ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា

របបរាជានិយមនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (អង់គ្លេស : Monarchy of Cambodia) គឺជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាព្រះប្រមុខ​រដ្ឋនិងជាព្រះប្រមុខនៃរាជវង្សនរោត្ដមដែលជារាជវង្សកំពុងគ្រប់គ្រងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។នៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្នអំណាចរបស់ព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានកំណត់ឲ្យមានតួនាទីត្រឹមជានិមិត្តរូបតែប៉ុណ្ណោះ។របបរាជានិយមមានប្រវត្តិតាំងពីប្រហែលឆ្នាំ ៥០ នៃគ្រិស្តសករាជលើកលែងតែនៅក្នុងអំឡុងពេលពីឆ្នាំ ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលរបបរាជានិយមត្រូវបានលុបបំបាត់ចោល។ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៣ មកព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានជ្រើសតាំងដែលធ្វើឲ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសមួយនៅក្នុងចំណោមប្រទេសដទៃទៀតនៅលើពិភពលោកដែលមានរបបរាជានិយមជ្រើសតាំង។ព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានជ្រើសតាំងឲ្យសោយរាជ្យអស់មួយជីវិតដោយក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្កដែលមានសមាសភាពជាអ្នកដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ផ្នែកនយោបាយនិងសាសនា។ព្រះរាជទាយាទត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើសចេញពីព្រះរាជបច្ឆាញាតិរបស់​​ព្រះបាទអង្គឌួងដែលត្រូវ​មានព្រះជន្មយ៉ាង​តិច ៣០  ព្រះវស្សាឡើងទៅនិងមក​ពី​រាជវង្ស ០២ ​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា(នរោត្តមនិង​​ស៊ីសុវត្ថិ)ហើយមុនពេលឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិព្រះមហាក្សត្រត្រូវថ្លែងសច្ចាប្រណិធានជាមុនសិន។

 តួនាទី 

 ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង 
ក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោកគុយ សុផលដែលជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំងហើយសហការជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិដែលពីមុនត្រូវបានដឹកនាំដោយព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម រណឫទ្ធិដែលជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ និង អ្នកម្នាងផាត់ កាញ៉ុលនិងត្រូវជាព្រះជេដ្ឋារបស់ព្រះបាទនរោត្ដម សីហមុនីដែលជាព្រះហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នត្រូវបានដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែនដែលមានតួនាទីជួយគាំទ្រនិងផ្តល់យោបល់ដល់ព្រះមហាក្សត្រនៅក្នុងការបំពេញព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

 ប្រវត្តិសាស្រ្តទេវកថា 
 ឥសីកម្វុស្វយម្ភុវ និង ព្រះនាងទេពអប្សរមេរា

 សម័យបុរាណ (៦៨-១៤៣១) 

 ហ្វូណន (៦៨–៦២៧) 
+លេខនាមឆ្នាំទំនាក់ទំនង១សោមាសតវត្សទី១នៃគ.សបុត្រស្ដេចសោម២កៅណ្ឌិន្យ៥២-?ស្វាមីសោមា៣?១២៧-?៤ហ៊ុនផានហួន?-២១៧ញាតិស្ដេចកៅណ្ឌិន្យ៥ផានផាន២១៧-២២០បុត្រហ៊ុនផានហួន៦ស្រីមារញ២២០-២២៨ញាតិស្ដេចកៅណ្ឌិន្យ
ជាមេទ័ពផានផាន៧ផ្វានជិនសីង២២៨បុត្រស្រីមារញ៨ធរណីន្ទ្រវម៌្ម២២៨-២៤៨ក្មួយស្រីមារញ៩ផ្វានឆាង២៤៨បុត្រស្រីមារញ១០អស្សាជយ២៤៨-២៨៩ញាតិកៅណ្ឌិណ្យ១១?២៨៩-៣៥៧១២ចន្ទន៣៥៧-?១៣??-៤២០១៤កៅណ្ឌិន្យវម៌្ម៤២០-៤៣០ស្ដេចថ្មី១៥ស្រីន្ទ្រវម៌្ម៤៣០-៤៤០១៦?៤៤០-?១៧??-៤៧០១៨កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម៤៧០-៥១៤១៩គុណវម៌្ម៥១៤បុត្រកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម២០រុទ្រវម៌្ម៥១៤-៥៥០បុត្រកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម

 ចេនឡា (៥៥០–៨០២) 
+លេខនាមឆ្នាំទំនាក់ទំនងក្រុង១កម្វុស្វយម្ភូ២ទេវនិក៤៥០-?៣ស្រុតវម៌្ម?-៥៥៥ជយាទិត្យ៤ស្រេស្ឋវម៌្ម៥៥៥-៥៦០បុត្រស្ដេចស្រុវម៌្ម៥វិរវម៌្មបុត្រស្ដេចរុទ្រវម៌្ម៦កម្វុជរាជលក្ស្មី៧.ភវវម៌្មចៅរុទ្រវម៌្ម៨មហេន្ទ្រវម៌្មបុត្រវិរវម៌្ម៩ឦសានវម៌្មបុត្រមហេន្ទ្រវម៌្មឦសានបុរ១០ភវវម៌្មទី២បុត្រឦសានវម៌្ម១១ជ័យវម៌្មទី១បុត្រភវវម៌្មទី២១២ជ័យទេវីបុត្រជ័យវរ្ម័នទី១

 ចេនឡាដីគោក 
+លេខនាមឆ្នាំទំនាក់ទំនងក្រុង១ហសវម៌្មចុងសតវត្សទី៧-ដើមសតវត្សទី៨ចៅឦសានវម៌្មអ៊ូថង២ត្សៀគីវ៣ជយសិង្ហវម៌្ម៤ភូមី

 ចេនឡាទឹក 
+លេខនាមឆ្នាំទំនាក់ទំនងក្រុង១ទេវាទិត្យភវបុរ២ឥន្ទ្រទិត្យភវបុរ៣ធម៌ាទិត្យភវបុរ៤ពាលាទិត្យពាលាទិត្យ៣ន្ឬបាទិត្យអនិន្ទិត៤វិស្វរូបកូនប្រសាពាលាទិត្យអនិន្ទិត៥ន្ទបតីន្ទ្រវម៌្មកូនវិស្វរូបអនិន្ទិត៦បុស្ករាជ១៧១៦-១៧៣០បុត្រន្ឬតីន្ទ្រវម៌្មសម្ភុបុរ៧នេរន្ទ្រវម៌្ម៨រាជបតីវម៌្មកូនប្រសានរេន្ទ្រវម៌្មវ្យាធបុរ៩សម្ភុវម៌្ម៧៣០-៧៥០បុត្របុស្ករាជសម្ភុបុរ១០រាជេន្ទ្រវម៌្ម៧៥០-៧៧០បុត្របុស្ករាជសម្ភុបុរ១១ជយវម៌្មទី២៧៧០-៧៨១១២មហិបតិវម៌្ម៧៨១-៧៨៨បុត្ររាជេន្ទ្រវម៌្មសម្ភុបុរ១៣ឥន្ទ្រលោកសម្ភុបុរ១៤ន្ឬបតិន្ទ្រទេវីសម្ភុបុរ១៥ជយេន្ទ្រភាសម្ភុបុរ១៦ជ្យេស្ថាយាសម្ភុបុរ

 អាណាចក្រខ្មែរ (៨០២-១៤៣១) 
+លេខនាមឆ្នាំទំនាក់ទំនង១ជយវម៌្ម២ញាតិបុស្ករាជ២ជយវម៌្ម៣បុត្រជយវម៌្ម២៣ឥន្ទ្រវម៌្ម១បងប្អូនជីនដូនមួយជយវម៌្មទី៣៤យសោវម៌្មបុត្រឥន្ទ្រវម៌្ម៥ហសវម្មបុត្រយសោវម៌្ម៦ឥសានវម្មបុត្រយសោវម៌្ម៧ជយវម៌្មទី៤ប្អូនថ្លៃយសោវម៌្មទី១៨ហសវម្ម៌២បុត្រជយវម៌្ម៤៩រាជេន្ទ្រវម៌្មទី២បុត្រជយវម៌្ម៤១០ជយវម៌្មទី៥បុត្ររាជេន្ទ្រវម៌្មទី២១១ឧទយាទិត្យវម៌្មទី១ក្មួយជយវម៌្មទី៥១២ជយវិរវម៌្មប្អូនឧទយាទិត្យវម៌្មទី១១៣សូរ្យវម៌្មទី១ញាតិស្ដេចឥន្ទ្រវម៌្មទី១១៤ឧទយាទិត្យវម៌្មទី២បុត្រសូរ្យវម៌្មទី១១៥ហស៌វម៌្មប្អូនឧទយវម៌្មទី២១៦ន្ឬបទិន្ទ្រវម៌្ម១៧ជយវម៌្មទី៦១៨ធរណិន្ទ្រវម៌្មទី១ប្អូនជយវម៌្ម៦១៩សូរ្យវម៌្មទី២ក្មួយធរណិន្ទ្រវម៌្មទី១២០ធរណិន្ទ្រវម៌្មទី២បុត្រប្រសារហស៌វម៌្ម២១យសោវម៌្មទី២បងប្អូនជីដូនមួយធរណិន្ទ្រទី២២២ត្រីភូវនាទិត្យវម៌្ម២៣ជយវម៌្មទី៧បុត្រធរណិន្ទ្រវម៌្មទី២២៥ឥន្ទ្រវម៌្ម២បុត្រជយវម៌្ម៧២៤ជយវម៌្មទី៨បុត្រឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២២៥ឥន្ទ្រវម៌្មទី៣បុត្រប្រសារជ័យវម៌្មទី៨២៦ឥន្ទ្រជយវម៌្មញាតិឥន្ទ្រវម៌្ម៣២៧ជយវម៌្មទី៩បុត្រឥន្ទ្រជយវម៌្ម

