ស៊ីហ្គេម

ការប្រកួតកីឡាប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលហៅកាត់ថាស៊ីហ្គេម (មកពីពាក្យអង់គ្លេស Southeast Asian Games ឬ SEA Games) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាពហុជាតិសាសន៍​នៃបណ្ដាប្រទេស​នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំង១១។ ស៊ីហ្គេមត្រូវគេប្រារព្ឋធ្វើឡើងរៀងរាល់២ឆ្នាំម្ដង​ ដោយប្រទេសជាសមាជិកផ្លាស់ប្ដូរវេនគ្នាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះរៀបចំឡើងដោយ​ សហព័ន្ឋកីឡាប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Games Federation) ក្រោមការត្រួតពិនិត្យពី គណកម្មការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (International Olympic Committee ហៅកាត់ថា IOC ) និង ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (Olympic Council of Asia)។

 ប្រទេសដែលចូលរួម 
 លេខកូដ IOC  ប្រទេស  ឆ្នាំចូលរួមលើកដំបូង   លេខកូដ ISO  ចំនាំ BRU     ១៩៨៨  BRN  - CAM     ១៩៥៦  KHM  - INA     ១៩៥៦  IDN  IHO 1952   FIFA-code IDN LAO     ១៩៨០  LAO  - MAS    ១៩៥៦  MYS  - MYA     ១៩៩៦  MMR  BIR 1948-1992  PHI     ១៩២៤  PHL  - SIN     ១៩៤៨  SGP  - THA     ១៩៥២   THA  - TLS     ២០០៤  TLS  IOA 2000 VIE    1 ១៩៥២  VNM 
1-គិតតាំងពីវៀតណាមខាងត្បូង

 ប្រវត្តិ 
ស៊ីហ្គេមមានដើមកំណើតតពីការប្រកួតកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Peninsular Games ឬ SEAP Games)។ នៅថ្ងៃទី២២ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៨ ប្រតិភូមកពីបណ្ដាប្រទេសឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដែលបានចូលរួមការប្រកួតកីឡាអាស៊ី (អាស៊ីហ្គេម Asian Games)លើកទី៣ នៅតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន បានបើកកិច្ចប្រជុំមួយ​និងបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតអង្គការកីឡាមួយ។ SEAP Games ត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមគំនិត​ដោយលោកលួងសុខុមណៃប្រាដិត ដែលពេលនោះជា​អនុប្រធានគណកម្មការអូឡាំពិចថៃ។ មូលហេតុនៃការស្នើបង្កើតនោះ​គឺដើម្បីធ្វើសហប្រតិបត្តិការ​លើកស្ទួយព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក្នុងតំបន់​និងរឹតចំនងមិត្តភាព​និងការយល់ដឹងពីគ្នារវាងបណ្ដាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

សមាជិកដំបូងៗមាន ថៃ ភូមា(បច្ចុប្បន្នមីយ៉ាន់ម៉ា) ម៉ាឡាយ៉ា(បច្ចុប្បន្នម៉ាឡេស៊ី) ឡាវ វៀតណាមខាងត្បូង សិង្ហបុរី និងកម្ពុជា។ ប្រទេសទាំងនេះ​យល់ព្រមអោយរៀបចំការប្រកួតកីឡា​រៀងរាល់២ឆ្នាំម្ដង។ គណកម្មការកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានលេចរូបរាងឡើង។

កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១ធ្វើឡើងនៅបាងកក ពីថ្ងៃទី១២ដល់១៧ ខែធ្នូឆ្នាំ១៩៥៩ ដែលមានកីឡាករនិងមន្ត្រីច្រើនជាង៥២៧នាក់មកពីប្រទេសថៃ ភូមា ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី វៀតណាមខាងត្បូងនិងឡាវបានចូលរួម ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា១២វិញ្ញាសា។

នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៨ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ គណកម្មការកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានពិចារណារាប់បញ្ជូលឥណ្ឌូនេស៊ី និងហ្វីលីពីន។ នៅឆ្នាំ១៩៧៧ ប្រទេសទាំង២នេះបានចូលជាផ្លូវការ ហើយគណកម្មការនេះក៏ប្ដូរឈ្មោះជា គណកម្មការកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Games Federation (SEAGF)) ហើយព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក៏ប្ដូរឈ្មោះជា កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រឺ ស៊ីហ្គេម (Southeast Asian Games) ទៅ។ ប៊្រុយណេ​ត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលនៅ​ស៊ីហ្គេមលើកទី១០នៅចាការតា ឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនែកទីម័រខាងកើត​ត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលរួម​នៅស៊ីហ្គេមលើកទី២២នៅហាណូយ វៀតណាម។

 ព្រឹត្តិការណ៍ 
សូមមើលផងដែរ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡានៅស៊ីហ្គេម

 ប្រវត្តិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ 

 ៦ លើក: ថៃ ម៉ាឡេស៊ី+
 ៤ លើក: សិង្ហបុរី+ ឥណ្ឌូនេស៊ី+ ហ្វីលីពីន+
 ២​លើក: មីយ៉ាន់ម៉ា ប៊្រុយណេ+
 ១​លើក : វៀតណាម ឡាវ+
+រាប់បញ្ចូលទាំងពេលអនាគតឆាប់ៗនេះ។

