Ли Сы-гуан

Ли Сы-гуан (1889 жыл, Хубэй - 1971 жыл 29 сәуір, Пекин) - қытай геологы, ҚХР-дің ғылым академиясының вице-президенті (1949). 1958 жылдан Қытай Коммунистік партиясының мүшесі. 

Хуанган уезінде (қазіргі Туаньфэн округі) пров. Хубэй. Бес жасынан әкесінің жеке мектебінде оқыды. Ол ауылда 14 жылдай өмір сүрді, содан кейін моңғол тегі Кули (库里) немесе Ку (库) өзгеріп, оқуын жалғастыруға кетті. 

Тайпин көтерілісінен кейін Сыртқы істер басқармасының (Янг'упай, қытайша: 洋务派) бастамасымен Хубэй провинциясында «жаңа ғылымды» (дәстүрлі қытай тіліне қарсы батыс ғылымы) оқытатын көптеген оқу орындары ашылды.1904 жылы өзінің тамаша оқу үлгерімінің арқасында Ли Сигуанг Жапонияға жіберілді, ол жерде Осака кеме жасау жоғары мектебінде оқыды.Осы кезеңде ол ұлтшылдық идеялар мен маньчжурға қарсы көңіл-күйдің ықпалына түсіп, 1905 жылы тамызда Токиода Сунь Ятсен басқаратын Тунменхуй одағына қосылып, оның ең жас мүшесі болды. 

1910 жылы Қытайға оралды. Вучан көтерілісінен кейін ол Хубэй әскери үкіметінің қаржы басқармасының кеңесшісі болып тағайындалды, содан кейін өнеркәсіп және сауда министрі болып сайланды. Юань Шикай билікке келіп, революциялық партиялардың мүшелері қысымға ұшырағаннан кейін Ли Сигуан қайтадан елден кетті.Ол Бирмингем университетінде оқып, 1918 жылы магистр дәрежесін алды. Англиядан келе жатқан жолда Ресейдегі Қазан төңкерісінен кейінгі жағдайды жақсырақ білу үшін Мәскеуден өтті. 

1920 жылы Ли Сигуан Пекин университетінің геология кафедрасының профессоры, содан кейін деканы болды. 

1928 жылы қаңтарда Орталық академияның Геология институтының директоры болып тағайындалды. Сол жылы Нанкинге Орталық академияның геология институтының директоры қызметіне ауыстырылды, кейін Қытай геологиялық қоғамының төрағасы болып сайланды. Ол бірнеше рет Еуропа мен АҚШ-қа барып, лекция оқыды, геотектоника бойынша ғылыми конференциялар мен зерттеулерге қатысты. 

1931 жылы Бирмингем университетінде ғылым докторы дәрежесін алды. 

1934 жылдан 1936 жылдың сәуіріне дейін Англияда сабақ берді. 
Еңбек жолы
1917 жылы Бермингем университетінің геология факультетін бітірген. Пекин университетінің профессоры (1720), геология ғылымдарының докторы (1726). 1921 жылдан ҚХР ғылым академиясының геология институтының директоры, 1952 жылдан ҚХР геология министрі, 1945 жылдан ғылыми қызметкерлердің Бүкіл дүние жүзі федерациясының вице-президенті. 1969 жылдан ҚХР мемлекеттік кеңесі жанындағы ғылым, мәдениет және ағарту істері жөніндегі бөлімінің меңгерушісі. Негізгі ғылыми еңбектері Қытайдың стратиграфиясына, тектоникасына және тектоникалық аудандастырылуына арналған. Ли Сы-гуан 1958 жылдан КСРО ғылым академиясының шетелдік мүшесі. 1958 жылы КСРО ҒА оған А.П.Карпинский атындағы алтын медаль берді. Кейбір еңбектері орыс тіліне аударылған.Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1974ж., 7 том

Дереккөздер

Санат:Ғалымдар
Санат:Қытай ғалымдары
Санат:1889 жылы туғандар
Санат:1971 жылы қайтыс болғандар