Кіші Қарашай ауданы

Кіші Қарашай ауданы — Ресей Федерациясының Қарашай-Шеркес Республикасы құрамындағы әкімшілік-аумақтық бірлік және муниципалдық құрылым (муниципалдық аудан).

Әкімшілік орталығы — Үшкекен ауылы.

 Географиясы 
Ауданы 1291,89 км² (2015 жылдан бастап).

 Тарихы 
XX ғасырдың басына қарай қазіргі Кіші Қарашай ауданының аумағы Қобан облысының Баталпаша бөлімі (Құмлооп ауылы), Налшық округі (Хасауыт ауылы) және Терек облысының Пятигорск бөлімінің (Ескі-Әбік ауылы) құрамына кірді.

Кіші Қарашай ауданы алғаш рет 1922 жылы жаңадан құрылған Қарашай-Шеркес автономиялық облысының Кіші Қарашай округі ретінде құрылды. Ол кезде округ орталығы округтың өзіне кірмейтін Кисловодск қаласы болды. 1957 жылы Қарашай-Шеркес автономиялық облысы қайта құрылып, оның құрамында Кіші Қарашай ауданы қайта құрылғаннан кейін аудан орталығы Үшкекен ауылына көшті.

1963 жылы 1 ақпанда қолданыстағы 6 ауылдық ауданның орнына Адыге-Хабыл (орталығы Адыге-Хабыл ауылы), Зеленшік (орталығы Зеленшік ауылы), Қарашай (орталығы Қарашай қаласы), Кіші Қарашай (орталығы Үшкекен ауылы), Қобан (орталығы Жегетай ауылы), Хабез (орталығы Хабез ауылы).

1965 жылы 12 қаңтарда РКФСР Жоғарғы Кеңесінің төралқасы қаулы шығарды:

 Ұрып ауданы құрылсын — орталығы Преградная ауылы болсын;
 Қарашай-Шеркес автономиялық облысының Ұрып өнеркәсіптік ауданы таратылсын;
 Қарашай-Шеркес автономиялық облысының Адыге-Хабыл, Зеленшік, Қарашай, Кіші Қарашай, Қобан және Хабез ауылдық аудандары аудан болып қайта құрылсын.

 Тұрғыны 
 1970 1979 1989 2002 2010 2011 2012 2013	2014 32 425↘31 790↗36 860↗39 456↗43 318→43 318↗43 524↘43 472↗43 529 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2023↗43 543↘43 470↗43 473↗43 662↘43 520↘43 308↘43 244↘42 803

Ұлттық құрамы
Халық 2002 жылдағы, адамсаны2002 жылғы Бүкілресейлік халық санағының деректері: таблица 02c. М.: Федеральная служба государственной статистики, 2004. (2002zip , см. прим. ) 2010 жылдағы, адамсаныҚарашайлар 33 428 (84,7 %)  37 643 (87,49 %)Абазиндер 3 396 (8,6 %)  3 373 (7,84 %)Орыстар 1 124 (2,8 %)  939 (2,18 %)Кабардалар 334 (0,8 %)  302 (0,70 %)Малқарлар 159 (0,4 %)  145 (0,34 %)Ноғайлар 137 (0,3 %)  114 (0,26 %)Лактар 72 (0,2 %)  62 (0,14 %)Шешендер 230 (0,6 %)  60 (0,14 %)Татарлар 96 (0,2 %)  43 (0,10 %)Шеркестер 35 (0,1 %)  40 (0,09 %)Өзбектер 19 (<0,1 %)  37 (0,09 %)Аварлар 36 (0,1 %)  30 (0,07 %)Әзербайжандар 34 (0,1 %)  30 (0,07 %)Украиндар 75 (0,2 %)  27 (0,06 %)басқа ұлттар 281 (0,7 %)  179 (0,42 %)

1959 жылғы халық санағы бойынша Қарашай-Шеркес АО Кіші Қарашай ауданында қарашайлар — 61%, орыстар — 16,2%, абазиндер — 16,2% құрады.

 Муниципалдық құрылымы 
Кіші Қарашай муниципалды ауданының құрамына ауылдық қоныс мәртебесі бар 10 муниципалдық құрылым кіреді.

 Елді мекендері 
Кіші Қарашай ауданында 14 ауылдық елді мекен бар.

 Көрікті жерлері 
Ауданда көптеген табиғи туристік орындар бар. Олардың ішінде:
 Кішібалық, Хасауыт және Мушта өзендерінің аңғарларындағы минералды бұлақтар;
 Балды сарқырамалар;
 Рим-Гора;
 Хасаут қаумалы: Подкумок, Ешкакон және Хасаут өзендерінің жоғарғы ағысы, Үлкен және Малый Бермамыт тауларының ауданы.

 Дереккөздер 

Санат:Кіші Қарашай ауданы