Орбей

Орбей — Қырым хандығындағы лауазым мен атақ, мемлекете маңыздылығы жағынан төртінші лауазым. Қырым хандығы жағынан Орқапының (Перекоп бекінісі) бастығы (бекіністің негізгі гарнизонын Осман империясының янычарлары құраған). Әдетте, оны Герейлер руының кіші тармақтар өкілдерінен хан тағайындады (яғни Шыңғыс хан ұрпағына тиесілі болды).

Орбей соғысты бастау туралы шешім қабылдайтын Қырым хандығы Күшүк диванының (Кіші мемлекеттік кеңесінің) міндетті мүшесі болды.

 Тарихы 
Орбей солтүстік Қара теңіз аймағының шекара жерлерін күзетіп, Қырымнан тыс жерлердегі ноғай ордаларында жағдайды бақылап отырды. Ол Перекопта өмір сүрді, онда ол өзін және «бес евли» элиталы татар атты әскер жасағын (яғни бес үйден кірісі бар жауынгерді, мүмкін ауыр атты әскерді) тұз саудасы мен жиналған баж салығынан түскен кірістермен тіршілік етті, бұдан басқа оған жеңіл атты әскерді құрайтын айналасындағы ноғай жәрдемші әскері бағынды. Орқапының негізгі гарнизоны және артиллерия османлы яниссарларының бағынуына әскери қауіп төнген жағдайда, егер өзі әскерге бармаса, Кефеден осман паша рұқсат беруі керек еді.

1666 жылы Орқапы бекінісі мен қорғанына барған саяхатшы Евлия Челеби бекіністерге, гарнизонға және Орбейдің өзіне осындай сипаттама қалдырды:

 Орбей дереккөздері арқылы танымал 
 Мехмет Герей, Фатих Герей ханның ұлы
 Шахбаз Герей
 II Селәмет Герей

 Әдебиет 









Санат:Қырым хандығының титулдары