Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі

Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің 2020 жылғы 12 мамырдағы № 111 қаулысымен бекітілген.Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімін бекіту туралы

 Айыртау ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 10 жылдығына арналған стелла, 2001 жыл; Ақан серінің бюсті, 1992 жыл     монументтік өнер құрылысы  Саумалкөл ауылы. 2  "Құлагер" мүсіндік композициясы, 1993 жыл     монументтік өнер құрылысы  Ақан сері ауылы. 3  Ш. Уәлихановтың ескерткіші, 1985 жыл     монументтік өнер құрылысы  Сырымбет ауылы (мұражай ішінде орналасқан). 4  1-ші Ақан Бұрлық қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Ақан Бұрлық қорымы, көне темір дәуірі; 3-ші Ақан Бұрлық қорымы, көне темір дәуірі; 4-ші Ақан Бұрлық қорымы, көне темір дәуірі; 5-ші Ақан Бұрлық қорымы, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Ақанбұрлық ауылынан батысқа қарай 4 км; Красново ауылынан солтүстік шығысқа қарай 2 км; Ақанбұрлық ауылынан оңтүстікке қарай 1,2 км; оңтүстікке қарай 2 км; оңтүстік батысқа қарай 4 км. 5  1-ші Баян қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Баян қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Баян қорғаны, көне темір дәуірі; 4-ші Баян қорғаны, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Кирилловка ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 7,5 км; Баян ауылынан солтүстік батысқа қарай 5,5 км; солтүстік батысқа қарай 5 км; солтүстік батысқа қарай 5 км. 6  1-ші Жарағаш қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Жарағаш қорымы, орта ғасыр; 3-ші Жарағаш қорымы, көне темір дәуірі; 1, 2-ші Жарағаш қорымдары, көне темір дәуірі; 3-ші Жарағаш қорғаны, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  бұрынғы Жарағаш ауылынан солтүстік шығысқа қарай 2 км; оңтүстік батысқа қарай 2 км; оңтүстік шығысқа қарай 1,3 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 3,5 км. 7  Каменный брод қорымы, көне темір дәуірі; Карловка қорымы, қола дәуірі мен көне темір дәуірі; 1-ші Кирилловка қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Кирилловка қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Кирилловка қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Кирилловка қорымы, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Каменный Брод ауылынан солтүстік батысқа қарай 1 км; Карловка ауылынан шығысқа қарай 1 км; Кирилловка ауылынан солтүстік-солтүстік батысқа қарай 6 км; оңтүстік шығысқа қарай 5,5 км; шығысқа қарай 3 км; солтүстік батысқа қарай 4,3 км. 8  1-ші Красново қорымы, қола мен көне темір дәуірі; 2-ші Красново қорымы, қола дәуірі мен көне темір дәуірі; 1-ші Красново қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Красново қорғаны, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Красново ауылынан солтүстікке қарай 0,5 км; солтүстік шығысқа қарай 1 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 1 км. 9  1-ші Никольское қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Никольское қорғаны, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Никольское ауылынан оңтүстік батысқа қарай 4,5 км; оңтүстік батысқа қарай 5 км.  10  Петропавловка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр     археология ескерткіші  Петропавловка ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км. 11  Жақсы Жалғызтау қорымы, қола дәуірі мен көне темір дәуірі, орта ғасыр; 1-ші Жақсы Жалғызтау қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Жақсы Жалғызтау қорымы, орта ғасыр; 3-ші Жақсы Жалғызтау қорымы, орта ғасыр; 5-ші Жақсы Жалғызтау қорымы, қола дәуірі; 6-шы Жақсы Жалғызтау қорымы, орта ғасыр; Жақсы Жалғызтау қонысы, қола дәуірі    археология ескерткіші  Ақанбұрлық ауылынан солтүстік шығысқа қарай 3 км; Жақсы Жалғызтау ауылынан батысқа қарай 2,5 км; батысқа қарай 2,5 км; Ақанбұрлық ауылынан солтүстік шығысқа қарай 5 км; солтүстік шығысқа қарай 4,5 км; солтүстік шығысқа қарай 4,2 км; шығысқа қарай 2 км.

 Ақжар ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Мемлекет және қоғам қайраткері С. Сәдуақасовтың бюсті, 2003 жыл     монументтік өнер құрылысы  Талшық ауылы. 2  1-ші Айсары тұрағы, неолит дәуірі; 2-ші Айсары қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Айсары қорғаны, қола дәуірі; 4-ші Айсары қорғаны, қола дәуірі; 5-ші Айсары шеберханасы, палеолит, мезолит, неолит; 6-шы Айсары шеберханасы, палеолит, мезолит, неолит; 7-ші Айсары қорғаны, орта ғасыр; 1-ші Айсары қорғаны, көне темір дәуірі    археология ексерткіші  Айсары ауылынан оңтүстік батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 5,2 км; оңтүстік батысқа қарай 5,3 км; оңтүстік батысқа қарай 6,1 км; оңтүстік-оңтүстік батысқа қарай 2,8 км; оңтүстік батысқа қарай 4,6 км; оңтүстік батысқа қарай 4,6 км; оңтүстік батысқа қарай 5 км. 3  1-ші Ащысу тұрағы, мезолит-неолит; 2-ші Ащысу қыстағы, кейінгі орта ғасыр; Талшық қонысы, қола дәуірі; 1-ші Талшық қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Талшық қорымы, қола дәуірі; 3-ші Талшық қорғаны, көне темір дәуірі; 4-ші Талшық қорғаны, қола дәуірі; 5-ші Талшық қорғаны, көне темір дәуірі; 6-шы Талшық қорғаны, көне темір дәуірі; 7-ші Талшық қорғаны, қола дәуірі; 8-ші Талшық қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Үлгілі қорғаны, көне темір дәуірі    археология ексерткіші  Талшық ауылынан солтүстікке қарай 10,5 км; солтүстікке қарай 10,5 км; солтүстікке қарай 3,5 км; оңтүстік батысқа қарай 4 км; оңтүстік батысқа қарай 4 км; солтүстік шығысқа қарай 0,8 км; солтүстікке қарай 0,5 км; солтүстік шығысқа қарай 2,1 км; солтүстікке қарай 2 км; солтүстікке 5,5 км; шығысқа қарай 2 км; солтүстік шығысқа қарай 8,9 км. 4  Қарашат қорымы, қола дәуірі, орта ғасыр; 1-ші Қарашат тұрағы, неолит дәуірі; 1-ші Қарашат қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Қарашат қорғаны, көне темір дәуірі     археология ексерткіші  Ленинградское ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 3,9 км; оңтүстік шығысқа қарай 1,3 км; оңүстікке қарай 8 км; оңтүстікке қарай 8 км. 5  Кеңащы қорымы, көне темір дәуірі     археология ексерткіші  Кеңащы ауылынан батысқа қарай 0,8 км. 6  1-ші Кіші Қараой қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Кіші Қараой қорғаны, көне темір дәуірі     археология ексерткіші  Байтуыс ауылынан шығысқа қарай 4,1 км; солтүстік шығысқа қарай 4,5 км. 7  1-ші Қамбайсор қорымы, орта ғасыр; 2-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 3-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 4-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 5-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 6-шы Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 7-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 8-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 9-шы Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 10-шы Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 11-ші Қамбайсор қорымы, қола дәуірі; 1-ші Қамбайсор қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 4-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 5-ші Қамбайсор қорғаны, көне темір дәуірі; 6-шы Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 7-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 8-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 9-шы Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 10-шы Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 11-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 12-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 13-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі; 14-ші Қамбайсор қорғаны, қола дәуірі     археология ексерткіші  Ленинградское ауылынан солтүстік батысқа қарай 3,5 км; солтүстік шығысқа қарай 5,2 км; солтүстік шығысқа қарай 5,7 км; солтүстік шығысқа қарай 4 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,2 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,4 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,5 км; шығысқа қарай 3,5 км; шығысқа қарай 3,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 5,6 км; шығысқа қарай 5,7 км; батысқа қарай 0,1 км; батысқа қарай 3,3 км; оңтүстік батысқа қарай 3,2 км; оңтүстік батысқа қарай 3,1 км; оңтүстік батысқа қарай 3 км; оңтүстік батысқа қарай 2,8 км; оңтүстік батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 3 км; оңтүстік батысқа қарай 4,1 км; оңтүстік батысқа қарай 4 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,2 км; оңтүстік батысқа қарай 3 км.  8  1-ші Қулыкөл қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Қулыкөл қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Қулыкөл қорғаны, көне темір дәуірі; 4-ші Қулыкөл қорғаны, қола дәуірі; 5-ші Қулыкөл қорғаны, қола дәуірі; 6-шы Қулыкөл қорғаны, көне темір дәуірі; 7-ші Қулыкөл қорғаны, орта ғасыр; 8-ші Қулыкөл қорғаны, көне темір дәуірі; 9-шы Қулыкөл қорғаны, қола дәуірі    археология ексерткіші  Жаңаауыл ауылынан батысқа қарай 4 км; батысқа қарай 3,2 км; батысқа қарай 3,2 км; батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 3,5 км; оңтүстік батысқа қарай 5 км; оңтүстік батысқа қарай 4,8 км; оңтүстік батысқа қарай 8 км; Қулыкөл ауылынан шығысқа қарай 5,5 км. 9  1-ші Ленинградское қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Ленинградское қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Ленинградское қорымы, қола дәуірі; 4-ші Ленинградское қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Ленинградское қорғаны, көне темір дәуірі; 6-шы Ленинградское қорғаны, көне темір дәуірі; 7-ші Ленинградское қорғаны, қола дәуірі; 8-ші Ленинградское қорғаны, қола дәуірі; 9-шы Ленинградское қорғаны, қола дәуірі; 10-шы Ленинградское қорғаны, қола дәуірі; 11-ші Ленинградское қорғаны, қола дәуірі; 12-ші Ленинградское қорғаны, қола дәуірі    археология ексерткіші  Ленинградское ауылынан оңтүстікке қарай 5,5 км; оңтүстікке қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 2,2 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 7,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 8,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,3 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,4 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,9 км; оңтүстік шығысқа қарай 3,8 км; солтүстік шығысқа қарай 3,8 км; шығысқа қарай 5,5 км.

 Аққайың ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Камышлово бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Камышлово ауылы. 2  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер М.М. Ғабралиевтің қабірі, 1984 жыл     монументтік өнер құрылысы  бұрынғы Қызыл Жұлдыз ауылы. 3  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.Г. Штейнердің қабірі,1980 жыл    монументтік өнер құрылысы  Рублевка ауылы. 4  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.Н. Мордвиновтың қабірі, 1986 жыл     монументтік өнер құрылысы  Тюмен  ауылы. 5  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.М. Фатеевтің қабірі,1982 жыл    монументтік өнер құрылысы  Черкасское ауылы. 6  Амангелді қорғаны, көне темір дәуірі; Бозарал қорымы, көне темір дәуірі   археология ескерткіші  Амангелді ауылынан солтүстікке қарай 4 км; солтүстікке қарай 6 км. 7  Кучковка қорғаны, көне темір дәуірі   археология ескерткіші  Кучковка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 2 км.

 Ғабит Мүсірепов ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Мемлекет және саяси қайраткер Е. Әуелбековтің бюсті, 2001 жыл     монументтік өнер құрылысы  Новоишим ауылы. 2 Алғабас қорғаны, орта ғасыр; Ашанин қорымы, қола дәуірі; Бірлік қорғаны, көне темір дәуірі; Бірлік қорымы, қола дәуірі; 1-ші Бірлік қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Возвышенка қорымы, көне темір дәуірі; Гаршино тұрағы, неолит дәуірі; Гаршино ауылы жанындағы қорғандар, көне темір дәуірі; Григорьевка қорғаны, қола дәуірі; ГРП-37 1-ші қорғаны, көне темір дәуірі; ГРП-37 2-ші қорғаны, қола дәуірі   археология ескерткіші  Новоселовка ауылынан солтүстік батысқа қарай 5,5 км; Новоишим ауылынан оңтүстікке қарай 0,5км; Бірлік ауылынан батысқа қарай 1 км; оңтүстік батысқа қарай 1 км; шығысқа қарай 1 км; Возвышенка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 3,2 км; Гаршино ауылынан оңтүстік батысқа қарай 0,3 км; оңтүстік батысқа қарай 1 км; солтүстікке қарай 1,4 км; бұрынғы ГРП-37 солтүстік шығысқа қарай 1,4 км; солтүстік шығысқа қарай 0,3 км. 3  Дубровка ауылы жанындағы қорғандар, көне темір дәуірі; Ефимовка қазындысы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 1-ші Ефимовка қорымы, қола дәуірі; 2-ші Ефимовка қорымы, қола дәуірі; 3-ші Ефимовка қорымы, қола дәуірі; 4-ші Ефимовка қорымы, көне темір дәуірі; 5-ші Ефимовка қорымы, қола дәуірі; 6-шы Ефимовка қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі; Жылынтау қорымы, орта ғасыр; Западный қорымы, көне темір дәуірі; Западное ауылы жанындағы қорғандар, қола дәуірі    археология ескерткіші  Дубровка ауылынан оңтүстікке қарай 2,2 км; Ефимовка ауылынан оңтүстікке қарай 0,7 км; солтүстік-солтүстік шығысқа қарай 2,8 км; солтүстікке қарай 2 км;  солтүстікке қарай 1,5 км; солтүстікке қарай 0,8 км; солтүстік шығысқа қарай 0,3 км; оңтүстік шығысқа қарай; оңтүстік-оңтүстік батысқа қарай 8,4 км; Тоқсан би ауылынан оңтүстікке қарай 0,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км. 4  1-ші Ковыльный қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Ковыльный қорымы, көне темір дәуірі; 3-ші Ковыльный қорымы, қола дәуірі; 4-ші Ковыльный қорымы, қола дәуірі; Қоңырсу тұрағы, неолит дәуірі; Қоңырсу қорымы, көне темір дәуірі; Мұққыр қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Неженка қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Неженка қорымы, қола дәуірі; 3-ші Неженка қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі; Новоселовка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; Новоселовка қорғаны, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Ковыльное ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 4,6 км; солтүстік шығысқа қарай 1,8 км; солтүстік шығысқа қарай 2 км; солтүстік шығысқа қарай 3,1 км; Қоңырсу ауылынан батысқа қарай 2,7 км; оңтүстік-оңтүстік батысқа қарай 5 км; Мұқыр ауылынан батысқа қарай 1,5 км; Нежинка ауылынан батысқа қарай 0,2 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 5,2 км; Новоселовка ауылынан солтүстік-солтүстік батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 6,8 км. 5  1-ші Пески қорымы, қола дәуірі және көне темір дәуірі; 2-ші Пески қорымы, көне темір дәуірі; Приишим қорымы, көне темір дәуірі, қола дәуірі; 1-ші Привольное қорымы, қола дәуірі; 3-ші Привольное қорымы, көне темір дәуірі; 4-ші Привольное қорымы, көне темір дәуірі; Привольное ауылы жанындағы қорғандар, қола дәуірі; Рузаевка тұрағы, неолит дәуірі; 1-ші Рузаевка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Рузаевка қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Рухловка қорғаны, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Пески ауылынан солтүстік шығысқа қарай; оңтүстікке қарай; Нежинка ауылынан солтүстікке қарай 3 км; Привольное ауылынан батысқа қарай 2,85 км; оңтүстік шығысқа қарай 5,3 км; оңтүстікке қарай 5,2 км; оңтүстік батысқа қарай 1,7 км; Рузаевка ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3,3 км; оңтүстік батысқа қарай 3,7 км; батысқа қарай 2 км; оңтүстікке қарай 2,3 км. 6  1-ші Рыбинка тұрағы, неолит дәуірі; 2-ші Рыбинка тұрағы, неолит дәуірі; 3-ші Рыбинка қорымы, көне темір дәуірі; 4-ші Рыбинка қорымы, қола дәуірі; Симоновка қорғаны, қола дәуірі; 1-ші Симоновка тұрағы, неолит дәуірі; 2-ші Симоновка тұрағы, неолит дәуірі; 4-ші Симоновка қорымы, орта ғасыр; 5-ші Симоновка тұрағы, қола дәуірі; 6-шы Симоновка қорымы, қола дәуірі; 7-ші Симоновка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 8-ші Симоновка қорымы, көне темір дәуірі; 9-шы Симоновка қорымы, көне темір дәуірі, қола дәуірі     археология ескерткіші  Рыбинка ауылынан шығысқа қарай 0,2 км; оңтүстікке қарай 0,3 км; оңтүстікке қарай 2 км; солтүстік-солтүстік батысқа қарай 1,5 км; Симоновка ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,7 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,3 км; оңтүстік шығысқа қарай 2 км; солтүстікке қарай 1,6 км; солтүстікке қарай 2,5 км; солтүстікке қарай 1,3 км; оңтүстік батысқа қарай 9 км; солтүстік шығысқа қарай 2 км. 7  1-ші Сокологоровка қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Сокологоровка қорымы, қола дәуірі; 3-ші Сокологоровка қорымы, көне темір дәуірі; Ставрополка қорғаны, көне темір дәуірі; Ставрополка ауылы жанындағы қорғандар, көне темір дәуірі; 2-ші Ставрополка қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Ставрополка қорымы, қола дәуірі; 2-ші Ставрополка қорымы, қола және көне темір дәуірі; 3-ші Ставрополка қорымы, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Сокологоровка ауылынан солтүстікке қарай 1,3 км; солтүстікке қарай 1,4 км; солтүстікке қарай 2,2 км; Ставрополка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 7,5 км; солтүстік-солтүстік шығысқа қарай 6,25 км; солтүстікке қарай 4 км; ауылдың батыс жақ шеті; ауылдан солтүстік шығысқа қарай 1,4 км; солтүстік-солтүстік шығысқа қарай 4 км. 8  2-ші Теңдік қорымы, қола дәуірі; 2-ші Теңдік қонысы, қола дәуірі; 1-ші Урожайное қорымы, қола дәуірі; 2-ші Урожайное қорымы, қола және көне темір дәуірі; 3-ші Урожайное қорымы, қола дәуірі; 4-ші Урожайное қорымы, қола дәуірі; 5-ші Урожайное қорымы, қола және көне темір дәуірі; Қара қорған қорғаны, көне темір дәуірі; Қара мола қорымы, орта ғасыр; 1-ші Чернозубовка қорымы, қола дәуірі; 2-ші Чернозубовка қорымы, қола дәуірі; 1-ші Чистополье қорымы, орта ғасыр; Чистополье ауылы жанындағы қорғандар, орта ғасыр; Яновка қорымы, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Теңдік ауылынан солтүстік-солтүстік батысқа қарай 0,7 км; оңтүстік шығысқа қарай 1,7 км; Урожайное ауылынан солтүстік батысқа қарай 1,85 км; солтүстік батысқа қарай; оңтүстікке қарай 0,5 км; оңтүстік шығыс-шығысқа қарай 1,2 км; оңтүстік шығысқа қарай 6,5 км; Құйған ауылынан солтүстік шығысқа қарай 1,5 км; солтүстікке қарай 0,5 км; Чернозубовка ауылының батыс жақ шеті; ауылдан оңтүстікке қарай 1 км; Чистополье ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3,5 км; оңтүстік батысқа қарай 1,7 км; Дубровка ауылынан оңтүстік батысқа қарай 4,5 км.

 Есіл ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Құлсары батыр жерленген жер, ХІХ ғасырдың 2-ші жартысы thumb|right|150px|    киелі нысан  Бұлақ ауылы. 2  1-ші Амангелді қонысы, қола дәуірі; 1-ші Бірлік қонысы, қола дәуірі; Жаңабай қорымы, көне темір дәуірі; Ильинка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Ильинка тұрағы, неолит дәуірі; 3-ші Ильинка қонысы, қола дәуірі; 2-ші Калиновка қорымы, қола дәуірі; Қарабұлақ қорғаны, көне темір дәуірі; Қаратал қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі; Қаратал қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Луговое қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Мектеп қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Мектеп қорымы, қола дәуірі     археология ескерткіші  Амангелді ауылынан солтүстікке қарай 0,2 км; Николаевка ауылынан оңтүстік батысқа қарай 4,5 км; шығысқа қарай 2,5 км; Ильинка ауылынан оңтүстік батысқа қарай 0,5 км; солтүстікке қарай 1 км; солтүстік батысқа қарай 0,3 км; Калиновка ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3 км; Николаевка ауылынан шығысқа қарай 2,8 км; Қаратал ауылынан оңтүстік батысқа қарай 2 км; оңтүстік батысқа қарай 1,5 км; Луговое ауылынан оңтүстікке қарай 2,7 км; Мектеп ауылынан солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 3,5 км. 3  Николаевка қорғаны, қола дәуірі; 1-ші Николаевка қорымы, көне темір дәуірі; 3-ші Николаевка қорғаны, көне темір дәуірі; 4-ші Николаевка қорғаны, көне темір дәуірі; Петровка табыну орны, қола дәуірі; 2-ші Петровка қонысы, қола дәуірі; 3-ші Петровка қонысы, соңғы қола дәуірі; 4-ші Петровка қонысы, соңғы қола дәуірі; 5-ші Петровка қонысы, қола дәуірі; 1-ші Петровка қорғаны, қола дәуірі; 2-ші Петровка қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Петровка қорғаны, көне темір дәуірі; Покровка қорғаны, көне темір дәуірі; Покровка қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Покровка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; Сухая Ляга қорымы, қола дәуірі    археология ескерткіші  Николаевка ауылынан шығысқа қарай 0,1 км; солтүстік шығықа қарай 7,2 км; шығысқа қарай 0,3 км; солтүстік шығысқа қарай 2,2 км; Петровка ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 4 км; оңтүстік шығысқа қарай 5 км; оңтүстік шығысқа қарай 8 км; оңтүстікке қарай 4,1 км; оңтүстікке қарай 3,9 км; солтүстік батысқа қарай 0,3 км; солтүстік батысқа қарай 1,8 км; солтүстік батысқа 1,5 км; солтүстік батысқа 3 км; оңтүстік шығысқа қарай 1,5 км; солтүстік шығысқа қарай 2,5 км; солтүстік шығысқа қарай 1 км.  4  1-ші Томарқарасу қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Томарқарасу қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; Өрнек қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Өрнек тұрағы, неолит дәуірі; Өрнек қорымы, қола дәуірі; 1-ші Явленка қорымы, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Амангелді ауылынан оңтүстікке қарай 0,2 км; оңтүстікке қарай 0,3 км; Өрнек ауылы солтүстік қарай; оңтүстікке қарай 1 км; оңтүстікке қарай 2 км; Явленка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 4 км.

 Жамбыл ауданы 
+  р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Көпес Боярскийдің үйі, ХХ ғасырдың басы; Жазушы И. Шуховтың үйі, 1947 жыл; Жазушы И. Шуховтың бюсті, 2006 жыл; Пресновская бекінісі, 1752 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер Н.В. Вашутинның қабірі, 1983 жыл thumb|right|150px|И. Шуховтың мұражай үйі.    қала құрылысы және сәулет/монументтік өнер құрылысы  Пресновка ауылы. 2  Жазушы С. Мұқановтың үйі, ХХ ғасырдың 20-30 жылдары тұрған thumb|right|150px|    қала құрылысы және сәулет  Сәбит ауылы. 3  Кабанья бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Қабан ауылы. 4  Пресноизбный бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Екатериновка ауылы. 5  Кладбинский бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Кладбинка ауылы. 6  Болотноколодезный бекінісі,1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Новорыбинка ауылы. 7  Пресный бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Пресноредуть ауылы. 8  Сенжарский бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Сеңжар  ауылы. 9  1-ші Әулиеоба қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Әулиеоба қорымы, көне темір дәуірі; Байтоғай қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Қарақамыс қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Қарақамыс қорымы, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Қарақамыс ауылынан оңтүстікке қарай 7 км ; оңтүстікке қарай 7 км; солтүстік батысқа қарай 1 км; оңтүстікке қарай 0,3 км; солтүстік батысқа қарай 1,5 км. 10  Балтабек қорымы, көне темір дәуірі; Новорыбинка қорғаны, көне темір дәуірі; Островка қорғаны, көне темір дәуірі; Саркөл қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; Суаткөл қорымы, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  бұрынғы Октябрь ауылынан солтүстік батысқа қарай 1 км; Новорыбинка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 2,5 км; бұрынғы Островка ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 2 км; Озерное ауылынан солтүстік батысқа қарай 8 км; оңтүстік шығысқа қарай 1,8 км.  11  Доғалақ қорымы, көне темір дәуірі; Қорғызбай қорымы, орта ғасыр; Шағрай қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр     археология ескерткіші  Украинское ауылынан солтүстік шығысқа қарай 11 км; оңтүстік шығысқа қарай 1 км; солтүстік шығысқа қарай11 км . 12  Кеңесоба қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; Толыбай қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Увал қорымы, қола дәуірі; 2-ші Увал қорымы, көне темір дәуірі; Усердное қорғаны, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Суаткөл ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3 км; Нұрымбет ауылынан оңтүстікке қарай 4 км; Макарьевка ауылынан батысқа қарай 4 км; оңтүстік батысқа қарай 4 км; бұрынғы Усердное ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 1 км. 13  1-ші Майбалық қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Майбалық қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр, ХХ ғасыр; Сорбалық қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр    археология ескерткіші  Майбалық ауылынан шығысқа қарай 0,3 км; батысқа қарай 3 км; оңтүстік батысқа қарай 10 км. 14  Ұлпанның жерленген жері, 1827-1878 жылдар    киелі нысан  Жаңажол ауылы. 15  Ғабит Мүсіреповтің мұражай үйі, 1992 жылthumb|right|150px|Ғ. Мүсіреповтың мұражай үйі.    қала құрылыс және сәулет  Жаңажол ауылы.

 Қызылжар ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Гагарий бекінісі, 1752 жыл; Кривозерный бекінісі, 1752 жыл; Скопин бекінісі, 1752 жыл   қала құрылысы және сәулет  Вознесенка ауылы; Кривоозерка ауылы; бұрынғы Қызыл Маяк ауылы. 2  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.П. Дрягиннің қабірі, 1981 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер А.В. Дудконың қабірі, 1980 жыл     монументтік өнер құрылысы  Архангельское ауылы; Рассвет ауылы. 3  Березов қорғаны, көне темір дәуірі; 4-ші Бескөл қонысы, қола дәуірі; 5-ші Бескөл қонысы, қола дәуірі; 2-ші Боголюбово тұрағы, неолит дәуірі, көне темір дәуірі; 3-ші Боголюбово тұрағы, неолит дәуірі; 1-ші Вагулино тұрағы, неолит және қола дәуірі; 2-ші Вагулино қонысы, қола дәуірі; 3-ші Вагулино қонысы, қола дәуірі; 4-ші Вагулино қонысы, қола дәуірі; 5-ші Вагулино қонысы, қола дәуірі     археология ескерткіші  Бұрынғы Новопавловка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 4 км; Петропавл қаласынан оңтүстік батысқа қарай 17 км; Бәйтерек ауылынан оңтүстік батысқа қарай 1,4 км; Боголюбово ауылынан оңтүстік-оңтүстік батысқа қарай 6 км; оңтүстік-оңтүстік шығысқа қарай 4 км; Вагулино ауылынан солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 4,2 км; солтүстік шығысқа қарай 4,4 км. 4  Долматов қалашығы (Ак-Ирий), көне темір дәуірі; Затон қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Затон қонысы, қола дәуірі; Красногорка қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Красногорка қорғаны, көне темір дәуірі; Лебяжье (1-ші Соколовка) қорымы, көне темір дәуірі; Новоникольское қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 1-ші Новоникольское қонысы, қола дәуірі; 3-ші Новоникольское қонысы, қола дәуірі; 2-ші Новоникольское тұрағы, неолит дәуірі; Полковниково қорғаны, көне темір дәуірі; Рассвет қорғаны, көне темір дәуірі; Семипалатное қонысы, қола дәуірі; Семипалатное қорымы, қола дәуірі; 3-ші Соколовка қорымы, қола дәуірі; 4-ші Соколовка қонысы, қола дәуірі; Учхоз қорғаны, көне темір дәуірі; Чалково қорымы, қола дәуірі    археология ескерткіші  Долматов ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3 км; Затон ауылынан оңтүстікке қарай 1,5 км; бұрынғы Учхоз кентінен 0,1 км; Красная Горка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 4 км; Приишимка ауылынан оңтүстікке қарай 2,5 км; Бұрынғы Горбуновка ауылынан батысқа қарай 0,5 км; Новоникольское ауылынан батысқа қарай 6 км; Петропавл қаласынан оңтүстікке қарай 50 км; Новоникольское ауылынан солтүстік батысқа қарай 2 км; оңтүстікке қарай 1 км; Вагулино ауылынан солтүстікке қарай 0,5 км; Рассвет ауылынан оңтүстік батысқа қарай 2,5 км; Семипалатное ауылынан солтүстік батысқа қарай 3 км; солтүстікке қарай 1,5 км; Большая Малышка ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3,25 км; оңтүстік батысқа қарай 3,25 км; Бұрынғы Учхоз кентінен оңтүстікке қарай 2 км; Новоалександровка ауылынан солтүстік батысқа қарай 5 км.

 Мағжан Жұмабаев ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Лебяжье бекінісі, 1752 жыл; Полуденная бекінісі, 1752 жыл; Ганькин бекінісі, 1752 жыл; Медвежий бекінісі, 1752 жыл    қала құрылысы және сәулет  Лебяжье ауылы; Полудино ауылы; Ганькино ауылы; Медвежка ауылы; 2  М. Жұмабаевтың бюсті, 2000 жыл; М. Жұмабаевтың ескерткіші, 1993 жыл; Баян батырдың бюсті, 2006 жыл thumb|right|150px|М. Жұмабаевтың ескерткіші   монументтік өнер құрылысы  Булаев қаласы. 3  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер Н.М. Сусолдың қабірі, 1982 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.Ю. Ишхановтың қабірі,1982 жыл    монументтік өнер құрылысы  Молодогвардейское ауылы. 4  М. Жұмабаевтың ескерткіші, 2003 жыл     монументтік өнер құрылысы  Сарытомар ауылы. 5  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.К. Миллердің қабірі, 1980 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер Д.А. Лещенконың қабірі, 1981 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер А.Ю. Орловтың қабірі, 1987 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер А.И. Бунковскийдің қабірі, 1980 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер А.Я. Гертердің қабірі, 1980 жыл     монументтік өнер құрылысыҰяшық мәтіні  Гаврино ауылы; Надежка ауылы; Ұзынкөл ауылы; Чистовское ауылы; Чистое ауылы. 6  Полудино қорғаны, көне темір дәуірі, орта ғасыр    археология ескерткіші  Полудино ауылынан оңтүстікке қарай 1,3 км.

 Мамлют ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері1  Становая бекінісі, 1752 жыл; Дубровный бекінісі, 1752 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер Н.Н. Осначтың қабірі,1984 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер А.С. Құсайыновтың қабірі, 1985 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.В. Петрушинның қабірі, 1983 жыл    қала құрылысы және сәулет  Становое ауылы; Дубровное ауылы; Мамлют қаласы; Бексейіт ауылы, Белое ауылы. 2  3-ші Мамлютка қорғаны, көне темір дәуірі; Меңгесер қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр    археология ескерткіші  Мамлют қаласынан солтүстікке қарай; Меңгесер ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км.

 Тайынша ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  1-ші Аққұдық қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Аққұдық тұрағы, неолит дәуірі   археология ескерткіші  Аққұдық ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 7 км; оңтүстік шығысқа қарай 6 км. 2  1-ші Амандық қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Амандық қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Амандық қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Қарасу қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Қарасу қонысы, қола дәуірі; 1-ші Литжан қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Литжан қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 4-ші Литжан қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Литжан қорымы, көне темір дәуірі; 7-ші Литжан қорымы, қола дәуірі; 1-ші Сексенбайсор қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Сексенбайсор қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Сексенбайсор қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 4-ші Сексенбайсор қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Сексенбайсор қорғаны, көне темір дәуірі; 6-шы Сексенбайсор қорымы, орта ғасыр   археология ескерткіші  Амандық ауылынан оңтүстік-оңтүстік батысқа қарай 4 км; оңтүстік батысқа қарай 6 км; оңтүстік батысқа қарай 12 км; оңтүстік батысқа қарай 12,2 км; оңтүстік батысқа қарай 11,8 км; батыс-оңтүстік батысқа қарай 13,2 км; батыс-оңтүстік батысқа қарай 11,2 км; батысқа қарай 5,5 км; батысқа қарай 5,2 км; батысқа қарай 5 км; батысқа қарай 6,3 км; оңтүстік батысқа қарай 6,2 км; оңтүстік батысқа қарай 5,5 км; оңтүстік батысқа қарай 5,7 км; оңтүстік батысқа қарай 6 км; батысқа қарай 4,4 км. 3  Бірлік тұрағы, неолит дәуірі; 1-ші Берлиновка тұрағы, неолит; 2-ші Берлиновка тұрағы, неолит; 3-ші Берлиновка тұрағы, кейінгі неолит, қола дәуірі; 4-ші Берлиновка тұрағы, неолит; 5-ші Берлиновка тұрағы, неолит; 6-шы Берлиновка тұрағы, неолит; 7-ші Берлиновка тұрағы, неолит    археология ескерткіші  бұрынғы Бірлік ауылынан солтүстік шығысқа қарай 0,5 км; бұрынғы Берлиновка ауылынан солтүстікке қарай 1,5 км; солтүстікке қарай 1,5 км; солтүстікке қарай 1 км; оңтүстікке қарай 0,5 км; оңтүстікке қарай 1 км; ауылынан оңтүстікке қарай 1 км; оңтүстікке қарай 1,2 км. 4  1-ші Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі; 2-ші Виноградовка тұрағы, мезолит, неолит; 7-ші Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі; 8-ші Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі; 9-шы Виноградовка тұрағы, қола дәуірі; 10-шы Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі; 11-ші Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі; 12-ші Виноградовка тұрағы, ерте неолит және қола дәуірі; 13-ші Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі; 14-ші Виноградовка тұрағы, неолит, мезолит; 15-ші Виноградовка тұрағы, неолит дәуірі    археология ескерткіші  Виноградовка ауылынан солтүстік шығысқа қарай 2 км; солтүстікке қарай 3,3 км; солтүстік шығысқа қарай 3,7 км; солтүстік шығысқа қарай 3,5 км; солтүстік шығысқа қарай 4 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; бұрынғы Берлиновка ауылынан оңтүстікке қарай 2,5 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 2,5 км; солтүстік шығысқа қарай 3,5 км; солтүстік шығысқа қарай 1,5 км. 5  2-ші Золоторунное қорымы, орта ғасыр; 3-ші Золоторунное қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 4-ші Золоторунное қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Ынталы қорғаны, көне темір дәуірі;    археология ескерткіші  Золоторунное ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 7 км; шығысқа қарай 7,5 км; шығысқа қарай 7,5 км; бұрынғы Ынталы ауылынан солтүстікке қарай 3,7 км. 6  1-ші Московка қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Октябрьское қорымы, қола дәуірі; 2-ші Октябрьское қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 3-ші Октябрьское қорымы, қола дәуірі; 3-ші Рощинское тұрағы, энеолит дәуірі   археология ескерткіші  бұрынғы Московка ауылынан солтүстікке қарай 0,7 км; Октябрьское ауылынан оңтүстікке қарай 3 км; оңтүстік батысқа қарай 3 км; оңтүстікке қарай 2 км; Рощинское ауылынан шығысқа қарай 2,5 км. 7  1-ші Рощинское қонысы, неолит, энеолит, көне темір дәуірі; 1-ші Шағалалы қонысы, қола дәуірі; Теңдік қонысы, неолит дәуірі; 2-ші Теңдік қорымы, көне темір дәуірі; 3-ші Теңдік қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Үшсай қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Үшсай қорғаны, көне темір дәуірі   археология ескерткіші  Рощинское ауылынан оңтүстікке қарай 1,5 км; бұрынғы Линеевка ауылынан солтүстік батысқа қарай 3 км; Теңдік ауылының шығыс жақ шетінде; ауылдан солтүстік шығысқа қарай 4 км; батысқа қарай 2,3 км; Тихоокеанское ауылынан оңтүстікке қарай 4,1 км; оңтүстікке қарай 5,9 км. 8  4-ші Шұңқыркөл қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Шұңқыркөл қорымы, қола дәуірі; 2-ші Шұңқыркөл қорымы, қола дәуірі; 3-ші Шұңқыркөл қорымы, қола дәуірі   археология ескерткіші  Шұңқыркөл ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3 км; оңтүстік батысқа қарай 0,7 км; батысқа қарай 2,5 км; солтүстік батысқа қарай 2 км.

 Тимирязев ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Қайран қорғаны, көне темір дәуірі  Ұяшық мәтіні  археология ескерткіші  Жарқын ауылынан оңтүстікке қарай 8 км.

 Уәлиханов ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  1-ші Бабеке қорғаны, көне темір дәуірі; Жуантөбе қорымы, көне темір дәуірі, ХХ ғасыр; 1-ші Жуантөбе тұрағы, неолит дәуірі; 1-ші Қазанқап қорғаны, қола дәуірі; 2-ші Қазанқап қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Қазанқап қорғаны, қола дәуірі; 4-ші Қазанқап қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Қазанқап қорғаны, қола дәуірі; 6-шы Қазанқап қорымы, орта ғасыр; 8-ші Қазанқап қорымы, қола дәуірі; 7-ші Қазанқап тұрағы, неолит дәуірі   археология ескерткіші  бұрынғы Бабеке ауылынан оңтүстікке қарай 2,5 км; бұрынғы Жуантөбе ауылынан солтүстікке қарай 1 км; оңтүстікке қарай 3 км; бұрынғы Қазанғап ауылынан батысқа қарай 0,4 км; оңтүстік батысқа қарай 2 км; оңтүстік батысқа қарай 2,2 км; батысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 5,9 км; оңтүстік батысқа қарай 6 км; оңтүстік батысқа қарай 6,3 км; оңтүстік шығысқа қарай 0,4 км. 2  Қарасу қорымы, қола дәуірі, орта ғасыр; 1-ші Қарасу қорғаны, қола дәуірі; 8-ші Көксеңгісор қорымы, қола дәуірі; 1-ші Көксеңгісор қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Көксеңгісор қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Көксеңгісор қорғаны, қола дәуірі; 4-ші Көксеңгісор қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Көксеңгісор қорғаны, қола дәуірі; 6-шы Көксеңгісор қорғаны, қола дәуірі; 7-ші Көксеңгісор қорғаны, қола дәуірі  археология ескерткіші  Золотая Нива ауылынан шығысқа қарай 5,2 км; шығысқа қарай 5,3 км; бұрынғы Баянбай ауылынан оңтүстікке қарай 1,7 км; солтүстік батысқа қарай 4,8 км; оңтүстікке қарай 1,3 км; оңтүстікке қарай 3 км; оңтүстікке қарай 1,5 км; оңтүстікке қарай 1,5 км; оңтүстікке қарай 1,4 км; оңтүстікке қарай 1,6 км. 3  Комсомольское қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 1-ші Комсомольское қорғаны, қоладәуірі; 2-ші Комсомольское қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Комсомольское қорғаны, қола дәуірі; 4-ші Комсомольское қорғаны, қола дәуірі; 5-ші Комсомольское қорғаны, көне темір дәуірі; 6-шы Комсомольское қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Қыздыңқарасу қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Қыздыңқарасу қорғаны, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Қыздыңқарасу қорғаны, қола дәуірі; 3-ші Қыздыңқарасу қорғаны, қола дәуірі; 4-ші Қыздыңқарасу қорғаны, қола дәуірі; 5-ші Қыздыңқарасу қорғаны, қола дәуірі; Қызөзен қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Төбе қорымы, көне темір дәуірі; 3-ші Төбе қорымы, көне темір дәуірі; 6-шы Төбе қорымы, көне темір дәуірі; 7-ші Төбе қорғаны, көне темір дәуірі   археология ескерткіші  Аққұдық ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 10,7 км; шығысқа қарай 1,5 км; шығысқа қарай 1,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 7 км; оңтүстік шығысқа қарай 7 км; оңтүстік шығысқа қарай 9,9 км; оңтүстік шығысқа қарай 9,9 км; бұрынғы Прожектор ауылынан солтүстікке қарай 2,1 км; солтүстікке қарай 4,4 км; Аққұдық ауылынан оңтүстікке қарай 4,7 км; оңтүстікке қарай 7 км; оңтүстікке қарай 3,4 км; оңтүстікке қарай 3,4 км; оңтүстік шығысқа қарай 17 км; бұрынғы Прожектор ауылынан солтүстікке қарай 5,7 км; Аққұдық ауылынан оңтүстікке қарай 8,5 км; оңтүстікке қарай 4,1 км; оңтүстік шығысқа қарай қарай 2 км. 4  2-ші Саға тұрағы, неолит дәуірі; 3-ші Талдысай қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Теке қорғаны, қола дәуірі; 2-ші Теке қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Теке қорғаны, қола дәуірі     археология ескерткіші  бұрынғы Қазанғап ауылынан солтүстік батысқа қарай 10,5 км; Қаратерек ауылынан батысқа қарай 9,5 км; Көбенсай ауылынан шығысқа қарай 8 км; Тілеусай ауылынан батысқа қарай 2,7 км; бұрынғы Саға ауылынан шығысқа қарай 0,7 км.

 Шал ақын ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Шал ақынның бюсті, 2007 жыл    монументтік өнер құрылысы  Сергеев қаласы. 2  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер С.М. Рыжковтың қабірі, 1984 жыл     монументтік өнер құрылысы  Меней ауылы. 3  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер В.Н. Поданевтің қабірі, 1981 жыл     монументтік өнер құрылысы  бұрынғы Неждановка ауылы. 4  Афанасьевка қорымы, қола дәуірі; Бағанаты қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Бағанаты қорымы, қола және көне темір дәуірі; 2-ші Бағанаты қорымы, қола және көне темір дәуірі, орта ғасыр; 3-ші Бағанаты қорымы, қола дәуірі; Байқара қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі, көне және кейінгі орта ғасыр; Байқызыл қорғаны, көне темір дәуірі; Бектеңіз қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі; 1-ші Бұрлық қорымы, қола дәуірі; 2-ші Бұрлық қорымы, орта ғасыр; Графские развалины қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі; Двойники қорымы, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Афанасьевка ауылынан батысқа Қарай 1,4 км; Бағанаты ауылынан шығысқа қарай 2,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 0,6 км; оңтүстік шығысқа қарай 1,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 0,6 км; Сергеев қаласынан солтүстікке қарай 3,5 км; Социал ауылынан оңтүстік батысқа қарай 2,2 км; Афанасьевка ауылынан солтүстік батысқа қарай 5 км; Социал ауылынан оңтүстік батысқа қарай 3,5 км; оңтүстік батысқа қарай 3,6 км; Афанасьевка ауылынан батысқа қарай 6 км; Двойники ауылынан батысқа қарай 5 км. 5  1-ші Жаңаталап қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Жаңаталап қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Жаңаталап қорғаны, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Жаңаталап ауылынан солтүстік батысқа қарай 2,5 км; солтүстік батысқа қарай 3,1 км; солтүстік батысқа қарай 3,7 км. 6  1-ші Коноваловка қорғаны, көне темір дәуірі; 1-ші Коноваловка қорымы, көне темір дәуірі; 2-ші Коноваловка қорғаны, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Коноваловка ауылынан солтүстікке қарай 0,6 км; солтүстікке қарай 3 км; солтүстік батысқа қарай 2 км.  7  Крещенка қорымы, қола дәуірі; 1-ші Крещенка қорымы, қола дәуірі; 2-ші Крещенка қорымы, қола дәуірі; 3-ші Крещенка қорымы, қола дәуірі; 4-ші Крещенка қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр; 5-ші Крещенка қорымы, қола дәуірі; 6-шы Крещенка қорғаны, көне темір дәуірі; 7-ші Крещенка қорымы, қола дәуірі     археология ескерткіші  Крещенка ауылынан солтүстікке қарай 2 км; шығысқа қарай 0,5 км; шығысқа қарай 0,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 5 км; оңтүстік шығысқа қарай 2,5 км; оңтүстік батысқа қарай 4 км; солтүстік шығысқа қарай 1,5 км; ауылдың фермасынан солтүстік шығысқа қарай 1 км. 8  1-ші Куприяновка қорғаны, орта ғасыр; 1-ші Куприяновка қорымы, қола дәуірі, орта ғасыр; 2-ші Куприяновка қорымы, қола дәуірі; 2-ші Куприяновка қорғаны, көне темір дәуірі; 3-ші Куприяновка қорымы, көне темір дәуірі; 3-ші Куприяновка қорғаны, көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Куприяновка ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 0,7 км; солтүстік шығысқа қарай 0,5 км; солтүстік шығысқа қарай 4 км; солтүстік шығысқа қарай 3,5 км; солтүстік шығысқа қарай 3 км; солтүстік шығысқа қарай 3,5 км. 9  Ленино тұрағы, неолит дәуірі; Моңғол зираты қорғаны, көне темір дәуірі; Октябрь қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Октябрь қорымы, қола дәуірі; 2-ші Октябрь қорымы, қола дәуірі; 1-ші Рясинка қорғаны, көне темір дәуірі    археология ескерткіші  Ысқақ Ыбыраев ауылынан батысқа қарай 0,8 км; Арай ауылынан батысқа қарай 7 км; Ұзынжар ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 0,5 км; оңтүстік шығысқа қарай 4 км; оңтүстікке қарай 2,5 км; Рясинка ауылынан солтүстікке қарай 2,4 км. 10  Сергеевка қонысы, көне қола дәуірі; 1-ші Сергеевка қорымы, қола дәуірі және көне темір дәуірі; 2-ші Сергеевка қорымы, қола дәуірі; 3-ші Сергеевка қорымы, қола дәуірі; 4-ші Сергеевка қорғаны, көне темір дәуірі; 5-ші Сергеевка қорғаны (Байқара қорымы), көне темір дәуірі; 6-шы Сергеевка қорғаны (Байқарақорымы), көне темір дәуірі     археология ескерткіші  Сергеев су торабынан солтүстікке қарай 0,35 км; Сергеев қаласынан 3 км; Қаратал ауылынан солтүстікке қарай 4,2 км; солтүстікке қарай 3,6 км; батысқа қарай 1,1 км; Сергеев қаласынан солтүстікке қарай 4 км; солтүстікке қарай 3 км. 11  1-ші Социал қорғаны, көне темір дәуірі; 2-ші Социал қорымы, көне темір дәуірі; 1-ші Ступинка қорғаны, көне темір дәуірі; Сухой қорғаны, көне темір дәуірі; Ұлыбай қорымы, қола және көне темір дәуірі; Чудаскай қорғаны, көне темір дәуір; Шолақ қорымы, көне темір дәуірі, орта ғасыр    археология ескерткіші  Социал ауылынан оңтүстік шығысқа қарай 0,7 км; оңтүстік шығысқа қарай 0,5 км; Жаңаталап ауылынан солтүстік батысқа қарай 5 км; Ұзынжар ауылынан солтүстік шығысқа қарай 5 км; Двойники ауылынан батысқа қарай 5 км; Октябрьское ауылынан оңтүстік батысқа қарай 1,5 км; Ысқақ Ыбыраев ауылынан солтүстік шығысқа қарай 3 км.

