Қазақстан сүтқоректілері тізімі

Қазақстан сүтқоректілері тізімі — Қазақстан Республикасы аймағында табылған сүтқоректілер тізімі. 164 биологиялық түрдің 2 жойылып кету шегінде тұр, 6 -жойылып бара жатқан түрлер, 7 осал, 10 сирек кездесетін түрлер.

Қазақстанда нағыз аңдардың (ұрықжолдастылардың) 8 отрядына жататын 178 түрі белгілі.Қазақстан фаунасы сүтқоректілерінің тізімі  : Список видов млекопитающих фауны Казахстана. Источник: Книга генетического фонда фауны Казахской ССР. Ч. 1. Позвоночные животные.- Алма-Ата: Наука, 1989.- 215 с.. авторы раздела «Млекопитающие» - A. Б. Бекенов, Ю. А. Грачев, В. Н. Мазин, B. И. Шубин. Олардың 40 түрі Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген.

 Кеміргіштер жасағы ()

 Hystricognathi суботряды
Тұқымдас: Жайралар ()
Тегі: Жайра (Hystrix)
 Үнді жайрасы - Hystrix indica LR/lc
Суботряд: Sciurognathi
Тұқымдас: Тиінтәрізділер (Sciuridae)
Тұқымдас тармағы: Sciurinae
Tribe: Sciurini
Тегі: Sciurus
 Тиін - Sciurus vulgaris
Tribe: Ұшарлар ()
Тегі: Pteromys
 Кәдімгі ұшар - Pteromys volans
Тұқымдас тармағы: Xerinae
Tribe: Xerini
Тегі: Spermophilopsis
 Тараққұйрык - Spermophilopsis leptodactylus LR/lc
Tribe: Суырлар - Marmotini
Тегі: Суыр -  Marmota
 Сұр cуыр -  Marmota baibacina LR/lc
 Дала суыры - Marmota bobak LR/cd
 Мензбир суыры - Marmota menzbieri VU
 Қызыл суыр - Marmota caudata ?
Тегі: Сарышұнақтар - Spermophilus
 Қызылұрт сарышұнақ - Spermophilus erythrogenys LR/lc
 Зорман - Spermophilus fulvus LR/lc
 Балпақ - Spermophilus major LR/nt
 Кіші сарышұнақ - Spermophilus pygmaeus LR/lc
 Реликт сарышұнақ - Spermophilus relictus LR/lc
 Қызғылт жирен сарышұнақ - Spermophilus undulatus LR/lc
Тегі: Tamias
 Борша тышқан - Tamias sibiricus LR/lc
Тұқымдас: Қарақастар Gliridae
Тұқымдас тармағы: Leithiinae
Тегі: Dryomys
 Орман қарақасы - Dryomys nitedula LR/nt
Тегі: Selevinia
 Жалман - Selevinia betpakdalaensis EN
Тұқымдас: Қосаяқтар Dipodidae
Тұқымдас тармағы: Allactaginae
Тегі: Allactaga
 Кіші қосаяқ - Allactaga elater LR/lc
 Үлкен қосаяқ - Allactaga major LR/lc
 Северцов косаяғы - Allactaga severtzovi LR/lc
 Секіргіш қосаяқ - Allactaga sibirica LR/lc
 Vinogradov's jerboa - Allactaga vinogradovi LR/lc
Тегі: Pygeretmus
 Житков қосаяғы - Pygeretmus platyurus LR/lc
 Тікқұлақ қосаяқ - Pygeretmus pumilio LR/lc
 Greater fat-tailed jerboa - Pygeretmus shitkovi LR/nt
Тұқымдас тармағы: Cardiocraniinae
Тегі: "Cardiocranius"
 Бессаусақты ергежейлі қосаяқ - Cardiocranius paradoxus VU
Тегі: Үш жынысты ергежейлі қосаяқ 
 Үшсаусақты ергежейлі қосаяқ - Salpingotus crassicauda VU
 Гептнер ергежейлі қосаяғы - Salpingotus heptneri LR/nt
 Ергежейлі боз қосаяқ - Salpingotus pallidus LR/lc
Тұқымдас тармағы: Dipodinae
Тегі: Dipus
 Жүндес қосаяқ - Dipus sagitta LR/lc
Тегі: Eremodipus
 Лихтенштейн қосаяғы - Eremodipus lichtensteini LR/lc
Тегі: Paradipus
 Тарақжүндес косаяқ - Paradipus ctenodactylus LR/lc
Тегі: Stylodipus
 Тақылдағыш қосаяқ - Stylodipus telum LR/lc
Тұқымдас тармағы: Sicistinae
Тегі: Sicista
 Орман тышқаны - Sicista betulina LR/nt
 Алтай тышқаны - Sicista napaea LR/lc
 Сұр тышқан - Sicista pseudonapaea DD
 Дала тышқаны - Sicista subtilis LR/nt
 Тянь-шань тышқаны - Sicista tianschanica LR/lc
Тұқымдас: Spalacidae
Тұқымдас тармағы: Myospalacinae
Тегі: Myospalax
 Бұраубас - Myospalax myospalax LR/lc
Тұқымдас тармағы: Spalacinae
Тегі: Spalax
 Алып көртышқан - Spalax giganteus VU
Тұқымдас: Аламантәрізділер Cricetidae
Тұқымдас тармағы: Cricetinae
Тегі: Allocricetulus
 Эверсман атжалманы - Allocricetulus eversmanni LR/lc
Тегі: Cricetulus
 Ұзынқұйрық атжалман - Cricetulus longicaudatus LR/lc
 Дауыр атжалманы - Cricetulus barabensis
 Сұр атжалман - Cricetulus migratorius LR/nt
Тегі: Cricetus
 Аламан тышқаны - Cricetus cricetus LR/lc
Тегі: Phodopus
 Роборовский атжалманы - Phodopus roborovskii LR/lc
 Жоңғар атжалманы - Phodopus sungorus LR/lc
Тұқымдас тармағы: Arvicolinae
Тегі: Alticola
 Жалпақбасты тоқалтіс - Alticola strelzowi LR/lc
Тегі: Clethrionomys
 Европалық орман тоқалтісі - Clethrionomys glareolus LR/lc
 Қызыл тоқалтіс - Clethrionomys rutilus LR/lc
Тегі: Соқыртышқан Ellobius 
 Кəдімгі соқыртышқан - Ellobius talpinus LR/lc
 Шығыс соқыртышқаны - Ellobius tancrei LR/lc
Тегі: Eolagurus
 Сары алақоржын - Eolagurus luteus LR/cd
Тегі: Lagurus
 Дала алақоржыны - Lagurus lagurus LR/lc
Тегі: Microtus
 Шабындық тоқалтісі - Microtus agrestis LR/lc
 Қырғыз тоқалтісі - Microtus kirgisorum LR/lc
 Су тоқалтісі - Microtus oeconomus LC
 Табанды тоқалтіс - Microtus socialis LR/lc
Тұқымдас: Muridae 
Тұқымдас тармағы: Gerbillinae
Тегі: Құмтышқан (Meriones )
 Қызылқұйрық құмтышқан - Meriones libycus LC
 Кіші құмтышқан - Meriones meridianus LR/lc
 Жыңғыл құмтышқаны - Meriones tamariscinus LR/lc
Тегі: Rhombomys
 Үлкен құмтышқан - Rhombomys opimus LR/lc
Тұқымдас тармағы: Murinae
Тегі: Apodemus
 Apodemus uralensis LR/lc
 Орман қаптесері - Apodemus sylvaticus 
 Азия орман қаптесері - Apodemus peninsulae 
 Дала қаптеcepi - Apodemus agrarius

 Қоянтәрізділер жасағы () 

Тұқымдас: Қояндар ()
Тегі: Қоян
 Ор қоян - Lepus europaeus LC
 Құм қоян - Lepus tolai LC
 Ақ қоян - Lepus timidus 

Тұқымдас: Шақылдақтар ()
Тегі: Ochotona
 Алтай шақылдағы  - Ochotona alpina LR/lc
 Қалқанқұлақты шақылдақ - Ochotona macrotis LR/lc
 Дала шақылдағы - Ochotona pusilla VU
 Қызыл шақылдақ - Ochotona rutila LR/lc
 Моңғол шақылдағы - Ochotona pallasi

 Кірпітәрізділер жасағы ()

