Албания-Мажарстан қатынастары

Албания-Мажарстан қатынастары — Албания мен Мажарстан арасындағы екіжақты дипломатиялық қатынастарды білдіреді.

Албанияның Будапешт қаласында елшілігі бар, ал Мажарстанның Тирана қаласында елшілігі және консулдық мекемесі жұмыс істейді. Албания мен Мажарстан арасындағы дипломатиялық қатынастардың тарихы 1912 жылға барып тіреледі, сол жылы 28 қарашада Албания өз тәуелсіздігін жариялады.

Екі мемлекет те Солтүстік Атлантикалық келісім ұйымы мен Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының мүшелері болып табылады. Еуропалық одақ мүшесі ретінде Мажарстан Албанияны еуроинтеграция жолында қолдайды.

 Тарихы 
Ұлы түрік соғысы кезінде албан католик қайраткерлері Петер Богдани мен Тома Распасани Косово албандары арасындағы католиктер мен мұсылмандарды Аустрияны қолдайтын негізде біріктірді. Ұлы түрік соғысынан кейін Мажарстан Габсбургтер иеліктерінің құрамына енді, ал албандар қоныстанған өңірлер Осман империясының құрамында қала берді және экономикалық әрі әлеуметтік құлдырау кезеңін бастан өткерді. Осы кезеңде Косоводан көптеген католиктер солтүстікке қарай қоныс аударып, Будапешт қаласына жетті. Сонымен қатар осман билігінің жан басына салынатын салықты күрт арттыруы және мәжбүрлі дінге көшіру жағдайлары исламданудың кең таралуына алып келді. Албан католицизмі Албанияның солтүстік-батысындағы таулы өңірлерде Аустрия-Мажарстан дін қызметкерлерінің елеулі қолдауының арқасында сақталып қалды. Аустрия-Мажарстан қаржыландырған католик мектептері осман билігі кезеңінде албандардың өз ана тілінде білім алуына мүмкіндік берген жалғыз оқу орындары болды. Соның нәтижесінде бұл мектептердің көптеген түлектері албан ұлттық қозғалысының қалыптасуына үлес қосты. Мұндай үдерістерге Франц Нопча сияқты кейбір мажар зиялылары да ықпал етті.

Аустрия-Мажарстан Албанияның тәуелсіздігін қолдаған негізгі тараптардың бірі болды және славян халықтарының албан жерлерінде үстемдік орнату әрекеттеріне қарсы шықты. Аустрия-Мажарстанның дипломатиялық қолдауы 1912 жылғы Бірінші Балқан соғысы кезінде серб және черногория әскерлерін Дуррес пен Шкодерден шығарып тастауда шешуші рөл атқарды. Албания тәуелсіздігін алғаннан кейін король Зог мажар текті Жеральдина Аппоньи де Надьяаппониге үйленді. ХХ ғасырдың басында Албания мен Мажарстан ортақ жағдайға тап болды, жаңа мемлекеттік шекаралардан тыс жерлерде албандар мен мажарлардың едәуір бөлігі өмір сүрді. Осыған байланысты екі елде де Ұлы Мажарстан мен Ұлы Албания құруды мақсат еткен ирредентистік қозғалыстардың күшеюі байқалды, алайда бұған көршілес мемлекеттердің салыстырмалы қуаты кедергі келтірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі ел де Ось державаларымен одақтас режимдердің бақылауына өтті, кейіннен Мәскеумен одақтас коммунистік партиялардың үстемдігі орнады. Кеңес-албан жікке бөлінуінен кейін Албания-Мажарстан қатынастары тоқтатылды, алайда коммунизм құлағаннан кейін қайта қалпына келтірілді.

 Дереккөздер 

Санат:Албания екіжақты қатынастары
Санат:Мажарстан екіжақты қатынастары