Уиллем Дефо

Уи́льям Джеймс Дефо́ (, лақап аты Уи́ллем Дефо́, , , 22 шілде 1955 жыл, Аплтон, Висконсин) — америкалық актёр, түрлі марапаттардың, соның ішінде «Үздік ер адам рөлі» номинациясындағы Вольпи кубогының, сондай-ақ төрт Оскар сыйлығының, BAFTA сыйлығының, үш «Алтын глобус» сыйлығының және төрт киноактёр гильдиясы сыйлығы номинацияларының иегері. Ол жоғары бюджеттік блокбастерлерде де, артхаус жобаларында да ойнайтыны үшін белгілі.

Дефо «Өрмекші-адам» (2002) суперқаһарман фильміндегі супер зұлым Норман Озборн/Жасыл гоблин рөлі үшін көбірек назар алды, ол «Өрмекші-адам 2» (2004) және «Өрмекші-адам 3» (2007) сиквелдерінде және Marvel кинематографиялық әлемінің Өрмекші-адам: Үйге жол жоқ (2021) фильмінде рөліне «оралды». Ол сонымен қатар Кеңейтілген DC Ғаламы фильмінде «Аквамен» (2018) және Зак Снайдердің Әділет Лигасы (2021) фильмдерінде Нуидис Вулко кейіпкерінің рөлін сомдаған.

 Жастық шағы 
Уильям Джеймс Дефо 1955 жылдың 22 шілдесінде Висконсин штатындағы Апплтон қаласында  Мюриэль Изабельдің (туған тегі Сприслер; 1922–2012) және доктор Уильям Альфред Дефоның (1917–2014) отбасында дүниеге келді.  Отбасы жайлы 2009 жылы ол «Мені бес әпкем өсірді, себебі әкем хирург, анам медбике болды және олар бірге жұмыс істеді, сондықтан мен екеуін де көп көре бермедім» деген еді. Оның ағасы Дональд Дефо — хирург және зерттеуші ғалым.  Оның тегі Дефо — швейцариялық Thevou (Тэву) фамилиясының ағылшынша нұсқасы. Сұхбат кезінде ол отбасының жартысы фамилиясын айтқанда екпінді бірінші буынына берсе (Де́фо), екінші жартысы екінші буынға екпін беретінін айтты. Жоғарғы сынып оқушысы болғанда Уиллем лақап атын алды. Кейінірек ол сол лақап атын өзінің сахналық есімінің бөлігі ретінде қабылдады, себебі ретінде туған есімінен гөрі оған көбірек үйреніп қалғанын өзі айтып кетті.. 2:26 үзінді. 

Мектептен кейін Уиллем Милуокидағы Висконсин университетінде драма оқуын бастады, бірақ он сегіз айдан кейін ол жерден кетіп, Милуокидағы Theatre X театр компаниясына жұмысын бастады. 1976 жылы ол Нью-Йорк қаласына көшті. Содан кейін ол «The Performance Group» авангардтық театр труппасының директоры Ричард Шехнердің қол астында шәкірт болды, сол жерде режиссер Элизабет ЛеКомптемен танысып, онымен романтикалық қарым-қатынаста болды. Шехнер мен топтан тыс жерде өз туындыларын қоя бастағаннан кейін басқа мүшелер арасындағы шиеленістерден кейін Шехнер топ құрамынан кетіп қалды, ал қалған мүшелер (соның ішінде ЛеКомпте мен оның бұрынғы жігіті Спалдинг Грей) өздерін Wooster Group деп атады. Көп ұзамай Дефо жаңа компанияға қосылды және оның құрылтайшыларының бірі ретінде есептелді. Ол өзін Голливуд киножұлдызы ретінде танытқаннан кейін 2000 жылдарға дейін топпен жұмысын жалғастырды. 

 Мансабы 
 Кинематографиялық мансабы 
Дефо тұңғыш рөлін 1980 жылы, Жұмақ қақпасы фильмінде аталмай қалған кейіпкерді сомдаған. Дефо бар сценаларды кейін фильмнен алып тастаған. Дефоның сақталған тұңғыш рөлі Кэтрин Бигелоудың «Махаббатсыз» фильмінде бар, ол жерде ол байкерлер тобының басшысы рөлін сомдаған еді. Дефоны дүние жүзінде танымал қылған фильм — «Взвод» (1986). Фильм сол жылдың үздік фильмі атанды және Дефо Оскар марапатына тұңғыш номинациясын алды. 1988 жылы Дефо мансабындағы басты рөлдерінің бірін сомдады – актёр Мартин Скорсезенің «Мәсихтің соңғы азғыруы» даулы драмасында Иса Мәсих рөлін сомдады. Сондай-ақ 1989 жылы Дефо Тим Бёртонның Бэтменіндегі Джокер рөлі үшін қарастырылды. «Бэтмен» сценаристі Сэм Хэмм: «Дефо — Джокер рөлін ойнау үшін туған кісі» деп атап өтті. Бірақ рөл әлі де Джек Николсонға берілді.

1980 жылдардың аяғында және 1990 жылдардың бірінші жартысында Дефоны басты рөлдерде де, қосалқы рөлдерде де көруге болады. Ол Алан Паркер, Дэвид Линч, Вим Вендерс сияқты режиссерлермен жұмыс істеген. 1996 жылы ол Энтони Мингелламен бірге «Ағылшын емделушісі» фильмінде ойнады. Майкл Ондатже романының бейімделуі дүниежүзілік кассада 200 миллион доллардан астам табыс тауып, тоғыз «Оскар» жүлдесін жеңіп алды.

2001 жылы актёр екінші рет «Оскар» номинациясын алды, бұл жолы Э.Элиас Меридждің «Вампирдің көлеңкесі» фильміндегі Макс Шрек рөлі үшін. Дафо сонымен қатар «Алтын глобусқа» ұсынылып, Сатурн, Фантаспорту және Тәуелсіз рух марапаттарын алды. Осы фильмде Дефоны көрген продюсерлер оны Өрмекші-адам (2002) фильміндегі басты зұлым кейіпкердің орнына шақырды. Жасыл гоблин рөлі актёрдің «визиттік карталарының» біріне айналды. Өрмекші-адамнан кейін актёр ірі студиялық жобалар мен тәуелсіз фильмдер, сондай-ақ экранда анда-санда көрінетін басты рөлдер арасында ауысуды жалғастырды.

«Флорида жобасы» (2017) фильміндегі рөлі үшін Дефо «Басты рөлден басқа рөлдегі үздік актёр» номинациясында Оскар сыйлығына ұсынылды. Сондай-ақ, 2017 жылы Агата Кристидің аттас романы бойынша түсірілген «Шығыс экспресстегі өлтірушілік» фильмінде Дефо пойыздағы жолаушылардың бірі, профессор Герхард Хардманның рөлін сомдаған.

 Театрлық мансабы 
 «Марина Абрамовичтың өмірі және өлімі» — перформанс шебері Марина Абрамовичтың өмірбаянына негізделген қойылым. Түсаукесері 2011 жылдың ақпанында, Манчестерде орын алды.
 «Кемпір» — Даниил Хармстың аттас шығармасына негізделген физикалық театр жанрындағы қойылым. Роберт Уилсон, Михаил Барышников пен Дефоның бірлесіп ұйымдастырған қойылымы. Тұсаукесері 2013 жылдың 4 шілдесінде Манчестердегі халықаралық фестивальда орын алды. 

 Жеке өмірі 
нобай|оңға|Дефо әйелі Джиада Колаграндемен, 2018
Уиллем Дефоның театр директоры Элизабет ЛеКомптеден туған Джек (1982 жылы туған) ұлы бар. ЛеКомптемен Дефо некесіз 27 жыл бірге өмір сүрді. Онымен бірге Дефо әйгілі «The Wooster Group» труппасының негізін қалады.

2005 жылдан бері Дефо италиялық актриса және режиссёр Джиада Колаграндеге (1975 жылы туған) үйленген. Америкалықтан басқа Дефоның италиялық азаматтығы да бар. Италияда тұрғандығынан «кішкене италиянша сөйлейді».

Дефо — пескетарианшы, жануар ұстайтын фермаларды «ғаламшардың жойылуына әкеліп жатқан нәрселердің бірі» ретінде көреді де, сол себептен ет жемейді.  Дефо күнделікті аштанга-виньяса-йогамен айналысады. 

 Фильмографиясы 
 Кинематография 
 Жылы Атауы Рөлі Қосымша Дереккөзі1980 Жұмақ қақпасыHeaven's Gate Уилли Фильм жазуында жазылмаған  1981 МахаббатсызThe Loveless Вэнс   Ақ жалғанWhite Lies  Қысқа фильм 1983 АштықThe Hunger Телефон күркесіндегі екінші жас жігіт   1984 Шайқап жіберуShackin' Up Жігіт   Жалынды көшелерStreets of Fire Рэйвен   1985 66-шосседегі асханаRoadhouse 66 Джонни Харт   О, ПанамаO Panama Қысқа фильм  Лос-Анджелесте өмір сүріп, өлуTo Live and Die in L.A. Эрик Мастерс  1986 ВзводPlatoon Сержант Элиас Гродин  1987 Құрметті Америка: Вьетнамнан үйге хаттарDear America: Letters Home from Vietnam Элефант Грасс ДыбыстамаДеректі фильм  1988 ШексізOff Limits Бак Макгрифф   Мәсихтің соңғы азғыруыThe Last Temptation of Christ Иса Мәсих   Жалындағы МиссисипиMississippi Burning ФТБ агенті Әлан Уорд   1989 Рух салтанатыTriumph of the Spirit Саламо Арух   Төртінші шілдеде туғанBorn on the Fourth of July Чарли   1990 ЖылауықCry-Baby Жексұрын күзетші Камео  Жүрегі жабайыWild at Heart Бобби Перу  1991 Интрудер ұшуыFlight of the Intruder Лейтенант коммандир Вирджил Коул   1992 Сергек ұйқыLight Sleeper Джон ЛеТур   Ақ құмдарWhite Sands Рэй Долезал   Айғақ болған денеBody of Evidence Фрэну Дулани  1993 Қандай алыс, қандай жақын!Faraway, So Close! Эмит Флести   1994 Том мен ВивTom & Viv Т.С. Элиот   Тікелей, анық қауіпClear and Present Danger Джон Кларк   Түн және сәтThe Night and the Moment Жазушы  1996 ЖеңісVictory Аксель Хэйст  БаскияBasquiat Электрші Камео  Ағылшын емделушісіThe English Patient Дэвид Караваджио   1997 Жылдамдық 2: Круизге жауаптыSpeed 2: Cruise Control Джон Гайгер   ҚайғыAffliction Ролфи Уайтхаус   1998 Көпірдегі ЛулуLulu on the Bridge Доктор Фан Хорн   «Жаңа қызғалдақ» қонақүйіNew Rose Hotel X Продюсерлердің бірі болды  1999 ЭкзистенцияExistenz Gas   Бундок әулиелеріThe Boondock Saints Пол Смэкер   2000 Америкалық есалаңAmerican Psycho Дональд Кимболл   Хайуан зауытыAnimal Factory Өрл Коупен   Вампирдің көлеңкесіShadow of the Vampire Макс Шрек / Граф Орлок   БуллфайтерBullfighter Рамирез атай   2001 Әйелдер павильоныPavilion of Women Андрэ атай   Өлім жүздеріEdges of the Lord Дін қызметшісі   2002 Өрмекші-адамSpider-Man Норман Озборн/Жасыл гоблин   Глобус аңшыларыGlobehunters Аңшы (дыбыстама) Телевизия фильмі  АвтофокусAuto Focus Джон Хенри Карпентер   2003 Немоны іздеуFinding Nemo Гилл Дыбыстама  Бір күні МексикадаOnce Upon a Time in Mexico Армандо Бариё   Өш алу күніThe Reckoning Мартин   2004 Есе алуThe Clearing Арнольд Мәк   Өрмекші-адам 2Spider-Man 2 Норман Озборн/Жасыл гоблин Камео  Стив Зиссумен бірге су асты өміріThe Life Aquatic with Steve Zissou Клаус Даймлер   БақылауControl Доктор Майкл Коуплэнд   Дайын нұсқа: Жұмақ қақпасының жасалуы және жойылуыFinal Cut: The Making and Unmaking of Heaven's Gate Баяндаушы ДыбыстамаДеректі фильм  АвиаторThe Aviator Рональд Суит Камео  2005 XXX 2: Жаңа деңгейXXX: State of the Union Генерал Джордж Декерт   МандерлейManderlay Грэйстің әкесі   Оның атау алғанынан бұрынBefore It Had a Name Лесли Режиссёрлердің бірі болды  Мистер Риплидің оралуыRipley Under Ground Нил Мүрчисон   2006 Америкалық арманAmerican Dreamz Штаб басшысы   Ұсталмаған — ұры емесInside Man Капитан Джон Дэриус   Париж, мен сені жақсы көремін Ле Ковбой   2007 Ханымдардың қарауылыThe Walker Ларри Локнер   Мистер Бин демалыстаMr. Bean's Holiday Карсон Клэй   Өрмекші-адам 3Spider-Man 3 Норман Озборн/Жасыл гоблин Камео  Жертеңіз аңыздарыTales from Earthsea Коб Анименың ағылшынтілді дубляжы  Стриптиз-клуб ертегілеріGo Go Tales Рэй Руби   ПроцедураThe Procedure Кристофер Қысқа фильм  АнаморфAnamorph Стэн Обри   2008 Саябақтағы жарық қоңыздарFireflies in the Garden Чарльз Тэйлор   Тірілген АдэмAdam Resurrected Коммандир Кляйн   Уақыт шаңыThe Dust of Time Эй   2009 АнтихристAntichrist Ол   Фаруэлл ісіFarewell Фийни   Ұлым, ұлым, не істегенсің?My Son, My Son, What Have Ye Done? Детектив Хэйвенхурст   Жарық жауынгерлеріDaybreakers Лаянель 'Элвис' Кормәк   Теңдессіз Фокс мырзаFantastic Mr. Fox Егеуқұйрық Дыбыстама  Бір вампир әңгімесіCirque du Freak: The Vampire's Assistant Гәвнер Пүрэл   2010 МиральMiral Эдди   ӘйелA Woman Макс Оливер   2011 4:44. Жердегі соңғы күн4:44 Last Day on Earth Сиско   АңшыThe Hunter Мартин Дэйвид   2012 Джон КартерJohn Carter Тарс Таркас Қозғалыс тартып алу технологиясы  Ертең сен жоқ болдыңTomorrow You're Gone Будда   2013 Оғаш ТомасOdd Thomas Уайатт Портер   Норманды құтқаруSaving Norman Лаянэль Римбрук Қысқа фильм  Күлміс адамThe Smile Man Уиллем  Махаббат тәртібіLove's Routine Барри  АптаптанOut of the Furnace Джон Петти  ЕрсекNymphomaniac Эл   Бенаки музейіThe Benaki Museum Антонис Бенакис ДыбыстамаҚысқа фильм  2014 Ең қауіпті адамA Most Wanted Man Томми Бру   Гранд Будапешт қонақ үйіThe Grand Budapest Hotel Джоплинг, жалдамалы кісі өлтірушісі   Айқаспалы атысBad Country Бад Картер   Жұлдыздар кінәліThe Fault in Our Stars Питер ван Хутен   ПазолиниPasolini Пьер Паоло Пазолини   Джон УикJohn Wick Маркус  2015 Менің хинди досымMy Hindu Friend Диего Фэрман   2016 ӘкеPadre Джэймс Вердун   Үзілімді байқаңызMind the Gap Өзі Қысқа фильм  Ит итті де жейдіDog Eat Dog 'Жынды төбет'   Дорині іздеуFinding Dory Гилл Дыбыстама камеосы  ОтағасыA Family Man Эд Быләкбіридж   СкульптSculpt Адам   Ұлы қорғанThe Great Wall Баллард   2017 Есектер актёр бола ма?Do Donkeys Act? Баяндаушы ДыбыстамаДеректі фильм  Флорида жобасыThe Florida Project Бобби   Жеті әпке сырыWhat Happened to Monday Теренс Сэтмен   ТауMountain Баяндаушы ДыбыстамаДеректі фильм  Өлім дәптеріDeath Note Рюк Дыбыстама  Шығыс экспресстегі өлтірушілікMurder on the Orient Express Герхард Хардман   Опус ЗироOpus Zero Пол   2018 Ван Гог. Мәңгіліктің қақпасындаAt Eternity's Gate Винсент ван Гог   Люкс даусыVox Lux Баяндаушы Дыбыстама  АкваменAquaman Нуидис Вулко   2019 Қауырсын құстарыBirds of a Feather Ивс Дыбыстама  ШамшырақThe Lighthouse Томас Уэйк   ТоммасоTommaso Томмасо   Бабенко: Өлгенімде айтшыBabenco: Tell Me When I Die Өзі Деректі фильм, продюсерлердің бірі болды  Жетімдер БруклиніMotherless Brooklyn Пол Рэндольф   ТогоTogo Леонард Сеппала   2020 Ол қаламаған затThe Last Thing He Wanted Дик Макмэн   СібірSiberia Клинт   Спортшы өміріSportin' Life Өзі Деректі фильм  2021 Зак Снайдердің Әділет ЛигасыZack Snyder's Justice League Нуидис Вулко Әділет Лигасы (2017) фильмінің толық, жоспарланған нұсқасы  Француз хабаршысыThe French Dispatch Абакус Альберт   Суық болған есе алуThe Card Counter Майор Джон Гордо   Жаман түстер саяжолыNightmare Alley Клем Хоутли   Өрмекші-адам: Үйге жол жоқSpider-Man: No Way Home Норман Озборн/Жасыл гоблин   ӨзенRiver Баяндаушы ДыбыстамаДеректі фильм 2022 ВарягThe Northman ақымақ Хаймир   Доллар үшін өлуDead for a Dollar  Джо Криббенс  2023 ІшіндеInside  Немо   Астероид қаласыAsteroid City  Зальцбург Кайтэль   Байғұс жандарPoor Things  Доктор Годуин Бакстер   Асыға күткен таңсәріFinally Dawn Руфус Приори   Үй жануарлары дүкенінің күндеріPet Shop Days Фрэнсис   Гонзо-қызGonzo Girl Уокер Рид   Ұл мен құсThe Boy and the Heron Мейірбан бірқазан Ағылшынтілді дубляж 2024 Мейірім түрлеріKinds of Kindness Рэймонд/Джордж/Оми    Битлджус БитлджусBeetlejuice Beetlejuice Уолф Джәксын   Сенбі кешіSaturday Night   Носферату Nosferatu Профессор Альбин Эберхарт Фон Франц Постпродакшн  2025 Очи туралы аңыз The Legend of Ochi Максим Постпродакшн  Жертөлемдегі адам The Man in My Basement Әннистон Беннет Постпродакшн  Финикия жоспары The Phoenician Scheme  Постпродакшн 

 Телевизия 
 Жыл Атауы Рөлі Қосымша ақпарат 1986 Жаяу жолаушыThe Hitchhiker Джэффри Хант "Елес-Жазушы" эпизоды 1991 Джонмен бірге балық аулауFishing with John Өзі "Солтүстік Мэйнде мұз арқылы балық аулау" 1997, 2014 СимпсондарThe Simpsons Коммандир / Мистер Лассен (дыбыстама) 2 түрлі эпизод 2010 Америкалық тәжірибеAmerican Experience Баяндаушы (дыбыстама) "Тереңге: Америка, кит аулау мен дүние жүзі" эпизоды 2017 ШоошқаларPiigs Деректі фильм2022 Сатошиды іздеуFinding Satoshi Баяндаушы (дыбыстама) Деректі фильм Saturday Night Live Өзі (камео) "Уилл Форте/Måneskin", "Уиллем Дефо/Кэти Перри" эпизодтары ПатшалықThe Kingdom Гранд Дак 3 түрлі эпизод

 Дереккөздер 

Санат:АҚШ кинематографы актерлері
Санат:АҚШ телевидение актерлері
Санат:АҚШ дыбыстама актерлері
Санат:Интернет-мемдер
Санат:Милуокидағы Висконсин университеті түлектері
Санат:Спутник сыйлығының иегерлері
Санат:Вольпи кубогы сыйлығының иегерлері
Санат:Бодиль сыйлығының иегерлері