Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі

Физика саласындағы Нобель сыйлығы () — беделді марапат жыл сайын физика саласындағы жетістіктері үшін Нобель қорымен ұсынылады. Бес Нобель сыйлығының бірі.

 Тарихы 
Физика саласында Нобель сыйлығы Альфред Нобелдің Парижде, 1895 жылы 27 қарашада жазылған өсиетінде ең бірінші болып аталады:
Аталған кірістер бес тең бөлікке бөлінеді, олар төмендегідей бөлінуі тиіс: бірінші бөлігін Физика саласындағы ең маңызды жаңалық ашқан немесе өнертабыс жасағанға берілуі тиіс. 
Физика бойынша Нобель сыйлығымен 1901 жылдан бастап жыл сайын марапатталды және тек алты рет бұлай болған жоқ: тиісінше, 1916, 1931, 1934, 1940, 1941 және 1942 жылдары. 1901 жылы алғашқы лауреат Вильгельм Рентген болды. Содан бері, 191 адам 192 марапатқа ие болды.

 Үміткерлерді іріктеу 
Нобель қорының жарғысына сәйкес, кандидаттарды ұсынуы мүмкін тұлғалар төмендегідей :
 Корольдік Швед ғылым академиясының мүшелері;
 физика саласындағы А. Нобель еске алу сыйлығының комитетінің мүшелері ;
 физика саласы бойынша Нобельді еске алу сыйлығының лауреаттары;
 Швеция, Дания, Финляндия, Исландия және Норвегия жоғары оқу орындары мен колледждердің тиісті пәндер профессорлары болып тұрақты жұмыс істейтіндер;
 Ғылым академиясы арқылы таңдалған кем дегенде алты жоғары оқу орны немесе орындарында тиісті кафедралардың басшылары;
 Академия ұсыныстары қабылдануға тұрарлық деп есептейтiн басқа ғалымдар.
5 және 6-тармақтарында аталған оқытушылар мен ғалымдардың таңдауға қатысты шешімдер, қыркүйек айының соңына дейін жыл сайын қабылданады.

 Лауреаттар тізімі 
1900-шы1910-шы1920-шы1930-шы1940-шы1950-ші1960-ші1970-ші1980-ші1990-шы2000-шы2010-шы2020-шы
 1900-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1901 90px|Вильгельм Конрад Рентген  Вильгельм Конрад Рентген
(1845—1923) Оның ғылымға, кейіннен оның құрметіне аталған, тамаша сәулелерді ашу арқылы көрсеткен айрықша қызметтерін тану белгісі ретінде 1902 90px|Хендрик Антон Лоренц  Хендрик Антон Лоренц
(1853—1928) Олардың магнетизмнің сәуле әсері туралы өз зерттеулері арқылы ғылымға тигізген ерекше қызметтерін тану ретінде (Зееман эффектісін қараңыз) 90px|Питер Зееман  Питер Зееман
(1865—1943) 1903 90px|Антуан Анри Беккерель  Антуан Анри Беккерель(сыйлықтың -і)
(1852—1908) Олардың риясыз радиоактивтілік туралы өз зерттеулері арқылы ғылымға тигізген ерекше қызметтерін тану ретінде 90px|Пьер Кюри  Пьер Кюри(1859—1906)(сыйлықтың -і) Профессор Анри Беккерельмен бірге бірлескен сәулелену құбылыстарына зерттеулері арқылы ғылымға әсер еткен олардың ерекше қызметтерін тану ретінде 90px|Мария Кюри  Мария Кюри (1867—1934)(сыйлықтың -і) 1904 90px|Джон Уильям Стретт  Джон Уильям Стретт
(1842—1919) Тығыздығы ең көп таралған газдардың зерттеу және осы тергеу барысында аргонды ашқаны үшін 1905 90px|Филипп Ленард  Филипп Эдуард Антон фон Ленард
(1862—1947) Катодты сәулелер жөніндегі жүргізген ғылыми-зерттеу жұмыстары үшін  1906 90px|Джозеф Джон Томсон  Джозеф Джон Томсон
(1856—1940) Газдардың электр өткізгіштігіне арналған теориялық және эксперименттік зерттеулерін тану ретінде 1907 90px|Альберт Абрахам Майкельсон  Альберт Абрахам Майкельсон
(1852—1931) Дәл оптикалық аспаптарды құру және олардың көмегімен жүзеге асырылатын спектроскопиялық және метрологиялық зерттеулері үшін (Майкельсон тәжірибесі)
  1908 90px|Габриэль Липпман  Габриэль Липпман
(1845—1921) Интерференция құбылыстарының негізінде фотографиялық түсті молайту әдісін құрғаны үшін 1909 90px|Гульельмо Маркони  Гульельмо Маркони
(1874—1937) Сымсыз телеграфты дамытуға қосқан үлестерін тану ретінде 90px|Карл Фердинанд Браун  Карл Фердинанд Браун
(1850—1918)

