Филдс медалі

Филдс медалі () немесе Филдс сыйлығы (ресми атауы — Математикадағы үздік жетістіктер үшін халықаралық медаль ) — төрт жылда бір рет Халықаралық математикалық конгрессте 40 жасқа толмаған екі, үш немесе төрт математикке берілетін халықаралық марапат. Сыйлық канадалық математик Джон Чарлз Филдстің (1864–1932) құрметіне аталған.

1936 жылдан бастап беріле бастаған бұл марапат математика саласындағы ең жоғары мәртебе болып саналады және оны жиі «математиктердің Нобель сыйлығы» деп атайды. Алайда, Нобель сыйлығынан айырмашылығы — Филдс медалі жыл сайын емес, төрт жылда бір беріледі және лауреаттардың жасына қатаң шектеу қойылған (марапатталатын жылдың 1 қаңтарында 40 жастан аспауы тиіс). Бұл талап жас зерттеушілердің бұрынғы жетістіктерін мойындап қана қоймай, олардың болашақтағы жаңа табыстарына демеу болу мақсатында енгізілген.

Медаль таза алтыннан дайындалады. Оның бет жағында ежелгі грек ғалымы Архимедтің бейнесі және латын тіліндегі «Transire suum pectus mundoque potiri» (Өз шегіңнен асып, әлемді бағындыру) деген жазу бар. Марапат иелерін Халықаралық математикалық одақтың (IMU) атқарушы комитеті тағайындаған арнайы комитет таңдайды.

Сыйлықтың ақшалай сыйақысының мөлшері басқа халықаралық марапаттармен салыстырғанда айтарлықтай қомақты емес — оның көлемі 2006 жылдан бастап 15 000 канада долларын құрайды. Бұл марапаттың негізін қалауда Джон Чарльз Филдстің рөлі зор болды: ол медальдің дизайнын өзі жасап, сыйлықтың қаржылық қорын қалыптастырды. Дегенмен, Филдс сыйлық ресми түрде бекітілгенге дейін қайтыс болып, оның жоспарларын жүзеге асыру ісін әріптесі Джон Лайтон Синг қадағалады.

 Лауреаттар тізімі 
 Жыл  Лауреат  Мемлекет 1936  Ларс Альфорс   Джесси Дуглас   1950  Лоран Шварц   Атле Сельберг   1954  Кунихико Кодайра   Жан-Пьер Серр   1958  Клаус Рот   Рене Том   1962  Ларс Хермандер   Джон Милнор   1966  Майкл Атья   Пол Джозеф Коэн   Александр Гротендик   Стивен Смейл   1970  Алан Бейкер   Хейсуке Хиронака   Сергей Новиков   Джон Гріггс Томпсон   1974  Энрико Бомбиери   Дэвид Мамфорд   1978  Пьер Делинь   Чарльз Фефферман   Григорий Маргулис   Даниэль Квиллен   1982  Ален Конн   Уильям Терстон   Шинтан Яу   1986  Саймон Дональдсон   Герд Фальтингс   Майкл Фридман   1990  Владимир Дринфельд   Воэн Джонс   Сигэфуми Мори   Эдвард Виттен   1994  Пьер-Луи Лион   Жан-Кристоф Йоккоз   Жан Бурген   Ефим Зельманов   1998  Ричард Борчердс   Тимоти Гауэрс   Максим Концевич   Кертис Макмуллен   2002  Владимир Воеводский   Лоран Лаффорг   2006  Андрей Окуньков   Григорий Перельман   Теренс Тао   Венделин Вернер   2010  Элон Линденштраусс   Нго Бао Чау   Станислав Смирнов   Седрик Виллани   2014  Артур Авила   Манджул Бхаргава   Мартин Хайрер   Марьям Мирзахани   2018  Кошер Биркар   Алессио Фигалли   Петер Шольце   Акшай Венкатеш   2022  Уго Дюминиль-Копен   Джун Ха   Джеймс Мейнард   Марина Вязовская  

 Тағы қараңыз 
 Абель сыйлығы

 Дереккөздер 

Санат:Математикалық марапаттар