 Тұқымдас: Кірпітәрізділер - Erinaceidae
Тұқымдас тармағы: Кірпітәрізділер - Erinaceinae
Тегі: Еуразия кірпісі - Erinaceus
 Оңтүстік кірпісі - Erinaceus roumanicus 
Тегі: Құлақты кірпі - Hemiechinus
 Құлақты кірпі - Hemiechinus auritus 
Тегі: Paraechinus
 Қара кipпi - Paraechinus hypomelas LR/lc

 Жертесертәрізділер жасағы ()

 Тұқымдас: Жертесерлер ()
 Тұқымдас тармағы: Crocidurinae
 Тегі: Crocidura
 Crocidura gueldenstaedtii LR/lc
 Crocidura serezkyensis LR/lc
 Кішi ақтісті жертесер - Crocidura suaveolens LR/lc
Тегі: Diplomesodon
 Ала жертесер - Diplomesodon pulchellum LR/lc
Тегі: Көптісті
 Көптісті жертесер - Suncus etruscus LC
 Тұқымдас тармағы: Soricinae
Tribe: Nectogalini
Тегі: Neomys
 Су жертесері - Neomys fodiens LR/lc
Tribe: Soricini
Тегі: Қоңыр тістілер - Sorex
 Тянь-шань жертесері - Sorex asper LR/lc
 Орташа жертесер - Sorex caecutiens LR/lc
 Кіші жертесер - Sorex minutus LR/lc
Тұқымдас: Көртышқандар ()
Тұқымдас тармағы: Talpinae
Tribe: Desmanini
Тегі: Desmana
 Жұпартышқан - Desmana moschata VU
Tribe: Talpini
Тегі: Көртышқан - Talpa
 Алтай көртышқаны - Talpa altaica

 Жарқанаттар жасағы () 

Тұқымдас: Жалтыртұмсықтылар ()
Тұқымдас тармағы: Myotinae
Тегі: Myotis
 Үш құлақты жарқанат - Myotis blythii LR/lc
 Брандт жарқанаты - Myotis brandti LR/lc
 Тоған жарқанаты - Myotis dasycneme VU
 Үш түсті жарқанат - Myotis emarginatus VU
 Мұртты жарқанат - Myotis mystacinus 
 Иконников жарқанаты - Myotis ikonnikovi 
 Су жарқанаты - Myotis daubentoni 
Тұқымдас тармағы: Vespertilioninae
Тегі: Eptesicus
 Бобринский жарқанаты - Eptesicus bobrinskoi LR/lc
 Шөл жарқанаты - Eptesicus bottae LC
Тегі: Hypsugo
 Жарғақты жарқанат - Hypsugo savii LR/lc
Тегі: Nyctalus
 Greater noctule bat - Nyctalus lasiopterus LR/nt
 Түн жарқанаты - Nyctalus leisleri LR/nt
 Қызғылт жарқанат - Nyctalus noctula LR/lc
Тегі: Pipistrellus
 Жерорта теңізі жарқанаты - Pipistrellus kuhlii LC
 Ергежейлі жарқанат - Pipistrellus pipistrellus LC
 Тоғай жарқанаты - Рipistrellus nathusii 
Тегі: Вarbastella
 Азия жалпаққұлақты жарқанаты - Вarbastella leucomelas 
Тегі: Құлақты жарқанат
 Қоңырқұлақты жарқанат - Plecotus auritus 
 Сұрқұлақты жарқанат - Plecotus austriacus LR/lc
Тұқымдас: Тағатұмсықтылар ()
Тұқымдас тармағы: Rhinolophinae
Тегі: Rhinolophus
 Үлкен тағатұмсықты жарқанат - Rhinolophus ferrumequinum LR/nt
 Кіші тағатұмсықты жарқанат - Rhinolophus hipposideros LC
 Бұхар тағатұмсықты жарқанаты - Rhinolophus bocharicus 
Тұқымдас: Бульдогты жарқанаттар () 
Тегі: Rhinolophus
 Кеңқұлақты жарқанат - Тadarida teniotis Жыртқыштар жасағы () 

