Аденнің құлауы (2026)

2026 жылғы 7 қаңтарда Йемен үкіметі күштері (Президенттік көшбасшылық кеңес, ПКК) Оңтүстік өтпелі кеңестің (ОӨК) іс жүзіндегі астанасы Аденді басып алды, соның нәтижесінде ОӨК таратылғаны туралы хабарланып, аймақтағы топ күштері күйреді. Қаланың алынуы Сауд Арабиясының ОӨК позицияларына жасаған әуе соққылары аясында бұрын Хадрамаут және әл-Махра мухафазаларын басып алған ОӨК-ке қарсы үкіметтік қарсы шабуылдың шарықтау шегі болды. Аден алынғаннан кейін ОӨК-тің бас хатшысы ұйымның таратылғанын жариялады, ал оның жетекшісі Айдарус аз-Зубайди Біріккен Араб Әмірліктеріне қашып кетті.

 Алғышарттар 
Аден қазіргі азаматтық соғыс барысында бірнеше рет қолдан-қолға өтті. 2015 жылы хуситтер Сана қаласын басып алғаннан кейін Аден Йеменнің «уақытша астанасы» ретінде белгіленді. Бірнеше аптадан соң хуситтер мен Президенттік басшылық кеңесі арасындағы Аден үшін шайқас басталды. Абдраббух Мансур Хади Аденнен қашып кеткеніне қарамастан, үкімет күштері қаланы қайта бақылауына алып, хуситтерді оның маңайынан ығыстырды. 2018 жылы Оңтүстік өтпелі кеңес (ОӨК) Аденді өз бақылауына алып, содан бері қаланы ұстап отыр.

 2025–2026 жылдардағы шабуыл 
2025 жылы Оңтүстік өтпелі кеңес (ОӨК) жүргізген шабуылдың нәтижесінде Йеменнің оңтүстігі мен шығысында ауқымды аумақтар бақылауға алынды. 2026 жылдың басында Сауд Арабиясының қолдауына сүйенген Президенттік басшылық кеңесі (ПБК) қарсы шабуыл бастап, Сауд Арабиясы әуе соққыларының көмегімен елдің шығысындағы жерлердің едәуір бөлігін қайта алды. 7 қаңтарда Сауд Арабиясы қолдайтын күштер Аден бағытына ілгерілей бастады, өңірде ОӨК күштеріне қарсы әуе соққыларын жасады.

 Шайқас 
2026 жылғы 7 қаңтарда Сауд Арабиясы Оңтүстік өтпелі кеңес (ОӨК) күштеріне қарсы Аден маңында әуе соққыларын жасады. Үкімет армиясы алдымен Әл-Алам ауданынан өңірге кіріп, сол жерден қалаға жылжыды. Президенттік көшбасшылық кеңесі (ПКК) күштері қаланың халықаралық әуежайын және президенттік сарайды бақылауына алды. ПКК қала мен уәлаяттың барлық аудандарын толық бақылауға алғанын мәлімдеді, алайда ОӨК бұл талаптарды жоққа шығарып, кейбір аумақтар әлі де олардың бақылауында екенін айтты.

 Салдары 
Аден қаласы Президенттік көшбасшылық кеңесі (ПКК) бақылауына өткеннен кейін, Айдарус әл-Зубайди қысқа уақытқа байланыссыз қалды. Ол бейбіт келіссөздер үшін Эр-Риядқа ұшуы тиіс еді, алайда ұшаққа мінуге келмеген. 2026 жылғы 7 қаңтарда Йемен үкіметі әл-Зубайдиге мемлекетке опасыздық айыбын тақты. 8 қаңтарда Сауд Арабиясы әл-Зубайди түн ішінде қайықпен Аденнен Сомалилендке қашып, кейін Могадишо арқылы Біріккен Араб Әмірліктеріне жеткізілгенін мәлімдеді. Ал Оңтүстік өтпелі кеңес (ОӨК) әл-Зубайди әлі де Аденде екенін алға тартты.

Шайқастан кейін 7 қаңтарда қалада коменданттық сағат енгізіліп, 9 қаңтарда алынды. ПБК әскерлері қаладағы мемлекеттік ғимараттардың үстіне Йеменнің туын көтерді.

9 қаңтарда ОӨК бас хатшысы ұйымның таратылғанын хабарлады деген мәлімет тарады. Алайда қозғалыс басшылығындағы өзге тұлғалар бұл ақпаратты жоққа шығарып, ОӨК қызметін жалғастырып жатқанын мәлімдеді.

 Дереккөздер 

Санат:2026 жылдағы Йемен
Санат:2026 жылғы қақтығыстар