ខេត្តបុរីរម្យ

ខេត្តបុរីរម្យ (សៀម : จังหวัดบุรีรัมย์ , ខ្មែរសុរិន្ទ្រ : มฺืงแปะ) គឺជាខេត្តមួយនៅក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសសៀមដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភាគឦសានខាងក្រោមប្រទេសសៀមឬដែលហៅម្យ៉ាងទៀតថាអ៊ីសាន។ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ ខេត្តនគររាជសីមា ខេត្តខនកែន ខេត្តមហាសារគាម និង ខេត្តសុរិន្ទ្រនិងខេត្តឧត្តរមានជ័យនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅភាគអាគ្នេយ៍។ពាក្យថាបុរីរម្យមានន័យថាទីក្រុងនៃសុភមង្គល។

ប្រវត្តិ
កាលដើមឡើយខេត្តបុរីរម្យគឺជាខេត្តរបស់ខ្មែរដែលចំណុះឲ្យសៀមនៅក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ដល់សតវត្សរ៍ទី ១៩ អតីតកាលខេត្តបុរីរម្យគឺជាខេត្តមួយផ្សេងដាច់ដោយឡែកពីខេត្តនាងរង។

យោងតាមការសិក្សារបស់អ្នកបុរាណវិទូបានរកឃើញភស្តុតាងថាមនុស្សបានមកតាំងទីលំនៅនៅក្នុងខេត្តបុរីរម្យតាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិមកម្ល៉េះនិងរួមទាំងភស្តុតាងអំពីវប្បធម៌របស់អាណាចក្រខ្មែរដែលមានទាំងប្រាសាទឥដ្ឋនិងប្រាសាទថ្មជាង ៦០ ប្រាសាទហើយក៏បានរកឃើញតំបន់បុរាណសំខាន់ៗផ្សេងទៀតផងដែរដូចជាឡដុត សិប្បកម្មស្មូនរូប ដីឥដ្ឋដែលគេស្គាល់ថាជាគ្រឿងស្មូនខ្មែរហើយគេអាចកំណត់អាយុវាបានប្រហែលនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៥ ដល់ទី ១៨។បន្ទាប់ពីសម័យអាណាចក្រខ្មែរភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខេត្តបុរីរម្យបានចាប់ផ្តើមបង្ហាញឡើងមកវិញនៅចុងសម័យអយុធ្យាដែលមើលទៅដូចជាទីក្រុងដ៏ចំណាស់មួយហើយបន្ទាប់មកក៏បន្តបង្ហាញឡើងនៅក្នុងសម័យធនបុរីរហូតមកដល់សម័យរតនកោសិន្ទ្រ៍បុរីរម្យក៏បានក្លាយទៅជាទីក្រុង។

ប្រហែល ១០០០ ឆ្នាំមុនតំបន់ដែលបង្កើតបានជាខេត្តបុរីរម្យសព្វថ្ងៃនេះគឺធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាណាចក្រខ្មែរហើយមានសំណល់សំណង់ប្រាសាទបុរាណជាច្រើនដែលនៅសេសសល់ពីសម័យនោះ។ប្រាសាទធំបំផុតដែលស្ថិតលើភ្នំភ្លើងអសកម្មគឺនៅក្នុងឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំរុងដែលជាស្នាដៃរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ។យោងតាមសិលាចារឹកដែលបានរកឃើញនៅទីនោះអ្នកគ្រប់គ្រងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់នេះបានទទួលស្គាល់អំណាចរបស់ព្រះរាជាខ្មែរ។ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយតំបន់នេះគឺស្ថិតនៅឆ្ងាយដាច់ស្រយាលនិងមានប្រជាជនមិនសូវច្រើននោះទេហើយមានតែកំណត់ត្រាខ្លះៗប៉ុណ្ណោះអំពីទីតាំងនេះរហូតមកដល់សម័យរតនកោសិន្ទ្រ៍។នៅដើមសតវត្សរ៍និងចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩ ខេត្តបុរីរម្យត្រូវបានសៀមឈ្លានពានដណ្តើមយកបានពីខ្មែរបានហើយបានដាក់បញ្ចូលជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសសៀមជាផ្លូវការដែលមានអភិបាលផ្ទាល់ខ្លួននិងប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តបូរីរ៉ាមវិញវិញ។

រដ្ឋបាល
ខេត្តបុរីរម្យ ចែកចេញជា ២៣ ក្រុង/ស្រុក  ១៨៩ សង្កាត់/ឃុំ និង ២២១២ ភូមិ ៖
លេខរៀងឈ្មោះភាសាខ្មែរ ឈ្មោះអក្សរឡាតាំងឈ្មោះភាសាសៀម០១ក្រុងបុរីរម្យMueang Buriramเมืองบุรีรัมย์០២ស្រុកគូមឿងKhu Mueangคูเมือง០៣ស្រុកក្រសាំងKrasangกระสัง០៤ស្រុកនាងរងNang Rongนางรอง០៥ស្រុកណងគីNong Kiหนองกี่០៦ស្រុកឡាហានសៃLahan Saiละหานทราย០៧ស្រុកព្រះកូនជ័យPrakhon Chaiประโคนชัย០៨ស្រុកបានគ្រួសBan Kruatบ้านกรวด០៩ស្រុកពុទ្ធថៃសុងPhutthaisongพุทไธสง១០ស្រុកឡាំផ្លៃម៉ាតLam Plai Matลำปลายมาศ១១ស្រុកស្តឹកSatuekสตึก១២ស្រុកប៉ាខាំPakhamปะคำ១៣ស្រុកណាពោធិ៍Na Phoนาโพธิ์១៤ស្រុកណងហុងNong Hongหนองหงส์១៥ស្រុកផ្លាប់ផ្លាជ័យPhlapphla Chaiพลับพลาชัย១៦ស្រុកហួយរាជHuai Ratห้วยราช១៧ស្រុកណូនសុវណ្ណ ឬ ណូនសុពណ៌Non Suwanโนนสุวรรณ១៨ស្រុកឆាំនិះChamniชำนิ១៩ស្រុកបានម៉ៃឆៃយ៉ាពុទ្ធBan Mai Chaiyaphotบ้านใหม่ไชยพจน์២០ស្រុកណូនឌិនដែងNon Din Daengโนนดินแดง២១ស្រុកបានដានBan Danบ้านด่าน២២ស្រុកខែនដុងKhaen Dongแคนดง២៣ស្រុកឆ្លើមព្រះកេរ្តិ៍Chaloem Phra Kiatเฉลิมพระเกียรติស្រុកភ្នំរុងPhnom Rong

