Бузигтер

Бузигтер — Аттикада өмір сүрген ежелгі грек ақсүйектер тегі. Бұл әулеттің негізін қалаушы ретінде мифологиялық кейіпкер Бузиг есептеледі, оған мойынтіректі ойлап тапқан деген сенім бар. Бузигтер діни қызметкерлер болған: бұл әулеттің бір тармағы жергілікті егіншілік культін бақылап отырды. Әулеттің ең танымал өкілдері Перикл мен оның әкесі Ксантипп. Антикалық авторлар бұл әулетке б.з.д. V ғасырдың соңында өмір сүрген шешен Демостратты да жатқызады. Бұл әулеттің Элефсиннен шыққан болуы ықтимал, бірақ оның бір тармағы Афинаға көшіп келген. Олар Холарг демінде тұрған. Бузигтер б.з.д. VI ғасырдан бастап Писистратидтер және Алкмеонидтермен тығыз байланыста болған.Heinrich Wilhelm Stoll: Buzyges. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie Band 1,1, Leipzig 1886, Sp. 839

Бузигтер жыл сайын егін егу рәсімін ашу міндетін атқарған. Август Моммзеннің айтуынша, Эпименид бұл әулеттің негізін қалаушы немесе кеңейтуші болған, өйткені ол кейбір деректерде «Бузиг» немесе соқаны ойлап тапқан деп аталған. Моммзеннің пікірі бойынша, бұған дейін Бузигтердің арасында Деметра мен Элефсин культінен тәуелсіз дін болған, ол ауылшаруашылыққа бағытталған Афинаға және, мүмкін, Зевске негізделген. Кейінгі реформаның нәтижесінде Бузигтердің құлшылығы Элефсиндегі Деметра құлшылығымен біріктірілген сияқты. Бұл Прероэсийлерде (Афинадан Элефсинге дейінгі шеру, оның барысында үш қасиетті соқалау рәсімі өткізілген) Афина мен Деметраға арналған соқалау рәсімдері біріктірілді. Афина-Элефсин мемлекетінің заңы осы рәсімдер кезінде Бузигтердің бүкіл Аттикаға хабарлауымен орындалған. Бузигтер қасиетті малды күтіп-баптап, Элефсинде соқалау рәсімдерін жүргізген.AUGUST  MOMMSEN. "Heortologie; antiquarische Untersuchungen über die städtischen Feste der Athener" LEIPZIG, DRUCK  UND  VERLAG  VON  B.  G.  TEUBNER. 1864. 

Элефсин рәсімдері егінге құдайлардың қолдауын сұрауға арналған дәстүрдің бір бөлігі болған. Әсіресе, егіннің шықпай қалған жылдарында адамдар қасиетті жерге барып, күнәларын мойындап, құдайларды ашуландырған немесе ренжіткен әрекеттері үшін өкініш білдіріп, кешірім сұраған. Прероэсий мерекесі кезінде Бузигтер жерді соқалау барысында қарғыс сөздер айтқан, ал бұл қарғыстарды бұзылған заңдарды бұзған адамдар өз басынан өткерген. Келесі жылы құдайлардың батасын алғысы келген әрбір адам адамгершілік қасиеттерін көрсетуге тиіс болған. Мысалы, көмек сұраған адамға су немесе ошақ беруден бас тартпауы, адасқан жолаушыға дұрыс жолды көрсетуі, немесе басқаларға өзін қалай құрметтегенін қаласа, солай қарауы қажет еді. Егер бұл талаптарды орындамаса, ол Бузигтердің қарғысына және құдайлардың қорқынышты қаһарына ұшыраған. Сол заманда Афина негізінен ауылшаруашылыққа тәуелді болғандықтан, Бузигтердің қарғыс сөздері арқылы бұл қарапайым адамгершілік қағидалары шаруаларға жрецтер арқылы жеткізілген.

 Дереккөздер 

Санат:Ежелгі Грекия әулеттері