Лебап уәлаяты

Лебап уәлаяты () — Түрікменстанның шығысындағы әкімшілік бірлік. Уәлаяттың әкімшілік орталығы – Түрікменабат қаласы.

 Тарихы 
Уәлаят 1992 жылы 14 желтоқсанда бұрынғы Шаржау облысының аумағында құрылған.

2017 жылдың 25 қарашасында Түрікменстан Парламенті Мағданлы мен Сейдінің мәртебесін атырап құқығы бар қалалардан, тиісінше, кеңесшіліктер кіретін Көйтендақ және Дәнеу атыраптарының құрамындағы қалаларға өзгертті.

Сонымен қатар, сол күні Биік Түрікменбашы атырабы (аумағы Дәулетлі атырабына берілді), Қарашсыздық атырабы (аумағы Дәнеу атырабына берілді), Қарабекауыл атырабы (аумағы Халаш атырабына берілді), Сақар атырабы (аумағы Саят атырабына берілді) таратылды.

2022 жылдың 9 қарашасында Лебап уәлаятында Дәулетлі және Фарап атыраптары жойылды.

 Әкімшілік-аумақтық бөлінісі 
Лебап уәлаятына 10 атырап және атырап құқығы бар 1 қала кіреді.

15 қала:
 Газошақ 
 Қарабекауыл
 Дарғаната
 Достық
 Дәнеу
 Керкі (бұрынғы Атамұрат)
 Көйтендақ
 Мағданлы
 Сақар
 Саят
 Сейді
 Түрікменабат (бұрынғы Шаржау),
 Фарап
 Халаш
 Қожамбаз

8 атырап:
 Дарғаната атырабы (бұрынғы Бірата),
 Дәнеу атырабы (бұрынғы Дейнау, Қалқыныш),
 Керкі атырабы (бұрынғы Атамұрат),
 Көйтендақ атырабы (бұрынғы Шаршан),
 Саят атырабы,
 Халаш атырабы,
 Қожамбаз атырабы 
 Шәржеу атырабы (бұрынғы Шаржау, Сердарабат).

 Экономикасы 
Уәлаяттың экономикасы минералды шикізаттың үлкен қорымен, сондай-ақ бай жері және су ресурстарымен анықталады. Жетекші рөл аймақтың өнеркәсіп өндірісінің 35,5%-ға жуығын құрайтын отын-энергетика кешенінің салаларына тиесілі. Жетекші салалары – мұнай өңдеу және газ өндіру, олар Сейді мұнай өңдеу зауыты мен Найып сұйытылған газ өндіру кешені сияқты алыптар көрсетеді. Химия өнеркәсібі жергілікті шикізаттан минералды тыңайтқыштар өндіруге бағытталған.

 Табиғаты 
Климаты күрт құбылмалы. Негізгі өзені – Әмудария. Репетек қорығы, Әмудария қорығы орналасқан. Уәлаятта Көйтендақ тауы орналасқан.

 Өнеркәсібі 
Құрылыс материалдары өнеркәсібі жергілікті шикізат базасына негізделген. Елдегі құрылыс кірпішінің негізгі өндірісі (39,9%) сала кәсіпорындарының үлесіне келеді.

Уәлаят мақта талшығын (34,1%) және жібек маталарды (90,2%) өндіруде Мары және Ахал уәлаяттарынан кейін үшінші орында тұр. Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің құрылымында 67,7% құрап, мал шаруашылығы маңызды орын алады. Қаракөл қой шаруашылығы дамыған.

 Хәкімдері 
  №
  Аты
 Лауазымғатағайындалды 
 Лауазымнанбосатылды
   Босату себебі
  1
  Бірқұлы Өдеев
 26.06.1992
 14.03.1996
  басқа жұмысқа ауысты
  2
  Құрбанмұрат Розиев
 14.03.1996
 13.12.1998

  3
  Оразмұрат Ниязлиев
 13.12.1998
 21.11.2000
  жұмысындағы елеулі кемшіліктер үшін
  4
  Бердімұрат Режепов
 27.11.2000
 09.07.2001
  басқа жұмысқа ауысты
  5
  Гедай Ахметов
 09.07.2001
 07.10.2005
  жұмыстағы кемшіліктері үшін
  6
  Әуездұрды Жашаев
 07.10.2005
 27.11.2006
  басқа жұмысқа ауысты
  7
  Тағаймұрат Мәмедов
 27.11.2006
 12.11.2007
  по состоянию здоровья
  8
  Шарыжарқұлы Өдебердиев
 12.11.2007
 15.01.2009
  жұмыстағы кемшіліктері үшін
  9
  Жақсымұрат Жайылов
 15.01.2009
 12.04.2013
  жұмыстағы кемшіліктері үшін
  10
  Мұхаммед Жораев
 12.04.2013
 08.01.2016
  жұмысындағы елеулі кемшіліктер үшін
  11
  Шарыкелді Шарлиев
 08.01.2016
 27.11.2017
  басқа жұмысқа ауысты
  12
  Тәңріқұлы Атахаллиев
 27.11.2017
 07.02.2020
  басқа жұмысқа ауысты
  13
  Шаһрат Амангелдиев
 07.02.2020
   ағымда


 Дереккөздер 

Санат:Түрікменстан уәлаяттары
Санат:Лебап уәлаяты