-стан

стан (, stân, estân, не istân) сөзі суффикс ретінде қолданылғанда «бір-нәрсесі көп жер» дегенді білдіреді.  Ол ирандық тілдер, түркі тілдер (сібірлік түркі тілдерді санамағанда) мен басқа тілдерде де біраз қолданылады. Суффикс Оңтүстік-Батыс, Орталық және Оңтүстік Азия, Кавказ бен Ресейдегі түрлі аймақтарды білдіреді. 

 Этимологиясы және когнаттары 
Парсы тілінде -стан суффиксі кеңірек те қолданылады, мысалға алуға болатын сөздер арасында rigestân (ریگستان), «құм, шөл жері», golestân (گلستان), «гүл, бақша жері», gurestân (گورستان), «зират» сөздері бар.

Бастапқыда жеке зат есім болған бұл сөз уақыт өте келе тек суффикске айналды. Ол үндіиран тілдерінен және осылайша Үнді-Еуропа тілдерінен шыққан. Оның қазақ тіліндегі штат, ағылшын тіліндегі state, поляк тіліндегі stan, санскриттегі sthā́na дейтін когнаттары бар.

 Елдер 
Өз тілінің және қазақ тілінің атауында -стан суффиксі бар тәуелсіз мемлекеттер осы:
  – افغانستان (Afghānistān)

  – Кыргызстан
  – Ўзбекистон (Oʻzbekiston)
  – پاکستان (Pākistān)
  – Тоҷикистон (Tojikiston)
  – Türkmenistan

Кеңестік республикалар болған кезінде осы елдердің бірнешеуі -стан суффиксінің орнына -ия суффиксі арқылы белгілі болатын: Қырғызстан бұрын Киргизия, Түрікменстан бұрын Туркмения, Өзбекстан мен Тәжікстан кейде Узбекия, Таджикия делінетін.  As early as June 1920, Lenin had toyed with the idea of dividing Russian Turkestan into three national regions: Uzbekia, Kirgizia and Turkmenia. Оған қоса, Арменияның өз атауы — Һаястан (Հայաստան), һай деген осы жерде — армяндардың эндонимі.

 Түрлі тілдердегі ел атаулары 
 Қазақша атауы  Парсыша атауы  Түрікше атауы  Армянша атауы  Әзербайжанша атауы  Түрікменше атауы  Татарша атауы  Ұйғырша атауы  Башқұртша атауы  Үнді–урду атауы  Өзбекше атауы  Armanestân –     Hayastan –  (өз атауы: Hayk' – )      Ärmänstan –     Ärmänstan –   Armanistān –  –   Armaniston -   Bulgharestân –           Bolğarstan –     Bolğarstan –   Bulġaristān –  –       Čʿinastan –                         -(тағы Xırwatstan – )    Xırwatstan –   K͟Hirvatistān –  –   Engelestân –         Iṅglistān –  -   Эфиопия империясы
( және ) -(бұрын ) -(бұрын Habešstan – ) -(бұрын )  -(бұрын Xäbäşstan – ) -(бұрын Hebeshistan – ) -(бұрын Xäbäşstan – ) Habśistān –  –  -(бұрын Habashiston - )  бұрын Gorjestân –     Vrastan –  (өз атауы: Virk' – )      Görcistan –     Görjöstan –   Gurjistān –  –   Gurjiston -       Hunastan –       Yunanstan –     Yunanstan –    Yunoniston -   Majârestân –          Macarstan –     Мажарстан –   Majāristān –  –   Mojariston -   Hendostân –     Hndkastan –       Hindstan –   Hindustan –   Hindostan –   Hindustān –  –   Hindiston -   Mogholestân –              Mağulstan –   Maṅgōlistān –  –   Moʻgʻuliston -   Lahestân –   -(бұрын )  Lehastan –       Läxstan –   Lehistan –   Lähstan –   Lahistān –  –       Ṙusastan –                'Arabestân-e Sa'udi –            Sögüd Gäräbstanı –   Se'udi Erebistan –   Säğüd Ğäräbstanï –     Saudiya Arabistoni -    Serbestân –           -(тағы Sırbstan – )    Sırbstan –   Sarbistān –  – 

 Әкімшілік бірліктер 
Төменде атауында -стан суффиксі бар әкімшілік-аумақтық бірліктер тізімі бар.

 Мемлекет пен бірінші деңгейлі әкімшілік бірлігі  Бірлік атауы Ауғанстан провинциялары  Нуристан Әзербайжан аудандары  Гобустан Үндістан штаттары  Раджастхан Иран остандары  Гүлстан, Хузистан, Күрдістан, Лұрстан, Сейістан және Белуджстан Қазақстан облыстары  Түркістан Пәкістан провинциялары  Белуджистан, Гилгит-Балтистан Ресей республикалары  Башқұртстан, Дағыстан, Қалмақстан, Татарстан, Шешенстан Өзбекстан аймақтары  Қарақалпақстан

 Аймақтар 
 Азадистан – қазіргі Шығыс Әзербайжанда болған тәуелсіз тарихи мемлекет
 Белуджистан – Иран, Ауғанстан мен Пәкістан жерінде бар тарихи аймақ
 Индостан – Азия оңтүстігіндегі түбек
 Күрдістан – күрдтер тұратын тарихи аймақ, қазіргі Ирак, Иран, Сирия, Түркия жерлері
 Лезгистан, Лезкистан – лезгиндер тұрған тарихи аймақ, қазіргі Дағыстан, Әзербайжан жерлері
 Пуштунистан – пуштундар тұратын тарихи аймақ, қазіргі Ауғанстан, Пәкістан жерлері
 Талышстан – оңтүстік-шығыс Кавказ бен солтүстік-батыс Ирандағы этнолингвистикалық аймақ
 Шығыс Түркістан, Ұйғырстан – ұйғырлар тұратын тарихи аймақ, қазіргі қытайлық Шыңжаң

 Тарихи аймақтар 
 Моғолстан – қазіргі Қазақстан, Қырғызстан мен Шыңжаң жерлері кіретін тарихи аймақ
 Түркістан – түркілер тұрған тарихи аймақ, қазіргі Орталық Азия, солтүстік-батыс Қытай, Кавказ аймақтары, Анатолия жерлері

 Ұсынылған атаулар 
 Халистан – сикхалар үшін ұсынылған жеке мемлекет
 Романистан, Ромастан, Романыстан – сығандар үшін ұсынылған жеке мемлекет
 Зазаистан, Зазастан – зазалар үшін ұсынылған жеке мемлекет

 Ескертпелер 

 Дереккөздер 

Санат:Суффикстер