Шахматтан әлем чемпиондары

2024 жылдан бері қазіргі шахматтан әлем чемпионы — Гукеш Доммараджу. Шахматтан алғашқы ресми әлем чемпионы 1886 жылы Вильгельм Стейниц болды. 1948 жылдан бастап әлем біріншілігі үшін матчтарды ұйымдастырумен Халықаралық шахмат федерациясы (ФИДЕ) айналыса бастады.

1993 жылы ФИДЕ-мен келіспеушіліктің нәтижесінде Гарри Каспаров Кәсіпқой шахмат қауымдастығын (PCA) ұйымдастырды. Бұған жауап ретінде ФИДЕ оны чемпион атағынан айырып, басқа үміткерлер арасында чемпион атағын ойнатты. Осы оқиғалардың нәтижесінде әлемде екі чемпион пайда болды: Гарри Каспаров — PCA нұсқасы бойынша және FIDE демеушілігімен өткен кездесуде жеңіске жеткен Анатолий Карпов.

2006 жылы ФИДЕ чемпионы Веселин Топалов пен «классикалық шахмат» чемпионы Владимир Крамник арасында біріктіру матчы өтті, нәтижесінде абсолютті әлем чемпионы Крамник атанды.

 1886 жылға дейінгі ең мықты шахматшылар 
Ресми түрде "шахматтан әлем чемпионы" атағын алғаш рет 1886 жылы Вильгельм Стейниц алды. Бірақ осы уақытқа дейін Батыста ең мықты деп танылған шахматшылар болған.

Чемпиондық жылдарыЧемпионӨмір жылдарыМемлекетшамамен 1495Луис Рамирес Лусенаша. 1465 — ша. 153025px Испания1560—1575Руй Лопес де Сегураша. 1540 — ша. 158025px Испания1575—1587Джованни Леонардо да Кутри1542 — 158725px Неаполь патшалығы1619—1634Джоакино Греко1600 — 163425px Неаполь патшалығы1747—1795Франсуа-Андре Филидор07.09.1726 — 31.08.179525px Франция1820—1840Луи Шарль Маэ де Лабурдонне1785 — 13.12.1840 1843—1851Говард Стаунтонша. 1810 — 22.06.1874 1851—1858, 1862—1866Адольф Андерсен06.07.1818 — 13.03.187925px Пруссия1858—1862Пол Чарльз Морфи22.06.1837 — 10.07.188425px АҚШ1866—1886Вильгельм Стейниц14.05.1836 — 12.08.1900
Аталған шахматшылар, соңғы үшеуін қоспағанда, тек шартты түрде ең күшті деп санауға болады. XIX ғасырдың ортасына дейін әлемдегі ең күшті шахматшылардың көпшілігін объективті түрде салыстыруға мүмкіндік беретін жеткілікті өкілді турнирлер болған жоқ.

Әлемнің ең мықты ойыншыларының көпшілігін жинаған алғашқы ірі халықаралық шахмат турнирі тек 1851 жылы Лондонда өтті және көптеген елдердің ең мықты ойыншыларының ойынын іс жүзінде салыстыруға нақты мүмкіндік пайда болды. Сондықтан әлем чемпионы атағы туралы әңгіме әдетте осы турнирде жеңіске жеткен Адольф Андерсеннен басталады.

