចក្ខុវិស័យ​វែងឆ្ងាយ និង​មាន​ផែនការ​ច្បាស់លាស់ ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេសជាតិ​របស់ខ្លួន​។  

៧) លោក កែម ឡី គឺជា​មនុស្ស​មិន​លោភលន់​បុណ្យ​សក្តិ តួនាទី ឬ​តំណែង​នោះទេ​។ កន្លងមក ជំនួយការ របស់ លោក កែម ឡី ធ្លាប់បាន​អះអាងថា លោក កែម ឡី ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់​អ្វីៗ​គ្រប់បែបយ៉ាង ដែល​អាច​ឲ្យ​លោក និង​គ្រួសារ​រស់នៅ​យ៉ាង​សុខ​ស្រួល គ្រាន់តែ​លោក ត្រូវ​បញ្ឈប់​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​របស់លោក​ប៉ុណ្ណោះ​។ ប៉ុន្តែ លោក កែម ឡី មិនបាន​ខ្វល់ខ្វាយ​នឹង​លាភសក្ការៈ​ទាំង​នោះទេ​។   

៨)  លោក កែម ឡី គឺជា​មនុស្ស​ស្មោះត្រង់​។ ប្រសាសន៍​របស់លោក​ស្ទើរ​គ្រប់​ម៉ាត់ គឺ​តែងតែ​ចង់​ជួយ​ប្រជាជន និង​ប្រទេសជាតិ ឲ្យ​មានការ​រីកចម្រើន មាន​សុភមង្គល និង​សុខសន្តិភាព​។​

៩)  លោក កែម ឡី គឺ​លោក​ជា​មនុស្ស​និយាយ​ផង និង​ធ្វើ​ផង​។ កន្លងមក គេ​សង្កេតឃើញ លោក កែម ឡី មាន​សកម្មភាព​ជាច្រើន ដូចជា ការចុះ​ស្រាវជ្រាវ​បញ្ហា​ជម្លោះដីធ្លី  ការចុះ​ដេក​ព្រៃ​ដើម្បី​ការពារ​ព្រៃឈើ និង​ការអប់រំ​ពលរដ្ឋ​ពី​សិទ្ធិ និង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ជាដើម​។ អ្នក​ដែល​ស្គាល់ លោក បណ្ឌិត កែម ឡី តែងតែ​លើកឡើងថា លោក​ជាម​នុស្ស​ដែល​ធ្វើ​ការងារ​សកម្ម​បំផុត​ជាមួយ​យុវជន​។ 

១០) លោក កែម ឡី គឺជា​មនុស្ស​ចូលចិត្ត​និយាយ​ត្រង់​។ ថ្វី​ដ្បិត ពាក្យ​សច្ចៈ ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​មួយចំនួន​មិន​សប្បាយចិត្ត ប៉ុន្តែ មានតែ​ពាក្យពិត​ទេ ដែលជា​វត្ថុ​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​សង្គម​ខ្មែរ​។ ការនិយាយ​ការពិត បានធ្វើ​ឲ្យ​លោក កែម ឡី ក្លាយជា​វីរជន​របស់​យុវជន និង​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​គ្រប់​ស្រទាប់វណ្ណៈ​។ លើសពីនេះ ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​បាន​សម្រក់​ទឹកភ្នែក​ស្ទើរ​មួយ​នគរ នៅពេល​លោក កែម ឡី ត្រូវបាន​ឃាតករ​បាញ់សម្លាប់​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​១០ កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៦ នៅ​កណ្តាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​៕

ជីវិត​គ្រួសារ
លោក កែម ឡី បាន​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​នា​ឆ្នាំ​២០០១ ចំណែក​ភរិយា​របស់​លោក គឺជា​អាជីវករ​លក់​ខោ​ជជុះ​នៅ​ផ្ទះ​ល្វែង​មួយ នៅ ផ្សារ​បឹង​កេង​កង ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្ន​ (២០១៤) មាន​កូន​សុទ្ធ​តែ​ប្រុស​ចំនួន ៤ រូប កូន​បង​អាយុ ១២ ឆ្នាំ និង​កូន​ប្អូន​អាយុ ៤ ឆ្នាំ។

សំដីមាសរបស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី
សម្តី មាស របស់​លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ដែល​បាន​បន្សល់​ទុក​សម្រាប់​កូន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ​គិត​ពិចារណា និង​ផ្តល់​ជា​គំរូ​ថា​ធ្វើ​អ្វីៗ​ត្រូវ​តែ​តម្កល់​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ​ជា​ធំ៖

១.ធ្វើ​អ្នក​វិភាគ​ត្រូវ​ហ៊ាន​លះបង់​ជីវិត​។ ​

២.ជូត​ទឹក​ភ្នែក​របស់​អ្នក​រួច​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត​។

៣. នៅ​ពេល​វិភាគ​ម្តងៗ​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​គិត​ថា​ខ្ញុំ​នឹង​មាន​ជីវិត​ទេ។

៤. ខ្ញុំ​នឹង​និយាយ​អ្វី​ដែល​អ្នក​ដទៃ​មិន​ហ៊ាន​និយាយ​។

៥. សុវត្ថិភាព​ខ្ពស់​បំផុត​ដែល​អាច​ការពារ​​យើង​បាន​ជានិរន្តរ៍​គឺ​បេះដូង​ពលរដ្ឋ​។

៦.ខ្លាច​ស្លាប់​ដោយសារ​ជួយ​ការពារ​ពលរដ្ឋ និង​បូរណភាព​ទឹកដី​មិន​មែន​ជា​ជម្រើស​ល្អ​ទេ។

៧. អ្នក​មាន​អំណាច មាន​លុយ​ច្រើន​ពី​ការ​កេងប្រវ័ញ្ច​ធនធាន​សង្គម​ពី​ពលរដ្ឋ​ខ្លួនឯង​នោះ​អ្នក​អាច​មាន​សុវត្ថិភាព​​តែ​ពេល​នៅ​រស់​ទេ​តែ​ពេល​ស្លាប់​ទៅ​សូម្បី​តែ​ទី​តម្កល់​សាកសព​ក៏​អាច​គ្មាន​សុវត្ថិភាព​ដែរ​។

៨. បើ​យើង​និយាយ​អ្វី​គឺ​ត្រូវ​និយាយ​ការពិត។

៩. មុន​នឹង​ខ្ញុំ​វិភាគ​គឺ​ខ្ញុំ​បាន​គិត​ដល់​ចំណុច ៣ គឺ​ត្រូវ​រត់​ចោល​ស្រុក ត្រូវ​ជាប់​គុក និង​ត្រូវ​អស់​ជីវិត 

១០. បើ​អ្នក​មិន​ធ្វើ​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ​ក៏​គង់​តែ​ទទួល​រងគ្រោះ​ដែរ​គ្រាន់​តែ​មិន​ទាន់​ដល់​វេន​អ្នក​ប៉ុណ្ណោះ​។
សំរង់សំដីរបស់លោក
«១. ខ្ញុំ​មិន​មែន​ជា​អ្នក​វិភាគ​ទេ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​រូត​វាំង​នន»
«២. ពូមិនដែលគិតថា ពូអាចនឹងរស់នៅ បានយូរនោះទេ ថ្ងៃណាមួយ ពូអាចស្លាប់ ឬ​ ត្រូវគេបាញ់សម្លាប់ តែដរាបណាពូ មានជីវិត ពូនឹងនិយាយអ្វី ដែលអ្នកដទៃ មិនហ៊ាននិយាយ គ្មាននរណាម្នាក់ទិញពូ មិនឲ្យនិយាយបានទេ»
«៣. ធ្វើអ្នកវិភាគ ត្រូវហ៊ានលះបង់ជីវិត។»
«៤. ជូតទឹកភ្នែករបស់អ្នក រួចបន្តដំណើរទៅមុខទៀត។»
«៥. នៅពេលវិភាគម្តងៗ ខ្ញុំមិនដែលគិតថាខ្ញុំនឹងមានជីវិតទេ។»
«៦. ខ្ញុំនឹងនិយាយអ្វី ដែលអ្នកដទៃមិនហ៊ាននិយាយ។»
«៧. សុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុតដែលអាចការពារយើងបានជានិរន្តគឺ បេះដូងពលរដ្ឋ។»
«៨. ខ្លាចស្លាប់ដោយសារជួយការពារពលរដ្ឋ និងបូរណៈភាពទឹកដី មិនមែនជាជម្រើសល្អទេ។»
«៩. អ្នកមានអំណាច មានលុយច្រើនពីការកេងប្រវ័ញ្ចធនធានសង្គម ពីពលរដ្ឋខ្លួនឯងនោះ អ្នកអាចមានសុវត្ថិភាពតែពេលនៅរស់ទេ តែពេលស្លាប់ទៅ សូម្បីតែទីតម្កល់សាកសពក៏អាចគ្មានសុវត្ថិភាពដែរ។»
«១០. បើយើងនិយាយអ្វី គឺត្រូវនិយាយការពិត។»
«១១. មុននឹងខ្ញុំវិភាគ គឺខ្ញុំបានគិតដល់ចំណុច៣គឺ ត្រូវរត់ចោលស្រុក ត្រូវជាប់គុក និងត្រូវអស់ជីវិត។»
«១២. បើអ្នកមិនធ្វើអ្វីទាល់តែសោះ ក៏គង់តែទទួលរងគ្រោះដែរ គ្រាន់តែមិនទាន់ដល់វេនអ្នកប៉ុណ្ណោះ។»

ប្រតិកម្មទៅនឹងការស្លាប់របស់លោក
ឡៅ-ម៉ុងហៃ
បណ្ឌិតឡៅ-ម៉ុងហៃ: ការស្លាប់លោក កែម-ឡី ជាការបាត់បង់មហាបុត្រដ៏ឆ្នើមមួយរូប។ លោកថានេះជាសោកនាដកម្មជាតិមួយទៀតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រជាជាតិខ្មែរ។
សុខ-ទូច
ខ្ញុំមានការរន្ធត់តក់ស្លុកយ៉ាងក្រៃលែងក្រោយពីទទួលដំណឹងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ វេលាម៉ោងប្រមាណ ៩ ព្រឹក នៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈកាល់តិចបូកគោ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។ ជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សោកសៅ ខ្ញុំសូមថ្កោលទោសយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះជនដៃដល់ និងអ្នកនៅពីក្រោយអំពើឃាតកម្មនេះ និងសូមអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចស៊ើបអង្កេត ស្វែងរកជនល្មើសមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ជាធរមាន។
ការបាត់បង់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី គឺជាការបាត់បង់បញ្ញវន្តមួយរូប និងកញ្ចក់សង្គមមួយផ្នែកដ៏សំខាន់នៃប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ជាបញ្ញវន្តមួយរូប ដែលមានការទទួលស្គាល់ពីស្រទាប់បញ្ញវន្ដជាតិ និងអន្ដរជាតិ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ និងមានការកោតស្ញប់ស្ញែងចំពោះចំណេះដឹង និងទេពកោលសល្យរបស់លោក។
ខ្ញុំសូមលំឱនកាយវាចារចិត្ដគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក បានទៅសោយសុខក្នុងសុគតិភពកុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។

ឯកសារយោង

មើលផងដែរ