Орхон өзені

Орхон — Моңғолиядағы ең ұзын өзен. Хангай тауларынан басталып, Селенга өзеніне қосылады. Ұзындығы – 1124 км, су алабы – шамамен 132 835 км². Өзен Архангай облысы, Өвөрхангай облысы, Булган облысы, Дархан-Уул облысы мен Сэлэнгэ облысы арқылы ағып өтеді.

 Бастауы 
Орхон өзені Архангай облысының Цэнхэр ауданындағы Суврага Хайрхан тауынан бастау алады. 

 Гидрологиясы 
Орхон негізінен қар, мұздық және жаңбыр суларымен қоректенеді. Су тасу кезеңі — көктемнің соңынан жаз ортасына дейін. Орташа жылдық су шығыны – шамамен 66 м³/сек. Жоғарғы бөлігіне Улаан Цутгалан сарқырамасы орналасқан.

 Маңызы 
Өзен бойында Қарақорым және Қара Балғас секілді тарихи қалалар орналасқан. Ауыл шаруашылығы мен ирригациялық мақсатта пайдаланылады. ЮНЕСКО Орхон аңғарын Бүкіләлемдік мұралар қатарына қосқан.

 Салалары 
Орхон өзенінің негізгі салалары:
 Тамир өзені
 Туул өзені
 Хараа өзені

 Қызықты дерек 
Орхон атауы көне түркі жазуларында кездеседі. Осы өзен бойынан Күлтегін, Білге қаған ескерткіштері табылған.

 Дереккөздер 
https://en.wikipedia.org/wiki/Orkhon_River
https://www.adb.org/sites/default/files/institutional-document/618776/mongolia-country-water-security-assessment_0.pdf
Монгол Улсын усны нөөцийн тайлан, 2021

Санат:Моңғолия өзендері