Нарва қамалы

Нарва қамалы немесе Герман қамалы  () — Эстонияның Нарва қаласындағы, Нарва өзенінің жағасында орналасқан ортағасырлық қамал.

 Тарихы 
Нарва қамалының салынған уақыты туралы нақты ақпарат жоқ. Тарихшылар бекініс XIII  ғасырдың ортасында даттардың ағаштан салған растайды. Бір ғасырдан кейін қала сауда артықшылықтарына ие болып, ағаш ғимараттар тас қабырғалар мен мұнараларға ауыстырылды.
нобай|оңға|200px|Нарва қамалы     
Маңызды сауда жолдарының қиылысындағы әдемі, сенімді бекініс орыс көршілеріне мүлдем ұнамады. Новгородтықтар мен Псковтықтар оны бірнеше рет өртеп, жоюға тырысты. Дания королі Нарвадағы шекаралық қамалдың төңірегінде билік еткен үздіксіз қақтығыстардан шаршап, бұл жерді Ливон орденіне сатуға шешім қабылдады. Жауынгерлік рыцарлар бірден құрылымды нығайтуға, бірнеше қорғаныс шебін орнатуға, көтергіш қақпалар орнатуға және оның айналасына терең ор қазуға кірісті. Шабулдар біраз уақытқа тоқтатылды, бірақ Ливон соғысы кезінде Нарва қамалын орыстар басып алды.

Содан кейін оны шведтер қайтарып алды, бірақ көп ұзамай Солтүстік соғыстан кейін ол қайтадан орыстардың қол астына өтті. 1918 жылы Ресей империясы құлағаннан кейін қамал Эстония Республикасының меншігі болды. Бірақ 1918 жылдың 3 наурызында бекіністі 1918 жылдың 19 қарашасына дейін иемденген неміс әскерлері басып алды. Ол кезде қамалда неміс әскерлерінің гарнизоны болған.

Нарва бекінісі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қатты зақымдалды. Герман мұнарасы толығымен дерлік жойылды. Бірақ қазірдің өзінде 1950 жылы қалпына келтіру жұмыстары басталды. Бүгінде қамалдаа Нарва мұражайы орналасқан.

Нарвадағы қамал өз тарихында Ресейді бірнеше рет айналып өтіп, ақыры өзінің бастапқы орнына, екі мемлекетті бөліп тұрған өзен жағасына оралды.

 Сипаттама 
нобай|оңға|200px| 
Қамалдың ең көне бөлігі төрт қанаттан құралған «конвент» деп аталады, олардың барлығы бірге тіктөртбұрышты құрайды. Бұл биік тастан жасалған ғимараттар Ливон орденінің ағайынды рыцарларының тұрақты тұруына арналған. Батыс қанатында жатын бөлме («дормитория») мен асхана бар. Солтүстік-батыс бұрышында әйгілі «Ұзын Герман» мұнарасы орналасқан. Оның барлық сегіз қабатында мұражай экспозициясы орналасқан, бірақ онда лифт жоқ — баспалдақпен 51 метр биіктікке көтерілу керек.

Өзен жағасында конвенцияға Шығыс қапталдағы мұнара іргелес орналасқан. Әрі қарай, жағалау бойымен төмен қабырға созылып жатыр, оның артында Солтүстік аула орналасқан. Бұл күндері ол түрлі ойын-сауық іс-шараларын өткізетін орынға айналды.
Монастырьдің батысында орналасқан қамал аймағының қалған бөлігінде қабырғалар мен жабық жауынгерлік галереясынан басқа, тек ішінара қалпына келтірілген Ұлы тас залы мен екі кішкентай бұрыштық мұнара бар.

Көптеген бомбалаулар мен шабуылдарға қарамастан, қамалға жақын орналасқан кейбір бастиондар аман қалған. Бұл бекіністердің ішінде ең әсерлісі — Виктория. Қазір бұл бастионның ішінде жарқанаттардың үлкен колониясы тұрады.

 Көркем галерея 
Нарва мұражайының кескіндеме коллекциясы бөлек-галереяда сақталған. Ол XVIII ғасырда салынған Глория бастионының бұрынғы мылтық қоймасында орналасқан. 

Картиналар көрмесінде XIX ғасырда жұмыс істеген Нарва археологиялық қоғамының коллекциялары көрсетілген – онда XVII-XVIII ғасырларда салынған қала тұрғындарының көптеген портреттері жинақталған. Сонымен қатар, мұнда Нарвадан шыққан саудагер Сергей Лаврецов пен оның әйелі Глафираның экспонаттары сақталған. 

Ерлі-зайыптылар ұлы орыс суретшілерінің картиналарын жинады. Келушілер Айвазовский, Маковский, Шишкин және басқа да классиктердің шығармаларын тамашалай алады. Олардың топтамасында эстон суретшілерінің туындылары да бар.

 Галерея 

 Дереккөздер 

Санат:Эстония қамалдары