Чили-Эквадор қатынастары

Чили-Эквадор қатынастары — Чили мен Эквадор арасындағы қатынастар екі ел арасындағы ресми және екіжақты байланыстарды білдіреді. Екі ел бір-бірінің астаналарында елшілік ұстайды.

Екі мемлекет Перу мемлекетіне қатысты ортақ қарсыластыққа ие болғандықтан, Эквадор мен Чили мықты және стратегиялық одақ қалыптастырды, әрі бүгінгі күнге дейін екі ел арасындағы ынтымақтастық жоғары деңгейде сақталып келеді.

 Тарихы 
Чили мен Эквадор Латын Америкасының тәуелсіздік соғыстары басталғанға дейін Испан империясының құрамында болды; дәл осы соғыстар Эквадор мен Чилидің испан үстемдігінен бірге босатылуына алып келді. Алайда XIX ғасырдың орта тұсында Чили мен Эквадор негізінен сауда серіктестері болды, және олардың өзара қатынастары туралы деректер өте аз немесе мүлде тіркелмеген.

Алайда Тынық мұхит соғысына байланысты Чили мен Эквадор стратегиялық одақтастарға айналды, өйткені Перумен қатынастары нашарлады. Соғыс барысында Чили Перуге басып кірді, ал Эквадордың Перумен тарихи шекара дауы болған. Бұл стратегиялық одақ Эквадор мен Чилидің Перу тарапынан екі елге бағытталған күшейіп келе жатқан қысыммен бірге арта түсті, және бұл стратегиялық одақ бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Тынық мұхит соғысынан кейін Эквадормен әскери ынтымақтастық айтарлықтай күшейді: Чили Кито қаласындағы әскери академияға нұсқаушылар жіберіп, артық қару-жарақ пен оқ-дәрілерді Эквадорға сатқан.Burr, Robert N. 1955. The Balance of Power in Nineteenth-Century South America: An Exploratory Essay. The Hispanic American Historical Review. Чилидің Эквадормен жалпы жақсы қатынастарына қарамастан, соғыс кезінде перу торпедалық қайығы Alay-дың Эквадордың аумақтық суларында ұсталғанына байланысты екі ел арасында шағын дипломатиялық дағдарыс орын алды.

XX ғасыр бойында Эквадор мен Чили өз одағын тереңдете түсті. Чили Бразилия, Чили және Аргентинадан құралған ABC пактіне мүше болғанына қарамастан, Перумен болған бірқатар қақтығыстарда Эквадордың жағына шықты. 1941 жылғы Эквадор-Перу соғысы кезінде Чили Эквадор үшін делдал ретінде әрекет етті. Чили басқа ABC державаларымен және АҚШ-пен бірге 1942 жылы Эквадор-Перу соғысынан кейін қабылданған Рио хаттамасының кепілгерлері қатарында болды.

Чили Сеньепа соғысы кезінде Перуге қарсы Эквадорды жасырын түрде қолдап, Эквадор қарулы күштеріне 600 миллион доллар көлемінде қару-жарақ берген. Перу Чилиді өз ісіне араласуы үшін айыптап, Чилидің қақтығысқа қатыспауын талап етті. Чили Сеньепа соғысынан кейін Эквадор үшін келіссөздер жүргізуге де көмектесті.

 Экономикалық және әскери ынтымақтастық 
Эквадор мен Чили гуманитарлық және экономикалық ынтымақтастықты арттырды. Эквадор мен Чили арасында студенттер алмасу бағдарламалары жақсы жолға қойылған. Чили мен Эквадор ауыл шаруашылығы, индустрияландыру және табиғи ресурстар салаларында жұмыс істейтіндіктен, екі ел арасындағы экономикалық байланыстар да берік.

Екі елдің әскери және қорғаныс саласында да ортақ пакті бар.

 Дипломатиялық өкілдіктер 
 Чили Кито қаласында елшілікке және Гуаякиль қаласында бас консулдыққа ие.
 Эквадордың Сантьяго қаласында елшілігі бар.

 Дереккөздер 

Санат:Эквадор екіжақты қатынастары
Санат:Чили екіжақты қатынастары