Дарбази

нобай| Иран, Исфахан, Грузияның Дашкасан ауылында «Горжи поуш» деп аталатын аман қалған дарбази төбесі.
Дарбази (;  тілінен «қақпа») — Кіші Азия мен Оңтүстік Кавказдың дәстүрлі отандық сәулетінде кездесетін ерекше «қарлығаш күмбезі» типті шатыр құрылымы бар үйді сипаттау үшін қолданылатын Грузиялық термин. Орталық бөлік — пирамида іспеттес, бағандарға тірелген және кесілген бөренелер мен арқалықтардың сатылы қатарынан салынған, жоғарғы жағында терезе мен мұржа ретінде қызмет ететін орталық тесік бар. Ежелгі Рим сәулетшісі және механигі Витрувийдің (б.з.б. 1 ғасыр) De architectura кітабында дарбазидің көне прототипі Колхия тұрғын үйінің сипаттамасын көруге боладыhttps://en.wikipedia.org/wiki/David_Marshall_Lang  (1966), Грузины, стр. 119-123. Издательство Praeger.. Мұндай шамды шатырлар Арменияда харазашен немесе глхатун, Түркияда kirlangiç kubbe немесе kirlangiç ortu, Әзірбайжанда карадам деп аталадыХачадурян, Лори (2008), Социальная логика в условиях империи: армянская «горная сатрапия» и правление Ахеменидов, ок. 600--300 гг. до н.э., стр. 197. ProQuest, ISBN 0549985735.Карпуз, Хасим (1993), Эрзурум Эвлери, стр. 66..

Жергілікті нұсқалары бар дарбази үйін 20 ғасырда Грузияда салу жалғастырылды. Картли, Кахетия және Самцхе-Джавахети провинцияларында кең таралған. Бұл үйлер көбінесе жер асты түбінде жіңішке ойылған арқалықтар мен бағандармен, атап айтқанда, бодзи-ата деп аталатын үлкен ағаш тірекпен тіреледі, ол шатырдың салмағын көтереді. Дарбазидің пішіні Грузияның алғашқы христиандық сәулетіне әсер еткен болуы мүмкін, өйткені Италияда, Сирияда және басқа елдерде кең таралған ежелгі дөңгелек және сегіз қырлы христиан құрылымдары Грузияда ешқашан танымал болған емесЧубинашвили, Георгий Н., "О первоначальных формах христианских церквей", с. 195, в кн.: Мгалоблишвили, Тамила (ред., 1998), Древнее христианство на Кавказе. Routledge, ISBN 0-7007-0633-X..  

Дизайн ерекшеліктеріне байланысты дарбази үйі сейсмикалық апаттарға жақсы төзімді болған. Грузиядан басқа, дарбази үйі Армения мен Әзірбайжан, Тәжікстан, Түркияның солтүстік-шығысында, Феррейдан, Ауғанстан және Үндістанда кең таралған. Бұл үй түрі тіпті (ағаш, тас) ежелгі заманда, Кореядан Эгей жағалауына дейін кең таралған, бірақ Грузиядағыдай көп қырлы және көркем өңделген дарбази үйлері еш жерде кездеспегенმისივე, Дарбази, древнейший тип грузинского народного жилища и его место в истории архитектуры, Тб., 1964;.

 Иллюстрациялар 
 Грузияның шығысындағы Дарбази (қима) . Ұлы Совет энциклопедиясы .
 Гвиргвини . Ұлы Совет энциклопедиясы .
 Деда-Бодзи . Ұлы Совет энциклопедиясы .

 Дереккөздер 

Санат:Грузия сәулет өнері
Санат:Бөлме