Герцог

Ежелгі германдардағы Герцог, герцогиня (нем. Herzog, фр. duc, ағылш. duke, итал. duca, лат. dux) — рулық ақсүйектер сайлаған әскери жетекші; Батыс Еуропада, ерте орта ғасырларда — тайпалық көшбасшы, ал феодалдық бытыраңқылық кезеңінде — вассальдық иерархияда корольдан кейін бірінші орын алатын үлкен аумақтық иесі.

Франк мемлекетінің құрылуымен және кеңеюімен неміс герцогтері корольдің шенеуніктеріне айналды, оларға жеке аймақтардың билеушілері - графтар бағынышты болды. Император Ұлы Карл (768-814) тайпалық алауыздықты тоқтатқысы келіп, герцогинялық билікті жойды.

Әрі қарай, Еуропаның әр түрлі елдеріндегі герцогтық биліктің тарихы әр түрлі.

Германияда, ол ешқашан біртұтас болмады, қайтадан 5 ірі территориялық формациялар пайда болды - шамамен бірдей дәуірдегі герман тайпаларының зұлмат дәуірінің басында қоныстану аумағында құрылған тайпалық герцогтықтар. Олардың басындағы тайпа герцогтары Германия королі мен Қасиетті Рим империясының императорына бағынышты болды және бір-бірінің империя тағына ие болу құқығына мезгіл-мезгіл қарсы тұрды.

Францияда мемлекет ретінде қалыптасу кезеңінде герцогтар (бастапқыда төртеуі - Аквитания, Бретон, Норман, Бургундия) француз тәжінің ірі вассалдары болды, алғашқы кезеңде корольден билігі мен байлығы жағынан да жоғары болды оған іс жүзінде номиналды бағынады. Француз корольдері кейбір жағдайларда өздерінің ең үлкен вассалдарынан қорқып, адалдықтарын негізінен корольдік және герцогиялық отбасылардың өкілдері арасындағы некеге тұру арқылы сақтады. Уақыт өте келе корольдік доменнің біртіндеп кеңеюі нәтижесінде оның аумағында көптеген графтар құруға мүмкіндік туды, олардың көпшілігінің мәртебесі Валуа әулеті кезінде герцогтықтарға көтерілді. Бұрынғы төрт «ұлы» герцогтықтың құрамына кірген көптеген уездер - Аквитания, Бретань, Нормандия, Бургундия да герцогтық дәрежеге көтерілді, өйткені олардың жерлері біртіндеп тәжге қосылды.

Санат:Титулдар
Санат:Дворяндық