 Чемпиондар тізімі 
№Чемпиондық  жылдарыЧемпионМемлекет1886 жылдан 1996 жылға дейінгі Чемпиондар<center>1<center>1886—1894<center>150px(14 мамыр 1836 — 12 тамыз 1900)<center>Вильгельм Стейниц<center> АҚШ азаматы болған кезде әлем чемпионы атанды<center>2<center>1894—1921<center>150px(24 желтоқсан 1868 — 11 қаңтар 1941)<center>Эмануил Ласкер<center> 25px Герман империясы<center>3<center>1921—1927<center>150px(19 қараша 1888 — 8 наурыз 1942)<center>Хосе Рауль Капабланка<center> <center>4<center>1927—1935 1937—1946<center>150px(31 қазан 1892 — 24 наурыз 1946)<center>Александр Алехин<center>     Франция азаматы болған кезде әлем чемпионы атанды<center>5<center>1935—1937<center>150px(20 наурыз 1901 — 26 қараша 1981)<center>Макс Эйве<center> <center>6<center>1948—19571958—19601961—1963<center>150px(17 тамыз 1911 — 5 мамыр 1995)<center>Михаил Ботвинник<center> |<center>7<center>1957—1958<center>150px(24 наурыз 1921 — 27 наурыз 2010)<center>Василий Смыслов<center> <center>8<center>1960—1961<center>150px(9 қараша 1936 — 28 маусым 1992)<center>Михаил Таль<center> <center>9<center>1963—1969<center>150px(17 маусым 1929 — 13 тамыз 1984)<center>Тигран Петросян<center> <center>10<center>1969—1972<center>150px(30 қаңтар 1937)<center>Борис Спасский<center> КСРО азаматы болған кезде әлем чемпионы атанды    <center>11<center>1972—1975<center>150px(9 наурыз 1943 — 17 қаңтар 2008)<center>Роберт Фишер<center> <center>12<center>1975—1985<center>150px(23 мамыр 1951)<center>Анатолий Карпов<center> <center>13<center>1985—1993<center>150px(13 сәуір 1963)<center>Гарри Каспаров<center>1993 жылдан 2006 жылға дейінгі ЧемпиондарFIDE нұсқасы бойыншаPCA нұсқасы бойынша№Чемпиондық  жылдарыЧемпионМемлекет№Чемпиондық  жылдарыЧемпион<center>'Мемлекет''</center>
|- bgcolor=PaleGreen
|style="background:Moccasin"|<center>12
|style="background:Moccasin"|<center>1993—1999
|style="background:Moccasin"|<center>100px(23 мамыр 1951)
|style="background:Moccasin"|<center>Анатолий Карпов
|style="background:Moccasin"|<center>
|rowspan="2" |<center>13
|rowspan="2" |<center>1993—2000
|rowspan="2" |<center>100px(13 сәуір 1963)
|rowspan="2" |<center>Гарри Каспаров
|rowspan="2" |<center>
|-
|style="background:Moccasin"|<center>14
|style="background:Moccasin"|<center>1999—2000
|style="background:Moccasin"|<center>100px(18 қаңтар 1966)
|style="background:Moccasin"|<center>Александр Халифман
|style="background:Moccasin"|<center>
|- bgcolor=PaleGreen
|style="background:Moccasin"|<center>15
|style="background:Moccasin"|<center>2000—2002
|style="background:Moccasin"|<center>100px(11 желтоқсан 1969)
|style="background:Moccasin"|<center>Вишванатан Ананд
|style="background:Moccasin"|<center>
|rowspan="4" |<center>14
|rowspan="4" |<center>2000—2006
|rowspan="4" |<center>100px(25 маусым 1975)
|rowspan="4" |<center>Владимир Крамник
|rowspan="4" |<center>
|-
|style="background:Moccasin"|<center>16
|style="background:Moccasin"|2002—2004
|style="background:Moccasin"|<center>100px<center>(11 қазан 1983)
|style="background:Moccasin"|Руслан Пономарёв
|style="background:Moccasin"|<center>
|-
|style="background:Moccasin"|<center>17
|style="background:Moccasin"|<center>2004—2005
|style="background:Moccasin"|<center>100px<center>(5 желтоқсан 1979)
|style="background:Moccasin"|Рустам Касымджанов
|style="background:Moccasin"|<center>
|-
|style="background:Moccasin"|<center>18
|style="background:Moccasin"|<center>2005—2006
|style="background:Moccasin"|<center>100px<center>(15 наурыз 1975)
|style="background:Moccasin"|Веселин Топалов
|style="background:Moccasin"|<center>
|-
|-
|- bgcolor=CadetBlue
|colspan=10 align="center"|2006 жылдан бастап Чемпиондар 
|-
|colspan="2" |<center>14
|colspan="2" |<center>2006—2007
|colspan="2" |<center>150px<center>(25 маусым 1975)
|colspan="2" |Владимир Крамник
|colspan="2" |<center>
|-
|colspan="2" |<center>15
|colspan="2" |<center>2007—2013
|colspan="2" |<center>150px<center>(11 желтоқсан 1969)
|colspan="2" |Вишванатан Ананд
|colspan="2" |<center>
|-
|colspan="2" |<center>16
|colspan="2" |<center>2013 — 2023
|colspan="2" |<center>150px<center>(30 қараша 1990)
|colspan="2" |Магнус Карлсен
|colspan="2" |<center>
|-
|colspan="2" |<center>17
|colspan="2" |<center>2023 — 2024
|colspan="2" |<center>150px<center>(24 қазан 1992)
|colspan="2" |Дин Лижэнь
|colspan="2" |<center>
|-
|colspan="2" |<center>18
|colspan="2" |<center>2024 — қазіргі уақыт
|colspan="2" |<center>150px<center>(29 мамыр 2006)
|colspan="2" |<center>Гукеш Доммараджу'''<center>

 Дереккөздер 

 Сыртқы сілтемелер 
 Руй Лопес де Сегурадан (1560) қазіргі дәуірге дейінгі ең мықты шахматшылардың тізімі 
 ФИДЕ ресми сайты

Санат:Шахматтан әлем чемпиондары