Менде (халық)

Менде (менде, менди, коссо, косса, локко)Современная энциклопедия - менде http://www.terminy.info/literature/modern-encyclopedia/mende — Сьерра-Леоненің ең үлкен халқы. Олар негізінен елдің оңтүстігінде – Джонг, Сева, Моа өзендеріің бойында тұрады. Жалпы саны 1,5 млн. адам (2010, бағалау). Либерияның солтүстік-батысында 40 мыңға жуық адам тұрады.Большая российская энциклопедия 2004–2017 https://old.bigenc.ru/ethnology/text/2203969

 Тілі 
Манде тілі - манде тілдер отбасының оңтүстік тобына жатады.Большая советская энциклопедия https://dic.academic.ru/dic.nsf/bse/108221/%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5

 Діні 
Дінге сенушілердің діни ағымы: дәстүрлі наным-сенімдер, бір бөлігі – сүнниттік мұсылмандар, протестанттар.Значение слова МЕНДЕ в Современном энциклопедическом словаре https://slovar.cc/enc/sovremenniy/1842017.html

 Кәсібі 
Дәстүрлі кәсіптері қолмен атқарылатын егіншілік (ямс, маниок, фонио, жержаңғақ, мақта, күріш, зімбір, қазіргі кезде кофе, какао өсіреді), терушілік (майлы пальма жемістері), ұсақ малдар өсіру, құс өсіру, балық аулау, сауда. Қолөнерден – тоқу, мата бояу, керамика, сабын жасау, тоқу, ағаш ою дамыған.народы мира / Менде http://www.etnolog.ru/people.php?id=MEND  

 Өмір салты 
Әлеуметтік ұйымның негізін ауыл қауымдары (кулоко) және көп балалы отбасылар (мавей) құрайды. Ата — баба ұйымы, өзара көмек қоғамдары (кугбе, бембе), құпия одақтар – еркектерде (Поро, Вунде, Ньяйей) және әйелдерде (Санде, Бунду, Хумой, Кпа) сақталған. Неке патрилокальды.

Дәстүрлі елді мекендер шоғырланып орналасқан. Тұрғын үйлері төртбұрышты немесе дөңгелек пішінді, қабырғалары балшықпен сыланған ағаш сырықтардан жасалған,  конустық төбесі пальма жапырақтарымен жабылған.

Азық-түлік негізінен көкөніс тектес (жарма, дәмді көкөніс дәмдеуіштері мен пальма майы қосылған бұқтырылған тағамдар), ет және балық (оның ішінде кептірілген балық).

Менделерде бай музыкалық және би фольклоры бар.

 Дереккөздер 


Санат:Сьерра-Леоне халықтары
Санат:Либерия халықтары