Ресейдегі қазақтар

Ресейдегі қазақтар — қазақ ресейліктері. Қазақтар - Ресей Федерациясындағы байырғы халық, елдегі барлық этностар арасында оныншы орын алады. 2010 жылғы санақ бойынша Ресей Федерациясындағы қазақтардың саны 647 мың адамды құрады. Ресей қазақтарының көп бөлігі Қазақстан-Ресей шекарасында тұрады. Ірі қауымдастықтар Астрахан (149 415), Орынбор (120 262), Омбы (78 303) және Саратов облыстарында (76 007) тұрады.

 Тарихы 
300px|thumb|1925-1929 жылдардағы Қазақ АКСР шекарасындағы өзгерістер.
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін көптеген этникалық қазақтар Ресей құрамында, негізінен Қазақстанмен шекаралас аймақтарда қалды.

 Қоныстану саны, сипаттамасы 
Қазақтар — Ресейдегі татарлардан, башқұрттардан және чуваштардан кейінгі төртінші түркі этникалық топ және елдегі барлық этностар арасында оныншы орын алады.

+ Ресейдегі қазақтардың саны мен үлесіEthnic composition of Russia (national censuses)халық санағы бойынша1939%1959%1970%1979%1989%2002%20102010 жылғы Бүкілресейлік халық санағының қорытынды нәтижелері туралы ақпараттық мәліметтер. Ресей Федерациясы халқының этникалық құрамы. % 356 646 0,33 382 431 0,33 477 820 0,37 518 060 0,38 635 865 0,43 653 9620,45647 7320,45

2010 жылғы санақ бойынша Ресей Федерациясындағы қазақтардың саны 647 мың адамды құрады, ал ерлер мен әйелдер саны шамамен бірдей. Бұл елдегі жалпы халықтың 0,45% құрайды. Сонымен бірге қазақтардың 63,12% -ы ауылдық жерлерде тұрады (орыстардың ішінде 23,16% -ы ғана). 2002 жылғы санақ бойынша Ресейдің қазақ халқы салыстырмалы түрде жас деген қорытынды жасауға болады - орташа жасы 30,2 жасты құрайды (салыстыру үшін, орыстар үшін - 37,6 жас, шешендер үшін - 22,8 жас). Ауылдағы қазақтардың некелерінің қазақ этносы арасында жасалса, қалаларда этносаралық некелердің саны едәуір.

2002 жылғы санақ бойынша Ресейдегі қазақтардың 72% -ы қазақ тілінде сөйлейді, ауылдық жерлерде - 90% -дан астамы, қалаларда - аз. Барлық дерлік қазақтар (98,3%) орыс тілін де жетік біледі, өйткені ресей қазақтарының аз бөлігі ғана өздері халықтың көп бөлігін құрайтын аймақтарда тұрады, сонымен қатар орыс тілі қазақтар басым көпшілік жерлерде де мектептерде оқыту тілі болып табылады. Қазақ тілін оқытатын мектептер аз, тіпті оларда әдетте нұсқа (факультативті) ретінде оқытылады.

Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы төрағасының бірінші орынбасары Қалдарбек Найманбаевтың 2003 жылы айтқан пікірі бойынша, Ресейде 1 миллионнан астам этникалық қазақтар өмір сүрген және олардың басты мәселесі ана тілін жетіспейтін немесе толық дерлік білмеуі болды.

 Миграция 
Ресейлік қазақтардың бір бөлігі Қазақстанға және басқа елдерге қоныс аударады, ал қазақтардың кетуінің негізгі бөлігі дәл оралман ретінде этникалық репатриация бағдарламасы бойынша оралатын қазақтар Қазақстанға келеді. Сонымен қатар, Қазақстаннан Ресейдің шекаралас аймақтарына қазақтардың көші-қонына қарсы ағымы да бар. Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің мәліметтері бойынша 2008 жылы 2 мыңнан астам этникалық қазақтар елден кетіп, 7000-нан астам оралмандар келді. Ресейлік қалалардан Алматы мен Нұр-Сұлтанға қазақ мамандардың кетуі байқалады (бұл Ресей Федерациясының Мемлекеттік статистика комитетінің мәліметтері бойынша 2006 жылдан бастап азая бастады). Қарама-қарсы қозғалыс та байқалады.

 Ресейдің аймақтары бойынша қазақтардың таралуы (2010 жылғы санақ бойынша) 
350px|thumb|right|2010 жылғы санақ бойынша Ресей аймақтарындағы қазақтардың пайызы.

 Аймақтар  Саны (адам)Ресей Федерациясының субъектілері бойынша халықтың этникалық құрамы Ресей қазақтары үлесі %Аймақ тұр. үлесі %Астрахан облысы   23,07  16,79 Орынбор облысы   18,57  5,91 Омбы облысы   12,09  3,96 Саратов облысы   11,73  3,01 Волгоград облысы    7,13  1,77 Челябі облысы   5,45  1,01 Түмен облысы   2,95  0,56 Самара облысы   2,41  0,48 Алтай Республикасы   1,93  6,07 Қорған облысы   1,84  1,31 Жаңасібір облысы   1,65  0,40 Мәскеу   1,45 0,08 Алтай өлкесі   1,23 0,33 Қалмақстан   0,76 1,7 Свердловск облысы   0,68  0,10Ханты-Мансий автономиялы округі   0,67 0,28 Башқұртстан   0,67 0,11 Мәскеу облысы  0,54  0,05Санкт-Петербург   0,52 0,07 Ростов облысы   0,47 0,07 Красноярск өлкесі   0,3 0,07  Ставропольск өлкесі    0,280,07 Татарстан   0,27 0,05 Томбы облысы   0,26 0,16 Кемерово облысы   0,26 0,06 Краснодар өлкесі    0,250,03 Ямалы-Ненец автономиялы округі   0,23 0,29 Саха Республикасы   0,21 0,14 Теңіз бойы өлкесі   0,19 0,63 1 мың адамнан аспайтын халқы бар аймақтар   1,88  -Барлығы  647732 100,00  0,45 

 Ресейдің облыстары мен қалалары бойынша қазақтардың үлесі (2010 жылғы санақ бойынша) 
350px|thumb|right|Ресейдің субъектілері бойынша қазақтардың үлесі (2010 жылғы халық санағы)
2010 жылғы санақ бойынша аудандар бойынша қазақтардың үлесі (олардың үлесі 10% -дан асатын жерде көрсетіледі):

Ресейдің аудандары мен қалалары бойынша қазақтардың үлесіауданСубъектқазақтар % Володарский МРАстрахан68,2 Александрово-Гайский МРСаратов53,9 Кош-Агачский МРАлтай53,6 Красноярский МРАстрахан47,6 Палласовский МРВолгоград43,6 Домбаровский МРОрынбор43,2 Харабалинский МРАстрахан42,2 Адамовский МРОрынбор34,6 Камызякский МРАстрахан31,4 Ясненский МРОрынбор26,9 Соль-Илецкий МРОрынбор25,9 Новоузенский МРСаратов25,8 Акбулакский МРОрынбор25,3 Наримановский МРАстрахан25 Беляевский МРОрынбор23,9 Питерский МРСаратов23,4 Первомайский МРОрынбор23,1 Енотаевский МРАстрахан22,1 Дергачевский МРСаратов22 Старополтавский МРВолгоград20,9 Новоорский МРОрынбор19,8 Ровенский МРСаратов18,3 Озинский МРСаратов17,7 Шербакульский МРОмбы17 Кизильский МРЧелябі16,9 Нововаршавский МРОмбы16,7 Павлоградский МРОмбы16,7 Ахтубинский МРАстрахан16,5 Приволжский МРАстрахан16,3 ГО пгт Комаровский (ЗАТО)Орынбор16,1 Светлинский МРОрынбор15 Краснокутский МРСаратов14,8 Кваркенский МРОрынбор14,6 Николаевский МРВолгоград14,6 Русско-Полянский МРОмбы14,3 Нагайбакский МРЧелябі13,6 Оренбургский МРОрынбор11,7 Быковский МРВолгоград11,6 Москаленский МРОмбы11,5 Икрянинский МРАстрахан11,2 Советский МРСаратов11 Юстинский МРҚалмақстан11 Называевский МРОмбы10,9 Перелюбский МРСаратов10,5 Федоровский МРСаратов10,4 Большечерниговский МРСамара10,1 Таврический МРОмбы10,1 Брединский МРЧелябі10

 Еділ бойы 

Оңтүстік Еділ қазақтарының көпшілігі Бөкей Ордасының ұрпақтары, сонымен бірге Жалпы Сыртта тарихи рулардың көшіп-қонып жүргендердің ұрпақтары да Күнгей Еділ бойында тұрады.

