Әулие Николай шіркеуі (Демре)

Төменгі Мирадағы Әулие Николай шіркеуі — Түркияның Демре қаласында орналасқан ғажайып жұмысшы Николайға арналған шіркеу, ежелгі уақытта Мира деген атпен белгілі. 4 ғасырда Әулие Николай қаланың епископы болды; мұнда мәрмәр саркофагта жерленген.

 Тарихы 
Шіркеу 4 ғасырда, Әулие Николай Ғажайып жұмысшы қайтыс болғаннан кейін бірден салынды. Ол жер сілкінісінен қирап, оның орнына 7 ғасырда арабтар қиратқан базилика тұрғызылды. Қазіргі ғимарат (крест тәрізді базилика) шамамен 8 ғасырда салынған.

Кейіннен шіркеуді Мирос өзенінің суы мен лайы басып қалды. Мирос өзенінің тұнбамен тасуы осы аймақта бірнеше күшті жер сілкінісі болғаннан кейін орын алып, Мирос өзенінің бағытын өзгертті. Шіркеу толығымен балшық пен лай басқан, қоңырау мұнарасының аз ғана бөлігі көрінді. Әулие Николай шіркеуінің ашылуы кездейсоқ болды.

1850 жылы орыс саяхатшысы А. Н. Муравьев шіркеу қирандыларына барып, оны қалпына келтіру үшін қаражат жинау бастамасын көтерді (олар кейіннен жаңа қажылық орталығын құруды көздеді). Нәтижесінде шіркеу қирандылары мен оған жақын жер сатып алынды. 1858 жылдың басында қалпына келтіру жұмыстары басталды, бұл Экуменикалық Патриархаттың ішінде (аумақ оның юрисдикциясына жатады) және түрік билігі арасында алаңдаушылық тудырды. 1874 жылдың аяғында Ресейдің Қасиетті Синоды осында монастырь салу үшін қаражат жинауға рұқсат берді (Ресейдің Константинопольдегі елшісі граф Игнатьев шіркеуді іс жүзінде Афон тауындағы орыс Пантелеймон монастырына ауыстырды); нәтижесінде 223 000 рубль болатын «Мира астанасы» Синодтың экономикалық басқармасынан 1888 жылы қыркүйекте Императорлық Православие Палестина Қоғамына берілді. Әрі қарайғы күш-жігердің нәтижесіздігін ескере отырып, 1910 жылы 7 желтоқсанда аталған капитал Баридегі (Италия) Әулие Николай шіркеуінің құрылысы бойынша Барград комитетіне берілді.

2009 жылдың желтоқсанында Мәскеудің Шетелдегі мекемелер жөніндегі Патриархатының хатшысы епископы Егорьевский Марк (Головков) бастаған Орыс православие шіркеуінің қажылар тобы басқа нәрселермен қатар, Лициядағы (Лициадағы ғажайып қызметкер) Николай шіркеуінде ғибадат етуді тойлауға ниетті. 2010 жылдың 22 мамырында Екатеринбург және Верхотурье архиепископы Викентий (Морари) насыбайгүлде епископтық қызметті атап өтті.

Қазіргі уақытта бұл шіркеу жұмыс істеп тұрған шіркеу емес; мұражай орналасқан. Әулие Николай шіркеуіне кіру жарнасының төрттен бірі шіркеуді қалпына келтіру қорына түседі.

 Сипаттама 
Ғибадатхана — крест тәрізді базилика, бір үлкен бөлмесі, ортасында күмбезбен жабылған, екі жағында екі залы бар, ал солтүстікте төртбұрышты шағын бөлме және екі шағын бөлме бар.

Шіркеу кіреберісінің алдында ішкі аула және көлденең күмбезді төбелері бар қос нартекс бар. Шіркеу қабырғалары 11-12 ғасырлардағы фрескалармен безендірілген, олардың фрагменттері әлі күнге дейін анықталуы мүмкін, ал еденге геометриялық өрнектері бар мозаика төселген. Орталық нефтің жарты шеңберлі бөлігінде діни қызметкерлерге арналған орындар қатары бар синтронон, епископ соборы және төменгі галерея болды. Орталық нефте бүйірлік жолдардан күмбезді галереялармен бөлінген. Шіркеудің төбесі бастапқыда күмбезбен жабылған, ол қалпына келтіру кезінде қоймаға ауыстырылды.

 Саркофаг 
нобай|180px|Әулие Николай жерленген саркофаг
Бастапқыда Әулие Николайдың реликтері сақталған саркофаг шіркеудің оңтүстік жағында, қираған мәрмәр қалқаның артындағы екі бағана арасында орналасқан. Бұл әулие жерленген жер деп есептеледі. Саркофаг ақ мәрмәрдан құйылып, түрлі бедерлермен және өсімдік өрнектерімен безендірілген.

1087 жылы мамырда әулиенің жәдігерлерін итальяндық көпестер Бари қаласына алып кетті. Саркофаг қазір әйнекпен жабылған.

 Галерея 

 Дереккөздер 

 Әдебиеттер 

 Кунар С. Бүкіл Анталия және Жерорта теңізі жағалауы . Кемпу — Измир, 2004 ж.

Санат:Түркия шіркеулері