 1910-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1910 90px|Ян Дидерик Ван-Дер-Ваальс  Ян Дидерик Ван-Дер-Ваальс Газдар және сұйықтардың күй теңдеуі арналған жұмысы үшін 1911 90px|Вильгельм Вин  Вильгельм Вин Жылулық сәуле реттейтін заңдарға қатысты жаңалықтары үшін (Виннің ығыстыру заңын қараңыз)

   1912 90px|Нильс Густав Дален  Нильс Густав Дален Маяктағы буялар және жарық көздері үшін газ аккумуляторларымен бірге пайдаланылады автоматты реттегіштердегі өнертабысы үшін 1913 90px|Хейке Камерлинг-Оннес  Хейке Камерлинг-Оннес Төмен температурадағы заттардың қасиеттерін, атап айтқанда, нәтижесінде сұйық гелий алуға мүмкіндік берген  зерттеулері үшін 1914 90px|Макс фон Лауэ  Макс фон Лауэ (1915 ж. берілді) Кристаллдардағы рентген сәлелерінің дифракциясын ашқаны үшін 1915 90px|Уильям Генри Брэгг  Уильям Генри Брэгг Кристалдық құрылымдарды рентген сәулелері арқылы зерттеу еңбегі үшін 90px|Уильям Лоренс Брэгг  Уильям Лоренс Брэгг 1916 Сыйлық берілмеді Қолма-қол ақша қаражаттар арнайы қор бөліміне енгізілген 1917 90px|Чарлз Гловер Баркла  Чарлз Гловер Баркла Элементтерге тән рентгендік сәулені ашқаны үшін 1918 90px|Макс Планк  Макс Карл Эрнст Людвиг Планк Оның кванттық энергияны ашу арқылы физиканы дамытуға сіңірген еңбегін тану ретінде 1919 90px|Йоханнес Штарк  Йоханнес Штарк Канал сәулелерінің Допплер әсерін және электр өрісіндегі спектрлік сызықтардың бөлшектелуін ашқаны үшін (Старк әсерін қараңыз)

 1920-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1920 90px|Шарль Эдуард Гийом  Шарль Эдуард Гийом Оның дәлдіктегі өлшеу арқылы никель және болат қорытпалардағы ауытқушылықтарды ашып, физикаға көрсеткен қызметтерін тану ретінде 1921 90px|Альберт Эйнштейн   Альберт Эйнштейн Теориялық физика алдындағы қызметі үшін және әсіресе, фотоэлектрлік құбылыстарды ашқаны үшін 1922 90px|Нильс Бор  Нильс Бор Атомдар құрылымы мен олардан шығатын сәулеленуді зерттеген еңбегі үшін 1923 90px|Роберт Эндрюс Милликен  Роберт Эндрюс Милликен Қарапайым электр зарядын және фотоэлектрлік эффектілерді анықтаудағы жұмысы үшін 1924 90px|Манне Сигбан  Манне Сигбан Рентгендік спектроскопия саласындағы ашулары және барлаулары үшін 1925 90px|Джеймс Франк  Джеймс Франк Атомы бар электрондардың соқтығысу заңдарын ашқаны үшін 90px|Густав Герц  Густав Людвиг Герц (1926 ж. берілді) 1926 118x118 нүкте  Жан Батист Перрен Материяның дискретті құрылымын зерттегені үшін, әсіресе седиментациялық тепе-теңдігін ашқаны үшін  1927 90px|Артур Холли Комптон  Артур Холли Комптон Өзінің атымен аталатын эффектіні ашқаны үшін 90px|Чарлз Томсон Риз Вильсон  Чарлз Томсон Риз Вильсон Бу конденсациясы арқылы электрмен зарядталған бөлшектердің траекториясын көрнекі анықтау әдісі үшін 1928 90px|Оуэн Уилланс Ричардсон  Оуэн Уилланс Ричардсон (1929 ж. берілді) Термиондық құбылыстарға арналған жұмыстары, әсіресе, өзінің атымен аталатын заңды ашқаны үшін 1929 90px|Луи де Бройль  Луи де Бройль Электрондардың толқындық табиғатын ашқаны үшін (Корпускулярлық-толқындық дуализм қараңыз)



