Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі

Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі Қазақстан Республикасының 2016 жылғы 6 сәуірдегі "Құқықтық актілер туралы» Заңының 27-бабына және Қазақстан Республикасының 2019 жылғы 26 желтоқсандағы "Тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау және пайдалану туралы" Заңының 21-бабына сәйкес, Атырау облысы әкімідігінің 2020 жылғы 14 қыркүйегі № 169 қаулысының қосымшасына сәйкес бекітілген.Атырау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімін бекіту туралы

 Атырау қаласы 
+  р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Күйші-композитор Құрманғазы Сағырбайұлының (1818-1889 жж.) ескерткіші, сәулетшісі Қ. Жарылғапов, мүсіншісі Е. Рахмадиев, 2000 жыл     монументтік өнер құрылысы  Азаттық даңғылы 2  Күйші-композитор Дина Нұрпейісованың (1861-1955 жж.) ескерткіші, сәулетшісі Қ. Жарылғапов, мүсіншісі Н. Даубай, 2000 жыл thumb|right|150px|    монументтік өнер құрылысы  Қ. Сәтпаев даңғылы 3  Махамбет Өтемісұлының 200-жылдығына арналған "Исатай-Махамбет" сәулеттік-мемориалдық кешені. 1836-1838 жж. ұлт-азаттық көтеріліс басшылары, батыр Исатай Тайманұлы (1791-1838 жж.) мен ақын Махамбет Өтемісұлына (1804-1846 жж.) арналған, сәулетшілері С.Т. Бөкебай, Б.Х. Тайталиев, мүсіншілері Б. Әбішев, Е. Сергебаев, 2003 жыл thumb|right|150px|   монументтік өнер құрылысы  Қ. Сәтпаев пен И. Тайманов даңғылдарының қиылысы 4  Сұлтан Бейбарыс (1225-1277 жж.) ескерткіші, мүсінші К. Какимов, сәулетшісі К. Жұмабай, 2000 жыл  thumb|right|150px|  монументтік өнер құрылысы  Әйтеке би көшесі, Атырау облысы әкімдігі ғимаратының алдында 5  Кеңес Одағының батыры Қайырғали Смағұловтың (1919-1993 жж.) бюсті, мүсіншісі С. Матениязов, сәулетшісі М. Күлшиев, 1995 жыл   монументтік өнер құрылысы  Азаттық даңғылы 6  Академик Қаныш Имантайұлы Сәтпаевтың (1899-1964 жж.) ескерткіші, мүсіншісі М. Әйнеков, 2000 жыл    монументтік өнер құрылысы  Қ. Сәтпаев даңғылы 7  Ғалым, педагог Халел Досмұхамедовтың (1883-1939 жж.) ескерткіші, мүсіншісі Д.Ж. Бектеміров, 2003 жыл  thumb|right|150px|  монументтік өнер құрылысы  Студенттер даңғылы, "Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны ғимаратының алдында 8  "Ешкімде, ешқашанда ұмытылмайды" монументі, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Алмалы ауылы, Бейбітшілік көшесі 9  Ұлы Отан соғысында қаза болған жауынгерлерге арналған ескерткіш /Мәңгілік даңқ алауы/, 1971 жыл     монументтік өнер құрылысы  "Ембімұнайгаз" акционерлік қоғамының саябағында 10  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл   монументтік өнер құрылысы  Бейбітшілік көшесі 11  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1968 жыл    монументтік өнер құрылысы  "Ғ. Мұратбаев атындағы №23 орта мектебі" коммуналдық мемлекеттік мекемесінің аумағында, С. Бекмағамбетов көшесі 12  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, сәулетшісі Л. Минкин, 1970 жыл     монументтік өнер құрылысы  Еркінқала ауылы, Ш. Түсіпқалиев көшесі 13  "Орал" мейрамханасының ғимараты, ХІХ-ХХ ғғ.     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Әйтеке би көшесі, 39 14  "М. Өтемісұлы атындағы облыстық академиялық қазақ драма театры" коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорны, сәулетшісі А.Н. Лифшиц, 1972 жыл thumb|right|150px|    қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Абай көшесі, 8 15  Кеңестер үйі, сәулетшісі З.И. Азгур, 1982 жыл     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Әйтеке би көшесі, 77 16  "РЕНКО" мейрамханасының ғимараты, XІX ғ.    қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Б. Жарбосынов көшесі, 4 17  "БОЛАШАҚ-К" қоғамдық қорының ғимараты, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  М. Исенов көшесі, 48 18  Екі қабатты ғимарат, XX ғ. басы     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  С. Балғымбаев көшесі, 42 19  Успен соборы, 1883 жыл thumb|right|150px|   қала құрылысы және сәулет ескерткіші  И. Тайманов көшесі, 4 20  1920 жылы бірінші Революциялық комитеті орналасқан ғимарат, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  С. Балғымбаев көшесі, 61 21  1917 жылы бірінші Кеңес депутаттары орналасқан ғимарат, ХІХ ғ.     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Б. Жарбосынов көшесі,16 22  Ақтөбе-Лаэти қалашығы, XІІІ-XV ғғ.    археология ескерткіші  Томарлы ауылынан шығысқа қарай 2 км 23  Қоныс, орта ғасыр    археология ескерткіші  Атырау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 21,4 км

 Жылыой ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Ұлы Отан соғысының ардагері Байжан Атағожиевқа (1895-1944 жж.) арналған обелиск, 1974 жыл    монументтік өнер құрылысы  Ақкиізтоғай ауылы, М. Сатыбалдиев көшесі, 22 мекенжайы бойынша орналасқан ғимарат маңында 2  Қазақстан мұнайының 100 жылдығына арналған обелиск, 1999 жыл    монументтік өнер құрылысы  Аққұдық ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 12 км, Құлсары қаласынан оңтүстікке қарай 53 км 3  Қарашүңгіл қорымы, ХVІІІ ғ. - ХХ ғ. басы (құлпытастар, қойтастар, мазарлар, қоршаулар, сағанатамдар, сандықтас)     ансамбльдер мен кешендер  Аққұдық ауылынан солтүстік- солтүстік-шығысқа қарай 13 км, Құлсары қаласынан оңтүстікке қарай 53 км 4  Ақмешіт қорымы, XVІІІ ғ. - ХХ ғ. басы (құлпытастар) thumb|right|150px|   ансамбльдер мен кешендер  Ақкиізтоғай ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 28 км, Құлсары қаласынан шығысқа қарай 70 км 5  Өтен ата қорымы, ХVІІІ ғ. - ХХ ғ. басы (құлпытастар, қойтас, үштас тәрізді қабір үсті сатылы тас, мазар); "А" аты жоқ қорым, XІX ғ. (құлпытастар); "В" аты жоқ қорым, ХVIII ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытастар); "Г" аты жоқ қорым, ХVІІІ - XІX ғғ. (сағанатам, құлпытастар); "Е" аты жоқ қорым, XІX ғ. (мазар, құлпытастар); Марас ата қорымы, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытасты қоршау); Қарамола 1 қорымы, ХІХ ғ. - ХХ ғ. басы (құлпытас, қоршау белгісімен); Дәден ата қорымы, 1860 жыл (құлпытастар); Бәли қорымы, ХІХ ғ. ІІ жартысы - ХХ ғ. басы (сағанатам, қабір үстіндегі "бестас", құлпытастар)   ансамбльдер мен кешендер  Қосшағыл ауылынан батысқа қарай 12 км; оңтүстік-батысқа қарай 44,1 км; 46 км; 42 км;  44,5 км; 38,3 км; оңтүстікке қарай 32 км; оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай 27 км; оңтүстік-шығысқа қарай 105 км 6  Ұшқан ата қорымы, ХІХ-ХХ ғғ. (құлпытастар, сандықтас, қойтас); Шерліғұл қорымы, ХVІІІ ғ.-ХХ ғ. басы (қоршау, құлпытастар, сағанатамдар, сандықтас, қойтастар, үштас, мешіт); Рай қорымы, ХІХ ғ. ІІ жартысы - ХХ ғ. басы (мазар, қабір үстіндегі "бестас" құлпытасымен); Құлсары ата қорымы, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытастар, мазарлар); Желтау 1 қорымы, ХІХ ғ. ІІ жартысы - ХХ ғ. басы (құлпытас, қоршаулар); Желтау 2 қорымы, ХІХ ғ. ІІ жартысы (құлпытастар, қоршаулар, сағанатам); Шолабай қорымы, ХІХ ғ. - ХХ ғ. басы (тұрғын үйлер, "үштас", сағанатамдар, құлпытастар, қоршаулар); Шолабай 3 кешені, XIX ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (қоршаулар, қойтастар, саркофак-жәшік, сандықтас); Ортатау қорымы, ХІХ ғ.- ХХ ғ. басы (қоршаулар, қойтастар, құлпытастар, сағанатам, тас белгілер); Ортатау 2 қорымы, ХVIІI ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (сатылы тастар, қоршаулар, қойтастар, құлпытастар, сағанатам); Қайнар қорымы, XVIII-XХ ғғ. (құлпытастар, қоршаулар, қойтастар, сағанатамдар, бестастар, ғимараттар, мешіт, мазар, сандықтастар, үштастар); Шолабай 2 кешені, б.д.д. VI-V- ІІІ ғғ. - б.д. ХVIIІ-ХІХ ғғ.; Қызылқорған қалашығы, ХV-ХVІІІ ғғ. thumb|right|150px|Ұшқан ата қорымы және тартылған көлдер.   