បាវ ដាយ

{{Infobox royalty
| name             = អធិរាជបាវ ដាយ保大帝
| image            = Emperor Bảo Đại on his throne (cropped).jpg
| caption          = 
| succession       = ព្រះចៅអធិរាជនៃអានណាម និងចក្រភពវៀតណាម
| reign            = ៨ មករា ១៩២៦ –២៥ សីហា ១៩៤៥
| predecessor      = ខៃ ឌិញ
| successor        = របបរាជាធិបតេយ្យត្រូវបានលុបបំបាត់ចោលហូ ជីមិញ 
| succession2      = ព្រះប្រមុខរដ្ឋវៀតណាម
| reign2           = ១៣ មិថុនា ១៩៤៩ –២៦ តុលា ១៩៥៦
| predecessor2     = តំណែងត្រូវបានបង្កើតង្វៀន វ៉ាន់ស៊ួន 
| successor2       = តំណែងត្រូវបានលុបបំបាត់ង៉ូ ឌិញឌៀម 
| succession3      = នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរដ្ឋវៀតណាម
| reign3           = ១៤ កក្កដា ១៩៤៩ –២១ មករា ១៩៥០
| predecessor3     = តំណែងត្រូវបានបង្កើត
| successor3       = ង្វៀន ហ្វាន់ឡុង
| succession4      = ទីប្រឹក្សា​កំពូល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម
| reign4           = ១០ កញ្ញា ១៩៤៥ –១៦ មីនា ១៩៤៦
| predecessor4     = តំណែងត្រូវបានបង្កើត
| successor4       = តំណែងត្រូវបានលុបចោល
| birth_name       = ង្វៀនហ្វុក វិញធុយ ()
| birth_date       = ២២ តុលា ១៩១៣
| birth_place      = វិមានស៊ួន-ចាន់-វីអ៊ែន, បុរីរាជាធិរាជហ៊ួអេ, សហភាពឥណ្ឌូចិន
| death_date       = ៣១ កក្កដា ១៩៩៧
| death_place      = វ៉ាល់ដឺក្រាស, ប៉ារីស, បារាំង
| burial_place     = ទីស្មសានប៉ាស៊ី
| spouse           = ណាម ហ្វឿង (អភិសេកឆ្នាំ១៩៣៤–១៩៦៣)ប៊ុយ ម៉ុកឌៀបឡេធី ហ្វីអាញ់គ្រីស្ទាន ប្លូក-កាសេណាក់ម៉ូនិក ប៊ូដូត៍ (អភិសេកឆ្នាំ១៩៧២–១៩៩៧)
| issue            = {{collapsible list|title=បញ្ជី
|ស្របច្បាប់<ref name="nyugenphuc">បាវ ដាយទ្រង់មានបុត្រាពីរអង្គ និងបុត្រីបីអង្គ នេះបើយោងទៅតាមពង្សាវតារនៃវង្សត្រកូលង្វៀន ហ្វុក។ ដោយមាន​តែព្រះរាជ​បុត្ររបស់​ណាម ហ្វឿងប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយ​ក្នុងបញ្ជី។ ដំណើរសោយទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គដែលបានចុះផ្សាយនៅក្នុង The Independent បានឱ្យដឹងថាព្រះអង្គមានបុត្រាចំនួនពីរអង្គ និងបុត្រីចំនួនពីរអង្គដែរ ខណៈដែល New York Times បានចុះផ្សាយថា ទ្រង់មានវត្តមានបុត្រាពីរអង្គ និងបុត្រីបួនអង្គ។ ('Nguyễn Phúc tộc thế phả'', 1995, p. 330).</ref>
|បាវ ឡុង (១៩៣៦–២០០៧)
|ហ្វឿង ម៉ៃ (១៩៣៧–២០២១)
|ហ្វឿង លាន (១៩៣៨–)
|ហ្វឿង ស៊ុង (១៩៤២–)
|បាវ ថាំង (១៩៤៣–២០១៧)}}
| era dates        = បាវ ដាយ () (១៩២៦–១៩៤៥)
| house            = ង្វៀន ហ្វុក
| father           = ខៃ ឌិញ
| mother           = ហ័ង ធីគុ
| religion         = លទ្ធិខុងជឺព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានរ៉ូម៉ាំងកាតូលិក
| signature        = BaoDaiSignature.svg
}}បាវ ដាយ (ភាសាវៀតណាម៖ Bảo Đại, ជឺហាន៖ 保大, ២២ តុលា ១៩១៣ – ៣១ កក្កដា ១៩៩៧) ដោយមានព្រះនាមកំណើតថា ង្វៀន ហ្វ៊ូកវិញធ្វី''' (Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy) ទ្រង់ជា​ព្រះចៅអធិរាជទី១៣ និងចុងក្រោយបង្អស់នៃរាជវង្សង្វៀន ពោលជាខ្សែរាជវង្សវៀតណាមចុងក្រោយបំផុត។Nghia M. Vo  Saigon: A History 2011 – Page 277 "Bảo Đại was born in 1913, the 13th and last monarch of the Nguyễn dynasty. He ruled from 1926 to 1944 as emperor of Annam and emperor" ពីឆ្នាំ១៩២៦ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥ ព្រះអង្គគឺជាចៅអធិរាជនៃអណ្ណាម និងជាព្រះមហាក្សត្រនៃតុងកឹង ដែលកាលនោះសុទ្ធតែស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាលភាពរបស់បារាំង។ ព្រះចៅបាវ ដាយបានឡើងសោយរាជ្យនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣២។

ចក្រភពជប៉ុន​បាន​ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់​រដ្ឋបាល​បារាំង​ចេញពីឥណ្ឌូចិននៅ​អំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ​១៩៤៥ ហើយ​​បាន​គ្រប់គ្រង​ប្រទេសវៀតណាមតាមរយៈស្ដេចបាវ ដាយ ដោយតម្លើងព្រះអង្គជាព្រះអធិរាជនៃចក្រភពវៀតណាម​។ ទ្រង់បានដាក់រាជ្យនៅអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅពេលដែលជប៉ុនទម្លាក់អាវុធចុះចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៥ បាវ ដាយបានបម្រើការជាប្រមុខរដ្ឋនៃរដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងកុម្មុយនីស្តនៅវៀតណាមខាងត្បូង។ បាវ ដាយត្រូវបានប្រជាជនវៀតណាមទូទៅមើលឃើញថាជាមេដឹកនាំអាយ៉ងរបស់បារាំង ព្រោះមកពីព្រះអង្គមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសបារាំង ហើយតែងចំណាយពេលវេលាច្រើននៅក្រៅប្រទេស។ ទីបំផុត ព្រះអង្គត្រូវបានគេដកចេញពីអំណាចដោយលទ្ធផលប្រជាមតិក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥ ដែលបានធ្វើឡើងដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីង៉ូ ឌិញឌៀម ជាមួយការគាំទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិក។

  ឯកសារយោង 

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អធិរាជប្រចាំរាជវង្សង្វៀន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកដើមកំណើតហ៊ួអេ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកប្រឆាំងកុម្មុយនីស្តវៀតណាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រវៀតណាម
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម