របាំខ្មែរ

របាំនៅកម្ពុជា មានបីប្រភេទធំៗគឺ៖ របាំបុរាណរបស់រាជវាំង របាំប្រជាប្រិយដែលបង្ហាញពីទំនៀមទម្លាប់វប្បធម៌ និងរបាំសង្គមដែលសំដែងក្នុងកម្មវិធីជួបជុំសង្គម។

 របាំបុរាណ 
ទម្រង់​សិល្បៈ​សម្តែង​សំខាន់​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ ​របាំ​បុរាណ​ខ្មែរ ឬ ​របាំ​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ ជា ​ទម្រង់​របាំ​ដែល​មាន​ស្ទីល​ខ្ពស់​មាន​ប្រភព​ចេញ​ពី​រាជវាំង។ ដើមឡើយត្រូវបានសម្តែង និងថែរក្សាដោយអ្នកចូលរួមនៅព្រះបរមរាជវាំង របាំបុរាណខ្មែរត្រូវបានណែនាំដល់សាធារណជនទូទៅក្នុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ២០ ហើយត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងទូលំទូលាយថាជានិមិត្តរូបនៃវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលតែងតែសម្តែងក្នុងកម្មវិធីសាធារណៈ ថ្ងៃឈប់សម្រាក និងសម្រាប់អ្នកទេសចរដែលមកទស្សនាកម្ពុជា។

ការសម្តែងមានអ្នករាំស្លៀកពាក់យ៉ាងប៉ិនប្រសប់ សំដែងកាយវិការយឺតៗ និងជារូបភាព ទៅនឹងការប្រគុំតន្ត្រីនៃក្រុម ភ្លេងពិណពាទ្យ ។ ល្ខោនបុរាណ​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​របាំ​នៃការថ្វាយពរ ឬ ​ការបួងសួង និង​ការ​បញ្ចូល​រឿង​ប្រពៃណី និង ​កំណាព្យ​វីរភាព ​ដូច​ជា​រឿង ​រាមាយណៈ ​ជាដើម។ របាំ​បុរាណ​ពីរ​ដែល​គេ​សម្តែង​ច្រើន​ជាងគេ​គឺ របាំ​ជូនពរ និង​របាំ ​ទេពអប្សរា ។

ឈ្មោះផ្សេងទៀតសម្រាប់របាំបុរាណខ្មែររួមមាន "របាំព្រះរាជទ្រព្យ" និង "ល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យកម្ពុជា" ទោះបីជាពាក្យចុងក្រោយក៏អាចសំដៅលើរបាំជាតិកម្ពុជាដែរ។ ជា​ភាសា​ខ្មែរ​គេ​ហៅ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ថា "របាំព្រះរាជទ្រព្យ") ឬ  "ល្ខោនព្រះរាជទ្រព្យ" ។ ជួនកាលគេហៅថា  "ល្ខោនហ្លួង") ។ ក្នុង របប លន់ នល់ ប្រទេសកម្ពុជា ប្រពៃណីរបាំនេះត្រូវបានគេហៅថា   ជាពាក្យដែលឃ្លាតឆ្ងាយពីកេរដំណែលរាជវង្ស។

 បញ្ជីនៃរបាំបុរាណ 

 របាំប្រជាប្រិយ 
បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​២០ គឺជា​របាំ​ប្រជាប្រិយ​ដែល​បញ្ជាក់​ថា ទំនៀមទម្លាប់​វប្បធម៌​ផ្សេងៗ និង​ក្រុម​ជនជាតិ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា។ របាំ​ប្រជាប្រិយ​ខ្មែរ​ជា​ធម្មតា​មាន​ល្បឿន​លឿន​ជាង​របាំ​បុរាណ។ ចលនា​និង​កាយវិការ​មិន​មាន​ក្បាច់​ដូច​របាំ​បុរាណ​ទេ។ អ្នករាំរបាំប្រជាប្រិយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់របស់ប្រជាជនដែលពួកគេកំពុងបង្ហាញ ដូចជាជនជាតិ ចាម ,ជនជាតិភាគតិចនៅតំបន់ខ្ពង់រាប, និងកសិករ។ របាំប្រជាប្រិយខ្លះនិយាយអំពីស្នេហា ឬរឿងព្រេងនិទាន។ តន្ត្រី​របាំ​ប្រជាប្រិយ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​បាន​ប្រគុំ​ដោយ​វង់ភ្លេង ​មហោរី ។

