Өлім құдайлары

Өлім құдайлары 
Өлім құдайлары- өліммен байланысты әр түрлі діндердің құдайлары: рухтар, жерасты құдайлары және жер әлемінің құдайлары. Бұл термин өлім уақытын анықтайтын құдайларға емес, өлгендердің жанын жинайтын немесе өлілерді басқаратын құдайларға қатысты. Алайда, осы түрлердің барлығы осы мақалада болады.Көптеген мәдениеттерде өлім құдайы олардың мифологиясы мен дініне енеді. Өлім, туылу сияқты, адам өмірінің негізгі бөліктерінің бірі болып табылады, сондықтан бұл құдайлар көбінесе діннің ең маңызды құдайларының бірі бола алады. Ғибадаттың қайнар көзі ретінде бір ғана күшті құдайы бар аздаған діндерде өлім құдайы - алғашқы құдай күресетін антагонистік құдай. Байланысты өлімге табынушылық термині адам өміріне құндылықтар қоймайтын немесе өлімді өздігінен оң нәрсе ретінде дәріптейтін көрінетін кейбір топтарды адамгершілікке жат жеккөрушілік әрекеттерге айыптау үшін қорлаушы сөз ретінде қолданылады. Өлім құдайларына табыну элементтерін қамтитын культтерге қатысты (негізінен оккульттік мағынада) кейде «танатолатрия» термині де қолданылады.

 Шығу тегі 
Адамзат өмірінің әр түрлі құбылыстары мен жақтарын басқаратын құдайлардың күрделі жүйесі бар политеистік діндерде немесе мифологияларда өлімді басқару функциясы жүктелген құдайлар жиі кездеседі. Мұндай «ведомстволық» өлім құдайын пантеизмге қосу қажет емес. Монотеистік дін теологиясында өмірді де, өлімді де бір құдай басқарады. Алайда, іс жүзінде бұл әртүрлі рәсімдер мен дәстүрлерде көрінеді және көптеген факторларға, соның ішінде географияға, саясатқа, дәстүрлерге және басқа діндердің ықпалына байланысты өзгеріп отырады.

 Өлім құдайларының тізімі 
 Құдайдың аты Мәдениет/ РелигияИш ТабАцтек мифологиясыМиктлантекутлиАцтек мифологиясыШолотльАцтек мифологиясы Нергал Шумеро-аккад мифологиясы Эрешкигаль Шумеро-аккад мифологиясы Бабалу Айе  Йоруба, афро-бразильдық религиялық системада, мысалы Умбанда, Сантерия және КандомблеДхармараджаБуддизм Мара Буддизм Яма (буддизм), Яма (индуизм), Рюк (буддизм) Буддизм, индуизм, қытай мифологиясы, Япониядағы буддизмБхутараджаИндуизмКалиИндуизмНирритиИндуизмЯмиИндуизм Мот Батыс семит мифологиясыМорриганСелтик пұтқа табынушылықГвин ап НуддСелтик пұтқа табынушылықАбиСелтик пұтқа табынушылықАкенЕжелгі Египет дініАкерЕжелгі Египет дініАментетЕжелгі Египет дініАмсетЕжелгі Египет дініАм-хехЕжелгі Египет дініАнубисЕжелгі Египет дініБабиЕжелгі Египет дініБа-ПефЕжелгі Египет дініВенегЕжелгі Египет дініДуамутефЕжелгі Египет дініКебехсенуфЕжелгі Египет дініКем-урЕжелгі Египет дініМеритсегерЕжелгі Египет дініНефтидаЕжелгі Египет дініОсирисЕжелгі Египет дініСелкетЕжелгі Египет дініСокарЕжелгі Египет дініТекемЕжелгі Египет дініУпуаутЕжелгі Египет дініХаЕжелгі Египет дініХапиЕжелгі Египет дініХентиаментиЕжелгі Египет дініВамматарЕжелгі Египет дініТуониЕжелгі Египет дініАидДревнегреческая религияАнгелаЕжелгі Египет дініСтиксЕжелгі Египет діні ТанатосЕжелгі Египет дініХаронЕжелгі Египет дініБарон СубботаВудуГеде НибоВуду ОгбунабалиДәстүрлі игбо дініИдзанамиАнименің таралуына байланысты   Шинигами   бейнесі кең тарады, бірақ синтоизмде де, басқа діндерде де өлім құдайлары ешқашан олай аталмаған.СинтоизмЭммаСинтоизмСинигами жапон өнерінің фантастикалық жұмыстарыХине-нуи-те-поМаори мифологиясыХинаПолинезиялық мифологияАпухМайя мифологиясы Санта МуэртеМексика Death Grim Reaper  , сөзбе-сөз  'Grim Reaper'    Солтүстік АмерикаМаржана (ретінде белгілі Морана, Морена, Мара)Славян дініПаляндраСлавян дініВейовисЕжелгі рим дініДиспатерЕжелгі рим дініЛибитинаЕжелгі рим дініМорсЕжелгі рим дініОркусЕжелгі рим дініПлутонЕжелгі рим дініХельГермандық-скандинавиялық мифологияАлайсиагиГермандық пұтқа табынушылық Өлім періштелеріИудаизм, ислам  және христиан.Азраил (періште)Иудаизм және исламЭрликТүркі мифологиясыАзыренМарияның дәстүрлі дініБарастырОсетиндік дәстүрлі дінВелю матеЛатыш мифологиясыИншушинакЭламит мифологиясыМанатАраб мифологиясыПанаЭскимо мифологиясыСпандараметАрмян мифологиясыСупайИнка мифологиясыУна-нанаВайнах пұтқа табынушылықЭштрВайнах пұтқа табынушылықФебруусЭтрускан мифологиясыШуйтанЧуваш мифологиясыЭсрельЧуваш мифологиясы