Тобыл-Торғай су шаруашылығы бассейні

Тобыл-Торғай су шаруашылығы бассейні Қазақстан Республикасының су шаруашылығы бассейні болып табылады.

Ауданы - 214 мың км².

Алабына Тобыл, Торғай, Ырғыз өзендерінің алаптары кіреді.

Тобыл-Торғай су шаруашылығы бассейнінің аумағында шамамен 1,05 миллион адам тұрады.

Су қоры 2,9 км³ (Қазақстандағы су ресурстарымен ең аз қамтамасыз етілген бассейн). Бассейннің өзінде 1,5 км³ су құралады.

+Су қоры Тұщы су мөлшері Көлдер 33% Су қоймалары 17% Өзен ағыны 35% Жер асты сулары 15 % Мұздықтар 0%+
Бассейндік аумақ ылғалдылығы жеткіліксіз аймақтарға жатады. Бассейннің беткі ағыны тек қана қар жамылғысының еруінен түзіледі.

Алабын өзендерінің беткі ағыны айтарлықтай ауытқуларға ұшырайды. Өзендердегі тұрақты ағынды қамтамасыз ету мақсатында су қоймалары жүйесі құрылды. Ең ірі су қоймалары: Верхнетоболь су қоймасы және Қаратомар су қоймасы.