ансамбльдер мен кешендер Құлсары қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 км; солтүстікке қарай 10 км; оңтүстік-шығысқа қарай 50 км; шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 139 км, Желтау тауында; 93,6 км; Құлсары қаласы, 6-ауыл; шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 129 км; 132 км; 138 км; 137 км; оңтүстік-шығысқа қарай 196,4 км; шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 133 км; солтүстік-шығысқа қарай 31 км  7  Дүйсеке мешіті, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Құлсары қаласынан солтүстікке қарай 10 км 8  Иманқара қорғандары, ерте темір дәуірі; Иманқара үңгірі, ерте темір дәуірі; Тасастау 1 қорғаны, ерте темір дәуірі; Тасастау 2 ғибадатханасы, ерте темір дәуірі; Маңайсор 1 қонысы, ерте темір дәуірі; Маңайсор 2 қонысы, ерте темір дәуірі; Қорғандар (15), ерте темір дәуірі     археология ескерткіші Ақкиізтоғай ауылынан солтүстік-солтүстік-шығысқа қарай 35 км; 34,4 км; оңтүстік-шығысқа қарай 171 км; 170 км; 169 км; 169,1 км; қорғандар оңтүстік-шығысқа қарай 166,9-167 км аралығында 9  Шадман құмтөбелі қабірі, ерте темір дәуірі; Шадман 1; 2 құмтөбелі қабірлері, ерте темір дәуірі; Сарықамыс 6 тұрағы, қола дәуірі; Сарықамыс 7; 8 тұрақтары, неолит дәуірі; Шаянды 1 құмтөбелі қабірі, ерте темір дәуірі; Шаянды 3; 4; 5; 6; 7; 8 тұрақтары, ерте темір дәуірі; Сарықамыс 9; 10; 11 тұрақтары, ерте темір дәуірі; Сарықамыс 12 тұрағы, неолит дәуірі; Қаратон 1; 2 қоныстары, ерте темір дәуірі      археология ескерткіші  Қосшағыл ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 47,8-108,1 км аралығында 10  Қызылқала бекінісі, ХІХ ғ.     археология ескерткіші  Тұрғызба ауылынан батысқа қарай 7 км 11  Аралтөбе қорғаны, б.д.д. ІІ-І ғғ. thumb|right|150px|    киелі нысан  Құлсары қаласынан шығысқа қарай 70 км

 Индер ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Елтай ауылы, Жеңіс көшесі 2  Халық ақыны Жамбыл Жабаевтың (1846-1945 жж.) бюсті, 1967 жыл; Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Есбол ауылы, И. Тайманов көшесі; Ж. Жабаев көшесі 3  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Жарсуат ауылы, С. Ділмұқашев көшесі 4  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Индербор кенті, Бейбітшілік көшесі, 1 5  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Көктоғай ауылы, С. Сейфуллин көшесі 6  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы   Өрлік ауылы, І. Үсенов көшесі 7  Төребай мазары, 1874 жыл     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Жарсуат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 78 км, Индер-Қарабау тас жолының 49 км-нен оңтүстік-шығысқа қарай 3 км 8  Кенжемола қорымы, ХІХ ғ. аяғы (сағанатам, құлпытас)     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Жарсуат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 48 км, Индер-Қарабау тас жолының 40 км-нен оңтүстік-шығысқа қарай 11 км 9  Кенжалы қорымы, Кенжалы сағанатамы, құлпытас, 1913 жыл     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Көктоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 16 км 10  Шелекмола қорымы, XIX ғ. (сағанатам, құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер Жарсуат ауылынан солтүстікке қарай 41 км, Индер-Қарабау тас жолының 20 км-нен солтүстікке қарай 0,5 км 11  Ақшадыра қорымы, XIX ғ. (мазар, құлпытас)     ансамбльдер мен кешендер  Жарсуат ауылынан солтүстікке қарай 39 км, Индер-Қарабау тас жолының 20 км-нен оңтүстік-батысқа қарай 0,5 км 12  Қарабала-Қантемір қорымы, ХІХ ғ. аяғы (мазарлар, құлпытас)     ансамбльдер мен кешендер Жарсуат ауылынан солтүстікке қарай 36 км, Индер-Қарабау тас жолының 25 км-нен оңтүстікке қарай 8 км 13  Кетебай қорымы, XIX ғ. (құлпытастар)    ансамбльдер мен кешендер Жарсуат ауылынан солтүстікке қарай 36,5 км, Индер-Қарабау тас жолының 28 км-нен оңтүстікке қарай 1,5 км 14  Сұлтанәлі қорымы, XIX ғ. (құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер  Жарсуат ауылынан солтүстікке қарай 41,5 км, Индер-Қарабау тас жолының 30 км-нен солтүстікке қарай 2,5 км 15  Шағатай қорымы, ХІХ ғ. (сағанатам, құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер Жарсуат ауылынан солтүстікке қарай 20 км, Атырау-Индер тас жолының 152 км-нен шығысқа қарай 1 км 16  Дәрі қорымы, XIX ғ. -ХХ ғ. басы (құлпытастар, қоршаулар) thumb|right|150px|Дәрі қорымы, орталық бөлігінің көрінісі.    