Феттер

Феттер (көне грекше: θῆτες, латынша транскрипциясы: thêtes, жекеше: θής — thēs, мағынасы — "жалдама жұмысшы", "жалшы"Wilhelm Gemoll: . G. Freytag Verlag/Hölder-Pichler-Tempsky, München/Wien 1965.) — ежелгі Афинада Солон реформасына сәйкес төртінші (пентакосиомедимндер, салт аттылар, зеугиттерден кейінгі) азаматтардың ең төменгі әлеуметтік табы болған. Поллукс теттерді жалдамалы жұмысшылар ретінде сипаттайды; ал Гомер шығармаларында олар — жалдамалы ауыл шаруашылығы жұмысшылары ретінде.Claude Vial, , Paris, Armand Colin, 2008, 240 p. (ISBN 978-2-200-35432-9), p. 215-216.

Феттер — жалдамалы еңбекақы үшін жұмыс істегендер немесе жылдық табысы 200 медимннен кем болғандар (немесе соған баламалы табысқа ие болғандар) кірген: ұсақ жер иелері, жалға алушылар, кедей шаруалар, күндік жалдамалылар, қаланың кедейлері.. (Салыстырмалы түрде, пентакосиомедимн мен фет арасындағы табыс айырмашылығы кейде небәрі 2,5 есеге дейін төмендеген.)

Феттер салықтан босатылған. Феттер бастапқыда тек белсенді сайлау құқығына ие болғанымен, мемлекеттік лауазымдарды иеленуге құқылы болмаған. Олар Халық жиналысының мүшелері болса да, гоплиттермен салыстырғанда олардың саяси салмағы әлдеқайда төмен болған. Өйткені, сыртқы саясатқа қатысты мәселелерде қару асынып іске асыра алмайтын адам өзі-ақ артта қалуы тиіс деген түсінік болған.Jochen Bleicken: . 4. Auflage. Ferdinand Schöningh, Paderborn/München/Wien/Zürich 1995, S. 27. 

Б.з.д. IV ғасырда феттер іс жүзінде мемлекеттік лауазымдарға қол жеткізген. Әскерде олар жеңіл қаруланған жауынгерлер, матростар, ескекшілер болып қызмет еткен, тылдық міндеттер атқарған. Халық жиналысына және қазылар сотына қатысу құқығы болған. Афина мемлекетінің әрі қарай демократиялануы және флот рөлінің күшеюіне байланысты Фемистокл, Перикл және Клеон дәуірінде феттердің саяси‑әскери рөлі айрықша артты. «Феттер» ұғымы бұрынырақ, Гомер дәуірінде (б.з.д. XI‑IX ғғ.) ру‑қауымдық байланысын жоғалтқан, жарлы болған азаматтарды білдірген.

Ламия соғысында Афинаның жеңілісінен кейін он екі мың фет азаматтық құқықтарынан айырылып, қаладан қуылды. Алайда, зерттеушілер арасында бұл сан барлық феттерді қамтыды ма, әлде тек Афинадан кеткен бөлігін ғана білдіре ме — деген мәселе бойынша пікірталас бар. Қалғандары қалада қалған болуы мүмкін.

 Дереккөздер 

Санат:Солон реформалары
Санат:Ежелгі Афина