 បញ្ជីរបាំប្រជាប្រិយ 
រូបភាពតូច| ឆៃយ៉ាំ
រូបភាពតូច| របាំត្រុដិ

 របាំត្រុដិ - ជារបាំដ៏ពេញនិយមតំណាងឱ្យរឿងនិទាននៃអ្នកប្រមាញ់ និងសត្វក្តាន់ ដែលរីករាលដាលនូវគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនរវាងយក្សដល់សត្វក្ងោក និងសត្វក្ងោក។[ <span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (October 2011)">ការបញ្ជាក់ចាំបាច់</span> ] វាត្រូវបានអនុវត្តដើម្បីបញ្ចៀសអំពើអាក្រក់ និងសំណាងអាក្រក់។
  របាំស្នែងទន្សោង (Dance of the Wild Oxen) - របាំរាំជុំវិញខ្លា ,ក្ងោក ,ក្តាន់ និងសត្វផ្សេងៗទៀត។ របាំ​មាន​ដើម​កំណើត​នៅ ​ស្រុក​ភ្នំក្រវាញ ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ និង​ពណ៌នា​អំពី ​ជនជាតិ​ដើម​ព័រ ។
 របាំគោះអង្រែ - របាំភាគច្រើនប្រើដើមឬស្សីពីរឬបីដែលវាយរៀងរាល់វិនាទី។ មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា របាំនេះមានដើមកំណើតមកពី ជនជាតិកួយ ប៉ុន្តែគេជឿថា ស្រុកកំណើតគឺប្រទេសហ្វីលីពីន ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទនរោត្តម (១៨៣៤-១៩០៤) នៅពេលដែលព្រះអង្គកំពុងធ្វើដំណើរនៅ ប្រទេសហ្វីលីពីន ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ]
 របាំនារីជាជួរ  - ជារបាំប្រពៃណីខ្មែររ Category:Pages using Lang-xx templates បស់យុវនារី ខ្មែរ  ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ចម្រុះពណ៌ និងឆើតឆាយ។ របាំរំលឹកដល់ប្រជាជនខ្មែរនូវវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបដែលត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាជាច្រើនជំនាន់ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងច្បាស់ក្នុងចំណោមប្រទេសជិតខាងនៃ អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
 របាំក្ងោកប៉ៃលិន  - របាំដែលបង្ហាញពី ជនជាតិកូឡា នៅ ប៉ៃលិន និងការកម្សាន្តរបស់ពួកគេជាមួយសត្វក្ងោកមួយគូ។
 ឆៃយ៉ាំ - ជាការរាំកម្សាន្តដ៏ល្បីមួយអំពីភាពរីករាយ រួមទាំងតួនាទីកំប្លែងជាច្រើន និងស្រីស្អាត។ របាំ​នេះ​គេ​ប្រគំ​នៅ​ថ្ងៃ​បុណ្យ និង​ជា​របាំ​ខ្មែរ​សុទ្ធ។
 របាំកណ្ដូបសេះ - ការសម្តែងរបាំដូងដែលមានអ្នករាំប្រុសស្រី។ បុរស​ពាក់​អាវ​ពណ៌​លឿង និង​ពណ៌​ក្រហម​ងងឹត "ចងក្បិន"។ ស្ត្រី​ពាក់​អាវ​ និង​សូត្រ​ពណ៌​បៃតង "ចងក្បិន"។ របាំ​នេះ​មាន​ដើម​កំណើត​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦០ ពី ​ស្រុក​រមាសហែក ខេត្ត​ស្វាយរៀង ។ Titthara, M. (2002, December). Nuts About Dancing. Leisure Cambodia. Retrieved August 15, 2020, from http://www.leisurecambodia.com/news/detail.php?id=67 
 របាំនេសាទ - របាំដែលទាក់ទងនឹងការនេសាទ ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ នៅ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ វាពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នករាំប្រុស និងអ្នករាំស្រី។ 

 របាំសង្គម 
របាំ​សង្គម ​ដែល​គេ​និយម​រាំ​ក្នុង​កម្មវិធី​ជួបជុំ​សង្គម​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​រួម​មាន រាំវង់, រាំក្បាច់ សារ៉ាវ៉ាន់, ចូក​ក្រពើ និង ​ឡាំលាវ ។ របាំសង្គមផ្សេងទៀតមកពីជុំវិញពិភពលោកបានជះឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌សង្គមខ្មែរ រួមមាន ឆា-ឆា បូឡេរ៉ូ និង ម៉ាឌីស្សន ។ របាំ​បែប​នេះ​ច្រើន​តែ​ធ្វើ​ក្នុង​ពិធី​ជួបជុំ​របស់​ខ្មែរ។

 សូមមើលផងដែរ។ 

 រោងមហោស្រពកម្ពុជា។
 នរោត្តម បុប្ផាទេវី
 របាំឥណ្ឌូនេស៊ី
 របាំបាលី
 របាំជ្វា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វប្បធម៌ខ្មែរ