 1930-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1930 90px|Чандрасекара Раман  Чандрасекхара Венката Раман Оның құрметіне аталған әсерді ашқаны үшін және шашырау туралы жұмысы үшін 1931 Сыйлық берілмеді Қолма-қол қаражаттар арнайы қор бөліміне енгізілген. 1932 90px|Вернер Карл Гейзенберг  Вернер Карл Гейзенберг Оны басқалардың арасында қолдану, сутегінің аллотропиялық пішіндерінің ашылуына алып келген кванттық механиканы ашқаны үшін 1933 90px|Эрвин Шредингер  Эрвин Шредингер Атом теориясының жаңа өнімді формаларын ашқаны үшін 90px|Поль Дирак  Поль Дирак 1934 Сыйлық берілмеді Қолма-қол ақша қаражаттар арнайы қор бөліміне (2/3) және Нобель қорына (1/3) енгізілген 1935112x112 нүкте|Поль Дирак  Джеймс Чедвик Нейтронды ашқаны үшін 1936 90px|Виктор Франц Гесс  Виктор Франц Гесс Ғарыштық сәулелерді ашқаны үшін149x149 нүкте|Виктор Франц Гесс  Карл Дейвид Андерсон Позитронды ашқаны үшін 1937 90px|Клинтон Джозеф Дэвиссон  Клинтон Джозеф Дэвиссон Кристаллдардағы электрондардың дифракциясын ашқаны үшін (Корпускулалық-толқындық дуализмді қараңыз) 90px|Джордж Паджет Томсон  Джордж Паджет Томсон 1938 90px|Энрико Ферми  Энрико Ферми Нейтрондарды сәулелендіру кезінде жаңа радиоактивті элементтердің бар екендігі дәлелдешені үшін және осымен байланысты баяу нейтрондар туындататын ядролық реакцияларды ашқаны үшін 1939 90px|Эрнест Орландо Лоуренс  Эрнест Орландо Лоуренс Циклотронды ойлап тапқаны үшін және оны жетілдіргені үшін және пайдалану арқылы, әсіресе жасанды радиоактивті элементтерге қатысты жеткен нәтижелері үшін

 1940-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1940 Сыйлық берілмеді Қолма-қол ақша қаражаттар арнайы қор бөліміне (2/3) және Нобель қорына (1/3) енгізілген 1941 1942 1943 90px|Отто Штерн  Отто Штерн Молекулярлық шоқтық әдісін дамытуға қосқан үлесі үшін және протондардың магниттік моментін ашқаны үшін 1944 90px|Исидор Айзек Раби  Исидор Айзек Раби Атомдық ядролардың магниттік қасиеттерін өлшеу кезінде резонантық әдісі үшін 1945 90px|Вольфганг Паули  Вольфганг Паули Оның атындағы, тыйым салу қағидатын ашқаны үшін 1946 90px|Перси Уильямс Бриджмен  Перси Уильямс Бриджмен Өте жоғары қысым жасауға мүмкіндік беретін аппаратты ойлап тапқаны үшін және жоғары қысымға байланысты физикада жасалған жаңалықтары үшін 1947 90px|Эдуард Виктор Эплтон  Эдуард Виктор Эплтон Атмосфераның жоғары қабаттар физикасын зерттегені, әсіресе Эплтон деп аталатын қабатты ашқаны үшін 1948 90px|Патрик Мейнард Стюарт Блэкетт  Патрик Мейнард Стюарт Блэкетт Вильсон камералық әдісін жақсартуға, сондай-ақ ядролық физика және ғарыштық сәулелену физика байланысты жасалған ашулары үшін 1949 90px|Хидэки Юкава  Хидэки Юкава Ядролық күштер бойынша теориялық жұмыстарының негізінде мезондардың бар екендігіне болжам жасағаны үшін (Юкавы әлеуетін қараңыз)



 1950-ші 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1950 90px|Сесил Фрэнк Пауэлл  Сесил Фрэнк Пауэлл Ядролық процестерді мен ашылуы зерттеудің фотографиялық әдісін дамытқаны үшін және бұл әдістің көмегімен жүзеге асырылатын мезондарды ашқаны үшін 1951 90px|Джон Дуглас Кокрофт  Джон Дуглас Кокрофт Ядроларды жасанды үдетілген атом бөлшектермен айналдыру бойынша ғылыми-зерттеу жұмысы үшін 90px|Эрнест Уолтон  Эрнест Томас Синтон Уолтон 1952 90px|Феликс Блох  Феликс Блох Қуатты ядролық магниттік өлшеудің жаңа әдістерін дамытқаны үшін мен осымен байланысты ашылулар үшін 90px|Эдвард Миллс Перселл  Эдуард Миллс Парселл 1953 90px|Фриц Цернике  Фриц Цернике Фазалық контраст әдісін негізін қалағаны үшін, әсіресе [[Фазалық контрасттық микроскоп[фазалық контрасттық микроскоп]]ты ойлап тапқаны үшін 1954 90px|Макс Борн  Макс Борн Ықтималдық амплитудасы, әсіресе кванттық механикадағы іргелі зерттеулер үшін 90px|Вальтер Боте  Вальтер Боте Ғарыштық сәулелерді анықтаудағы кездейсоқтық әдісі және байланысты ашылулар үшін 1955 90px|Уиллис Юджин Лэмб  Уиллис Юджин Лэмб Сутегі спектрінің жұқа құрылымына байланысты ашылулар үшін (Қар. Лэмбов ауысуы)
   90px|Поликарп Куш  Поликарп Куш Электронның магнит моментін дәл анықтағаны үшін 1956 90px|Уильям Брэдфорд Шокли  Уильям Брэдфорд Шокли Жартылай өткізгіштерді зерттегені және транзисторлық әсердің ашылуы үшін 90px|Джон Бардин  Джон Бардин 90px|Уолтер Хаузер Браттейн  Уолтер Хаузер Браттейн 1957 90px|Янг Чжэньнин   Янг Чжэньнин Бөлшектер физикасында маңызды ашылуларға әкелген паритет заңдарын терең зерделегені үшін 90px|Ли Чжэндао   Ли Чжэндао 1958 90px|Павел Алексеевич Черенков  Павел Алексеевич Черенков Вавилов — Черенков әсерін ашқаны және жарықтандырғаны үшін  90px|Илья Михайлович Франк  Илья Михайлович Франк 90px|Игорь Евгеньевич Тамм  Игорь Евгеньевич Тамм 1959 90px|Эмилио Джино Сегре  Эмилио Джино Сегре Антипротонды ашқаны үшін 90px|Оуэн Чемберлен  Оуэн Чемберлен

