АҚШ Бас прокуроры

АҚШ Бас прокуроры () — АҚШ Әділет министрлігінің басшысы, Федералды үкіметтің басты құқық қорғаушысы. АҚШ Кабинеті мен АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мүшесі болатын Бас прокурор, оған қоса, АҚШ президентінің заңи мәселелерге қатысты басты кеңесшісі қызметін атқарады.

АҚШ Конституциясы бойынша АҚШ Бас прокурорын АҚШ президенті ұсынады да, ол АҚШ Сенатының дауыс беруі арқылы бұл лауазымға тағайындалады. Бас прокурорды АҚШ Бас прокуроры атқарушы кеңсесі тарабынан қолдау көреді, оның құрамына Бас прокурордың орынбасарлары кіреді.

 Тарихы 
нобай|солға|upright=0.7|АҚШ Әділет министрлігінің таңбасы

АҚШ Конгрессі 1789 жылғы заңды актін қабылдады да, осылайша Бас прокурор кеңсесін құрды. Оның бастапқы міндеті осы болды: «АҚШ мүддесін білдіретін АҚШ Жоғарғы Сотындағы барлық талап-арыздарды қабылдау және жүргізу, АҚШ президенті талап еткен немесе кез келген департамент басшылары сұраған заң мәселелері бойынша өз кеңестері мен пікірін беру». Бұл өкілеттіктердің кейбірі кейін АҚШ Бас солиситоры мен Ақ Үйдің заңи кеңесшісі сияқты лауазым иелеріне көшті.

Бас прокурорды міндетін орындауда қолдау мақсатымен 1870 жылы АҚШ Әділет министрлігі құрылды.

Мемлекеттік хатшы, Қаржы министрі, Қорғаныс министрі мен Бас прокурор АҚШ Кабинеті құрамындағы төрт ең басты лауазымдар делінеді. Бұл тізім министрлердің және олар жауапты министрліктердің маңызы мен көлеміне сүйеніп жасалған.

 Өкілеттіктері және міндеті 
АҚШ Бас прокурорының міндеттері қатарына АҚШ Әділет министрлігіне басшылық ету, федералды заңдардың орындалуын қадағалау, АҚШ президентіне, кабинетке, атқарушы департаменттер мен агенттіктер басшыларына ресми және бейресми заңи кеңес беру кіреді. Бас прокурор АҚШ Федералды үкіметінің заңи өкілі қызметін атқарады, Әділет министрлігі міндеттері мен әкімшілігінің орындалуын қадағалайды. Бұл жерде Әділет министрлігінің әкімшілігіне Федералдық тергеу бюросы, Есірткімен күрес басқармасы, Алкоголь, табак, атыс қаруы және жарылғыш зат бюросы, Сот әділдігі бағдарламалары басқармасы, Федералды прокурорлар, АҚШ Маршалдары қызметі кіреді.

Сонымен қатар, бас прокурор АҚШ президентіне федералды сот лауазымдарына, соның ішінде АҚШ прокурорлары мен АҚШ маршалдарына тағайындау жайлы кеңес береді. Бас прокурор АҚШ Жоғарғы Сотында және басқа соттарда өкілдік етуі мүмкін болса да, бұнымен әдетте бас солиситор айналысады.

Бас прокурор қоғамдық қауіпсіздікті, азаматтық құқықтарды және ұлттық қауіпсіздікті қамтитын құқықтық мәселелерді басқарады. Бас прокурор сондай-ақ Конгреске заңды мәселелер туралы хабарлайды және штаттардағы федералды заңдардың сақталуын қамтамасыз етеді.

