Барда

Барда () — Әзербайжандағы қала, Барда ауданының орталығы.
2025 жылдың 1 желтоқсанындағы жағдай бойынша Барда халқының саны 39 300 адамды құрады.

 Географиялық сипаттамасы 
Барда қаласы Қарабақ жазығында, Бакуден 260 км қашықтықта, Кураның саласы Тертер өзенінде орналасқан.

 Тарихы 
Әртүрлі тарихшылардың айтуынша, Барданың негізі 5 ғасырдағы Кавказ Албаниясының билеушісі Александр Македонскийдің және Сасанид көсемі I Губадтың (5-6 ғасырлар) дәуіріне жатады. Қоныс бастапқыда Перозопат, кейінірек Портав деп аталып, кейіннен Бардаға айналды. Қаланың орны бірнеше керуен жолдарының қиылысы болғандықтан, жақсы таңдалған. Саудагерлер мен қолөнершілердің бай және нығайтылған қаласы Портав 7 ғасырға қарай Кавказ Албаниясындағы ең көп қоныстанған қалалардың біріне, астанасына және католикостың орталығына айналды. Ол Византия, Парсы, арабтар және хазарлардың бақылауына өтті.
667 жылы Кавказ Албаниясының билеушісі Джаваншир Араб халифатының билігін мойындауға мәжбүр болды, ал 705 жылы Портав арабтардың қолына өтті. Халықтың исламдануы басталды. 944 жылы қаланы орыс әскерлері басып алды, олар қаланың барлығын дерлік қырып-жойды және обадан қорқып, Барданы тастап кетті. Моңғол-татарлар 13 және 14 ғасырларда қалаға айтарлықтай зиян келтірді. Бір кездері гүлденген қала күл мен қирандылардан бірнеше рет қайта көтерілді, бірақ 1736 жылы иран шахы Надер Барданы қиратты.

1813 жылы Әзербайжан Ресейдің құрамына кіргенде, Барда екі жүз тұрғыны бар ауыл болды.

 Экономикасы және инфрақұрылымы 
Ауыл шаруашылығы бұл аймақтағы негізгі қызмет түрі болып табылады. Жергілікті экономика мақта, жібек, құс еті және сүт өнімдерін өндіру мен өңдеуге негізделген.

 Көрнекі орындары 
Жиі жер сілкіністеріне қарамастан, Бардада бірқатар ортағасырлық сәулет құрылыстары сақталған:
1322 жылы салынған Ахмед Зочейбанидің мұнара кесенесі (Ахмед ибн Айюб әл-Хафиз Нахчивани жобалаған), екі бай безендірілген порталы және қарапайым және глазурленген кірпіштен жасалған өрнекті қаптамасы бар;
XIV ғасырдағы екінші кесененің қалдықтары (Ахсадан-Баба деп аталады);
Төрт мұнарасы бар Имамзаде кесенесі-мешіті, XVII-XIX ғасырлар;
Угурбейли мешіті.

 Дереккөздер 

Санат:Әзербайжан қалалары