Көкектің ұясы (фильм)

Көкектің ұясыФильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы (, сөзбе-сөз — «Біреуі көкектің ұясынан ұшып өтті») —  1975 жылы Кен Кизи аттас психологиялық роман негізінде режиссер Милош Форман түсірген америкалық көркем фильм. Фильмде Джек Николсон психиатриялық аурухананың жаңа пациенті, ал Луиза Флетчер садист медбике рөлін сомдайды. Көмекші рөлдерде Уилл Сэмпсон, Дэнни Де Вито, Сидни Лэссик, Уильям Редфилд және Кристофер Ллойд пен Брэд Дурифтің кинодағы дебюттері.

Фильмнің премьерасы 1975 жылы 19 қарашада Чикаго кинофестивалінде өтті. Фильм ең беделді бес номинация («Үздік фильм», «Үздік режиссер», «Үздік актер», «Үздік актриса» және «Үздік бейімделген сценарий») бойынша «Оскар» жүлдесін алған әлемдік кино тарихындағы екінші фильм болды, бұған дейін тек «Бір түні болған оқиға» (1934) ғана бұл жетістікке қол жеткізген болатын.
Сол "үлкен бестікті" ол Алтын Глобуста да жеңіп алды (кино тарихында бірінші рет).

Психиатриялық ауруханадағы драма оқиғасын баяндайтын фильм толығымен дерлік Орегон штатының ауруханасының психиатрия бөлімінде түсірілген. Көрермендер фильмді өте жылы қабылдады. Фильм АҚШ прокатында 100 миллион доллардан астам табыс тапты. Сыншылар режиссура мен актерлік шеберлікті жоғары бағалап, фильмді 1970 жылдардағы америкалық кинематографияның «жаңа толқынының» маңызды оқиғаларының бірі ретінде мойындады.

1993 жылы «Көкектің ұясы» Конгресс кітапханасы мәдени, тарихи және эстетикалық құндылығы бар фильм ретінде Американың Ұлттық фильмдер тізіліміне енгізді.

 Сюжет 
Патологиялық қылмыскер және бүлікші Рэндл Патрик Макмерфи оның психикалық ауруы бар-жоғын анықтау үшін колониядан психиатриялық клиникаға ауыстырылады. Клиникада ол бөлімді суық қанды және қатал тәртіпке құмар бас медбике Милдред Ратчед басқаратынын анықтайды. Макмерфи абсурдтық ережелерге бағынбай, шын жүректен көңіл көтеруге ниетті. Оның бүлікшіл табиғаты басқа науқастарды жұқтырады, бірақ медбике Рэтчед оны тоқтатуға бел буады.

 Рөлдерде 

 Жүлделер 
 СанатНоминант(тар)Нәтиже «Оскар»  Үздік актер Джек Николсон Үздік актриса Луиза Флетчер Үздік режиссура Милош Форман Үздік фильм Майкл Дуглас, Саул Зейнц Үздік бейімделген сценарий Лоуренс Хобен, Бо Голдман Үздік көмекші актер Брэд Дуриф Үздік саундтрек Джек Ницше Үздік монтаж Шелдон Канн, Линзи Кингман Үздік операторлық жұмыс Хаскелл Уэкслер, Билл Батлер BAFTA Үздік актер Джек Николсон Үздік актриса Луиза Флетчер Үздік режиссура Милош Форман Үздік фильм Милош Форман Үздік монтаж Шелдон Канн, Линзи Кингман Үздік көмекші актер Брэд Дуриф Үздік бейімделген сценарий Лоуренс Хаубен, Бо Голдман Үздік операторлық жұмыс Хаскелл Уэкслер, Билл Батлер Үздік саундтрек Джек Ницше Үздік дыбыс

 СанатНоминант(тар)Нәтиже «Алтын глобус» Үздік актер Джек Николсон Үздік актриса Луиза Флетчер Үздік режиссура Милош Форман Үздік фильм Милош Форман Үздік бейімделген сценарий Хаубен, Голдман Үздік актер дебюті Брэд Дуриф «Бодиль» Үздік еуропалық емес фильм «Сезар» Үздік шетелдік фильм Милош Форман «Грэмми» Фильм саундтрегіне негізделген үздік альбом Джек Ницше АҚШ Ұлттық киносыншылар кеңесі Үздік актер Джек Николсон АҚШ Жазушылар гильдиясы Үздік драмалық бейімделген сценарий «Давид ди Донателло» Шетелдік фильмнің үздік режиссері Милош Форман Шетелдік фильмнің үздік актері Джек Николсон «People's Choice Awards» Үздік фильм Милош Форман

 Кейінгі тану 
 AFI-ның 100 жылдағы 100 үздік американдық фильмі: № 20 (1998 тізімі), № 33 (2007 тізімі)
 AFI-ның 100 қаһармандар мен зұлымдар (2003): медбике Ратчед кино зұлымдарының тізімінде 5-ші орынға ие болды
 AFI-ның 100 жылдағы ең шабыттандыратын 100 американдық фильмі (2006): № 17
 Ұлттық фильмдер тізілімі (1993)

 Дереккөздер 

Санат:Милош Форман фильмдері
Санат:АҚШ драма-фильмдері
Санат:1975 жылғы АҚШ фильмдері
Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер
Санат:Үздік фильм үшін Оскар сыйлығының иегерлері (фильмдер)
Санат:United Artists фильмдері