Чокве

Чокве (бачокве, киоко, чиокве) — Экваторлық Африкадағы банту халқы. Олар Анголаның солтүстік-шығысында (1,4 миллион адам – 2017 жылғы бағалау), Конго Демократиялық Республикасының оңтүстік-батысында (1,1 миллион адам), Замбияның солтүстік-батысында (100 мыңнан астам адам) және Намибияда (шамамен 10 мың адам) тұрады.

 Тілі 
Тілі - чокве тілі Нигер-Конго тілдерінің Бенуэ-Конго тармағына жатады.

 Діні 
Қазір Чоквенің сенушілерінің көпшілігі - католиктер.
Сонымен қатар, Чокве арасында дүниенің жаратушысына деген сенім (нзамби, калунда), ата-бабалар культі (мвумби) және табиғат рухтары (нкиси), бақсылық, аңшылық және егіншілік ғұрыптары сақталған.

 Кәсібі 
Дәстүрлі кәсіптері - қолмен атқарылатын егіншілік (маниок, тары, жүгері, көкөністер мен жемістер), аңшылық. Әйелдер терушілікпен және балық аулаумен айналысады. Олар тауық, қой, ешкі, шошқа өсіреді. Қолөнерден (тоқымашылық, керамика, ұсталық, ағаш ою – маскалар, мүсіншелер, барабандар, антропоморфтық фигуралары бар орындықтар) және сауда (піл сүйегі, балауыз, жабайы каучук) дамыған.

 Тұрмыс салты 
Басқарушылары саяси және ғұрыптық билігі бар тұлғалар болды. Үлкен аң аулауды басқарған "ойын басшысы" маңызды рөл атқарды.
Чокве аумақтарының көпшілігінде заңды ұйымдардың кем дегенде үш түрі бар: ауылдық соттар, бас соттар және аудандық соттар. Ауылдық соттар негізінен жерді иелену, отбасылық жанжал, ұрлық, бақсылыққа күдік тудыратын дауларға қатысты істерді қарайтын ер ақсақалдардан тұрады.
Чокве дәстүрлі түрде матрилинальды қоғам болып табылады, бірақ үйленгеннен кейін әйел күйеуінің отбасымен бірге тұруға кетеді. Көп әйел алу тарихи тәжірибеде болды, әдетте басшы немесе ауқатты отбасымен шектеледі.

Елді мекендері сырықтардан тоқылған және пальма жапырақтарымен жабылған дөңгелек бір бөлмелі үйшіктер. Оларға бір рудың бірнеше линиясы (әрқайсысы 4-5 ұрпақ), бір көп балалы отбасының (30 адамға дейін) шаруашылық қоныстары жиі кездеседі.

Ертегі, ән (бір дауысты ән айту), би фольклоры дамыды. Негізгі музыкалық аспап - маримба (ксилофон түрі).

 Дереккөздер 


Санат:Ангола халықтары
Санат:Конго Демократиялық Республикасы халықтары
Санат:Замбия халықтары
Санат:Намибия халықтары