 1960-ші 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1960border|frameless|106x106px  Дональд Артур Глазер Көпіршікті камераны ойлап тапқаны үшін 1961 90px|Роберт Хофштадтер  Роберт Хофштадтер Атом ядроларындағы электрондардың шашырауына арналған іргелі зерттеулері және онымен байланысты, нуклондардың құрылымына қатысты жаңалықтары үшін 90px|Рудольф Мессбауэр  Рудольф Людвиг Мессбауэр Гамма сәулеленудің резонанстық жұтылуын зерттегені үшін және осыған байланысты ашылулары, өз атымен аталатын эффектіні тапқаны үшін

  1962 90px|Лев Давидович Ландау  Лев Ландау Конденсацияланған күйлер бойынша инновациялық теориясы үшін, әсіресе сұйық гелий бойынша 1963 90px|Юджин Вигнер  Юджин Вигнер (сыйлықтың -і) Атом ядросының теориясына және элементар бөлшектер қосқан үлесі үшін, әсіресе симметрияның іргелі қағидаттарын ашқаны және қолданғаны үшін   90px|Мария Гепперт-Майер  Мария Гепперт-Майер (сыйлықтың -і) Ядро қабығы құрылымының теориясына қатысты ашылулары үшін 90px|Ханс Йенсен  Ханс Йенсен (сыйлықтың -і) 1964 90px|Чарлз Хард Таунс  Чарлз Хард Таунс (сыйлықтың -і) Лазер-мазерлік принципінде генераторлар мен күшейткіштердің құрылуына алып келген кванттық электроникадағы іргелі жұмыстары үшін 90px|Николай Геннадиевич Басов  Николай Басов (сыйлықтың -і) 90px|Александр Михайлович Прохоров  Александр Прохоров (сыйлықтың -і) 1965 90px|Синъитиро Томонага  Синъитиро Томонага Бөлшектер физикасындағы терең салдарға ие болған кванттық электродинамикадағы іргелі жұмыстары үшін 90px|Джулиан Швингер  Джулиан Швингер 90px|Ричард Филлипс Фейнман  Ричард Фейнман 1966 90px|Альфред Кастлер  Альфред Кастлер Атомдардағы Герц резонанстарының оптикалық зерттеу әдістерін ашқаны және дамытқаны үшін 1967 90px|Ханс Альбрехт Бете  Ханс Альбрехт Бете Ядролық реакциялар теориясына қосқан үлесі үшін, әсіресе жұлдыздардың энергия көздері туралы жаңалықтары үшін 1968 90px|Луис Уолтер Альварес  Луис Альварес Элементар бөлшектер физикасына қосқан шешуші үлесі үшін, жекелей алғанда резонанстардың үлкен санының, сутегі көпіршік камерасы және деректерді өңдеудің дамытылған әдіснамасын қолдану арқылы мүмкін болған, ашылуы үшін 1969 90px|Мюррей Гелл-Манн  Марри Гелл-Ман Элементар бөлшектердің өзара жіктелуі және олардың әрекеттесуіне қатысты ашылулары үшін (Сегіздік жолы (физика) қараңыз)

 1970-ші 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары  1970 90px|Ханнес Альфвен  Ханнес Альфвен Магниттік гидродинамикадағы Іргелі жұмыстары мен ашылулары үшін, және олардың плазма физикасының әр түрлі салаларындағы жемісті үлесі үшін 90px  Луи Эжен Феликс Неель Антиферромагнетизм және Ферромагнетизм қатысты іргелі еңбектері және соңына [|Қатты дене физикасы|қатты дене физикасы]] саласында маңызды қосымшалар алып келгені үшін 1971 119x119 нүкте  Денеш Габор Голографиялық әдісті ойлап тапқаны және жетілдіргені үшін 1972 90px|Джон Бардин  Джон Бардин Әдетте БКШ теориясы деп аталатын асқын өткішгіштік теориясын құрғаны үшін 90px  Леон Нил Купер 90px|Джон Роберт Шриффер  Джон Роберт Шриффер 1973 90px|Брайан Дэвид Джозефсон  Брайан Дэвид Джозефсон (сыйлықтың -і) Тоннель кедергі арқылы өтетін асқын өткізгіштердің қасиеттерін теориялық болжағаны үшін, Атап айтқанда Әдетте Джозефсон әсері деп аталатын құбылыстарды 90px|Лео Эсаки  Лео Эсаки (сыйлықтың -і) Тиісінше эксперимент барысында жартылай өткізгіштер мен асқын өткізгіштердегі туннелдік құбылыстарды ашқаны үшін 90px|Айвор Джайевер  Айвор Джайевер (сыйлықтың -і) 1974 90px  Мартин Райл Ғылыми бақылаулар мен өнертабыстарының нәтижелері үшін, атап айтқанда, апертуралы синтез әдісі үшін 90px  Энтони ХьюишПульсарларды ашудағы оның шешуші рөлі үшін 1975 90px|Оге Нильс Бор  Оге Нильс Бор Атом ядросындағы жеке бөлшектердің ұжымдық қозғалысы мен жеке қозғалысының арасындағы өзара байланысты ашқаны және бұл қарым-қатынас негізінде атом ядросы теориясының дамытқаны үшін 90px|Бен Рой Моттельсон  Бен Рой Моттельсон 119x119 нүкте|Бен Рой Моттельсон  Лео Джеймс Рейнуотер 1976 90px|Бертон Рихтер  Бертон Рихтер Жаңа типті ауыр элементар бөлшектердің ашылуына қосқан іргелі үлесі үшін (J/ψ-мезонды қараңыз) 90px|Сэмюэл Тинг  Сэмюэл Тинг 1977 90px|Филип Уоррен Андерсон  Филип Уоррен Андерсон Магниттік және реттелмеген жүйелердің электрондық құрылымын іргелі теориялық зерттеулері үшін 90px|Невилл Франсис Мотт  Невилл Франсис Мотт 90px  Джон Ван Флек 1978 90px|Петр Леонидович Капица  Пётр Капица (сыйлықтың -і) Төмен температуралар физикасы саласындағы іргелі өнертабысы және жаңалықтары үшін 90px|Арно Аллан Пензиас  Арно Аллан Пензиас (сыйлықтың -і) Реликті сәулеленуді ашқаны үшін 113x113 нүкте|Петр Леонидович Капица  Роберт Вудро Вильсон (сыйлықтың -і) 1979 90px|Шелдон Ли Глэшоу  Шелдон Ли Глэшоу Элементар бөлшектер арасындағы бірыңғай әлсіз және электромагниттік өзара әрекеттесу теориясына қосқан үлесі үшін, оның ішінде бейтарап әлсіз токтарды болжағаны үшін 90px  Әбдус Салам 90px|Стивен Вайнберг  Стивен Вайнберг

 1980-ші 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1980 90px|Джеймс Кронин  Джеймс Уотсон Кронин Бейтарап K-мезондардің ыдырауындағы симметрияның негізгі принциптерінің бұзушылықтарын ашқаны үшін (CP-симметриясының бұзылуы қараңыз)

   126x126 нүкте|Джеймс Кронин  Вал Логсден Фитч 1981 90px|Николас Бломберген  Николас Бломберген (сыйлықтың -і) Лазерлік спектроскопияның дамуына үлес қосқаны үшін 90px|Артур Шавлов  Артур Леонард Шавлов (сыйлықтың -і) 90px  Кай Сигбан (сыйлықтың -і) Жоғары айқын электрондық спектроскопия дамытуға қосқан үлесі үшін 1982 90px  Кеннет Вильсон Фазалық ауысуларға байланысты сыни құбылыстар теориясы үшін 1983 90px  Субраманьян Чандрасекар Жұлдызды эволюция және құрылымдағы маңызды рөл атқаратын физикалық процестерге жасаған теориялық зерттеулері үшін (Чандрасекара шегін қараңыз) 90px  Уильям Альфред Фаулер Әлемдік химиялық элементтердің қалыптасуы үшін маңызы бар ядролық реакцияларды теориялық және эксперименттік зерттегені үшін 1984 90px|Карло Руббиа  Карло Руббиа W- және Z-өрістерінің кванттары - әлсіз өзара әрекеттесуінің ашылуына әкелген ірі жобада шешуші үлес қосқаны үшін   Симон ван дер Мер 1985 90px|Клаус фон Клитцинг  Клаус фон Клитцинг Кванттық Холл әсерін ашқаны үшін

   1986 90px  Эрнст Руска (сыйлықтың -і) Электрондық оптика бойынша Іргелі еңбегі үшін және бірінші электрондық микроскопты жасағаны үшін 90px|Герд Бинниг  Герд Бинниг (сыйлықтың -і) Сканерленген туннельдік микроскопты ойлап тапқаны үшін 90px|Генрих Рорер  Генрих Рорер (сыйлықтың -і) 1987 90px|Георг Беднорц  Георг Беднорц Керамикалық материалдардағы асқын өткізгіштік ашу арқылы физикада маңызды серпінді ашылуы жасағаны үшін 90px|Карл Мюллер  Карл Мюллер 1988 90px|Леон Ледерман  Леон Ледерман Нейтриндық сәуле әдісін ашқаны үшін және мюонды нейтрино әдісін ашу арқылы лептондардың дублетті құрылымын дәлелдегені үшін 90px  Мелвин Шварц 90px|Джек Стейнбергер  Джек Стейнбергер 1989 90px|Норман Рамзей (слева)  Норман Рамзей (сыйлықтың -і) Бөлінген тербелмелі өрістер әдісін дамытқаны үшін және оны сутегі мазерінде және басқа да атомдық сағаттардан пайдалануғаны үшін 90px  Ханс Демельт (сыйлықтың -і) Бірыңғай иондарды сақтау әдісін дамытқаны үшін 90px  Вольфганг Пауль (сыйлықтың -і)

 1990-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 1990 90px  Джером Фридман Бөлшектер физикасыдағы кварктік дамыту моделін үшін маңызы зор болған протондар мен байланыстырылған нейтрондардың электрондардың терең икемсіз шашырауындағы жаңашыл зерттеулері үшін 90px|Генри Кендалл  Генри Кендалл 90px  Ричард Тейлор 1991 90px|Пьер Жиль де Жен  Пьер Жиль де Жен Қарапайым жүйелердегі құбылыстарды зерттеу үшін әзірленген әдістері, мысалы, сұйық кристаллдар мен полимерлер сияқты материяның неғұрлым күрделі нысандарында қорытылуы мүмкін екенін тапқаны үшін 1992 90px|Жорж Шарпак  Жорж Шарпак Детекторларды ойлап тапқаны және жетілдіргені, атап айтқанда, тізбекті пропорционалды камералар үшін 1993 114x114 нүкте  Рассел Халс Гравитацияны зерделеуде жаңа мүмкіндіктер берген пульсарлардың жаңа типін ашқаны үшін 90px  Джозеф Тейлор кіш. 1994 90px|Бертрам Брокхауз  Бертрам Брокхауз Нейтронды спектроскопияны құрғаны үшін 90px  Клиффорд Шалл Нейтронды дифракция әдісін құрғаны үшін 1995 90px|Мартин Перл  Мартин Перл Тау-лептонды ашқаны үшін 90px|Фредерик Райнес  Фредерик Райнес Тәжірибе кезінде нейтрино ашқаны үшін 1996 90px  Дэвид Ли Гелий-3-тің асқын ағынын ашқаны үшін 90px|Дуглас Ошеров  Дуглас Ошеров 90px|Роберт Ричардсон  Роберт Ричардсон 1997 90px|Стивен Чу  Стивен Чу Лазерлік жарық арқылы атомдарды салқындату және тұзақтау әдісін құрғаны үшін
  90px|Клод Коэн-Таннуджи  Клод Коэн-Таннуджи 90px|Уильям Филлипс  Уильям Филлипс 1998 90px|Роберт Лафлин  Роберт Лафлин Бөлшек электр заряды бар қозушы қозғалған кванттық сұйықтың жаңа пішінін ашқаны үшін (Холлдың кванттық тиімділігін қараңыз)

   90px|Хорст Штермер  Хорст Штермер 90px  Дэниел Цуи 1999 90px|Герард ’т Хоофт  Герард’т Хоофт Электрлік әлсіз өзара әрекеттесудің кванттық құрылымын түсіндіргені үшін 90px|Мартинус Велтман  Мартинус Велтман

 2000-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары 2000 90px|Жорес Иванович Алферов  Жорес Алферов(сыйлықтың -і) Жоғары жиілікті тізбектерде және оптоэлектроникада пайдаланылатын жартылай өткізгіш гетероқұрылымдарды дамытқаны үшін 90px  Герберт Кремер (сыйлықтың -і) 90px  Джек Килби (сыйлықтың -і) Интегралдық схема өнертабысына қатысқаны үшін 2001 90px|Эрик Корнелл  Эрик Корнелл Сілтілік металдардың сұйылту газдарындағы Бозе-Эйнштейн конденсациясына қол жеткізкені мен конденсаттардың қасиеттеріне жасаған қарапайым іргелі зерттеулері үшін 90px|Вольфганг Кеттерле  Вольфганг Кеттерле90px  Карл Виман 2002 90px|Раймонд Дэвис мл.  Раймонд Дэвис кіші (сыйлықтың -і) Астрофизикаға жасаған жаңашыл үлесі үшін, атап айтқанда, ғарыштық нейтриноларды анықтағаны үшін 90px  Масатоси Косиба (сыйлықтың -і) 90px|Риккардо Джаккони  Риккардо Джаккони (сыйлықтың -і) Ғарыштық рентген сәулелерінің көздерінің ашылуына әкелген астрофизика саласындағы зерттеулері үшін 2003 90px|Алексей Алексеевич Абрикосов   Алексей Абрикосов Сұйықтардың өткішгіштігі және сұйықтықтардың артық ағыны теориясына қосқан жаңашыл үлесі үшін 90px|Виталий Лазаревич Гинзбург  Виталий Гинзбург 90px   Энтони Леггетт 2004 90px|Дэвид Гросс  Дэвид Гросс Күшті өзара іс-қимыл теориясындағы асимптотикалық бостандықты ашқаны үшін 90px  Дэвид Политцер 90px|Фрэнк Вилчек  Фрэнк Вильчек 2005 90px|Рой Глаубер  Рой Глаубер (сыйлықтың -і) Оптикалық когеренттіліктің кванттық теориясына қосқан үлесі үшін 90px|Джон Холл  Джон Холл (сыйлықтың -і) Лазерлік дәл спектроскопияны, соның ішінде оптикалық стандарттар жиілігіндегі (оптикалық тарақтар) жарық жылжуын дәл есептеу техникасын дамытуға қосқан үлесі үшін 90px|Теодор Хенш  Теодор Хенш (сыйлықтың -і) 2006 90px|Джон Мазер  Джон Мазер Спектрдің қараденелік пішінін және ғарыштық микротолқынды фондық сәулелену анизотропиясын ашқаннан үшін  90px|Джордж Смут  Джордж Смут 2007 90px|Альбер Ферт  Альбер Ферт Алып магнит кедергісінің әсерін ашқаны үшін 90px|Петер Грюнберг  Петер Грюнберг 2008 90px|еитиро Намбу   Еитиро Намбу (сыйлықтың -і) Субатомдық физикадағы симметрияның риясыз бұзылу механизмін ашқаны үшін 90px|Макото Кобаяси  Макото Кобаяси (сыйлықтың -і) Табиғатта кварктердің кем дегенде үш буыны болатынын болжауға мүмкіндік берген бұзылу симметриясының көзін ашқаны үшін 90px|Тосихидэ Маскава  Тосихидэ Маскава (сыйлықтың -і) 2009 90px|Чарльз Куэн Као   Чарльз Куэн Као (сыйлықтың -і) Оптикалық байланыс қажеттіліктері үшін талшықтардағы жарықтың берілуі туралы революциялық жетістіктері үшін 90px|Уиллард Бойл  Уиллард Бойл (сыйлықтың -і) Суретті тіркеу үшін жартылай өткізгіш тізбегі - CCD сенсорды ашқаны 90px|Джордж Смит  Джордж Смит (сыйлықтың -і)

 2010-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары2010 90px|Андрей Гейм   Андрей Гейм Екі өлшемді материал графенді зерттеудегі жаңашыл тәжірибелері үшін Нобелевская премия по физике присуждена выходцам из России за создание графена — «Российская газета», 5 қазан 2010 90px|Константин Новоселов  Константин Новоселов2011 90px|Сол Перлмуттер  Сол Перлмуттер (сыйлықтың -і) Жоғарғы жаңа жұлдыздарды алыс бақылау арқылы ғалам жедел кеңейюін ашқаны үшін 90px|Брайан Шмидт   Брайан Шмидт (сыйлықтың -і) 90px|Адам Рисс  Адам Рисс (сыйлықтың -і)2012 90px|Серж Арош  Серж Арош Жеке кванттық жүйелерді өлшеуге мүмкін берген және кванттық жүйелерді басқаруды дамытқан серпінді технологиялары үшін 90px|Дэвид Вайнленд  Дэвид Вайнленд2013 90px|Франсуа Энглер  Франсуа Энглер Бізге элементар бөлшектердің массасының шығу тегін түсінуге көмектесетін, CERN-дегі Үлкен адрондық коллайдердегі ATLAS және CMS эксперименттерінде Хиггс бозонының жақында ашылуы растаған механизмді теориялық ашқаны үшін 90px|Питер Хиггс  Питер Хиггс201490px  Исаму Акасаки Жарқын және энерготиімді ақ жарық көздерін пайда болуына алып келген тиімді көк жарық диодын ойлап тапқан өнертабысы үшін90px  Хироси Амано90px   Сюдзи Накамура201590px  Такааки КадзитаНейтрино массасын бар екенін көрсететін, нейтрино осцилляцияларын ашқаны үшін90px  Артур Макдональд201690px  Дэйвид Таулесс ( жүлде) Топологиялық фазалық ауысуды және материяның топологиялық фазаларын теориялық ашқаны үшін 90px  Данкан Холдейн ( жүлде)90px  Джон Костерлиц ( жүлде) 2017 90px  Райнер Вайс( жүлде) "LIGO детекторына шешуші үлес қосқаны үшін және гравитациялық толқындағы бақылаулары үшін"  90px  Кип Торн ( жүлде) 90px  Барри Бариш ( жүлде) 2018 90px Артур Ашкин( жүлде) "Лазерлік физика саласындағы жаңашыл өнертабыстары үшін, атап айтқанда, оптикалық пинцеті үшін және оларды биологиялық жүйелерге қолданғаны үшін"  90px Жерар Муру( жүлде)"лазерлік физика саласындағы жаңашыл өнертабыстары үшін, атап айтқанда, «жоғары интенсивті, ультра қысқа оптикалық импульстарды генерациялау әдісі» үшін" 90px Донна Стрикленд( жүлде) 2019 90px   Джим Пиблз( жүлде) "физикалық космологиядағы теориялық жаңалықтар үшін"  90px Мишель Майор( жүлде)"Күн түріндегі жұлдыз айналасында экзопланеталық ашылуы үшін" 90px Дидье Кело( жүлде)

