Сирил Рамафоса мен Дональд Трамптың Ақ үйдегі кездесуі (2025)

Сирил Рамафоса мен Дональд Трамптың Ақ үйдегі кездесуі (2025) () — 2025 жылғы 21 мамырда Америка Құрама Штаттарының президенті Дональд Трамп пен Оңтүстік Африка президенті Сирил Рамафоса Вашингтон, Колумбия округіндегі Ақ Үйдің Овал офисінде тікелей эфирде көрсетілген даулы екіжақты кездесу өткізді.

Көтерілген тақырыптардың қатарында Оңтүстік Африкадағы жер реформасы мен фермерлерге жасалған шабуылдар сияқты даулы мәселелер болды, олардың соңғысы Трамптың айтуынша, ақ нәсілді фермерлерге пропорционалды емес түрде әсер еткен. Сондай-ақ, Трамп Оңтүстік Африкадағы африканерлерге қатысты "ақ нәсілділерге жасалып жатқан геноцид" туралы мәлімдемелермен Рамафосаны бетпе-бет келтірді, бұл мәлімдемелерді Рамафоса және Оңтүстік Африка делегациясының басқа мүшелері қатты түрде жоққа шығарды.

 Тарихы 
Кездесу Оңтүстік Африка Республикасы мен Америка Құрама Штаттары арасындағы нашарлап бара жатқан дипломатиялық қатынастар аясында өтті. 2025 жылы Трамп қызметке кіріскеннен кейін, Оңтүстік Африкаға сыртқы көмекті тоқтату туралы жарлыққа қол қойып, ақ нәсілді оңтүстік африкалықтарға арналған босқындар бағдарламасын іске қосты. Бұл қадам Рамафоса қол қойған, үкіметке этникалық азшылықтарға тиесілі — яғни елдегі ауыл шаруашылығы жерлерінің көп бөлігіне иелік ететін ақ нәсілді африканерлерден — жерлерді тартып алуға мүмкіндік беретін даулы жер заңының қабылдануынан кейін жасалды. Трамп әкімшілігі Оңтүстік Африка үкіметін «ақ нәсілділерге жасалып жатқан геноцидке» қатысы бар деп бірнеше рет айыптады, алайда бұл пікірді Оңтүстік Африка үкіметі мен сот органдары жоққа шығарды. Наурыз айында Мемлекеттік хатшы Марко Рубио Оңтүстік Африканың АҚШ-тағы елшісі Ибрагим Расулды Трамп әкімшілігін ақ нәсілділердің үстемдігін насихаттауда айыптағаннан кейін, оны персона нон грата деп жариялады. Сонымен қатар Трамп Оңтүстік Африка тауарларына 31% кедендік тариф енгізді, бұл халықаралық ауқымдағы тарифтер сериясының бір бөлігі болды.

Рамафоса бұл кездесуді екіжақты қатынастарды қайта қалпына келтіру және Оңтүстік Африканың экономикалық әрі дипломатиялық қиындықтарын тиімді шешуге бағытталған жан-жақты сауда келісімін талқылау үшін пайдалануды көздеді. Кездесуге келгенде, өз ұстанымын нығайту және сонымен қатар екі ай бұрын Украина президенті Владимир Зеленский Овал кеңседе тап болған ықтимал текетіреске қарсы өзін қорғау үшін танымал іскер басшылар мен спорт қайраткерлерін қоса алғанда, әртүрлі өкілдер тобын ертіп келді.

 Кездесу 
нобай|Толық кездесу (Трамп видео монтажды 21:07-де көрсетеді.)
Кездесу жылы жүзбен басталып, Трамп пен Рамафоса гольф туралы әңгімелесті. Трамп Оңтүстік Африканың гольф ойыншыларын мақтады, ал Рамафоса Трампқа елдің гольф алаңдары туралы 14 кг салмақтағы гольф кітабын сыйлады.

Кездесу басталғанына шамамен жиырма минут өткеннен кейін, Рамафоса Трампқа «Оңтүстік Африкалықтардың дауыстарына құлақ түріп, африкандарға қарсы жойқын қылмыс болған жоқ екенін түсіну керек» дегеннен кейін, Трамп өз қызметкерлеріне Овал кабинетіндегі жарықты төмендетуді бұйырды да, видео көрсету үшін дайындалды. Бұл видео Оңтүстік Африканың оппозициялық саясаткерлері Джулиус Малема мен Джейкоб Зуманың сөздерінен құралған, сонымен бірге даулы Dubul' ibhunu әні шырқалды. Кейбір бұқаралық ақпарат құралдары бұл видеоны Рамафосаны «тосын шабуылға алу» әрекеті деп сипаттады.

