Корея Республикасындағы президент сайлауы (2025)

Корея Республикасындағы 2025 жылғы мерзімінен бұрын президенттік сайлау 2024 жылғы 14 желтоқсанда Юн Сөк Йөл президентіне импичмент жарияланғаннан кейін 3 маусымда өтті.Gov’t formally sets presidential election for June 3 Бастапқыда кезекті сайлауды өткізу 2027 жылға жоспарланған болатын.South Korean parliament votes to impeach president

Корея Республикасының Конституциясына сәйкес, егер президент Юн Сөк Йөл отставкаға кетсе немесе Конституциялық сот қызметінен кетсе, 60 күн ішінде кезектен тыс президенттік сайлау өткізілуі керек.How South Korea’s impeachment process works after Yoon Suk Yeol’s martial law bid Бұл президенттік сайлау демократияландыру мен алтыншы Республика құрылғаннан бері тоғызыншы болады. Ел Конституциясына сәйкес, президент бір бес жылдық мерзіммен шектелген, сондықтан Юн Сөк Йөл екінші мерзімге үміткер бола алмады.South Korean Presidency 2022 General

 Алғышарттары 
2022 жылғы президенттік сайлауда «Халық күші» партиясының кандидаты және бұрынғы Бас прокурор Юн Сөк Йөл жеңіске жетті. Оған бәсекелестік «Демократиялық партияның» мүшесі және Кёнгидо провинциясының бұрынғы губернаторы Ли Чжэ Мён болды, ол Юнға тек 0,73 % дауыс берді. Юн Сөк Йөл әкімшілігінің мақұлдау рейтингі төмен болды және парламентті оппозициялық «Демократиялық партия» басқарған кезде өз бағдарламасын жүзеге асыруға әрең ұмтылды. 2024 жылғы парламенттік сайлауда оппозиция көпшілікті қайта сақтап қалды.South Korean president declares martial law, accusing opposition of anti-state activity

Президент пен оппозициялық парламент арасындағы қақтығыстан кейін Юн Сөк Йөл 2024 жылдың 3 желтоқсанында әскери жағдайды енгізді. Алайда, Ұлттық Ассамблеяда көпшілікке ие болған оппозиция президенттің мойынсұнған әскери жағдай режимін алып тастауға дауыс берді. Кейіннен барлық алты оппозициялық партия президент Юнға көтеріліс жасады деген айыппен импичмент жариялау туралы ұсыныс жасады.South Korea’s president, Yoon Suk Yeol, facing impeachment after martial law shock 

7 желтоқсанда импичменттің алғашқы ұсынысы бойынша дауыс беру қажетті үштен екі дауысқа ие болмады, өйткені билеуші «Халық күші» (ХК) дауыс беруге бойкот жариялады. Оппозиция апта сайын импичмент жариялайтынын айтты. Дауыс беруден кейін ХК жетекшісі Хан Дон Хун президент Юнның отставкаға кетуге келіскенін, ал премьер-министр Хан Док Су бірден Юнның «ұйымдасқан отставкаға кетуіне» дейін мемлекеттік істерді басқаруға кірісетінін айтты.President Yoon to Resign in Predictable and Transparent Manner, Says PPP Leader 10 желтоқсанда «Халық күші» Юнның 2025 жылдың ақпанында әскери жағдай енгізілгеннен кейінгі тәртіпсіздіктерге байланысты мерзімінен бұрын отставкаға кету мүмкіндігін талқылап жатқанын айтты. Кезектен тыс сайлауды 2025 жылдың сәуір немесе мамыр айларында өткізу жоспарланған болатын.South Korea’s Yoon gave orders to 'drag out' MPs during martial law, officer says Алайда, 12 желтоқсанда ұлтқа үндеуінде президент Юн әскери жағдайдың енгізілуін ақтауға тырысты және отставкаға кетуден бас тартты.Yoon defends martial law decree as act of governance, rejects insurrection charges Бұл билеуші партияның келесі импичмент бойынша дауыс беруіне байланысты бөлінуіне әкелді.Ruling party chief throws support for Yoon impeachment

