ភាសាវៀតណាម

ភាសាវៀតណាម () គឺជាភាសាអូស្ត្រូអាស៊ីកដែលនិយាយជាចម្បងក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលជាភាសាជាតិជាផ្លូវការ។  ភាសាវៀតណាមត្រូវបាននិយាយដោយប្រជាជនប្រហែល ៨៥លាននាក់ ច្រើនដងច្រើនជាងក្រុមគ្រួសារអូស្ត្រូអាស៊ីកដែលនៅសល់បញ្ចូលគ្នា។ ភាសាវៀតណាម ជាភាសាកំណើតរបស់ជនជាតិវៀតណាម (ហៅថា:គិញ) ក៏ដូចជាភាសាទីពីរ ឬភាសាទីមួយសម្រាប់ក្រុមជនជាតិផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ដែលត្រូវបានបែងចែកទៅជាគ្រាមភាសាសំខាន់ៗចំនួនបី គឺភាគខាងជើង (ហាណូយ) ភាគកណ្តាល (ហ្វេ) និងភាគខាងត្បូង (ទីក្រុងហូជីមិញ)។

ភាសាវៀតណាម ដូចភាសាផ្សេងទៀតជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីបូព៌ា ភាសាវៀតណាមគឺជាភាសាវិភាគដែលមានសូរសព្ទ។ មានទិសដៅដំបូងដោយប្រធានបទ-កិរិយាស័ព្ទ-លំដាប់វត្ថុ និងអ្នកកែប្រែតាមពាក្យដែលពួកគេកែប្រែ។ ក៏ប្រើការចាត់ថ្នាក់នាមផងដែរ។  វាក្យសព្ទរបស់វាមានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់ពីភាសាចិនកណ្តាល និងពាក្យកម្ចីមួយចំនួនពីភាសាបារាំង។ ភាសាវៀតណាមត្រូវបានសរសេរជាប្រវត្តិសាស្ត្រដោយប្រើជឺ ណោម (chữ Nôm) ដែលជាអក្សរចារឹកដោយប្រើអក្សរចិន (chữ Hán) ដើម្បីតំណាងឱ្យវាក្យសព្ទចិន-វៀតណាម និងពាក្យវៀតណាមដើមមួយចំនួន រួមជាមួយនឹងតួអក្សរដែលបានបង្កើតក្នុងស្រុកជាច្រើនដើម្បីតំណាងឱ្យពាក្យផ្សេងទៀត។ អក្ខរក្រមវៀតណាម (chữ quốc ngữ) ដែលត្រូវបានគេប្រើនៅថ្ងៃនេះគឺជាអក្សរឡាតាំងដែលមានសញ្ញាវណ្ណយុត្តិបន្ថែមផង ដែលផ្អែកលើអក្សរឡាតាំងត្រូវបានអនុម័តជាផ្លូវការក្នុងកំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងនៅវៀតណាម។ ដែលប្រើរូបសញ្ញា និងសញ្ញាសម្គាល់ដើម្បីសម្គាល់សំឡេង និងសូរសព្ទមួយចំនួន។ 

ការចែកចាយផ្លូវភូមិសាស្រ្ត
ក្នុងនាមជាភាសាជាតិ ភាសាវៀតណាមត្រូវបានគេនិយាយទូទាំងវៀតណាមដោយជនជាតិវៀតណាមនិងជនជាតិភាគតិចជាច្រើនរបស់វៀតណាម ។ ភាសាវៀតណាមក៏ជាភាសាកំណើតរបស់ក្រុមជនជាតិហ្គីននៅខេត្តក្វាងស៊ីខាងត្បូងនៅចិន ។ អ្នកនិយាយដើមកំណើតមួយចំនួនធំក៏រស់នៅក្នុងប្រទេសជិតខាង ជាកម្ពុជានិងឡាវ ។

ភាសាវៀតណាមគឺជាភាសាដែលមានអ្នកនិយាយច្រើនបំផុតជាភាសាទីប្រាំមួយនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក  ដោយមានអ្នកនិយាយជាង ១,៥ លាននាក់ដែលប្រមូលផ្តុំនៅរដ្ឋតិចតួច ។ វាគឺជាភាសាដែលមានអ្នកនិយាយច្រើនបំផុតជាភាសាទីបីនៅក្នុងរដ្ឋតិចសាស់ ទីបួននៅរដ្ឋអាខាន់សាសនិងរដ្ឋល្វីនស៊ីណា និងទីប្រាំនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រនីញ៉ា ។ ភាសាវៀតណាមគឺជាភាសាដែលមានអ្នកនិយាយច្រើនបំផុតជាភាសាទីប្រាំពីរនៅក្នុងអូស្ត្រាលី ។

 ព្យញ្ជនៈ 
+អក្សរវៀតណាមអក្សរឈ្មោះឈ្មោះពេលប្រើក្នុងការប្រកបIPAA aអាĂ ăអះÂ âអើB b បើ (ប)C c កើ (ក, គ)Ch ជើ (ច,ជ)/tɕ/, /c/D d ហ្ស៊ើ / យើ / ញើ (ញ, យ, ស ហ្ស)Đ đ ដើ (ដ, ឌ)E e អែÊ ê អ៊េG g ហ្គើ (ក, គ, ហ្គ)Ghហ្គើ (ក, គ, ហ្គ)/ɣ/Gi ហ្ស៊ើ / យើ / ញើ (ញ, យ, ស ហ្ស)/z/H h ហ៊ើ (ហ)I iអ៊ីK kកា (ក, គ)Kh ឃើ (ខ, ឃ)/x/L l លើ (ល, ឡ)M m មើ (ម)N n នើ (ន, ណ)Ng ងើ (ង)/ŋ/Nghងើ, ហ្ងើ (ង, ហ្ង)/ŋ/Nh ញើ, យើ (ញ, យ)/ɲ/O oអÔ ôអូ, អោƠ ơអ៊ើ, អើP p ពើ (ប៉, ព)Ph ហ្វើ (ហ្វ)/f/Q q ក្វើ (ក្វ, គ្វ)R r ហ្ស៊ើ / រើ (រ, ស ហ្ស)S s ស៊ើ (ស)T t តើ (ត, ទ)Th ធើ (ថ, ធ)/tʰ/Tr ជើ (ច,ជ)/tɕ/U uអ៊ូƯ ưអ៊ឺV v វើ (វ)X x ស៊ើ (ស)Y yអ៊ី

 ឯកសារយោង