Михаил Иванович Брыжинский

Михаил Иванович Брыжинский (; 6 қазан 1951 жыл, Новые Турдаки, Мордва АКСР – 22 желтоқсан 2020 жыл) — мордва жазушысы, педагог, КСРО Жазушылар одағының мүшесі, Мордовия Республикасының халық жазушысы.

 Өмірбаяны 
Брыжинский мұғалім әкесі Иван Сергеевич Брыжинский мен анасы Надежда Андреевна Фатькина отбасында дүниеге келген. 1968 жылы ол Новые Турдаки орта мектебінде, кейін Мордовия педагогикалық институтының филология факультетінде білім алған. Әскерде қызмет етіп кеткен ол 1977 жылы туған ауылындағы мектепте ана тілі және әдебиеті мұғалімі болды.

Орыс пен мордваның Моңғол-татар шапқыншылығына қарсы шайқасқанын баяндайтын Брыжинскийдің «Половт» («Дабыл») атты тұңғыш хикаяты 1983 жылы жарыққа шықты. 1986 жылы ол Разин көтерілісі мен Алёна Арзамасская өмірбаянына негізделген орыстілді «Ради братий своих» («Өз бауырлары үшін») хикаятын, 1988 жылы ауылдағы өмір жайлы «Поклонись борозде» («Қарыққа бас изе») романын жариялаған. 1991 жылы ол «Эрямодо надобия» («Өмірден дәрі») атты мордва тіліндегі әңгімелер жинағын шығарды, оған «Заку-ун» триптихы және 2004 жылы шыққан «Пингень гайть» («Замандар шылдыры») эссесі кірді. Эсседе Брыжинский мордва халықтарының ғылым тұрғысынан шығу тегі жайлы баяндайды. 2008 жылы ол «Кирдажт» («Құрдастар») этнографиялық хикаятын шығарды: бұл шығармада ол көркемдік формада мордва халқының тарихы және ұлдардың есею дәстүрі жайлы жазады,  адамның мінезі мен дүниетанымының қалыптасуы және оның қоршаған ортамен байланысы жайлы сөз айтады. 

Брыжинский, оған қоса, «Орыс-эрзя мектеп сөздігінің» (2015)  және мордва әдебиеті туралы оқулық-хрестоматияның авторы ретінде белгілі. Хрестоматияны ол әйелі Надежда Никифоровнамен бірге басып шығарған болатын. 

Брыжинский 1990 жылдан бері КСРО Жазушылар одағының мүшесі еді. Ол РКФСР жалпы білімінің құрметті қызметкері, Мордовия Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2004), Мордовияның халық жазушысы (2014) атақтарына ие болған.  2020 жылғы 22 желтоқсанда Брыжинский қайтыс болды.

 Дереккөздер 

 Сыртқы сілтемелер 
 Михаил Иванович Брыжинский. Мордва әдебиетінің кітапханасы  (орысша)

Санат:Н. П. Огарёв атындағы Мордовия мемлекеттік университеті түлектері
Санат:Алфавит бойынша жазушылар
Санат:КСРО жазушылары
Санат:Алфавит бойынша Ресей жазушылары
Санат:XX ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:XXI ғасырдағы Ресей жазушылары
Санат:Мордовия жазушылары
Санат:Алфавит бойынша педагогтар
Санат:КСРО педагогтары
Санат:Эрзя жазушылары
Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері