Албаниядағы дінсіздік

Албаниядағы дінсіздік () — дінсіздік, атеизм және агностицизм басым, ислам мен христиандықтың басым діндерімен бірге кездеседі. Албандықтардың көпшілігі зайырлы өмір сүреді және олардың өмір салтын қалыптастыру немесе реттеу үшін діни көзқарастарды қабылдамайды.

Албаниядағы дінсіздік кейінгі Осман империясында албан ұлтшылдықтың күшеюі жағдайында антиклерикализм мен секуляризацияның күшейген кезеңінен кейін пайда болды. Бұл кезеңдегі авторлар кейде дінге қарсы инвективті сөздерді қолданғанымен, діннің өзінен бас тартудың алғашқы қоғамдық жақтаушысы 1934 жылы Исмет Тото болды, одан кейін 1935 жылы Анастас Пласаридің шығармалары шықты. 1946 жылдан бастап Албанияда коммунистік билік кезінде дін алғаш рет шектелді және содан кейін қоғамдық діни тәжірибе 1967 жылы Энвер Хожа мемлекеттік атеизмді қабылдауымен заңсыз деп танылды, дегенмен кейбір жеке тәжірибелер сақталды және 1985 жылы шектеулер алғаш рет жеңілдетілгенге дейін, содан кейін оның мұрагері Рамиз Әлия кезінде 1990 жылы жойылғанға дейін солай болды. БҰҰДБ жүргізген сауалнама албандардың басым көпшілігі ұлтшылдық, діннің болмауы және коммунистік билік кезіндегі дінге тыйым салу діни толеранттылық негіздерін құруға көмектескенімен келісетінін көрсетті.

Қазіргі уақытта дінсіз халықтың саны туралы бағалаулар әртүрлі. Өзін атеист деп жариялаған халыққа 2,5%-дан 8%-ға дейін 9%-ға дейінгі сандар берілген, ал дінсіздіктің басқа бағалаулары 39%-ды «атеист» (9%) немесе «дінсіз» (30%), 61% деп жариялады, дінді олардың өмірлері үшін «маңызды» деп айтпау,  72% «үйретпеу». Мұсылман немесе христиан деп танылған көптеген албандар өздерінің діни рәсімдерінің аз ғана бөлігін орындайтыны немесе олардың ешқайсысын орындамайтыны анықталды. 2008, 2009 және 2015 жылдары жүргізілген зерттеулерге сүйенсек, Албания халықтың 39%-ы дінге сенетін әлемдегі 20-шы ел болып шықты.

Албаниядағы діни сәйкестілік, әдетте, нақты тәжірибе емес, отбасылық тарих бойынша атрибуция арқылы тағайындалады. Діни тәжірибенің кең тараған жоқтығына қарамастан, сауалнамаларда сыртқы атеистерге антипатия анықталды және өздерін ашық түрде атеист деп жариялайтын көптеген қоғам қайраткерлері болғанымен, атеистерге қатысты теріс қоғамдық пікір туралы шағымдар да болды.

 Дереккөздер 

Санат:Албаниядағы дінсіздік
Санат:Албаниядағы дін