ខេត្តពិស្ណុលោក

ខេត្តពិស្ណុលោក ឬ វិស្ណុលោក (សៀម : พิษณุโลก) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងតំបន់ភាគកណ្ដាលនៃប្រទេសសៀម។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តឧត្តរឌិត្ថនៅខាងជើងខេត្តលើយនិងខេត្តពេជ្របូរណ៍នៅខាងកើតខេត្តពិចិត្រនៅខាងត្បូងខេត្តកំពែងពេជ្រនៅភាគនិរតីខេត្តសុខោទ័យនៅខាងលិចនិងខេត្តជ័យបុរី ប្រទេសលាវនៅភាគឦសាន។

នៅក្នុងកំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១១ ទីក្រុងពិស្ណុលោកគឺជាទីក្រុងតូចមួយរបស់ខ្មែរហៅថាទន្លេពីរដោយសារតែមានទន្លេណាននិងទន្លេខ្វែណយបានហូរកាត់នៅតំបន់នោះដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាច្រកយុទ្ធសាស្ត្រទៅកាន់ភាគខាងជើងប្រទេសសៀម។ការអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងពិស្ណុលោកបានចាប់ផ្តើមឡើងនៅចុងសម័យអង្គរហើយការរចនាទីក្រុងនេះគឺយកគំរូតាមរាជធានីអង្គរដែលជាទីក្រុងដ៏រុងរឿងរបស់ខ្មែរនៅសម័យនោះ។ជាក់ស្ដែងប្រាសាទអង្គរវត្តដែលជាសំណង់ប្រាសាទសាសនាដ៏ធំមហិមារបស់ចក្រភពខ្មែរគឺជាប្រាសាទដែលកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសទៅដល់ព្រះវិស្ណុហើយចំណែកឯទន្លេពីរត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះថ្មីថាពិស្ណុលោកដែលមានន័យថាឋានសួគ៌របស់ព្រះវិស្ណុ។

 ប្រវត្តិ 
នៅឆ្នាំក្នុង ១១៨៧ អាណាចក្រខ្មែរបានធ្លាក់ចុះខ្សោយហើយសៀមបានមកកាន់កាប់នៅចុងឆ្នាំ ១១៨៧។នៅក្នុងឆ្នាំ ១១៨៨ សៀមបានគ្រប់គ្រងខេត្តនេះពេញលេញរួចបានដាក់បញ្ចូលខេត្តវិស្ណុលោកជាខេត្តរបស់ខ្លួន។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៣៥៧ សៀមបានចាប់ផ្ដើមបង្កើតវត្តអារាមនៅក្នុងខេត្តនេះ។រហូតមកដល់ឆ្នាំ ១៥៥៥ ទើបមានអ្នកមកគ្រប់គ្រងនៅក្នុងខេត្តនេះ។បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះនៅតែមានឈ្មោះថាពិស្ណុលោកដដែលខុសត្រង់ខេត្តពិស្ណុលោកប៉ុន្តែរូបតំណាងខេត្តដាក់រូបព្រះពុទ្ធទៅវិញ។ខេត្តនេះបានបាត់បង់ដោយសារតែការដណ្ដើមរាជ្យ ជ្រែករាជ្យ វិបត្តិនៅក្នុងរាជ្យវង្ស និង វិបត្តិផ្ទៃក្នុងប្រទេស​។

ទឹកដីនៃខេត្តពិស្ណុលោកសព្វថ្ងៃគឺមានប្រជាជនមករស់នៅតាំងពីសម័យយុគថ្មបំបែកមកម្ល៉េះ។

កំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងបំផុតទាក់ទងនឹងតំបន់នេះបានបង្ហាញថានៅមុនឬនៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១១ ទីក្រុងពិស្ណុលោកបច្ចុប្បន្នគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រតូចមួយដែលគេស្គាល់និងហៅថាទន្លេពីរ(สองแคว)។នៅក្នុងសតវត្សរ៍បន្តបន្ទាប់មកទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ ១១៨៨ នគរសៀមដែលស្ថិតនៅភាគកណ្តាលខេត្តពិស្ណុលោកបច្ចុប្បន្នត្រូវបានបង្កើតឡើងជារាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រសិង្ហនាវតីដែលជាទីក្រុងដំបូងរបស់ប្រទេសសៀម។

ក្រោយមកនៅក្នុងសម័យសុខោទ័យរបស់ប្រទេសសៀមទីក្រុងពិស្ណុលោកបានក្លាយជាទីក្រុងធំមួយនៅភាគខាងកើតនៃអាណាចក្រសុខោទ័យហើយបានកសាងប្រាសាទដូចជាប្រាសាទជូឡាម៉ានី ប្រាសាទវត្តអារញ្ញ និង ប្រាសាទវត្តចេតីយ៍យ៉តថង។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៣៥៧ ប្រាសាទវត្តព្រះស្រីរតនាមហាធាតុដ៏ល្បីល្បាញត្រូវបានកសាងឡើង។នៅក្នុងសម័យអយុធ្យាប្រាសាទសំខាន់ៗមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងខេត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើង។ខេត្តពិស្ណុលោកបានបម្រើការអស់រយៈពេល ២៥ ឆ្នាំជារាជធានីនៃនគរអយុធ្យា។នៅក្នុងឆ្នាំ ១៥៥៥ ស្ដេចនរេសួនបានប្រសូតនៅក្នុងទីក្រុងពិស្ណុលោក។ព្រះអង្គបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសសៀមដោយព្រះអង្គបានពង្រីកទឹកដីព្រះនគរឲ្យមានវិសាលភាពធំធេងបំផុតដោយបានឈ្លានពានដណ្តើមយកទឹកដីដ៏ច្រើនពីប្រទេសភូមានិងប្រទេសកម្ពុជាសម័យទំនើប។

នាពេលថ្មីៗនេះខេត្តពិស្ណុលោកបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលកសិកម្មដ៏សំខាន់ដែលជាផ្នែកមួយនៃកន្លែងផលិតអាហារសម្រាប់ប្រទេសសៀមដែលបានផ្គត់ផ្គង់ស្រូវអង្ករនិងដំណាំផ្សេងៗដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសសៀមនិងទូទាំងពិភពលោក។ការអភិវឌ្ឍកសិកម្មយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងរយៈពេលជាង ០១ ទស្សវត្សរ៍មកនេះបានបង្កើតនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើបៗនៅក្នុងតំបន់ទីក្រុងរបស់ខេត្តដូចជាផ្លូវទំនើបៗ សាកលវិទ្យាល័យ មន្ទីរពេទ្យ និង សេវាសាធារណៈផ្សេងៗទៀត។ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះទន្លេណាននិងដៃទន្លេរបស់វាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនិងការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់ដោយវាបានផ្តល់ជាផ្លូវសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូន ដីដែលមានជីវជាតិសម្រាប់កសិកម្ម និង ទឹកសម្រាប់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត។ទឹកទន្លេក៏បានធ្វើជាផ្លូវសម្រាប់សត្រូវវាយលុកឈ្លានពាននិងធ្លាប់ធ្វើឲ្យមានទឹកជំនន់ធំៗជាប្រចាំនៅក្នុងខេត្តនេះផងដែរ។

 រដ្ឋបាល 
ខេត្តវិស្ណុលោក ចែកចេញជា ០៩ ក្រុង/ស្រុក ៩៣ សង្កាត់/ឃុំ និង ១០៥០ ភូមិ ៖
 លេខរៀង ឈ្មោះភាសាខ្មែរ ឈ្មោះអក្សរឡាតាំង ឈ្មោះភាសាសៀម០១ក្រុងពិស្ណុលោក
thumb
thumbMueang Phitsanulokเมืองพิษณุโลก០២ស្រុកនគរថៃNakhon Thaiนครไทย០៣ស្រុកឆាតត្រាកានChat Trakanชาติตระการ០៤ស្រុកបាងរ៉ាខាំBang Rakamบางระกำ០៥ស្រុកបាងក្រាធុមBang Krathumบางกระทุ่ม០៦ស្រុកព្រហ្មភិរម្យPhrom Phiramพรหมพิราม០៧ស្រុកវត្តបុត្រWat Botวัดโบสถ์០៨ស្រុកវ៉ាងថងWang Thongวังทอง០៩ស្រុកនឿនម៉ាប្រាង្គNoen Maprangเนินมะปราง

 មើលផងដែរ 
 ឯកសារយោង