V Мехмет

V Мехмет (; 2 қараша 1844 — 3 шілде 1918) — Османлы мемлекетінің 35-ші сұлтаны, Ислам халифатының 100-ші халифі.

Өмірбаяны
V Мехмет 1844 жылы османлы елордасы Константинопольде османлы сұлтаны I Әбділмәжит шаңырағында дүниеге келді.

XX ғасырдың басында Османлы мемлекетінің халықаралық жағдайы нашарлап, мемлекет күйреу алдында тұрған кезде Жас түріктер өздерінің қызметін жандандыра түсті. 1908 жылы шілдеде Батыс державалардың Македонияны Османлы мемлекетінен бөліп алмақ болған саясатынан кейін, сұлтан өкіметінің әлсіздігіне ызаланған түрік әскерінің бөлімдері көтеріліс жасады. Бұл жас түріктер төңкерісінің басталуы еді. Жас түріктер жағына әскердің басқа аймақтардағы бөлімдері де қосылды. Жас түріктердің қысымынан қорыққан сұлтан, 1908 жылы 2 шілдеде 1876 жылғы конституцияны қалпына келтіруге және парламентті шақыруға келіседі. Жаңа парламентте көп орынға ие болып, жеңіске жеткен және әскерге арқа сүйеген Жас түріктер, іс жүзінде, елде өз биліктерін орнатты. 1908 жылғы Жас түріктер төңкерісінің нәтижесінде Османлы мемлекетінің билік түрі абсолюттік монархиядан конституциялық монархияға ауысты. 1909 жылы Жас түріктер II Әбділхамитті тақтан тайдырды. Жаңа сұлтан болып V Мехмет сайланды.

Билеген жылдары
нобай|солға|250px|V Мехмет тұсындағы Османлы мемлекеті

Өкіметке келген Жас түріктер қиындықтарды шешудің жолын таба алмады. Конституциялық билікке көшу елдің шет аймақтарында ұлт-азаттық қозғалыстың жаңа толқынын тудырды. Ұлт-азаттық қозғалыс жетекшілерімен тіл табыса алмаған Жас түріктер, қолындағы билікті пайдаланып, күш қолдану саясатына көшеді. 1908 жылы Аустрия-Мажарстан Босния және Герцеговинаны аннексиялайды. 1911 жылы Ливиядағы османлы иеліктерін Италия басып алады. Османлы үкіметінің сәтсіздіктерін пайдаланған Жас түріктердің қарсыластары оларды үкімет билігінен кетірді. Бірақ жаңа үкімет мемлекетті сақтап қалуға дәрменсіз болып шығады. 1912 жылы бірінші Балқан соғысында Болгария, Грекия, Румыния, Сербия Османлы сұлтандығының бүкіл еуропалық иеліктерін басып алады. Тек Константинополь мен оған жақын жатқан біраз аудандар ғана қалады. Бұл үкіметтің де сәтсіздігін пайдаланғысы келген Жас түріктер 1908 жылғы көтеріліске қатысқан Әнуар бейдің басшылығымен, 1913 жылы мемлекеттік төңкеріс жасайды. Қайтадан үкімет билігіне ие болған Жас түріктер мемлекеттің күйреуін бәрі бір тоқтата алған жоқ. Сыртқы саясатта Германияны арқа тұтқан Османлы мемлекеті бірінші дүниежүзілік соғыста үштік одақ жағында болады.

Суреттері

Садрағзамдары
 № Есімі Қызмет атқарған мерзімі Уақыты 276 Ахмет Тәупік паша 27 сәуір 1909 — 5 мамыр 1909 1 ай 277 Құсайын Хильми паша 5 мамыр 1909 — 12 қаңтар 1910 8 ай 278 Ибраһим Хаққы паша 12 қаңтар 1910 — 29 қыркүйек 1911 1 жыл 8 ай 279 Мехмет Сейіт паша 4 қазан 1911 — 17 шілде 1912 9 ай 280 Ахмет Мұхтар паша 22 шілде 1912 — 29 қазан 1912 3 ай 281 Кәміл паша 29 қазан 1912 — 23 қаңтар 1913 3 ай 282 Мехмет Шеукет паша 23 қаңтар 1913 — 11 маусым 1913 6 ай 283 Сейіт Халим паша 12 маусым 1913 — 3 ақпан 1917 3 жыл 8 ай 284 Талғат паша 4 ақпан 1917 — 3 шілде 1918 1 жыл 5 ай

Санат:2 қарашада туғандар
Санат:Стамбулда туғандар
Санат:Османлы империясының сұлтандары