Суботряд: Мысықтәрізділер ()
Тұқымдас: Мысықтәрізділер ()
Тұқымдас тармағы: Felinae
Тегі: Acinonyx
 Қабылан - Acinonyx jubatus venaticus CR
Тегі: Caracal
 Қарақұлақ - Caracal caracal LC
Тегі: Мысық Felis 
 Қамыс мысығы - Felis chaus LC
 Шағыл мысығы - Felis margarita thinobia NT
 Мәлін - Felis silvestris ornata LC
 Сабаншы - Felis manul NT
Тегі: Lynx
 Сілеусін - Lynx lynx isabellinus NT
Тұымдас тармағы: Pantherinae
Тегі: Пантералар (Panthera) 
 Жолбарыс - Panthera tigris virgata EX
Тегі: Uncia
 Барыс - Uncia uncia EN
Суботряд: Иттәрізділер 
Тұқымдас: Ит тұқымдастар ()
Тегі: Vulpes
 Қарсақ - Vulpes corsac LC
 Түлкі - Vulpes vulpes LC
Тегі: Canis
 Қасқыр - Canis lupus LC
 Шиебөрі - Canis aureus 
Тегі: Cuon
 Қызыл қасқыр - Cuon alpinus hesperius EN
Тұқымдас: Аюлар ()
Тегі: Аюлар 
 Қоңыр аю - Ursus arctos LR/lc
Тұқымдас: Жанаттар ( )
Тегі: Жанаттар
 Жанат - Рrocyon lotor 
Тұқымдас: Сусарлар ()
Тегі: Күзендер (Mustela) 
 Сарғыш күзен - Mustela altaica LR/lc
 Ақкіс - Mustela erminea LR/lc
 Сасықкүзен - Mustela eversmannii LR/lc
 Еуропа қара күзені - Mustela lutreola EN
 Аққалақ - Mustela nivalis LR/lc
Тегі: Шұбар күзен
 Шұбар күзен - Vormela peregusna LR/lc
Тегі: Сусарлар - Martes 
 Тас сусары - Martes foina LR/lc
 Орман сусары - Martes martesТегі: Meles
 Борсық - Meles leucurus LR/lc
Тегі: Мellivora
 Итаю - Мellivora capensis 
Тегі: Lutra - құндыз
 Құндыз - Lutra lutra NT
Тұқымдас: Нағыз итбалықтар (Phocidae)
Тегі: Pusa
 Каспий итбалығы - Pusa caspica VU

 Тақтұяқтылар жасағы () 

Тұқымдас: Жылқылар ()
Тегі: Жылқылар ()
 Керқұлан - Equus ferus przewalskii EN
 Құлан - Equus hemionus EN
 Mongolian wild ass - Equus hemionus hemionus EN
 Түрікмен құланы - Equus hemionus kulan EN

 Жұптұяқтылар жасағы () 

Тұқымдас: Бұғылар (Cervidae)
Тұқымдас тармағы: Нағыз бұғылар (Cervinae)
Тегі: Нағыз бұғылар
 Кермарал - Cervus elaphus LR/lc
 Тоғай кермаралы (Бұхар бұғысы) - Cervus elaphus bactrianus 
Тұқымдас тармағы: Capreolinae
Тегі: Alces
 Бұлан - Alces alces LR/lc
Тегі: Capreolus
 Елік - Capreolus pygargus LR/lc
Тұқымдас: Қуысмүйізділер (Bovidae)
Тұқымдас тармағы: Bovinae
Тегі: Bos
 Жабайы өгіз - Bos primigenius EX
Тұқымдас тармағы: Бөкендер (Antilopinae)
Тегі: Газел (Gazella)
 Қарақұйрық - Gazella subgutturosa VU
Тегі: Procapra
 Жайран - Procapra gutturosa LC
Тегі: Saiga
 Ақбөкен - Saiga tatarica CR
Тұқымдас тармағы: Caprinae
Тегі: Тау текелері (Capra)
 Таутеке - Capra sibrica LR/lc
Тегі: Ovis
 Арқар - Ovis ammon VU
 Алтай арқары - Ovis ammon ammon 
 Қызылқұм арқары - Ovis ammon severtzovi 
 Қазақстан арқары - Ovis ammon collium 
 Тянь-Шань арқары - Ovis ammon karelini 
 Қаратау арқары - Ovis ammon nigrimontana 
 Азия муфлоны - Ovis orientalis (Ovis vignei)
 Үстірт арқары - Ovis orientalis arkal''

 Дереккөздер 

References


 Тағы қараңыз 
Сүтқоректілердің жіктелуі

Санат:Сүтқоректілер
Санат:Қазақстан фаунасы
Санат:Тізімдер