Фриц Цернике

Фриц Цернике (; 16 шілде 1888 — 10 наурыз 1966) — голланд физигі, «фазалық контраст әдісін негіздегені үшін, әсіресе фаза-контрасттылық микроскопты ойлап тапқаны үшін» физика бойынша 1953 жылғы Нобель сыйлығының лауреаты.

Нидерланд корольдік ғылым академиясының мүшесі (1946)F. Zernike (1888 - 1966), Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшесі (1956)Zernike; Frits (1888 - 1966) .

 Өмірбаяны 
Цернике Амстердамда Карл Фридрих Август Цернике мен Антье Диперинктің отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы математика пәнінің мұғалімі болған және ол әкесінің физикаға деген құмарлығын алған. Амстердам университетінде химия (оның негіздері), математика және физиканы оқыды. 1912 жылы газдардағы опалесценция бойынша жұмысы үшін сыйлық берілді. 1913 жылы Гронинген университетінің астрономиялық зертханасында Джейкоб Корнелиус Каптейннің ассистенті болды. 1914 жылы   бірге критикалық нүкте теориясы үшін Орнштейн-Цернике теңдеулерін шығарды. 1915 жылы сол университетте теориялық физика кафедрасына қызметке орналасып, 1920 жылы теориялық физика кафедрасының профессоры болып тағайындалды.

 Негізгі еңбектері 
1930 жылы Цернике спектрлік сызықтарды зерттеу кезінде дифракциялық тор арқылы жасалған спектрлердегі әрбір негізгі сызықтың сол және оң жағында орналасқан спектрлік елестер деп аталатындар бастапқы сызықтан фазадан 90 градус тысқары екенін анықтады. 1933 жылы Санкт-Петербургтегі физикалық және медициналық конгрессте. Вагенинген қаласында Цернике алғаш рет микроскопияға қолданылатын фазалық контраст әдісін сипаттады. Ол ойыс айналардың пішінін тексеру үшін әдісті қолданды. Оның ашылуы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған бірінші фазалық контрастты микроскоптың негізі болды.

Оптика саласына қосқан тағы бір үлесі микроскоптар мен телескоптар сияқты оптикалық жүйелердегі кескін ақауларын немесе аберрацияларды тиімді сипаттаумен байланысты. Аберрацияларды көрсету бастапқыда ХІХ ғасырдың ортасында Людвиг Зайдель әзірлеген теорияға негізделген. Зайдельдің ұсынуы қуат сериясының кеңеюіне негізделген және ауытқулардың әртүрлі түрлері мен тәртібін нақты ажыратуға мүмкіндік бермеді. Ортогональды Цернике көпмүшеліктері оптикалық жүйелердегі әртүрлі аберрацияларды оңтайлы «теңдестіру» туралы осы көптен бері келе жатқан мәселені шешуге мүмкіндік берді. 1960 жылдардан бастап Цернике көпмүшеліктері оптикалық дизайнда, оптикалық метрологияда және кескінді талдауда кеңінен қолданылады.

Церникенің жұмысы  , жартылай когерентті жарық көздерін зерттеуге деген қызығушылықты оятуға көмектесті. 1938 жылы ол   (1934) қашықтағы сәулелену когеренттілігі туралы теоремасының қарапайым туындысын жариялады, қазір  деп аталады.

 Дереккөздер 

 Сілтемелер 
 Нобель комитетінің сайтынан ақпарат 

Санат:Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшелері
Санат:Нидерланд корольдік ғылым академиясының мүшелері
Санат:Нидерланд физиктері
Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері