Ордубад

Ордубад () — Әзербайжандағы қала, Ордубад ауданының әкімшілік орталығы және Нахшыван Автономиялы Республикасындағы екінші үлкен қала.
Ордубад қаласының халқы 2026 жылы 10 100 адамды құрады.

 Географиялық сипаттамасы 
Ол Иранмен мемлекеттік шекараны құрайтын Аракс өзенінен 1,5 шақырым жерде, Зенгезур жотасының етегіндегі Ордубад жазығында орналасқан. Нахшываннан 74 шақырым жерде орналасқан.

 Тарихы 
Ордубад V ғасырдан бері белгілі. Тарихы бойында ол Иран әулеттерінің, армян мемлекеттерінің және Селжук сұлтандығының құрамында болды. Оны моңғол-татарлар және Шыңғысханның ұрпақтары жаулап алды. 1747 жылдан 1828 жылға дейін ол Нахшыван хандығының құрамында болды.

Топонимі «әскер қаласы» дегенді білдіреді. Қала бұл атауды моңғол жаулап алуы кезінде алған болуы мүмкін. Ордубад XIII және XIV ғасырларда Илханидтер (Хулагудтар) әулетінің билігі кезінде гүлденді. Сол кезде ол Үндістан мен Қытайдан Еуропаға керуен жолдары өтетін сауда қаласы болды. Ордубад жасыл желекке толы болды, ал жергілікті жемістер, көкөністер және жібек базарда сатылды.

Соғыстардан туындаған қысқа мерзімді құлдыраудан кейін Ордубад XV және XVI ғасырларда жоғалған сауда позициясын қалпына келтірді. Қала салық жеңілдіктерін алды, ал қолөнері дамыды. Алайда, 1635 жылғы түрік-иран соғысы кезінде Ордубад қирады, ал қала бұл күйзелістен толықтай айыға алмады. Қаланың тарихи ғимараттарының көпшілігі 18 және 19 ғасырларда, салыстырмалы түрде бейбітшілік кезеңінде салынған.

1828 жылы Ордубад Ресей империясына қосылып, Эриван губернаторлығының Нахичеван ауданының құрамына кірді. 19 ғасырда біраз уақыт аудан орталығы болды. 1920 жылы қала Нахичеван КСР құрамына кірді, ол төрт жылдан кейін автономиялық республикаға айналды. Ордубад 1930 жылы аудан орталығы болды.

 Экономикасы және инфрақұрылымы 
Қалада піллә орау фабрикасы, агроөнеркәсіптік жеміс өсіру зауыты және дәнді дақылдар зауыты орналасқан.

 Танымал орындары 
Ордубад — Әзербайжандағы жақсы сақталған тарихи орталығы мен сәулет ескерткіштері бар қалалардың бірі. 1977 жылы Ордубадтың тарихи орталығы мәдени қорық болып жарияланды. 2001 жылы қаланың тарихи ғимараттары ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра нысандарының кандидаттар тізіміне енгізілді.

Қаланың тарихи ауданының орталық көрнекті жері — 1608 жылы салынған Жұма мешіті. Ескі қалада екі қабатты медресе (18 ғасыр) және Дилбер мешіті (18 ғасыр) ерекше көзге түседі. Аймаққа тән вестибюльдері бар тұрғын үйлер (18-19 ғасырлар) тарихи орталықтың көшелері бойымен кездеседі. 13 ғасырдағы армян монастырі бар.

 Дереккөздер 

Санат:Әзербайжан қалалары