Жетісу облысы

Жетісу облысы — 2022 жылдың 8 маусымында құрылған Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы облысы.Қазақстанда ресми түрде үш жаңа облыс құрылды Әкімшілік орталығы – Талдықорған қаласы.

Жетісу облысы оңтүстігінде Алматы, солтүстік-батысында Балқаш көлі арқылы Қарағанды, солтүстігінде Абай облыстарымен, шығысында Қытай Халық Республикасымен шектеседі.

 Тарихы 
2022 жылғы 16 наурызда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев палаталардың бірлескен отырысында Қазақстан халқына Жолдауын жеткізді. Ол  Алма-Ата  қаласын агломерациялауға қатысты проблемалардың бар екеніне тоқталып, Алматы облысы Жетісу және Алматы облыстары болып екіге бөлуді ұсынды

Облыс 2022 жылғы 8 маусымда Қазақстан Президентінің 2022 жылғы 4 мамырдағы Жарлығына сәйкес құрылған.

Оның орыс тіліне аударылған атауы «Жетісу» дегенді білдіреді және Ресей империясының Жетісу облысы.

Жетісу облысы өз шекарасында 1997 жылы таратылған бұрынғы Талдықорған облысы сәйкес келеді.

 Еңбек және табыс 
2024 жылғы ІII тоқсанында жұмыссыздар саны 15070 адамды құрады.

Жұмыссыздық деңгейі жұмыс күшіне қарағанда 4,8% құрады.

2024 жылдың 1 желтоқсанында жұмыспен қамту органдарында жұмыссыздар ретінде тіркелгендер саны 13668 адамды құрады немесе жұмыс күшінің санына 4,4 % болып қалыптасты.

2024 жылғы IIІ тоқсанында қызметкерлерге есептелген (кәсіпкерлік қызметпен айналысатын, шағын кәсіпорындарсыз), орташа айлық атаулы жалақы 280464 теңгені құрады, өсім 2023 жылғы IІI тоқсанға 8,0% құрады.

2024 жылғы IIІ тоқсанда нақты жалақы индексі 99,6% болып қалыптасты.

2024 жылғы IІ тоқсанда облыс халқының  орташа жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табысы бағалау бойынша 135535 теңгені құрады. 2023 жылғы IІ тоқсанға қарағанда 9,1%-ға жоғары, аталған кезеңге нақты ақшалай табыстың өсу қарқыны – 100,2%.

 Әкімшілік бөлінісі, халқының саны 
200px|thumb|Облыстың әкімшілік бөлінісі (2022 жыл)
2024 жылғы 1 қарашаға облыс халқының саны 695,6 мың адамды құрады, соның ішінде қалалықтар 311,6 мың адам (44,8%) , ауылдықтар 384,0 мың адам (55,2%).https://stat.gov.kz/region/zhetisu/

Халықтың табиғи өсімі 2024 жылғы қаңтар-қазанға 6222 адамды құрады (өткен жылдың сәйкес кезеңінде 7532 адам).

2024 жылғы қаңтар – қазанда туылғандар саны 10414 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар – қазанға сәйкес 8,3 % азайды), қайтыс болғандар саны 4192 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар - қазанға сәйкес 1,7 % көбейді).

Теріс көші-қонның айырмасы қалыптасты және -8600 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар - қазанға -7380 адам), оның ішінде сыртқы көші-қонда 17 адам (62), ішкі көші қонда -8617 (-7442).

Облыс 8 аудан мен 2 облыстық бағыныстағы қаладан тұрады:
+ Халқының саны (2009, 2021)2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары Облыс аудандары мен қалалары 2009  2021  2021 2009-ға пайызбен  Ерлер 2009  Ерлер 2021  2021 2009-ға пайызбен  Әйелдер 2009  Әйелдер 2021  2021 2009-ға пайызбен Ақсу ауданы38839 37473 96,5 19604 19096 97,4 19235 18377 95,5 Алакөл ауданы69398 75554 108,9 34836 38321 110 34562 37233 107,7 Ескелді ауданы50082 52362 104,6 24587 26208 106,6 25495 26154 102,6 Кербұлақ ауданы47992 45336 94,5 23903 23304 97,5 24089 22032 91,5 Көксу ауданы38417 41898 109,1 19008 20909 110 19409 20989 108,1 Қаратал ауданы47824 40525 84,7 23338 20680 88,6 24486 19845 81 Панфилов ауданы113059 132941 117,6 56266 67229 119,5 56793 65712 115,7 Сарқан ауданы41016 40259 98,2 20463 20271 99,1 20553 19988 97,3 Талдықорған қалалық әкімдігі146844 196181 133,6 68086 92771 136,3 78758 103410 131,3 Текелі қалалық әкімдігі27122 30269 111,6 12793 13832 108,1 14329 16437 114,7 ЖАЛПЫ САНЫ620593 692798 111,6 302884 342621113,1 317709 350177 110,2

 Экономика 
2024 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен 781 003,4 млн. теңгені құрады. 2023 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 6,2 % өсті. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 33,5%, қызметтер көрсету – 53,1% құрады.https://stat.gov.kz/region/zhetisu/

Тұтыну баға индексі 2024 жылдың қарашасын 2023 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 107,5% құрады.

Азық-түлік тауарларының бағасы – 6,8%, азық-түлік емес тауарлардың – 4,7%, халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы – 12,8% өсті.

2024 жылдың қарашасын 2023 жылдың желтоқсанмен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 4,0%.-өсті.

2024 жылғы қаңтар- қарашада бөлшек сауда көлемі 257 344,0 млн.теңгені құрады немесе 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 20,4%-ға көп.

2024 жылғы қаңтар- қарашада көтерме сауда көлемі 525 308,9 млн. теңгені құрады немесе 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 34,8% көп.

Алдын ала деректер бойынша 2024 жылғы қаңтар- қазанда ЕАЭО елдерімен өзара 111 648,8 млн. АҚШ долларын құрап, 2023 жылғы қаңтар- қазанмен салыстырғанда 11,9% азайды, оның ішінде экспорт – 63 953,7 млн. АҚШ долларын (22,2% аз), импорт – 47 695,1 млн. АҚШ долларын құрады (7,0% көп).

2025 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен 957421,0 млн. теңгені құрады. 2024 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 8,7% өсті. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 31,9%, қызметтер көрсету – 58,5% құрады.https://stat.gov.kz/region/zhetisu/

Тұтыну баға индексі 2025 жыл қарашаны 2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 111,7% құрады.https://stat.gov.kz/region/zhetisu/

Азық-түлік тауарларының бағасы – 12,1%, азық-түлік емес тауарлардың – 12,4%, халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы –10,0% өсті.https://stat.gov.kz/region/zhetisu/

2025 жыл қарашаны   2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 7,2%-өсті.

2025 жылғы қаңтар-қарашада бөлшек сауда көлемі 293 844,9 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,5% -ға көп.

2025 жылғы қаңтар-қарашада көтерме сауда көлемі 570 411,5 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 0,4% -ға көп

Алдын ала деректер бойынша 2025 жылғы қаңтар-қазанда ЕАЭО елдерімен өзара сауда 107 893,6 мың АҚШ долларын құрап, 2024 жылғы қаңтар-қазанда салыстырғанда 5,1% азайды, оның ішінде экспорт – 54 256,8 мың АҚШ долларын (17,3% төмен), импорт – 53 636,8 мың АҚШ долларын құрады (10,3% төмен).

 Әкімдері 
 Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев (11.06.2022 бастап)

 Дереккөздер 

Санат:Жетісу облысы