КСРО министрлер кеңесінің төрағасы

КСРО министрлер кеңесінің төрағасы () — 1946 жылдан 1991 жылға дейін КСРО министрлер кеңесі болған кездегі КСРО үкіметінің басшысы лауазымы.

 Өкілеттігі 
КСРО министрлер кеңесінің төрағасын тағайындауды КСРО жоғарғы кеңесі жүзеге асырды. КСРО министрлер кеңесі төрағасының өкілеттіктеріне мыналар кірді:
 КСРО үкіметінің қызметіне жетекшілік ету;
 КСРО жоғарғы кеңесінің бекітуіне үкімет мүшелігіне кандидаттарды іріктеу;
 КСРО жоғарғы кеңесіне үкімет мүшелерін қызметке тағайындау және босату туралы ұсыныстар енгізу (КСРО жоғарғы кеңесінің немесе КСРО жоғарғы кеңесінің төралқасының бекітуімен);
 Министрлер кеңесі мен оның төралқасының жұмысын ұйымдастыру және олардың отырыстарына жетекшілік ету;
 өз орынбасарларының қызметін үйлестіру;
 үкімет жұмысында алқалылықты қамтамасыз ету;
 халықаралық қатынастарда КСРО таныстыру;
 мемлекеттік басқарудың жекелеген мәселелері бойынша шұғыл істерге қатысты шешімдер қабылдау.

1964 жылы 14 қазанда КОКП ОК пленумы Н. С. Хрущевті КОКП ОК бірінші хатшысы және КСРО министрлер кеңесінің төрағасы міндеттерінен босатып, жоғары партиялық қызмет пен үкімет басшы лауазымын одан әрі біріктіру орынсыз деп таныдыПостановление Пленума ЦК КПСС «О т. Хрущёве Н. С.» (1964).

Өкілеттіктерінің ауқымдығына қарамастан, КСРО министрлер кеңесі төрағасының жеке өкілеттігі айтарлықтай шектелді. Мысалы, Министрлер кеңесінің төрағасының КСРО үкіметінің мүшелерін, оның ішінде министрлер мен мемлекеттік комитеттердің төрағаларын және үкіметтің басқа мүшелерін өз бетінше тағайындауға және қызметінен босатуға құқығы болмады; бұл құқық КСРО жоғарғы кеңесіне (ал оның сессиялары арасындағы кезеңде Жоғарғы кеңес төралқасына) тиесілі болды. КСРО министрлерiнiң орынбасарларын, КСРО мемлекеттiк комитеттерi төрағаларының орынбасарларын және министрлiктер мен мемлекеттiк комитеттер алқаларының мүшелерiн тағайындау, сондай-ақ елдiң экономикалық саясаты мен оны орталық мемлекеттiк органдардың жүзеге асыруы мәселелерi үкiмет мүшелерiнiң алқалы түрде қарауының нысанасы болды. Бұл КСРО министрлер кеңесінің мекемелік бағынысты органдарының, оның ішінде үкімет шешімдерінің орындалуын жүйелі тексеру үшін құрылған органдарды құру, қайта ұйымдастыру, тарату, кадры мен қызметі туралы шешімдерге де қатысты. Бұл шешімдерді үкімет басшысы жалғыз өзі қабылдамай, Министрлер Кеңесі немесе оның Төралқасы мүшелерінің көпшілік дауысымен қабылдады.  

Кеңес үкіметі басшысының үкімет мүшелері мен мемлекеттік органдардың қызметіне жеке өзі көрсете алатын ықпалының шектеулері КСРО министрлер кеңесінің төрағасы А. Н. Косыгиннің мына сөздерімен суреттелген, алайда, 1965 жылғы экономикалық реформаның бастамашыларының бірі, 1971 жылы Чехословакия үкіметінің басшысы Л. Штроугалмен болған әңгімесінде былай деді:

Түк қалмады. Барлығы күйреді. Барлық жұмыс тоқтатылды, ал реформалар мүлде мұны қаламайтын адамдардың қолына түсті... Реформа жойылуда. Мен съезд материалдарын әзірлеген адамдарды жұмыстан шеттетіп жіберді, сосын мүлдем басқа адамдар шақырылды. Ал мен енді ештеңе күтпеймінАндриянов В. И. Косыгин. — М.: Молодая гвардия, 2003. — (Жизнь замечательных людей. Вып. 1064 (864)) — ISBN 5-235-02623-3.

 Тізім (орынбасарларымен бірге) 
Осында, КСРО министрлер кеңесі төрағаларының, КСРО министрлер кеңесі төрағасының бірінші орынбасарлары мен орынбасарларының тізімдері жазылған. КСРО министрлер кеңесі төрағаларының тізімі хронологиялық тәртіппен берілген. Әрбір төраға үшін оның бірінші орынбасарлары мен орынбасарларының әліпбилік тізімдері келтірілген. Тұлғаның лауазымды атқарған күндері жақша ішінде көрсетілген.

  Сталинның үкіметі (1946—1953)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  1
 150pxСталинИосиф Виссарионович(19 наурыз 1946 — 5 наурыз 1953)
  Булганин Николай Александрович (7 сәуір 1950 — 8 ақпан 1955)
 Молотов Вячеслав Михайлович (19 наурыз 1946 — 29 маусым 1957)
   Төрағаның орынбасарлары
   Андреев Андрей Андреевич (19 наурыз 1946 — 2 наурыз 1953)
 Берия Лаврентий Павлович (19 наурыз 1946 — 5 наурыз 1953)
 Булганин Николай Александрович (5 наурыз 1947 — 7 сәуір 1950)
 Вознесенский Николай Алексеевич (19 наурыз 1946 — 7 наурыз 1949)
 Ворошилов Климент Ефремович (19 наурыз 1946 — 15 наурыз 1953)
 Ефремов Александр Илларионович (8 наурыз 1949 — 23 қараша 1951)
 Каганович Лазарь Моисеевич (19 наурыз 1946 — 6 наурыз 1947, 18 желтоқсан 1947 — 5 наурыз 1953)
 Косыгин Алексей Николаевич (19 наурыз 1946 — 15 наурыз 1953)
 Алексей Дмитриевич Крутиков (13 шілде 1948 — 8 ақпан 1949)
 Маленков Георгий Максимилианович (2 тамыз 1946 — 5 наурыз 1953)
 Малышев Вячеслав Александрович (19 желтоқсан 1947 — 15 наурыз 1953)
 Микоян Анастас Иванович (19 наурыз 1946 — 15 наурыз 1953)
 Первухин Михаил Георгиевич (17 қаңтар 1950 — 15 наурыз 1953)
 Пономаренко Пантелеймон Кондратьевич (12 желтоқсан 1952 — 15 наурыз 1953)
 Сабуров Максим Захарович (8 ақпан 1947 — 5 наурыз 1953)
 Тевосян Иван Федорович (13 маусым 1949 — 15 наурыз 1953)