Трамп кейін Рамафосага Оңтүстік Африкадағы фермерлерге жасалған кісі өлтірулер туралы деп мәлімдеген газет материалдарының топтамасын көрсетті. Рамафоса Оңтүстік Африканың демократиялық көппартиялық мемлекет екенін және зорлық-зомбылықты қолдаған саяси тұлғалардың тек азшылық екенін айтты.

Қатардың Пентагонға берген ұшағы туралы сұралғанда, Трамп NBC арнасының журналисті Питер Александрды тақырыптан тыс сұрақ қойды деп сөкті және NBC-ні сынға алды. Сондай-ақ, ол былай деді: «Брайан Робертс пен сол орынды басқаратын адамдар тергелуі тиіс». Рамафоса Трампқа сыйлық ретінде ұшақ бермегені үшін кешірім сұрады, оған Трамп: «Құдай қалап, берер едіңіз» деп жауап берді. Кездесу кезінде Рамафосамен бірге болған Оңтүстік африкалық кәсіпкер Йоханн Руперт былай деді: «Бізге технологиялық көмек керек. Әрбір кішігірім полиция бөлімшесіне Starlink және дрондар қажет».

Келесі күні Трамп кездесуде көрсеткен және ақ нәсілді фермерлердің жерлеуі деп мәлімдеген скриншоттың Конго Демократиялық Республикасыдағы Гома қаласындағы көтеріліс шабуылынан кейін 2025 жылдың 3 ақпанында Reuters агенттігі түсірген видеодан алынғаны анықталды.

 Реакциялар 
Оңтүстік Африка баспасөзі мен халқының көпшілігі Рамафосаны бұл оқиғаны кеңінен «тосын шабуыл» деп сипатталған жағдайда сабырлық пен сыпайылық танытқаны үшін мақтады. Алайда кейбір сарапшылар мен оппозиция өкілдері оны Трамптың арандатуларына жеткілікті қатаң жауап бермегені үшін сынады, сондай-ақ ол сапарға белгілі ақ нәсілді кәсіпкерлер мен спорт өкілдерін ертіп барғаны — Трамптың көзқарасын еріксіз түрде қолдағандай әсер қалдырды деп есептеді. Оңтүстік Африкада кейбіреулер Рамафосаның Трамптың мәлімдемелеріне қарсы жеткілікті дәлелді жауап бермегеніне реніш білдірді, ал басқалары оның сабырлығы мен дипломатиялық тәсілін жоғары бағалады. Рамафосаның кеңсесі бұл сапарды жалпы алғанда «сәтті» деп бағалады. Екі ел арасындағы сауда келіссөздері жалғасып жатқанымен, Рамафоса екіжақты қарым-қатынастарды қайта жаңғырту қажеттігін атап өтті.

Кездесуден кейін Канаданың Премьер-министрі Марк Карнидің кеңсесі мәлімдеме жасап, Карни мен Рамафоса «Канада мен Оңтүстік Африка арасындағы берік әрі дамып келе жатқан серіктестікті, соның ішінде орман өрттерін басқару, технология, сауда және инвестиция салаларындағы ынтымақтастықтың артып келе жатқанын» талқылағанын хабарлады.

 Тағы қараңыз 
 Владимир Зеленский мен Дональд Трамптың Ақ үйдегі кездесуі (2025)

 Дереккөздер 

Санат:2025 жылғы АҚШ-тағы жанжалдар
Санат:2025 жылдағы АҚШ саясаты
Санат:2025 жылдағы халықаралық қатынастар
Санат:2025 жылдағы Вашингтон
Санат:2025 жыл мамырдағы АҚШ
Санат:2020 жылдардағы дипломатиялық дағдарыстар
Санат:Дипломатиялық оқиғалар
Санат:Ақ үй тарихы
Санат:Сирил Рамафоса
Санат:Джей Ди Вэнс
Санат:Пит Хегсет
Санат:Илон Масктың саяси әрекеттері
Санат:АҚШ-Оңтүстік Африка Республикасы қатынастары
Санат:2025 жылдағы Оңтүстік Африка Республикасы
Санат:Оңтүстік Африка Республикасындағы қылмыс
Санат:Оңтүстік Африка Республикасындағы фермалар
Санат:Оңтүстік Африка Республикасындағы өлтірулер
Санат:Ақ нәсілділер геноциді туралы қастандық теориясы
Санат:АҚШ-тағы ақ нәсілді ұлтшылдық
Санат:Трамптың екінші әкімшілігіне қатысты даулар