 Петропавл қаласы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Реалдық училищенің өндірістік үй-жайы, 1903 жыл; Реалдық училищенің қызметтік ғимараты, 1903 жыл; Қалалық училище, ХХ ғасырдың басы; Реалдық училище, 1903 жыл    қала құрылысы және сәулет  В. Булавский атындағы көше, 2Б, 6А, 2, 6. 2  Романов училищесі, 1913-1915 жылдар; Көпес клубы, 1906 жыл  thumb|right|150px|Романов училищесі  қала құрылысы және сәулет Театральная көшесі, 42, 38. 3  Сауда үйі, 1915-1916 жылдар  thumb|Сауда үйі   қала құрылысы және сәулет  Евгений Брусиловский атындағы көше, 22. 4  Тегеурінді су мұнарасы, 1902 жыл  thumb|Тегеурінді су мұнарасы   қала құрылысы және сәулет  Амангелді көшесі, 147. 5  Көпес үйі, XIX ғасырдың аяғы; Шамсутдиновтың сауда үйі, XIX ғасырдың аяғы; Көпес Стреловтың үйі, XIX ғасырдың аяғы; Көпес Стреловтың дүкені, XIX ғасырдың аяғы; Коммерсант Аркельдің үйі (қазіргі Солтүстік Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану мұражайы), 1891 жыл; Көпес Турлаповтың үйі, XX ғасырдың басы; Әкімшілік ғимарат, ХХ ғасырдың 30-шы жылдары; Көпес Черемисиновтың үйі, 1895 жыл; Көпес Шафеевтің үйі, XIX ғасырдың аяғы; Көпес Шафеевтің дүкені, XIX ғасырдың аяғы; В.И. Ленин атындағы № 1 мектеп, 1935-1938 жылдар; Костел ғимараты, ксендз үйі, ХХ ғасырдың басы; Көпес Чукановтың үйі, XIX ғасырдың аяғы; Сауда үйінің ғимараты, 1911-1915 жылдар; Көпес Казанцевтің үйі, XIX ғасырдың 2-ші жартысы; Көпес Казанцевтің дүкені, XIX ғасырдың 2-ші жартысы; Көпес үйі, ХХ ғасырдың басыthumb|right|150px|Шамсутдиновтың сауда үйі thumb|right|150px|Көпес Казанцевтің үйі  thumb|right|150px|Солтүстік Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану мұражайы.    қала құрылысы және сәулет  Қазақстан Конституциясы көшесі, 18, 17, 44, 46, 48, 52, 13, 10, 24, 22, 39, 43, 43А, 20, 12, 2, 4, 31. 6  Муратовтың диірмені, 1904-1905 жылдар; Муратовтың диірмен қоймалары, 1904-1905 жылдар    қала құрылысы және сәулет  Интернациональная көшесі, 63. 7  Дін Мұхаммад мешіті, XIX ғасырдың 2-ші жартысы  thumb|right|150px|Дін-Мұхаммад мешіті   қала құрылысы және сәулет  С. Мұқанов көшесі, 34. 8  Мешіт, XIX ғасырдың 2-ші жартысы; Энергетиктер мәдениет үйі, 1956 жыл (қазіргі С. Мұқанов атындағы Солтүстік Қазақстан облыстық қазақ музыкалық драма театры); Мердігер Малаховтың үйі, XIX ғасырдың аяғы; Көпес Измайловтың үйі, XIX ғасырдың аяғы thumb|right|150px|С. Мұқанов атындағы СҚ облыстық қазақ музыкалық драма театры.    қала құрылысы және сәулет  Жамбыл атындағы көше, 160, 185, 184, 166. 9  Локомотив депосы, 1892-1896 жылдар; Теміржол вокзалы, 1894 жыл     қала құрылысы және сәулет  Н.А. Ахременко көшесі, 81, 47. 10  Мемлекеттік банк, ХХ ғасырдың басы; Алғашқы электр станциясының ғимараты, XIX ғасырдың аяғыthumb|right|150px|Алғашқы электр станциясының ғимараты     қала құрылысы және сәулет  Советская көшесі, 34, 37. 11  Теміржолшылар мәдениет үйі, 1931 жыл     қала құрылысы және сәулет  Қаныш Сәтбаев атындағы көше, 37. 12  Тұрғын үй, 1946 жыл; Тұрғын үй, 1946 жыл     қала құрылысы және сәулет  Астана көшесі, 22, 24. 13  М.В. Ломоносов атындағы № 21 орта мектеп, 1956 жыл     қала құрылысы және сәулет  Тоқсан би көшесі, 102. 14  Әйелдер гимназиясы, 1864 жыл     қала құрылысы және сәулет  Вознесенская көшесі, 42. 15  Көпес үйі, XIX ғасырдың аяғы; Көпес Баженовтың үйі, XIX ғасырдың аяғы  thumb|Көпес үйі   қала құрылысы және сәулет  Парковая көшесі, 132, 134. 16  Всех Святых шіркеуі, 1894 жыл; Көпес Хлебниковтың үйі, XIX ғасырдың аяғы     қала құрылысы және сәулет  Ыбырай Алтынсарин атындағы көше, 271, 197. 17  Покров шіркеуі, 1813 жыл; Көпес Дмитриевтің үйі, 1907 жылthumb|right|150px|Әулие апостолдар Петр мен Павел шіркеуі.    қала құрылысы және сәулет  Коминтерн көшесі, 97, 96. 18  Суайдағыш, 1902 жыл     қала құрылысы және сәулет  Б.П. Ущев көшесі, 2. 19  Көпес Поляковтың диірмені, 1905-1907 жылдар     қала құрылысы және сәулет  Мир өтпе жолы, 18. 20  Көпес Шулеповтың үйі, XIX ғасырдың 2-ші жартысы     қала құрылысы және сәулет  Володаровский көшесі, 38. 21  Мердігер Пироговтың үйі, XIX ғасырдың аяғы; Керуен сарайы, XIX ғасырдың аяғы  thumb|right|150px|Мердігер Пироговтың үйі   қала құрылысы және сәулет  Евней Бөкетов атындағы көше, 12, 1. 22  Көпес Мухамедьяровтың үйі, XIX ғасырдың аяғы  thumb|right|150px|Көпес Мухамедьяровтың үйі   қала құрылысы және сәулет  Казахстанская правда көшесі, 94. 23  "Бр. Овсянниковы и Ганшин" көпес дүкені, ХХ ғасырдың басы; Көпес Мазаевтің диірмені, 1913 жыл; Қоныс аударушылар пункті, XIX ғасырдың аяғы; Көпес Смолиннің үйі, 1874 жыл; Көпес Казанцевтің мейрамханасы, XIX ғасырдың 2-ші жартысы; Көпес Светлинскийдің үйі, XIX ғасырдың 2-ші жартысы; Көпес Назаровтың моншасы, ХХ ғасырдың басы; Полиция учаскесі, XIX ғасырдың 2-ші жартысы; "Новый свет" кинотеатры 1909 жыл thumb|right|150px|<small>Полиция учаскесі   қала құрылысы және сәулет  Пушкин көшесі, 61; Егемен Қазақстан көшесі, 16; Универсальная көшесі, 3; Пушкин көшесі, 73; Рижская көшесі, 14; Абай көшесі, 16; Рижская көшесі, 6; Пушкин көшесі, 63; Казахстанская правда көшесі, 73, 24  Қалалық мәдениет және демалыс саябағы (бұрынғы қалалық бақ)     қала құрылысы және сәулет  Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің саябағы. 