 ពត៌មានផ្សេងៗ 
 កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ 
ឆ្នាំលើកទីទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះប្រទេសជ័យលាភី (មាស)លេខ២ (មាស)លេខ៣ (មាស)១៩៥៩Iបាងកក(៣៥)(១១)(៨)១៩៦១IIរ៉ង់គូន(៣៥)(២១)(១៦)១៩៦៣IIIកម្ពុជា ខកខានមិនបានធ្វើ១៩៦៥IIIកូឡាឡាំពួរ(៣៨)(៣៣)(១៨)១៩៦៧IVបាងកក(៧៧)(២៨)(២៣)១៩៦៩Vរ៉ង់គូន(៥៧)(៣២)(៣១)១៩៧១VIកូឡាឡាំពួរ(៤៤)(៤១)(៣២)១៩៧៣VIIសិង្ហបុរី(៤៧)(៤៥)(៣០)១៩៧៥VIIIបាងកក(៨០)(៣៨)(២៨)

 កំនត់ត្រាមេដាយមាស 
ជ័យលាភីរួម

 ៦លើក៖ ថៃ
 ២លើក៖ ភូមា

ចំនាត់ថ្នាក់លេខ២

 ៣លើក៖ សិង្ហបុរី
 ២លើក៖ ម៉ាឡេស៊ី ថៃ
 ១លើក៖ ភូមា

ចំនាត់ថ្នាក់លេខ៣

 ៤លើក៖ ម៉ាឡេស៊ី
 ៣លើក៖ សិង្ហបុរី
 ១លើក៖ ភូមា

ចំនាំ៖ កំនត់ត្រានេះគិតពីកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥៩ដល់១៩៧៥។ ម៉ាឡេស៊ីនិងម៉ាឡាយ៉ាគឺគិតតែមួយ

 កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬ ស៊ីហ្គេម 
គណកម្មការស៊ីហ្គេមបានកំនត់ឈ្មោះប្រទេសដែលនឹងត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម​រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ ទោះជាប្រទេសទាំងនោះមិនទាន់បានសំរេចច្បាស់លាស់ពីទីកន្លែងសំរាប់ប្រារព្ឋស៊ីហ្គេមក៏ដោយ។

1 ប្ដូរឈ្មោះនៅពេលហ្វីលីពីននិងឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានអនុញ្ញាតអោយចូលរួម។

ឆ្នាំលើកទីទីក្រុងជាម្ចាស់ផ្ទះប្រទេសជ័យលាភី (មាស)លេខ២ (មាស)លេខ៣ (មាស)១៩៧៧1IXកូឡាឡាំពួរ(៦២)(៣៧)(៣១)១៩៧៩Xចាការតា(៩២)(៥០)(២៦)១៩៨១XIម៉ានីល(៨៥)(៦២)(៥៥)១៩៨៣XIIសិង្ហបុរី(៦៤)(៤៩)(៤៩)១៩៨៥XIIIបាងកក(៩២)(៦២)(៤៣)១៩៨៧XIVចាការតា(១៨៣)(៦៣)(៥៩)១៩៨៩XVកូឡាឡាំពួរ(១០២)(៦៧)(៦២)១៩៩១XVIម៉ានីល(៩២)(៩១)(៧២)១៩៩៣XVIIសិង្ហបុរី(៨៨)(៦៣)(៥៧)១៩៩៥XVIIIឆៀងម៉ៃ(១៥៧)(៧៧)(៣៣)១៩៩៧XIXចាការតា(១៩៤)(៨៣)(៥៥)១៩៩៩XXបង់ដារសិរីបេហ្គាវ៉ាន់(៦៥)(៥៧)(៤៤)២០០១XXIកូឡាឡាំពួរ(១១១)(១០៣)(៧២)២០០៣XXIIហាណូយ, ហូជីមីញស៊ីធី(១៥៨)(៩០)(៥៥)២០០៥XXIIIម៉ានីល(១១៣)(៨៧)(៧១)២០០៧XXIVនគររាជសីមា5(១៨៣)(៦៨)(៦៤)២០០៩XXVវៀងច័ន្ទ(៨៦)(៨៣)(៤៣)២០១១XXVIចាការតា 5២០១៣XXVIIមីយ៉ាន់ម៉ា២០១៥XXVIIសិង្ហបុរី២០១៧XXVIIIកូឡាឡាំពួរ២០១៩XXIXម៉ានីល២០២១XXXហាណូយ២០២៣XXXIIរាជធានីភ្នំពេញ២០២៥XXXIIIខេត្តសុងក្លា,ឆនបុរី, បាងកក

 កំនត់ត្រាពីមេដាយមាស 
ជ័យលាភីរួម

 ៩លើក៖ ឥណ្ឌូនេស៊ី
 ៤លើក៖ ថៃ
 ១លើក ៖ ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម ហ្វីលីពីន

ចំនាត់ថ្នាក់លេខ២

 ៩លើក៖ ថៃ
 ៣លើក៖ ម៉ាឡេស៊ី
 ២លើក៖ ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន

ចំនាត់ថ្នាក់លេខ៣

 ៦លើក៖ ហ្វីលីពីន
 ៣លើក៖ ឥណ្ឌូនេស៊ី ថៃ
 ២លើក៖ វៀតណាម
 ១លើក៖ មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី

ចំនាំ៖
កំនាត់ត្រាគិតតាំងពីស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៧៧តែប៉ុណ្ណោះ

 ចំនួនមេដាយសរុប 
គិតមកទល់ស៊ីហ្គេមលើកទី២៤
+កីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប្រទេស        សរុប  ៣៦៤  ២៥៤  ២៦១  ៨៨៩  ២០៤  ២២៩  ២២១  ៦៥៤  ១៩៨  ២០៧  ២១៤  ៦១៩  ១៩៤  ២៥៥  ៣១៦  ៧៦៥2  ៣៩  ៥១  ៦៥  ១៥៥ និង   ២៧  ៣៦  ៤១  ១០៤  ០  ៦  ២៣  ២៩
+ស៊ីហ្គេមប្រទេស        សរុប  ១៣៧៧  ១២០៩  ១១៧៨  ១៧៦៤  ១៣១៨  ១១២៥  ១០៩៨  ៣៥៤១  ៧៦២  ៨៨០  ១០៦៣  ២៧០៥   ៧០៥  ៦៨២  ៩២៧  ២៣១៥  ៤៣១  ៤៨៤  ៧៣៣  ១៦៨៤  ៤០៧  ៣៧៣  ៤៦១  ១២៤១  ២២១  ៣៦១  ៥០៥ ១០៨៧  ១១  ២១  ៧៨  ១១០  ៩  ៣៣  ១២៥  ១៦៧  ៤  ១៥  ៥៣  ៧២  ០  ០  ៣  ៣
+សរុបរួមទាំងអស់ប្រទេស        សរុប  ១៦៩២  ១៣៧៩  ១៣៥៩  ៤៤៣០  ១៣៧៧  ១២០៩  ១១៧៨  ៣៧៦៤1  ៩០០  ៩៣៧  ១២៤៣  ៣០៨០  ៧៦២  ៨៨០  ១០៦៣  ២៧០៥   ៦៣៥ ៧១៣  ៩៥៤  ២៣០២4  ៤៤៦  ៤២៤  ៥២៦  ១៣៩៦5  ៤១៩  ៥៦៨  ៧១៩  ១៧០៦3  ៣១  ៥១  ៩៤  ១៧៦  ១១  ២៧  ១០១  ១៣៩  ៩  ៣៣  ១២៥  ១៦៧  ០ ០  ៣  ៣
 កំនត់សំគាល់ 
 1 ចូលរួមប្រកួតក្នុងនាមម៉ាឡាយ៉ាក្នុងតាំងពីផ្ដើមកីឡារហូតដល់ឆ្នាំ១៩៦១។
 2 សាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូងបានបាត់រូបរាងនៅខែកក្កដាឆ្នាំ១៩៧៦ ពេលវាបញ្ជូលជាមួយសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម(វៀតណាមខាងត្បូង) ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (ត្រូវបានគេស្គាល់វាជាវៀតណាម)។ ហេតុនេះការរាប់មេដាយសំរាប់ប្រទេសនេះគិតត្រឹមឆ្នាំ១៩៧៥។ គណកម្មការអូឡាំពិចអន្តរជាតិឈប់ប្រើកូដនេះហើយតាំងពីមានការរំលាយបញ្ជូលគ្នារវាងវៀតណាមទាំង២រួចមក។
 3 ចូលរួមប្រកួតក្នុងនាមកម្ពុជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។
 4 នៅឆ្នាំ១៩៨៩ វៀតណាមដែលបង្រួបបង្រួមរួច ចូលរួមប្រកួតដោយមានឈ្មោះថ្មីនិងទង់ជាតិថ្មី។ មេដាយដែលទទួលដោយវៀតណាមខាងត្បូងត្រូវបានរាប់បញ្ជូលផងដែរនៅទីនេះ។
 5 ចូលរួមប្រកួតក្នុងនាមភូមារហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៥។ ទីរួមខេត្តជុនបុរី និងបាងកក ក៏ជាកន្លែងប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី២៤ដែរ។ ស៊ីហ្កេមលើកទី២៦ដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅឥណ្ឌូនេស៊ី បើតាមរបាយការណ៍បានអោយដឹងថាក្រៅពីក្រុងចាការតា នឹងមានក្រុង៣ផ្សេងទៀត(បានឌុង ប៉ាឡេមបាង និងសេម៉ារ៉ាង) ដែលនឹងចូលរួមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។

 សូមមើលផងដែរ 
 អាស៊ីហ្គេម
 កីឡាអាស៊ីខាងកើត

 តំនភ្ជាប់ក្រៅ 

 Olympic Council of Asia Regional Hosting List 
 ពត៌មានអំពីស៊ីហ្គេម
 Singapore 2013 

ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស៊ីហ្គេម
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីហ្គេម