Ұлы философтардың өмірі, ілімдері және нақылдары

Ұлы философтардың өмірі, ілімдері және нақылдары (; ) — ІІІғ-да жасаған Диоген Лаэртс грек тілінде жазған ежелгі грек философтарының өмірбаяны болып, сақталған ең ежелгі қолжазбалар ХІғ-дың соңы мен ХІІғ-дың басына тура келеді.

 Жалпы шолу 
"Ұлы философтардың өмірі, ілімдері және нақылдары" грек тілінде грек философтарының өмірі мен айтқан сөздері туралы есеп беру үшін жазылған. Шығарманың қолжазбаларында нақты атау жоқ және әр түрлі көлемдегі нұсқалары кездеседі.

Шығарма сын араластырылмаған және философиялық талқылаусыз жай жинақ болса да, оның маңызы зор, өйткені ол бізге грек даналарының жеке өмірі туралы мол ақпарат бере алды. Әйгілі француз эссе жазушы философ Мишель де Монтень "Диоген Лаэртс секілділерден біреу емес, оншақтысы болғанын қалайтынын" айтқан болатын.Montaigne, Essays II.10 "Of Books" .  Сосын, қазіргі заманғы ғалымдар Диоген Лаэртс ұсынған айғақтарға мұқият қарау керек деп кеңес береді: "көптеген бастапқы көздер мен ертеректегі екіншіқол  жинақтар жоғалғандықтан, Диоген грек философиясы тарихының басты қайнар көзі болып қалды."Long, Herbert S. (1972) [1925]. "Introduction"". Lives of the Eminent Philosophers. By Laërtius, Diogenes. Translated by Hicks, Robert Drew (reprint ed.). Loeb Classical Library. p. xix.

 Шығарманың жоспарлануы 
Лаэртиус өз тақырыбын екі бөлікте қарастырды, олар Иониялық және Италиялық мектептер деп сипатталды. Біріншісіндегі ғұмырбаяндар Анаксимандрдан басталып, Клитомах, Теофраст және Хрисиппта аяқталады; кейінгісі Пифагордан басталып, Эпикурда аяқталады. Сократтық мектеп және оның түрлі салалары Иониялықтар қатарына жатқызылды; ал элеаттар мен пирроншылдар Италиялық деп есептеледі. Сондай-ақ, ол кітапқа өзі талқылап жатқан философтар туралы өз өлеңдерін де қосады, бірақ онша тартымды емес.
Кітаптар 1–7: Иониялық философияКітап 1: Жеті әулиеФалес, Солон,  Хилон,  Питтак, Биас, Клеобул, Периандр, Анахарсис,  Майсон, Эпименид, ФерекидКітап 2: Сократ, ұстаздары мен шәкірттеріАнаксимандр, Анаксимен, Анаксагор, Архелай, Сократ, Ксенофонт, Эсхин, Аристипп, Федон, Евклид, Мегарлық Стильпон, Критон, Симон, Главкон, Симмий, Кебет, МенедемКітап 3: ПлатонПлатонКітап 4: АкадемияСпевсипп, Ксенократ, Полемон, Кратет, Крантор, Аркесилай, Бион,  Лациды, Карнеад, КлитомахBook 5: The ПерипатетиктерАристотель, Теофраст, Стратон, Ликон, Деметрий, ГераклидBook 6: The CynicsAntisthenes, Diogenes of Sinope, Monimus, Onesicritus, Crates of Thebes, Metrocles, Hipparchia, Menippus, MenedemusBook 7: The StoicsZeno of Citium, Aristo, Herillus, Dionysius, Cleanthes, Sphaerus, ChrysippusBooks 8–10: Italian PhilosophyBook 8: PythagoreansPythagoras, Empedocles, Epicharmus, Archytas, Alcmaeon, Hippasus, Philolaus, EudoxusBook 9: (Eleatics, Atomists, Pyrrhonists)Heraclitus, Xenophanes, Parmenides, Melissus, Zeno of Elea, Leucippus, Democritus, Protagoras, Diogenes of Apollonia, Anaxarchus, Pyrrho, TimonBook 10: EpicurusEpicurus

 Ең көне қолжазбалары 
 БАсылып шығуы 
 Аударылуы 

 Дереккөздер 

Санат:Философиялық шығармалар