  Маленковтың үкіметі (1953—1955)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  2
 150pxМаленковГеоргий Максимилианович(5 наурыз 1953 — 8 ақпан 1955)
  Берия Лаврентий Павлович (5 наурыз 1953 — 26 маусым 1953)
 Булганин Николай Александрович (7 сәуір 1950 — 8 ақпан 1955)
 Каганович Лазарь Моисеевич (5 наурыз 1953 — 29 маусым 1957)
 Молотов Вячеслав Михайлович (19 наурыз 1946 — 29 маусым 1957)
   Төрағаның орынбасарлары
   Андреев Андрей Андреевич (19 наурыз 1946 — 15 наурыз 1953)
 Ворошилов Климент Ефремович (19 наурыз 1946 — 15 наурыз 1953)
 Косыгин Алексей Николаевич (19 наурыз 1946 — 15 наурыз 1953, 7 желтоқсан 1953 — 25 желтоқсан 1956)
 Малышев Вячеслав Александрович (19 желтоқсан 1947 — 15 наурыз 1953, 7 желтоқсан 1953 — 25 желтоқсан 1956)
 Микоян Анастас Иванович (19 наурыз 1946 — 28 ақпан 1955)
 Первухин Михаил Георгиевич (17 қаңтар 1950 — 15 наурыз 1953, 7 желтоқсан 1953 — 28 ақпан 1955)
 Пономаренко Пантелеймон Кондратьевич (12 желтоқсан 1952 — 15 наурыз 1953)
 Сабуров Максим Захарович (7 желтоқсан 1953 — 28 ақпан 1955)
 Тевосян Иван Федорович (13 маусым 1949 — 15 наурыз 1953, 7 желтоқсан 1953 — 28 желтоқсан 1956)
  Булганинның үкіметі (1955—1958)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  3
 150pxБулганинНиколай Александрович(8 ақпан 1955 — 27 наурыз 1958)
  Каганович Лазарь Моисеевич (5 наурыз 1953 — 29 маусым 1957)
 Кузьмин Иосиф Иосифович (3 мамыр 1957 — 31 наурыз 1958)
 Микоян Анастас Иванович (28 ақпан 1955 — 15 шілде 1964)
 Молотов Вячеслав Михайлович (19 наурыз 1946 — 29 маусым 1957)
 Первухин Михаил Георгиевич (28 ақпан 1955 — 5 шілде 1957)
 Сабуров Максим Захарович (28 ақпан 1955 — 5 шілде 1957)
   Төрағаның орынбасарлары
   Завенягин Авраамий Павлович (28 ақпан 1955 — 31 желтоқсан 1956)
 Косыгин Алексей Николаевич (7 желтоқсан 1953 — 25 желтоқсан 1956, 5 шілде 1957 — 4 мамыр 1960)
 Кучеренко Владимир Алексеевич (28 ақпан 1955 — 25 желтоқсан 1956)
 Лобанов Павел Павлович (28 ақпан 1955 — 9 сәуір 1956)
 Малышев Вячеслав Александрович (7 желтоқсан 1953 — 25 желтоқсан 1956)
 Мацкевич Владимир Владимирович (9 сәуір 1956 — 25 желтоқсан 1956)
 Микоян Анастас Иванович (27 сәуір 1954 — 28 ақпан 1955)
 Первухин Михаил Георгиевич (7 желтоқсан 1953 — 28 ақпан 1955)
 Тевосян Иван Федорович (7 желтоқсан 1953 — 28 желтоқсан 1956)
 Устинов Дмитрий Федорович (14 желтоқсан 1957 — 13 наурыз 1963)
 Хруничев Михаил Васильевич (28 ақпан 1955 — 25 желтоқсан 1956)
  Хрущевтың үкіметі (1958—1964)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  4
 150pxХрущевНикита Сергеевич(27 наурыз 1958 — 15 қазан 1964)
  Козлов Фрол Романович (31 наурыз 1958 — 4 мамыр 1960)
 Косыгин Алексей Николаевич (4 мамыр 1960 — 15 қазан 1964)
 Кузьмин Иосиф Иосифович (3 мамыр 1957 — 31 наурыз 1958)
 Микоян Анастас Иванович (28 ақпан 1955 — 15 шілде 1964)
 Устинов Дмитрий Федорович (13 наурыз 1963 — 26 наурыз 1965)
   Төрағаның орынбасарлары
   Дымшиц Вениамин Эммануилович (17 шілде 1962 — 20 желтоқсан 1985)
 Засядько Александр Федорович (31 наурыз 1958 — 9 қараша 1962)
 Игнатов Николай Григорьевич (4 мамыр 1960 — 26 желтоқсан 1962)
