Алессандрия

Алессандрия (, ) — Италияның Пьемонт аймағындағы қала, осы аттас провинцияның орталығы. Қала Танаро өзенінің бойында, Туриннен шамамен 90 км оңтүстік-шығыста орналасқан.

Аумағы — 143,2 км². 2001 жылғы мәлімет бойынша халқы — 82 201 адам (оның ішінде 38 663 ер адам және 43 538 әйел). Қалада 36 477 отбасы бар. Алессандрия — Турин, Генуя, Пьяченца, Новара және Кавалермаджиоре бағыттарына өтетін маңызды теміржол торабы.

Қаланың қамқоршысы — Әулие Баудолин (). Қалалық мереке — 10 қараша.

 Тарих 
Алессандрия 1168 жылы бұрынғы елді мекеннің орнында құрылған. Қала Папа Александр III құрметіне аталған және Ломбард лигасының Фридрих I Барбароссаның императорлық билік амбицияларына қарсы қорғаныс бекінісі ретінде салынған. Қала Монферрат маркізінің иелігінде болған аумақта бой көтерген.

1174—1175 жылдары қала император әскерлерінің қоршауына төтеп берді.  1198 жылы Алессандрия еркін коммуна деп жарияланды және содан бастап аймақтық қақтығыстарға жиі тартылды.

1348 жылы қала Висконти әулетінің билігіне өтті, кейін Сфорца әулетіне қарады. 1707 жылы Савой үйіне беріліп, Пьемонт құрамына енді.

1800 жылы Маренго шайқасында Наполеон Бонапарттың жеңісінен кейін қала Францияға өтті және Маренго департаментінің орталығына айналды. 1814 жылдан бастап Алессандрия қайтадан Савой иелігіне қосылып, Сардиния патшалығының құрамына енді.

1899 жылы Алессандрия Италия тарихындағы алғашқы социалист басқаратын провинция болды — оны 25 шілдеде сағатшы Паоло Сакко басқарды.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала стратегиялық маңызға ие болды және бірнеше рет әуе шабуылына ұшырады. 1944 жылдың 30 сәуірінде бомбалау кезінде 238 адам қаза тапты, ал 1945 жылдың 5 сәуірінде — 160 адам, оның ішінде 60 бала.

1994 жылдың 6 қарашасында Танаро өзенінің тасуы салдарынан қала су астында қалып, айтарлықтай зақымданды.

 Білім 
Қалада Шығыс Пьемонт университеті мен Алессандрия консерваториясы орналасқан.

 Көрнекті орындар 

 Маренго шайқасы музейі ()
 Дворец Гилини — Пьемонт барокко үлгісіндегі тарихи сарай.

 Танымал тұлғалар 

 Бенцо Алессандриялық (шамамен 1330 ж. қайтыс болған) — ортағасырлық шежіреші және гуманист.

 Джузеппе Вермильо (1585—1635) — итальян суретшісі, Караваджо мектебінің өкілі.

 Урбано Раттацци (1808—1873) — итальян саясаткері, Рисорджименто дәуірінің қайраткері.
 Франческо Фаа-ди-Бруно (1825—1888) — дін қызметкері, математик, католик шіркеуінің бақытты әулиесі.

 Сибилла Алерамо (1876—1960) — жазушы және феминизм өкілі.

 Джованни Феррари (1907—1982) — итальян футболшысы, сегіз дүркін Италия чемпионы.

 Вальтер Аудизио (1909—1973) — коммунист және антифашист қозғалысының мүшесі.

 Умберто Эко (1932—2016) — философ, семиотика зерттеушісі, жазушы.

 Джанни Ривера (1943 ж. т.) — футболшы және саясаткер.

 Марта Гастини (1989 ж. т.) — итальян киноактрисасы.