Астрахан облысында Ресейдегі ең ірі қауымдастық - 149 415 қазақ тұрады. Олар аймақ халқының 16,3% құрайды - этникалық қауымдастық орыстардан кейінгі екінші орында. Володар ауданында олар халықтың көп бөлігін құрайды (68,05%) - қазақтардың үлесі жағынан ең үлкен аудан, Харабали, Красноярск және облыстың басқа аудандарында көптеген қазақтар бар. 2005 жылы Астрахан педагогикалық институты «Қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі» мамандығы бойынша оқуды бастады. Облыста «Жолдастық» қазақ мәдениеті мен тілі қоғамы жұмыс істейді, «Ақ арна» газеті шығады. Алтынжар ауылының жанында 1996 жылы Қазақстан қаражатына қайта салынған қазақтың ұлы күйшісі, композитор Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесі орналасқан.

Саратов облысында қазақтар халықтың 3,1% құрайды - бұл орыстардан кейінгі екінші этникалық қауымдастық. 1771 жылы Еділ бойындағы қалмақтардың Жоңғарияға қоныс аударуынан кейін қалдырылған жерлерге қазақтар XVIII ғасырдың аяғынан бастап Саратовтың Еділ бойына қоныстана бастады. Қазіргі Саратов облысының жеріне қоныс аударған қазақтар 1801 жылы Еділ бойы аймағында император I Павел жер берген Бөкей Ордасынан келгендер. Саратов облысындағы қазақтар негізінен Еділ бойында қоныстанған. Қазақ халқының көп бөлігі Александрово-Гайскийде (мұнда қазақтар халықтың басым көпшілігін 52% құрайды), Озинскийде (28%), Новоузенскийде (25,2%), Перелюбскийде (10,2%), Дергачевскийде (20,8%), Питерскийде (9,6%, басқа мәліметтер бойынша 20,5%), Краснокутск (13,0%), Ершовский (9%), Федоровский (10,6%), Краснопартизанский (9,9%), Марксовский (шамамен 5 мың адам, халықтың 7%) , Энгелс (2,0%), Ровно (18,5%) аудандарда тұрады (тағ. Саратов облысының қазақтары).

Волгоград облысында қазақтар ұлты жағынан орыстардан кейінгі екінші орында (46223 адам). Олар негізінен Еділ бойында қоныстанған. Сонымен, Палласов ауданының 48 мың тұрғынының 50% -дан астамы қазақтар. Старополтава ауданында 18% құрайды (шамамен 5 мың адам), Николаевскийде - 11% -дан астам (4 мың адам), Быковскийде - 10% -дан астам (3 мың адам).

Еділ бойының басқа аймақтарынан қазақтар Самара облысында (15000) және Қалмақстан Республикасында (5000) да тұрады.

 Оңтүстік Орал бойы 
Қазақтар Орынбор, Қорған, Челябі және Түмен облыстарының бірқатар дала аудандарында мекендейді.

Қазақтар Орынбор облысының оңтүстік бөлігінде мекендейді, барлығы 120,2 мың қазақ Орынбор облысында тұрады, бұл облыс халқының 6% құрайды, бұл облыстың орыстар мен татарлардан кейінгі үшінші ұлттық қауымдастығы. XVIII ғасырдың ортасы — XX ғасырдың басында Орынбор Орынбор губерниясының әкімшілік орталығы болды және ол арқылы патшалық билік жүзеге асырылды. Орынбор облысы Қырғыз АКСР құрамына кірді, ал 1920-1925 жылдары Орынбор оның астанасы болды. Тығыз тұрғылықты жерлер (2002): Орынбор - 9200 адам (1,4%); Ор - 10 035 (3,7%); Адамов ауданы - 10 638 (34,2%); Соль-Илецкий ауданы - 10 487 (36,9%); Домбаровский ауданы - 8 729 (45,5%); Орынбор ауданы - 7 773 (11,9%); Ақбұлақ ауданы - 7 735 (25,2%); Новоорск ауданы - 6 602 (20,0%); Первомай ауданы - 6 911 (22,9%); Беляев ауданы - 4 877 (24,3%); Яснен ауданы - 4 247 (57,1%); Соль-Илецк - 3 722 (14,3%); Ясный - 3 161 (11,8%); Новотроицк - 2 386 (1,6%); Кваркен ауданы - 3 470 (14,8%); Светлин ауданы - 2 989 (16,3%) және т.б.

Сонымен қатар, қазақтар негізінен Түмен облысында (19 ,1 мың) және 11,9 мың адам — Қорған облысының (орыстар, татарлар мен башқұрттардан кейінгі төртінші ұлттық қауымдастық) Қазақстанмен шекаралас Звериноголовский, Половинский, Макушинский, Частозерский және Құртамыш, Қатай аудандарында тұрады.

 Оңтүстік Сібір 
XVII ғасырда қазіргі Солтүстік және Шығыс Қазақстан жерлері, сондай-ақ Батыс Сібірдің оңтүстігі жоңғарлардың шабуылына ұшырады. Жоңғар әскерінен жеңілу қазақтарды одақтас іздеу қажеттілігіне алып келді, сонымен, қазақтардың бір бөлігі Ресей мемлекетінің қорғауына солтүстікке қарай жылжи бастады. Осы жағдайларда Орта және Кіші жүздер жерлерінің Ресейге өз еркімен қосылуы орын алды. Жоңғар мемлекеті құлағаннан кейін (1755) қазақтардың бір бөлігі солтүстікке қоныс аударып, қазіргі Омбы мен Өскемен арасындағы жерлерге келді. Көшіп-қонуды тоқтату үшін Ресей билігі қазақтардың Ресей шекараларына қоныс аударуын тоқтату мақсатында он шақырымдық шекара белдеуін ұйымдастыруға мәжбүр болды. Алайда, бұл шара айтарлықтай кедергі бола алмады, сондықтан Ресей билігі біртіндеп қазақтарға осы сызықтан өтуге мүмкіндік бере бастады. Омбы уезі аумағында қазақтар қоныстанып, олардың едәуір бөлігі Тобыл және Томбы губернияларының оңтүстік бөліктеріне, Тюкалин мен Тарский уездерінің аумағына көшті.

78 мың қазақ немесе облыстың жалпы халқының 4,1%-ы Омбы облысында тұрады, олар орыстардан кейінгі екінші ұлттық қауымдастық болып табылады. Қазақ халқының көп бөлігі Шербакуль (аудан халқының 19,9%), Нововаршавский (16,6%), Павлоград (16,6%) және Орыс-Полян аудандарында тұрады.

Алтай Республикасында 12,1 мың қазақ тұрады, бұл оның халқының шамамен 6% құрайды — бұл орыстар мен алтайлықтардан кейінгі үшінші ұлттық қауымдастық. Таулы Алтайға қазақтар XIX ғасырдың екінші жартысы - XX ғасырдың басында қоныстанды. Қазіргі уақытта олар Алтай Республикасының оңтүстік бөлігінде орналасқан және Моңғолия мен Қытаймен шектесетін Қосағаш ауданы халқының басым бөлігін құрайды, бұл жерде де қазақтар қоныстанған. 2001 жылы Жаңа Ауыл ауылында Алтай қазақтарының тарихы мен мәдениетінің мұражайы ашылды (тағ. қар. Алтай қазақтары).

 Білім беру 
Бірқатар аймақтарда қазақ тілі жеке пән ретінде оқытылатын бірнеше ондаған мектептер бар, бірақ бұл ретте Ресейде қазақ тілінде орта білім жоқ.

Кеңес кезеңінде РКФСР қазақ тілінде оқытатын 200-ге жуық мектеп болды. Алайда, жалпыға бірдей міндетті орта білім беруге көшудің басталуымен, оның бастауы КОКП Орталық Комитеті мен КСРО Министрлер Кеңесінің «Жалпы білім беретін мектептердің жұмысын одан әрі жетілдіру шаралары туралы» қаулысымен қаланды (1966), барлық қазақ мектептері орыс тілінде оқытылатын мектептер болып қайта құрылды. Сонымен бірге, қазақ тілін оқыту факультативті пән ретінде енгізілді.

340-қа жуық тұрғыны бар Алтай өлкесі Құлынды ауданындағы Керей қазақ ауылы ерекшеленеді, онда 1920-жылдарында құрылғаннан бастап барлық пәндер тек қазақ тілінде оқытылатын Ресей үшін қайталанбас Қаракөл толық емес мектебі жұмыс істейді. Мектеп ұжымы он төрт жылдан астам уақыт бойы Павлодар облыстық білім басқармасы қолдауымен «Атамекен» қазақстандық бағдарламасы бойынша жұмыс істейді.

