Канададағы федералдық сайлау (2025)

Канададағы федералдық сайлау 2025 жылғы 28 сәуірде 45 сайланған Қауымдар палатасының мүшелерін сайлау мақсатында өтеді. Дауыс беру күні Федералдық сайлауды қазан айының үшінші дүйсенбісінде алдыңғы сайлау дауыс берген күннен кейінгі төртінші күнтізбелік жылы өткізуді талап ететін «Канададағы сайлау туралы заңның» белгіленген күн ережелерімен анықталады. Заңмен белгіленген сайлаудың белгіленген күні туралы ережелерден басқа, Канадада «1867 жылғы конституциялық актінің» 50-бөлімінде де, «Канадалық құқықтар мен бостандықтар хартиясының» 4-бөлімінде де қауымдар палатасына сайлау бес жылдан кешіктірілмей тағайындалуы керек деген конституциялық талап бар алдыңғы сайлау туралы бюллетеньдер оралғаннан кейінгі жылдар.

Егер генерал-губернатор парламентті премьер-министрдің ұсынысы бойынша кезектен тыс сайлау өткізу үшін немесе қауымдар палатасы Үкіметке сенімсіздік білдіргеннен кейін таратса, сайлау жоспарланған күнге дейін өтуі мүмкін. Мерзімінен бұрын сайлау азшылық үкіметтері жұмыс істеген кезде жиі болады, өйткені премьер-министр қауымдар палатасындағы көпшілікті бақыламайды және осылайша дауыс беруде жеңіліп қалуы ықтимал.Snap election averted as Liberal government survives confidence vote in CommonsWhat, exactly, is a non-confidence vote? Parliament should get to decide

Бұл 2021 жылғы халық санағына негізделген 343 орындық жаңа сайлау картасын пайдаланатын алғашқы сайлау болады. Он провинцияның әрқайсысы үшін жаңа сайлау шекаралары 2023 жылдың 14 ақпаны мен 8 шілдесі аралығында анықталды және 2023 жылдың 22 қыркүйегінде ресми түрде жарияланды.Newfoundland and Labrador commissionPrince Edward Island commissionOntario commissionImplementation of New Federal Electoral Boundaries Егер сайлау 2024 жылдың 23 сәуіріне дейін жарияланса, алдыңғы 338 орындық сайлау картасы пайдаланылған болар еді.Timeline for the Redistribution of Federal Electoral DistrictsProclamation declaring the Representation Order to be in Force effective on the First dissolution of Parliament that Occurs after April 22, 2024

 Алғышарттары 
2021 жылғы мерзімінен бұрын парламенттік сайлау 2019 жылғы алдыңғы сайлаумен салыстырғанда парламенттің төменгі палатасының құрамына аз ғана өзгерістер әкелді.Canadian Parliamentary Election. Justin Trudeau to Remain Prime Minister of Canada Премьер-министр Джастин Трюдо бастаған басқарушы «Либералдық партия» парламенттік көпшілік үшін жеткілікті орын ала алмады. «Консервативті партия» жалпыхалықтық дауыс беруде жеңіске жетті, бірақ ресми оппозиция ретінде жұмысын жалғастырды.Canada: Trudeau’s Liberals win minority government, CBC projects 27 қыркүйекте Аннами Пол партияның қолдауының жоқтығын алға тартып, 14 қарашадан бастап «Жасыл партияның» көшбасшысы қызметінен кететінін жариялады.Annamie Paul is stepping down as Green Party leader

 Ұсынылған белгіленген сайлау күнін ауыстыру 
2024 жылдың 20 наурызында Трюдо Үкіметі «Канададағы сайлау туралы заңға» түзетуді қамтитын «сайлауға қатысу туралы заң» енгізді. Түзету 2025 жылғы 27 қазандағы сайлаудың белгіленген күнін өзгертуге, Дивалидегі Үнді мерекесімен қақтығысты, сондай-ақ Альбертадағы муниципалдық сайлаумен қиылысуды болдырмауға бағытталған.House of Commons DebatesMinister LeBlanc introduces legislation to further strengthen Canada's electoral process Сайлау күнін кейінге қалдыру сонымен қатар 2019 жылдың 21 қазанында алғаш рет сайланған 80 Парламент мүшесінің қартайған кезде парламенттік зейнетақы алу үшін 6 жылдық қызмет талабына сәйкес келуіне әкеледі.New Liberal legislation would ensure dozens of MPs secure pensions before next election Консерваторлардың ресми оппозициясы зейнетке шығу құқығы сайлау күнін өзгертуге нақты түрткі болды деп мәлімдеді, оны Үкімет жоққа шығарды.Sparks fly as MPs question minister on pension implications of proposed election date change Сайлау күні кейінгі мерзімге ауыстырылса, зейнетақы ала алатын 80 депутаттың 32 — консерваторлар, 22 — либералдар, 19 — «Квебек блогының» мүшелері, 6-ы Жаңа демократиялық партияның (ЖДП) мүшелері және 1-і тәуелсіз.NDP wants Liberals to scrap proposed election date change that could secure pensions for many MPs Күнді Өзгертуді барлық оппозициялық партиялар қабылдамады.

