Тілдік шығармашылық

Анықтамасы 
Тілдік шығармашылық — сөйлеушінің немесе жазушының тілдік нормаларды сақтай отырып немесе оларды саналы түрде түрлендіріп, жаңа сөздер, тіркестер, стильдік тәсілдер жасауы. Ол тілдің икемділігі мен байлығын танытады және коммуникацияның әсерлілігін арттырады.https://archive.org/details/aspectsoftheoryo0000chom https://monoskop.org/images/4/43/Jakobson_Roman_Linguistics_and_Poetics_1960.pdf

 Түрлері 
Тілдік шығармашылық бірнеше деңгейде көрініс табады:

 Лексикалық деңгей 

 Жаңа сөз жасау (неологизмдер);
 Бар сөзге жаңа мағына жүктеу;
 Сөздерді ерекше тіркестіру.

Мысалы, қоғамдық-әлеуметтік өзгерістерге байланысты жаңа атаулардың пайда болуы.https://archive.org/details/metaphorsweliveb00lako/page/n3/mode/2up

 Морфологиялық деңгей 

 Жұрнақтар арқылы тосын сөздер жасау;
 Сөз тудыру үлгілерін түрлендіру.Жұбанов, Қ. Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер. – Алматы: Ғылым, 1999. – 581 б.

 Синтаксистік деңгей 

 Сөйлем құрылымын өзгертіп, ерекше стиль қалыптастыру;
 Қайталау, инверсия, парцелляция сияқты тәсілдерді қолдану.Бахтин, М. М. Эстетика словесного творчества. – Москва: Искусство, 1979. – 424 с.

 Мәтіндік деңгей 

 Жанрлық ерекшеліктерді түрлендіру;
 Ирония, пародия, интертекстуалдық элементтерді енгізу

 Көркем әдебиеттегі тілдік шығармашылық 
Тілдік шығармашылық бірнеше деңгейде көрініс табады:

 Лексикалық деңгей 

 Жаңа сөз жасау (неологизмдер);
 Бар сөзге жаңа мағына жүктеу;
 Сөздерді ерекше тіркестіру.

Мысалы, қоғамдық-әлеуметтік өзгерістерге байланысты жаңа атаулардың пайда болуы.

 Морфологиялық деңгей 

 Жұрнақтар арқылы тосын сөздер жасау;
 Сөз тудыру үлгілерін түрлендіру.

 Синтаксистік деңгей 

 Сөйлем құрылымын өзгертіп, ерекше стиль қалыптастыру;
 Қайталау, инверсия, парцелляция сияқты тәсілдерді қолдану.

 Мәтіндік деңгей 

 Жанрлық ерекшеліктерді түрлендіру;
 Ирония, пародия, интертекстуалдық элементтерді енгізу.

 Сөйлеу тіліндегі тілдік шығармашылық 
Күнделікті сөйлеу тілінде де адамдар қалжың, әзіл, астарлы мағына, сөз ойыны арқылы тілдік шығармашылық танытады. Әсіресе жастар тілінде жаңа сленг сөздер мен қысқартулар жиі пайда болады.

Интернет пен әлеуметтік желілер тілдік шығармашылықтың жаңа алаңына айналды. Мұнда мемдер, хэштегтер, эмодзи арқылы мағына жасаудың ерекше үлгілері қалыптасуда.https://archive.org/details/languageinternet0000crys

 Дереккөздер 

Санат:Лингвистикалық тілдер
Санат:Когнитивтік ғылым
Санат:Стилистика
Санат:Психолингвистика