រោគគ្រុនចាញ់

ប្រភេទ​នៃ​រោគ 
រោគ​គ្រុន​ចាញ់អាច​កើត​ដល់​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ និង​គ្រប់​ប្រភេទ។ គេ​ឃើញ​រោគ​នេះ​កើត​ច្រើន​នៅ​រដូវ​ក្ដៅ។ ភ្នាក់​ងារ​សំខាន់​ដែល​នាំ​មេរោគ​ចូល​មក​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​យើង គឺ​សត្វ​មូស​ដែក​គោលញី (Anophèle)។

 រយៈ​ពេល​ដែល​ប្រាកដ 
ក្រោយ​ដែល​បាន​ទទួល​មេរោគ​ចូល​មក​ក្នុង​ខ្លួន​ហើយ រោគ​នឹង​សម្ដែង​ឲ្យ​បាន​ប្រាកដ​ក្នង​រយៈ​ពេល​ ១ទៅ៣​សប្ដាហ៍។

 អាការៈ​រោគ 
អាការៈ​ដំបូង​នៃ​រោគ​គ្រុន​ចាញ់​គឺ៖
 ឈឺ​មាត់
 អណ្ដាត​ឡើង​ពណ៌​ស
 ចង្អោរ
 ក្អួត​អាហារ ឬ ក្អួត​បែក​ប្រមាត់
 ទល់​លាមក ឬ រាក​រូស
 មាន​គ្រុន​ (សីតុណ្ហភាព ៣៩ ឬ ៤០​អង្សារ) តែ​គ្រុន​មិន​ទៀង ជួន​ណា​គ្រុន​ជាប់​រាល់​ថ្ងៃ, ជួន​ណា​២​ថ្ងៃ​ម្ដង, ជួន​ណា​៣​ថ្ងៃ​ម្ដង
 ខ្លួន​ប្រាណ​ស្លេក​ស្លាំង​យ៉ាង​ខ្លាំង
 អស់​កម្លាំង​ល្ហិត​ល្ហៃ

អាការៈ​ទី​២ នៃ​រោគ​គ្រុន​ចាញ់ ចែក​ចេញ​ជា​អាការៈ​ប្រែ​ប្រួល​៣យ៉ាង។
 អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​ទី១ 
 អាការៈ​ត្រជាក់១ម៉ោង ឬ ២ម៉ោង
 គ្រុន​ញាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ហើយ​យូរ
 ញ័រ​ធ្មេញ​រណ្ដំ
 ដក​ដង្ហើម​ថប់ៗ
 ស្បែក​ត្រជាក់, ចុង​ដៃ​ជើង​ត្រជាក់​ដូច​ទឹក​កក
 គេ​ដាក់សីតុណ្ហមាត្រ នៅ​ក្រោម​ក្លៀក​គេ​ឃើញ​សីតុណ្ហភាព ៤០ឬ៤១​អង្សារ
 ជីពចរ​តិច
 ចង្អោរ ឬ ក្អួត
 ដាល​រីក​ធំ
 អាការៈ​ប្រែប្រួល​លើក​ទី២ 
 អាការៈ​ត្រជាក់ ផ្លាស់​ទៅ​ជា​អាការៈ​ក្ដៅ​យ៉ាង​ខ្លះ (១ម៉ោង ឬ ២ម៉ោង)
 ស្បែក​ស្ងួត​ក្ដៅ​ចែស
 មុខ​ក្រហម
 ស្រេក​ទឹក​មិន​ចេះ​ស្ងប់
 សីតុណ្ហភាព ៤០​ឬ​៤១​អង្សារ
 ឈឺ​ក្បាល​យ៉ាង​ខ្លាំង ជួន​កាល​រវើររវាយ។
 អាការៈ​ប្រែល​ប្រួល​លើក​ទី​៣ 
 អាការៈ​បែក​ញើស (២ម៉ោង ទៅ ៤ម៉ោង)
 សីតុណ្ហភាព​ចុះ​មក​ធម្មតា (៣៦​អង្សារ)
 ស្បែក​ត្រជាក់
 ជីពចរ​ដើរ​មួយៗ
 ជាល​ចុះ​តូច
 ញើស​ចេញ​ច្រើន អ្នក​ជំងឺ​ត្រូវ​ផ្លាស់​សំលៀក​បំពាក់​ជា​ញឹក​ញយ
 មាន​កន្ទួល​នៅ​នឹង​បបូរ​មាត់

 រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក 
ក្នុង​វេលា​ដែល​កើត​រោគ​គ្រុន​ឈាម អាច​នឹង​មាន​រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​មក​បន្ថែម​ទៀត ព្រោះ​អ្នក​ជំងឺ​មាន​កម្លាំង​ខ្សោយ​ចុះ​ស្គម​ជាង​ខ្លាំង។ ឯ​រោគ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ទាំង​នោះ​គឺ រោគ​ខ្វះ​ឈាម ឬ ឈាម​តិច រោគ​បេះដូង និង​រោគ​ក្រពះ​អាហារ​ជា​ដើម។

 រយៈ​ដែល​អាច​ឆ្លង​បាន 
រហូត​ដល់​វេលា​កើត​គ្រុន​ឈាម សត្វ​មូស​អាច​នាំ​មក​នូវ​មេរោគ​ពីអ្នក​ជំងឺ ទៅ​កាន់​មនុស្ស​ដែល​មាន​សុខភាព​ល្អ​បាន។

 វិធី​ការ​ពារ 
 កុំ​ឲ្យ​មូស​ខាំ ដេក​ត្រូវ​ដាក់​មុង
 ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ក្រឹម​ក្នុង​ពាងអោយ​ស៊ី​ដង្កូវទឹក កុំ​ឲ្យ​មូស​កើត​បាន
 សម្លាប់​ដង្កូវ​ទឹក នៅ​ក្នុង​ទី​ស្អុយ ដោយ​ចាក់​ប្រេង​កាត
 ទទួល​ទាន​ថ្នាំ​ដើម្បី​ការ​ពារ​ជា​មុន មុន​នឹង​ចូល​ទៅ​កន្លែង​ណា​ដែល​មាន​រោគ​គ្រុន​ឈាម។
 សំអាតព្រៃជុំវិញផ្ទះ

 វិធី​រក្សា​រោគ 
 ត្រូវ​ទទួល​ទាន​ថ្នាំ ឬ ចាក់​ថ្នាំ​តាម​វេជ្ជបញ្ជា​របស់​គ្រូ​ពេទ្យ
 ត្រូវ​ដេក​ស្ងៀម
 ត្រូវ​បរិភោគ​អាហារ​រាវៗ ដូច​ជា​ទឹក​ដោះ​គោ បបរ ក្រូច​ពោធិសាត់

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជំងឺ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សុខភាព