ប្រាសាទ
 ប្រាសាទកុដិឬស្សី ០១
 ប្រាសាទកុដិឬស្សី ០២
 ប្រាសាទក្បាលគោ
 ប្រាសាទក្រចាប់ផុង
 ប្រាសាទកោ
 ប្រាសាទក្រោម ឬ ប្រាសាទមឿងតាំ
 ប្រាសាទខាំភីម៉ៃ
 ប្រាសាទខៅក្រដុង
 ប្រាសាទខៅលុប
 ប្រាសាទគូកាណប
 ប្រាសាទគន្ធឬស្សីបានណងថាវ
 ប្រាសាទគន្ធឬស្សីវត្តលុងមឿង
 ប្រាសាទគោកងិវ ឬ គោកងាវ
 ប្រាសាទគោកក្រណាន
 ប្រាសាទគោកតាបែក
 ប្រាសាទគោកថាគៀន
 ប្រាសាទគោកប្រាសាទ ០១
 ប្រាសាទគោកប្រាសាទ ០២
 ប្រាសាទគោកយ៉ាង
 ប្រាសាទឃ្លាំងបាន
 ប្រាសាទចមប្រាសាទ
 ប្រាសាទជោរប៉ាកា
 ប្រាសាទត្រពាំងតាបាន
 ប្រាសាទតាម៉ូ
 ប្រាសាទតាសៅ
 ប្រាសាទថង ០១
 ប្រាសាទថង ០២
 ប្រាសាទថង ០៣
 ប្រាសាទថង ០៤
 ប្រាសាទថង ០៥
 ប្រាសាទថង ០៦
 ប្រាសាទថង ០៧
 ប្រាសាទថុងយ៉ៃ
 ប្រាសាទធែនបល្ល័ង្គ
 ប្រាសាទប្រាង្គគូឬស្សី
 ប្រាសាទប្រាង្គប៊ូហ៊ីប
 ប្រាសាទប្រាង្គគូសួនតេង
 ប្រាសាទប៉ាអ៊ីហូ
 ប្រាសាទបានប៊ូ
 ប្រាសាទបានបួ ០១
 ប្រាសាទបានបួ ០២
 ប្រាសាទបានរុន
 ប្រាសាទបានយ៉ាង ០១
 ប្រាសាទបានយ៉ាង ០២
 ប្រាសាទបានថាឡាតខ្វាយ
 ប្រាសាទបានសំរោង
 ប្រាសាទបានគោកបានសាត
 ប្រាសាទគោកហួសឿ
 ប្រាសាទបានម៉ៃថៃចម្រើន
 ប្រាសាទបានដនតាយ
 ប្រាសាទបានដុងផ្លុង
 ប្រាសាទបានណងតាគោ
 ប្រាសាទបានណងធួប៊ែប
 ប្រាសាទបាណងតាឃោប
 ប្រាសាទបាណន់សាម៉េត
 ប្រាសាទបាយបែក
 ប្រាសាទប៊ូថង
 ប្រាសាទផ្លាយបាត ០១
 ប្រាសាទផ្លាយបាត ០២
 ប្រាសាទព្រះជីប
 ប្រាសាទភ្នំរុង
 ប្រាសាទភូយ៉ូយ
 ប្រាសាទដូនវ៉ៃ
 ប្រាសាទដូនរះខាង
 ប្រាសាទដៃគ្រី
 ប្រាសាទណយ
 ប្រាសាទណងគង
 ប្រាសាទណងផ្លង
 ប្រាសាទណងបួ
 ប្រាសាទណងហ៊ិន
 ប្រាសាទណងហុង ឬ ណងហង្ស 
 ប្រាសាទណងរើ
 ប្រាសាទណងបេង
 ប្រាសាទណងផឿក
 ប្រាសាទណងខៃណាម
 ប្រាសាទណងតាផ្លេង
 ប្រាសាទណងតាស៊ី
 ប្រាសាទណងណាំខុន
 ប្រាសាទណនយាយសម
 ប្រាសាទលលំធំ
 ប្រាសាទយ៉យប្រាសាទ
 ប្រាសាទវត្តណងបត
 ប្រាសាទវត្តគោកប្រាសាទ
 ប្រាសាទស្រីសុខ
 ប្រាសាទស្រះកែវ
 ប្រាសាទស្រះតាគ្រោ
 ប្រាសាទស្រះតាគោ
 ប្រាសាទស្រះសាកែ
 ប្រាសាទស្រះស៊ីលៀម ០១
 ប្រាសាទស្រះស៊ីលៀម ០២
 ប្រាសាទសាលែនធន
 ប្រាសាទសំរោងខៅ
 ប្រាសាទហ៊ិនមឿងហ្វៃ
 ប្រាសាទឡាំចាងហាន់

 មើលផងដែរ