Алепотрип үңгірі

Алепотрипа үңгірі () — Грекиядағы Пелопоннес түбегінің Мани аймағындағы археологиялық ескерткіш. Алепотрипа үңгірінде Еуропадағы ең үлкен неолиттік жерлеу орындарының бірі орналасқан.

 Сипаттама 
Алепотрипа үңгірі ежелгі грек әлемінің қақ ортасында, Грек материгінің ең оңтүстігіндегі Дирос үңгірлерінің арасында орналасқан. Бұл аймақтың геологиясы мезозой карбонатты жыныстарының үлкен кен орындарын қамтиды. Судың әсерінен бұл жыныстар біртіндеп ауа-райының ықпалымен, ерекше терең және бұралмалы үңгірлер түзеді. Үңгірдің ұзындығы 1000 метрден асады және тегіс беттері бар жердің ішкі бөлігіне енетін террассалар тізбегін жасайды. 

Үңгірдегі ең үлкен бөлменің өлшемі 100 х 60 метр, ал түбінде тереңдігі 14 метр көл бар. Орналасқан жердегі археологиялық заттар оның ерте неолит дәуірінде, шамамен б.з.б. 5300 жылдары болғанын және шамамен 2000 жыл бойы пайдаланылғанын көрсетті.  Үңгірдің қабырғаларында белгісіз тілдегі жазулар, кейбір белгілер мен таңбалар бар.

 Археологиялық зерттеулер 
1970 жылы бастаған қазба жұмыстары саяси ақуалдарға байланысты он жылға жуық уақытқа кешіктірілді. 1978 жылы жалғасып, 2005 жылға дейін баяу және мұқият қарқынмен жалғасты, содан кейін қаржыландырудың болмауына байланысты тоқтатылды. Кейіннен 2010 жылы өңірлік зерттеу жүргізу үшін "Дирос" өңірлік жобасы құрылды.

Табылған мәліметтерге сәйкес, жақын маңдағы үлкен ауылдың жергілікті фермерлері үңгірдің аузын баспана және азық-түлік сақтауға пайдаланған. Алепотрипа үңгірінің жанындағы учаскеден табылған заттар бұл аймақтың ерте тұрғындарының арпа мен бидай тұтынғанын көрсетеді. Екінші жағынан, жануарлардың сүйегінің қалдықтары және күйдірілген жемістер  мал шаруашылығы, балық аулау және аңшылықтың негізгі тамақ көзі болғанын көрсетеді.

Археологтар үңгірден еңбек құралдары, керамика, күміс және мыс жәдігерлерін тапты. Ең ертелері неолит дәуіріне жатады: адамдар Алепотрипада өте ертеде өмір сүрген. Бұл жерде жұмыс істейтін археолог Майкл Галатидің айтуынша, Алепотрипа үңгірі Грекиядаа қола дәуіріне дейін жерлеу орны ретінде пайдаланылған. Сонымен қатар, қазба жұмыстары үңгірдің бірнеше рет қоныстанғанын және тастап кеткенін анықтады. 

Үңгірден сонымен қатар суреттері мен кесінділері бар қыш ыдыстар, тас балталар, қабық моншақтар табылды. Үңгірде күміс әшекейлердің болуы да осы жерді мекендеген адамдардың ауқатты болғанын көрсетеді.

Үңгірдегі елді мекендер үңгір тұрғындарын тірідей көмген жер сілкінісінен кейін кенеттен тоқтаған сияқты. Археологтар шамамен 170 түрлі адамның сүйектерін, сондай-ақ біздің дәуірімізге дейінгі 4 мыңжылдыққа жататын екі ересек адам қаңқасын тапты. Сонымен қатар, үңгірден микендік оссуарий табылды.

 Дереккөздер 

Санат:Грекия үңгірлері