 Косыгин Алексей Николаевич (5 шілде 1957 — 4 мамыр 1960)
 Кузьмин Иосиф Иосифович (31 наурыз 1958 — 20 наурыз 1959)
 Лесечко Михаил Авксентьевич (24 қараша 1962 — 24 қазан 1980)
 Ломако Петр Фаддеевич (10 қараша 1962 — 2 қазан 1965)
 Новиков Владимир Николаевич (4 мамыр 1960 — 24 қараша 1962)
 Новиков Игнатий Трофимович (4 мамыр 1960 — 20 шілде 1983)
 Полянский Дмитрий Степанович (23 қараша 1962 — 2 қазан 1965)
 Руднев Константин Николаевич (10 маусым 1961 — 2 қазан 1965)
 Смирнов Леонид Васильевич (13 наурыз 1963 — 15 қараша 1985)
 Устинов Дмитрий Федорович (14 желтоқсан 1957 — 13 наурыз 1963)
 Шелепин Александр Николаевич (23 қараша 1962 — 9 желтоқсан 1965)
  Косыгинның үкіметі (1964—1980)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  5
 150pxКосыгинАлексей Николаевич(15 қазан 1964 — 23 қазан 1980)
  Мазуров Кирилл Трофимович (26 наурыз 1965 — 28 қараша 1978)
 Полянский Дмитрий Степанович (2 қазан 1965 — 2 ақпан 1973)
 Тихонов Николай Александрович (2 қыркүйек 1976 — 23 қазан 1980)
 Устинов Дмитрий Федорович (13 наурыз 1963 — 26 наурыз 1965)
   Төрағаның орынбасарлары
   Архипов Иван Васильевич (21 наурыз 1974 — 27 қазан 1980)
 Байбаков Николай Константинович (2 қазан 1965 — 14 қазан 1985)
 Дымшиц Вениамин Эммануилович (17 шілде 1962 — 20 желтоқсан 1985)
 Ефремов Михаил Тимофеевич (13 қараша 1965 — 29 қазан 1971)
 Катушев Константин Федорович (16 наурыз 1977 — 29 шілде 1982)
 Кириллин Владимир Алексеевич (2 қазан 1965 — 22 қаңтар 1980)
 Киселев Тихон Яковлевич (5 желтоқсан 1978 — 23 қазан 1980)
 Лесечко Михаил Авксентьевич (24 қараша 1962 — 24 қазан 1980)
 Ломако Петр Фаддеевич (10 қараша 1962 — 2 қазан 1965)
 Мартынов Николай Васильевич (25 маусым 1976 — 15 қараша 1985)
 Марчук Гурий Иванович (28 қаңтар 1980 — 28 қазан 1986)
 Новиков Владимир Николаевич (26 наурыз 1965 — 19 желтоқсан 1980)
 Новиков Игнатий Трофимович (24 қараша 1962 — 20 шілде 1983)
 Нуриев Зия Нуриевич (3 сәуір 1973 — 1 қараша 1985)
 Полянский Дмитрий Степанович (23 қараша 1962 — 2 қазан 1965)
 Руднев Константин Николаевич (10 маусым 1961 — 2 қазан 1965)
 Смирнов Леонид Васильевич (13 наурыз 1963 — 15 қараша 1985)
 Тихонов Николай Александрович (2 қазан 1965 — 2 қыркүйек 1976)
 Шелепин Александр Николаевич (23 қараша 1962 — 9 желтоқсан 1965)
 Шелест Петр Ефимович (19 мамыр 1972 — 7 мамыр 1973)
  Тихоновтың үкіметі (1980—1985)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  6
 150pxТихоновНиколай Александрович(23 қазан 1980 — 27 қыркүйек 1985)
  Архипов Иван Васильевич (27 қазан 1980 — 4 қазан 1986)
 Әлиев Хейдар Әлирзаоғлы (24 қараша 1982 — 23 қазан 1987)
 Громыко Андрей Андреевич (24 наурыз 1983 — 2 шілде 1985)
   Төрағаның орынбасарлары
   Антонов Алексей Константинович (19 желтоқсан 1980 — 1 қазан 1988)
 Архипов Иван Васильевич (21 наурыз 1974 — 27 қазан 1980)
 Байбаков Николай Константинович (2 қазан 1965 — 14 қазан 1985)
 Бодюл Иван Иванович (19 желтоқсан 1980 — 30 мамыр 1985)
 Дымшиц Вениамин Эммануилович (17 шілде 1962 — 20 желтоқсан 1985)
 Костандов Леонид Аркадьевич (4 қараша 1980 — 5 қыркүйек 1984)