ансамбльдер мен кешендер Жарсуат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 44 км, Қарабау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 58 км 17  Ханша қорымы, XIX ғ. (мазар, құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер  Жарсуат ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 45 км 18  Шошақмола қорымы, ХІХ ғ. (құлпытастар)    ансамбльдер мен кешендер Жарсуат ауылынан шығысқа қарай 1 км19  Қабдуалы қорымы, XIX ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытастар, қоршаулар)     ансамбльдер мен кешендер Индербор кентінен оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай 7 км 20  Дүр қорымы, XIX ғ. аяғы (мазар, құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер  Индербор кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 49,9 км, Индер-Қарабау тас жолының 61 км-нен оңтүстікке қарай 3 км 21  Тоғай қорымы, XIX ғ. аяғы (сағанатам, құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер Индербор кентінен оңтүстік-шығысқа қарай 37 км, Индер-Қарабау тас жолының 37 км-нен оңтүстікке қарай 4 км 22  Шыныбек қорымы, XIX ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытастар)    ансамбльдер мен кешендер Көктоғай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 15 км 23 Атан қорымы, ХІХ ғ.-ХХ ғ. басы (құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер  Құрылыс ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км 24  Тегісбай мешіт қорымы, ХІХ ғ. (құлпытастар)     ансамбльдер мен кешендер Құрылыс ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 км 25  Кулагино қорғандар тобы, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші Есбол ауылынан батысқа қарай 500 м 26  Қылыш қорғаны, ерте темір дәуірі; Қорған, ерте темір дәуірі; Атар қорғандары, ерте темір дәуірі;      археология ескерткіші  Жарсуат ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 19 км; 23 км; 30 км  27  Төленшағыл обасы, қола дәуірі     археология ескерткіші Көктоғай ауылынан батысқа қарай 26,2 км 28  Тасоба мекені, ХIII-XV ғғ.     археология ескерткіші Құрылыс ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 9,2 км 29  Қорғандар, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Өрлік ауылынан солтүстік-батысқа қарай 5,7 км, Атырау-Орал тас жолынан батысқа қарай 1,2 км 30  Қазақ КСР-ның еңбек сіңірген мұғалімі Мұқанғазы Сирановтың (1889-1947 жж.) жерленген жері, 1947 жыл (1959 жылы ескерткіш орнатылды)     киелі нысан Елтай ауылы, Жеңіс көшесі 31  Ақын Мұрат Мөңкеұлының (1843-1906 жж.) жерленген жері, 1906 жыл (1993 жылы мазар салынған) thumb|right|150px|    киелі нысан  Жарсуат ауылынан солтүстік-батысқа қарай 3 км 32  Малайсары би Тілеукеұлының(1720-1805 жж.) жерленген жері, 1805 жыл, сәулетшісі М. Нұрқабаев (2001 жылы мазар салынған)     киелі нысан  Индербор кентінен шығысқа қарай 40 км

 Исатай ауданы 
+  р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  "Таскран" шекаралық белгісі, XІХ ғ. thumb|right|150px|   қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Аққыстау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1 км 2  №102 қорымы (2), XIX ғ. (құлпытастар)   ансамбльдер мен кешендер  Аққыстау ауылынан батысқа қарай 15 км3  1836-1838 жж. ұлт-азаттық көтерілістің басшысы Исатай Тайманұлының (1791-1838 жж.) бюсті, 2005 жыл, мүсіншісі Б. Әбішев    монументтік өнер құрылысы  Аққыстау ауылы, Мұнайшы көшесі 4  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1985 жыл     монументтік өнер құрылысы  Жанбай ауылы, З. Құрасұлы көшесі 5  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1970 жыл    монументтік өнер құрылысы  Хамит Ерғалиев ауылы, Бақсай көшесі 6  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1985 жыл    монументтік өнер құрылысы  Тұщықұдық ауылы, Х. Дайырова көшесі 7  Бесікті қорғаны, ерте темір дәуірі   археология ескерткіші  Қызылүй ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 13 км 8  Тұрақтар, б.д.д. ІІ ғ. басы     археология ескерткіші  Атырау қаласы мен Қамысқала ауылының тас жолынан 114 км

