Ах-ай гроты

Ах-ай гроты () ― жартасқа қашалған жеке шағын буддалық үңгірі және Кизилия (克孜利亚大峡谷), Куча, Шыңжаңдағы Үлкен каньонда орналасқан. Бұл аймақты Ах-ай қаласы басқарады, сондықтан оның атауы. Гротты 1999 жылы сәуірде Туди Аззе () есімді жас ұйғыр шопан емдік шөптерді жинап жүрген кезінде тапқан.

Шыңжаңдағы Безеклік үңгірлері немесе Қызыл үңгірлері сияқты басқа танымал жерлермен салыстырғанда, Ах-айдың шағын гроты соншалықты танымал емес. Үңгірлердің фрескалары вандализмнен зардап шекті.

 Грот 
8 ғасырда адал қарапайым адамдардың қаржылық қолдауымен салынған үңгір Кучалық буддизмінің гүлденген дәуірінің туындысы болды. Қабырғада ұсынылған Вайрочананың суреті Тан әулетінің буддалық эзотерикалық әсерін көрсетеді.

Үңгірдің ұзындығы 4,6 м, ені 3,4 м және биіктігі шамамен 2,5 м, тік төртбұрышты жазықтығы және люнет қоймасы бар. Тік бұрышты саздан жасалған құрбандық үстелі жердің ортасында орналасқан және ұзындығы 2,53 метр, ені 2,05 метр және биіктігі 0,45 метр. Нашар сақталғандықтан, қабырға суреттерінің оннан бір бөлігі ғана бүгінгі күнге дейін сақталған. Алдыңғы қабырғада Амитаюрдхьяна сутрасының ішінара сақталған трансформациясы бейнеленген, оның стилі Дунхуан фрескаларына ұқсас. Сол жақ қабырғадағы қалған бес фигураның төртеуі Бхайшаджягуру, Вайрочана, Манджушри және тағы бір Бхайшаджягуру болып анықталды. Оң жақ қабырғадағы үш фигураны — екі тұрған бодхисаттва мен бір отырған будданы анықтау мүмкін емес, себебі олардың ауыр зақымдануы. Күмбезді төбесі отырған Будданың шағын бейнелерімен толтырылған.

Ах-ай гротының көркем бейнесі Шығыс Орталық Азия мен Тан әулетінің мәдени бірігуін, сондай-ақ сарвастивада үстемдік ететін патшалық болған Кучаға махаяна буддизмінің әсерін көрсетеді.

 Галерея 

 Дереккөздер 

Санат:Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданының археологиялық нысандары