Трихотилламания синдромы

Трихотилломания синдромы - дененің әр түрлі бөліктеріндегі шашты  жұлуы. Бұл ауытқулар  балалық шақта кең тараған. АҚШ зерттеулеріне  сәйкес,  трихотилломания синдромына қыздардың 3,4% және 1,2% ұлдар ұшырайды. 1889 жылы француз дерматологі А. Аллопо зерттеп, анықтаған.

 Аурудың сипаты 

Науқастардың  тікелей шашты тартуға ықыласы  өте жоғары болады. Бұл ықылас  бірден шашты тартқаннан  кейін жоғалып, науқаста  рахат жағымды сезім пайда болады. Әдетте мұндай аурулардың шашты жұлу ережелері бар. Олар алдымен шашты саусаққа орап, сосын тартып жұлып, шашты жұтып қояды. Мұндай жағдайлар , жалғыздықтан, күнделікті  қайталанатын бір істентен жалыққанда  туындайды. Сондай-ақ, стресс немесе жүйкенің қозуынан болуы мүмкін, бірақ жиі науқастың тыныш  жағдайларында  пайда болады. Науқастар шаштың жоқ жерлерін, парик кию арқылы, кірпік жабыстыру арқылы, қасқа татуаж жасату арқылы, ұзын жеңді көйлек кию арқылы жасырады. Оқушылар мен жасөспірімдер арасындағы  трихотилломания синдромы -толыққанды психикалық бұзылу. 

 Психикалық бұзылу көріністері 

Стресс және мазасыздану, обессивті-компульсивтік бұзылуды жеңу  қабілетсіздігі. Генетикалық бейімділігі және ми нейрондық биологиялық белсенді заттардың алмасуының бұзылуы,  қолайсыз  оқиғалар мен жағдайлар  себеп болады.

 Өз-өзіне зиян жасауы 

Бұл бұзылуда , науқас әдейі эмоционалдық мәселелерді уақытша жеңілдету үшін өздерін жарақаттап, жарақат ауыруы қысқа мерзімді пациенттердің қанағаттануын қамтамасыз ететін эндорфинді  тудырады.

 Мидағы морфологиялық өзгерістер 

Кейбір науқастарда ми құрылымдарының өзгерістері анықталған, бірақ аурудың бұл өзгерістермен байланысы әлі дәлелденген жоқ. Белгілі бір геннің қатысуымен аурудың генетикалық бейімділігі  қазір белсенді зерттелуде.

 Аурудың белгілері 

Адамдар бас терісіндегі  шашты тартып жұлады. Сондай-ақ қас пен кірпіктіде жұлу, ал аяқ-қолдағы, денедегі түктерді жұлу сирек кездеседі. Шашты жою үшін, науқастар, өз саусақтарын, тырнақтарын, немесе пинцет сияқты басқа қол жетімді құралдарды пайдаланады.

 Емі 

 Гипноз 

Гипноз - жылдам нәтижелер береді және қатты жұмыс талап етпейді тиімді әдісі. Бір гипноз сеансы кезінде, терапевт науқасқа  мінез-құлық және стресске қарсы  реакция, жаңа және тиімді бағдарламалар мен  шабыттандырады. Гипноз кезінде  өз-өзіне деген сенімділік ынтасын арттырып, нәтижесінде жаман әдеттері  ұмыттырылып, көп жағдайда ол әдеттері қайталанбайды. 

 Танымдық  мінез терапиясы 

Трихотилломания синдромын  емдеу үшін ТМТ әдістері ең тиімді әдетті  қайта даярлау болып табылады. Осылайша, бір жағынан, адам мінез-құлқына  қажетсіз жағдайларды анықтау үшін және  өзін қалпына келтіру үшін үлкен талпыныс жасайды. Мысалы, шашты тартудың орнына басты сипау, науқас түрлі ыңғайсыз жағдайларда, шашты тартпай-ақ өмір сүруге үйренеді.

 Дереккөздер 
Г. Г. Шанько "Неврозы у детей" Минск 2007 г
Медициналық анықтама   Алматы 2010 жыл