 Құрманғазы ауданы 
+   р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Ұлы Жеңістің 30-жылдығына арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Балқұдық ауылы, Абай көшесі 2  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл     монументтік өнер құрылысы  Бірлік ауылы, М. Бекбаев көшесі 3  Композитор, күйші Кұрманғазы Сағырбайұлының (1818-1889 жж.) бюсті, 1967 жыл, сәулетшісі О.Н. Лавринов     монументтік өнер құрылысы  Жыланды ауылы, Құрманғазы көшесі 4  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1966 жыл     монументтік өнер құрылысы  Құрманғазы ауылы, Манаев көшесі 5 Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл    монументтік өнер құрылысы  Сүйіндік ауылы, Абай көшесі 6  Мақаш қорымы. Мазар, 1909 жыл     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Афанасьев ауылынан шығысқа қарай 5 км 7  Шіркеу ғимараты, ХІХ ғ. соңы     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Жыланды ауылынан батысқа қарай 10 км, №3-разъезден оңтүстік-шығысқа қарай 1,5 км 8  Тұрақ, орта ғасыр; Қорған, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Азғыр ауылынан солтүстік-батысқа қарай 14,7 км; солтүстік-шығысқа қарай 8,13 км 9  Қорғандар (5), ерте темір дәуірі; Тұрақ, ерте темір дәуірі       археология ескерткіші  Асан ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21,5-37 км аралығында  10  Қорғандар (4), ерте темір дәуірі; Балқұдық 1; 2 қорғандары, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Балқұдық ауылынан солтүстік-батысқа қарай 11,3 км; 20 км; солтүстік-шығысқа қарай 15,5 км, 15,6 км; оңтүстік-батысқа қарай 3 км, 6 км 11  Қорғандар (4), ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Батырбек ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3,36-15 км аралығында 12  Қорғандар (8), ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Жалғызапан ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 6,02-14,6 км аралығы; оңтүстік-шығысқа қарай 9,3-11,8 км аралығы; солтүстік-батысқа қарай 5,3 км, 17,9 км 13  Қорғандар (3), ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Қоңыртерек ауылынан солтүстік-батысқа қарай 11,6 км; солтүстік-шығысқа қарай 6,4 км, 7 км 14  Қорғандар (2), ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Сүйіндік ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 21,9 км; солтүстік-шығысқа қарай 23,3 км 15  Қорғандар (2), ерте темір дәуірі; Бесшоқы қорғандары, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Үштаған ауылынан оңтүстікке қарай 30 км; 27 км; 28 км 16  Мақаш қорымы. Мұхамеджан Бекмұхамбетов мазары, 2000 жыл, сәулетшісі М. Нұрқабаев      киелі нысан  Афанасьев ауылынан шығысқа қарай 5 км

 Қызылқоға ауданы 
+  р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл    монументтік өнер құрылысы  Жангелдин ауылы,Ұлықпанов көшесі 2  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл   монументтік өнер құрылысы  Жасқайрат ауылы, С. Құлтаев көшесі 3  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл; Ақын Абай Құнанбаевтың (1845-1904 жж.) бюсті, 1967 жыл, сәулетшісі Ж. Марабаев    монументтік өнер құрылысы  Қаракөл ауылы, Т. Рысқұлов көшесі 4  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл    монументтік өнер құрылысы  Қоныстану ауылы, Жағалбаев көшесі 5  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл    монументтік өнер құрылысы  Миялы ауылы, Қ. Сәтпаев көшесі 6  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл   монументтік өнер құрылысы  Мұқыр ауылы, Ғ. Сланов көшесі 7  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл    монументтік өнер құрылысы  Сағыз ауылы, Ш. Ізбасов көшесі 8  Ұлы Отан соғысынан оралмаған жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл    монументтік өнер құрылысы  Тасшағыл ауылы, С. Сейфуллин көшесі 9  Әбжет мазары, ХХ ғ. басы    қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Кенбай ауылынан солтүстік-солтүстік-шығысқа қарай 4 км 10 Тұрланмола қорымы, ХІХ ғ. (мазар, құлпытастар)    ансамбльдер мен кешендер  Қарабау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км  11  Бопылдық қорымы, XIX ғ. - ХХ ғ. басы (мазарлар, құлпытастар, қоршау)  thumb|right|150px|Бопылдық қорымы, шикі кірпіштен тұрғызылған кесенелердің көрінісі. Р.А. Бекназаров түсірген фотосурет, 2004 ж.   ансамбльдер мен кешендер  Қарабау ауылынан оңтүстікке қарай 60 км, Доссор кентінен солтүстік-солтүстік-батысқа қарай 48 км 12  Дүйсәлі қорымы, XIX ғ. - ХХ ғ. басы (мазар, құлпытастар, қоршау); Тілегенмола қорымы, XIX ғ. - ХХ ғ. басы (мазар, құлпытастар, қоршаулар)    ансамбльдер мен кешендер  Қарабау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 29 км, Сарыкөл қыстағынан оңтүстік-шығысқа қарай 2 км; Қарабау ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 33 км, Сарыкөл қыстағынан оңтүстік-шығысқа қарай 6,8 км 13  Қорым, XVIII-XX ғғ.    ансамбльдер мен кешендер  Кенбай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 16 км 14  Қазыбек қорымы, ХІХ ғ.-ХХ ғ. басы (құлпытастар, мазар)    ансамбльдер мен кешендер  Миялы ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 6 км 15  Алып ана қорымы, ХІХ ғ. (құлпытастар, сағанатамдар, мазарлар, қоршау, қойтастар); Қашабайдың ақтамы қорымы, XIX ғ. - ХХ ғ. басы (Қашабай мазары, "қошқартас" тектес қабір үсті мүсіні) thumb|right|150px|Алып ана қорымы. Қорымның орталық бөлігінің көрінісі. Р.А. Бекназаров түсірген фотосурет, 2004 жыл.    ансамбльдер мен кешендер  Сағыз ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 км; оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 46,4 км 16  Қырғынтөбе қорғаны, ерте темір дәуірі; Қырғынтөбе 1; 2; 3; 4; 5 қорғандары, ерте темір дәуірі      археология ескерткіші  Былқылдақты ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай  2,2-2,61 км аралығында 17  Қорғандар (4), ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Жангелдин ауылынан шығысқа қарай 5-9,8 км аралығы; солтүстік-шығысқа қарай 5 км 18  Көміркөл қорғаны, ерте темір дәуірі; Үдерменмола қорғандары, ерте темір дәуірі; Шернияз қорғаны, ерте темір дәуірі; Молдабек 1; 2; 3; 4; 5 қорғандары, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Жантерек ауылынан солтүстікке қарай 4 км; батысқа қарай 10 км; батысқа қарай 15 км, Шернияз мазарынан солтүстікке қарай 7 м; оңтүстік-батысқа қарай 20,9-21 км аралығы  19  Бармақ 1 тұрағы, қола дәуірі; Қарақұдық қорғаны, ерте темір дәуірі; Қарақұдық 1; 2; 3; 4 қорғандары, ерте темір дәуірі; Қарабау қалашығы, ХV-XVIII ғ.ғ.; Қарабау 2; 3 қорғандары, ерте темір дәуірі; Қарабау қорғандары, ерте темір дәуірі    археология ескерткіші  Қарабау ауылынан солтүстік-батысқа қарай 2,8-7,9 км аралығы; солтүстікке қарай 8,1-9,75 км аралығы;  20  Қорғанша қалашығы, XV–XVIII ғ.ғ.     