Шетел инвестициялары

Шетел инвестициясы — шетел капиталын тарту және оны пайдаланудың тиімділігін көтеру, мемлекеттің ұлттық мүдделері мен шетел инвесторлары мүдделерінің келісімді болуын қамтамасыз ету мақсатында алынған шетел қаржысы.

Шетел инвестициясы ұйымдастырушылықты, экономикалық және құқықтық механизмді жетілдіруді, инвестициялық қызмет үшін жалпы қолайлы жағдай мен экономиканың басым салаларын дамыту преференциялық режим құруды талап етеді. Іс жүзіндегі механизмге толықтырулар мен өзгерістер шаруашылық жағдайы мен оның икемділігін көтеруге байланысты енгізілуі тиіс. Шетел инвестицияларын тарту мен қолдану процесін тежеуші бюрократиялық процедураларды жеңілдету және шетел инвесторларының құқықтарын қорғау бойынша кепілдемені көтеру аса маңызды рөлге ие.Қазақстан экономикасына шетел капиталын тартудың негізгі формаларының бірі – сыртқы несиелер болып танылады. 

Шетел инвестициясына қатысты Қазақстан Республикасының заңнамалары
 шаруашылық серіктестіктің жарғылық қоры мен акцияларындағы өз үлесіне басшылық жасауда немесе салықтар мен басқа да міндеттемелік төлемдерді төлеу шартында, капитал, табыс немесе пайданы еркін аударуға бекітілген инвестордың құқығын шектеуге жол бермеу;
 республика территориясында инвестормен өндірілетін тауарды сату мен шикізатты жеткізуді бақылайтын мемлекеттік монополияны құруға тиым салу;
 инвестормен өндірілетін тауар немесе шикізатты өткізуде бағаны бақылау және реттеу шараларын қолдануға жол бермеу;
 либералды валюталық реттеу;
 инвесторды қорғау бойынша кедендік бақылау шаралары;
 инвестордың заңды мүдделерін, инвестиция, табыс дивиденттері мен құқықтарын қорғау;
 Қазақстан Республикасы Заңдарының негізінде инвесторларға өз мүлкіне басқарушылық танытуға жол беру.

Шетел инвестициясын тарту кезеңдері
 инвестицияларды өзара қорғау мен қолдау туралы келісім шарттар жасауға қызығушылық танытқан мемлекеттермен байланысты жалғастыру;
 “Кепілдік туралы”, “Қозғалмайтын мүлік ипотекасы туралы” заң жобаларын, шетел капиталын тарту мақсатында, кепілдемелік нысандарды қолдану механизмі бойынша ұсыныстарды қарастырып құру;
 Қазақстан Республикасы мен оның аймақтарында инвестициялық ахуал  мониторингі жүйесін қалыптастыру.

Шетел капиталын тарту үшін шаралар
 жобалық қаржыландыру және кеңес берушілік көмек көрсету орталығы. Оның мақсаты алдын - ала инвестициялық зерттеулер, жобаларға сараптама жасау, кеңес берушілік - техникалық көмек көрсетуді жүзеге асыруда қызметтің бағытын анықтау;
 шетел капиталы бар кәсіпорындарды тіркеуге алу және шетел фирмалары мен компанияларын аккредитациялау үшін тіркеу палатасын құру;
 нақты инвестициялық бағдарламалар мен жобалар, заңнамалық база, салықтық жүйе, инвестициялық саясат бойынша мәліметтер банкін құру және бұл мәліметтермен потенциалды шетел инвесторларын қамтамасыз ету мақсатында, шетел капиталы бойынша 
ақпараттық орталық құру.

Шетел инвестициясының пайдалары
 экономиканы тұрақтандыру мен динамикалық дамуы үшін қажетті қосымша инвестициялық ресурстармен қамтамасыз ету;
 ел экономикасына шетел инвесторлары сенімділігінің жоғарлауы;
 әлемдік экономикалық жүйеге қазақстандық экономиканың интеграциялау процесін күшейту, оның халықаралық еңбек бөлінісіне белсенді қатысуы.
 өндірістік және өндірістік емес тұтынуға жоғары деңгейлі дайындыққа ие өнім шығарумен толық және аяқталған технологиялық циклдарды қалыптастыру;
 салық түсімдерінің жоғарлауы;
 арта қалған және экологиялық қолайсыз аймақтарды дамытуға көмек көрсету;
 жаңа жұмыс орындарын ашу;
 мемлекеттің экспорттық потенциал тиімділігін көтеру және дамыту, оның шикізат бағыттылығын жеңу, елдің экспорттық экспансиясын күшейту және оның сыртқы нарықта ұстанатын ұстанымын тұрақтандыру;
 импорталмастырушы өндірісті дамыту;
 техника - технология, басқару және өткізу әдістері негізінде өндірістің ғылыми - техникалық деңгейін көтеру.

Шетел инвестициясы салынатын салалар
жылу - энергетикалық кешен;
 металлургиялық кешен;
 мұнайхимиялық кешен және химиялық өнеркәсіптің жеке өндірістері;
 коммуникация және байланыс;
 агроөнеркәсіптік кешен, әсіресе, өңдеуші кәсіпорындар. 

 Дереккөздер 

Санат:Инвестиция