Үлкен Иран

Үлкен Иран немесе Иран Замин (, , ), сондай-ақ "Иран мәдени континенті" ретінде белгілі тарихи аймақ немесе орналасқан. Иран мәдениетінің ықпалы зор болды. Иран термині Иран мемлекетінен гөрі кеңейіп келе жатқан көпұлтты күшке қатысты қолданылды.Карл Риттер: Иран, часть I, перевод и дополнение Н. В. Ханыкова, СПб, 1874. Үлкен Иран қазіргі Иран, Әзірбайжан, Орталық Азия, Ауғанстан, Пәкістан және Түркия территориясын қамтиды. XIX ғасырдағы ирантану «Үлкен Иран», «Ұлы Иран» және жай ғана «Иран» терминдерін шатастырумен сипатталадыН. В. Ханыков: Экспедиция в Хорасан, М., Наука, 1973..

 Тұжырымдама 
«Ұлы Иран» концепциясы таза мәдени-тарихи сипатқа ие және қазіргі кез келген саяси құрылымдарға сәйкес келмейді. Ұлы Иран біздің дәуіріміздің III ғасырынан бастап пайда бола бастады. Парсы Сасанидтер империясының ауқымды мәдени экспансиясымен қатар. Парсылар аймақта өз ықпалын таратқан сайын, олардың мемлекетіне көбірек жаңа халықтар құйылды және олар «Иран» терминін кейіннен бірнеше саяси және моральдық құлдырау толқындарын бастан кешірген өсіп келе жатқан көпұлтты державаны белгілеу үшін пайдаланды. 1935 жылдан кейін Парсы империясы ресми түрде «Иран» деп аталғаннан кейін, «Иран» және «Үлкен Иран» арасындағы терминологиялық айырмашылық міндетті болды.

 Мәдени-тарихи аймақтар 
 Мәуераннаһр
 Хорезм, Самарқан және Бұхара (Соғдиана), Қаршы, Чач, Ферғана, 
 Үлкен Хорасан
 Тохаристан (Балх), Хуталян, Бадахшан, Мерв, Герат, Гор, Хазаражат, Хорасан
 Систан. — писал Карл Риттер.
 Язд, Керман, Исфаһан, Фарс, Рей, Хамадан, Әзірбайжан, Күрдістан, Армения

 Дереккөздер 

 Тағы да қараңыз 
 Паниранизм

 Әдебиеттер 
 «Ethnic Identity in Iran» by Richard Nelson Frye, JSAI 26, 2002, see p.82  
 Columbia College Today on «Iranian Cultural Continent»
Санат:Ирредентизм
Санат:Иран тарихи облыстары
Санат:Иран тарихы
Санат:Иран мәдениеті