ប្រវត្តិអាចារ្យ ហែម ចៀវ (កំណាព្យ)

ប្រវត្តិអាចារ្យ ហែម ចៀវ គឺជាចំណងជើងកំណាព្យមួយ និពន្ធដោយ វ៉ា ប៊ុណ្ណនី ជាបទពាក្យ៧ធម្មតា ដែលមានខ្លឹមសារឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីប្រវត្តិ ក៏ដូចជាវិរភាពរបស់អាចារ្យ  ហែម ចៀវ ។

 អត្ថបទកំណាព្យ 
 ១-សូមលើកម្រាមដប់ប្រសព្វផ្គុំ    ចំណោមជំនុំរូតរ៉ាយរ៉ាប់   លើកយកប្រវត្តិដែលមានស្រាប់  សង្ខេបឱ្យឆាប់បទកំណាព្យ។ ២-ឆ្នាំចិតសិបពីរលោកគុយ ឡូត	 	ចរិតស្លូតបូតបែកញើសដាប  សរសេរចងក្រងរៀងដរាប	 	ថ្នាលសាបសម្រាប់ជនប្រុសស្រី។៣-រហូតដល់ឆ្នាំពីរពាន់ដប់	 	ពីរស្រាយកំណប់សាជាថ្មី ត្មាត វ៉ា ប៊ុណ្ណនីប្រញាប់ខ្មី	 	សរុបសេចក្តីចងចុងចួន។៤-ភាសាបេះដូងពាក្យប្រាំពីរ		តាំងចិត្តសំភីដូនតាក្បួន  តាំងចិត្តមោះមុតរឹងមាំមួន		ជំងឺគុំកួនកើតខិតខំ។៥-សូមថ្លែងរៀបរាប់ពីតួអង្គ		ពាក្យសត្យពាក្យសង្ឃឱ្យស័ក្តិសម  គ្រួសារខ្សត់ខ្សោយតែងលត់ដំ		បើពោលឱ្យចំព្យាយាមខ្លាំង។៦-ត្រកូលជនបទក្បែរភ្នំពេញ		គ្មានចិត្តទោម្នេញប្រើកម្លាំង  ចិញ្ចឹមកូនចៅស្រែចម្បាំង		តតាំងប្រឹថពីក្រតែមាន។៧-កុមារហែម ចៀវ បឋមវ័យ		ជីវិតមានន័យដ្បិតរស់រានឃុំទំនប់ធំកំណើតស្ពាន		ស្រូវស្រែកល់លានពញាឮ។៨-បុរាណសម័យខេត្តកណ្តាល		កុមារស្រួចស្រាលនឹងជំងឺស្រឡាញ់វត្តវ៉ាទោះបីឈឺ		រន្ទឺទេសនាត្រងត្រាប់ស្តាប់។៩-លោកពុកនាមហែមចិត្តជ្រះថ្លា		ស្រឡាញ់សាសនាជាក្បួនច្បាប់កូនប្រុសគ្រប់វ័យបញ្ជូនឆាប់		សូមថ្លែងសាសព្ទផ្ញើអាចារ្យ។១០-ព្រះគ្រូសត្ថា ជួន ណាតខ្ពស់		មានកិត្តិយសដីខេមរាទទួលបង្ហាត់យកអាសា		ក្លាយពីកូនស្វាមកជាមនុស្ស។១១-វត្តឧណ្ណាលោមលោកគង់នៅ		រាក់ជ្រៅស្អុះក្តៅជួយបក់មូសចូលវត្តលោកតាដាំបាយពុះ		ចិន្តាសែនលុះការសិក្សា។១២-ព្រះគ្រូពេញចិត្តនឹងសិស្សថ្មី		ទេសនាធិបតីផ្តងម្តេចម្តាប្រើស្ពាយថង់យាមមានដាក់ស្លា		ឱ្យរៀនធម៌អាថ៌បួសថ្ងៃមុខ។១៣-ដល់ពេលវេលាបួសសាមណេរ	ខំប្រឹងសរសេររកទំនុកមិនភ្លចបណ្តាំអ្នកម៉ែពុក		ពុះពាររានរុកឱ្យចាំស្ទាត់។១៤-កូននេនអង្គនេះសែនឆ្លាតវៃ		អារម្មណ៍រំពៃមិនភ្លាំងភ្លាត់មិនចេះលេងសើចចេញពីវត្ត		គ្មានចិត្តរាយរាត់ឆ្ងាយរៀនសូត្រ។១៥-ឆ្នាំ១៧ -វ័យម្ភៃឆ្នាំ		បំពេញសកម្មរៀងរហូតបួសជាភិក្ខុចរិតស្លូត			ព្រះឧបជ្ឈាសូត្រនាមល្វី ឯម។១៦-បំបួសនៅទីវត្តលង្កា		មានព្រះមហា ថោង ផ្អែមល្ហែមព្រះគ្រូសត្ថា ជួន ណាត ថែម		គ្រូសូត្របន្ថែមបំពេញច្បាប់។	១៧-នាមព្រះឆាយវង្សជាបវរ		ភិក្ខុសែនល្អហើយចំណាប់រៀនសូត្រឧស្សាហ៍ក្នុងពេលឆាប់		ត្រងត្រាប់ប្រឡងសញ្ញាបត្រ។១៨-សាលាបាលីផងជាន់ខ្ពស់		សែនល្បីល្បាញឈ្មោះប្រសើរក្តាត់រាជការបារាំងបញ្ជូនស្ងាត់		កំពតរសាត់ជួយបង្រៀន។១៩-លោករ៉េស៊ីដង់រកអ្នកចេះ		ដែលមានតម្រឹះប្រាជ្ញរបៀនគរុកោសល្យដែលបានរៀន		សាលាវត្តកៀនភាគនិរតី។២០-បង្រៀនធម៌អាថ៌សមណសិស្ស	ចាប់ផ្តើមប្រើសៗនាទឹកដីនាវត្តក្រាំងដូងមិនអប្រិយ		សិរីបន្ទាយមាស(កំពត)។២១-នាទីអារាមខំប្រឹងប្រែង		សម្តែងបម្រើមាំមិនល្វតជូនរាស្រ្តថ្វាយហ្លួងប្រមើលទត		ទើសរតផ្លូវធម៌និងផ្លូវលោក។២២-ភិក្ខុត្រូវបានឧបាសក		ពោលមិនកុហកពិតមានជោគចាស់ទុំចូលចិត្តដ្បិតទេសព្រោក		យល់យោគសន្តោសនិងមេត្តា។២៣-ឆ្នាំ៣១ជម្រើសថ្មី			សាលាបាលីសាស្ត្រាចារ្យចម្រាញ់ពីររូបមិនធម្មតា		តើបានអ្នកណាជាប់លេខទៅ?។	២៤-ភិក្ខុអ៊ុច រស់ជាប់លេខមួយ		ប៉ែន សុខគ្មានព្រួយនាមនិត្យនៅពិតជាប់លេខពីរគ្រប់រាងរៅ		ហែម ចៀវនៅព្រៅជាប់លេខបី។២៥-ក្រោយមកឧកញ្ញា កង បានស្លាប់	ក្រមការចំណាប់នាលោកិយជុំ ម៉ៅជើងចាស់ជំនុំខ្មី			អធិបតីរាជបណ្ណាល័យ។២៦-ពិគ្រោះបារាំងកាប៊ីឡែស		ស្រួយស្រែសកញ្ញានាសម័យវិបុលមលធម្មថោងប្រាស្រ័យ		ចក្រីប៉ុណ្ណថ្លៃ រដ្ឋមន្រ្តី។២៧-ចែងចាត់ភិក្ខុនាមហែម ចៀវ		ស្រួចស្រៀវឃើញមានជាសក្ខីឆ្នាំ៣២នោះវិញថ្មី			គ្រូប្រៀនបាលីរាជធានី។២៨-លោកសាស្ត្រាចារ្យងារមួយទៀត	បុរាណបញ្ជ្រៀតមាននាទីសមាជិកក្រុមតែងសំភី			ប្រឹថពីជំនុំត្រៃបិតក។	២៩-អាចារ្យហែម ចៀវទស្សនៈខ្ពស់	គំនិតមួយឆ្ពោះមិនកុហកគំនិតជឿនលឿនមិនដំអក់		វិទ្យាត្រួយល្ហក់ពិភពលោក។៣០-អានសារព័ត៌មានជាប្រចាំ		ចរិតសកម្មទាំងប្រាជ្ញព្រោកទស្សនាវដ្តី ថៃរងោក		                មិនចូលចិត្តឈ្ងោកឱបបារាំង។៣១-ខ្មែរមានកាសែតតែមួយគត់		នគរវត្តពត់មតិខ្មាំងលោកសឹង ង៉ុកថាញ់ក្រោកតតាំង		ព្រមទាំងជើងខ្លាំងនាមស៊ឹម វ៉ា។៣២-មានលោកប៉ាច ឈឺន ជាមន្ត្រី	ដែលអ្នកទាំងបីជួយរដ្ឋាដឹកនាំកាសែតមិនធម្មតា		ខ្មែរគ្មានទស្សនាវដ្តីទេ។៣៣-ពិភពអារ៉ាប់និងអាហ្រ្វិក		បារាំងជាន់ខ្ទេចនាបុព្វេអាណានិគមគ្មានចិត្តរេ			រួមនឹងដែនក្មេរមួយផងដែរ។៣៤-អាចារ្យហែម ចៀវបានដំណឹង	ផុះឡើងកំហឹងពីរឿងខ្មែរស្ម័គ្រក្រោកសត៊ូមិនប្រួលប្រែ		មាសស្នេហ៍សម្ងាត់នឹងស្បែកស។៣៥-ហែម ចៀវមានមិត្តម៉ានីពូ		ជំនុំរអ៊ូចិត្តស្មោះសរផ្នែកបដិវត្តន៍ពិតបវរ			បំភ្លឺមិនក្រឱ្យក្រោកឈរ។៣៦-ពេលនោះបារាំងជាន់ទ្វីបច្រើន	កំណើនអ៊ឺរ៉ុបតែលឹបលចាញ់អាឡឺម៉ង់ស្លាប់ជើងគរ		ហៀម ចៀវ ស្ម័គ្រឈរអាឡឺម៉ង់។៣៧-កាលគ្រាសម័យខ្មែរជ្រកស្លាប	បារាំងសំយ៉ាបមិនអែអង់តែលោកអាចារ្យនិយមសង្ឃ		ចង់ពត់តម្រង់ដល់សិស្សគណ។៣៨-ចង់ពត់ចរិតដល់ផងខ្មែរ		ទោះកូនអ្នកស្រែចិត្តមិនទន់ក្រោកឡើងប្រឆាំងចោរលោភលន់		មិនត្រូវទម្រន់ការប្រទេស។៣៩-អាចារ្យប៉ែន សុខ ជាមិត្តភក្តិ		ពោលមិនដែលលាក់ខ្លាចនិរេសត្រូវប្រយ័ត្នមាត់កុំធ្វាំងធ្វេស		បារាំងនិរទេសចេញពីស្រុក។៤០-ហែម ចៀវចចេសនិងរឹងរូស		បងសុខមិនលុះនៅស្រណុកស្ងៀមមួយកន្លែងកុំសាប់សុខ		មិននៅសំកុកលោករំជួល។៤១-ទីមួយជឿនលឿនគិតទឹកដី		ពន្យល់អ្វីៗគ្មានប្រែប្រួលនួន ឌួង កូនសិស្សគំនិតស្រួល		បបួលគូកនស្ម័គ្ររួមគ្នា។៤២-ទីពីរគិតពីបដិវត្តន៍		មិនត្រូវរាយរាត់ដែនធារានៅពេលទេសនាជូនប្រជា		បញ្ចូលមាគ៌ាក្រើនរំលឹក។៤៣-ដាស់បរិស័ទរៀងដរាប		រនោចខែស្រាពកុំជូរស្ពឹកយកឯករាជ្យវិញមមាញឹក		ស្អែកព្រហាមព្រឹកនាទឹកដី។៤៤-លោកប្រកាន់យកវិរិយៈ		មានចិត្តជំពាក់ព្យាយាមខ្មីកុំខ្ជិលច្រអូសទុំក្រក្រី			បណ្តោយលោកិយអន្តរធាន។៤៥-ភាពខ្ជិលនេះឯងធ្លាក់ទាសភាព	បើមិនជ្រួតជ្រាបមិនអាចមានកិលេសហួសហេតុឆ្ងាយនិព្វាន		ទន្ទ្រានជីវិតវដ្តសង្សារ។៤៦-ទាសភាពជាន់កកូនតចៅ		ពូជពង្សញាតិផៅអន្ធការក្រោកឡើងតស៊ូហើយប្រហារ		កុំឱ្យសង្កាក្នុងជីវិត។៤៧-អប់រំប្រដៅបរិស័ទ		ដើម្បីកម្ចាត់ក្រជំរឹតគ្រោះអវិជ្ជាជាការពិត			ឱ្យចេះរែងគិតប្រយោជន៍ល្អ។៤៨-ថ្លែងព្រះជនកពោធិសត្វ		មិនដែលបង់បាត់គុណបវរទោះលេចសំពៅមិនសល់ក្រ		តែងមានអំណរដោយព្យាយាម។៤៩-យល់ដឹងថាស្លាប់ក្នុងសមុទ្រ		តែមិនញ៉មច្យុតឬទីមទាមមច្ចុសម្លឹងហើយគំរាម			អធិដ្ឋានភ្លាមសម្អាតធ្មេញ។៥០-ផ្អែកលើព្រះធម៌ជានាវា		បញ្ជាផ្លូវចិត្តផ្តើមទន្ទេញព្រះចន្ទរះឡើងគ្មានទោម្នេញ		កម្មកាចរលេញចាកចេញទៅ។៥១-លោកតែងពុះពារកម្រិតខ្ពស់		ក្នុងកិត្តិយសប្រៀបសំពៅចាកចេញពីផែតែនាមនៅ		ឱ្យញាតិភូមិព្នៅបានស្គាល់ដឹង។៥២-និមន្តទេសនាបញ្ជ្រៀតចូល		ប្រមូលកៀរគរផ្សាយដំណឹងពីរឿងស្រុកទេសឱ្យថ្លាថ្លឹង		សុទ្ធសឹងប្រយោជន៍ដល់សង្គម។៥៣-ទីបីរំលឹកប្រជាជន		មិនត្រូវទោរទន់ឬលំៗទម្លាប់មិនល្អជួនកើតយំ		ប្រគំគំនិតចេះលះបង់។៥៤-រៀបចំកូនចៅគូស្រករ		មិនគួរអំណរពោលត្រឹមត្រង់រើសកូនប្រសាឱ្យចំប្លង់			យកមកសាងសង់បម្រើខ្លួន។៥៥-បង្គាប់សែនខ្ពស់ឱ្យសាងផ្ទះ		គួរតែជម្រះឱ្យមាំមួនថ្វីដ្បិតតែខ្មែរកាន់មិនខ្ជួន		បីបួនតំណមិនសមស្រប។៥៦-អយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម		ឱ្យខាងប្រុសយំមាត់ត្រហមដើរខ្ចីបុលគេបែបរណប		ដូចដើមប្រក្លបត្រូវទំនាយ។៥៧-សង្គហធម៌ចំពោះកូន		សរសើរដល់ដូនគ្មានមោះមាយស្រឡាញ់ស្មើគ្នាមិនរំលាយ		រួសរាយរាក់ទាក់ជាមង្គល។៥៨-ចំណុចទីបួនអប់រំខ្មែរ		ត្រកូលយើងស្រែគិតឱ្យយល់ជូនកូនទៅរៀនទោះរវល់		