Астрахан облысында қазақ тілі 50 мектепте оқытылады. Ресейлік қазақ халқының тілдік ортасын ескере отырып, қазақстандық ғалымдар тобы жасаған бағдарлама бойынша Ресей Федерациясының мектептері үшін 1-3 сыныптарға арналған қазақ тілінде оқулық шығарылды. Астрахан әлеуметтік-педагогикалық колледжі жыл сайын 20-ға жуық қазақ тілінде оқытатын бастауыш сынып мұғалімдерін даярлайды. Астрахан мемлекеттік университеті бюджеттік негізде «қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша оқытушылар дайындайды. Бірінші шығарылым 2007 жылдың қараша айында өтті.

Орынбор облысында қазақ тілі 45 мектепте оқытылады (оның ішінде міндетті емес), Омбы облысында — қазақ тілін оқытатын 17 мектеп бар. Алтай өлкесінде Ресей Федерациясында оқыту қазақ тілінде жүргізілетін жалғыз мектеп бар, онда оқыту қазақша оқу бағдарламасы мен қазақстандық оқулықтарға сәйкес жүзеге асырылады.

Сондай-ақ, қазақ тілі мектептерде және қазақтардың тығыз тұратын басқа аудандарында да оқытылады.

2009/2010 оқу жылында қазақ тілінде оқытатын мектептердегі оқушылардың жалпы саны 51 адамды, ал 2010/2011 оқу жылында 27 адамды құрады. 2009/2010 оқу жылында қазақ тілін «ана тілі» пәні ретінде оқыған мектеп оқушыларының саны 3555 адамды, ал 2010/2011 оқу жылында 4949 адамды құрады.

 Федерация субъектілері бойынша қазақтардың таралуыhttp://worldgeo.ru/russia/lists/?id=20 
  Адыгея Республикасы 
Республика бойынша 453 376 тұрғынның 94-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Алтай өлкесі 
Өлке бойынша 2 350 080 тұрғынның 9 825-і қазақ (0,38 %) (2018)
+ Алтай өлкесі аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Алтай ауданы  26 775  26 0,1  (2018)  Благовещенск ауданы  34 878  597 1,7  (2002)  Бурлинский ауданы  15 005  1 542 10,3  (2002)  Волчихинск ауданы  22 3453  165 0,7  (2002)  Егоров ауданы  16 024  191 1,2  (2002)  Змеиногорский ауданы  12 317  18 0,14  (2002)  Ключев ауданы  20 113  72 0,36  (2002)  Құлынды ауданы  25 034  558 2,2  (2002)  Куринский ауданы  13 492  45 0,33  (2002)  Локтев ауданы  33 984  183 0,54  (2002)  Михайлов ауданы  23 797  1 488 6,25  (2002)  Неміс ұлттық ауданы  20 598  76 0,37  (2002)  Новичихин ауданы  11 558  21 0,18  (2002)  Павлов ауданы  41 495  89 0,21  (2002)  Панкрушихин ауданы  16 763  197 1,2  (2002)  Петропавл ауданы  13 911  171 0,23  (2002)  Ребрихин ауданы  28 238  81 0,28  (2002)  Родинск ауданы  25 482  61 0,24  (2002)  Романов ауданы  15 412  32 0,21  (2002)  Рубцов ауданы  26 407  64 0,24  (2002)  Рубцовск қаласы  163 063  263 0,16  (2002)  Солонешенский ауданы  12 436  59 0,47  (2002)  Суетск ауданы  6 760  20 0,29  (2002)  Табунск ауданы  11 897  147 1,23  (2002)  Третьяков ауданы  16 787  84 0,5  (2002)  Углов ауданы  16 073  711 4,4  (2002)  Хабарский ауданы  19 913  129 0,65  (2002)  Чарыш ауданы  14 898  166 1,11  (2002)  Шипунов ауданы  36 299  159 0,44  (2002)

  Алтай  Республикасы 
Республика бойынша 218 063 тұрғынның 12 108-і қазақ (5,97 %) (2018)
+ Алтай  Республикасыhttps://docviewer.yandex.kz/view/0/?page=29&*=VFQuyebZaMDusi%2FiGCO%2BlKvqYQ97InVybCI6Imh0dHBzOi8vYWtzdGF0Lmdrcy5ydS9zdG9yYWdlL21lZGlhYmFuay80JUQxJTgyJUQwJUJFJUQwJUJDLiUyMCVEMCU5RCVEMCVCMCVEMSU4NiVEMCVCOCVEMCVCRSVEMCVCRCVEMCVCMCVEMCVCQiVEMSU4QyVEMCVCRCVEMSU4QiVEMCVCOSUyMCVEMSU4MSVEMCVCRSVEMSU4MSVEMSU4MiVEMCVCMCVEMCVCMiUyMCVEMCVCOCUyMCVEMCVCMiVEMCVCQiVEMCVCMCVEMCVCNCVEMCVCNSVEMCVCRCVEMCVCOCVEMCVCNSUyMCVEMSU4RiVEMCVCNyVEMSU4QiVEMCVCQSVEMCVCMCVEMCVCQyVEMCVCOCwlRDAlQjMlRDElODAlRDAlQjAlRDAlQjYlRDAlQjQlRDAlQjAlRDAlQkQlRDElODElRDElODIlRDAlQjIlRDAlQkUucGRmIiwidGl0bGUiOiI00YLQvtC8LiDQndCw0YbQuNC%2B0L3QsNC70YzQvdGL0Lkg0YHQvtGB0YLQsNCyINC4INCy0LvQsNC00LXQvdC40LUg0Y%2FQt9GL0LrQsNC80Lgs0LPRgNCw0LbQtNCw0L3RgdGC0LLQvi5wZGYiLCJub2lmcmFtZSI6dHJ1ZSwidWlkIjoiMCIsInRzIjoxNjQwNzAyOTIxOTc3LCJ5dSI6IjE2MDUxODEzNjE1OTMwMjA0NTQiLCJzZXJwUGFyYW1zIjoidG09MTY0MDcwMjkxMiZ0bGQ9a3ombGFuZz1ydSZuYW1lPTQlRDElODIlRDAlQkUlRDAlQkMuJTIwJUQwJTlEJUQwJUIwJUQxJTg2JUQwJUI4JUQwJUJFJUQwJUJEJUQwJUIwJUQwJUJCJUQxJThDJUQwJUJEJUQxJThCJUQwJUI5JTIwJUQxJTgxJUQwJUJFJUQxJTgxJUQxJTgyJUQwJUIwJUQwJUIyJTIwJUQwJUI4JTIwJUQwJUIyJUQwJUJCJUQwJUIwJUQwJUI0JUQwJUI1JUQwJUJEJUQwJUI4JUQwJUI1JTIwJUQxJThGJUQwJUI3JUQxJThCJUQwJUJBJUQwJUIwJUQwJUJDJUQwJUI4LCVEMCVCMyVEMSU4MCVEMCVCMCVEMCVCNiVEMCVCNCVEMCVCMCVEMCVCRCVEMSU4MSVEMSU4MiVEMCVCMiVEMCVCRS5wZGYmdGV4dD0lRDElODAlRDAlQjUlRDElODElRDAlQkYlRDElODMlRDAlQjElRDAlQkIlRDAlQjglRDAlQkElRDAlQjArJUQwJUIwJUQwJUJCJUQxJTgyJUQwJUIwJUQwJUI5KyVEMCVCRCVEMCVCMCVEMSU4NiVEMCVCOCVEMCVCRSVEMCVCRCVEMCVCMCVEMCVCQiVEMSU4QyVEMCVCRCVEMSU4QiVEMCVCOSslRDElODElRDAlQkUlRDElODElRDElODIlRDAlQjAlRDAlQjIrJUQwJUJGJUQwJUJFKyVEMSU4RCVEMSU4MiVEMCVCRCVEMCVCRSVEMSU4MSVEMCVCMCVEMCVCQyZ1cmw9aHR0cHMlM0EvL2Frc3RhdC5na3MucnUvc3RvcmFnZS9tZWRpYWJhbmsvNCUyNUQxJTI1ODIlMjVEMCUyNUJFJTI1RDAlMjVCQy4lMjUyMCUyNUQwJTI1OUQlMjVEMCUyNUIwJTI1RDElMjU4NiUyNUQwJTI1QjglMjVEMCUyNUJFJTI1RDAlMjVCRCUyNUQwJTI1QjAlMjVEMCUyNUJCJTI1RDElMjU4QyUyNUQwJTI1QkQlMjVEMSUyNThCJTI1RDAlMjVCOSUyNTIwJTI1RDElMjU4MSUyNUQwJTI1QkUlMjVEMSUyNTgxJTI1RDElMjU4MiUyNUQwJTI1QjAlMjVEMCUyNUIyJTI1MjAlMjVEMCUyNUI4JTI1MjAlMjVEMCUyNUIyJTI1RDAlMjVCQiUyNUQwJTI1QjAlMjVEMCUyNUI0JTI1RDAlMjVCNSUyNUQwJTI1QkQlMjVEMCUyNUI4JTI1RDAlMjVCNSUyNTIwJTI1RDElMjU4RiUyNUQwJTI1QjclMjVEMSUyNThCJTI1RDAlMjVCQSUyNUQwJTI1QjAlMjVEMCUyNUJDJTI1RDAlMjVCOCUyQyUyNUQwJTI1QjMlMjVEMSUyNTgwJTI1RDAlMjVCMCUyNUQwJTI1QjYlMjVEMCUyNUI0JTI1RDAlMjVCMCUyNUQwJTI1QkQlMjVEMSUyNTgxJTI1RDElMjU4MiUyNUQwJTI1QjIlMjVEMCUyNUJFLnBkZiZscj0xMDI5MSZtaW1lPXBkZiZsMTBuPXJ1JnNpZ249Yzg2MmU4YmRlZDhiMDljYjU2NDUwNjdlZjQ3OTIzMmUma2V5bm89MCJ9&lang=ru аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Горно-Алтайск қаласы  55 140  1 267 2,29  (2010)  Қос-Ағаш ауданы  18 263  9 747 53,3  (2010)  Маймин ауданы  28 642  256 0,89  (2010)  Онгудай ауданы  15 046  77 0,51  (2010)  Турочак ауданы  12 484  14 0,11  (2010)  Улаганский ауданы  11 260  428 3,80  (2010)  Уст-Канск ауданы  14 888  481 3,23  (2010)  Уст-Коксин ауданы  16 906  97 0,57  (2010)  Чемал ауданы  9 296  33 0,35  (2010)  Чой ауданы  8 295  21 0,25  (2010)  Шебалин ауданы  13 431  103 0,76  (2010) 

