Душан Юркович

Душан Юркович (; 23 тамыз 1868, Тура Лука, Словакия — 21 желтоқсан 1947, Братислава, Чехословакия) — Словак сәулетшісі, этнографы және суретшісі. 1964 жылдан бастап оның құрметіне Душан Юркович атындағы сыйлық беріледі.

 Өмірбаяны 
Душан Юркович 1886 жылы 23 тамызда Туре-Лука қаласында (сол кезде Аустрия-Мажарстан империясы, қазіргі Словакия) екі жергілікті халық суретшісінің отбасында дүниеге келген. Орта мектепті бітіргеннен кейін Душан Юркович Венаға көшіп келді, онда 1884-1889 жылдар аралығында Ұлттық индустриалды училищеде оқыды, содан кейін ол Мартин қаласында көркем ағаш жұмыстарының шебері ретінде жұмыс істей бастады. Біраз уақыттан кейін ол Всетин қаласына көшіп, ол жерде Михал Урбанек шеберінің шеберханаларында оқуын жалғастырды.

Ол Мартинде біраз уақыт жұмыс істеді, онда ол халық ұсталары мен олардың ағаш бұйымдарына қызығушылық танытты. Содан кейін Всетинге (шығыс Моравия) көшіп, Михал Урбанектің шеберханасында оқуын жалғастырды. Өзінің бюросымен бірге ол 1895 жылы Прагада өткен чех-славян этнографиялық көрмесіне арналған ғимараттардың бірлескен авторы және Богемиядағы басқа да көптеген ғимараттардың авторы болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Аустрия-Мажарстан армиясына жұмылдырылды, онда ол «Kriegsgräber-Abteilung K.u.K. Militär-Kommando Krakau» ((Краковтағы әскери комендатураның К.және К. әскери жерлеу бөлімі), Әскери қабірлер бөлімінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол жаңадан құрылған Чехословакияға оралып, Братиславада орналасады.

 Мансабы 
1899 жылы Душан Юркович Брно қаласында жергілікті мектеп үшін ғимарат салуға өзінің құрылыс кеңсесін құрды. Брнода Душан Юркович чех жазушылары Иржи Магенмен, ағайынды А. және В.Мрштикпен және Йозеф Мерхаутпен танысты. Брнодағы Душан Юркович жобалаған ең танымал жұмыс — халық өнері мен Вена модернизмінің элементтерін біріктірген Жабовржескідегі вилла болды. Ол сондай-ақ монументалды өнер достары қоғамы ғимаратының және Метуядағы Жаңа орын қамалын реконструкциялаудың авторы болды.

Душан Юркович Галисияның батысында Нова — Жмигруд қаласының маңында (бүгінде Польшаның Малополь воеводствосы) 40-қа жуық әскери жерлеу жобаларының авторы. Ол жасаған әскери жерлеу орындары лемков халық өнерінің элементімен сипатталады. Оның кейінгі ең танымал жұмыстарының арасында Юзеф Милослав Гурбан мен Милан Растислав Штефаниктің қабірлері, Словакияның ұлттық көтерілісіне арналған ескерткіш және Биік Татрадағы Ломницки аспалы көлік жолы бар.

 Дереккөздер 

Санат:Словакия сәулетшілері