археология ескерткіші  Қаракөл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 12 км 21  Бесоба 1; 2; 3; 4; 5 қорғандары, орта ғасыр     археология ескерткіші  Қоныстану ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3-7,8 км аралығы 22  Жырақұдық қорғаны, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Миялы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 15,3 км23  Қаракұдық қорғандары, ерте темір дәуірі; Талқұдық қорғандары, ерте темір дәуірі; Талқұдық 1; 2 қорғандары, ерте темір дәуірі; Егінжал 1 қорғандар тобы, ерте темір дәуірі; Ұзынкөл 1 қорғандар тобы, ерте темір дәуірі; Ұзынкөл 3 қонысы, ерте темір дәуірі; Нұрмұқан 1; 2; 3; 4 қорғандары, ерте темір дәуірі; Төбеқұдық 1; 2 қорғандары, ерте темір дәуірі; Шөптікөл 1; 2 қорғандары, ерте темір дәуірі; Қорғандар, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Мұқыр ауылынан солтүстікке қарай 14 км; солтүстік-батысқа қарай 16 км, 17 км; солтүстік-шығысқа қарай 300 м; шығысқа қарай 17,5-34,5 км аралығы; солтүстік-батысқа қарай 22-24 км аралығы 24 Сарышағыл тұрағы, неолит дәуірі; Сарытоғай қорғаны, ерте темір дәуірі; Шеркеш қорғандары, ерте темір дәуірі; Қызылжар қорғаны, ерте темір дәуірі; Қызылжар 1 қорғаны, ерте темір дәуірі; Қособа 1; 2; 3; 4 қорғандар мен қорғандар тобы, ерте темір дәуірі; Испаз қорғандар тобы, ерте темір дәуірі; Ақжар қорғандар тобы, ерте темір дәуірі; Кемершіт қорғандар тобы, ерте темір дәуірі; Кемершіт қорғаны, ерте темір дәуірі; Тасқара қорғаны, ерте темір дәуірі    археология ескерткіші  Сағыз ауылынан солтүстікке қарай 2-15 км аралығы; солтүстік-шығысқа қарай 14 км; оңтүстік-батысқа қарай 12-14,5 км аралығы; оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 17 км; оңтүстікке қарай 7,5 км; солтүстік-батысқа қарай 11,4 км, 20 км; батысқа қарай 20 км; оңтүстік-шығысқа қарай 19,58 км 25  Тасоба қорғаны, орта ғасыр     археология ескерткіші  Сарықұмақ ауылынан шығысқа қарай 3 км 26  Соркөл қорғаны, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Соркөл ауылынан солтүстікке қарай 1,5 км 27  Қоңыр әулие қорғандары, ерте темір дәуірі; Жантерекмола 4 қорғаны, ерте темір дәуірі; Жантерекмола 7 қорғаны, ерте темір дәуірі; Таскұдық 1 екі қорғаны, ерте темір дәуірі; Таскұдық 2 жалғыз қорғаны, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Тасқұдық ауылынан батысқа қарай 4 км; оңтүстік-шығысқа қарай 6,39 км; 6,37 км; шығысқа қарай 6 км 28  Тасшағыл тұрағы, қола дәуірі; Тасшағыл 1; 2 тұрақтары, қола дәуірі;      археология ескерткіші  Тасшағыл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 2,9 км; 3 км; оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 3,5 км 29 Құрылыс қирандысы, ХVІІІ-ХХ ғ.ғ.     археология ескерткіші  Сағыз өзенінің жағалауында, Қайнар өзенінен 18-20 км 30  Тас құрылыстың қирандысы, ХІХ ғ.     археология ескерткіші  Қайнар өзенінен 25 км 31  Қоныс пен канал қалдығы, орта ғасыр     археология ескерткіші  Сағыз өзенінің сол жақ жағалауында 32  Бөкен бидің (1771-1857 жж.) жерленген жері, 1857 жыл (1995 жылы мазар салынған)     киелі нысан  Қарабау ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 9 км 33  Ақын Шернияз Жарылғасұлының (1806-1867 жж.) жерленген жері, 1867 жыл, сәулетшісі З. Медетбек (2006 жылы қабір үстіне мазар салынды)     киелі нысан  Мұқыр ауылынан батысқа қарай 25 км, Жантерек ауылынан солтүстік-батысқа қарай 12 км

 Мақат ауданы 
+  р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Мәдениет үйі, 1925 жыл     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Доссор кенті, Ғ. Сүлейменов көшесі, 39 2  Жазушы Сабыр Шәріповтің (1882-1941 жж.) бюсті, 1966 жыл   монументтік өнер құрылысы  Доссор кенті, "Сабыр Шәріпов атындағы Доссор мектеп-интернаты" мемлекеттік мекемесінің алдында3  Мұнайлы Ембінің 70 жылдығына орнатылған обелиск, 1981 жыл   монументтік өнер құрылысы  Доссор кенті, Ш. Еркешов көшесі 4  Ұлы Отан соғысында қаза болған жерлес-жауынгерлерге арналған обелиск, 1975 жыл   монументтік өнер құрылысы  Мақат кенті, Н. Шагирова көшесі 4  Кеңес Одағының батыры Мұса Баймұхановтың (1910-1945 жж.) бюсті, 1966 жыл   монументтік өнер құрылысы  Мақат кенті, "Мұса Баймұханов атындағы орта мектеп" мемлекеттік мекемесінің алдында 5  Ұлы Отан соғысының 30-жылдығына арналған обелиск, 1975 жыл (2004 жылы жаңғыртылды)    монументтік өнер құрылысы   Мақат кенті, Алаш көшесі 6  "Тас кешу" керуен-сарайы, ХІІІ-ХVІІІ ғғ.    археология ескерткіші  Мақат кентінен шығысқа қарай 38 км, Сағыз өзенінің сол жақ жағалауы 7  Қорған, ерте темір дәуірі     археология ескерткіші  Доссор кентінен оңтүстік-батысқа қарай 58 км 8  Байбақты ата (1823-1914 жж.) мазары, 1914 жыл (1997 жылы мазар салынған) thumb|right|150px|   киелі нысан  Доссор кентінен солтүстікке қарай 10 км

 Махамбет ауданы 
+  р/с  Ескерткіштің атауы  Ескерткіш суреті  Ескерткіш түрі  Ескерткіштің орналасқан жері 1  Өскенбай қорымы, XIX-ХХ ғғ. (мазар)   қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Есбол ауылынан шығысқа қарай 30 км 2  Жазыбай қорымы, XIX ғ.     қала құрылысы және сәулет ескерткіші  Ортақшыл ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 12 км 3  Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға арналған обелиск, 1974 жыл    монументтік өнер құрылысы  Алға ауылы, Орталық көшесі 4  Кеңес Одағының батыры Георгий Федорович Канцевтің (1907-1978 жж.) бюсті, 2006 жыл, мүсіншісі М. Әмірханов    монументтік өнер құрылысы  Махамбет ауылы, Абай көшесі 5  Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне арналған обелиск, 1967 жыл     монументтік өнер құрылысы  Сарайшық ауылы, Ы. Алтынсарин көшесі 6  Көпмола қорымы, XIX ғ. ортасы - ХХ ғ. басы (құлпытастар, құлпытасты қоршаулар); Жұмай қорымы, XIX ғ. аяғы - ХХ ғ. ортасы (қоршаулар, мазарлар, құлпытастар); №V қорым, ХІХ ғ. (құлпытастар); Баймөңке қорымы, ХІХ ғ. (құлпытас, сағанатам құлпытастарымен, құлпытасты қоршау)     ансамбльдер мен кешендер  Ақжайық ауылынан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 4 км; оңтүстікке қарай 12 км; шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 39,4 км; шығысқа қарай 39,4 км  7  №27 қорым, XIX ғ. (құлпытастар); Қорған, ерте темір дәуірі     ансамбльдер мен кешендер  Есбол ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 8 км; шығысқа қарай 4,5 км  8  Алтын қорымы, XІХ-ХХ ғғ. (құлпытастар, сағанатамдар, мазарлар); Мыңбай қорымы, XIX ғ. ортасы - ХХ ғ. 60 жыл (құлпытасты қоршаулар); Жаналы қорымы, XVІІІ ғ. аяғы - XIX ғ. (құлпытасты қоршаулар, құлпытас); Тайлан қорымы, ХІХ ғ. - ХХ ғ. басы (құлпытастар, сағанатам)thumb|right|150px| Алтын қорымы   ансамбльдер мен кешендер  Ортақшыл ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 4 км; шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 10,4 км; оңтүстік-шығысқа қарай 15 км; 20,1 км 9  №108 қорым, XIX ғ. (құлпытастар); Дарханбай қорымы, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытастар); Бейімбет қорымы, XIX ғ. (құлпытастар); №111 қорым, XIX ғ. (құлпытастар); №92 қорым, ХІХ ғ. аяғы - ХХ ғ. басы (құлпытастар)    ансамбльдер мен кешендер  № 17-темір жол айрығынан солтүстік-батысқа қарай 9,8 км; оңтүстік-батысқа қарай 5 км; батысқа қарай 11 км; солтүстік-батысқа қарай 10 км; оңтүстікке қарай 3 км 10  №VІ қорым, ХІХ ғ. (құлпытастар); №VІІ қорым, ХІХ ғ. (құлпытастар); Битенмола қорымы, ХІХ ғ. (құлпытастар)    ансамбльдер мен кешендер  Құмшығанақ ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 3 км; солтүстікке қарай 5 км; оңтүстік-шығысқа қарай 5 км 11  Жангелді қорымы, XIX ғ. (сағанатам, құлпытастар); №4 қорым, XIX ғ. (сағанатам, құлпытас);     ансамбльдер мен кешендер  Таңдай ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км; 29 км;  12  Тұрақ, неолит дәуірі     ансамбльдер мен кешендер  Сарайшық ауылы, Жайық өзенінің сол жақ жағалауында 13  Қорғандар, ерте темір дәуірі    ансамбльдер мен кешендер  Кеңөріс ауылынан батысқа қарай 8 км 14  Ақын бала Ораз Өтебайұлының жерленген жері (1837-1882 жж.), 1882 жыл    киелі нысан Таңдай ауылынан солтүстік-батысқа қарай 30 км
Барлығы: 313 тарих және мәдениет ескерткіштері (қала құрылысы және сәулет ескерткіштері - 21, монументтік өнер құрылыстары - 47, ансамбльдер мен кешендер - 64, киелі нысандар - 10, археология ескерткіштері – 171).

 Дереккөздер 

Санат:Қазақстан ғимараттары мен құрылыстары
Санат:Атырау облысының тарихи орындары
Санат:Атырау облысы