Бидайық асар қалашығы

Бидайық асар қалашығы ( б. д. д. І мыңжылдықтың соңы - б. д. ІV ғ.) – Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археологиялық ескерткіш. 

 Орналасқан жері 
Қармақшы ауданы, Жосалы кентінен оңтүстік-батысқа қарай 65 км жерде орналасқан. 

 Сипаты 
Теңіз деңгейінен биіктігі 101 м. 1948 жылы  Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясы (С.П. Толстов) ашқан, 1973, 1976, 1978 жылдары Хорезм археологиялық-этнографиялық экспедициясы (Л.М. Левина) зерттеген. 2005 жылы ҚР ҰҒА АИ ШРАЭ (Ж. Құрманқұлов) қайта зерттеп, географиялық координаттарын анықтап және суретке түсірді.
Екінші рет жүргізілген алдын ала барлау жұмыстары барысында қатты бүлінген екі ярусты қала екендігі анықталды.
Сақталған биіктігі 6,5 м, өлшемдері 220х110 м болатын орталық алаң үш жағынан екінші алаңмен (биіктігі 7,5 м-ге дейін жетеді) қоршалған, сондай-ақ, оның үшінші бөлігі бар, ол орталық алаңға солтүстіктен жалғасып жатыр. Қамал қабырғалармен (биіктігі 16 м-ге дейін жетеді) шектелген, ол тікбұрышты, аумағы 65х53 м.
Қазба жұмыстарының барысында (Л.М. Левина) ескерткіштің жалпы стратиграфиясы алынды, құрамына қамал жоспары мен фортифкация құрылыстары енген, кемінде  17 күрделі құрылыстың болғандығы анықталды. Қалашықтың үш бөлігі де материктік қабатқа дейін қазылғанымен (мәдени қабаттардың қалыңдығы 10,5 м), төменгі құрылыс көкжиегі  жеткілікті зерттелген жоқ. Дегенмен, Бидайық асар қалашығы, қоныстан және обалар қорымдарынан алынған материалдаға қарағанда б. д. д. VII-VI ғасырларда өмір сүрген.
Үстіңгі мәдениет қабаттары б.д. III-IV ғасырларға мерзімделуі мүмкін.Қ 18 Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы. Қызылорда облысы. – Алматы: Аруна, 2011. – 504 б. ISBN 9965-26-382-5

 Дереккөздер 

Санат:Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері
Санат:Қазақстан көне қалалары
Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері