Табасаран тілі

Табасаран тілі (Tabasaran language) — иберия-кавказ тілдер отбасының нах-дағыстан тобының лезгин ішкі тобына кіреді. Тілдердің жалғамалы (агглютинативті) түріне (флективтілік белгілері бар) жатады, номинативті және эргативті құрылыстың сипаттамаларын біріктіреді. Дағыстан Республикасының он төрт мемлекеттік тілдерінің бірі (Дағыстан Конституциясы 1994; 1998).

 Референтті халық 
Референтті халық: табасарандар; өз атауы – табасаран.

 Географиялық таралуы 
Табасаран тілінде негізінен Дағыстан Республикасында сөйлейді. Табасарандықтар негізінен Дағыстанның төрт ауданында тұрады: Табасаран, Хив, Дербент, Каякент. Сондай-ақ Дағыстанның ірі қалаларында қоныстанған (Махачқала, Дербент, Дағыстан Оттары, Каспийск, Кизляр).

 Диалектісі 
Қазіргі Табасаран тілінде үш диалекті ажыратылады: нитрих, сувак, галин (этег), олардың әрқайсысы диалектілер тобын біріктіреді.
Әдеби табасаран тілі нитрих диалектісінің фонетикалық және грамматикалық жүйесіне негізделген.

 Жазуы 
Табасаран тілінің әліпбиі алғаш рет 1928 жылы латын графикасына негізделген. Бұл әліпбидегі алғашқы кітап 1931 жылы жарық көрді. Алфавиттің бірінші нұсқасында бас әріп болмаған, олар 1933 жылы әліпби реформасы кезінде ғана пайдаланды. Табасаран латындандырылған әліпби 1931-1937 жылдары болды. 1938 жылы Табасаран әліпбиі КСРО халықтарының басқа тілдерінің әліпбилері сияқты кириллицаға көшірілді.

Қазіргі табасаран әліпбиі
 А а Аь аь Б б В в Г г Гъ гъ Гь гь Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Къ къ Кь кь КӀ кӀ Л л М м Н н О о П п ПӀ пӀ Р р С с Т т ТӀ тӀ У у Уь уь Ф ф Х х Хъ хъ Хь хь Ц ц ЦӀ цӀ Ч ч ЧӀ чӀ Ш ш Щ щ ъ ы ь Э э Ю ю Я я Ӏ '

 Дереккөздер 

Санат:Ресей тілдері
Санат:Дағыстан тілдері