Сизиф туралы аңыз (эссе)

«Сизиф туралы аңыз» () — Альбер Камю 1942 жылы басылған философиялық эссе. Бұл абсурдизм философиясындағы бағдарламалық құрал болып саналады.

1936 жылы мамырда Камю қойын дәптерінде абсурдтық туралы кітаптың алғашқы жоспарын жасайды. Дәл сол кезде оған А.Малроның романдары әсер етіп, Кьеркегор, Шестов, Ницше, Кафкаларды оқып, Достоевскийдің пьесасын қояды, Хайдеггер мен Ясперс философиясымен танысып, «Христиан метафизикасы мен неоплатонизм» дипломдық жұмысын аяқтайды.

Кітаптың бірінші бөлімі 1940 жылдың мамыр-қыркүйек айларында жазылып, 1941 жылдың ақпан айында ол өз жұмысын аяқтады. 1942 жылдың желтоқсанында оны Галимард баспасы А.Малро мен Р. Мартин дю Гардың көмегімен жарияланды. «Достоевский және өзін-өзі өлтіру» тарауы 1945 жылдың алғашқы екі басылымында қосымша ретінде ұсынылған, кейіннен негізгі мәтінге енгізілген. «Франц Кафка шығармашылығындағы үміт пен абсурд» қосымшасы алғаш рет 1943 жылы «Арбалет» журналында жарияланды, 1948 жылы үшінші шығарылымынан бастап «Сизиф туралы аңызға» қосымша ретінде ұсынылды.

 Қысқаша мазмұны 
Эссе төрт бөлімнен және қосымшадан тұрады. Шығарма 1930 жылдары Пиа негізін қалаған «Республикалық Алжир» газетінде, содан кейін «Комба» газетінде жұмыс жасаған Камюдың досы Паскаль Пияға арналған.

 Абсурд туралы пайымдау 
Камю өзінің пікірі бойынша маңызды деген философиялық сұраққа жауап беруге тырысады: «Өмір өмір сүруге тұра ма?»

 Абсурд адамы 
Абсурд адамы қалай өмір сүруі керек? Әрине, этикалық нормалар қолданылмайды, өйткені олардың барлығы өзін-өзі ақтауға негізделген. «Адалдық ережелерге мұқтаж емес» «Бәріне рұқсат етілген» ... бар мәселе азаттық пен қуаныш туралы емес, ащы мәлімдеме туралы. Ары қарай Камю абсурдтық өмірдің нақты мысалдарына көшеді. Ол сериялы еліктіруші, бейбастақ өмірмен өмір сүрген Дон Жуаннан бастайды.

Келесі мысал - эфемерлік даңқ үшін эфемерлік өмірді бейнелейтін актер.

Камюдың абсурдтық адамының үшінші мысалы - адамзат тарихына әсер ету үшін мәңгіліктің барлық уәделерін ұмытқан жаулап алушы.

 Абсурдтық шығармашылық 
Бұл тарауда Камю суретшінің абсурдтық шығармашылығын зерттейді.

 Сизиф туралы аңыз 
Сизиф құдайларға қарсы шықты. Дүниеден кетер уақыт жеткенде ол тамұқтан қашуға тырысты. Бұл үшін құдайлар оны жазалауды шешті: мәңгіге ол үлкен тасты тауға жылжытуға мәжбүр болды, ол жерден сол тас әрдайым төмен домалап түсетін, бірақ бұған қарамастан бәрін қайта бастауға тура келетін. Құдайлар әлемде ауыр және пайдасыз жұмыстан гөрі жаман нәрсе жоқ деп сенді. Камю Сизифті толық өмір сүретін, өлімді жек көретін және мағынасыз жұмыспен айналысатын абсурдтық кейіпкер деп санайды. Сизиф Камюды таудың етегіне домалап бара жатқан тасқа түсіп келгені қызықтырады. Бұл кейіпкер өзінің үмітсіз жағдайын түсінетін шынымен қайғылы сәт. Оның үміті жоқ, бірақ жек көрушіліктің көмегімен өте алатын тағдыр жоқ. Шындықты түсіну оны қабылдауға және жеңуге мүмкіндік береді. Камю Сизиф өзінің міндетінің мақсатсыздығын және тағдырдың бірегейлігін түсінген кезде, өзінің жағдайының қисынсыздығын түсінуде еркіндікке ие болады және бейбіт түрде қабылдауға жетеді деп сендіреді. Камю «бәрі жақсы» деп тұжырымдайды және, сөзсіз, «Сизифті бақытты елестету керек».

 Тағы қараңыз 
Абсурд театрі
Абсурдизм

Санат:Эсселер