2024 жылдың 14 желтоқсанында Ұлттық ассамблея президент Юнға екінші әрекетте импичмент жариялады. Парламент 300 заң шығарушының ішінен 204 «қолдап» дауыс берді. Президентті шеттету туралы түпкілікті шешім Конституциялық сотта қалды, оған шешім қабылдауға алты айға дейін уақыт берілді. 27 желтоқсанда Ұлттық ассамблея премьер-министрдің қызметінен кетуін қолдап, 192 дауыспен дауыс берді Хан Док Су, президенттің міндетін атқарушы. Президенттің жаңа міндетін атқарушы болып премьер-министрдің бірінші орынбасары Чхве Сан Мок тағайындалды.South Korea’s political crisis deepens as parliament impeaches acting president Алайда, 2025 жылдың 24 наурызында Конституциялық сот импичментті қабылдамай, Хан Док Суды премьер-министр және президенттің міндетін атқарушы ретінде қалпына келтірді.Constitutional Court dismisses impeachment of Prime Minister Han 4 сәуірде Конституциялық сот Юнның импичментін бірауыздан қолдады, осылайша оны қызметінен біржола алып тастады.Constitutional Court upholds Yoon’s impeachment, removes him from office

1 мамырда президенттің міндетін атқарушы Хан Док Су сайлауда президенттікке үміткер болу үшін отставкаға кетті. Оның артынан, Ұлттық Ассамблеяның импичмент туралы дауыс беруіне бірнеше минут қалғанда, Қаржы министрі Чхве Сан Мок отставкаға кетті, ол президенттің міндеттерін қайтадан өз мойнына алуы керек еді. Осыған байланысты уақытша мемлекет басшысы білім министрі Ли Джу Хо болды.Breaking: Han, Choi out; Lee Ju-ho to serve as acting president

 Сайлау жүйесі 
Корея Республикасының президенті салыстырмалы көпшілік жүйесі бойынша бес жыл мерзімге бір турға сайланады. Қазіргі және бұрынғы президенттердің қайта сайлауға түсуге құқығы жоқ.

Корея Республикасының президенті салыстырмалы көпшілік жүйесі бойынша бес жыл мерзімге бір турға сайланады. Қазіргі және бұрынғы президенттердің қайта сайлауға түсуге құқығы жоқ. Бұл сайлау мерзімінен бұрын болғандықтан, жеңімпаз сайлаудан кейінгі күні, 2025 жылғы 4 маусымда президенттік өтпелі комитет құрмай-ақ қызметке кіріседі және келесі бес жыл ішінде 2030 жылғы 3 маусымға дейін қызметінде болады.

 Негізгі күндері 

 2025 жылғы 4 сәуір — сайлау өткізу себебі расталды, кандидаттарды алдын ала тіркеу ашылды; 
 4 мамырға дейін президенттікке үміткер мемлекеттік қызметшілер отставкаға кетуі керек; 
 11 мамыр — кандидаттарды тіркеудің аяқталуы; 
 12 мамыр — сайлау науқанының басталуы; 
 20–24 мамыр аралығында шетелдік дауыс беру өтеді; 
 29 және 30 мамыр — мерзімінен бұрын дауыс беру; 
 2 маусым — сайлау науқанының аяқталуы; 
 3 маусым — дауыс беру күні.Presidential election likely set for June 3Snap presidential election tentatively set for June 3«2025. 6. 3.(화) 실시 제21대 대통령선거 선거사무일정표 게시»

