Красноярск темір жол көпірі

Красноярск темір жол көпірі () — Енисей өзені арқылы өтетін бірінші теміржол көпірі Красноярскіде 1895—1899 жылдары салынып, 2007 жылға дейін жұмыс істеп бөлшектелген.

Бұл бір жолды ферма құрылымы болды. Ұзындығы 1 км, ені 140 метрге дейін, парабола басындағы металл фермалардың биіктігі 20 метр.

 Тарихы 
нобай|Көпірдің ірге тасын қалау кезінде дұға ету рәсімі
Көпірді Мәскеу императорлық техникалық училищесінің профессоры Лавр Проскуряковтың жобасы бойынша инженер Евгений Карлович КНорренің жетекшілігімен ресейлік жұмысшылар мен техниктер салған.Часто источники ошибочно указывают автором проекта моста В. Г. Шухова. Құрылысы 1895 жылы басталды. Көпірдің ірге тасы 1896 жылы 30 тамызда қаланды. Ірге тасын қалау рәсімі кезіндегілерге мыналар қатысты: Енисей губернаторы П. М. Прейн, Е. К. Норре, темір жол басшылығы және қала тұрғындарының көп бөлігі. Рәсімге Енисей және Красноярск епископы Акакий жүргізді. Жағалау тірегінің төменгі бөлігінің іргетасына крестпен тас қойылды; Бұл тасқа іргетастың қаланған уақыты, құрылысшылар мен құрметті қонақтардың аты-жөні көрсетілген қолжазба қойылды. Қызмет көрсету кезінде тасқа алтын және күміс теңгелер құйылды, содан кейін цемент ерітіндісімен бірінші тас басқа таспен жабылды.

Енисей көпірінің ерекшеліктеріне сол кезде елде салынған барлық ұқсас құрылымдардың ішінде Ресейдегі ең ұзын көпір (907 метр) және фермалардың ең үлкен аралығы (144,5 метр), фермалардың жеңіл конструкциялары, кессондар үшін біліктерді мұздату, кессондар үшін ағашты пайдалану, олардағы қысымды төмендету және құрылыстың ең жоғары құны — 3 миллион рубль болды.

Құрылыс 1899 жылы 28 наурызда аяқталды. 27 наурызда көпір сынақтан өтті. Алдымен оған төрт локомотивтен және рельс тиелген алты вагоннан тұратын екі пойыз қозғалды. Содан кейін көпірдің үстінен 23 платформасы бар екі паровоз 70 км/сағ жылдамдықпен өтті.
нобай|Заманауи темір жол көпірі, сол жағалаудан көрініс
1900 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік көрмеде Краснояр көпірінің макеті ұсынылды, Гран-при және «Сәулеттік жетілдіру және тамаша техникалық орындау үшін» алтын медалімен марапатталды. Арнайы қазылар алқасын атақты инженер Густав Эйфель басқарды. Краснояр көпірі Гран-приді Эйфель мұнарасымен бөлісті деген қате түсінік. Дегенмен, Эйфель мұнарасы 1889 жылы салынып, сол жылы алтын медаль алды, ал Краснояр көпірі — 11 жылдан кейін.

Көпір туралы 1991 жылы АҚШ-та жарық көрген «Әлем ғажайыптары атласы. Көрнекті сәулет құрылымдары мен барлық уақыттағы және халықтардың ескерткіштері» кітабында, Кремль мен Петергофпен бірге «Ресей» бөлімінде де айтылған.

1930 жылдары Сібір темір жолының өткізу қабілетін арттыру үшін екінші жол төселіп жатқанда, оның жанына құрылымы жағынан ұқсас тағы бір көпір салынды. 1990 жылдары бар көпірдің қасында үшінші көпірдің құрылысы басталды. Пайдалануға берілгеннен кейін революцияға дейінгі біріншісін бөлшектеуге болады деп болжанған.

Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғаушылардың наразылығына қарамастан, көпірді бөлшектеу 2002 жылы басталған.

2007 жылы 7 тамызда сынықтарға сатылды.

«Ресейдің жеті кереметі» сайтындағы байқауға қатысты.

 Дереккөздер