Омаха (халық)

Омаха (өз атауы: umónhon) — АҚШ-тағы сиу тобының үндіс халқы (Небраска штатының батысындағы резервацияларда). Саны 1,5 мың адам. Атауы Умонхон (Umonhon) - «ағысқа қарсы» (тайпаның Миссури өзенімен жоғары көшуінің нәтижесінде пайда болған) сөзінен шыққан.

 Тілі 
Олар дегих тілінің омаха диалектісінде сөйлейді, оның орнына ағылшын тілі келді.

 Діні 
Сенушілердің діни байланысы: христиандар.

 Тарихы 
XVI ғасырдың басынан бастап омаха Қазіргі Айова штатына Огайо мен Уобаш өзендерінің аңғарларынан қоныс аударды. XVI-XVII ғасырларда этникалық аймақ Миннесотадағы Пайпстон  өзеніне дейін жетті, бірақ Дакоталардың қысымымен олар батысқа қарай шегінді.

XVII ғасырдың ортасында омаха Небраска штатындағы Боу Крик өзенінде, XVIII ғасырдың ортасында Миссуридің шығыс жағалауында үлкен Сиу өзенінің сағасында өмір сүрді. 1802 жылғы шешек эпидемиясынан кейін омаха санын 300 адамға дейін қысқарды, олар Оңтүстік Дакотадағы қазіргі Сиу-Сити қаласына қарама-қарсы Миссуридің оң жағалауына көшті.

 Кәсібі 
Олар ат үстінде бизон аулаумен және қолмен атқарылатвын егіншілікпен айналысты. Аңшылық пен балық аулау қосалқы роль атқарды. Негізгі коммерциялық пайда аң терісі саудасынан түсті. 
нобай|оңға|200px|Дәстүрлі киім киген Омаха, 1898 ж. 
Тамақтың көп бөлігін әйелдер қамтамасыз етті. Олар бұршақ, асқабақ, жүгері өсіріп, жеуге жарамды және дәрілік өсімдіктерді жинады.
Қазіргі омаха жалдамалы жұмыспен және шағын бизнеспен айналысады.

 Тұрмыс салты 
Екі фратрия (жер және аспан) 5 патрилиндік руға бөлініп, жазғы лагерьде өз орындарын алды. Тайпаның басында 2 көсем (әр фратриядан) және 7 мұрагерлік көсемнен тұратын кеңес және тайпалық фетиштерді сақтаушы 5 адам болды. Жасырын ерлер одақтары, полигиния (3 әйелге дейін) болды. Отбасы үлкен.

Тұрғын үйлері топырақпен, қабықпен жабылған жартылай қазба үйлерден тұрды. Дөңгелек жер үйлер болды, екі мұржасы бар қабықтан эллипсоидты тұрғын үйлер де салынды. Жорықтар кезінде олар типиде өмір сүрді.
Ерлер мен әйелдердің киімдері ою-өрнектермен безендірілген. Әйелдер алқа мен сырға таққан.

Дәстүрлі культтер — шамандық, аңшылық, әскери, аграрлық рәсімдердің қалдықтары, нагуализм, дамыған мифология болды.

 Дереккөздер 


Санат:АҚШ этникалық топтары
Санат:Америка халықтары