Психологиялық комплекс

Психологиялық комплекс —  психологияда, әсіресе психоанализде бейсаналықта қалыптасқан немесе оған ысырылған эмоциялық түсті идеялар, естеліктер, қабылдаулар мен ұмтылыстар жиынтығы ретінде анықталады, ол адамның психикасына, тұлғасына және мінез- құлқына айтарлықтай әсер етеді.
нобай|Психологиялық комплекс

 Негізгі сипаттамасы 
Комплекс терминін Карл Густав Юнг енгізген, ол латынша "соmplexus" байланыс, тіркесу дегеннен шыққан және белгілі бір ортақ тақырып (мысалы, билік, бедел немесе отбасылық байланыстар) төңірегінде бейсаналықтан жиналған психикалық элементтерден тұрады. Зигмунд Фрейд бұл ұғымды алғаш рет 1895 жылы Йозеф Брейермен бірге қолданған, бірақ Юнг оны жеке және ұжымдық бейсаналықтың өзара байланысы ретінде кеңінен дамытты, комплекстің өзіндік "ядросы" болатынын және ол сананың тепе- теңдігін бұзуы мүмкін екенін ерекшелейді. Комплекс сөз ассоциациясы эксперименті арқылы реакцияның кешігуі немесе аффектік жарылулармен анықталады, ол көбіне арғы жағындағы жарақаттардан немесе архетиптерден туындайды.

 Көрінетін көріністері мен әсері 
Комплекстер автономды сипатта болып, адамның саналы ойын "басқарады", мысалы, түстеріңде немесе эмоциялық реакцияларда тірі бейне ретінде пайда болады. Олар невроздарға, ішкі қақтығыстарға әкелуі мүмкін, бірақ индивидуация процесі арқылы танылып, тұтастыруға болады. Кәдімгі тілде комплекс адамның кемшіліктері туралы бұрмаланған көзқарасы ретінде түсіндіріледі, ол өзін жасыруға және әрекетін шектеуге итермелейді.

 Дереккөздер