Иоанниттер

Иоанниттер - өткен ғасырда 90-жылдарында Кронштадтағы Андреев соборыныңтпротоиерейі Иоан Кронштадтскийдің (И.И. Сергеевтің) жолын қуушылар қатарындағылардың бірігуімен пайда болған орыс православиелік шіркеуіндегі монархиялық бағдар ұстаған ағым. Бұл шіркеу иесінің тақуа қастерлеушілері оны ғажайып ғаламаттар жасаушы және емші етіп көрсетті, тіпті "құдайдың нақ өзі" деп жариялады. Оның "ғажайып елестері" "жаңа діни нанымның" негізі болып қаланды. Соңғысының мәні ақырзаманның  жақын қалғанын, некеден бас тартуды уағыздау болды.  Иоанниттер салт- жораларында айырмашылықтың жоқтығына қарамастан дін басыларды мойындаудан және православиелік храмдарға барудан бас тартты. Олар өздерінің үйлерінде православиелік діннің барлық  атрибуттары иконалары, крестері және басқалары бар шіркеулер құрды. Оның құрамы негізінен Россиядағы революциялық қозғалысқа қарсы белсенді үгіт жүргізген неғұрлым реакцияшыл чиновниктермен, ұсақ саудагерлермен, қолөнершілермен, монахтармен толықтырылды. Октябрь революциясынан кейін Иоанниттер Совет үкіметіне қарсы күреске жұмылды. Құрылған астыртын жүйеге сүйеніп, Иоанниттер шіркеулік - монархиялық әдебиеттерді, Романовтар отбасы мүшелерінің портреттерін таратты, колхоздарға қарсы бүлдіру жұмыстарын жүргізді, мемлекеттік шараларға қарсы іріткі әрекеттер жасады. Иоанниттер қозғалысы олардың астыртын орталықтары жойылғаннан кейін әлсіреді.

 Дереккөздер 
Д. Мадеев, Е. Сапуанов «Атеистің қалта сөздігі»  Алматы «Қазақстан» 1988 жыл, 288 бет
“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998