Бизнес-процесс

Бизнес-процесс - бұл тұтынушылар үшін белгілі бір өнімді немесе қызметті жасауға бағытталған өзара байланысты әрекеттер немесе жұмыстардың жиынтығы.Kock, N.F. Chapter 2: What Is a Process? // Process Improvement and Organizational Learning: The Role of Collaboration Technologies. — Idea Group Publishing, 1999. — P. 17–28. — ISBN 9781878289582. (англ.)BPM басқару концепциясы (ағылшынша business process management) бизнес-процестерді кәсіпорынның маңызды ресурстары ретінде қарастырады және оларды басқарудың негізгі ұйымдық жүйелердің бірі ретінде қарастырады.
Бизнес-процестердің үш түрі бар:
 басқарушылық - корпоративтік басқару және стратегиялық басқару сияқты жүйенің жұмыс жасауын басқаратын бизнес-процестер;
 операциялық – ұйым қызметінің негізгі бағыттарын білдіретін, кірістің негізгі ағынын құрайтын (жеткізу, өндіру, өткізу, өткізу немесе қарызды өндіру);
 сүйемелдеушілік – ұйымға қызмет көрсететіндер (бухгалтерлік есеп, кадрларды іріктеу, техникалық қамтамасыз ету).
Бизнес-процесс тұтынушылық сұраныстан басталып, оны қанағаттандырумен аяқталады. Процесске бағытталған ұйымдар бір бизнес-процесті орындау кезінде ұйымның екі түрлі бөлімшелерінің қиылысында пайда болатын кедергілер мен кідірістерді жоюға тырысады.
Бизнес-процестің өз атрибуттары бар, бірақ сонымен бірге негізгі бизнес-процестің мақсатына жетуге бағытталған бірнеше ішкі процестерге, процедураларға және функцияларға бөлуге болады. Мұндай бизнес-процесті талдау әдетте белгілі бір әрекет деңгейлері арасында бөлінген бизнес-процесті және оның ішкі процестерін картаға түсіруді қамтиды.
Бизнес-процестер тұтынушылар үшін бағалық пен құндылықты тудыратындай және кез келген қажетсіз немесе мүлдем қажетсіз әрекеттерді жойатындай құрылымдалу керек. Тиісті түрде құрастырылған бизнес-процестердің өнімі тұтынушылық құндылық пен табыстылықты арттырады (өнім немесе қызметті өндірудің төмен құны).
Модельдеу мақсатына байланысты бизнес-процестерді әртүрлі тәсілдермен талдауға болады. Бизнес-процестерді талдау бизнесті модельдеуде, функционалдық шығындарды талдауда, ұйымдық құрылымды қалыптастыруда, бизнес-процестерді реинжинирингте және технологиялық процестерді автоматтандыруда қолданылуы мүмкін.
Ағымдағы әрекеттерді талдау әдістерінің бірі бизнес-процестің «сол қалпында» (as is) үлгісін құрастыру болып табылады. Осыдан кейін бизнес-процестің моделі сыни талдауға ұшырайды немесе арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы өңделеді. Талдау нәтижелері бойынша «қалай болады»(to be) бизнес-процесінің моделі және қажетті өзгерістерді енгізу бойынша іс-шаралар жоспары қалыптастырылады.
Бизнес-процестерді визуализациялау үшін блок-сызбалардың әртүрлі модификациялары түрінде әртүрлі графикалық белгілер жиі пайдаланылады, бизнес-процестерді модельдеу үшін қолданылатындардың ішінде BPMN (жұмыстың функционалдық реттілігі), EPC (жұмыс оқиғаларының реттілігі), IDEF0 - жұмыстың логикалық тізбегі. 

 Дереккөздер