Дашман табиғи қорығы

Дашман табиғи қорығы () — Қырғызстанның Жалалабат облысы Базарқорған ауданында орналасқан табиғи қорық.

 Орналасуы, шекаралары 
2012 жылы Қырғызстанда Дашман мемлекеттік табиғи қорығын құру туралы шешім қабылданды. Ол Жалалабат облысының Базарқорған ауданында орналасқан. Қорық жаңғақтың генетикалық қорын реликті және ерекше құнды ағаш түрі ретінде сақтау мақсатында құрылған.
Қорыққа «Қызыл-Үңкүр» орман шаруашылығы кәсіпорнының 5158,5 гектары, «Арстанбап-Ата» орман шаруашылығының 3031,1 гектары берілді. Барлығы: 8189,6 га. (жайылымдар, ормандар, жартастар, шөгінділер, шұңқырлар, жыралар).

Дашман мемлекеттік табиғи қорығының шекаралары:
Оңтүстік жағынан Сары-Таш және Қара-Үңкүр өзендерінің салаларынан Көк-Алма ауылы, Айры-Таш су айрықтарының бойымен Қызыл-су трактіне дейін.
Батыс жағынан Жарадар ауылы, Жарадар өзенінің бойымен Көктебе тауына дейін, су алаптарымен (2676,2 м.) Ақ-Қоргон өзеніне дейін.
Солтүстік жағынан Ақ-Қорған өзенінің бойымен шығысқа қарай Қара-Үңкүр өзенінің саласына дейін.
Шығыстан Сары-Таш өзенінен солтүстікке қарай Қара-Үңкүр өзенінің оң жағалауымен Қызыл-Үңкүр ауылы, пионер лагері, одан әрі Арпа-Ортөк өзені, Құмыш-су өзенінің саласына дейін.

 Сипаттама 
Қорықта грек жаңғағының ағашы, жабайы алма, жабайы алмұрт, алша, долана, жабайы шие, далалық шие, пісте, бөріқарақат, арша, кәдімгі шетен, өрік сияқты сирек өсімдіктер түрлері орналасқан.
Қорық аумағында орманның 12 түрі анықталған. Қазіргі уақытта қорық аумағында ағаштар мен бұталардың 60-тан астам түрі кездеседі. Шөптесін өсімдіктер тізімінде 40-тан астам түрлері бар. Теңіз деңгейінен 2000-2500 м биіктікте жаңғақ-жеміс ормандарының белдеуінде арша түрлері өседі. 2700-3000 м-ден жоғары орналасқан қорықтың ормансыз ауданы биік таулы субальпілік шалғындар белдеуіне жатады және әлі күнге дейін жазғы жайылым ретінде қарқынды түрде пайдаланылады. Бұл санаттағы аумақтың жалпы ауданы 500 гектардан аз.

Дашман қорығының фаунасы өте нашар, себебі көптеген жануарлар мен құстарға азық болған тау жемістерін, әсіресе жаңғақтарды, жабайы алмаларды және жидектерді жаппай жинау, орманда шамадан тыс мал жаю және шөп шабу, орман алқаптарында ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру, дәрілік шөптерді жинау және т.б. күшті антропогендік қысым салдары әсер еткен. XX ғасырдың 90-жылдарында қорықта жабайы шошқалар, кірпілер, борсықтар, тіпті еліктер көптеп кездескен.
Жаңғақ-жеміс ормандарында мекендейтін құстардың түр құрамы мен саны да қазіргіден көп болды.

 Дереккөздер 

Санат:Қырғызстан саябақтары