 Макеев Валентин Николаевич (23 қазан 1980 — 20 қаңтар 1983)
 Мартынов Николай Васильевич (25 маусым 1976 — 15 қараша 1985)
 Марчук Гурий Иванович (28 қаңтар 1980 — 28 қазан 1986)
 Новиков Владимир Николаевич (26 наурыз 1965 — 19 желтоқсан 1980)
 Новиков Игнатий Трофимович (24 қараша 1962 — 20 шілде 1983)
 Нуриев Зия Нуриевич (3 сәуір 1973 — 1 қараша 1985)
 Катушев Константин Федорович (16 наурыз 1977 — 29 шілде 1982)
 Рябов Яков Петрович (27 қыркүйек 1984 — 19 маусым 1986)
 Смирнов Леонид Васильевич (13 наурыз 1963 — 15 қараша 1985)
 Талызин Николай Владимирович (24 қазан 1980 — 14 қазан 1985)
 Щербина Борис Евдокимович (13 қаңтар 1984 — 7 маусым 1989)
  Рыжковтың үкіметі (1985—1990)
   №
  Төраға
  Төрағаның бірінші орынбасарлары
  7
 150pxРыжковНиколай Иванович(27 қыркүйек 1985 — 14 қаңтар 1991Биография: Рыжков Николай Иванович  // Правители России и Советского Союза)
  Архипов Иван Васильевич (27 қазан 1980 — 4 қазан 1986)
 Әлиев Хейдар Әлирзаоғлы (24 қараша 1982 — 23 қазан 1987)
 Воронин Лев Алексеевич (17 шілде 1989 — 14 қаңтар 1991)
 Догужиев Виталий Хуссейнович (17 шілде 1989 — 14 қаңтар 1991)
 Маслюков Юрий Дмитриевич (5 ақпан 1988 — 14 қаңтар 1991)
 Мураховский Всеволод Серафимовович (1 қараша 1985 — 7 маусым 1989)
 Никитин Владилен Валентинович (27 шілде 1989 — 30 тамыз 1990)
 Талызин Николай Владимирович (14 қазан 1985 — 1 қазан 1988)
   Төрағаның орынбасарлары
   Абалкин Леонид Иванович (17 шілде 1989 — 14 қаңтар 1991)
 Антонов Алексей Константинович (19 желтоқсан 1980 — 1 қазан 1988)
 Байбаков Николай Константинович (2 қазан 1965 — 14 қазан 1985)
 Баталин Юрий Петрович (20 желтоқсан 1985 — 7 маусым 1989)
 Белоусов Игорь Сергеевич (12 ақпан 1988 — 14 қаңтар 1991)
 Бирюкова Александра Павловна (1 қазан 1988 — 17 қыркүйек 1990)
 Ведерников Геннадий Георгиевич (19 маусым 1986 — 7 маусым 1989)
 Гусев Владимир Кузьмич (19 маусым 1986 — 26 желтоқсан 1990)
 Дымшиц Вениамин Эммануилович (17 шілде 1962 — 20 желтоқсан 1985)
 Каменцев Владимир Михайлович (1 қыркүйек 1986 — 7 маусым 1989)
 Лаверов Николай Павлович (17 шілде 1989 — 26 желтоқсан 1990)
 Мартынов Николай Васильевич (25 маусым 1976 — 15 қараша 1985)
 Марчук Гурий Иванович (28 қаңтар 1980 — 28 қазан 1986)
 Маслюков Юрий Дмитриевич (15 қараша 1985 — 5 ақпан 1988)
 Мостовой Павел Иванович (17 шілде 1989 — 14 қаңтар 1991)
 Нуриев Зия Нуриевич (3 сәуір 1973 — 1 қараша 1985)
 Рябев Лев Дмитриевич (17 шілде 1989 — 26 желтоқсан 1990)
 Рябов Яков Петрович (27 қыркүйек 1984 — 19 маусым 1986)
 Силаев Иван Степанович (1 қараша 1985 — 2 шілде 1990)
 Ситарян Степан Арамансович (24 қазан 1989 — 26 желтоқсан 1990)
 Смирнов Леонид Васильевич (13 наурыз 1963 — 15 қараша 1985)
 Талызин Николай Владимирович (1 қазан 1988 — 7 маусым 1989)
 Толстых Борис Леонтьевич (6 ақпан 1987 — 7 маусым 1989)
 Щербина Борис Евдокимович (13 қаңтар 1984 — 7 маусым 1989)

 Тағы қараңыз 
 КСРО министрлер кеңесі
 КСРО үкімет басшыларының тізімі
 КСРО халық комиссарлары кеңесінің төрағасы
 КСРО министрлер кабинеті

 Дереккөздер 

Санат:КСРО министрлер тізімдері
Санат:КСРО министрлер кеңесінің төрағалары
Санат:КСРО лауазымдары