 Сайлау алдындағы оқиғалар 
2022 жылдың 22 наурызында «Либералдық» және Жаңа демократиялық партия (ЖДП) сенім туралы келісімге келді, оған сәйкес ЖДП нақты саяси міндеттемелердің орнына 2025 жылдың маусымына дейін либералды үкіметті қолдауға келісті.Canada's Trudeau strikes surprise deal to keep power until 2025 2024 жылдың 4 қыркүйегінде ЖДП келісімді ресми түрде бұзды."Jagmeet Singh pulls NDP out of supply and confidence deal with Trudeau Liberals 

2024 жылдың 9 желтоқсанында Трюдо үкіметі үшінші сенімсіздік дауысын бастан өткерді, консерваторлар мен «Квебек блогы» бұл ұсынысқа дауыс берді, ал либералдар, ЖДП және «Жасылдар» қарсы болды.Liberal government survives third conservative non confidence vote 16 желтоқсанда премьер-министрдің орынбасары және қаржы министрі Кристя Фриланд Джастин Трюдо үкіметіндегі қызметінен сол күні үкіметтің күзгі экономикалық мәлімдемесі жарияланғанға дейін кетті, өйткені оның Трюдоның фискалдық саясатына қарсылығы.Trudeau faces frustrated MPs after Chrystia Freeland's shock resignation Сол күні оның орнына қаржы министрі Доминик Лебланк келді, ал премьер-министрдің орынбасары лауазымы бос қалды.Redistribution of Federal Electoral Districts 2022Canada finance minister quits after clash with Trudeau over Trump tariffs, spending Тұрғын үй министрі Шон Фрейзер де сол күні таңертең Трюдоның кабинетінен кетіп, жеке себептерін келтірді.Liberal Housing Minister Sean Fraser resigns from Trudeau's cabinet, won’t seek re-election 20 желтоқсанда Трюдо үкіметте үлкен өзгерістер жүргізді, ал ЖДП ресми түрде үкіметке сенімсіздік білдіруге уәде берді. Билеуші «Либералдық партияның» 20-дан астам депутаты Трюдоны отставкаға кетуге шақырды, ал 50-ден астамы отставкаға кету туралы Жеке хатқа қол қойды.Canada’s Trudeau reshuffles cabinet amid persistent pressure to resign

2025 жылдың 6 қаңтарында премьер-министр Джастин Трюдо Канада парламентінің жұмысынан 24 наурызға дейін үзіліс жариялады, нәтижесінде заң жобасы қабылданбады. Бұл өз фракциясының отставкаға кетуді талап ететін қысымының артуына байланысты болды, ал ол оппозиция сенімсіздік білдіремін деп қорқытқан азшылық үкіметін басқарды.The Parliamentary Cycle Сонымен қатар, Трюдо премьер-министр және «Либералды партияның» жетекшісі қызметінен кететінін жариялады, ол «Либералдық партия» басшылығының сайлауы кезінде оның мұрагері партия көшбасшысы болып сайланғаннан кейін күшіне енеді.Trudeau says he will resign after Liberals choose successor, prorogues Parliament

9 наурызда Марк Карни партияішілік дауыс берудің бірінші турында 85,9%-дан астам жеңіске жетіп, оны «Либералды партияның» жетекшісі етті.‘New threats demand new ideas’: Mark Carney addresses Liberals after landslide win. Recap full event. Оның нәтижесі 2013 жылы Джастин Трюдодан асып түсіп, барлық 343 сайлау округінде жеңіске жетті.Liberal leadership race: Mark Carney elected in landslide to be next prime minister

 Сауалнамалар 

 Нәтижелері 

+400px|center Партиясы  Көшбасшы  Ұсынылған үміткерлер  Сайлаушылардың дауыстары  Орындар Дауыстар  %  +/- %  Өткен сайлау  Сайлау алдында  Cайланды  +/-  Либералдық партия Марк Карни 342 8 595 48843,76 11,14 160  152 179 9  Консервативті партия Пьер Пуальевр 342 8 113 484 41,317,57 119  120 144 24  Квебек блогы Ив-Франсуа Бланше 78 1 236 3496,29 1,35 32 33 22 10  Жаңа демократиялық партия Джагмит Сингх 342 1 234 673 6,29 11,53 25 24 7 18  Жасыл партия Элизабет Мэй мен Джонатан Педно 232 238 8921,22 1,11 2  2  1 1  Канада Халық партиясы Максим Бернье 247 136 977 0,704,24 0  0 0  Христиан мұрасы партиясы Родни Тейлор 32 10 065   0,05  0  0 0  Мүйізтұмсық партиясы Чинук Блейс-Ледюк 29 7063   0,04  0  0  0  Біріккен партиясы Гранд Абрахам 16 6061 0,03  жаңа 0  0  0жаңа  Либертариандық партия Жак Будро 16 5561   0,03  0  0  0  Марксистік-лениндік партия Анна Ди Карло 35 4996 0,03  0  0 0  Коммунистік партия Элизабет Роули 24 4685   0,02 0,01 0  0  Центристік партия А. К. Рана 19 3314   0,020,02 0  0  0  Канадалық болашақ партиясы Доминик Карди 19 3123   0,02жаңа 0  0  0жаңа  Жануарларды қорғау партиясы Лиз Вайт 7 1301   0,01  0  0  0  Марихуана партиясы Блэр Лонгли 2 133   0,00 0,01 0  0  0  Тәуелсіз үміткерлер  177 39 498   0,20 0,01 0  3  0  Жарамды бюллетеньдер  19 641 944  99,14colspan=5  Жарамсыз бюллетеньдер  169 857  0,86colspan=5  Барлығы 1959   100,00  338 338  343  5 Сайлаушылар/Келу    colspan=5  

 Дереккөздер 

2025
Санат:2025 жылдағы Канада