Куляб

КулябТәжікстан. Куляб - Қала Тарихы BIRMISS.COM kk.birmiss.com., кейде КүләбТағы жеті мешіт үйсіз-күйсіздерге баспана ретінде берілді islam.kz (, ) — оңтүстік Тәжікстандағы қала, халық саны бойынша республикадағы төртінші қала, 2019 жылдың 1 қаңтарына халық саны 105 500 адамды құрайды.

 Географиялық сипаттама 
Куляб қаласы Пандж бассейнінің Яхсу өзенінің аңғарында, Хазратишох тау жотасының етегінде, Тәжікстанның астанасы Душанбеден 203 шақырым жерде орналасқан. Қаланың атауы тәжікше «Кулоба» сөзінен шыққан, яғни «көл суы» немесе «батпақты жер».

 Тарихы 
Эллинизм заманында қазіргі Күләб қаласы Грек-бактрия патшалығының құрамында болған еді. Кулябта б.з.б. 200-195 жылдарға жатқызылатын жазба табылды, онда Гелиодотос есімді грек патша I Евтидемге мен оның ұлы I Деметрий үшін Гестияға отты құрбандық үстелін арнағаны белгілі болды.

солға|нобай|300x300 нүкте|Куляб жазуы, б.з.б. 200–195

Тарихшы Мұхаммед ибн Джәрир әт-Табари қаланың тұңғыш дерегін б.з.б. 737 жылына жатқызады, дегенмен қала бұдан әлдеқайда ертерек пайда болды деп саналады. Өзінің бүкіл тарихында Кулоб қазіргі тәжік тілінде Хатлан немесе Хатлон деген атаумен белгілі болды.

XVI ғасырдан бастап Бұхара хандығының (XVIII ғасырдан бастап Бұхара әмірлігі) бір бөлігі, қала 1750 жылы Хатлон атауын Кулябқа өзгертті. Ресейдің Орта Азияны жаулап алуынан кейін КСРО құрамында Тәжік Кеңестік Социалистік Республикасы құрылды. 1929 жылы Куляб республикадағы ең ірі қалалардың біріне айналды.

1990 жылдардың басындағы Тәжікстандағы азамат соғысы кезінде қала Халық майданы жасақтарының негізгі базасы болған. Куляб ауданындағы Данғара ауылы Тәжікстанның 2-ші президенті Эмомали Рахмонның туған жері.

2006 жылы қыркүйекте Куляб өзінің 2700 жылдығын атап өтті.

 Әкімшілік бөлінісі 
Куляб қаласы құрамына Кулябтың өзі және 4 джаомат жатады.
ДжаоматХалық саны (2015 қаңтар)Даһана29,776Куляб джаоматы19,840Зардбор23,839Зираки28,747

 Экономикасы және инфрақұрылымы 
Мұнда аккумулятор зауыты, мақта тазалау зауыты, сүт зауыты, ет өңдеу зауыттары және нан зауыттары орналасқан. Олар сондай-ақ құрылыс материалдарын шығарады. Педагогикалық институт, театр, өлкетану мұражайы және Мирсаид Хамадони кесенесі (XIV-XVII ғасырлар) бар.

Мұнда медициналық мекемелер желісі бар, оның ішінде 2000 жылдары пайдалануға берілген бірқатар заманауи нысандар — онкологиялық орталығы бар көп салалы аурухана, кардиология және офтальмология клиникалары, перзентхана, диагностикалық орталық, жедел жәрдем және жедел медициналық көмек стансасы бар.

 Дереккөздер 

Санат:Хатлон облысы қалалары