នឹងចាកអំពល់មានចំណេះ។៥៩-បញ្ចូនសិក្សាវត្ត-ទីក្រុង		ងងឹតតសូន្យសុងបើប្រហែសផ្ញើគ្រូអាចារ្យរកតម្រឹះ			សត្រូវមកកេះមិនងាយលង់។៦០-មិនបានទៅរៀនបារាំងកេណ្ឌ		កំណែនទាហានឱ្យរញង់កាត់ស្មៅប៉ារីសដ្បិតល្ងិតល្ងង់		ជាប់ជង់ព្រោះតែអវិជ្ជា។៦១-ទី៥លោកគិតសុខភាព		ប្រជាទន់ទាបដែលរងាភូមិឃុំជនបទគ្មានលោះលា		កុំឱ្យឈឺជានាំតែខាត។៦២-រំលឹកក្មេងក្មាងតាមភូមិក		កខ្វក់មិនល្អគួរសង្វាតងូតទឹកដុសក្អែលត្រូវឱហាត		បើស្អាតកាលណាមានជ័យជោគ។៦៣-សម័យឧដុង្គមានជំងឺ		អ្នកស្រុកច្រើនឈឺអាសន្នរោគអុតស្វាយរាគរូសមានគគោក		ស្លាប់ពាយរងោកគួរស្តាយណាស់។៦៤-ប្រាំមួយអប់រំមិនធ្វាំងធ្វេស		រៀនបច្ចេកទេសឱ្យចាំច្បាស់ជាងឡានម៉ាស៊ីនលោកបានដាស់		បើខ្មាសជិតខាងប្រាក់ហូរចេញ។៦៥-តភ្លើងបណ្តាញអគ្គីសនី		មិនត្រូវខ្ជាខ្ជីកើនចំណេញចាយច្រើនដាំដុះដូចដេញ		នាមប៉ោល្អិតស្មេញចេះធ្វើឡាន។៦៦-និមន្តទៅណាពិបាកក្រៃ		មិនស៊ីវិល័យតាមលំអានរថយន្តមានតិចបម្រើបាន		លោកពូកែស្មានបុណ្យចាត់ចែង។៦៧-ទីពេញនិយមផងអ្នកស្រុក		និមន្តតត្រុកមិនរអែងទេសន៍ជួយបុណ្យសពមិនដែលក្រែង	ប៉ែន សុខមិត្តឯងបានជួយដែរ។៦៨-ប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងលើសលប់	ព្រលឹមព្រលប់និគមស្រែសិស្សសង្ឃ ជួន ណាត សែនពូកែ		ទេសនាគ្មានល្ហែគ្រប់កន្លែង។៦៩-ទទួលងារជាព្រះបាល័ត 		រែងប្រសើរក្តាត់ដ្បិតព្រះស្តែងវត្តឧណ្ណាលោមគ្មានចំបែង		អារម្មណ៍មិនក្រែងបរទេស។៧០-មាតាបិតាលោកដឹងគុណ		ទោះធ្ងន់ម្តេចម្តាមិនដែលធ្វេសបទទីប្រាំពីរកត្តិក ជេស្ឋ		ពេលទេសន៍គោរពគ្រូជួន ណាត។៧១-សៀវភៅមួយក្បាលត្រូវផលិត	គំនិតឱក ឱម គ្រូឱហាតចែកជាធម្មទានបានសុទ្ធសាធ		ក្បួនខ្នាតមាននាម ‹ទានកថា›។៧២-ប្រាំបីចិត្តទានក្រៃកន្លង		ជួយសិស្សគណផងឱ្យសិក្សាដ្បិតក្រលំបាកច្រើនប្រការ		គំនិតប្រាជ្ញាចាកខ្សត់ខ្សោយ។៧៣-លោកតែងរំលឹកគហបតី		ថៅកែមានថ្មីកុំបណ្តោយត្រូវមានសទ្ធាកុំងាកក្រោយ		ជួយមិនកន្តើយទុព្វលភាព។៧៤-ប្រដែប្រដៅដល់សត្វលោក		ដែលមានគគោកទោះខ្ពស់ទាបសព្វេ  សត្តា គួរតែជ្រាប		រៀងរាប អាហារដ្ឋិតិកា។			៧៥-ស្លេះទុករឿងល្អមួយអន្លើ		ទង្វើប្រឆាំងដោយចេតនាក្រោកឡើងតស៊ូយ៉ាងសង្ហា		សច្ចារំដោះជាតិទឹកដី។៧៦-ហែម ចៀវមោះមុតមិនខ្លាចស្លាប់	តស៊ូប្រញាប់ហើយឃ្មាតខ្មីលោកសឺង ង៉ុកថាញ់ដឹកនាំថ្មី		រួមអធិបតីមេកាសែត។៧៧-សាមសិបប្រាំមួយឆ្នាំចាប់ផ្តើម	ដង្ហើមខ្មៅខ្មែរគ្រប់ខណ្ឌខេត្តសា‹នគរវត្ត›ផ្សាយត្រសែត		មូលហេតុបារាំងដាក់នឹមខ្មែរ។៧៨-ផ្សព្វផ្សាយឱ្យរាស្រ្តបានយល់ដឹង	ផ្តល់សិទ្ធិដំណឹងនិគមស្រែឯករាជ្យសេរីបម្លាស់ប្រែ		ព្រះសង្ឃផងដែរស្ម័គ្រមេត្រី។៧៩-ផែនការចម្លែកបារាំងយល់		ខ្មែរកើតអំពល់ជួបក្រក្រីតាមដានយប់ថ្ងៃមិនចេញស្តី		បំបាត់សេរីបដិវត្តន៍។៨០-កាសែតដាស់តឿនស្រឡាញ់ជាតិ	ជម្រាបញោមញាតិកុំភ្លាំងភ្លាត់ត្រូវតែរួបរួមក្រើនមូរមាត់		ពង្រាត់បារាំងពីឃុំស្រុក។៨១-ចំណេរតមកក្រុមការងារ		គ្នីគ្នាបួននាក់ទោះមិនសុខលោកសឺង ង៉ុកថាញ់អ្នកនាំមុខ		ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលលុករួមនួន ឌួង។៨២-ជាសមាជិកក្រុមសម្ងាត់		ពិបាកបាំងបាត់ថែមជុំ មួងការងារសកម្មប្រឆាំងហ្លួង		ហែម ចៀវទាំងពួងសមាជិក។៨៣-នាំបដិវត្តន៍ឆ្ពោះទៅមុខ		រិះរកទំនុករាល់ល្ងាចព្រឹកអប់រំពន្យល់ក្រើនរំលឹក			ងើបក្រោកពីស្ពឹកអស់ប្រជា។៨៤-ទាហានក្រហម សម័យនោះ		ទឹកចិត្តមិនលុះតែងឈ្លោះគ្នាទាហានជើងខ្មៅតែងខ្ជីខ្ជា		មិនស្តាប់បញ្ជាបែកសាមគ្គី។៨៥-ប្រើឱ្យអប់រំក្នុងបន្ទាយ		កុំឱ្យរាយមាយហើយវក់វីបក្សពួកបែកបាក់មិនសំភី		សីលធម៌នាទីឱ្យមូលមិត្ត។៨៦-លោកសឺង ង៉ុកថាញ់បារាំងចាត់	ប្រសើរពេកក្តាត់ស្របគំនិតជំនួស ជុំ ម៉ៅ ក្រមការពិត		សាសនបណ្ឌិត្យ ទីធ្វើការ។៨៧-ចាត់ចែងជំនួសកាប៊ីឡែស		អាចារ្យស្រួយស្រែសតាមទេសនាល្បាញល្បីរន្ទឺស្របហេតុការណ៍		