 ស្ដេចក្នុងរឿងពង្សាវតា 
+លេខនាមឆ្នាំទំនាក់ទំនង១ត្រសក់ផ្អែមបុត្រប្រសាជយវម៌្មទី៩២និព្វានបទបុត្រត្រសក់ផ្អែម៣សទ្ធានរាជាបុត្រត្រសក់ផ្អែម៤លំពង់រាជចៅត្រសក់ផ្អែម៥បាសាធ៦សុរិយោវង្ស៧បរមរាជាបុត្រលំពង់រាជា៨ធម្មសោក៩ឥន្ទ្ររាជា១០ពញាព្រែកបុត្របរមរាជា

 យុគសម័យកណ្តាល (១៤៣១-១៨៦៣) 

 សម័យ ចតុមុខ (១៤៣១-១៥២៥) 
ឈ្មោះ រូបបញ្ឈរ ឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន សោយរាជ្យទំនាក់ទំនង ព្រះបាទ​បរម​រាជា​ទី​២   ពញាយ៉ាត  ១៤៣១–១៤៦៣នរាយណ៍រាជា48x48ភីកសែលនរាយណ៍រាជាទី១ ១៤៦៣–១៤៦៩បុត្រព្រះបាទពញាយ៉ាតរាជារាមាធិបី48x48ភីកសែលស្រីរាជា ១៤៦៩–១៤៧៥បុត្រទី២ព្រះបាទពញាយ៉ាតស្រីសុរិយោទ័យទី២48x48ភីកសែលរាជាធិរាជ ១៤៧២–១៤៧៥បុត្រទី៣ព្រះបាទពញាយ៉ាតធម្មរាជាទី១48x48ភីកសែលធម្មរាជាធិរាជ ១៤៧៦–១៥០៤បុត្រទី៤ព្រះបាទពញាយ៉ាតស្រីសុគន្ធបទ48x48ភីកសែលដាំខាត់សុគន្ធរ ១៥០៤–១៥១២បុត្រទី១របស់អម្មរាជាទី២ទ

 សម័យ លង្វែក (១៥២៥-១៥៩៤) 
ឈ្មោះ រូបបញ្ឈរ ឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន សោយរាជ្យទំនាក់ទំនង ស្រីជេដ្ឋា គ្មានស៊ុម|250x250ភីកសែល Sdach Korn  ១៥១២–១៥២១ប្អូនថ្លៃសុគន្ធបទ សង្រ្គាមស៊ីវិល៖ ព្រះបាទស្រីជេដ្ឋា និងចន្ទរាជា៖ ១៥១៦-១៥២៥ចន្ទរាជា48x48ភីកសែល ពញា ចាន់  ១៥១៦–១៥៦៦បុត្រទី២ធម្មរាជាទី២បរមរាជាទី១48x48ភីកសែលសត្ថាមហិន្ធរាជ ១៥៦៦–១៥៧៦បុត្រចន្ទរាជសត្ថាទី១48x48ភីកសែលបរមរាជា ១៥៧៦–១៥៨៤បុត្របរមរាជាជ័យជេដ្ឋាទី១48x48ភីកសែល ជ័យជេដ្ឋា  ១៥៨៤–១៥៩៤បុត្រសត្ថាទី១ ការឈ្លានពាន អយុធ្យា និង ការដួលរលំនៃក្រុងលង្វែក : ១៥៩១-១៥៩៤

