Карл Манне Георг Сигбан

Карл Манне Георг Сигбан (кейде Сигбан) (; 3 желтоқсан 1886, Оребро, Швеция — 26 қыркүйек 1978, Стокгольм, Швеция) — швед физигі, 1924 жылы «рентгендік спектроскопия саласындағы жаңалықтары мен зерттеулері үшін» физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты.

Швеция Корольдік ғылым академиясының мүшесі (1922), Париж Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (1953; 1951 жылдан корреспондент), Лондон корольдік қоғамы (1954), КСРО Ғылым академиясы (1958) мүшесі.

 Өмірбаяны 
Манне Сигбан швед теміржол станциясының бастығы Нильс Рейнхольд Георг Сигбан мен оның әйелі Эмма София Матильданың (туғ. Цеттенберг) отбасында дүниеге келген. 1906 жылы Сигбан Лунд университетіне оқуға түсіп, оны 1911 жылы «Магнит өрісін өлшеу» тақырыбындағы докторлық диссертациямен бітірді. 1907 жылдан 1911 жылға дейін Сигбан профессор Иоганн Ридбергтің көмекшісі болып жұмыс істеді. Диссертация қорғағаннан кейін Сигбан доцент, 1915 жылы профессор болды. 1919 жылы Ридберг қайтыс болғаннан кейін Сигбан кафедраны алды. 1923 жылы Сигбан Уппсала университетіне ауысып, 1937 жылы Швеция Корольдік ғылым академиясының зерттеуші профессоры болды. 1938 жылдан 1947 жылға дейін Сигбан Халықаралық таза және қолданбалы физика одағының (IUPAP) президенті болды.

1914 жылы Сигбан Катрин Хйогбомға үйленді. Екі ұлдың әкесі: Бу (1915 жылы туған), дипломат ретінде мансап жасаған және Кай, физик болған және 1981 жылы Нобель сыйлығын алған.

 Жетістіктер 
1908 жылдан 1912 жылға дейін Сигбан электр және магнетизм саласындағы мәселелермен айналысты. Содан кейін оның қызығушылығы рентгендік спектроскопия саласына ауысты. Ол эксперименттің схемасы мен техникасын жетілдіруді ұсынды, бұл өлшеу дәлдігінің айтарлықтай артуына әкелді және (сол кезде дамып келе жатқан кванттық механикамен бірге) электронды қабығының атом құрылымы туралы толық түсінік алуға мүмкіндік берді. 1923 жылы Сигбан өз жұмысының барлық нәтижелерін жинақтаған және ғылыми әдебиеттің классикалық үлгісіне айналған «Рентгендік спектроскопия» монографиясын жариялады. 1924 жылы Сигбанға физика бойынша Нобель сыйлығы берілді.

Ғылым академиясына ауысқаннан кейін Сигбан ядролық физикамен айналысып, дейтрондарды, жоғары кернеулі генераторды, көптеген бета-спектрометрлерді және бір электронды микроскопты жеделдету үшін циклотронның құрылысын бастады. Осы жабдықтың көмегімен оның институты атом ядросы мен радиоактивті сәулелену процестерін зерттеуде жетекші орындардың бірін иеленді.

 Марапаттары 
 Физика бойынша Нобель сыйлығы, 1924
 Гутри медалі және сыйлығы, 1933
 Хьюз медалі, Лондон корольдік қоғамы, 1934
 Румфорд медалі, Лондон корольдік қоғамы, 1940
 Дадделл медалі және сыйлығы, Лондон физикалық қоғамы, 1948

 Манне Сигбан мемориалдық лекциясы 
Сигбанды еске алу үшін  эксперименттік физикада Манне Сигбан мемориалдық лекциясы құрылды (). 1993 жылдан бастап Стокгольм университетінде жыл сайын өткізіледі. Марапатталғандардың арасында 3 Нобель сыйлығының лауреаты бар.

Оқытушылар тізімі:
 1993 
 1994 
 1995 
 1996 link=Нобелевская_премия|18x18 нүкте Эрик Аллин Корнелл, Джеффри Марси
 1997 Ален Блондел
 1998 Вайсс, Райнер
 1999 Юрий Цолакович Оганесян
 2000 link=Нобелевская_премия|18x18 нүкте Арош, Серж
 2001 Ланге, Эндрю
 2002 Хау, Лене
 2003 Андреас Эккарт
 2004 Мишель Х. Деворет
 2005 link=Нобелевская_премия|18x18 нүкте Артур Макдональд
 2006 Ференц Краус
 2007 
 2008 
 2009 Фриц Бош
 2010 Даниэль Руан
 2012 Дональд Эйглер
 2013  және Фабиола Джананоти
 2014 
 2015 Антон Цайлингер

 Дереккөздер 

 Сілтемелер 
 Нобель комитетінің сайтынан алынған ақпарат 

Санат:Геттинген ғылым академиясының мүшелері
Санат:КСРО Ғылым Академиясының шетелдік мүшелері
Санат:Лондон корольдік қоғамының шетелдік мүшелері
Санат:Швед корольдік ғылым академиясының мүшелері
Санат:Физиктер
Санат:Швеция физиктері
Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері