Торпедо (шайбалы хоккей, Өскемен)

«Торпедо» — Өскемен (Қазақстан) хоккей командасы. Клуб 1955 жылы құрылды, 2000 жылдың 19 қаңтарынан 2015 жылдың 5 мамырына дейін «Қазмырыш-Торпедо» деп аталды. 2020 жылдан бастап ол Pro Hokei Ligasy өнер көрсетіп келеді. Pro Hokei Ligasy өнер көрсететін үлестес клубы бар – «Алтай-Торпедо».

 Тарихы 
«Торпедо» хоккей командасының құрылуы 1955 жылы Электросталдан Өскеменге келген Николай Коняхиннің есімімен байланысты. Ол шайбалы хоккейден бірінші спорттық категорияға ие болды және Мәскеу облысының жасөспірімдер құрамасында тәжірибесі бар еді. Коняхин әкесі мен баласы Үлбі металлургия зауытында хоккей командасын құрудағы бастамашы болды (1990 жылдардың басына дейін команда оның қамқорлығында болды). 1957 жылдың басында команда Алматыда өткен Қазақстан чемпионатында күміс медаль жеңіп алды.

1964/65 маусымынан бастап «Торпедо» КСРО чемпионатында дебют жасады («А» сыныбы, екінші топ, бірінші топша). Олимпиада жүлдегері, КСРО-ның бірнеше дүркін чемпионы Юрий Баулин Өскеменге ойын жаттықтырушысы ретінде келді. Оның басшылығымен команда бірінші лиганың (кеңес хоккейінің екінші эшелоны) көшбасшыларының қатарына шықты. Ал 1966/67 жылғы маусымда «Торпедо» ойыншылары жоғарғы лигадан бір адым қалып, тек свердловсктік «Автомобилисттен» ұтылды.

Сонымен бірге, КСРО-да ең мықты мектептердің біріне айналған балалар мен жасөспірімдер хоккей мектебі ұйымдастырылды. 1968 жылы 31 желтоқсанда екі мұз алаңы бар Спорт сарайы (кейінірек Борис Александров атындағы) ашылды.

1977 жылы «Торпедо» екінші лигаға түсіп қалды, бірақ үш жылдан кейін жаттықтырушы Валентин Григорьевтің басшылығымен олар қайтадан бірінші лигаға шықты. Сол жылдары команда тек өз тәрбиеленушілерімен толыға бастады, бұл дәстүр 2000 жылдарға дейін жалғасты.

1980 жылдардың басында команданы жергілікті жас жаттықтырушы Виктор Семыкин басқарды. Олимпиада чемпионы Борис Александров туған қаласында ойнауға оралды. Одан басқа қақпашы В. Набоков, қорғаушылар С.Горев, А.Энгель, А.Грищенко, С.Кислицын, В.Локотко, В.Тунников, В.Федорченко, шабуылшылар И. Кузнецов, А.Соловьев, С.Могильников, В.Стрельчук, И.Дорохин, В.Чечел, С.Девятков, В.Ефремов, С.Старыгин. «Торпедо» тағы да жоғарғы лига үшін күресті бастады.

1986 жылы Семыкин жаттықтырушыны Владимир Гольц алмастырды (бұрын жасөспірімдер спорт мектебінде жұмыс жасаған жас маман). Соңында, 1987 жылы «Торпедо» келесі классқа өте алды. Бір қызығы, жоғарғы лига бірінші кезеңінен кейін өскемендік шабуылшы Борис Александров бомбардирлер тізімінің көш басында тұрды. «Торпедо» командасы екінші кезеңге өте алмады және өтпелі турнирге қатысып, содан кейін олар бірінші лигаға түсіп қалды. Алайда, бірінші әрекеттен бастап, торпедалықтар жоғарғы эшелонға оралды және бұл жолы олар ұзақ уақыт бойы осында қалды. Команда құрамында ұрпақ алмасу орын алды: ардагерлерді 1998 жылы Жапонияның Нагано қаласында өткен Олимпиада ойындарының ширек финалына өткен Қазақстан құрамасының тірегін құрайтын «Устинканың»жас тәрбиеленушілері алмастырды - қақпашылар Евгений Набоков пен Виталий Еремеев, қорғаушылар Игорь Никитин мен Алексей Трощинский, Андрей Соколов, Игорь Земляной, Владимир Антипин мен Андрей Савенков, шабуылшылар Константин Шафранов - Евгений Корешков - Александр Корешков, Михаил Бородулин, Андрей Пчеляков, Ерлан Сағымбаев, Дмитрий Дударев, Владимир Завьялов, Павел Каменцев, Олег Кряжев.

Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейін ұлттық құрама халықаралық жарыстарға қатысу құқығын алды. Ұлттық құраманың базалық клубы «Торпедо» болды. Осы күнге дейін Қазақстан ұлттық құрамасының құрамы дәстүрлі түрде Өскемен хоккейінің тәрбиеленушілерімен толықтырылды.

Бұл уақытта Өскемендегі хоккейде қиын кезеңдер басталды. ҮМЗ бұдан былай хоккей командасына лайықты қаржы бөле алмады. 1994-1995 жж. барлық жетекші хоккейшілер Ресей клубтарына кетті (негізінен магнитогорсктік «Металлург»,  «Авангард» және мәскеулік «Динамо»). БЖСМ-нің көптеген жаттықтырушылары көбінесе тәрбиеленушілерінің командаларымен бірге қолайлы клубтарға кетіп жатты. Сонымен, «Торпедо» жастар құрамасы: 1976 ж.т. - Новокузнецк, 1981 және 1983 ж. т. - Омбыға, 1984 ж.т. - Жаңасібір, 1986 ж.т. - Магнитогорскке кетті.

Хоккей клубы жеке меншік қолына өтіп, «Алтай-Торпедо» атанды. Жаттықтырушы Владимир Гольц жұмыстан шығарылып, командада жастар ғана қалды. Сондықтан басшылық командаға бірнеше тәжірибелі егде жастағы хоккейшілерді, соның ішінде хоккей ойынын жаттықтырушы ретінде бітірген Борис Александровты шақырды. Александровтың басшылығымен клуб 1994 жылы Руди Хити кубогын жеңіп алды. 1995 жылы Александров «Торпедо» мен Қазақстан құрамасының бас бапкері атанды.

1996 жылы ҰХЛ таратылды. Ресейлік хоккей билігі «Торпедоға» тек Жоғарғы лигада ойнауға рұқсат берді (дәрежесі бойынша екінші), ал 1999 жылдан бастап - тек бірінші лигада.

Ұлттық құраманың Олимпиада ойындарындағы жетістіктерінен кейін «Қазмырыш» «Торпедоның» титулдық демеушісі атанды. Клубқа Ресей Жоғарғы лигасында ойнауға тағы да рұқсат берілді. 2000 жылы 19 қаңтарда оның атауы «Қазмырыш-Торпедо» болып өзгертілді.

2010 жылы «Қазмырыш-Торпедо» клубы жаңа лига - ЖХЛ негізін қалаушылардың бірі болды.

2015 жылы 5 мамырда ол қайтадан атауын «Торпедо» деп өзгертті.

 Өнер көрсету нәтижелері 
 КСРО чемпионаты 
МаусымДивизионҚорытынды орынҮздік бомбардир1957/1958 «Б» классы, Одақтас республикалар аймағы 4 0 0 4 10 — 26 0 5-тен 51959/1960 РКФСР біріншілігі. Сібір аймағы 14 5 1 8 62 — 71 11 8-ден 71960/1961 РКФСР біріншілігі. Екінші аймақ  16 9 2 5 94 — 56 20 9-дан 31962/1963 РКФСР біріншілігі. Екінші аймақ 7 6 0 1 36 — 25 12 8-ден 1 Ақтықсын турнирі 6 5 0 1 30 — 12 10 12-ден 2 15x15px 1963/1964 «Б» классы. Бірінші аймақ 33 18 5 10 136 — 114 40 9-дан 3 1964/1965 Бірінші лига. «Восток» 40 13 7 20 135 — 162 33 11-ден 7 Э. Петровский — 22 1965/1966 Бірінші лига. «Восток» 48 24 6 18 177 — 133 54 13-ден 5 В. Гуреев — 23 1966/1967 Бірінші лига 44 23 4 17 144 — 128 50 12-ден 2 О. Домрачев — 16 Өтпелі турнир 6 1 0 5 20 — 31 2 4-тен 4 1967/1968 Бірінші лига 44 18 9 17 135 — 115 45 12-ден 6 В. Величкин — 18 1968/1969Бірінші лига 68 22 8 38 227 — 299 52 24-тен 19 В. Величкин — 35 1969/1970 Бірінші лига 44 16 10 18 134 — 140 42 12-ден 8 В. Семыкин — 22 1970/1971 Бірінші лига 48 17 7 24 162 — 195 41 13-тен 10 В. Власов — 25 1971/1972 Бірінші лига 48 17 5 26 165 — 235 39 13-тен 9 В. Власов — 25 1972/1973 Бірінші лига 48 17 8 23 177 — 205 42 13-тен 8 А. Курилов — 23 1973/1974 Бірінші лига 48 16 2 30 164 — 209 34 13-тен 11 Р. Гатаулин — 21 1974/1975 Бірінші лига 52 16 7 29 155 — 252 39 14-тен 12 Р. Гатаулин — 20 1975/1976 Бірінші лига 52 21 6 25 176 — 189 48 14-тен 9 Р. Гатаулин — 29 1976/1977 Бірінші лига 52 15 8 29 191 — 225 38 14-тен 13 15x15px Р. Гатаулин — 23 1977/1978 Екінші лига. Шығыс аймақ 56 20 7 29 187 — 214 47 15-тен 11 1978/1979 Екінші лига. Шығыс аймақ 44 16 8 20 156 — 173 32 12-ден 8 1979/1980 Екінші лига. Шығыс аймақ  44 30 5 9 213 — 140 65 12-ден 2 Өтпелі турнир 5 4 1 0 34 — 17 9 6-дан 1 15x15px 1980/1981 Бірінші лига 72 35 4 33 324 — 302 74 16-дан 6 1981/1982 Бірінші лига 70 38 8 24 364 — 248 84 16-дан 6 1982/1983 Бірінші лига 70 39 9 22 335 — 301 87 16-дан 5 Б. Александров — 56 1983/1984 Бірінші лига 60 29 3 28 282 — 254 61 16-дан 7 Б. Александров — 50 1984/1985 Бірінші лига 52 30 5 17 299 — 217 65 16-дан 5 И. Кузнецов — 76 (43+33) 1985/1986 Бірінші лига. Шығыс аймақ 36 24 1 11 197 — 116 49 10-нан 3 И. Кузнецов — 98 (53+45) Өтпелі турнир 28 9 0 19 112 — 144 18 8-ден 81986/1987 Бірінші лига. Шығыс аймақ 36 22 4 10 224 — 128 48 10-нан 2 Б. Александров — 131 (65+66) Өтпелі турнир 28 12 7 9 133 — 133 31 8-ден 4 15x15px1987/1988 Жоғарғы лига 26 5 3 18 91 — 121 13 14-тен 14 Б. Александров — 33 (21+12) Өтпелі турнир 36 19 4 13 172 — 135 42 10-нан 5 15x15px Б. Александров — 58 (29+29)1988/1989 Бірінші лига. Шығыс аймақ 36 21 7 8 181 — 132 49 10-нан 1 И. Кузнецов — 90 (44+46) Өтпелі турнир 36 24 2 10 199 — 133 50 10-нан 2 15x15px1989/1990 Жоғарғы лига 36 5 5 20 80 — 123 15 16-дан 14 И. Беляевский — 14 (9+5) Өтпелі турнир 36 24 2 10 165 — 117 50 10-нан 1 1990/1991 Жоғарғы лига 28 14 10 22 130 — 182 38 15-тен 9 И. Дорохин — 26 (16+10)1991/1992 Жоғарғы лига 30 16 3 11 114 — 109 35 16-дан 5 А. Райский — 28 (15+13) Ақтықсын турнир 12 1 1 10 24 — 50 8-ден 8
 КСРО кубогы 
МаусымҚорытынды орынҮздік бомбардир1966 1 0 0 1 3 — 6 1/32 финалы1967 2 0 0 2 2 — 4 1/8 финалы1969 1 1 0 0 8 — 4 1/16 финалы А. Тарасенко — 31970 1 0 0 1 6 — 7 1/16 финалы В. Величкин — 21971 1 0 0 1 0 — 4 1/32 финалы1972 1 0 0 1 0 — 7 1/16 финалы1974 3 2 0 1 16 — 17 1/8 финалы Р. Гатаулин — 31976 8 3 0 5 30 — 45 топтан шықпады1986/1988 6 3 1 2 33 — 27 1/4 финалы Б. Александров — 8 (турнирдің үздік снайпері)
 Ұлтаралық хоккей лигасы 
МаусымДивизионҚорытынды орынҮздік бомбардир1992/1993 ҰХЛ. «Восток» конференциясы 42 23 2 17 177 — 146 48 12-ден 5 К. Шафранов — 39 (19+20) Плей-офф 3 1 0 2 8 — 18 1/8 финалы 1993/1994 ҰХЛ 46 25 1 20 174 — 153 51 24-тен 9 К. Шафранов — 39 (18+21) 1994/1995 ҰХЛ. «Восток» конференциясы 52 24 4 24 173 — 171 52 14-тен 7 Б. Александров — 33 (14+19) Плей-офф 2 0 0 2 2 — 14 1/8 финалы1995/1996 ҰХЛ. «Восток» конференциясы 26 9 2 15 66 — 93 20 14-тен 9 А. Самохвалов — 31 (23+8) 15-28 орындары үшін 26 11 3 12 84 — 84 31 28-ден 22
 Ресей чемпионаты 
МаусымДивизионҚорытынды орын Үздік бомбардир1996/1997 Жоғарғы лига.Шығыс аймақ 28 20 1 7 148 — 77 41 8-ден 2 Екінші кезең 20 12 2 6 69 — 51 26 6-дан 21997/1998 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ 32 15 3 14 117 — 118 33 9-дан 4 А. Залипятских, К. Сподаренко — 29 (16+13) Екінші кезең 24 15 4 5 91 — 63 26 7-ден 2 А. Залипятских — 21 (8+13)1998/1999 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ 30 16 7 9 130 — 95 39 9-дан 3 А. Филатов — 24 (16+8) За 5-9 места 16 10 1 5 44 — 34 21 5-тен 1 Е. Ляпунов — 14 (6+8) 1999/2000 Бірінші лига. «Сібір — Қиыр Шығыс» 48 43 0 0 1 4 327 — 99 130 9-дан 1 Ан. Трощинский — 66 (20+46) 2000/2001 Бірінші лига. «Сібір — Қиыр Шығыс» 54 45 1 3 0 5 359 — 160 140 10-нан 1 15x15px 2001/2002 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ 56 36 2 4 0 14 258 — 175 116 15-тен 3 Ф. Полищук — 58 (29+29) Федерация кубыгы. Шығыс аймақ, «В» топшасы. 8 8 0 0 0 0 53 — 19 24 5-тен 1 С. Антипов, М. Беляев — 9 (5+4) 2002/2003 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ 52 32 1 6 1 12 174 — 111 105 14-тен 2 Ф. Полищук — 49 (22+27) 2003/2004 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ  52 28 3 4 1 16 162 — 115 95 15-тен 4 Ф. Полищук — 41 (22+19) 2004/2005 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ 52 33 1 3 0 15 157 — 96 104 14-тен 4 А. Огородников — 33 (15+18) 2005/2006 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ  48 18 3 4 2 21 134 — 148 66 13-тен 8 А. Корешков — 42 (10+32) 2006/2007 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ  56 30 0 9 2 15 199 — 141 66 15-тен 4 Ан. Трощинский — 54 (17+37) 2007/2008 Жоғарғы лига. Шығыс аймақ 56 29 1 3 3 2 14 169 — 114 100 14-тен 3 А. Огородников — 36 (10+26) Плей-офф 8 4 0 1 0 0 3 26 — 24 1/4 финалы Р. Старченко — 9 (8+1) 2008/2009 Жоғарғы лига. ‘‘Восток’’ дивизионы 54 23 6 2 2 2 19 166 — 149 89 10-нан 5 С. Александров — 45 (19+26) Плей-офф 4 0 1 0 0 0 3 9 — 13 1/16 финалы Ан. Трощинский — 3 (2+1) 2009/2010 Жоғарғы лига. ‘‘Восток’’ дивизионы 42 13 2 0 1 0 26 107 — 135 44 8-ден 7 В. Рифель — 34 (11+23) Плей-офф 7 2 1 0 0 0 4 16 — 23 1/8 финалы С. Александров — 5 (3+2) 2010/2011 ЖХЛ. ‘‘Восток’’ конференциясы 54 23 1 4 6 1 21 151 — 153 86 10-нан 6 С. Александров — 32 (16+16) Плей-офф 5 2 0 0 0 0 3 11 — 19 1/8 финалы К. Савенков — 4 (2+2) 2011/2012 ЖХЛ. ‘‘Восток’’ конференциясы  53 23 4 3 2 0 21 154 — 140 85 10-нан 5 А. Майер — 35 (20+15) Плей-офф 5 2 0 0 0 1 2 10-12 1/8 финалы К. Савенков — 3 (3+0)
 Қазақстан чемпионаты 
МаусымҚорытынды орын Үздік бомбардир 1992/1993 9 8 1 0 63 — 33 17 4-тен 1 1993/1994 12 10 1 1 88 — 29 21 4-тен 1 О. Кряжев — 21 (13+8) 1994/1995 12 10 1 1 94 — 21 21 5-тен 1 К. Сподаренко — 14 (11+3) 1995/1996 6 6 0 0 54 — 16 12 4-тен 1 1996/1997 8 7 0 1 84 — 27 14 5-тен 1 1997/1998 3 3 0 0 29 — 7 6 4-тен 1 1999/2000 3 3 0 0 23 — 7 6 8-ден 1 М. Комиссаров 2000/2001 24 22 0 2 240 — 50 44 7-ден 1 2001/2002 24 23 0 1 244 — 46 46 8-ден 1 2002/2003 24 23 1 0 224 — 26 46 7-ден 1 2003/2004 24 22 1 1 226 — 32 45 7-ден 1 В. Рифель — 38 (14+24) 2004/2005 24 21 0 1 0 2 100 — 27 64 8-ден 1 А. Огородников — 21 (12+9) 2005/2006 20 13 0 2 0 5 80 — 47 41 6-дан 2 С. Александров — 15 (9+6) 2006/2007 24 20 3 0 0 1 145 — 49 66 7-ден 1 А. Спиридонов, Р. Старченко — 25 (14+11) 2007/2008 5 2 2 0 0 0 1 16 — 14 10 10-нан 3 2008/2009 5 4 0 0 1 0 0 23 — 8 13 8-ден 2

 Қазақстан кубогы 
МаусымҚорытынды орын Үздік бомбардир 2004 3 3 0 0 21 — 4 6 4-ден 1 2005 5 3 2 0 14 — 8 8 6-дан 2 И. Кравец — 4 (0+4) 2006 5 3 1 1 26 — 12 10 6-дан 2 2007 4 3 1 0 0 0 18 — 7 7-ден 1 2010 5 2 0 0 2 0 1 18 — 13 8-ден 3 А. Казначеев, К. Савенков — 5 (2+3)

 Жетістіктері 
Қазақстан чемпионатыҚРАЧ чемпионы (13 рекорд): 1992/1993, 1993/1994, 1994/1995, 1995/1996, 1996/1997, 1997/1998, 1999/2000, 2000/2001, 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005, 2006/2007ҚРАЧ финалисті (2): 2005/2006, 2008/2009
ҚРАЧ қола (1): 2007/2008Қазақстан кубогы Сурет:Cup Winner.png Иегері (4 рекорд): 2002, 2003, 2004, 2007
 Сурет:Cup Finalist.png финалисті (2): 2005, 2006
Қола (1): 2010
25px Ресей чемпионаты (ЖХЛ)
ЖХЛ финалисті (1): 2016/2017
ЖХЛ регуляркасы (1): 2016/2017
Сурет:Cup Finalist.png финалисті Ашылу кубогы (1): 2017/2018Құрлық кубогыСурет:Cup Finalist.png Қола''' Құрлық кубогы (1): 2007/2008 (тек шайбалар арасындағы айырмашылық бойынша)

 Ағымдағы құрама 

 № Ойыншы Ел Ұстауы Туған күні Бойы Салмағы Қақпашылар 33 Максим Сидоров  Сол  185 см 86 кг 59 Денис Перевозчиков  Сол  185 см 85 кг Қорғаушылар 15 Дмитрий Молодцов  Сол  191 см 88 кг 25 Илья Антоновский  Сол  188 см 87 кг 17 Валерий Садиков  Сол  182 см 74 кг 28 Тимур Таратунин  Сол  182 см 82 кг 35 Владимир Ершов  Сол  181 см 80 кг 41 Дмитрий Стулов  Сол  186 см 93 кг 68 Дмитрий Громов  Сол  175 см 76 кг 77 Андрей Виноградов  Сол  189 см 84 кг 87 Никита Полухин  Сол  182 см 83 кг Шабуылшылар 11 Артём Лихотников  Сол  184 см 93 кг 18 Иван Исаев   Оң  180 см 84 кг 19 Кирилл Полозов  Сол  190 см 95 кг 24 Никита Куракин  Сол  190 см 92 кг 29 Дмитрий Гренц  Оң  183 см 84 кг 49 Александр Шин  Сол  185 см 75 кг 55 Павел Ждахин  Оң  184 см 82 кг 61 Денис Игнашин  Сол  177 см 80 кг 63 Александр Тарасов  Сол  170 см 74 кг 74 Никита Сироткин  Сол  185 см 93 кг 75 Сергей Шестаков  Сол  182 см 80 кг 84 Кирилл Савицкий  Сол  183 см 87 кг 88 Евгений Рымарев  Сол  175 см 78 кг 97 Андрей Караваев  Оң  176 см 77 кг

 Клуб басқармасы 
 Президент —  Николай Абрамович Проскурин
 Команда бастығы —  Иван Сергеевич Тратонин
 Бас бапкер —  Олег Владимирович Болякин
 Жаттықтырушы —  Владислав Александрович Бульин
 Жаттықтырушы —  Евгений Александрович Фадеев
 Жаттықтырушы —  Евгений Викторович Черепанов

Санат:Қазақстан шайбалы хоккей клубтары
Санат:КСРО шайбалы хоккей клубтары
Санат:Өскемендегі спорт
Санат:1955 жылы құрылған шайбалы хоккей клубтары