Әлішер Науаи атындағы Өзбекстан Ұлттық кітапханасы

Әлішер Науаи атындағы Өзбекстан Ұлттық кітапханасы () — Өзбекстандағы ең үлкен кітапхана, Өзбекстан Республикасының кітапхана ісі және библиография ғылыми-әдістемелік орталығы. 
Қоғамның рухани-ақпараттық сұранысын қанағаттандыруға, ғылым-білімді, ұлттық мәдениетті байытуға қызмет етіп, елдегі барлық кітапханаларға кітапханалық-библиографиялық, ғылыми-зерттеу, әдістемелік-ақпараттық жұмыстарды жүргізеді.

 Тарихы 
Кітапхана 1870 жылы Ташкент көпшілік кітапханасы болып құрылған. Ресей Халыққа білім беру министрлігі, Ғылым академиясы, Қоғамдық кітапхана, Географиялық қоғамы және Бас штабы кітапхана қорын ұйымдастыруға көмектесті. 1870 жылдың мамырына қарай болашақ кітапхананың кітап өзегін құрайтын 2200-ден астам том (1200 атау) жиналды.
1917 жылға қарай оның қолжазба қоры 250 томнан тұрды.

1920 жылы кітапханаға «мемлекеттік» мәртебе берілді. 1925 жылы оның коллекциясы 140 мың сақтау бірлігінен тұрды. Өзбекстан үкіметінің 1933 жылғы шешімімен Ташкенттегі Мемлекеттік көпшілік кітапханасы Республиканың Шығыс қолжазбаларының орталық қоймасы болып жарияланды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кітапхананың басты міндеті кітап қорын толықтыру болды. Болгария, Венгрия, ГДР, Польша, Румыния, Чехословакиядан кітаптар келе бастады. Ұлыбритания, АҚШ, Франция, Германия, Жапония және басқа да елдердің кітапханаларымен достық қарым-қатынас орнады.

1948 жылы кітапханаға ұлы өзбек ақыны Әлішер Науаидің есімі беріліп, 350 орындық оқу залдары бар үш қабатты жаңа ғимарат ашылды. Сол кезде сирек кездесетін және көне басылымдар бөлімі ұйымдастырылып, онда 2 мың кітап жиналды. Қазір бұл қорда 16 мыңнан астам дана бар. 

1980 жылдары жинақты өзбек тіліндегі әдебиеттермен толықтыруға ерекше көңіл бөлінді. Қазіргі уақытта оның 600 мыңнан астам данасы бар. Әл-Бируни, Ибн Сина (Авиценна), Мирзо Ұлықбек, Әлішер Науаи, Фуркат, Мукими, Завки сияқты өзбек әдебиетінің классиктерінің шығармалары, сондай-ақ республиканың қазіргі ғалымдары мен жазушыларының шығармалары бар.

2002 жылы сәуірде Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 2002 жылғы 12 сәуірдегі «Әлішер Науаи атындағы Өзбекстан Ұлттық кітапханасын құру туралы» № 123 қаулысы қабылданды.

 Кітапхана ғимараты 
Ғимарат — Ташкенттегі ең ерекше және әдемі ғимараттардың бірі. Ғимараттың алдындағы аумақ ақ мәрмәрмен қапталған, терезе саңылаулары сегіз қырлы жұлдыздар түріндегі ашық торлармен безендірілген.
нобай|оңға|200px|Әлішер Науаи атындағы Өзбекстан Ұлттық кітапханасы     
Ғимараттың қасбеті құрғақ монтаждау арқылы табиғи ақ мәрмәрден (Грецияда жасалған) жасалған. Қасбеттің әйнектері энергияны үнемдейтін шыныдан жасалған.
Алюминий витраждарды бельгиялық REYNAERS компаниясы жеткізіп, 12-трест монтажшылары Ташкент қаласындағы REYNAERS өкілдігінің мамандарымен бірлесіп орнатылды.
Орнатылған люстралар өзбек дизайнерлерінің арнайы жобасы бойынша тапсырыс берілген. Люстралардың кристалдарын мысырлық Asfour Crystal компаниясы жасаған.

Екі үлкен фойеде үнділік HAYAT MARBLES компаниясының шеберлерінің қолымен жасалған табиғи және жартылай асыл тастардан жасалған паннолар орнатылған. Кітаптарды мақсатты түрде жеткізуге арналған бірегей монорельсті жүйе телелифт орнатылды. Бұл жүй кітаптарды кітап қоймаларынан оқу залдарына және кері қарай жылдам, мақсатты жеткізуді қамтамасыз етеді.

Нысанның жалпы ауданы 3,65 гектарды құрайды.
Кітап сақтау қоймасының ауданы 9132 м2 және 20 миллион кітаптың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ғимаратта жалпы ауданы 3202 м2 болатын 13 оқу залы бар.

 Дереккөздер 

Санат:Өзбекстан кітапханалары