 សម័យ ស្រីសន្ធរ (១៥៩៤-១៦២០) 
ឈ្មោះ រូបបញ្ឈរ ឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួន សោយរាជ្យទំនាក់ទំនង ព្រះរាម I 48x48ភីកសែល រាមកេរ្តិ៍  ១៥៩៤–១៥៩៦ ព្រះរាម II 48x48ភីកសែល កែវ បាណន់ ១៥៩៦–១៥៩៧បុត្រព្រះសត្ថា បរមរាជាទី២ (  ) 48x48ភីកសែល ពញា តោន  ១៥៩៧–១៥៩៩បុត្របរមរាជាទី២ បារ៉ាមរាជា III ( បារមរាជ III ) 48x48ភីកសែល ពញាអាន  ១៥៩៩–១៦០០បុត្រសត្ថា កែវ ហួរ I 48x48ភីកសែល ពញាញឹម  ១៦០០–១៦០៣បុត្រសត្ថា ប៉ារ៉ាមរាជ ទី ៤ ( បារមរាជ ទី ៤ ) 48x48ភីកសែល សិរីសោភ័ណ  ១៦០៣–១៦១៨បុត្របរមរាជាទី២

 សម័យ ឧដុង្គ (១៦២០-១៨៦៣) 
+ឈ្មោះឆ្នាំទំនាក់ទំនងរូបជ័យជេដ្ឋាទី២បុត្រស្រីសុរិយោពណ៌ធម្មរាជាទី២បុត្រជ័យជេដ្ឋាទី២អង្គទងបុត្រជ័យជេដ្ឋាទី២អង្គនន់បុត្រព្រះឧទ័យពញាចន្ទបុត្រជ័យជេដ្ឋាទី២អង្គសូបុត្រព្រះឧទ័យស្រីជ័យជេដ្ឋាបុត្រអង្គនន់អង្គជីបុត្រអង្គសូពញាយ៉ងបុត្រអង្គជីអង្គអ៉ឹមបុត្រព្រះជ័យជេដ្ឋាស្រីធម្មរាជបុត្រអង្គសូអង្គយ៉ង បុត្រអង្គអ៉ឹមអង្គឯមបុត្រស្រីធម្មរាជអង្គទងទី២បុត្រពញាយ៉ងអង្គស្ងួនបុត្រស្រីធម្មរាជអង្គតន់ទី២បុត្រអង្គទងទី២អង្គណនបុត្រអង្គស្ងួនអង្គអេងបុត្រអង្គស្ងួនអង្គចន្ទទី២បុត្រអង្គអេងអង្គម៉ីបុត្រអង្គចន្ទទី២អង្គដួងបុត្រអង្គអេង

 សម័យបច្ចុប្បន្ន (១៨៦៣-បច្ចុប្បន្ន) 

 អាណាព្យាបាលបារាំងនៃកម្ពុជា (១៨៦៣-១៩៥៣) 

 ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី១ (១៩៥៣-១៩៧០) 
ឈ្មោះ រូបបញ្ឈររាជវង្ស កំណើត ការស្លាប់ ទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកកាន់តំណែងមុន។ ព្រះបាទ នរោត្តម សុរាម្រិត  ថ្ងៃទី 3 ខែមីនាឆ្នាំ 1955 – ថ្ងៃទី 3 ខែមេសា ឆ្នាំ 1960   នរោត្តម ថ្ងៃទី 6 ខែមីនាឆ្នាំ 1896 ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី 3 ខែមេសា ឆ្នាំ 1960 ភ្នំពេញ អាយុ៖  ឪពុក ព្រះនាង ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ  ថ្ងៃទី ២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦០ – ថ្ងៃទី 9 ខែតុលាឆ្នាំ 1970    ស៊ីសុវត្ថិ  នរោត្តម  ថ្ងៃទី 9 ខែមេសាឆ្នាំ 1904 ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី 27 ខែមេសា ឆ្នាំ 1975 ទីក្រុងប៉េកាំង អាយុ៖  មហេសី

 ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២ (១៩៩៣-បច្ចុប្បន្ន) 
ឈ្មោះ រូបបញ្ឈររាជវង្ស កំណើត ការស្លាប់ ទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកកាន់តំណែងមុន។ នរោត្តម សីហនុ  ថ្ងៃទី 24 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1993 – ថ្ងៃទី 7 ខែតុលា ឆ្នាំ 2004 160x160ភីកសែល នរោត្តម ថ្ងៃទី ៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩២២ ភ្នំពេញ ១៥ តុលា ២០១២ ទីក្រុងប៉េកាំង អាយុ៖  កូនប្រុស នរោត្តម សីហមុនី  ១៤ តុលា ២០០៤ – បច្ចុប្បន្ន 160x160ភីកសែល នរោត្តម ថ្ងៃទី ១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ភ្នំពេញ ការរស់នៅ អាយុ៖  កូនប្រុស

 ឯកសារយោង