ចរចេញយាត្រាប្រដៅសត្វ។៨៨-អាចារ្យអប់រំខ្មែរពីរក្រុម		គំនួចផ្តួចផ្តុំត្រូវបំបាត់សាច់ស្បែកដូចគ្នាម៉ែបង្កាត់		ការគិតខ្វែងចាត់ចាកទាស់ទុក្ខ។៨៩-ទេសនាបញ្ឆិតរលឹកក្រើន		ឱ្យរួមកំណើនពេលថ្ងៃមុខរស់ក្រោមអំណាចដូចជាប់គុក		រិះរកទំនុកមិនឱ្យកុន។៩០-ឆ្នាំសែសិបគត់ សឺង ង៉ុកថាញ់	សស្រាញ់ទាក់ទងនឹងជប៉ុនដាយណង់គូស៊ី មិនតត្រុន		ស៊ើបការណ៍យកបុណ្យជួយខាងខ្មែរ។៩១-ប្រសិនបែកការចូលបន្ទាយ		ជប៉ុនរំលាយសូម្បីខែធនាគារជាតិ ទីស្ម័គ្រស្នេហ៍		ពួកគេជួយកែផងបញ្ហា។៩២-ឆ្នាំសែសិបពីរទាហានខ្មែរ		ស្ម័គ្រកម្លាំងដែរសម្រេចការមានមនុស្សជាច្រើនប៉ងប្រាថ្នា		ហែម ចៀវប្តេជ្ញាយ៉ាងសកម្ម។៩៣-បារាំងឃ្លាំមើលបដិវត្តន៍		ប្រសិនរាយរាត់ជួបចុកឆ្អាំឃោសនាខេត្តក្រៅជាប្រចាំ		ដុតដាំបំផុសអស់ប្រជា។៩៤-ពន្យល់អ្នកស្រុកឱ្យស្រឡាញ់		ជាតិយ៉ាងសស្រាញ់គ្រប់អង្គាឱ្យភ្ញាក់រឭកនាំគ្នីគ្នា			រំលែកទ្រព្យាប្រាក់ច្រើនក្តាត់។៩៥-ល្បីល្បាញកាន់តែមានគ្រោះថ្នាក់	បារាំងចាត់ថ្នាក់គិញសម្ងាត់តាមសឺង ង៉ុក ថាញ់ ហែម ចៀវបាត់	ស្ងៀមស្ងាត់អង្គឯងគ្មានជំនុំ។៩៦-បណ្តាញទាក់ទងគ្រូអាចារ្យ		ស៊ឹម វ៉ា ប៉ាច ឈឺនថ្វាយបង្គំចៅ សែនកុសល និងលោកឈុំ		តាន់ ម៉ៅមកជុំក្រុមអ្នកស្ម័គ្រ។៩៧-ទាហានជើងខ្មៅជើងក្រហម		ចុះសមចូលរួមយ៉ាងសមស័ក្តិដាស់តឿនហែម ចៀវប្រយ័ត្នឆ្លាក់		បារាំងវាហាក់តាមដានហើយ។៩៨-ហែម ចៀវមានះទីបំផុត		ទោះត្រូវគេដុតមិនខ្លាចឡើយឱ្យតែស្រុកខ្មែរបានដល់ត្រើយ		ស្លាប់ខ្លួនក៏ដោយឱ្យជាតិរស់។៩៩-គិញបានយកឈ្មោះទៅជូនមេ	បារាំងបុព្វេ‹សមប្រេ›ងោះ‹ប្រូហ្សឺតុង›ទៀតដណ្តើមយស		ហែម ចៀវបញ្ជោះឈ្លោះបារាំង។១០០-ខែកក្កដា សែសិបពីរ		គេកាន់បញ្ជីមកតតាំងនាយរដ្ឋមន្រ្តី ពីរឿងខ្មាំង		‹អ៊ឹង អ៊ី›មិនខ្លាំងខ្លាចស្បែកស។១០១-អ្នកធំក្រសួងមហាផ្ទៃ		ធម្មការលកលៃដោយចំហ‹ទា សាន›ក្នុងនាមមិនស្មោះសរ		ចាត់ចរ ‹ជុំ មួង ›ទៅនិមន្ត។១០២-ហែម ចៀវសាកសួរទៅជុំ មួង	ទាំងពួងចេះដឹងមានលើសលន់ឬមួយអាត្មាបានជាប់ពន្ធ		ឬមួយទំងន់បដិវត្តន៍។១០៣-ជុំ មឿងនិយាយ បើគេសួរ		ពង្វាងសំណួរមិនភ្លាំងភ្លាត់ឆ្លើយថាមិនដឹងជៀសធ្លោយមាត់		ប្រយ័ត្នគេព័ទ្ធហើយចាប់ខ្លួន។១០៤-ហៀម ចៀវនឹកឃើញយ៉ាងសស្រាញ់	លោកសឺង ង៉ុកថាញ់កាន់ខ្ជាប់ខ្ជួនកងអាវុធហត្ថទើបសមសួន		ក្រុមក្បួនជប៉ុនអាចជួយបាន។១០៥-សាលសន្និសីទ្ធចាំត្រៀបត្រា	ទា សានចាត់ការយ៉ាងចំណានខ្ញុំករុណានិមន្តថ្កាន			ហែម ចៀវលំអានដើម្បីផ្សឹក។១០៦-ថ្លែងលោកអាចារ្យស្រឡាំងកាំង	ពិតចូលស៊ងខ្មាំងដោយគេដឹកអាត្មាមិនបានបះបោរសឹក		បានឧប្បត្តិកភស្តុតាងណា?។១០៧-ទា សានតបថាគិញសម្ងាត់		តាមដានយូរក្តាត់ឃើញសព្វការណ៍បំផុសអ្នកស្រុកពេលទេសនា		ប្រឆាំងរាជការគ្មានទំនង។	១០៨-អាណាព្យាបាលបានដឹងអស់	កន្លៀតកៀនកោះដំណាំរងដោះចីពរចេញមិនឱ្យគ្រង		ខោអាវរួសរងគ្រហស្តវិញ។១០៩-រុញបញ្ចូលឡានមួយដង្ហើម		ជុំ មួង ធ្លាក់ថ្លើមចិត្តទន្ទេញហែម ចៀវមានទោសទុក្ខទោម្នេញ		រត់ប្រាប់ជុំវិញក្រុមការងារ។១១០-លោកសឺង ង៉ុកថាញ់បានយល់ការ	បានបញ្ជូនសារអស់ប្រជាឥឡូវបែកការណ៍ហើយគ្នីគ្នា		ប្រយ័ត្នគ្រប់គ្រាកុំប្រមាថ។	១១១-បារាំងបានចាប់	នួន ឌួងទៀត	ពិបាកស៊កសៀតពិតសុទ្ធសាធគិញបារាំងខ្មែរកូរកាយកាត		ឱហាតដើម្បីរកឯកសារ។១១២-រុករកមិនឃើញអ្វីសោះឡើយ	ហែម ចៀវដោះហើយប្រយ័ត្នការណ៍ក្រែងលោថ្លោះធ្លោយជួបបញ្ហា		អង្កេតយ៉ាងណាមិនលេចមុខ។១១៣-លោកសឺង ង៉ុកថាញ់អ្នកគ្រប់គ្រង	ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលរងរកទំនុកធ្វើបាតុកម្មក្តៅគគុក			វាយលុកចិត្តសាស្រ្តអហឹង្សា។១១៤-ម្ភៃកក្កដាសែសិបពីរ		នាទីបាតុកម្មចរចាព្រះសង្ឃជិតឆ្ងាយទីសព្វសារ		នៅវត្តលង្កាប្រមូលជុំ។១១៥-វត្តឧណ្ណាលោមក៏មានដែរ		ដង្ហែដំណើរកាន់វត្តភ្នំទីរ៉េស៊ីដង់រស់ទ្រនំ			អង្គក្បួនប្រគំរួមបដា។១១៦-សំណើ‹ដោះលែងមនុស្សពីរនាក់›	មានជាក់ហែម ចៀវគ្រូអាចារ្យនួន ឌួងសិស្សគណមិនធម្មតា		