Бассейнде 5 мыңнан астам көл бар. Көлдердің басым көпшілігінің ауданы 1 км²-ден аспайды және жазда құрғайды. Алабындағы ірі көлдер: Құсмұрын, Сарықопа, Ақсуат, Сарымойын.
 Ірі көлдері 
№ п/пКөл атауыОрысша атауы (уақытша)Орналасқан жеріАуданы, км²Аймағы мен әкімшілік ауданы2795 Ақжан (Айжан)оз. Акжан (Айжан)10 км ЮЗ свх им. Чапаева14,3Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы2796 Алаботаоз. Алабота14 км ЮВ с. Святогорки36,4Қостанай облысы Қарасу ауданы2797 Алакөлоз. Алаколь4 км СЗ с. Боровского11,7/12,22798 Алакөлоз. Алаколь2 км Ю п. Карасу10,82799 Ащытастысороз. Ащытастысор43 км ЮВ п. Тургай45,1Қостанай облысы Жангелді ауданы2800 Аяққамысоз. Аяккамыс24 км ЮЗ п. Шолаккарасу11,9Қостанай облысы Жангелді ауданы2801 Білісқопаоз. Билископа19 км ЮВ с. Богдановки10,5Қостанай облысы Қамысты ауданы2802 Жаншораоз. Жаншора8 км ЮЗ п. Козубай15,7Қостанай облысы Қарасу ауданын2803 Жақсыбайоз. Жаксыбай39 км п. Абай13,8Қостанай облысының Науырзым ауданы2804 Жаманақкөлоз. Жаманакколь15 км СЗ п. Збан24,4Қостанай облысының Жангелді ауданы2805 Жалтырсороз. Жалтырсор7 км Ю клх им. Крупской11,6Қостанай облысы Амангелді ауданы2806 Жаркөлоз. Жарколь24 км ЮЗ п. Шолаккарасу20,92808 Жарқайыңоз. Жаркайын5 км В свх им. Чапаева17,3Қостанай облысы Қостанай ауданы2809 Жекекөлоз. Жекеколь14 км СВ свх им. Вильямса11,12810 Жұлжұрғаноз. ЖулжурганЮ п. Калиновского12,52811 Қулыкөлоз. Кулыколь21 км ЮВ п. Жаильма33,6Қостанай облысы Қамысты ауданы2812 Қарасороз. Карасор52 км ЮЗ п. Абай10,72813 Қынабайқайоз. Кинабайкай19 км ЮЗ свх Майкольского12,22814 Қособаоз. Кособа2 км З свх Карабалыкского10,12815 Қарақамысоз. Каракамыс16 км СЗ с. Красная Пресня11,5Қостанай облысы Меңдіқара ауданы2816 Олжакөлоз. Олжаколь12 км ЮЗ п. Мукыр18,8Қостанай облысы Амангелді ауданы2817 Сарыобаоз. Сарыоба7 км Ю свх им. Чапаева28,27/28,8Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы2818 Сарыкөлоз. СарыкольВ с. Урицкое37,68/37,9Қостанай облысы Сарыкөл ауданы2819 Сарықопаоз. Сарыкопа4 км З п. Саги184,42Қостанай облысы Жангелді ауданы2820 Сарымойыноз. Сарымойын13 км Ю п. Банабике21,832821 Сұлукөлоз. Сулуколь14 км ЮЗ п. Первомайского10,162822 Сасықкөлоз. Сассыкколь12 км ЮВ п. Новотроицкого20,09Қостанай облысы Қарабалық ауданы2823 Сладкоеоз. Сладкое3 км З с. Евгеньевки10,79Қостанай облысы Ұзынкөл ауданы2824 Тәтімбекоз. Татимбек4 км В п. Мукыр10,12825 Талдыкөлоз. Талдыколь26 км ЮВ п. Жаильма11,22826 Томарлықопаоз. ТомарлыкопаЮВ с. Ливановки12,652827 Тімтуіроз. Тимтуйир4 км Ю п. Козубай52/54,3Қостанай облысы Қарасу ауданы2828 Тұзтығыноз. Тузтыгын3 км СВ п. Костычевского10,62829 Үлкен Ақсуатоз. Улкен Аксуат1 км Ю п. Наурзум20,36Қостанай облысы Науырзым ауданы2830 Үлкен Борлыоз. Улькен БорлыЮВ п. Бурли14,532831 Шиліоз. Шийли10 км В п. Юльевский14,322832 Шыбындысороз. Шыбындысор15 км С с. Ливановки19,31/14,32833 Шұбаркөлоз. Шубарколь7 км ЮВ п. Новотроицкого15,48Қостанай облысы Қарабалық ауданы2838 Аласороз. Аласор18 км СЗ свх Москалевский10Қостанай облысы Әулиекөл ауданы2842 Ақсуатоз. Аксуат1 км Ю пос. Наурзум20,36Қостанай облысы Науырзым ауданы3146 Ақкөлоз. Акколь13 км ЮЗ п. Збан62,26Қостанай облысы, Жангелді ауданы3147 Алакөлоз. АлакольЮ п. Аксуат17,63/19,83148 Бозшакөлоз. Бозшаколь5 км В п. Севастопольского24,19Қостанай облысы Сарыкөл ауданы3149 Жақсы Жаркөлоз. Жаксы ЖаркольВ с. Анновки13,46/8,6Қостанай облысы Фёдоров ауданы3150 Жақсы Алакөлоз. Жаксыалаколь6 км ЮВ п. Архангельского24,95Қостанай облысы Денисов және Бейімбет Майлин аудандары3151 Жарманоз. Жарман13 км СВ п. Смолокур56,91Қостанай облысы, Науырзым ауданы3152 Жаман Ақкөлоз. Жаманакколь32 км З п. Збан38,61Қостанай облысы, Жангелді ауданы3154 Қойбағароз. КойбагарЗ свх Тюнтюгурский95,95Қостанай облысы, Қарасу ауданы3156 Қарасороз. Карасор24 км З свх Москалевский25,293157 Құсмұрыноз. Кусмурын8 км С ж/д ст. Кушмурун460,15Қостанай облысы, Қарасу, Әулиекөл аудандары3158 Орқашоз. ОркашЮЗ п. Уркаш16,34Қостанай облысы, Қамысты ауданы3159 атаусызоз. без названия25,793160 Теңізоз. Тениз12 км З с. Красная Пресная64,2Қостанай облысы Меңдіқара ауданы3161 Тоқтасоз. ТоктасС с. Цабелевки10,76/11,23162 Талдыоз. Талды3 км З п. Кара-Оба13,91/11,33163 Тентексороз. Тентексор6 км СВ п. Жамбасколь16,49/11,83164 Тентексороз. Тентексор15 км В п. Жамбасколь14,783165 Үлкен  Қарасороз. Улькен Карасор4 км ЮЗ п. Жамбасколь19,113168 Кіндіктіоз. Киндыкты4 км ЮЗ пос. Карасу42,22Қостанай облысы, Қамысты ауданы3169 Киіккөлоз. Киикколь28 км Ю пос. Сулы30,773743 Әйкеоз. АйкеЗ п. Псковского31Ақтөбе облысы. Әйтеке би ауданы3744 Байтақкөлоз. Байтакколь16 км ЮЗ п. Нура45,2Ақтөбе облысы. Ырғыз ауданы3745 Белқопаоз. БелькопаСВ п. Куйбышева14,13746 Бұқылкөлоз. Букылколь23 км ЮЗ п. Нура11,33747 Жаркөлоз. Жарколь30 км ЮЗ п. Нура153748 Жыңғылдыкөлоз. Жынгылдыколь11 км ЮЗ п. Нура12,33749 Құрдымоз. Курдым192 км СВ ст. Джилан22,6Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3750 Қоғакөлоз. Когаколь31 км ЮЗ п. Нура10,5Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3751 Көлжармаоз. Кольжарма3 км СВ п. Нура12,2Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3752 Кіші Айыркөлоз. Киши Айырколь6 км З п. Нура43,7Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3753 Қызылкөлоз. Кызылколь24 км З п. Нура15,33754 Қаналықөлоз. Каналыколь17 км ЮВ п. Аралтогай10,8Ақтөбе облысы. Әйтеке би ауданы3755 Тебізсороз. Тебизсор16 км ЮЗ п. Сасмыкбай11Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3756 Тегіссороз. Тегиссор36 км ЮВ п. Тушканбай18,33757 Шалқар-Қарашатауоз. Шалкар-Карашатау7 км ЮЗ п. Кумкудук18,5Ақтөбе облысы. Әйтеке би ауданы3768 Белқопаоз. БелькопаСВ пос. Куйбышева14,1Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3815 Қызылкөлоз. Кызылколь24 км З пос. Нура15,3Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3818 Айыркөлоз. Айырколь6 км З пос. Нура43,7Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3828 Жаркөлоз. Жарколь30 км ЮЗ пос. Нура15Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3829 Байтақкөлоз. Байтакколь16 км ЮЗ пос. Нура45,2Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3830 Жарқамысоз. Жаркамыс24 км ЮЗ пос. Нура11,6Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3836 Қоғакөлоз. Когаколь31 км ЮЗ пос. Нура10,5Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3850 Құрдымоз. Курдым192 км СВ ст. Джилан22,6Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3858 Малайдаркөлоз. Малайдарколь50 км ЮВ от Ыргыз12,43876 атаусызоз. без названия7 км З пос. Кумкудук18,53909 Мұхтаркөлоз. Мухтарколь87 км пос. Сасыкбай13,2Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы3911 Төкереккөлоз. Токерекколь9 км СЗ пос. Нура103922 Медекөлоз. Медеколь87 км ЮВ пос. Текели19,8

