Вашгирд

Вашгирд (; 2024 жылға дейін - Файзобод) — қалалық типтегі кент (2000 жылдан бастап), Тәжікстанның республикалық бағыныстағы Файзабад ауданының әкімшілік орталығы.

 Географиялық сипаттама 
Елді мекен Тәжікстан астанасы Душанбеден шығысқа қарай 50 шақырым жерде орналасқан және онымен М41 тас жолы (Душанбе-Хорог) арқылы байланысады. Елді мекен Рашт аңғарында, Илак өзенінің (Әмудария бассейнінің бөлігі, Кафирниган өзенінің саласы) жоғарғы ағысында, Хиссар жотасының оңтүстік сілемдерінің етегінде орналасқан.

 Тарихы 
Вашгирд — Тәжікстандағы ең көне қоныстардың бірі. Ол зороастризмнің қасиетті кітабы «Авестада» және Фирдоусидің ұлы поэмасы «Шахнамада» айтылады. Сол кезде Файзабад Виса, Висагирд немесе Вашгирд деп аталған. Ол Хутталан аудандарының бірінің астанасы болған, ал VII ғасырда араб иеліктерінің шекаралас қаласы болған. X-XII ғасырларда Вашгирд аймақтағы ең ірі қалалардың бірі және ғылыми орталық болған. Уақыт өте келе ол өз мәртебесін жоғалтып, провинциялық қоныс болды. Дегенмен, қазіргі қала ежелгі Вашгирдтің жанында орналасқан. XVII ғасырдан 1969 жылға дейін ол Дарагиян ауылы ретінде белгілі болды.

Археологтар шежірелерде аталған Вашгирдті Сары-Мазар ауылының маңындағы Калай-Сангин қонысынан тапты.
Қалашықты зерттеу бұл елді мекеннің ежелгі дәуірін растады. Ең көне мәдени қабаттар ежелгі дәуірге жатады. 80 гектар аумақты алып жатқан қоныста шахристан, цитадель, бекініс қабырғалары және орлар болған. Жақын маңдағы төбелер - 9-12 ғасырлардағы араб авторлары айтқан аңызға айналған «жеті жүз бекіністің» қалдықтары да қоныстың құрамына кіреді.

 Экономикасы және инфрақұрылымы 
Мұнда «Ориенбанк» ААҚ филиалының ғимараты, «Тоджиктелеком» ААҚ, телефон станциясы, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық мемлекеттік унитарлық кәсіпорны, су шаруашылығы, 90 тұрмыстық қызмет көрсету пункті, 10 қоғамдық шайхана, орта білім беру мекемелері, мәдениет сарайы, орталық кітапхана, балалар кітапханасы, өнер мектебі, халық театры, орталық аурухана, емхана, 9 дәріхана орналасқан.

 Дереккөздер 

Санат:Файзабад ауданы елді мекендері