Агоналия

Агоналия, азап () — ежелгі римдіктерде Римде Нума Помпилиус құрған Агон (балуан) лақап аты бар Янустың құрметіне мерекелер мен ойындар болған.

Олар 9 января, 20 мая и 10 декабря Янустың құрметіне, 17 марта Марстың құрметіне (Agonium Martiale), 21 мая Вейовистің құрметіне және 11 декабря индигеттер құрметіне өтті.

 Ежелгі дәлелдер 
Овидийның айтуынша, олар Янусқа тазартатын құрбандық ретінде және Фесттің айтуынша, Герместің (Меркурий) құрметіне жасалған.

Ойындардың құдайлары ойындар өтетін қалалардың монеталарында, сондай-ақ вазаларда отырған немесе жүгіріп келе жатқан, кейде қолдарында пальма бұтағы немесе таяқшасы бар қанатты әйел фигуралары және гүл шоқтары олардың бастары бейнеленген.

 Терминология 
«Агония» сөзін кейбіреулер болған барлық оқиғалардың құдайы және барлық адам әрекетінің қамқоршысы болып саналған Янустан (Агонийден) шыққан деп санайды; басқалары — құрбандыққа шалынатын жануардың атынан «пекус» орнына «агония» деп аталды. Сондай-ақ бұл атау құрбандық шалушының союды тек «патшаға»: «Өттің бе?» деп үндеуден бастағанына байланысты қолданылған деп саналады (басталу?).

Мұндай құрбандық күні «агония» деп те аталды, агония (agonalis) өледі. Құрбандық шалған жерде Цезарь Александр цирк салып, оны Circus agonalis деп атады; ол қазіргі обелискі бар Навона алаңы орналасқан жерде болды.

 Әдебиеттер 
 Агоналия // Орыс ғалымдары мен жазушылары құрастырған энциклопедиялық сөздік. Санкт-Петербург, 1861 ж.
 Любкер Фридрих. Ежелгі дәуірдің суреттелген сөздігі / И. Пименова. — М.: Эксмо, 2005. — 1344-бет.

Санат:Ежелгі Рим мәдениеті