 Ең ұзын өзендер 
№ п/пБастау IDАтауыОрысша атауы (уақытша)Қайда құядыҚай жағаданҰзындығы, кмБастауының ауданы мен аймағыАтырауының ауданы мен аймағы15772740001ТорғайТорғай өзені Шалқартеңіз көлі -86215280710001ТобылТобыл өзені Ертіс өзені (сол)75016241740528ЫрғызЫрғыз өзені Торғай өзені (оң)63315431710162Үйр. УйТобыл өзені (сол)52616131740395Өлкейекр. Олькейексол. Айыркөл -42415462710197Обағанр. ОбаганТобыл өзені (оң)39916088740336Ұлы Жыланшықр. Улы ЖыланшыкАқкөл көлі -34915836740065Қара Торғайр. Кара ТоргайТорғай өзені (сол)28816065740312Қабырғар. КабыргаТорғай өзені (сол)25216477740800Байқоңырр. Байконыржоғалады -24816442740746Жыңғылдыөзекр. ЖынгылдыозекШалқартеңіз өзені -23016499740825Қалмаққырғанр. Калмаккырганжоғалады -20116368740669Шет Ырғызр. Шет ЫргызЫрғыз өзені (оң)20016544740873Ащымиірр. АщымуирҚалмаққырған өзені(оң)17816455740766Қарғалыр. КаргалыШұбартеңіз өзені -17615949740189Сарыөзенр. СарыозенСарықопа көлі -16416210740482Қаракөйр. Каракойсол. Куйикколь -16416513740839Қумолар. Кумолар. Белеуитти(сол)16015365710091Қамысты Әйетр. Камысты Айетр. Аршалы Айет(оң)15116179740447Қабырғар. Кабырга (г. — сол)р. Олькейек(сол)14915786740015Ащытастыр. АщытастыЖалдама өзені(сол)14715440710171Тоғызақр. Тогызакр. Уй(оң)14016443740749Ақсайр. Аксайр. Донсары -13315967740208Мойылдыр. Мойылдыр. Сарыозен(оң)13015936740176Мұқырр. Мукырр. Сарыозен(сол)12716502740828Дүйсенбайр. Дуйсенбайр. Белеуитты(оң)12515857740086Тамдыр. Тамдыр. Сары Торгай(сол)12416038740281Текер. Текеоз. Сарыкопа -12416089740337Шағырлы Жыланшықр. Шагырлы Жыланшыкр. Улькен Жыланшык(оң)12216094740342Шағырлыр. Шагырлыр. Улькен Жыланшык(сол)11816323740622Ұлы Талдықр. Улы ТалдыкЫрғыз өзені (оң)11815736730090Қарасур. Карасуоз. Кемел -11615358710084Айетр. АйетТобыл өзені (сол)11515550710290Құндыздыр. Кундыздыр. Обаган(оң)11316440740744Тегенер. Тегенесор. Шалкартениз -11315902740131Жақсы Қайыңдыр. Жаксы Кайындыр. Кара Торгай(оң)11115992740233Дәмдір. Дамдыр. Мойылды(оң)11116103740351Дулығалы Жыланшықр. Дулыгалы Жыланшыкр. Улькен Жыланшык(сол)11116468740789Көкталр. Кокталр. Шубартениз -11015746730104Үлкен Қаражылғар. Улькен Каражылгаоз. Кенсуат -10915810740039Тастыр. Тастыр. Ащытасты(оң)10716348740647Бала Талдықбал. Бала Талдыкр. Улы Талдык(сол)10615774740003Қарынсалдыр. Карынсалдыр. Жалдама(оң)10515441710172Орта ТоғызақОр өзені та Тогызакр. Тогызак(оң)101
 Дереккөздер 

Санат:Қазақстанның су шаруашылығы бассейндері