Сыған тілі

Сыған тілі (Gipsy / Romany language) үндіеуропалық тілдер отбасының үнді (үнді-арийлік) тобына кіреді, тілдердің қопарылма (флективті) түріне жатады (агглютинацияға бейімділікпен).

 Референтті халық 
Референтті халық: сығандар; өз атауы – рома (адамдар).

 Географиялық таралуы 
Сығандардың ата-бабалары Үндістан жерінен шыққан. Бастапқыда олар Иран мен Египетте қоныстанып, ΙΙ мың. басында Балқан түбегі мен Африканың солтүстігіне қарай жылжыды. ХІІ-ХV ғғ. сығандар Еуропаға, ХІХ ғ. Солтүстік және Оңтүстік Америка мен Аустралияға қоныстанды. Сығандар әлемнің барлық дерлік елдерінде үлкен немесе шағын топтар болып, кезбе өмір салтына байланысты есепке алу өте қиын.

Сыған тілінде сөйлейтіндердің саны шамамен:
{|
| valign="top" |
Румыния: 621 573

Болгария: 325 343

Мажарстан: 315 583

Түркия: 280 000

Франция: 215 000

Грекия: 160 000

Сербия: 147 604

Ресей: 128 197

Словакия: 105 700

Германия: 85 000

Солтүстік Македония: 53 900Украина: 47 600

Италия: 42 000

Аустрия: 20 000

Хорватия: 16 975

Польша: 12 850

Босния және Герцеговина: 12 583

Албания: 12 000

Бельгия: 10 000

Швеция: 9500

Молдова: 9323

Черногория: 8305Беларусь: 6848

Чехия: 5135

Латвия: 4983

Словения: 3246

Финляндия: 3000

Нидерланд: 3000

Литва: 2115

Дания: 1500

Эстония: 1100

Ұлыбритания: 1000

Испания: 1000

 Диалектісі 
Сыған тілі шет тілдік ортада қолданылып және дами отырып, онымен байланыста болатын тілдер өз ықпалын тигізетініне қарамастан, үндіарийлік сөздік қорын және байырғы белгілерін сақтап қалды.

Ерекше қарқынды лингвистикалық байланыстардың нәтижесінде, ең алдымен, құпия тілдер ретінде қолданылатын бірнеше аралас сыған диалектілері (Ұлыбритания, Испания және Португалия, Скандинавия елдерінің және басқалардың диалектілері) қалыптасты. Соңғы онжылдықтарда лингвисттердің бірнеше топтары тарихи дамуға негізделген лингвистикалық тұрғыдан сыған диалектілерінің жаңа классификациясын жасады. Осы жіктеу бойынша диалектілер мынадай топтарға бөлінеді:
Солтүстік сыған диалектілері;
Орталық еуропалық сыған диалектілері;
Балқандық сыған диалектілері;
Влах диалектілері.

 Жазуы 
Сығандардың алғашқы жазбалары 16 ғасырға жатады және олар Батыс Еуропа гуманистерінің еңбектеріндегі шағын сөздіктер мен жеке сөз тіркестерінің аудармалары болып табылады. Стандарттаудың бірінші әрекеті 1920 жылдары КСРО-да жасалды, әдеби тілдің негізі ретінде солтүстік орыс диалектісі қолданылды. 1927–38 жылдары 250-ден астам кітап жарық көрді. 1927 жылдан бастап КСРО сығандары Ґ ґ әрпін қосып, Щ щ және ъ (орыс сығандарының диалектісі) әріптерін алып тастау арқылы орыс тілінің негізіндегі әліпбиді қолданды.

Орыс сығандарының алфавиті:
А аБ бВ вГ гҐ ґД дЕ еЁ ёЖ жЗ зИ иЙ йК кЛ лМ мН нО оП пР рС сТ тУ уФ фХ хЦ цЧ чШ шЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ я

 Дереккөздер 

Санат:Ресей тілдері
Санат:Еуропа тілдері