Кванттық нүкте

Кванттық нүкте (QD, нанокристал, жасанды атом) – заряд тасымалдаушылары (электрондар немесе кемтіктер) кеңістікте үш өлшеммен де шектелген өткізгіштің немесе жартылай өткізгіштің (мысалы, InGaAs, CdSe, CdS немесе GaInP/InP) фрагменті. Кванттық әсерлердің маңызды болуы үшін кванттық нүктенің өлшемі өте кішкентай болуы керек.Васильев Р. Б., Дирин Д. Н. Квантовые точки: синтез, свойства, применение. — Методические материалы. — Москва: ФНМ МГУ, 2007. Олар ультракүлгін сәулемен жарықтандырылған кезде кванттық нүктедегі электрон неғұрлым жоғары энергетикалық күйге қозғалуы мүмкін. Жартылай өткізгішті кванттық нүкте жағдайында бұл процесс электронның валенттік аймақтан өткізгіштік аймағына өтуіне сәйкес келеді. Қозған электрон валенттік диапазонға қайта орала алады, өз энергиясын фотон түрінде босатады.Понятов, Алексей. Квантовые точки прогресса // Наука и жизнь. — 2016. — Вып. 6. — С. 38—45. — ISSN 0028-1263. Бұл жарық шығару (фотолюминесценция) оң жақтағы суретте көрсетілген.

Бірінші кванттық нүктелерді 1981 жылы орыс ғалымы Алексей Иванович Екимов синтездеді. 2023 жылы бұл жетістік үшін оған химия саласындағы Нобель сыйлығы берілді.

 Дереккөздер 

Санат:Нанотехнология