Алеут тілі

Алеут тілі (Aleut language, ескір. унанган тілі ) — палеоазияттық тілдер отбасының эскимо-алеут тобына кіреді, жалғамалы (агглютинативті) полисинтетикалық тілдерге жатады.

 Референтті халық 
Референтті халық: алеуттер; өз атауы – алеут.

 Географиялық таралуы 
Ресей Федерациясындағы алеут тілінің ана тілінде сөйлейтіндер Командор архипелагының құрамына кіретін Беринг аралындағы Никольское ауылында және Камчатка түбегіндегі Петропавл-Камчатский қаласында тұрады. Құрама Штаттардағы алеут тілінің ана тілінде сөйлейтіндер Алеут аралдарында, Прибилов аралдарында және Аляскада тұрады.
2010 жылғы халық санағы бойынша Ресей Федерациясындағы алеуттердің жалпы саны 482 адамды құрады, бірақ тек үш сөйлейтін адам қалды. Шамамен 2000 американдық алеуттердің 340-қа жуығы сол тілде белгілі бір дәрежеде сөйлейді.

 Диалектісі 
Алеут тіліне төрт диалекті кіреді: уналашк (шығыс), меднов (медновский алеуттерінің тілі), аткинск және беринговс.
Диалектілер арасындағы фонетикадағы, грамматикалық құрылымдағы және лексикадағы айырмашылықтар елеусіз және әртүрлі аралдардағы алеуттар арасындағы өзара түсіністікке кедергі келтірмейді.

 Жазуы 
Ежелгі Алеут жазуының белгілері табылған жоқ. Кириллицаға негізделген Алеут жазуын XIX ғасырдың басында орыс миссионерлері И.Е.Венеаминов пен Я.Е.Нецветов құрды, бірақ Алеут аралдары АҚШ-тың иелігіне өткеннен кейін ол жоғалды, тек 1970 жылдардың ортасында Алясканың жергілікті тілдерді зерттеу орталығы латын негізіндегі алфавитті енгізді.

1930 жылдардың басында КСРО-да алеуттердің латынша әліпбиінің жобасы әзірленді, бірақ ол бекітілмеді. 1990 жылдардан бастап Ресей Федерациясында (Беринг аралындағы жалғыз мектепте) алеут тілі үшін кириллица әліпбиі қолданыла бастады.

 Дереккөздер 

Санат:Ресей тілдері