អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិន

អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន (ភាសាចិន៖ 中国共产党中央委员会总书记) គឺជាមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសចិន។ អគ្គលេខាធិការគឺជាប្រមុខដឹកនាំនៃគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជាមន្ត្រីនយោបាយខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ អគ្គលេខាធិការក៏ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយ និងជាប្រធានលេខាធិការដ្ឋានផងដែរ។

យោងតាមធម្មនុញ្ញនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិនបានបញ្ជាក់ថា អគ្គលេខាធិការបក្សមានតួនាទីជាមន្ត្រីសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ការិយាល័យនយោបាយ ដែលជាស្ថាប័នសម្រេចចិត្តកំពូលប្រចាំប្រទេសចិន។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩ មក អ្នកកាន់មុខតំណែងជាអគ្គលេខាធិការបក្សនេះ (លើកលែងតែសម័យអន្តរកាល) គឺសុទ្ធតែជាប់ជាប្រធាននៃគណៈកម្មាធិការយោធាកណ្តាលពោលគឺតំណែងជាមេបញ្ជាការយោធាកំពូលនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជន។ អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិនគឺជាតំណែងអាជ្ញាធរខ្ពស់បំផុតដែលដឹកនាំសមាជជាតិប្រជាជនចិន ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ សន្និសីទប្រឹក្សានយោបាយ តុលាការប្រជាជនកំពូល និងអយ្យការប្រជាជនកំពូលនៅក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោកស៊ី ជីនពីង។ 

អគ្គលេខាធិការត្រូវបានជ្រើសរើសដោយគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ នៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអគ្គលេខាធិការមានការប្រែប្រួលតាមពេលវេលា។ អគ្គលេខាធិការថ្មីបំផុតទាំងពីរគឺលោកហ៊ូ ជីនតាវ និងស៊ី ជីនពីងត្រូវបានតម្លើងឋានៈជាលេខាទីមួយនៃលេខាធិការដ្ឋានជាមុនដើម្បីកំណត់សមាជិកភាព និងតួនាទីរបស់គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ការិយាល័យនយោបាយបក្សកុម្មុយនីស្ត។ នៅក្រោមដំណើរការក្រៅផ្លូវការនេះ លេខាទីមួយនឹងត្រូវបានជ្រើសរើសនៅអំឡុងពេលពិភាក្សារវាងសមាជិកការិយាល័យនយោបាយដែលកំពុងកាន់អំណាច និងរួមទាំងសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ការិយាល័យនយោបាយដែលចូលនិវត្តន៍ដើម្បីបន្តនាំទៅសមាជបក្ស។ លេខាទីមួយនឹងឡើងបន្តតំណែងជំនួសអគ្គលេខាធិការចូលនិវត្តន៍ដែលវាត្រូវជាផ្នែកមួយនៃការផ្លាស់ប្តូរជំនាន់ថ្នាក់ដឹកនាំនៅសមាជបក្សជាបន្តបន្ទាប់។

អគ្គលេខាធិការដែលកំពុងកាន់អំណាចគឺលោកស៊ី ជីនពីង ដែលបានចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ ហើយត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ គណៈកម្មាធិការកណ្តាលបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យលោកស៊ីបន្តដឹកនាំគណបក្ស និងប្រទេសបន្ទាប់ពីសមាជជាតិលើកទី២០ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ ពោលគឺដករយៈពេលកំណត់ពីរអាណត្តិចោល។ បុគ្គលចុងក្រោយដែលបានដឹកនាំប្រទេសចិនលើសពីពីរអាណត្តិឡើងគឺលោកម៉ៅ សេទុង ដែលបានបម្រើការជាប្រធានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចាប់ពីឆ្នាំ១៩៤៥ រហូតដល់ពេលមរណភាពរបស់គាត់នៅឆ្នាំ១៩៧៦។

អំណាច និងមុខងារ
ចាប់តាំងពីការលុបចោលមុខតំណែងប្រធានបក្សកុម្មុយនីស្តចិនដោយគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សលើកទី១២ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨២ មក តំណែងអគ្គលេខាធិការបក្សក៏បានក្លាយជាតំណែងខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងបក្ស និងជាប្រធានដឹកនាំលេខាធិការដ្ឋានកណ្តាល ការិយាល័យនយោបាយ និងគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍។

ចាប់តាំងពីបានស្ថាបនិកឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៨២ តំណែងជាអគ្គលេខាធិការបក្សគឺជាការិយាល័យខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ប៉ុន្តែដំបូងវាមិនទាន់បានក្លាយជាតំណែងដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតទេ លុះដល់ពេលលោកតេង សៀវពីងចូលនិវត្តន៍នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ ទើបឥទ្ធិពលតំណែងនេះចាប់ផ្តើមឡើងខ្ពស់ជាងតំណែងផ្សេងៗ។ ដោយសារតែប្រទេសចិនជារដ្ឋឯកបក្ស ដូចនេះទើបអគ្គលេខាធិការបក្សមានសិទ្ធិអំណាចផ្តាច់មុខលើរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាល ហើយជាធម្មតាត្រូវបានចាត់ទុកថាជា"មេដឹកនាំកំពូល"របស់ប្រទេសចិន។ ទោះបីជាយ៉ាងណា បុគ្គលសភាគច្រើនដែលបានឡើងកាន់តំណែងមុនលោកស៊ី ជីនពីងសុទ្ធតែមានអំណាចតិចជាងលោកប្រធានម៉ៅ សេទុង។ ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ មក អគ្គលេខាធិការបក្សគឺតម្រូវឱ្យកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ខណៈដែលតំណែងប្រធានាធិបតីគឺជាមុខតំណែងនិមិត្តរូប វាគឺជាទម្លាប់ទៅហើយសម្រាប់អគ្គលេខាធិការបក្សគ្រប់រូបក្នុងការទទួលតំណែងជាប្រធានាធិបតីដើម្បីបញ្ជាក់ពីឋានៈរបស់ពួកគាត់ជាប្រមុខរដ្ឋ។

ចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោកស៊ី ជីនពីងមក ស្ថាប័នថ្មីៗចំនួនពីររបស់បក្សកុម្មុយនីស្តត្រូវបានបង្កើតឡើងមាន គណៈកម្មការសន្តិសុខជាតិ និងក្រុមឈានមុខមជ្ឈិមសម្រាប់កំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅទូលំទូលាយ ដែលទំនងជាមានបំណងប្រមូលផ្តុំនិងពង្រីកអំណាចនយោបាយរបស់"មេដឹកនាំកំពូល"ដល់កម្រិតធំខ្ពស់ជាងបុគ្គលណាទាំងអស់លើកលែងតែម៉ៅសេទុង។ ស្ថាប័នទាំងពីរនេះមានភារកិច្ចចង្អុលបង្ហាញទិសដៅគោលនយោបាយទូទៅដើម្បីរក្សាសន្តិសុខជាតិ ក៏ដូចជារបៀបវារៈសម្រាប់កំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ក្រុមស្ថាប័នទាំងនេះក៏ត្រូវបានដឹកនាំដោយអគ្គលេខាធិការបក្សដែរ ដូច្នេះអំណាចរបស់អគ្គលេខាធិការបក្សគឺកាន់តែផ្តុំគ្នាច្រើនបន្ថែមទៀត។

បញ្ជីអគ្គលេខាធិការបក្ស
គន្លឹះនៃគោរមងារការិយាល័យ៖
លេខាធិការការិយាល័យកណ្តាល (១៩២១–១៩២២)
ប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិមជ្ឈិម (១៩២២–១៩២៣)
អគ្គលេខាធិការការិយាល័យកណ្តាល (១៩២៣–១៩២៥)
អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិមជ្ឈិម (១៩២៥–១៩២៧)
អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម (១៩២៧–១៩២៨)
ប្រធានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម (១៩២៨–១៩៣១)
អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស (១៩៣១–១៩៤៣)
ប្រធានការិយាល័យនយោបាយកណ្តាល (១៩៤៣–១៩៤៥)
ប្រធាន​លេខាធិការដ្ឋាន​មជ្ឈិម (១៩៤៣–១៩៤៥)
ប្រធានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម (១៩៤៥–១៩៨២)
អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិម (១៩៨២–បច្ចុប្បន្ន)

ល.រអគ្គលេខាធិការបក្សចូលកាន់តំណែងចេញពីតំណែងរយៈពេលកាន់តំណែង(សរុប)គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្ស ១90pxឆិន ឌូស៊ីវ陈独秀(១៨៧៩–១៩៤២)២៣ កក្កដា ១៩២១២៤ មិថុនា ១៩២៧៦ឆ្នាំ, ១៦ថ្ងៃទី២ (១៩២១–១៩២២)ទី៣ (១៩២៣–១៩២៥)ទី៤ (១៩២៥–១៩២៧) ២90pxសៀង ចុងហ្វា向忠发(១៨៧៩–១៩៣១)១ កក្កដា ១៩២៨២៤ មិថុនា ១៩៣១២ឆ្នាំ, ៣៥៩ថ្ងៃទី៥ (១៩២៧–១៩២៨)ទី៦ (១៩២៨–១៩៤៥) ៣90pxបូ ហ្គូ博古(១៩០៧–១៩៤៦)កញ្ញា ១៩៣១១៧ មករា ១៩៣៥៣ឆ្នាំ, ១៣៩ថ្ងៃទី៦ (១៩២៨–១៩៤៥) ៤90pxចាង វិនធាន张闻天(១៩០០–១៩៧៦) ១៧ មករា ១៩៣៥ ២០ មីនា ១៩៤៣៨ឆ្នាំ, ៦៣ថ្ងៃទី៦ (១៩២៨–១៩៤៥) ៥ ម៉ៅ សេទុង毛泽东(១៨៩៣–១៩៧៦)២០ មីនា ១៩៤៣៩ កញ្ញា ១៩៧៦៣៣ឆ្នាំ, ១៧៤ថ្ងៃទី៦ (១៩២៨–១៩៤៥)ទី៧ (១៩៤៥–១៩៥៦)ទី៨ (១៩៥៦–១៩៦៩)ទី៩ (១៩៦៩–១៩៧៣)ទី១០ (១៩៧៣–១៩៧៧) ៦90pxហ័រ គួហ្វេង华国锋(១៩២១–២០០៨)៧ តុលា ១៩៧៧២៨ មិថុនា ១៩៨១៤ឆ្នាំ, ២៦៥ថ្ងៃទី១១ (១៩៧៦–១៩៨២) ៧ ហ៊ូ យ៉ាវប៉ាវ胡耀邦(១៩១៥–១៩៨៩)២៩ មិថុនា ១៩៨១១៥ មករា ១៩៨៧៥ឆ្នាំ, ២០១ថ្ងៃទី១១ (១៩៧៦–១៩៨២)ទី១២ (១៩៨២–១៩៨៧) ៨120x120pxចាវ ហ្សឺយ៉ាង赵紫阳(១៩១៩–២០០៥)១៦ មករា ១៩៨៧២៤ មិថុនា ១៩៨៩២ឆ្នាំ, ១៦០ថ្ងៃទី១២ (១៩៨២–១៩៨៧)ទី១៣ (១៩៨៧–១៩៩២) ៩117x117pxជាំង ហ្សឺមីន江泽民(១៩២៦–២០២២)២៤ មិថុនា ១៩៨៩១៥ វិច្ឆិកា ២០០២១៣ឆ្នាំ, ១៤៥ថ្ងៃទី១៣ (១៩៨៧–១៩៩២)ទី១៤ (១៩៩២–១៩៩៧)ទី១៥ (១៩៩៧–២០០២) ១០135x135pxហ៊ូ ជីនតាវ胡锦涛(កើតឆ្នាំ១៩៤២)១៥ វិច្ឆិកា ២០០២១៥ វិច្ឆិកា ២០១២១០ឆ្នាំ, ១ថ្ងៃទី១៦ (២០០២–២០០៧)ទី១៧ (២០០៧–២០១២) ១២120x120pxស៊ី ជីនពីង习近平(កើតឆ្នាំ១៩៥៣)១៥ វិច្ឆិកា ២០១២កំពុងកាន់តំណែងទី១៨ (២០១២–២០១៧)ទី១៩ (២០១៧–បច្ចុប្បន្ន)

មើលផងដែរ
នយោបាយនៅចិន
គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន
ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន

កំណត់សម្គាល់

ឯកសារយោង
អាគតដ្ឋាន

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អគ្គលេខាធិការនិងប្រធានបក្សកុម្មុយនីស្តចិន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សនយោបាយនៅចិន