 Амур облысы 
Облыс бойынша 798 424 тұрғынның 481-і қазақ (0,05 %) (2018)
 Архангельск облысы 
Облыс бойынша 1 111 031 тұрғынның 263-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Астрахан облысы 
+ Ақтөбе ауданы 
 Аудан бойынша 71 249 тұрғынның 11 673 -і қазақ (16,38%) (2010)  ВПН том 4. Таблица 4. Население по национальности и владению русским языком по муниципальным образованиям Астраханской области Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Ақтөбе  36 127 2 496  6,9  Ақтөбе Астрахан Верблюжий  269  102  38 Ақтөбе Астрахан Жоғарғы Баскүнжақ 8 202  1 339  16,33  Ақтөбе Астрахан Джелга  134  22  16,3 Ақтөбе Астрахан Дубовый  26  13  50 Ақтөбе Астрахан Золотуха  933  225  24,1 Ақтөбе Астрахан Капустин Яр  4 372  714  16,3  Ақтөбе Астрахан Клочков 17  11  64,7  Ақтөбе Астрахан Кононенко 8  4  50  Ақтөбе Астрахан Корочин  51  15  30  Ақтөбе Астрахан Кочевая 36  32  89  Ақтөбе Астрахан Төменгі Баскүнжақ  2 575  420  16,3  Ақтөбе Астрахан Ново-Николаевка 1 093  178  16,2  Ақтөбе Астрахан Пироговка  795  130  16,3  Ақтөбе Астрахан Покровка  1 069  175  16,3  Ақтөбе Астрахан Пологое Займище 927  151  16,3  Ақтөбе Астрахан Разъезд 15 км  11  11  100  Ақтөбе Астрахан Разъезд Мартовский 17  17  100  Ақтөбе Астрахан Садовое 354  58  16,3  Ақтөбе Астрахан Сокорь 15  7  47  Ақтөбе Астрахан Сокрутовка 771  126 16,3   Ақтөбе Астрахан Солончак (темір жол бекеті) 4  4  100  Ақтөбе Астрахан Орта Баскүнжақ 390  144  37  Ақтөбе Астрахан Удачное 638  104  16,3  Ақтөбе Астрахан Успенка 972  159  16,3  Ақтөбе Астрахан Шунгули 21  3  14,2  Ақтөбе Астрахан

+  Володар ауданы
 Аудан бойынша 47 825 тұрғынның 32 546 -ы қазақ (68,05%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Ақтөбе 90  17  15,8  Володар Астрахан Алексеевка 95  16  16,8  Володар Астрахан Алтынжар 998  989  99  Володар Астрахан Ақтерек 276  273  98,9  Володар Астрахан Барановка 195  180  92,3  Володар Астрахан Береговой 165  165  100  Володар Астрахан Блиново 279  279  100  Володар Астрахан Болдырево  562  549  97,7  Володар Астрахан Большой Могой 1 043  825  79,1  Володар Астрахан Ватажка 152  25  16,4  Володар Астрахан Жоғарғы Колки 102  102  100  Володар Астрахан Винный  756  473  62,6  Володар Астрахан Володар  10 050  4 632  49,0  Володар Астрахан Госзаповедник 20  7  35  Володар Астрахан Диановка 98  98  100  Володар Астрахан Егін Ауыл 176  174  99  Володар Астрахан Зеленга 2 825  1 016  36  Володар Астрахан Зелёный Остров 184  125  67,9  Володар Астрахан Ильинка 37  8  21,6  Володар Астрахан Казённый Бугор 160  160  100  Володар Астрахан Калинино 926  922  99  Володар Астрахан Камардан 654  593  90,7  Володар Астрахан Қызыл-Таң 140  130  92,9  Володар Астрахан Козлово 1 829  1 678  91,7  Володар Астрахан Конный Могой 121  85  70,2  Володар Астрахан Көрін 11  11  100  Володар Астрахан Коровье 127  125  98,4  Володар Астрахан Қостөбе 522  489  93,7  Володар Астрахан Кошеванка 316  314  99  Володар Астрахан Красный 172  154  89,5  Володар Астрахан Крутое 756  742  98,1  Володар Астрахан Лебяжье 292  279  95,5  Володар Астрахан Маково 1 090  352  32,3  Володар Астрахан Малый Могой 79  54  68,4  Володар Астрахан Марфино 3 449  1 129  32,7  Володар АстраханМенешау  116  111  95,7  Володар Астрахан Мешково 155  144  93  Володар Астрахан Мултаново 1 163  976  84  Володар Астрахан Нариманово 149  147  99  Володар Астрахан Нижняя Султановка 446  446  100  Володар Астрахан Новинка 1 050  931  88,7  Володар Астрахан Нововасильево 418  291  69,6  Володар Астрахан Новокрасное 287  94  32,8  Володар Астрахан Новомаячное 161  85  52,8  Володар Астрахан Новояцкий 64  62  98  Володар Астрахан Новый Рычан 1 000  949  94,9  Володар Астрахан Паромный 872  806  92,4  Володар Астрахан Плотовинка 173  105  60,7  Володар Астрахан Разбугорье 411  404  98,3  Володар Астрахан Раздор 196  142  72,4  Володар Астрахан Самойловский 147  132  89,8  Володар Астрахан Сармантаевка 151  146  97,4  Володар Астрахан Сахма 375  343  91,5  Володар Астрахан Сизый Бугор 1 581  1 489  94,8  Володар Астрахан Сорочье 940  940 100   Володар Астрахан Средняя Султановка 95  95  100  Володар Астрахан Старый Алтынжар 97  97  100  Володар Астрахан Столбовой 137  120  87,6  Володар Астрахан Таловинка 166  155  93,4  Володар Астрахан Тишково 1 632  52  3,2  Володар Астрахан Трубный 713  501  70,3  Володар Астрахан Тулугановка 848  466  55  Володар Астрахан Тюрино 451  441  98  Володар Астрахан Форпост Староватаженский 280  109  38,9  Володар Астрахан Цветное 1 196  382  32  Володар Астрахан Чёрный Бугор 16  8  50  Володар Астрахан Чуркин 60  44  73,3  Володар Астрахан Шагано-Кондаковка 313  297  94,9  Володар Астрахан Яблонка 431  420  97,4  Володар Астрахан Ямное 280  271  96,8  Володар Астрахан

+  Жантау ауданы
 Аудан бойынша 26 786 тұрғынның 5 921 -і қазақ (22,10%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Береговой  111  105  94,6  Жантау Астрахан Восток 1292  509  39,4  Жантау Астрахан Госпитомник  22  10  45  Жантау Астрахан Грачи 635  43  6,8  Жантау Астрахан Замьяны 2 016  360  17,8  Жантау Астрахан Ики-Чибирский 124 38   30,6  Жантау Астрахан Косика 568  277  48,8  Жантау Астрахан Ленино 895  538  60,1  Жантау Астрахан Михайловка 242  37  15,3  Жантау Астрахан Никольское 5 578  600  10,7  Жантау Астрахан Новострой 399  108  27  Жантау Астрахан Прибрежный 107  25  23,4  Жантау Астрахан Пришиб 1 096  131  11,9  Жантау Астрахан Сероглазка 401  233  58,1  Жантау Астрахан Табун-Арал 111  43  38,7  Жантау Астрахан Федоровка 862  229  26,5  Жантау Астрахан

+  Икрянин ауданы
 Аудан бойынша 47 759 тұрғынның 5 376 -і қазақ (11,26%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы  Алгаза 507  21  4,1  Икрянин Астрахан  Бекетовка, Маячное, Ямное ауылдары 1 613  131  8,12  Икрянин Астрахан  Житное  1 902  313  16,5  Икрянин Астрахан  Красные Баррикады 6 567  163  2,4  Икрянин Астрахан  Қарабұлақ 278  11  4  Икрянин Астрахан  Ниновка 663  310  46,8  Икрянин Астрахан  Ново-Булгары 499  73  14,6  Икрянин Астрахан Озёрное 657  259  39,4  Икрянин Астрахан  Светлое  256  243  94,9  Икрянин Астрахан  Седлистое 956  315  33  Икрянин Астрахан  Сергино 169  76  46,7  Икрянин Астрахан  Товарный 633  363  57,3  Икрянин Астрахан  Троицкий 378  113  29,9  Икрянин Астрахан  Фёдоровка 690  147  21,3  Икрянин Астрахан

+  Қамысөзек ауданы
 Аудан бойынша 48 647 тұрғынның 15 104 -і қазақ (31,05%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы  Азовский 243  112  46,1  Қамысөзек Астрахан Алексеевка  199  7  3,5  Қамысөзек Астрахан  Аршин 46  3  6,5  Қамысөзек Астрахан  Бараний Бугор 227  216  95,2  Қамысөзек Астрахан  Бирючек 543  509  93,7  Қамысөзек Астрахан  Верхнекалиновский 1 328  388  29,2  Қамысөзек Астрахан  Волго-Каспийский 2 219  54  2,4  Қамысөзек Астрахан  Гандурино 374  140  37,4  Қамысөзек Астрахан  Грушево 399  377  93  Қамысөзек Астрахан  Жаңа ауыл 875  701  80,1  Қамысөзек Астрахан Застенка  491  473  96,3  Қамысөзек Астрахан  Затон 788  752  95,4  Қамысөзек Астрахан  Иванчуг 1 475  405  28,4  Қамысөзек Астрахан Караульное 811  432  53,3  Қамысөзек Астрахан Каспий 311  41  13,2  Қамысөзек Астрахан Качкаринский 181  32  17,7  Қамысөзек Астрахан Кировский  2 232  972  43,5  Қамысөзек Астрахан Қамысөзек  15 810   1 897  12  Қамысөзек Астрахан Лебяжье  732  713  97,4  Қамысөзек Астрахан Нижнекалиновский  158  155  98,1  Қамысөзек Астрахан Нижненикольский   280  133  47,5  Қамысөзек Астрахан Николаевский  109  109  100  Қамысөзек Астрахан Новинский  246  131  53,3  Қамысөзек Астрахан Образцо́во-Тра́вино 2 730 598  21,9  Қамысөзек Астрахан Обуховский  98  53  54,1  Қамысөзек Астрахан Октябрьский  217  210  96,8  Қамысөзек Астрахан Парыгино  375  370  98,6  Қамысөзек Астрахан Раздор 1 315  343  26  Қамысөзек Астрахан Ревин Хутор 38  8  21,1  Қамысөзек Астрахан Семибугры  1 791  1 444  80,6  Қамысөзек Астрахан Сизова Грива  129  79  61,2  Қамысөзек Астрахан Трехизбинка  193  162  83,9  Қамысөзек Астрахан Тузуклей  2388  1194  50  Қамысөзек Астрахан

+ Краснояр ауданы 
 Аудан бойынша 35 615 тұрғынның 16 969 -ы қазақ (47,65%) (2010)  Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Аллайский  194  42  21,7  Краснояр Астрахан Алча 1 018   919  90,3   Краснояр Астрахан Байбек  1 908  1 820  95,4   Краснояр Астрахан Бакланье  584  554  94,9   Краснояр Астрахан Барановка  37  37  100  Краснояр Астрахан Бахаревский  262  182  69,5   Краснояр Астрахан Белый Ильмень  86  52  61   Краснояр Астрахан Бузан-разъезд  10  3  30   Краснояр Астрахан Ватажное  1 228  910  74,1   Краснояр Астрахан Вишнёвый  437  326  74,6   Краснояр Астрахан Воробьёвский  154  142  72,5  Краснояр Астрахан Вятское  11  7 64    Краснояр Астрахан Дельта  70  17  24,3   Краснояр Астрахан Джанай  904  157  17,4   Краснояр Астрахан Долгинский  88  82  93,2   Краснояр Астрахан Досанг  728  409  56,2  Краснояр Астрахан Забузан  1 397  937  67   Краснояр Астрахан Зайковка  62  59  95,2   Краснояр Астрахан Қараөзек  546  491  89,9   Краснояр Астрахан Қиғаш  15  15  100   Краснояр Астрахан Комсомольский  1 057  697  66  Краснояр Астрахан Кондаковка  108  61  56,5   Краснояр Астрахан Кошелевка  121  64  52,9   Краснояр Астрахан Кривой Бузан 746  540  72,4   Краснояр Астрахан Малый Арал  728  298  57,5   Краснояр Астрахан Маячное   906  513  56,6  Краснояр Астрахан Новоурусовка  1 088  446  41   Краснояр Астрахан Первомайский  31   14 45,2   Краснояр Астрахан Переправа Корсака  45  38  84,4   Краснояр Астрахан Подчалык  31  6  19,4   Краснояр Астрахан Приозёрный  55  55  100  Краснояр Астрахан Пушкино   327  288  88,1   Краснояр Астрахан Солнечный  210  120  57,1   Краснояр Астрахан Староурусовка  142  6   4,2  Краснояр Астрахан Тальниковый  453  229  50,6   Краснояр Астрахан Топал  456  322  70,6   Краснояр Астрахан Черёмуха  1 153  840  72,9   Краснояр Астрахан Шмагино  219  157  71,7   Краснояр Астрахан

+ Лиман ауданы 
 Аудан бойынша 31 952 тұрғынның 1 227 -і қазақ (3,84%) (2010)  Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Басинск  1 076  79  7,3  Лиман Астрахан Басы  1 249  89  7,1   Лиман Астрахан Воскресеновка  294  5  1,7   Лиман Астрахан Зензели  3 150  178  5,6   Лиман Астрахан  Лиман  9 024  339  3,8  Лиман  Астрахан Песчаное  516  34  6,5   Лиман Астрахан Судачье  281  121  43,1   Лиман Астрахан

+ Нариман ауданы 
 Аудан бойынша 45 457 тұрғынның 10 285 -і қазақ (22,61%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Алға  45  8  17,8  Нариман  Астрахан Барханы  158  134  84,8  Нариман  Астрахан Биштюбинка  1 117  53  4,8  Нариман  Астрахан Буруны  2 283  847   37,1  Нариман  Астрахан Верхнелебяжье, Волжское, Краснопесчаный  3 965  3 509  88,4  Нариман  Астрахан Джурак  215  27  12,6  Нариман  Астрахан Дрофиный  141  132  93,6  Нариман  Астрахан Қарағаш  238  54  22,7  Нариман  Астрахан Ковыльный  110  85  77  Нариман  Астрахан Курченко  420  9  2,1  Нариман  Астрахан Линейная  562  120  21,4  Нариман  Астрахан Линейное  831  85  10,2  Нариман  Астрахан Межозёрный  15  6  40  Нариман  Астрахан Мирный  510  290  56,9  Нариман  Астрахан Нижнелебяжье  247  63  25,5  Нариман  Астрахан Николаевка  1 668  650  39  Нариман  Астрахан Ницан   123  26  21,1  Нариман  Астрахан Новокучергановка  476  207  43,5  Нариман  Астрахан Петропавловка  375  116  31  Нариман  Астрахан Пригородный  838  89  10,6  Нариман  Астрахан Прикаспийский  1 597  1 047  67,7  Нариман  Астрахан Разночиновка  1 377  396  28,8  Нариман  Астрахан Рассвет  1 326  759  57,2  Нариман  Астрахан Рычанский  227  42  18,5  Нариман  Астрахан Сайгачный  202  44  21,8  Нариман  Астрахан Сенной  133  17  12,8  Нариман  Астрахан Старокучергановка  6 044  229  3,7  Нариман  Астрахан Трусово  1 623  56  3,4  Нариман  Астрахан Тулата  34  20  57  Нариман  Астрахан Тулугановка  431  252  58,5  Нариман  Астрахан Туркменка  413  26  6,3  Нариман  Астрахан Янго-Аскер  230  65  28,2  Нариман  Астрахан

+ Приволжский ауданы 
 Аудан бойынша 43 647 тұрғынның 7 109 -ы қазақ (16,29%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Атал  643  32  5  ПриволжскийАстрахан Бирюковка  1 868  971  52  Приволжский Астрахан Болдинский  187  105  56,1  Приволжский Астрахан Бушма  264  157  55,7  ПриволжскийАстрахан Весёлая Грива  285  58  20,4  Приволжский Астрахан Ивановский  68  50  74  Приволжский Астрахан Карагали  2 873 213  7,4  Приволжский Астрахан Кинелле  104  18  17,3  Приволжский Астрахан Кулаковка  1 370  32  2,3  ПриволжскийАстрахан Кульпа  153  126  82,4  Приволжский Астрахан Мансур   139  4  2,9  Приволжский Астрахан Нартовский  429  326  76  Приволжский Астрахан Начало   852  48  5,2  Приволжский Астрахан Новый Кутум  131  48  36,6  ПриволжскийАстрахан Осыпной Бугор  2 680  160  6  Приволжский Астрахан Пойменный  1 307  768  58,8  Приволжский Астрахан Растопуловка  1 424  526  37  Приволжский Астрахан Татарская Башмаковка  2 508  46  1,8  Приволжский Астрахан Фунтово-2  421  22  5,2  ПриволжскийАстрахан Чилимный  30  19  64  Приволжский Астрахан Эрле  72  29  40,3  Приволжский Астрахан Яксатово  3 058  366  12  Приволжский Астрахан Яманцуг  401  276  69  Приволжский Астрахан

+ Қарабайлы ауданы 
 Аудан бойынша 41 176 тұрғынның 17 227 -і қазақ (41,84%) (2010) Елді мекендер  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % ауданы облысы Ахтубинка  422  388  91,9  ҚарабайлыАстрахан Бугор  296  29  9,8  ҚарабайлыАстрахан Вольное  2 042  817  40  ҚарабайлыАстрахан Гремучий  142  82  57,7  ҚарабайлыАстрахан Дедушкин  39  22  56  ҚарабайлыАстрахан Заволжское  1 537  654  42,6  ҚарабайлыАстрахан Зелёные Пруды  10  6  60  ҚарабайлыАстрахан Лапас  665  278  41,8  ҚарабайлыАстрахан Михайловка  1 070  545  51  ҚарабайлыАстрахан Речное  889  237  26,7  ҚарабайлыАстрахан Сасыколи  4 898  1 665  34  ҚарабайлыАстрахан Селитренное  1 984  1 051  53  ҚарабайлыАстрахан Сероглазово  491  238  48,1  ҚарабайлыАстрахан Тамбовка  3 544  1 630  46  ҚарабайлыАстрахан Хошеутово  2 099  1 796  85,6  ҚарабайлыАстрахан Чапчачи  393  220  56  ҚарабайлыАстрахан

Чернояр ауданы
 Аудан бойынша 26 260 тұрғынның 238 -і қазақ (1,18%) (2010). Бұл Астрахан облысы аудандары бойынша қазақтар ең аз қоныстанған аудан.

  Башқұртстан Республикасы  
Республика бойынша 4 063 293 тұрғынның 4 092-і қазақ (0,10 %) (2018)
 Белгород облысы 
Облыс бойынша 1 549 876 тұрғынның 302-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Брянск облысы 
Облыс бойынша 1 210 982 тұрғынның 190-ы қазақ (0,01 %) (2018)
  Бурят Республикасы  
Республика бойынша 984 511 тұрғынның 711-і қазақ (0,07 %) (2018)
 Владимир облысы 
Облыс бойынша 1 378 337 тұрғынның 388-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Волгоград облысы 
Облыс бойынша 2 521 276 тұрғынның 45 301-і қазақ (1,68 %) (2018)
+ Волгоград облысы аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Быковский ауданы  27 055  3 000 11,0  (2002)  Волжский қаласы  314 255  2 717 0,08  (2010)  Волгоград қаласы  1 021 215  3 831 0,037  (2010)  Клетский ауданы  17 858  500 2,8  (2010)  Ленин ауданы  30 375  1 910 6,29  (2010)  Николаев ауданы  32 034  4 688 15,0  (2010)  Паллас ауданы  43 293  18 866 43,9  (2010)  Среднеахтубинский ауданы  58 435  1 194 2,1  (2010)  Старополтавский ауданы  20 363  4 243 21,0  (2010)  Суровикинский ауданы  37 104  1186 3,2  (2010)  Чернышков ауданы  16 873  491 2,9  (2010) 

 Вологда облысы 
Облыс бойынша 1 176 689 тұрғынның 177-і қазақ (0,01 %) (2018)
 Воронеж облысы 
Облыс бойынша 2 333 768 тұрғынның 378-і қазақ (0,02 %) (2018)
  Дағыстан Республикасы  
Республика бойынша 984 511 тұрғынның 619-ы қазақ (0,02 %) (2018)
 Еврей автономиялық облысы 
Облыс бойынша 162 014 тұрғынның 94-і қазақ (0,05 %) (2018)
 Жаңасібір облысы 
Облыс бойынша 2 788 849 тұрғынның 11 691-і қазақ (0,43 %) (2018)
+ Жаңасібір облысыhttps://novosibstat.gks.ru/storage/mediabank/p54_vpn2010.itog.%D0%BD%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf  аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Баган ауданы  16 559   413 2,49  (2002)  Барабинский ауданы  44 165   183 0,41  (2002)  Болотнин ауданы  29 202  11 0,04  (2002)  Венгеров ауданы  20 325  14 0,07  (2002)  Доволенский ауданы  17 371  311 1,79  (2002)  Жаңасібір ауданы  110 789  475 0,43  (2002)  Жаңасібір қаласы  1 368 213  2 837 0,21  (2002)  Здвинский ауданы  16 533  47 0,28  (2002)  Искитим ауданы  60 856  55 0,09 (2002)  Карсук ауданы  45529  1 809  3,97 (2002)  Каргат ауданы  18 149  147 0,81 (2002)  Колыван ауданы  23 820  23 0,10 (2002)  Коченев ауданы  43 512  334 0,77 (2002)  Кочков ауданы  14 818  78 0,53 (2002)  Краснозерский ауданы  32 343  974 3,01 (2002)  Куйбышев ауданы  60 256  99 0,16 (2002)  Купинский ауданы  30 995  299 0,96 (2002)  Кыштовский ауданы  12 366  4 0,03 (2002)  Маслянин ауданы  24 284  9 0,04 (2002)  Мошков ауданы  38 614  26 0,07 (2002)  Ордынск ауданы  36 573  329 0,90  (2002)  Северный ауданы  10 593  1 0,01  (2002)  Сузун ауданы  32 369  23 0,07 (2002)  Татар ауданы  39 430  292 0,74 (2002)  Тогучинский ауданы  60 024  53 0,09 (2002)  Убинский ауданы  16 253  44 0,27 (2002)  Усть-Таркский ауданы  12 272  41 0,33 (2002)  Чановский ауданы  25 458  819 3,22  (2002)  Черепановский ауданы  47 232  18 0,04  (2002)  Чистоозерный ауданы  19 473  209 1,07  (2002)  Чулым ауданы  23 849  410 1,72  (2002) 

 Забайкалск өлкесі 
Өлке бойынша 1 072 806 тұрғынның 535-і қазақ (0,05 %) (2018)
 Иваново облысы 
Облыс бойынша 1 014 646 тұрғынның 324-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Ингушетия Республикасы 
Республика бойынша 488 043 тұрғынның 38-і қазақ (0,0081 %) (2018)
 Иркутск облысы 
Облыс бойынша 2 404 195 тұрғынның 1 138-і қазақ (0,04 %) (2018)
 Калининград облысы 
Облыс бойынша 994 599 тұрғынның 631-і қазақ (0,07 %) (2018)
 Калуга облысы 
Облыс бойынша 1 012 156 тұрғынның 378-і қазақ (0,04 %) (2018)
 Камчатск өлкесі
Өлке бойынша 315 557 тұрғынның 343-і қазақ (0,10 %) (2018)
 Карелия Республикасы 
Республика бойынша 622 484 тұрғынның 205-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Кемерово облысы 
Облыс бойынша 2 694 877 тұрғынның 1 919-ы қазақ (0,07 %) (2018)
 Коми Республикасы 
Республика бойынша 840 873 тұрғынның 553-і қазақ (0,05 %) (2018)
 Краснояр өлкесі 
Өлке бойынша 2 876 497 тұрғынның 2 613-і қазақ (0,09 %) (2018)
 Қорған облысы 
Облыс бойынша 845 537 тұрғынның 14 804-і қазақ (1,45 %) (2018)
+ Қорған облысыhttp://www.kurganoblduma.ru/kurgan_obl/regions/vargashinskii/  аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Белозерский ауданы  14 795  251 1,7  (2020)  Варгашин ауданы  18 411  165 0,9  (2020)  Далматов ауданы  24 559  417 1,7  (2020)  Звериноголовский ауданы  7 337  726 9,9 (2020)  Каргапол ауданы  29 278  380 1,3 (2020)  Катайский ауданы  20 890  480 2,3 (2020)  Кетовский ауданы  62 112  372 0,6 (2020)  Куртамыш ауданы  28 350  850 3,0 (2020) Қорған қаласы  333 606  1 461 0,4 (2020)  Лебяже ауданы  13 022  507 3,9 (2020)  Макушин ауданы  14 999  1 244 8,3 (2020)  Мишкин ауданы  14 653  102 0,7 (2020) Мокроусов ауданы  11 221  448 4,0 (2020)  Петухов ауданы  16 530  528 3,2 (2020)  Половинский ауданы  10 227  634 6,2 (2020) Притобол ауданы  12 711  343 2,7 (2020)  Целинный ауданы  14 244  655 4,6 (2020)  Частоозерский ауданы  5 083  264 5,2 (2020) Шатров ауданы  15 195  121 0,8 (2020)  Юргамыш ауданы  18 776  168 0,9 (2020)

 Курск облысы 
Облыс бойынша 1 115 237 тұрғынның 155-і қазақ (0,01 %) (2018)
 Қабарда-Балқар Республикасы 
Республика бойынша 865 828 тұрғынның 285-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Қалмақстан (Қалмақия) Республикасы 
Республика бойынша 275 413 тұрғынның 5 979-ы қазақ (2,04 %) (2018)
 Қарашай-Шеркес Республикасы 
Республика бойынша 466 305 тұрғынның 248-і қазақ (0,06 %) (2018)
 Ленинград облысы 
Облыс бойынша 1 813 816 тұрғынның 779-ы қазақ (0,05 %) (2018)
 Санкт-Петербург қаласы
Қала бойынша 5 351 935 тұрғынның 2 830-ы қазақ (0,06 %) (2018)
 Липецк облысы 
Облыс бойынша 1 150 201 тұрғынның 246-ы қазақ (0,02 %) (2018)
 Магадан облысы 
Облыс бойынша 144 091 тұрғынның 175-і қазақ (0,10 %) (2018)
 Марий Эл Республикасы 
Республика бойынша 682 333 тұрғынның 168-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Мордовия Республикасы 
Республика бойынша 805 056 тұрғынның 122-і қазақ (0,01 %) (2018)
 Москва облысы 
Облыс бойынша 7 503 385 тұрғынның 2 493-і қазақ (0,04 %) (2018)
 Москва қаласы
Қала бойынша 12 506 468 тұрғынның 7 997-і  қазақ (0,08 %) (2018)
 Мурманск облысы 
Облыс бойынша 753 557 тұрғынның 541-і қазақ (0,06 %) (2018)
 Ненецк автономиялық округі 
Округ бойынша 2 876 497 тұрғынның 12-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Нижний Новгород облысы 
Облыс бойынша 3 234 752 тұрғынның 501-і қазақ (0,01 %) (2018)
 Новгород облысы 
Облыс бойынша 606 476 тұрғынның 192-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Омбы облысы 
Облыс бойынша 1 960 081 тұрғынның 81 618-і қазақ (3,93 %) (2018)

+ Омбы облысыhttps://omsk.gks.ru/image/Region/VPN/Publik/2012/2012-08-14_po.htm аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Азов неміс ұлттық ауданы  22 925  1803 7,86  (2010)  Большереченский ауданы  28 486  426 1,50  (2010)  Большеуковский ауданы  8 174  8 0,10   (2010) Горьковский ауданы   20 807  672 3,23   (2010) Знаменский ауданы   12 427  10 0,08   (2010) Есілкөл ауданы   43 424  3679 8,47   (2010) Калачинский ауданы  41 753  340  0,41 (2010) Колосовский ауданы  12 803  116 0,91  (2010) Кормиловский ауданы  24 726  639 2,58 (2010) Крутинский ауданы  17 408  509 2,92 (2010) Любинский ауданы  37 735  1 044 2,77 (2010) Марьяновский ауданы  27 595  1 924 6,97 (2010) Москаленский ауданы  28 968  3 335 11,51 (2010) Муромцевский ауданы  23 795  81 0,34 (2010) Называевский ауданы  23 987  2 610 10,88 (2010) Нижнеомский ауданы  15 826  156 0,99 (2010) Нововаршавский ауданы  24 450  4078 16,68 (2010) Одесское ауданы  17 422  858 4,92 (2010) Оконешниковский ауданы  14 791  722 4,88 (2010) Омбы ауданы  94 086  2 202 2,34 (2010) Омбы қаласы  1 154 116  39 240 3,4 (2010) Павлоград ауданы  20 034  3326 16,60 (2010) Полтава ауданы  21 772  261 1,20 (2010) Русско-Полянск ауданы  19 333  2756 14,26 (2010) Саргат ауданы  20 014  340 1,70 (2010) Седельников ауданы  10 943  10 0,09 (2010) Таврическ ауданы  36 458  3 607 9,89 (2010) Тарск ауданы  46 650  46 0,10 (2010) Тевриз ауданы  15 485  31 0,20 (2010) Тюкалин ауданы  26 106  719 2,75 (2010) Черлак ауданы  30 344  1 393 4,59 (2010) Шербакул ауданы  21 342  3 610 16,92 (2010)

 Орынбор облысы 
Облыс бойынша 1 977 720 тұрғынның 125 568-і қазақ (5,76 %) (2018)
+ Орынбор облысыhttps://orenburg-gov.ru/activity/650/  аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Абдулин ауданы  10 373  10 0,1  (2010)  Адамов ауданы  26 079  9 075 34,8  (2010)  Ақбұлақ ауданы  25 606  6 247 24,4  (2010)  Александров ауданы  15 702  361 2,3  (2010)  Асекеев ауданы  21 050  442 2,4  (2010)  Беляев ауданы  17 074  4 097 24,0  (2010)  Бугуруслан ауданы  19 680  236 1,2  (2010)  Бузулук ауданы  31 071  248 0,8  (2010)  Гай ауданы  10 331  971 9,4  (2010)  Грачёв ауданы  13 495  296 2,2  (2010)  Домбаровский ауданы  15 994  6 925 43,3  (2010)  Елек ауданы  25 150  2 062 8,2  (2010)  Кваркен ауданы  18 655  2 753 14,6  (2010)  Красногвардейский ауданы  21 097  443 2,1  (2010)  Кувандык ауданы  19 545  1 348 6,9  (2010)  Курманаев ауданы  17 705  442 2,5  (2010) Матвеев ауданы  12 267  61 0,5  (2010)  Новоорс ауданы  29 428  5 856 19,9  (2010)  Новосергиев ауданы  36 322  980 2,7  (2010)  Октябр ауданы  20 018  1 981 9,9  (2010)  Орынбор ауданы  74 404  8 650 11,6  (2010)  Орынбор қаласы  548 331  10 796 2,03  (2010)  Первомай ауданы  25 626  5 996 23,4  (2010)  Переволоцк ауданы  28 345  765 2,7  (2010) Пономарёв ауданы  15 463  15 0,1  (2010)  Сакмар ауданы  29 179  1 663 5,7  (2010)  Саракташ ауданы  40 145  2 207 5,5  (2010)  Светлин ауданы  13 876  2 095 15,1  (2010)  Северный ауданы  15 012  15 0,1  (2010)  Соль-Илецк ауданы  25 424  9 050 35,6  (2010)  Сорочинск ауданы  14 192  482 3,4  (2010)  Ташлинск ауданы  25 281  1 794 7,1  (2010)  Тоцкий ауданы  32 866  492 1,5  (2010) Тюлганский ауданы  19 725  769 3,9  (2010)  Шарлыкск ауданы  18 032  90 0,5  (2010)  Ясненск ауданы  5 043  2 829 56,1  (2010) 

 Орлов облысы 
Облыс бойынша 1 977 720 тұрғынның 176-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Пенза облысы 
Облыс бойынша 1 331 655 тұрғынның 274-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Перм өлкесі 
Өлке бойынша 2 623 122 тұрғынның 802-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Приморск өлкесі 
Өлке бойынша 1 913 037 тұрғынның 1 296-ы қазақ (0,06 %) (2018)
 Псков облысы 
Облыс бойынша 636 546 тұрғынның 190-ы қазақ (0,02 %) (2018)
 Ростов облысы 
Облыс бойынша 4 220 452 тұрғынның 3 021-і қазақ (0,07 %) (2018)
+ Ростов облысыhttps://rostov.gks.ru/storage/mediabank/3.%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9+%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9+%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8.pdf аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Азов ауданы  92 568  26 0,02 (2002)  Ақсай ауданы  88 899   27 0,03 (2002)  Боков ауданы  16 111  33 0,20 (2002)  Волгодонск ауданы  30 170   53 0,17 (2002)  Дубовский ауданы  24 051   39 0,16 (2002)  Зимовниковский ауданы  38 190  393 1,02 (2002)  Милютин ауданы  17 847  103 0,57 (2002)  Морозов ауданы  46 395   380 0,81 (2002)  Неклинов ауданы  82 706  20 0,02 (2002)  Обливский ауданы  19 167  444 2,31 (2002)  Октябрь ауданы  78 983  101 0,12 (2002)  Орлов ауданы  41 768  222 0,53 (2002)  Ростов қаласы  1 068 267   304 0,02 (2002) Совет ауданы  7 449  113 1,51 (2002)  Тацинский ауданы  43 251  37 0,08 (2002)  Целинский ауданы  36 742  20 0,05 (2002) Цимлянский ауданы  35 998  27 0,07 (2002)

 Рязань облысы 
Облыс бойынша 1 121 474 тұрғынның 294-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Самара облысы 
Облыс бойынша 3 193 514 тұрғынның 14 918-і қазақ (0,46 %) (2018)
+ Самара облысыhttp://www.admbg.org/attachments/article/2773/%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9%20%D0%A1%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2_.pdf аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Алексеев ауданы  12 202  163 1,3  (2010)  Безенчук ауданы  41 521  605 1,45  (2010)  Богатов ауданы  13 900    16 0,11  (2010)  Большеглушицкий ауданы  19 991  896 4,48  (2010)  Большечерниговский ауданы  18 859  1 944 10,30   (2010)  Борский ауданы  24 249  162 0,66   (2010)  Волжский ауданы  81 135  270 0,33   (2010)  Елхов ауданы  10 000  7 0,07   (2010)  Исаклинский ауданы  13 334   17 0,12   (2010)  Камышлин ауданы  11 326  6 0,05   (2010)  Кинел ауданы  33 083   923  2,79   (2010)  Кинел-Черкасский ауданы  46 981  1 664 3,54   (2010)  Клявлин ауданы  15 935   9 0,05   (2010)  Кошкинский ауданы  24 122   13 0,05   (2010)  Красноармейский ауданы  17 954  863 4,80   (2010)  Красноярский ауданы  53 024  1 596 3,01   (2010)  Нефтегорск ауданы  34 248  652 1,90   (2010)  Пестравский ауданы  17 257  527 3,05   (2010)  Похвистневский ауданы  28 950  27 0,09   (2010)  Приволжский ауданы  23 899  187 0,78   (2010)  Сергиев ауданы  47 296  345 0,72   (2010)  Ставропол ауданы  53 639  37 0,06   (2010)  Сызран ауданы  25 707  11 0,04   (2010)  Хворостянский ауданы  16 213  790 4,87   (2010)  Челно-Вершинский ауданы  16 536  9 0,05   (2010)  Шенталинский ауданы  16 104  9 0,05   (2010) 

 Саратов облысы 
Облыс бойынша 2 462 950 тұрғынның 78 320-ы қазақ (2,94 %) (2018)
+ Саратов облысыhttps://srtv.gks.ru/storage/mediabank/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf  аудандар  жалпы халық саны  қазақтар саны  қазақтар үлесі % Александров-Гай ауданы  16 855  9077 54,1   (2010)  Аркадак ауданы  26 236   11 0,04  (2010)  Аткарск ауданы  42 174   313 0,7  (2010)  Базарнокарабулак ауданы  31 841   108 0,4  (2010)  Балаковс ауданы  220 598   1 646 0,8  (2010)  Балашов ауданы  113 352   96 0,1  (2010)  Балтай ауданы  12 282   11 0,1  (2010)  Волск ауданы  93 965   224 0,2  (2010)  Воскресенск ауданы  12 098  72 0,5  (2010)  Дергачев ауданы  21 104   4 627 22,1  (2010)  Духовницкий ауданы  12 951  89 0,7  (2010)  Екатеринов ауданы  19 798   142 0,7  (2010)  Ершов ауданы  41 609  4 004 9,7  (2010)  Ивантеев ауданы  15 186   585 3,9  (2010)  Калинин ауданы  33 302  269 0,8  (2010)  Красноармейск ауданы  48 739   848 1,8  (2010)  Краснокут ауданы  34 676   5 114 14,8  (2010)  Краснопартизан ауданы  13 008   1 170 9,0  (2010)  Лысогорский ауданы  19 948  209 1,1  (2010)  Марксовский ауданы  65 250   4 787  7,5  (2010)  Новобурасский ауданы  16 359   163 1,0  (2010)  Новоузен ауданы  32 248   8 319 26,0  (2010)  Озинск ауданы  19 147  3 394 18,0  (2010)  Перелюбский ауданы  14 747  1 554 10,6  (2010)  Петров ауданы  45 698  58 0,2  (2010)  Питерский ауданы  18 054  4 224 23,6  (2010)  Пугачев ауданы  61 738   1 877 3,1  (2010)  Ровенск ауданы  16 654  3 032 18,3  (2010)  Романов ауданы 16 226   4 0,02  (2010)  Ртищев ауданы  58 672  21 0,03  (2010)  Самойлов ауданы  21 451  20 0,1  (2010)  Саратов ауданы  48 105  611 1,3  (2010)  Советский ауданы  28 012  3 075 11,4  (2010)  Татищев ауданы  28 405   282 1,0  (2010)  Турковский ауданы  12 834  6 0,04  (2010)  Федоров ауданы  20 876   2 177 10,5  (2010)  Хвалынск ауданы  23 887  54 0,2  (2010)  Энгелс ауданы  285 019   6 236 2,3  (2010) 

 Саха Республикасы 
Республика бойынша 964 330 тұрғынның 1 525-і қазақ (0,16 %) (2018)
 Сахалин облысы 
Облыс бойынша 490 181 тұрғынның 554-і қазақ (0,10 %) (2018)
 Свердловск облысы 
Облыс бойынша 4 325 256 тұрғынның 4 403-і қазақ (0,10 %) (2018)
 Смоленск облысы 
Облыс бойынша 949 348 тұрғынның 320-ы қазақ (0,03 %) (2018)
 Солтүстік Осетия Республикасы — Алания 
Республика бойынша 701 765 тұрғынның 265-і қазақ (0,04 %) (2018)
 Ставрополь өлкесі 
Өлке бойынша 2 800 674 тұрғынның 1 779-ы қазақ (0,07 %) (2018)
 Тамбов облысы 
Облыс бойынша 1 033 552 тұрғынның 272-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Татарстан Республикасы 
Республика бойынша 3 894 284 тұрғынның 1 832-і қазақ (0,05 %) (2018)
 Твер облысы 
Облыс бойынша 1 283 873 тұрғынның 438-і қазақ (0,03 %) (2018)
 Томск облысы 
Облыс бойынша 1 078 280 тұрғынның 1 215-і қазақ (0,12 %) (2018)

 Тула облысы 
Облыс бойынша 1 491 855 тұрғынның 332-і қазақ (0,02 %) (2018)
 Түмен облысы 
Облыс бойынша 1 498 779 тұрғынның 12 977-і қазақ (0,98 %) (2018)
 Тыва Республикасы 
Республика бойынша 321 722 тұрғынның 117-і қазақ (0,04 %) (2018)
 Ульянов облысы 
Облыс бойынша 1 246 618 тұрғынның 571-і қазақ (0,04%) (2018)
 Удмурт Республикасы 
Республика бойынша 1 513 044 тұрғынның 339-ы қазақ (0,02 %) (2018)
 Хабаров өлкесі 
Өлке бойынша 1 328 302 тұрғынның 841-і қазақ (0,06%) (2018)
 Хакас Республикасы 
Республика бойынша 537 513 тұрғынның 424-і қазақ (0,08 %) (2018)
 Ханты-Мансы автономды округі
Округ бойынша 1 655 074 тұрғынның 4 258-і қазақ (0,30%) (2018)
 Шешен Республикасы 
Республика бойынша 1 436 981 тұрғынның 470-і қазақ (0,04 %) (2018)
 Челябі облысы 
Облыс бойынша 3 493 036 тұрғынның 36 219-ы қазақ (1,01%) (2018)
 Чуваш Республикасы 
Республика бойынша 1 231 117 тұрғынның 240-ы қазақ (0,02 %) (2018)
 Чукот автономды округі
Округ бойынша 49 348 тұрғынның 48-і қазақ (0,09%) (2018)
 Ямал-Ненец автономды округі
Округ бойынша 538 547 тұрғынның 1 404-і қазақ (0,28%) (2018)
 Ярославл облысы 
Облыс бойынша 1 265 684 тұрғынның 285-і қазақ (0,02%) (2018)

 Тағы қараңыз 
 Қазақстандағы орыстар

 Дереккөздер 

Санат:Ресей қазақтары
Санат:Ресей халықтары
Санат:Қазақтар