Есіл су шаруашылығы бассейні

Есіл су шаруашылығы бассейні – республиканың солтүстігінде орналасқан Қазақстан Республикасының су шаруашылығы бассейні.

Бассейннің ауданы шамамен 245 мың км². Есіл су бассейнінде 1,9 миллион адам тұрады.

Су қоры 5,34 км³ (Қазақстандағы суы аз бассейндердің бірі). Көрші аумақтардан су құбырлары жоқ. Алабын шегінде 2,2 км³ құрайды.

+Су қоры Тұщы су мөлшері Көлдер 55% Су қоймалары 7% Өзен ағыны 34% Жер асты сулары 4 % Мұздықтар 0%+
Негізгі су артериясы Есіл өзені, оның салалары: Колутон, Жабай, Терісаққан, Аққанбұрлық және Иманбұрлық . Өзендер бастауын Көкшетау таулы қыраттары мен Ұлытау тауларынан алады.

Алабын өзендерінің ерекшелігі ағынның тек маусым бойынша ғана емес, жыл бойынша да біркелкі бөлінбеуі болып табылады. Әр жылдардағы су ағындары жүздеген рет өзгеруі мүмкін, бұл осы өзендердің ресурстарын экономикалық пайдалануды айтарлықтай қиындатады.
 Ірі көлдері 
№ п/пКөл атауыОрысша атауы (уақытша)Орналасқан жеріАуданы, км²аймағы мен әкімшілік ауданы927 Ақышоз. Акыш3 км СВ с. Дубровное25,81Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы944 Половинноеоз. Половинное7 км СВ с. Лебяжье11,92953 Большое Белоеоз. Большое Белое7 км СВ г. Петропавловска10,03Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы962 Камышловооз. Камышлово14 км ЮЗ пос. Булаево13,95Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы968 Питноеоз. ПитноеЮ с. Полудино11977 Становоеоз. Становое3 км Ю с. Становое29,77Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы980 Рыбноеоз. Рыбное18 км ЮЗ с. Архангельска25,41997 Үлкен Жармаоз. Улькен Жарма10 км СЗ с. Полтавка10,71Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы1001 Келтесороз. Кельтесор12 км С пос. Александровский12,1Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданы1007 Меңкесероз. Менкесер15 км СВ с. Троицкое38,04Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы1015 Талдыаралоз. Талдыарал9 км З с. Полтавка20,411021 Жолдыөзекоз. Жолдыозек10 км Ю села Смирновского12Солтүстік Қазақстан облысының, Аққайың ауданы1041 Балықтыоз. Балыкты2 км С с. Дмитровки16,581051 Үлкен Тораңғылықоз. Улькен ТорангылыкСЗ села Корнееки42,21054 Жалтыроз. Жалтыр17 км СВ с. Дмитриевки13,551059 Алпашоз. Альпаш37 км ЮЗ села Дмитриевки20,941061 Қақоз. Как13 км ЮЗ с. Дмитриевки45,12Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданы1062 Тораңғылықоз. ТорангылыкЮВ с. Новопокровки25,71063 Ақсуатоз. Аксуат41 км ЮЗ села Дмитриевки18,51064 Қақоз. Как59 км ЮЗ села Дмитриевки52,24Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданы1094 Үлкен Қарақамысоз. Улькен Каракамыс5 км Ю с. Кара-Камыс10,61Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы1099 Құмдыкөлоз. Кумдыколь8 км З с. Богодуховки26,371101 Қарасороз. Карасор9 км СВ с Богодуховки75,55Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы1102 Жамантұзоз. Жамантуз3 км ЮВ с Богодуховки29,581107 Шағалалытеңізоз. Шагалалытениз11 км ЮВ пос. Киялы267,36Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың, Тайынша аудандары1110 Кіші Қараойоз. Киши Караой22км Ю пос. Вольное100,81Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданы1111 Қараойоз. Караой24 км СЗ пос. Кзыл-Ту305,53Солтүстік Қазақстан облысы Ақжар ауданы1112 Сасықкөлоз. Сасыкколь15 км СЗ с. Летовочное12,47Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы1115 Қалибекоз. Калибек10 км З свх Севастопольский95,61Солтүстік Қазақстан облысы Тайынша ауданы1116 Үшсайоз. Ушсай8 км СЗ свх Севастопольский12,231118 Алаботаоз. Алабота8 км ЮВ свх Севастопольский48,251123 Текеоз. Теке32 км СВ пос. Кзыл-Ту265Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы1125 Жетікөлоз. Жетиколь9 км Ю с. Качиловки10,36Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1126 