ខេត្តច័ន្ទបុរី

ខេត្តច័ន្ទបុរី ឬ ច័ន្ទបុរៈ (សៀម: จันทบุรี ; ជង : ) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តត្រាច ខេត្តបាត់ដំបងនិងខេត្តប៉ៃលិននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅ​ភាគ​ខាង​កើត ឈូងសមុទ្រសៀមនៅភាគខាងត្បូង ខេត្តជលបុរីនិងខេត្តរយ៉ងនៅភាគខាងលិច និង ​ខេត្តស្ទឹងជ្រៅនិង​ខេត្តស្រះកែវនៅភាគខាងជើង។

 ប្រវត្តិ 
ជនជាតិដើមភាគតិចនៅតំបន់ច័ន្ទបុរីគឺជាជនជាតិជង។ជនជាតិជងបានមករស់នៅក្នុងតំបន់នេះតាំងពីសម័យអយុធ្យាហើយត្រូវបានគេគិតថាជាជនជាតិដើមនៃប្រទេសកម្ពុជាប្រហែលអាចកើតឡើងមុនសម័យជនជាតិខ្មែរចូលមកដល់។នៅក្នុង​ខេត្ត​ច័ន្ទបុរីជន​ជាតិជងភាគច្រើន​រស់​នៅ​ក្នុងស្រុក​ខាវឃីតចាកុត ស្រុកពុងណាំរ៉ុន និង ​ស្រុកម៉ាខាំ។ 

ក្រោយវិបត្តិប៉ាក់ណាមនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៣ កងទ័ពអាណានិគមនិយមបារាំងបានដណ្ដើមកាន់កាប់ខេត្តច័ន្ទបុរីបានព្រោះជាតំបន់ដែលមានភូមិសាស្រ្តដ៏ល្អមានទាំងផ្លូវគោកនិងផ្លូវទឹកងាយស្រួលនៅក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញផ្សេងៗទៅកាន់ផ្លូវសមុទ្រប៉ុន្តែក្រោយមកបារាំងបានប្រគល់មកឲ្យប្រទេសសៀមវិញរួមទាំងខេត្តមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០៤-១៩០៧ ដើម្បីដោះដូរយកខេត្តសៀមរាប ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសិរីសោភ័ណ្ឌ​ ខេត្តស្ទឹងត្រែង(ម្លូព្រៃ និង ទន្លេរពៅ) និង ខេត្តកោះកុងមកឲ្យប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ជនជាតិភាគតិចសំខាន់ៗនៅខេត្តនេះគឺជាជនជាតិយួនដែលបានមកតាំងទីលំនៅនៅទីនេះនៅក្នុងរលក ០៣ គឺទី ០១ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រឆាំងនឹងសាសនាគ្រិស្តនិកាយកាតូលិកនៅឯកូសាំងស៊ីន សហភាពឥណ្ឌូចិន។ទី ០២ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៤០ ជនជាតិយួនបានភៀសខ្លួនចេញពីសហភាណឥណ្ឌូចិន។ទី​ ០៣ បន្ទាប់​ពីជ័យជម្នះ​កុម្មុយនិស្ត​នៅ​វៀតណាម​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥។ទីក្រុងច័ន្ទបុរីបានក្លាយជាអាសនៈរបស់អភិបាលនៃសង្ឃមណ្ឌលច័ន្ទបុរីតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៤ ។

ខេត្តច័ន្ទបុរីពីអតីតកាលគឺជាខេត្តរបស់ខ្មែរព្រោះខេត្តនេះធ្លាប់ឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រខ្មែរ។ក្រោយពីបែកបន្ទាយលង្វែកមកប្រទេសកម្ពុជាអស់ឬទ្ធានុភាពហើយបានធ្លាក់ទៅជារដ្ឋទន់ខ្សោយមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ប្រទេសកម្ពុជាបានបាត់បង់អាណាខេត្តខាងលិចនិងពាយ័ព្យដូចជាខេត្តច័ន្ទបុរី  ខេត្តនគររាជសីមា ខេត្តបស្ចឹមបុរី ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តសៀមរាប ខេត្តពោធិ៍សាត់...។បច្ចុប្បន្នខេត្តច័ន្ទបុរីត្រូវបានប្រទេសសៀមប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តចន្ថាប៊ូរីវិញ។

ខេត្តច័ន្ទបុរីធ្លាប់ជាខេត្តដែលមានត្បូងដ៏សំខាន់ជាពិសេសត្បូងទទឹមនិងត្បូងកណ្តៀង។ខណៈពេលដែលសហគមន៍មាត់ទន្លេច័ន្ទតាប៊ុនត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាង ០៣ សតវត្សរ៍មុនរជ្ជកាលស្ដេចនរាយណ៍តាមមាត់ទន្លេមេណាមច័ន្ទបុរី។វាជាមជ្ឈមណ្ឌលដឹកជញ្ជូននិងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ប៉ុន្តែប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះសហគមន៍មាត់ទន្លេច័ន្ទតាប៊ុនបានបាត់បង់ភាពត្រចេះត្រចង់របស់ខ្លួន។ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយនៅក្នុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នេះដែលទទួលបានជំនួយពីមន្ត្រីសៀមបានរួមចំណែកធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះរីកចម្រើនឡើងវិញដែលជាគោលដៅសំខាន់សម្រាប់ទេសចរណ៍វប្បធម៌។

 រដ្ឋបាល 
ខេត្តច័ន្ទបុរី ចែកចេញជា ១០ ក្រុង/ស្រុក ៧៦ សង្កាត់/ឃុំ និង ៦៩០ ភូមិ ៖
 លេខរៀង ឈ្មោះភាសាខ្មែរ ឈ្មោះអក្សរឡាតាំង ឈ្មោះភាសាសៀម០១ក្រុងច័ន្ទបុរីMueang Chanthaburiเมืองจันทบุรี០២ស្រុកខ្លុងKhlungขลุง០៣ស្រុកថាម៉ៃTha Maiท่าใหม่០៤ស្រុកពងណាមរ៉នPong Nam Ronโป่งน้ำร้อน០៥ស្រុកម៉ះខាមMakhamมะขาม០៦ស្រុកឡែមស៊ីងLeam Singแหลมสิงห์០៧ស្រុកសូយដាវSoi Daoสอยดาว០៨ស្រុកកែងហង្សមែវKaeng Hang Maeoแก่งหางแมว០៩ស្រុកណាយ៉ៃអេមNa Yai Amนายายอาม១០ស្រុកខៅឃីតឆាគូតKhao Khitchakutเขาคิชฌกูฏ

 ឯកសារយោង 
 មើលផងដែរ