25  Петропавл бекінісі, 1752 жыл     қала құрылысы және сәулет  Оқшаулағыш материалдар зауытының аумағы. 26  Ж. Жабаевтың бюсті, 1975 жыл; С. Мұқановтың бюсті, 1990 жыл; Ш. Уәлихановтың бюсті, 1975 жыл; К. Сүтішевтің бюсті, 1975 жыл; В. Шаталовтың бюсті, 1979 жыл; А. Пушкинның бюсті, 1999 жыл; Ғ. Мүсіреповтің бюсті, 2002 жыл; М. Қозыбаевтың бюсті, 2003 жыл    монументтік өнер құрылысы  Жамбыл атындағы және Евней Бөкетов атындағы көшелердің қиылысы; Қазақстан Конституциясы көшесі, Сәбит Мұқанов атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапхана ғимаратының алдындағы сквер; Ш. Уәлиханов атындағы және Айыртау көшелерінің қиылысындағы сквер; Кәрім Сүтішев көшесі, 56; Қазақстан Конституциясы көшесі саябаққа кірер жер; 314-і атқыштар дивизиясы көшесіндегі сквер; Ғ. Мүсірепов көшесі; Пушкин және Абай көшелерінің қиылысы. 28  Ұлы Отан соғысындағы Жеңісітің 30 жылдығына арналған обелиск, 1975 жыл; Ұлы Отан соғысының "Мәңгілік алау" Жауынгерлік Даңқ мемориалы, 1979 жыл; Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс саябағындағы обелиск, 1985 жыл    монументтік өнер құрылысы  Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің саябағы; Театр алаңы; Жеңіс саябағы. 29  Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгерлерге арналған стелла, 2002 жыл; Саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған монумент, 2005 жыл; Ш. Уәлиханов пен Ф. Достоевскийдің барельефі, 2005 жыл; "Абай және Пушкин" мүсіндік композициясы, 2006 жыл; "Ат үстіндегі Абылай хан" мүсіндік композициясы, 2007 жыл;    монументтік өнер құрылысы  Жамбыл атындағы және Абай көшелерінің қиылысы; Пушкин және Кәрім Сүтішев көшелерінің қиылысы; Қазақстан Конституциясы көшесі, 48; Қазақстан Конституциясы көшесі (Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті саябағының аумағында); Кәрім Сүтішев көшесі, 1А. 30  Жаппай ату орны, ХХ ғасырдың 20-30 жылдары; Большевик венгрлердің бауырластар зираты, 1918 жыл; Кеңес үкіметін орнату үшін күресушілердің бауырластар зираты, 1919 жыл; Октябрь алаңындағы бауырластар қабірлері, 1918 – 1921 жылдар; Ұлы Отан соғысы жылдарында Петропавл қаласының госпитальдарында жарақаттардан қаза тапқан ұшқыштар экипажының № 1 қабірі, 1943 жыл; Ұлы Отан соғысы жылдарында Петропавл қаласының госпитальдарында жарақаттардан қаза тапқан ұшқыштар экипажының № 2 қабірі, 1943 жыл; Генерал М. Шмыровтың қабірі, 1941 жыл; Жазушы Б. Петровтың қабірі, 1971 жыл; Кеңес Одағының Батыры А. Матвеевтің қабірі, 1972 жыл; Ұлы Отан соғысы жылдарында Петропавл қаласының госпитальдарында қаза тапқан жауынгерлердің ескерткіші, 1957 жыл (№ 1 христиан жауынгерлерге); Ұлы Отан соғысы жылдарында Петропавл қаласының госпитальдарында қаза тапқан жауынгерлердің ескерткіші, 1957 жыл (№ 2 христиан жауынгерлерге); Ұлы Отан соғысы жылдарында Петропавл қаласының госпитальдарында қаза тапқан жауынгерлердің ескерткіші, 1957 жыл (№ 1 мұсылман жауынгерлерге); Ұлы Отан соғысы жылдарында Петропавл қаласының госпитальдарында қаза тапқан жауынгерлердің ескерткіші, 1957 жыл (№ 2 мұсылман жауынгерлерге); Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер С. Морожниковтың қабірі, 1980 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер Е.Ш. Гориевтің қабірі, 1984 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер С.В. Горловтың қабірі, 1985 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер И.И. Клепальскийдің қабірі, 1986 жыл; Ауған Демократиялық Республикасында қаза тапқан интернационал жауынгер А.А. Бутаковтың қабірі, 1980 жыл     монументтік өнер құрылысы  Бесінші лог (ескерткіш тас); Петропавл-Көкшетау темір жолының жолайрығы; Жамбыл атындағы көшесі, көне зират; Театр алаңы; ескі қалалық зират, Жамбыл атындағы және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы; ескі қалалық зират, Жамбыл атындағы және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы; Жұмысшы кентіндегі зират; Жұмысшы кентіндегі зират; Жұмысшы кентіндегі зират; ескі қалалық зират, Жамбыл атындағы және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы; ескі қалалық зират, Жамбыл атындағы және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы; ескі қалалық зират, Жамбыл атындағы және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы; ескі қалалық зират, Жамбыл атындағы және Ғ. Мүсірепов көшелерінің қиылысы; ескі әуежай жақтағы зират; ескі әуежай жақтағы зират; бұрынғы Новопавловка ауылы ауданындағы зират; бұрынғы Новопавловка ауылы ауданындағы зират; бұрынғы Новопавловка ауылы ауданындағы зират. 31 Ақтау қалашығы, көне темір дәуірі; "Солнечный" қорымы, қола дәуірі, көне темір дәуірі; "Новопавловка" қорғаны, көне темір дәуірі thumb|right|150px|Ақтау қалашығы. Графикалық реконструкциясы.   археология ескерткіші  бұрынғы Новопавловка ауылынан солтүстік батысқа қарай 1,5 км; Солнечный кентінің шетінде орналасқан; Бұрынғы Новопавловка ауылынан оңтүстікке қарай 2 км.

 Дереккөздер 

Санат:Қазақстан ғимараттары мен құрылыстары
Санат:Солтүстік Қазақстан облысының тарихи орындары
Санат:Солтүстік Қазақстан облысы