រូបឈាន៤

ភិក្ខុឃឹម សាលីម

បន្ថែមសេចក្ដីពន្យល់ក្នុងវង់ក្រចកដោយ ខ្ញុំព្រះករុណា ខ្ញុំបាទ សេង ច័ន្ទភក្ដី

រូបឈាន៤បានដល់៖ បឋមជ្ឈាន១ ទុតិយជ្ឈាន១​ តតិយជ្ឈាន១ ចតុត្ថជ្ឈាន១។ [ដោយចតុក្កន័យតាមព្រះសូត្រ]

 បឋមជ្ឈាន 
 បឋមជ្ឈាន មានអង្គ៥គឺ៖
 វិតក្កៈ (ការគិតត្រិរិះ) សភាពញ៉ាំងចិត្តឲ្យឡើងកាន់អារម្មណ៍១
វិចារៈ (ការ​ពិចារណា) សភាពញ៉ាំងចិត្តឲ្យត្រាច់ទៅក្នុងអារម្មណ៍១
បីតិ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យពេញ ឲ្យឆ្អែត ឲ្យ "រីករាយ" ១
សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយ "សុខស្រួល" ល្អ១
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។

 ទុតិយជ្ឈាន 
 ទុតិយជ្ឈាន មានអង្គ៣គឺ៖
បីតិ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យពេញ ឲ្យឆ្អែត ឲ្យរីករាយ១ 
សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយស្រួលល្អ១ 
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។

 តតិយជ្ឈាន 
 តតិយជ្ឈាន មានអង្គ២គឺ៖
សុខៈ ធម្មជាតិញ៉ាំងកាយ និងចិត្តឲ្យតាំងនៅដោយស្រួលល្អ១ 
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១។

 ចតុត្ថជ្ឈាន 
 ចតុត្ថជ្ឈាន មានអង្គ២គឺ៖
ឧបេក្ខា ភាវៈនៃចិត្តព្រងើយកន្តើយចំពោះអារម្មណ៍១ (ចិត្តកណ្ដាលៗ ព្រងើយៗ មិនយកចិត្តទុកដាក់ នឹងអារម្មណ៍ផ្សេងៗ)។
ចិត្តេកគ្គតា ភាវៈនែចិត្តតាំងនៅក្នុងអារម្មណ៍តែមួយ១ (ចិត្តដែលមិនបែកខ្ញែក ឬចិត្តដែលមូលក្នុងអារម្មណ៍នៃកម្មដ្ឋាន)។

Category:ព្រះពុទ្ធសាសនា