1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін медалі

«1941-1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалі () — КСРО Қарулы Күштері Төралқасының 1945 жылғы 6 маусымдағы Жарлығымен белгіленген. Медаль сызбасының авторлары — суретшілер И. К. Андрианов пен Е. М. Романов.

 Медал туралы ереже 
«1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалімен марапатталады:
 өнеркәсіп пен көлік жұмысшылары, инженерлі-техникалық персонал және қызметкерлер;
 ұжымшаршылар мен ауыл шаруашылығы мамандары;
 ғылым, техника, өнер және әдебиет саласының қызметкерлері;
 Ұлы Отан соғысында Кеңес Одағының Германияны жеңуін қамтамасыз еткен — кеңестік, партиялық, кәсіподақтық және басқа да қоғамдық ұйымдардың қызметкерлері.

КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Хатшылығы 1945 жылы 21 тамызда бекіткен медальмен марапаттау тәртібі туралы ережеге сәйкес, бұл медаль 1941 жылдың маусымынан 1945 жылдың мамырына дейінгі кезеңде кәсіпорында, мекемеде, көлікте, кеңшарда немесе машина-трактор станциясында кемінде бір жыл жұмыс істеген адамдарға берілді.

«1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалі жұмысқа оралған Ұлы Отан соғысы мүгедектеріне, кәсіптік-техникалық мектептер мен фабрика-зауыттық оқыту мектептерін бітірген жас жұмысшыларға, мүгедектігіне байланысты жұмыстан босатылған адамдарға, отбасылық жағдайына байланысты жұмыстан босатылған әйелдерге, жоғарыда аталған адамдарға көрсетілген кезеңде кемінде 6 ай жұмыс істеген жағдайда берілді.

Ұлы Отан соғысы кезінде жұмысқа оралған қарт өндіріс жұмысшылары алты айдан аз жұмыс істеген болса да, медалмен марапатталды.

Ұжымшаршыларға медал ұжымшарда белгіленген ең аз еңбеккүндерінің санынан асырған және ұжымшарда еңбек тәртібін сақтаған жағдайда берілді.

КСРО Президентінің 1991 жылғы 21 маусымдағы жарлығына сәйкес, медаль еңбек тізбектеріне жұмылдырылған КСРО азаматтарына да берілді. Медаль КСРО Президентінің атынан марапатталушының тұрғылықты жері бойынша қалалық және аудандық халық депутаттары кеңестерінің атқарушы комитеттерімен еңбек тізбектеріндегі адал қызметін растайтын құжаттар негізінде табысталды.

Республикалардың үкіметтері, Халық депутаттарының жергілікті кеңестерінің атқарушы комитеттері осы Жарлыққа сәйкес марапатталушыға Ұлы Отан соғысы кезінде тылдағы жанқиярлық еңбегі менен мінсіз әскери қызметі үшін мемлекеттік марапаттармен марапатталған азаматтарға көзделген заңмен белгіленген жеңілдіктердің берілуін қамтамасыз етуге міндетті болды.

«1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылады, ал егер басқа КСРО медалдары болған жағдайда, «Праганы азат еткен үшін» медалінен кейін тағылады.

1987 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша шамамен 16 096 750 адам «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалімен марапатталдыБалязин В. Н. За подвиг ратный и трудовой. — М.: Просвещение, 1987. — С. 191.Шуняков Д. В. Награды удостоены… Статистические данные по награждению советскими орденами и медалями в годы Второй мировой войны. // Военно-исторический журнал. — 2021. — № 5. — С.48..

 Сипаттамасы 
«1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалі мыстан жасалып, диаметрі 32 мм болатын шеңбер пішінге ие.

Медалдың бет жағында маршал киіміндегі И.В. Сталиннің кеудесіне дейінгі бейіндік суреті орналасқан. Медалдың жоғарғы жағында «БІЗДІҢ ІСІМІЗ ДҰРЫС» () деген жазу айналай орналасса, төменгі жағында «БІЗ ЖЕҢДІК» () деген жазу айналай жазылған.

Медалдың артқы жағында: айналдыра — «ҚАЖЫРЛЫ ЕҢБЕГІ ҮШІН» («ЗА ДОБЛЕСТНЫЙ ТРУД»), ал ортасында — «1941-1945 ж. Ұлы Отан соғысында» деген жазулар жазылған, жоғарғы жағында — орақ пен балға, төменгі жағында — бесбұрышты жұлдызша бейнеленген.

Медалдағы барлық жазулар мен суреттер шығыңқы келеді.

Медал құлақша және шығыршық арқылы ені 24 мм қызыл жібек қатқыл таспамен тысталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Таспаның ортасынан ені 7 мм жасыл жолақ орналасқан. Таспаның шеттері жіңішке сары жолақтармен көмкерілген.

 Суреттеме 

 Әдебиет 



 Дереккөздер 

Санат:КСРО медалдары