Ақбасоз. АкбасВ с. Качиловки11,08Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1128 Үлкен Қоскөлоз. Улькен Косколь4 км Ю с. Лавровки14,31Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1132 Жолдыбайоз. Жолдыбай26 км ЮЗ свх Горького25,17Ақмола облысының Көкшетау қалалық әкімдігі1148 Қарасороз. Карасор26 км Ю пос. Кишкенеколь21,371158 Саумалкөлоз. СаумалкольВ с. Володаровское25,24Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1159 Имантауоз. Имантау26 км Ю с. Володарское49,35Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1160 Шалқароз. Шалкар17 км ЮВ села Челкар35,54Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1166 Белоеоз. Белое13 км ЮВ пос. Челкар18,31175 Қопаоз. КопаСЗ г. Кокчетава14,2Ақмола облысы Көкшетау қаласы 1184 Кіші Шабақтыоз. Киши Шабакты8 км З с. Боровое21,03Ақмола облысы Бурабай ауданы1188 Үлкен Шабақтыоз. Улькен ШабактыС с. Боровое25,18Ақмола облысы Бурабай ауданы1189 Бурабайоз. БурабайЮЗ с. Боровое10,5Ақмола облысы Бурабай ауданы1198 Тасшалқароз. Тасшалкар4 км ЮВ пос. Мадениет10,8Ақмола облысы Бурабай ауданы1204 Көксеңгірсороз. Коксенгирсор28 км ЮЗ пос.айсары46,34Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы 1212 Сілетітеңізоз. СилетытенизЮЗ пос. Каракога777Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы1213 Ұлыкөлоз. Улыколь13 км С пос. Рузаевки19,09Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы1216 Зерендіоз. ЗерендыСЗ с. Зеренда11,91Ақмола облысы Зеренді ауданы1217 Айдаболоз. АйдаболВ с. Викторовки35Ақмола облысы Зеренді ауданы1222 Қараүңгіроз. Караунгир5 км В с. Дороговки11,6Ақмола облысының Зеренді және Бурабай аудандары1227 Құмдыкөлоз. КумдыкольЮЗ с. Златополье10,191229 Шортаноз. ШортанС г. Щучинск18,6Ақмола облысы Бурабай ауданы1232 Жөкейоз. Жукей11 км СЗ пос. Степняка19,26Ақмола облысының Біржан сал ауданы1233 Қотыркөлоз. Котырколь5 км Ю пос. Степняка18,68Ақмола облысы Бурабай ауданы1235 Атансороз. Атансор13 км З пос. Терек26,7Ақмола облысының Біржан сал ауданы1238 Жамбайсороз. Жамбайсор2 км В пос. Терек10,74Солтүстік Қазақстан облысы Уәлиханов ауданы1241 Жамантұзоз. Жамантуз29 км З пос. Жуантобе29,771242 Жақсытұзоз. Жаксытуз23 км СВ пос. Бестобе15,9Солтүстік Қазақстан облысының Уәлиханов және Ақмола облысының Ерейментау аудандары 1244 Қалмақкөлоз. Калмакколь19 км ЮВ с. Чистополье53,14Солтүстік Қазақстан облысы Ғ.Мүсірепов ауданы1245 Жақсы Жалғызтауоз. Жаксы ЖалгызтауЮЗ пос. Якши Янгизтау43,2Солтүстік Қазақстан облысы Айыртау ауданы1249 Шошқалыоз. Шошкалы11 км В с. Даниловки22,08Ақмола облысының Ақкөл, Біржан сал аудандары1252 Мамайоз. Мамай15 км С с. Лидовка43,48Ақмола облысы Біржан сал ауданы1255 Алтайсороз. Алтайсор11,5 км СВ пос. Богембай17,82/5,9Ақмола облысы Ерейментау ауданы1261 Салқынкөлоз. Салкынколь27 км СЗ пос. Кировский20,6Солтүстік Қазақстан облысы Ғабит Мүсірепов ауданы1267 Итемгеноз. Итемген4 км СЗ пос. Приозерное57,4Ақмола облысы Ақкөл ауданы1270 Қарасороз. Карасор20 км ЮЗ г. Бестобе15,951300 Балықтыкөлоз. БалыктыкольЮВ с. Камышенка18,3Ақмола облысы Шортанды ауданы1322 Баршыноз. Баршын14 км ЗЮЗ с. Толкункуль13,45Ақмола облысы, Астрахан ауданы1334 Алакөлоз. Алаколь8 км В с. Степное50,451336 Әупілдекоз. Аупильдек14 км В с. Степное101346 Үлкен Сарыобаоз. Улькен Сарыоба5 км З пос. Сарыоба15,17Ақмола облысы Аршалы ауданы1366 Жаркөлоз. Жарколь67 км ЮЗ пос. Мендеш12,671367 Шойындықөлоз. Шойындыколь60 км ЮЗ пос. Мендеш18,84Ақмола облысы Жарқайың ауданы1378 Шолақсороз. Шолаксор46 км ЮЗ пос. Новотроицкого28,26Ақмола облысының Ерейментау, Павлодар облысының Ақтоғай аудандары 1385 Шелегинооз. ШелегиноС села Николаевки21,7Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев және Қызылжар аудандары 