 Үміткерлері 
+ Корея Республикасының президенттігіне үміткерлер № № Үміткер Ұраны ЛауазымдарыҰсыну субъектісіҚолдауы Дереккөздері11x140px  Ли Чжэ Мён ж.т.()«Бұдан былай нағыз Корея Республикасы»
()Ұлттық жиналысының мүшесі (2022 жылдан бастап)
Демократиялық партия жетекшісі (2022—2025)
Кёнгидо губернаторы (2018—2021)
Соннам мэрі (2010—2018)Демократиялық партияКореяның инновациялық партиясыЖариялады:10 сәуірҰсынылды:27 сәуірТіркелген:10 мамырПрогрессивті партия 2 2 x140px Ким Мун Су ж.т.() «Ким Мун Су, Корея Республикасының жаңа адал және лайықты көшбасшысы»
() Жұмыспен қамту және еңбек министрі (2024—2025)
Кёнгидо губернаторы (2006—2014)
Ұлттық жиналысының мүшесі () (1996—2006)Халық күшіЖариялады:9 сәуірҰсынылды:3 мамырТіркелген:11 мамыр 3 4 x140px  Ли Джун Сок ж.т.() «Болашақты ашатын таңдау, жаңа президент»
() Ұлттық жиналысының мүшесі (2024 жылдан бастап)
«Жаңа реформалар партиясы» жетекшісі (2024)
«Халық күші» партиясының жетекшісі (2021—2022)Жаңа реформалар партиясыЖариялады:18 наурызТіркелген:10 мамыр45x140px  Квон Ён Гук  ж.т.()«Тең емес әлемді өзгертейік!»
()«Демократиялық еңбек партиясы» жетекшісі(с 2024)Демократиялық еңбек партиясы Еңбек партиясыЖариялады:14 апреляҰсынылды:30 апреляТіркелген:10 мамыр Жасылдар партиясы Кәсіподақ ұйымдары — 6 x140px  Гу Джу Ва  ж.т.() «Кванхвамундағы ділдік және саяси өзгерістер!»
() Заңгер, бұрынғы ұлттық қорғаныс министрі Ким Ён Хённің адвокатыБірлестіктің либералдық партиясыЖариялады:29 сәуірҰсынылды:9 маяТіркелген:10 маяӨз кандидатурасын алып тастады:18 мамыр — 7 x140px  Хван Гё Ан  ж.т.() «Сайлаудағы алаяқтықты жою арқылы жастардың болашағы»
() Президенттің міндетін атқарушы (2016—2017)
Премьер-министр (2015—2017)ТәуелсізЖариялады:9 сәуірҰсынылды:16 сәуірТіркелген:11 мамырӨз кандидатурасын алып тастады:1 маусым 5 8 x140px  Сон Джи Хо  ж.т.() «Алдымен экономика, содан кейін саясат!»
() СаясаткерТәуелсізЖариялады:30 сәуірҰсынылды:3 мамырТіркелген:11 мамырЕскертпе: Кандидаттарға нөмір партияның ұлттық жиналыстағы орындарының санына сәйкес беріледі. Кандидаттың бірінші нөмірі-ең көп орынға ие партия және т.б. Алайда, 3 нөмірлі символ бос қалды, өйткені «Кореяның инновациялық партиясы», парламенттегі үшінші ірі партия кандидат ұсынбады.21대 대선 7명 후보 등록 마감‥이재명 1번·김문수 2번·이준석 4번

 Сауалнамалары 
 Үміткерлерді тіркегеннен кейінгі сауалнамалары 

 Ресми кандидатураға дейінгі сауалнамалар 

 Экзитполдар 
 Хабар таратушы  Ли Чжэ Мён  Ким Мун Су  Ли Джун Сок  Квон Ён Гук  Сон Джи Хо     KBS, MBC и SBS  51,7 %  39,3 %  7,7 %  1,3 %  0,1 % JTBC  50,6 %  39,4 %  7,9 %  —  — Channel A  51,1 %  38,9 %  8,7 %  —  —Дереккөздер: 1.

 Нәтижелері 
ҮміткеріПартиясыДауыстары%Ли Чжэ МёнДемократиялық партия17 287 51349,42Ким Мун СуХалық күші14 395 63941,15Ли Джун СокЖаңа реформалар партиясы2 917 5238,34Квон Ён ГукДемократиялық жұмысшы партиясы344 1500,98Сон Джи ХоТәуелсіз35 7910,10Гу Джу ВаБірлестік либералдық партиясыкандидатураны алып тастадыХван Гё АнТәуелсізкандидатураны алып тастадыЖарамды дауыстар34 980 61699,27Жарамсыз дауыстар255 8810,73Жалпы дауыстар35 236 497100Жалпы сайлаушылар/келу44 391 87179,38Дереккөздер: Ұлттық сайлау комиссиясы

 Қосымша ақпарат 

 Дереккөздер 

Корея Республикасы
Санат:2025 жыл Корея Республикасында
Санат:Корея Республикасындағы президент сайлау
Санат:3 маусымдағы оқиғалар
Санат:маусым 2025
Санат:2025 жылғы сайлаулар