ព្រះពុទ្ធសាសនាសែ្រកជយោ។១១៧-មានលោកប៉ាច ឈឺននាំមុខគេ	ប្រឹងគ្មានទំនេរចិត្តកញ្ជ្រោតែរ៉េស៊ីដង់មិនពុះពោរ			ហឹង្សារុលរោទិ៍ជាប់អន្ទាក់។១១៨-ប៉ាច ឈឺនលង់ខ្លួនចេញមិនរួច	ពួកគិញលបលួចចាប់ឈ្លើយជាក់បាតុករជ្រួលចិត្តជំពាក់			ចាប់គ្នាយើងលាក់ក្នុងគុហា។១១៩-ហឹង្សាកើតមានពេញបន្ទុក		ព្រះសង្ឃវាយលុកក្រៅបញ្ជាឈាមក្បាលបារាំងស្ទើរគ្រប់គ្នា		ចុងឆ័ត្រជាមារប្រើអាវុធ។១២០-ប្រកាប់ប្រចាក់ខ្លាំងអស្ចារ្យ		បារាំងផ្ញើសារយ៉ាងមោះមុតនាំគ្នាពីរឡានថែមពួកស្គុត		តម្រួតតយុទ្ធបំបែកហ្វូង។១២១-រំសាយកម្លាំងទីជិតឆ្ងាយ		ខ្ចាត់ខ្ចាយទៅស្រុកស្ទើរដាំដូងខ្លះទៅស្រុកសៀមស្រែកឡូងៗ		បារាំងវាយផូងខ្មែរបាក់ស៊្រុប។១២២-ចំណេរតមកបារាំងចាប់		ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលឆាប់មិនអាចទប់ភិក្ខុ ប៉ាង ខាត់ចេះលើសលប់	                គម្រប់ជាគ្នា៥នាក់-អង្គ។១២៣-នាខែសីហាសែសិបពីរ		បារាំងជាន់ឈ្លីដល់ព្រះសង្ឃសាលាបាលីដែលផូរផង់		ត្រូវបិទតម្រង់រើរៀបរយ។១២៤-នេះនឹងថ្លាថ្លែងចែងសេចក្តី		ស្បែកសអប្រិយជាគិញគយហែម ចៀវ នួន ឌួងចាប់រជយ		សាកសួរបំភ្លយផ្តិតមេដៃ។១២៥-ប៉ាច ឈឺនទី៣ក៏ចាប់បាន		សន្តានកូនខ្មែរគ្រាសម័យញាត់ក្នុងគុកធំគ្មានអាល័យ		បារាំងចង្រៃគ្មានមេត្តា។១២៦-គុកធំទុក្ខធំវេទនាស្មោះ		ពេលដេកដាក់ខ្នោះដូចប្រហារដេកផ្ទាល់នឹងឥដ្ឋសែនខ្លោចផ្សា		អាហារទាំងអស់សុទ្ធផ្អូមជូរ។១២៧-បន្ទប់ងងឹតជិតសូន្យសុង		គ្មានចង្កៀងថ្លុងបាយផ្អាប់យូរចានដាក់បាយវិញយាយតាពូ		រើសមកពីលូចូកបង្គន់។១២៨-អប្រិយគ្មានពីរនៅលើលោក	ពួកបារាំងឈ្ងោកតាំងរិះគន់ចោទបដិវត្តន៍ទុរជន			ទោសធ្ងន់បំផ្លាញការក្រោកឈរ។១២៩-ហែម ចៀវមិនហូបបាយល្ងាចទេ	គ្នាន់គ្នេរជាសង្ឃមួយជំហរគុកឋាននរកមិនលឹបល		ពឹងពររកគិតផ្លូវដោះស្រាយ។១៣០-ប្រមាណ១០ថ្ងៃរងទារុណ		នាំឡើងរថយន្តហាក់រសាយដោះខ្នោះដៃចេញមិនសប្បាយ		បីនាក់កម្ចាយទៅឯណា?។១៣១-ឡានឆ្ពោះតម្រង់កំពង់ផែ		ទីពីយ័រដែរ ដីខេមរាវិមានរដ្ឋាភិបាលចារ			រ៉េស៊ីដង់សានាមុខផ្ទះ។១៣២-មកដល់ត្រឹមនេះទើបភ្ញាក់ខ្លួន	បញ្ជូនមាសស្ងួនទាំងរូតរះទៅព្រៃនគរគុកជម្រះ			ព្រោះតែចង់ឈ្នះពួកបារាំង។១៣៣-ចូលក្នុងកប៉ាល់ឃ្លប់ងងឹត		សូន្យឈឹងពិតៗចាត់ជាខ្មាំងចាកទិសតំបន់ពួកចោរផ្សាំង		ជាប់ខ្នោះជាប់ខ្នាំងដូចជាប់អូរ។១៣៤-ដល់ទីសំចតផងកប៉ាល់		មានកាប៉ូរាលពួក ម៉ាត់ឡូរុញចូលឡានទៀតមិនស្រែកថ្ងូរ		ផ្លាស់ប្តូរអាគារធំជង្រ្គឹង។១៣៥- Prison Centrale ប៉ាយបារាំង	បណ្តើរពួកខ្មាំងមិននៅហ្នឹងចូលគុកភ្លាមៗកុំទទឹង			កុំរឹងត្រូវផ្លាស់ខោអាវថ្មី។១៣៦-ស្លៀកខោអាវគុកចូលសាលធំ	ជាន់ទីបួនដុំសាលលេខបីអាគារតូចធំពាសពេញដី		ជាន់ពីរជាន់បីនិងជាន់បួន។១៣៧-នៅផ្នែកទីមួយនៃសាលធំ		ពូនផ្តុំដាក់ខ្មែដែលមិនខ្ជួននៅផ្នែកទីបីដាក់ពាក់ឌួន		បើទោសផ្ទួនៗប្តូរកន្លែង។១៣៨-នួន ឌួង ប៉ាច  ឈឺននិងហែម ចៀវ	ហត់ស្រៀវប៉កល្វើយផងព្រះស្តែងពួកកាប៉ូរ៉ាល់ មិនគិតក្រែង		សំញ៉ែញក្រអាញមាឌធំមាំ។១៣៩-មានអ្នកទោសម្នាក់សសៀរប្រាប់	រ៉ាយរ៉ាប់ហែម ចៀវត្រូវតែទ្រាំកាប៉ូរ៉ាល់កាចទោសអន្លាំ		ខ្មែរក្រោមវាយស៊ាំក្នុងគុកនេះ។១៤០-គោរពដៃបិវ ទុកជាស្តេច		សំពះបូរបាច់ជាជំនិះពោលសុំជ្រកកោនគួររេរិះ		អ្នកឯងជាពីស គេវាយដំ។១៤១-ពេលនោះហែម ចៀវបានកេះប្រាប់ ដល់សិស្សចំណាប់ឱ្យចាំចំនួន ឌួងអមគមត្រូវលត់ដំ		ទោះត្រូវគេច្រំឬមួយធាក់។១៤២-កាប៉ូរ៉ាល់ហៅអ្នកទោសសួរ		ឱ្យឈរត្រង់ជួរពីរបីនាក់នួន ឌួងមុនគេលូនចូលជាក់		មិនលាក់សំពះលុតទល់មុខ។១៤៣-កាប៉ូរ៉ាល់កាចបានព្រះស្តែង	នែក!ពួកអាអ្ហែងម៉េចជាប់គុកនួន ឌួងឆ្លើយថាលោកប្រមុខ		បន្ទុកបះបោរនឹងបារាំង។១៤៤-ថាក្បត់បារាំងនៅស្រុកខ្មែរ		ក្បត់ចម្ការស្រែអ្នកចម្បាំងអ្នកទោសឆ្លើយឡើងទាំងមុខស្លាំង		មេទះតុកផាំងអាជនក្បត់។១៤៥-មេការកំណាចពោលយ៉ាងខ្លាំង	ឯងក្បត់បារាំងជួញកម្សត់ចាត់ការកនយើងឱ្យស្បែស្បថ		កម្រោលសង្កត់សន្លប់ឈឹង។១៤៦-ហែម ចៀវខ្លោចចិត្តនឹកអាណិត	ហើយរែងតូចចិត្តគ្មានអ្វីពឹងដល់វេនលោកម្តងមិននៅហ្នឹង		មិនរឹងចូលទៅរាយសព្ទសា។១៤៧-ខ្ញុំបាទតាមពិតជាព្រះសង្ឃ		គេផ្សឹកបកស្បង់យ៉ាងខ្លោចផ្សាចោទផ្លុំត្រចៀកតាមទេសនា		ពន្យល់កិច្ចការប្រជាជន។១៤៨-ណែនាំឱ្យស្គាល់កងកុសល		ចេះរកហេតុផលកាយបន្ទន់ឱ្យដើរតាមផ្លូវមិនលោភលន់		តែងមន្តប្រដៅគ្រប់កន្លែង។១៤៩-ពួកគិញបារាំងតែងតែស្អប់		ចោទថាបង្កប់ធម៌សម្តែងរួមក្បត់បារាំងហើយសំញ៉ែញ		សូមទានព្រះស្តែងមេត្តាផង។១៥០-ហែម ចៀវសាសព្ទរ៉ាយរ៉ាប់ជាក់	មេគុកក្រោកភ្ញាក់គ្រានោះម្តងអាអ្ហែងសង្ឃទេជាប់ចំណង		យល់ចិត្តបំណងប្រមូលផ្តុំ។១៥១-អាចារ្យរៀបរាប់ជាបន្ត		ម្នាក់ទៀតកំដរកូនសិស្សខ្ញុំមានរឿងដូចគ្នាជាសំណុំ		ដើមត្រុំឫសត្រែងយោងដើមត្រល់។១៥២-មេគុកឧទានយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់		ស្លូតត្រង់មិនបាត់ចាកឆ្ងាយផលមិនមែនចោរទេមិនខ្ចីខ្វល់		ឈប់ឆ្ងល់មិនសួរអត់ឱនឱ្យ។១៥៣-មេគុកបង្គាប់ពួកដៃជើង		ជួយលើកគ្នាយើងកុំបណ្តោយរឹតគក់ច្របាច់កុំតោះតើយ		បានស្បើយពីស្លាប់ជួបក្តីសុខ។១៥៤-ហែម ចៀវ នួន ឌួង ស្នាក់រួមគ្នា	គុកក្រោមបញ្ជាមិនស្រណុកប៉ាច ឈឺនដោយឡែកសុកមម៉ុក		ត្រូវជាកូនអុកសេចក្តីស្លាប់។១៥៥-១០ថ្ងៃក្រោយមកអ្នកទោសថ្មី	ចេញពីទឹកដីខ្មែរយ៉ាងឆាប់លោក ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលជាគឺស្រាប់		ប៉ាង ខាត់សូមប្រាប់ភិក្ខុនាម។១៥៦-ហែម ចៀវ ចរចានឹងមេគុក		រិះរកទំនុកមិនទ្រីមទ្រាមសុំដល់មេគុកកុំគំរាម			ទោសធ្ងន់ម្តងម្យាមត្រាប្រណី។១៥៧-ដៃប៊ិវងក់ក្បាលន័យយល់ព្រម	គ្រាន់ដាក់ទោសល្មមតែមិនថ្វីធ្វើការទម្ងន់ដូចរែកដី			មិនធាក់ច្រំអ្វីឱ្យចុកចាប់។១៥៨-អ្នកទោសទៅក្រោយបានធូរស្រាល	ហែម ចៀវសំណាលដូចសាសព្ទអាចារ្យសម្រួលយ៉ាងប្រញាប់		ចាកហូរឈាមខាប់ក្នុងគុកកម្ម។១៥៩-ថ្វីដ្បិតនៅក្នុងទីឃុំឃាំង		ភ្លៀងមិនដែលរាំងតឿនសស្រាំប្រាប់អស់គ្នីគ្នាត្រូវសកម្ម		អ្នកត្រួសត្រាយដាំតែងជួបគ្រោះ។១៦០-ខំអត់ទ្រាំទៅជាស្ថាបនិក		ទោះភ្លឹកសន្លប់ប្រឹងប្រែងរស់ជួយខ្មែរក្នុងនាមកិត្តិយស		ពីរោះនៅក្នុងម្លប់សកល។១៦១-អាចារ្យហែម ចៀវគិតរកនឹក	ហូបតែបាយព្រឹកមិនសោកសល់បាយល្ងាចមិនហូបតែងតែផ្តល់		ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលដល់ជាប្រចាំ។១៦២-ថ្ងៃដែលកាត់ទោសចូលមកដល់	ដោះស្រាយកង្វល់នៅក្នុងឆ្នាំហែម ចៀវ ប៉ាច ឈឺន នួន ឌួងស្រាំ	ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលថាំ ហួសបើគិត។១៦៣-សាលក្រមប្រកាសយ៉ាងចាស់ដៃ	ទោសគ្មានសំចៃដល់ជីវិតបីនាក់មុនគេទៅមុនពិត		ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលរឹតគុកប្រាំឆ្នាំ។១៦៤-ថែមទាំងនិរទេសមិនចូលស្រុក	រឹបអូសសំបុកទ្រព្យសកម្មចាកចេញពីស្រុក១៥ឆ្នាំ		សម្បត្តិឈើដាំដកគ្មានសល់។១៦៥-គេបញ្ជូនទៅគុកធំវិញ		ចិន្តាទោម្នេញសែនខ្វាយខ្វល់បានតែ២ខែកាកសំណល់		គេបញ្ជូនដល់កោះត្រឡាច។១៦៦-ពិរុទ្ធជនទាំងបីនាក់		ជំពាក់ទុក្ខទោសទណ្ឌកំណាចក្បត់ពួកបារាំងត្រូវស្រែកចាច		កម្ចាត់ឱ្យខ្លាចដឹងដៃម្តង។១៦៧-គុកព្រៃនគរសែនវេទនា		គ្មានលោះមួយគ្រាយ៉ាប់កន្លងលេបក្រួសភក់ជ្រាំវាយដំផង		ចាប់ចងស្ទើរស្លាប់និងស្ទើររស់។១៦៨-រវាង៦ខែបន្ទាប់			រៀបរាប់រង់ចាំឱ្យដល់ឈ្មោះយប់យូរខូចបង់កិត្តិយស		ឆ្លើយមិនពីរោះគេធ្វើទុក្ខ។១៦៩-ទារុណកម្មយ៉ាងព្រៃផ្សៃ		វាយមិនដកដៃហើយបុករុកធ្វើបាបអ្នកទោសក្តៅគគុក		ច្រំលុកឱ្យក្ស័យមុនកំណត់។១៧០-ប៉េតាំង ប្រមុខរដ្ឋបារាំង		ចំណាត់ការផាំងមិនសង្កត់ពីទោសប្រហារបារាំងក្បត់		សន្មតជាប់ទោសមួយជីវិត។១៧១-ខែមិថុនា៤៣			ពួកចោរអប្រិយចាប់ក្រុមមិត្តបញ្ជូន៣នាក់មិនបាច់គិត		មិនជិតនៅឯកោះត្រឡាច។១៧២-គុកកោះត្រឡាចមុំចង្រ្កាន		លេខ៤សាមាន្យជាបិសាចបន្ទប់តែមួយគួរឱ្យខ្លាច			ទោសឧក្រឹដ្ឋកាចទាំងអស់គ្នា។១៧៣-បម្រាមតឹងតែងបទបញ្ញត្ត		ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលកាត់តាមបញ្ជាជាកាប៉ូរ៉ាល់មិនចេះរា			ជាប់គុកយូរយារក្លាយអ្នកធំ។១៧៤-លបសួរសុខទុក្ខនិងផ្ញើសារ		ក្នុងចិត្តខ្លោចផ្សាកកឈាមដុំជួយអ្វីមិនបានជាបណ្តុំ			សំណុំសំណោកចុកផ្សាខ្ញាំ។១៧៥-ក្តីទុក្ខលំបាកកើនឡើងទ្វេ		ខុសពីបុព្វេទារុណកម្មធម្មជាតិខុសឆ្ងាយពីចំណាំ		រោគាមកចាំបំផ្លាញកាយ។១៧៦-នាទីបំផុតលោកអាចារ្យ		រាគមួលឈឺផ្សាក្រៀមក្រំណាយថែមស្ពឹកដៃជើងអាណិតស្តាយ		មិនអាចដោះស្រាយឱ្យជាបាន។១៧៧-ចាក់ថ្នាំក៏ដោយក៏មិនជល់		ជំងឺវិលវល់កើតបូសប្រាណត្រគាកយ៉ាងធំខ្ទុះមួយចាន		ផ្តន្ទាកល្យាណយ៉ាប់យ៉ឺនក្រៃ។១៧៨-អាចារ្យហែម ចៀវឈឺដុនដាប	ពិបាកហាស្ងាបនាសម័យងើបក្រោកលែងរួចស្លុតជើងដៃ		ដួងចៃចាកក្តីសង្ឃឹមរស់។១៧៩-នៅកោះត្រឡាចគុកអាស្រូវ	គ្មានថ្នាំសង្កូវជួយចំពោះជំងឺរាគមួលដូចបញ្ជោះ			ថ្នាំមិនស្គាល់ឈ្មោះបន្តិចឡើយ។១៨០-ពេទ្យនោះឱ្យតែទឹកសមុទ្រ		គ្មានអ្វីដែលឆុតជាសះស្បើយយកទឹកកំបោរបញ្ចុះហើយ		ចម្លើយស្ទើរសូន្យនៅក្នុងសាល។	១៨១-ប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលដឹងក៏មកសួរ		សំណួរដើមចមរឿងអម្បាលជំងឺអាចារ្យពិតមិនស្រាល		កម្មកររកថ្នាលសម្រាប់កប់។១៨២-ផ្តែផ្តាំកម្មករពេលគាត់ស្លាប់		កប់ខ្មោចឱ្យឆាប់ដោយឡែកស្ងប់	កុំកប់លាយឡំរឿងមិនចប់		សំណប់កុំភ្លេចពាក្យបណ្តាំ។១៨៣-ចន្ទម៉ុលឱ្យប្រាក់ទៅកម្មករ		ពេទ្យនោះអំណរនឹងសស្រាំទទួលបញ្ញើហើយបានស្កាំ		ដុតដាំចងចិត្តក្នុងឱរា	។១៨៤-ហែម ចៀវរោគាមកចិញ្ច្រាំ		ស្វាយមាត់ចុកចាំរែងឈឺផ្សាប្រឹងននៀលរកសិស្សអាចារ្យ		នួន ឌួងផងក្តារកិលរកដែរ។១៨៥-កូនសិស្សសំណប់លើកកេសា	ផងគ្រូអាចារ្យស្ម័គ្រស្មោះស្នេហ៍ឱ្យកើយលើភ្លៅគ្មានគេចកែ		ហើយជួយរឹតដែរគោរពព្រះ។១៨៦-ជលនេត្រហូរពុះជ្រែកផែនថ្ពាល់	ធ្លាក់ចុះមកគាល់ក្រាបសំពះលើទ្រូងគ្រូបាប្រៀបគេវះ		ពុះទ្រូងពន្លះឱ្យក្ស័យប្រាណ។១៨៧-ដង្ហក់ដង្ហោយកើយដង្ហៅ		អារម្មណ៍ផ្សាក្តៅថ្លែងមិនបានឈានដល់គ្រានេះលាតសុខសាន្ត		គ្រូពិតចាកឋានពីសិស្សហើយ។១៨៨-រីលោកអាចារ្យហែម ចៀវវិញ	ក្នុងចិត្តទោម្នេញគ្មានពេលស្បើយទឹកភ្នែកស្រោចស្រក់ជាចម្លើយ		ឈឺចាប់ដង្ហោយគិតរកគ្នា។១៨៩-អាចារ្យដឹងខ្លួនរួចជាស្រេច		មច្ចុនឹងផ្តាច់យកជន្មាផ្តាច់ផ្តិលជីវ័នពេលនោះគ្រា		ពោលរៀបរាប់លានួន ឌួងថា។១៩០-‹‹នួន ឌួងអើយយើងវេទនាណាស់	អញបានដឹងច្បាស់ពីសង្ខារមុខជានឹងស្លាប់អសារការ		ក្នុងគ្រានេះណាទៅសួគ៌សុខ។១៩១-ឌួងឯងថែខ្លួនបន្តិចទៅ		រស់នៅចាំមើលព្រឹត្តិការណ៍ស្រុកទ្រាំទៅពេលមួយរួចចាប់ចុក		បារាំងតត្រុកទុក្ខដេញកិត››។១៩២-‹នួន ឌួងនិយាយកាន់អាចារ្យ	ព្រះតេជគុណណាខ្ញុំអាណិតប៉ុន្តែមច្ចុបានបង្ខិត			កម្រិតកាចកម្មកម្សត់ក្រៃ›។១៩៣-សម្លេងខ្សាវៗចិត្តរឹងប៉ឹង		ថ្វីចុកប៉ុណ្ណឹងនៅស្រមៃនួន ឌួង ដ្បិតអញនឹងក្សិណក្ស័យ		អញនឹកស្តាយថ្ងៃមិនឃើញស្រុក។១៩៤-‹‹ស្រុកបានឯករាជ្យពីបារាំង	ពីពួកចោរខ្មាំងពេញបន្ទុកចង់ឃើញប៉ុណ្ណេះជាតិលើកមុខ		ផុតទុក្ខអាណានិគមភព››។១៩៥-‹នួន ឌួងតបវិញដូច្នេះណា		អាចារ្យត្រូវរស់មិនរលុបកូនសិស្សថ្នាក់ថ្នមហើយគោរព		ទោះគ្មានថ្ងៃយប់សុខចិត្តដែរ›។១៩៦-និច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា			អាចារ្យសម្លឹងដោយក្រសែភ្នែកយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់មានន័យស្នេហ៍		រលត់គ្មានកែកើយភ្លៅនាយ។១៩៧-នួន ឌួងទ្រោមក្បាលលើទ្រូងគ្រូ	គោរពគំរូទឹកភ្នែករាយឧទានជាថ្មីត្រូវទំនាយ			ប៉ែន សុខទោះទាយគ្រាកន្លង។១៩៨-‹ឱ!លោកគ្រូខ្ញុំសែនកម្សត់		គេចោទថាក្បត់ក្នុងបំណងបំផ្លាញរាស្រ្តខ្មែរដោយចាប់ចង		ក្នុងពេលនេះម្តងលង់មរណា។១៩៩-លោកគ្រូចាកចោលខ្ញុំទៅហើយ	នេះជាចម្លើយរស់សោកាសំដីលោកគ្រូសុទ្ធខ្លឹមសារ		ស្រណោះអស្ចារ្យឥតបើថ្លែង›។២០០-គេនាំសាកសពអាចារ្យទៅ		នួន ឌួងនិត្យនៅរែងចំបែងទឹកភ្នែកខ្ជោលៗយោលដើមត្រែង		រុំកន្ទេលបែងក្រមាថ្មី	។២០១-នួន ឌួងតាមមើលដល់បញ្ចប់	នឹកគិតគ្រប់សព្វគ្រានោះខ្មីកាលរស់ជាសង្ឃវៃឥតបី		លោកិយស្ទើររកគូគ្មានប្រៀប។២០២-ពូកែទេសនាពន់ពេកក្រៃ		នាយុគសម័យរណ្តាប់រៀបយាយតាមកស្តាប់ចោមត្រាត្រៀប		ស្ងាត់ច្រៀបផ្ទៀងផ្ទាត់គ្រូប្រដៅ។២០៣-ស្រមៃរងកម្មនៅក្នុងគុក		រោលរុកចិន្តាទ្រូងសោកសៅគ្រូចាកឋានបាត់ជោកហ្មងសៅ		ដំបៅអារម្មណ៍ហួសប្រមាណ។២០៤-លោកប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលសួរសុខទុក្ខ	មិនបានឃើញមុខសល់តែដានសម្រក់ទឹកភ្នែកដូចគេច្រាន		រំខានទៅរកផ្នូរសាកសព។២០៥-រំលងជាយូរ មកជាថ្មី		រ៉ាយរ៉ាប់ឃ្មាតខ្មីមួយដល់ដប់បានឱ្យអ្នកទោសចំណាំកប់		ឡែឡប់ថ្មដុំធំកត់ត្រា។២០៦-លេខ១១១៣			ផ្នូរលេខអប្រិយបានកត់ចារចាំផ្លូវកន្លែងគ្រប់ប្រការ	‌‌‌		អនាគតឆ្ការត្រឡប់វៃ។២០៧-ចន្ទម៉ុលក៏បានលើកទឹកចិត្ត	នួន ឌួងអាណិតចាករីងរៃកាត់ចិត្តកប់ទុក្ខចោលក្នុងព្រៃ		រំពៃថែទាំរោគឱ្យជា។២០៨-ក្រោយមកនួន ឌួងកាត់ចិត្តខំ	រស់ឱ្យស័ក្តិសមសិស្សឧបជ្ឈាកុសលបានរស់ចាកវេទនា		រួចពីគ្រាំគ្រាត្រឡប់ក្រោយ។២០៩-ហែម ចៀវមរណាក្នុងជន្មា		៤៥លាតលាមិនតោះតើយក្នុងឆ្នាំ៤៣នោះទៅហើយ		សមុទ្រគ្មានត្រើយកោះត្រឡាច។២១០-ឧត្តមគតិប្រសើរខ្ពស់		សល់កិត្តិយសចាកអំណាចដឹងខ្លួនថាស្លាប់តែមិនខ្លាច		ប្រឆាំងបិសាចក្ស័យព្រោះជាតិ។២១១-សាធារណរដ្ឋខ្មែរផង		លន់ នល់ចំបងគិតខ្មីឃ្មាតលោកប៊ុណ្ណចន្ទម៉ុលជួយមិត្តញាតិ		មិនឃ្លាតបំណងបដិវត្តន៍។២១២-លើកគុណបំណាច់បានឯករាជ្យ	ទោះបីហោចនាចជីវិតរាត់បណ្តេញបារាំងឱ្យខ្ចាត់ភ្លាត់		រមាត់ពីស្រុកកំណើតខ្មែរ។២១៣- ២២មីនា ៧២‌‌‌			ថ្ងៃចុះបញ្ជីកិត្តិយសម៉ែប្រជុំចាត់ចែងត្រកូលខ្សែ		ចន្ទម៉ុលដង្ហែពីវៀតណាម។២១៤-លើកយកព្រះសពត្រឡប់វិញ	ក្នុងចិត្តទន្ទេញស្នេហ៍ដិតដាមធ្វើបុណ្យរំលឹកប្រវត្តិស្នាម		ផ្តិតផ្តាមបង្ហាញវីរភាព។២១៥-‹នាមមេគំនិតបដិវត្តន៍		ឆ្នាំ៤២គាត់ចីរលាភ‹‹រដ្ឋបុរសជាតិ››ថ្វីគំនាប		រៀងរាបបច្ឆាមរណៈពិត។២១៥-ឆ្លៀតពេលមួយខែផ្គុំអក្ខរា		ពេលសម្រាកការតែងរិះគិតផ្សែផ្សំពាក្យរាយឱ្យរឹងរឹត		បញ្ចូលគំនិតបទកំណាព្យ។២១៦-បទពាក្យប្រាំពីរងាយយល់រៀន	សរសេរបង្រៀនព្រោះថ្នាលសាបរដូវវស្សាក្នុងខែស្រាព			អ្នកស្រុកខ្លះស្ងាបដ្បិតរាំងភ្លៀង។២១៧-ទុកឱ្យជាន់ក្រោយសញ្ជឹងគិត	បំផុសគំនិតស្តាប់សូរសៀងថ្លឹងថ្លែងត្រូវខុសចាកលំអៀង		សំនៀងបេះដូងបទនេះឯង។២១៨-រលឹកជូនពរបុព្វបុរស		ប្រសើរឥតខ្ចោះបានសម្តែងពលីគ្រាមុនគ្មានរអែង			អំណរស្ញប់ស្ញែងសូមជាតិរស់។២១៩-ខ្មែរគ្រប់វណ្ណៈសូមកុំក្រាប		ច្រអូសថែមស្ងាបកុំបញ្ជោះកុំអញនិយមមិនពីរោះ			សីលធម៌មានយសសាមគ្គានំ។២២០-កុំកើតភ្លើតភ្លើននឹងមាសប្រាក់	កុំអាងកាប់ចាក់ដោយប្រើសាំងឬមួយអាងស័ក្តិប្រើកម្លាំង		កុំច្បាំងគ្នាឯងចំបែងខ្មែរ។២២១-ច្បាំងនឹងបរទេសដើម្បីជាតិ		មិនឃ្លាតប្រពៃណីអ្នកស្រែស្លាប់ទៅដប់ជាតិនៅតែខ្មែរ		កុំកែបណ្តាំផងដូនតា។២២២-ស្មៀនស្មេរស្ម័គ្រស្មោះសូមផ្តែផ្តាំ	តំណយូរឆ្នាំត្រូវសិក្សាអស្មិមានះមិនបានការ			ត្រូវចេះចរចាញាតិកុំក្បត់។២២៣-អាយុយឺនយូរវិសាខា		ប្រាជ្ញាពិតព្រះមហោសថកំណើតជាតិនេះគួរកំណត់		ធ្ងន់ដីប្រាកដកេរផងម៉ែ។២២៤-កើតមកមួយជាតិធាតុមួយចាន	ប្រឹងទៅភុំផានត្រូវស្ម័គ្រស្នេហ៍ចាកចង្អៀតដីខ្មាសអ្នកស្រែ		ដំណៀលហូរហែមិនពីរោះ។២២៥-សូមលើកកិត្តិយសជាតិគ្រួសារ	មើលក្រោយដូនតាគ្មានពេលលោះលង់តាមសាសន៍គេនឹងធ្លាក់ជ្រោះ		លង់ទឹកចូលធ្នោះឈ្ងោកមើលមាឌ។២២៦-សូមសុខមានច្រើនជាងកើតទុក្ខ	សូមរកទំនុកតញ្ញូជាតិកែច្នៃសុខសាន្តជួបជុំញាតិ		សច្ចាគ្រប់ជាតិកុំឃ្លាតខ្មែរ។
 ឯកសារយោង 
-ជីវប្រវត្តិព្រះអាចារ្យហែម ចៀវ

ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កំនាព្យខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកម្ពុជា