Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі)

Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі (іріктеу турнирі) () — ЕУРО-2024 іріктеу турнирі. 2023 жылы 23 наурызда басталып, 2024 жылы 26 наурызда аяқталады. 

24 құраманың 20-сы іріктеу турнирі арқылы анықталады, 3 құрама 2022/23 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының плей-офф турнирі арқылы анықталады.

Іріктеу турнирінде құрамалар 10 топқа бөлінеді, әр топтан 1-2 орын алғандар финалдық турнирге тікелей жолдама алады.

 Финалдық раундқа жолдама алды 
ҚұрамаБіліктілік әдісіБіліктілік күніҚатысуҚатарынанҮздік нәтижеҰйымдастырушы27 қыркүйек 20181414Чемпион (1972, 1980, 1996)B тобында 1-ші немесе 2-ші орын13 қазан 2023119Чемпион (1984, 2000)F тобында 1-ші немесе 2-ші орын732-ші орын (1980)J тобында 1-ші орын98Чемпион (2016)A тобында 1-ші немесе 2-ші орын15 қазан 2023128Чемпион (1964, 2008, 2012)A тобында 1-ші немесе 2-ші орын42Топтық кезең (1992, 1996, 2020)D тобында 1-ші немесе 2-ші орын633-ші орын (2008)F тобында 1-ші немесе 2-ші орын16 қазан 2023431/8 финала (2020)C тобында 1-ші немесе 2-ші орын17 қазан 2023114Финал (2020)G тобында 1-ші немесе 2-ші орын16 қараша 2023533-ші орын (1964)J тобында 2-ші орын331/8 финал (2016)E тобында 1-ші немесе 2-ші орын17 қараша 202321Топтық кезең (2016)H тобында 1-ші орын102Чемпион (1992)

 Топтар 
53 УЕФА құрамалары, турнирге хост ретінде қатысқан Германияны және Украинаға басып кіру себебінен шеттетілген Ресейді қоспағанда 2024 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу турниріне қатысуға құқылы.

Ұлттық құрамалар 2022/2023 ұлттар лигасындағы ойындары негізінде 6 себетке бөлінді. Ұлттар лигасының финалдық кезеңінің 4 қатысушысы бөлек себетке түсіп, 5 командадан тұратын топтарға егілді.

 Турнир форматы 
Турнирге 10 топқа бөлінген 53 құрама қатысты: 5 командадан 7 топ және 6 командадан 3 топ.

 Топтық кезең 
Біліктілік 2023 жылдың наурызында басталып, 2024 жылдың наурызында аяқталады.

 Критерийлер 
Егер екі немесе одан да көп командалардың ұпайлары бірдей болса, онда келесі критерийлер қолданылады:

 Осы командалар арасындағы матчтардағы ең көп ұпай;
 Осы командалар арасындағы матчтардағы ең үлкен Гол айырмашылығы;
 Осы командалар арасындағы матчтарда ең көп гол соғылды;
 Егер 1-3 критерийлерін қолданғаннан кейін орындарын анықтау мүмкін емес командалар қалса, 1-3 критерийлері тек осы командалар арасындағы матчтарға қайтадан қолданылады. Егер бұл соңғы позицияны анықтауға әкелмесе, 5-11 критерийлері қолданылады;
 Топтық кезеңдегі барлық матчтардағы голдардың ең үлкен айырмашылығы;
 Топтық кезеңдегі барлық матчтардағы ең көп гол;
 Топтық кезеңнің барлық матчтарында шығудағы ең көп голдар саны;
 Топтық кезеңдегі барлық матчтардағы ең көп жеңістер;
 Топтық кезеңнің барлық матчтарында жеңістердің ең көп саны;
 УЕФА-ның Fair Play рейтингі (бір сары карта үшін 1 ұпай, екі сары карточкадан кейін қызыл карта үшін 3 ұпай, тікелей қызыл карта үшін 3 ұпай, сары карта үшін 4 ұпай, содан кейін тікелей қызыл карта);
 УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіндегі орны.

