Интернет дискурс жанрлары

Интернет-дискурстың жанрлық жүйесі гипержанрларды, жанрларды (және жанреоидтарды) және ішкі жанрларды қамтитын күрделі көп деңгейлі құрылым болып табылады. Интернет дискурстың өзі «бүкіл гипер-жанрлық кеңістік» ретінде көрінеді.Седов, К.Ф. Человек в жанровом пространстве повседневной коммуникации // Антология речевых жанров: повседневная коммуникация / под общ. ред. К.Ф. Седова. - М. : Лабиринт, 2007. - С. 7-38.
Интернет-дискурстың жанрлары төмендегіше бөлінеді:

шығу тегі бойынша:
- жергілікті желі;
- алынған;
функционалдық критерий бойынша:
— ақпараттық, оның ішінде жалпы ақпараттық және арнайы ақпараттық жанрлар;
— коммуникативті, пайдаланушылар арасындағы қарым-қатынастың кез келген түрін, соның ішінде кәсіби және фактілерді ресімдейтін;
— ойын-сауық және дамытушы жанрлар, сол немесе басқа белгілері басым жанрлардың бір тобын құрайтын және көркемдік, әдеби және эстетикалық жанрларды қамтитын;
— пайдаланушының желі арқылы ұсынылатын белгілі бір қызметтерді пайдалануын ресімдейтін қызмет жанрлары.Василенко Е. Н. Жанровая организация интернет-дискурса. – 2020.-с.18-22.

С.В. Иванова интернет-дискурс жанрларын былайша топтастырады:

- жалпы ақпараттық жанрлар немесе жаңалық жанрлары: электронды түрдегі газет-журнал мақалалары, күннің ең маңызды тақырыбына арналған редакциялық мақалалар, телетайп жаңалықтар лентасы, сұхбаттар, оқырмандардың электронды хаттары, шолулар мен жаңалықтар дайджесттері, ауа райы болжамы және т.б.;

— ғылыми, оқу және арнайы ақпараттық жанрлар: кейде тұтас виртуалды факультеттер мен университеттерге біріктірілген электронды ғылыми және оқу басылымдары, рефераттар, онлайн семинарлар, онлайн конференциялар, психологиялық тесттер, электронды сөздіктер, ғылыми-техникалық құжаттама жинақтары мен мұрағаттары, іздеу сұраулары және іздеу жүйесінің жауаптары және т.б.;

— көркем және әдеби жанрлар: электронды кітапханаларға біріктірілген электронды кітаптар, жинақтар, шолулар, аннотациялар, шолулар және т.б.;

— ойын-сауық жанрлары – әзіл-оспақ немесе эротикалық бағытпен біріктірілген жанрлар: әзілдер, әзіл-оспақ және эротикалық әңгімелер, виртуалды флиртке арналған чаттар, жеке әзіл-оспақ дәйексөздер және олардың таңдаулары, сайттарға эпиграфтар, жанрлық-композициялық бірлік ретіндегі юморлық сайттар және т.б.;

— маманданбаған, кәсіби емес коммуникацияны қалыптастыратын жанрлар: пікірталас топтары, чаттар немесе MUD ішіндегі IRC, қонақ кітаптары, электрондық хаттар, таңдалған тарату тізімдері және т.б.;

— іскерлік және коммерциялық жанрлар: кәсіби және кәсіби емес коммерциялық хабарландыру тақталары, нарықтар мен салаларға аналитикалық шолулар, бизнестің жекелеген салаларындағы ақпараттық бюллетеньдер мен тақырыптық журналдар, жұмыспен қамту қызметтеріндегі хабарландырулар, баннерлер және т.б.Иванова, С.В. Жанровые особенности коммента как интернет-текста / С.В. Иванова, В.М. Зубарева // Вестн. Башкир. ун-та. - 2013. - Т. 18, № 4. - С. 1147-1151.

Шарифуллиннің зерттеуінде интернет-дискурстың өзі " жеке гж /гипержанрларды қамтитын тұтас гипержанрлық кеңістік "ретінде көрінеді.Шарифуллин, Б.Я. Гипержанры и гипержанровые сценарии в вербальной и невербальной коммуникации / Б.Я. Шарифуллин // Гуманитарные и социальные науки. - 2012. - № 6. - С. 132-144.].

Щипицина интернет-дискурстың келесі жанрларын олардың функционалды сипатына қарай ажыратады:

- ақпаратты ұсынуға немесе алуға арналған ақпараттық жанрлар: институционалдық веб-беттер, оның ішінде жаңалықтар агенттіктері мен желілік БАҚ веб-беттері, іздеу жүйелері, онлайн-энциклопедиялар, каталогтар, тарату тізімдері, электрондық кітапханалар мен мұрағаттар;

-адресатты қандай да бір әрекетті жүзеге асыруға итермелейтін директивалық жанрлар: веб-баннер, хабарландыру веб-беттері, интернет-дүкендер мен аукциондар;

- қарым-қатынас қажеттілігін қанағаттандыруға және этикет нормаларын сақтауға қызмет ететін фатикалық жанрлар: чат, электрондық хаттар, жаңалықтар топтары, форумдар;
- презентация жанрлары өзін-өзі көрсетуге, өзі немесе өзінің фирмасы туралы деректерді, өз туындыларын ұсынуға арналған: жеке веб-беттер, визитка-сайттар және блогтар;

-ойдан шығарылған шындықты құру арқылы серіктестерге көркемдік-шығармашылық әлеуетті және эстетикалық әсерді іске асыруға бағытталған эстетикалық жанрлар: желілік роман, әңгіме және т. б. және фанфикшн;

- белгілі бір коммуникативті әрекеттерді орындаудан ләззат алуға арналған ойын-сауық жанрлары: мультипликациялық әлемдер мен ойындар.Щипицина, Л.Ю. Классификация жанров компьютерно-опосредованной коммуникации по их функции / Л.Ю. Щипицина // Известия Рос. гос. пед. ун-та имени А.И. Герцена. - 2009. - № 114. - С. 171-178.

 Дереккөздер