 Бас прокурорлар тізімі 
№СуретіАты-жөніШтатыӨкілеттігін бастадыӨкілеттігін аяқтадыПрезидент75pxВирджиния26 қыркүйек 178926 қаңтар 1794(1789–1797)75pxПенсильвания27 қаңтар 179423 тамыз 179575pxВирджиния10 желтоқсан 179519 ақпан 1801(1797–1801)75pxМассачусетс5 наурыз 18012 наурыз 1805(1801–1809)75pxКентукки7 тамыз 180514 желтоқсан 180675pxДелавэр20 қаңтар 180710 желтоқсан 1811(1809–1817)75pxМэриленд11 желтоқсан 18119 ақпан 181475pxПенсильвания10 ақпан 181412 қараша 181796x96pxВирджиния13 қараша 18174 наурыз 1829(1817–1825)(1825–1829)75pxДжорджия9 наурыз 182919 шілде 1831(1829–1837)75pxМэриленд20 шілде 183114 қараша 183375pxНью-Йорк15 қараша 18334 шілде 1838(1837–1841)75pxТеннесси5 шілде 183810 қаңтар 184075pxПенсильвания11 қаңтар 18404 наурыз 18411575pxКентукки5 наурыз 184112 қыркүйек 1841(1841)(1841–1845)75pxОңтүстік Каролина13 қыркүйек 184120 маусым 18431775pxМэриленд1 шілде 18434 наурыз 184575pxВирджиния5 наурыз 184516 қазан 1846(1845–1849)75pxМэн17 қазан 184617 наурыз 184875pxКоннектикут21 маусым 18484 наурыз 18492175pxМэриленд8 наурыз 184921 шілде 1850(1849–1850)2275pxКентукки22 шілде 18504 наурыз 1853(1850–1853)75pxМассачусетс7 наурыз 18534 наурыз 1857(1853–1857)75pxПенсильвания6 наурыз 185716 желтоқсан 1860(1857–1861)75pxПенсильвания20 желтоқсан 18604 наурыз 186175pxМиссури5 наурыз 186124 қараша 1864(1861–1865)75pxКентукки2 желтоқсан 186422 шілде 1866(1865–1869)75pxОгайо23 шілде 186616 шілде 186875pxНью-Йорк17 шілде 18684 наурыз 186975pxМассачусетс5 наурыз 186922 қараша 1870(1869–1877)75pxДжорджия23 қараша 187013 желтоқсан 187175pxОрегон14 желтоқсан 187125 сәуір 187575pxНью-Йорк26 сәуір 187521 мамыр 187675pxОгайо22 мамыр 18764 наурыз 187775pxМассачусетс12 наурыз 18774 наурыз 1881(1877–1881)75pxПенсильвания5 наурыз 188115 желтоқсан 1881(1881)(1881–1885)75pxПенсильвания16 желтоқсан 18814 наурыз 188575pxАрканзас6 наурыз 18854 наурыз 1889(1885–1889)75pxИндиана7 наурыз 18894 наурыз 1893(1889–1893)75pxМассачусетс6 наурыз 18937 сәуір 1895(1893–1897)75pxОгайо8 сәуір 18954 наурыз 189775pxКалифорния5 наурыз 189725 қаңтар 1898(1897–1901)75pxНью-Джерси25 қаңтар 189829 наурыз 190175pxПенсильвания5 сәуір 190130 маусым 1904(1901–1909)75pxМассачусетс1 шілде 190417 желтоқсан 190675pxМэриленд17 желтоқсан 19064 наурыз 190975pxНью-Йорк4 наурыз 19094 наурыз 1913(1909–1913)75pxТеннесси5 наурыз 191329 тамыз 1914(1913–1921)75pxТехас29 тамыз 19144 наурыз 191975pxПенсильвания5 наурыз 19194 наурыз 192175pxОгайо4 наурыз 19216 сәуір 1924(1921–1923)(1923–1929)75pxНью-Йорк7 сәуір 19241 наурыз 192575pxВермонт7 наурыз 19254 наурыз 192975pxМиннесота4 наурыз 19294 наурыз 1933(1929–1933)75pxКоннектикут4 наурыз 19331 қаңтар 1939(1933–1945)75pxМичиган2 қаңтар 193918 қаңтар 194075pxНью-Йорк18 қаңтар 194025 тамыз 194175pxПенсильвания26 тамыз 194126 маусым 1945(1945–1953)75pxТехас27 маусым 194526 шілде 194975pxРод-Айленд27 шілде 19493 сәуір 195275pxПенсильвания4 сәуір 195220 қаңтар 195375pxНью-Йорк21 қаңтар 195323 қазан 1957(1953–1961)75pxНью-Йорк23 қазан 195720 қаңтар 196175pxМассачусетс20 қаңтар 19613 қыркүйек 1964(1961–1963)(1963–1969)75pxИллинойс4 қыркүйек 196428 қаңтар 196528 қаңтар 196528 қараша 196675pxТехас28 қараша 196610 наурыз 196710 наурыз 196720 қаңтар 196975pxНью-Йорк20 қаңтар 196915 ақпан 1972(1969–1974)75pxАризона15 ақпан 197230 сәуір 1973 75pxМассачусетс25 мамыр 197320 қазан 197375pxПенсильвания20 қазан 19734 қаңтар 197475pxОгайо4 қаңтар 19742 ақпан 1975(1974–1977)75pxИллинойс2 ақпан 197520 қаңтар 197775pxПенсильвания20 қаңтар 197726 қаңтар 1977(1977–1981)75pxДжорджия26 қаңтар 197716 тамыз 197975pxМэриленд16 тамыз 197919 қаңтар 198175pxКалифорния23 қаңтар 198125 ақпан 1985(1981–1989)75pxКалифорния25 ақпан 198512 тамыз 198875pxПенсильвания12 тамыз 198815 тамыз 1991(1989–1993)75pxВирджиния16 тамыз 199126 қараша 199126 қараша 199120 қаңтар 199375pxВашингтон20 қаңтар 199312 наурыз 1993(1993–2001)75pxФлорида12 наурыз 199320 қаңтар 200175pxВашингтон20 қаңтар 20012 ақпан 2001(2001–2009)75pxМиссури2 ақпан 20013 ақпан 200575pxТехас3 ақпан 200517 қыркүйек 200775pxВашингтон17 қыркүйек 200718 қыркүйек 200775pxВашингтон18 қыркүйек 20079 қараша 200775pxНью-Йорк9 қараша 200720 қаңтар 200975pxИллинойс20 қаңтар 20093 ақпан 2009(2009–2017)75pxВашингтон3 ақпан 200927 сәуір 201575pxНью-Йорк27 сәуір 201520 қаңтар 201775pxДжорджия20 қаңтар 201730 қаңтар 2017(2017–2021)75pxВирджиния30 қаңтар 20179 ақпан 201775pxАлабама9 ақпан 20177 қараша 201875pxМэриленд7 қараша 20187 қараша 201875pxАйова7 қараша 201814 ақпан 201975pxВирджиния14 ақпан 201923 желтоқсан 202075pxМассачусетс24 желтоқсан 202020 қаңтар 202175pxМассачусетс20 қаңтар 202120 қаңтар 2021(2021–2025)75pxВашингтон20 қаңтар 202111 наурыз 202175pxМэриленд11 наурыз 202120 қаңтра 202575px20 қаңтар 20255 ақпан 2025(2025–)75pxФлорида5 ақпан 2025Қазіргісі

 Ескертпелер 

 Дереккөздер 


Бас прокурор
Санат:Бас прокурорлар