 Жалпы рейтингтегі орындарды анықтау 

 Команданың жалпы рейтингтегі орны келесі критерийлер бойынша анықталады (топта алтыншы орын алған командамен матчтардың нәтижелері есепке алынбайды):
 Топтағы позиция;
 Ең көп ұпай;
 Голдардың ең үлкен айырмашылығы;
 Ең көп гол соғылған;
 Көшпелі матчтарда гол соғудың ең үлкен мәні;
 Жеңістердің ең көп саны;
 Қонақтағы матчтардағы жеңістердің ең көп саны;
 УЕФА-ның Fair Play рейтингі (бір сары карта үшін 1 ұпай, екі сары карточкадан кейін қызыл карта үшін 3 ұпай, тікелей қызыл карта үшін 3 ұпай, сары карта үшін 4 ұпай, содан кейін тікелей қызыл карта);
 УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіндегі орны.

 Плей-офф 
2024 жылдың наурыз айында өтетін плей-офф кезеңіне Еуро-2024 финалдық ұтыс ойынына қатысуға Екінші мүмкіндік алған 12 команда қатысады. 12 команда 2022/2023 ұлттар Лигасындағы ойындарының нәтижелері бойынша таңдалады. Олар үш тармаққа бөлінеді, олардың әрқайсысында төрт команда бар. Ұлттар Лигасы топтарының жеңімпаздары автоматты түрде плей-оффқа қатыса алады. Егер топ жеңімпаздары финалдық турнирге жолдама алған болса, онда олар сол лиганың келесі рейтингтік командаларымен ауыстырылады.

 Плей-офф өткізу схемасы 
Плей-офф бір матчтық жартылай финал мен финалдан тұрады.

Жолдар бойынша бөлінгеннен кейін командалар УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіне сәйкес бағаланады. Жартылай финалда бірінші команда төртінші, екінші команда үшінші орын алады. Соңғы матчтардағы алаң иелері жеребе арқылы анықталады.

 Расписание 
Төменде Еуро-2024 іріктеу науқанының кестесі берілген.
ФазаТурКүндеріТоптық
кезеңТур 1-223-28 наурыз 2023Тур 3-415-20 маусым 2023Тур 5-67-12 қыркүйек 2023Тур 7-812-17 қазан 2023Тур 9-1016-21 қараша 2023Плей-офф1/2 финал21 наурыз 2024Финал26 наурыз 2024

 Жеребе 
Еуро-2024 іріктеу турнирінің топтық кезеңінің жеребесі 2022 жылдың 9 қазанында Франкфуртта өтті. Жеребе тастау кезінде ұлттық құрамаларды егу УЕФА Ұлттар Лигасының 2022/2023 жалпы рейтингіне сәйкес анықталды. Ұлттар Лигасының төрт финалистіне бес командалық топқа кіруге кепілдік беруден басқа, жеребе рәсімінде келесі шектеулер болды:

 Саяси себептерге байланысты келесі елдердің құрамалары бір топқа кіре алмады: Гибралтар және Испания, Косово және Сербия, Косово және Босния және Герцеговина, Беларусь және Украина, сондай-ақ Армения мен Әзірбайжан.
 Беларусь, Исландия, Латвия, Литва, Норвегия, Фарер аралдары, Финляндия және Эстония қолайсыз климаттық жағдайлардың қаупі жоғары немесе орташа елдер ретінде анықталды. Осы командалардың екеуінен астамы бір топқа кіре алмады.
 Командалар бір-бірімен матчтар үшін еңсерген қашықтықтың мәндерін теңестіру мақсатында бір топқа олардың арасында үлкен қашықтық орнатылған елдерден (футбол қауымдастықтарынан) ең көп дегенде бір жұп команда кіре алады: Әзірбайжан үшін Португалияға, Исландияға және Гибралтарға, Исландия үшін — Грузияға ұшулар алыс қашықтыққа жылжу деп танылды. Кипр мен Израильге, Қазақстан үшін-Андорра, Англия, Франция, Исландия, Мальта, Солтүстік Ирландия, Португалия, Ирландия, Шотландия, Испания, Уэльс және Фарер аралдары.

 Дереккөздер 

 Сілтемелер 

 https://www.uefa.com/euro-2024/news/0279-1635c1adf4c0-831ffc150fff-1000/

Санат:Футболдан 2024 жылғы Еуропа біріншілігі
Санат:2023 жылғы футбол
Санат:2024 жылғы футбол