Лихтенштейн кінәздерінің тізімі

Лихтенштейн кінәзі — 1608 жылы құрылған Лихтенштейн кінәздігі билеушілерінің титулы. Билеуші әулет Лихтенштейн кінәздік үйі XII ғасырдан бері белгілі. Қазіргі уақытта II Ханс-Адам билеуші кінәз болып табылады, бірақ 2004 жылдан бастап оның ұлы, тақ мұрагері Алоиз кінәздікті регент ретінде басқарады.

Билеушінің толық атауы: Жоғары мәртебелі Лихтенштейн кінәзі, Троппау және Йагерндорф герцогы, Ритберг графы, Лихтенштейн үйінің басшысы ().

 Тарихы 
Ғасырлар бойы Лихтенштейн әулеті негізінен Моравияда, Төменгі Аустрияда, Силезияда және Штирияда орасан зор жерлерді иемденді, дегенмен бұл аумақтар барлық жағдайда басқа жоғары феодалдардың, әсіресе Лихтенштейн кінәздері жақын кеңесшілер болған Габсбургтердің әртүрлі желілері феодалдардың иелігінде болды.

Әулеттің өз аумағы болмағандықтан, оның Қасиетті Рим империясының Рейхстагында орын алуға құқығы болмады. 1699 және 1712 жылдары Валдбург-Тсайл-Хогенем графтарынан Шелленберг пен Вадутс графтығының шағын жерін сатып алып, Лихтенштейндер тікелей Қасиетті Рим империясының құрамындағы жерлерді иеленді, бұл оларға императорлық Сеймге кіруге мүмкіндік берді. Нәтижесінде, 1719 жылы 23 қаңтарда император VI Карл Вадус пен Шелленбергті бұдан былай біріктіріп, «өзінің шынайы қызметшісі Антон Флориан фон Лихтенштейннің» сіңірген еңбегі үшін «Лихтенштейн» деген атпен фюрстентум (кінәздік) мәртебесіне көтеру туралы шешім қабылдады.

Отбасы Орталық және Шығыс Еуропаның әртүрлі бөліктеріндегі үлкен аумақтарға ие болды, Лихтенштейн империялық меншік мәртебесіне ие болып, Аустрияның бай дәулетті сарай ақсүйектерінің отбасылары императорлық астана Венада немесе басқа жердегі жылжымайтын мүлік, сондай-ақ 300 жылдан астам Монакодағы тұрақты тұрғылықты орнында тұруын жалғастырған империялық кінәздерінің әулетіне айналды. Кінәздік отбасы өздерінің Алпілік иелігіне тек 1938 жылы, Қасиетті Рим империясы мен Аустрия-Мажарстан империясы жойылғаннан кейін көшті.

 Өкілдігі 
Лихтенштейн кінәзі сотты тағайындау, министрлерді немесе үкіметті жұмыстан босату, вето құқығын және референдумдарды тағайындауды қамтитын кең өкілеттіктерге ие. 2003 жылы билікті басқарып отырған кінәз II Ханс-Адам конституциялық референдумға Конституцияның кейбір бөліктерін қайта қарау, бір жағынан монархтың өкілеттіктерін кеңейту, оған заңнамаға вето қою құқығын беру, екінші жағынан, азаматтарға кінәздік вето қолданбай дауыс беру арқылы кез келген уақытта монархияны жою мүмкіндігін беру туралы конституциялық референдумға ұсыныстар енгізді. Сонымен бірге кінәздік құрайтын кіріске енгізулерді бөліп шығу құқығы танылды.

II Ханс-Адам кінәз референдумда ұсыныстар қабылданбаған жағдайда отбасымен бірге Аeстрияға көшетінін ескертті. Лихтенштейннің бұрынғы премьер-министрі Марио Фриктің қарсылығына қарамастан, референдумда сайлаушылардың көпшілігі кінәздің ұсыныстарын қолдады. Қарсыластар Ханс-Адамды өз мақсатына жету үшін эмоционалды бопсалады деп айыптады, ал Еуропа Кеңесінің конституциялық сарапшылары бұл оқиғаны кертартпа қадам ретінде анықтады. 2012 жылғы референдумда сайлаушылардың 76%-ы жаңа вето құқығын жою туралы ұсынысты қабылдамады. 2004 жылы 15 тамызда кінәз өзінің тәуелсіз билігінің көп бөлігін ұлы әрі мұрагері, мұрагер ханзада Алоиске ресми түрде беріп, билікті жаңа ұрпаққа берді. Ресми түрде II Ханс-Адам мемлекет басшысы болып қала береді.

 Лихтенштейн кінәздері 
№СуретіАты Өмір сүрген жылдары Билікке келуі Биліктенкетуі180pxI Карл1569—1627160815 ақпан 1627280pxКарл Еусебиус1611—168415 ақпан 16275 ақпан 1684380pxI Ханс Адам1657—17125 ақпан 168416 маусым 1712480pxI Иосиф Уензел1696—177217 маусым 171212 наурыз 1718580pxАнтон Флориан1656—172112 наурыз 171811 қазан 1721680pxИосиф Иоганн Адам1690—173211 қазан 172117 желтоқсан 1732780pxИоганн Непомук Карл1724—174817 желтоқсан 173222 желтоқсан 1748480pxI Иосиф Уензел1696—177222 желтоқсан 174810 ақпан 1772880pxI Франс Иосиф1726—178110 ақпан 177218 тамыз 1781980pxI Алоис1759—180518 тамыз 178124 наурыз 18051080pxI Иоганн1760—183624 наурыз 180520 сәуір 18361180pxII Алоис1796—185820 сәуір 183612 қараша 18581280pxII Иоганн1840—192912 қараша 185811 ақпан 192913 I Франс1853—193811 ақпан 192925 шілде 19381480pxII Франс Иосиф1906—198925 шілде 193813 қараша 19891580pxII Ханс Адам1945 туғ.13 қараша 1989

 Лихтенштейн кінәздерінің тарихи байрақтары 

 Сілтеме 
 Лихтенштейн кінәздік үйінің сайты 

Санат:Еуропа монархиялары
Санат:Лихтенштейн кінәзі