 Ең ұзын өзендер 
№ п/пБастау IDАтауыОрысша атауы (уақытша)Қайда құядыҚай жағаданҰзындығы, кмБастауының ауданы мен аймағыАтырауының ауданы мен аймағы9885410001ЕсілЕсіл өзені Ертіс өзені(сол)190210267410383Терісақканр. ТерисакканЕсіл өзені(сол)36810809420091Сілетір. СилетыСелетітеңіз көлі -32910015410131Қалқұтанр. КалкутанЕсіл өзені(оң)24810723420005Шағалалыр. ШагалалыШағалалытеңіз көлі -24310596410713Аққанбұрлықр. АкканбурлыкЕсіл өзені(оң)21710679410796Иманбұрлықр. ИманбурлыкЕсіл өзені(оң)19910162410278Жабайр. ЖабайЕсіл өзені(оң)19210109410225Аршалыр. АршалыКөкпекті өзені(оң)18810197410313Жыландыр. ЖыландыЖабай өзені(оң)15110578410695Тімтуірр. ТимтуйирТімтуір көлі -12510744420026Қылшақтыр. КылшактыҚопа көлі -12110505410622Қаракөлр. КараколЕсіл өзені(сол)11810770420052Қарасур. КарасуКөксеңгірсор (г.-сол.) -11310070410186Боқсық р. БоксыкКөкпекті өзені(оң)11110226410342Жаман Қайрақтыр. Жаман КайрактыЕсіл өзені(оң)11110585410702Қойбағарр. КойбагарҚойбағар көлі -10810719420001Қамысақтыр. КамысактыҮлкен Тораңғыл көлі -10810071410187Қайрақтыр. КайрактыБоқсық (өзен)(сол)10310521410638Қызылсур. КызылсуЕсіл өзені(оң)103

 Дереккөздер 

Санат:Қазақстанның су шаруашылығы бассейндері