Миния (өзен)

Миния () — Литваның батысындағы өзен. Неман өзенінің оң және төменгі саласы. Өзеннің ұзындығы 213 км, су жиналатын алабының ауданы 2980 км².

 Бастауы және сағасы 
Өзеннің бастауы Жямайт төбешігінде (Дидово көлінде) орналасқан. Төменгі ағысында Неман тармағымен қосылып, атырауды құрайды. Негізінен жаңбыр суымен қоректенеді. Өзен бойында Гаргздай және Приекуле қалалары орналасқан.

 Гидрологиясы 
Миния өзені Тяльшай, Плунге, Кретинга, Клайпеда және Шилуте аудандары арқылы ағып өтеді және Нямунас өзенінің оң жақ саласы болып табылады.
Өзеннің ұзындығы 213 км, су жиналатын алабының ауданы 2978 км². Ол Тяльшяй қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 14 км жерде Сидяклис көлінен басталады. Плоуотиналис, Дидовас көлдері арқылы ағады, Алкупис сағасынан төмен солтүстік-шығысқа, Салантас саласынан оңтүстікке қарай ағады. Өзен сағасы Нямунас өзенінің оң жағалауынан 3 км қашықтықта орналасқан. Салантас өзенінің сағасынан төмен салалар сол жағында. Жоғарғы және төменгі ағысында арна өте бұралған.

Өзен арнасының ені Салантас саласына дейін 20-25 м, ағысы орта есеппен 30-35 м, төменгі ағысында Ланкупяй ауылынан төмен 50 м-ге дейін жетеді.
Салантас тармағына дейін өзен арнасында көптеген тастар, қойтастар мен жыралар бар. Әсіресе, өзеннің Сталгенай ауылынан Науясодис ауылына және Дибуряй ауылынан Пуидогалис ауылына дейінгі учаскелерінде тастар көп. Өзеннің басым тереңдігі 1,5-3 м, Ланкупяй ауылынан төмен 6-7 м. Орташа еңісі 86 см/км (төменгі аймақтарда 3-5 см/км).

Жоғарғы және орта ағысындағы жағалаулардың биіктігі 1-3,5 м, кей жерлерде 15 м-ге дейін жететін жартастар бар. Төменгі ағыстарда жағалаулардың биіктігі небәрі 0,5 м, сондықтан елді мекендер бөгеттер арқылы су басудан қорғалған. Алқаптың орташа ені 0,6-1 км. Приекуле қаласынан төмен алқап таяз және бірте-бірте толығымен жойылады.
Ағынның басым жылдамдығы 0,1-0,2 м/с. Гаргздай қаласының астында ағын баяу. Өзен бассейніне Литвадағы басқа өзен бассейндеріне қарағанда жауын-шашын көп түседі.

Вайнайчяй ауылы тұсында су шығыны (сағасынан 155 км), максимум 83,4 м³/с, орташа 5,12 м³/с, жазда ең азы 0,006 м3/с, қыста ең азы 0,08 м³/с; Картиана қаласында (сағасынан 93 км): максимум 265 м³/с, орташа 15,4 м³/с, жазда ең азы 0,46 м3/с, қыста ең азы 0,22 м³/с.
Сағадағы судың орташа шығыны 38,7 м³/с. Миния өзені жыл бойы су деңгейінің үлкен ауытқуымен сипатталады. Құрғақ маусымда өзен өте таяз болады, бірақ жаңбырдан кейін ағынның жылдамдығы қысқа уақытқа 40 есеге артуы мүмкін. Су деңгейінің ауытқу амплитудасы жоғарғы ағысында 4 м шамасында, төменгі ағысында 1,5 м шамасында. Өзен әсіресе күзде қарқынды жаңбырлы су тасқынымен сипатталады. Су тасқыны қыста да жиі болады, әсіресе ерігеннен кейін. Көктемде жалпы жылдық ағынның 32%-ы, жазда 10%-ы, күзде 29%-ы, қыста 29%-ы өзеннен төмен қарай ағады.

 Салалары 
Сол жақ салалары: Пала, Алантас, Увелса, Аглуона, Вейвиржас, Тененис.
Оң жақ салалары: Саусдаравас, Бабрунгас, Мишупе, Салантас.

 Галерея 

 Дереккөздер 

Санат:Литва өзендері