Шағалалар тұқымдасы

Шағалалар тұқымдасына () — 7 туыс және 46 түрі бар татреңтәріздестер отрядына жататын құстар тұқымдасы. Шағалалар тұқымдасы орташа және ірі денелі құстар, негізінде қошқыл шапашалы ақшыл реңді болып келеді. Қанаты жалпақ, қанат ұшы-үшкір, қанат алымы 160см шамасында. Тұмсығы сонша ұзын емес, ашық реңді тұмсығыны ұшы жалпақ. Аяғы күшті, алдыңғы саусақтар қалың жарғақпен байланысқан. Қазақстанда 2 туыстан 14 түр кездеседі.

Қоректері алуан түрлі. Шағалалар балықтарды, ұсақ шаян тәрізділерді, жәндіктерді, құрттарды теріп жейді. Өлекселермен де қоректенеді. Шағалалардың ірі түрлері кемірушілерді және құстарды ұстап жейді. Кейбір жерлерде көптеген зиянды жәндіктерді қырады. Шағалалардың балық шаруашылығына тигізетін зиянын көбінде асырып бағалайды. Шынында шағалалар ауру және өлген балықтармен қоректенеді. Сөйтіп олар судағы балық өлекселерін жеп, су қоймасын тазартып, пайдасын тигізеді. Шағалалардың терісін “кұс елтірісі” деген атпен қолданады. Омыртқалылар зоологиясы. Мектеп баспасы, Алматы, 1970

Ұясын әр түрлі жағдайда түрліше орналастырады: солтүстікте көбінесе теңіз жағалауларының тастарының арасына, орталық орманды ендікте — батпақтарға немесе айналасы қалың шөпті өзен жағалауларына, ал оңтүстікте — өзен, көл және теңіздердің құмды жағалауларына салады. Ұясында 2-3 жұмыртқа болады. Одан ширақ балапан шығады.Құстар.Мектеп энциклопедиясы, 2010, Ковшарь Анатолий Федорович, ISBN 978-601-282-168-0, 352 бет, Алматы: Атамұра

 Дереккөздер 

Санат:Шағалалар