Неохристиандық

Неохристиандық - 19 ғасырдың аяғы мен - 20 ғасырдың басында діни - философиялық ағым, оның көрнекті өкілдері Н. Бердяев, С. Булгаков, М. Гершензон, Д. Мережковский, Н. Минский, дін басылары мен діни қызметшілер С. Соллертинский, И. Янышев, Е. Аквилонов және басқалар болды. Қоғамдық революциялық  жолмен қайта құруды теріске шығара отырып, Неохристиандық марксизм мен атеизмге дұшпандық көзқараста болады. "Жаңа діни сана"  формасындағы христиандықтың жаңартылған вариантын ғылыми коммунизм  теориясына қарсы қоюға тырысады. Осы мақсатқа орай дәстүрлі православие (тарихи христиандық)  және оның әлеуметтік -этикалық, қоғамдық - саяси  түсініктер жүйесі сын көзбен қайта қарауға ұшырады. Буржуазияның қоғамдағы үстемдік жағдайын сақтауда буржуазияның неғұрлым пәрменді идеялық қаруы болуы үшін Неохристиандық православиені осылайша жаңартуға тырысты.  Оның өкілдері қоғамды әлеуметтік жағынан қайта құрудың, адамды адамгершілік жағынан жаңғыртудың, мәдениетті дамытудың халыққа қарсы сан алуан концепцияларын ұсынды. Олар, Лениннің сөзімен айтқанда, "діни дүниетанымды барынша батыл, барынша толық қалпына келтіруге"  тырысты. Неохристиандық мистика мен иррационализмнің, діни философия мен теологияның эклектикалық қойыртпағын ұсынды. Ол  буржуазиялық- помещиктік тәртіпті қорғай отырып, марксизммен, революциялық қозғалыспен белсенді түрде күресті. Ұлы Октябрь социалистік революциясынан кейін Неохристиандық өкілдерінің басым көпшілігі контрреволюциялық лагерь жағында қалды және эмиграцияға кетті.

 Дереккөздер 
“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
Д. Мадеев, Е. Сапуанов «Атеистің қалта сөздігі»  Алматы «Қазақстан» 1988 жыл, 288 бет