 2020-шы 
ЖылСуретіЕл, лауреатМарапаттау негіздемесіАқпарат қайнары202090px  Роджер Пенроуз(1931)( жүлде) Қара құрдым пайда болуы жалпы салыстырмалылық теориясының сенімді болжамы екенін анықтау үшін90px  Райнхард Генцель(1952)( жүлде) Біздің галактиканың орталығында супермассивті актам нысанды ашқаны үшін90px  Андреа Гез (1965)( жүлде)202190px  Джорджо Паризи(1948)( жүлде) Физикалық жүйелердегі атомнан планетарлық масштабқа дейінгі бұзылулар мен ауытқулардың өзара әрекеттесуін ашқаны үшін90px  Сюкуро Манабэ(1931)( жүлде) Жер климатын физикалық модельдеу, өзгергіштікті сандық бағалау және жаһандық жылынуды сенімді болжау үшін90px  Клаус Хассельман(1931)( жүлде)202290px  Ален Аспе(1947)( жүлде)Шатастырылған фотондармен эксперименттер жүргізу, Белл теңсіздігінің бұзылуын принципін анықтау және кванттық информатикадағы жаңашылдығы үшін90px  Джон Клаузер(1942)( жүлде)90px  Антон Цайлингер(1945)( жүлде)202390px   Анн Л’Юилье(1958)( жүлде) Заттағы электрондардың динамикасын зерттеу үшін жарықтың аттосекундтық импульстарын тудыратын эксперименттік әдістер үшінВакцины, «фото» электронов и квантовые точки: за что вручили Нобелевские премии // 4 октября 2023 90px   Ференц Краус(1962)( жүлде)90px  Пьер Агостини(1941)( жүлде)202490px  Джон Хопфилд(1933)( жүлде) Жасанды нейрондық желілер арқылы машиналық оқытуға мүмкіндік беретін іргелі ашылулар мен өнертабыстар үшін 90px   Джеффри Хинтон(1947)( жүлде)202590px  Джон Кларк(1942)( жүлде) Электр тізбегіндегі макроскопиялық кванттық механикалық туннельдеуді және энергияның квантталуын ашқаны үшін 90px  Мишель Деворе(1953)( жүлде)90px  Джон Мартинис(1958)( жүлде)

 Ел бойынша статистика 
                    бір азаматтығы ғана бар лауреаттар бір мемлекетке ғана тиесілі емес лауреаттар

 Қызықты фактілер 
 Физика саласында Нобель сыйлығының тарихында лауреаттар арасында екі әйел бар — 1903 жылы Мария Кюри, ол тіпті бірінші Нобель сыйлығын алған әйел-лауреат, және Мария Гепперт-Майер 1963 жылы алған.
 Физика саласында Нобель сыйлығын екі рет алған тек Джон Бардин — 1956 және 1972 жылдары алған.
 Физика саласында Нобель сыйлығының марапаттау кезіндегі ең жас лауреаты және тіпті бар лауреаттар арасында Уильям Лоренс Брэгг, ол сыйлықты 1915 жылы өзінің әкесі Уильямом Генри Брэгпен небәрі 25 жасында алған.
 Марапаттау кезіндегі ең егде лауреат Раймонд Дэвис атанды, оған сыйлық 2002 жылы 88 жасында берілді.
 Лауреаттар ішінде ең ұзақ өмір сүрген, сыйлықты 1964 жылы алған Чарлз Таунс, ол 2014 жылы 99 жасқа толды. Ең аз өмір сүрген 1903 жылғы лауреат Пьер Кюри, 1906 жылы қайғылы жағдайда 46 жасында жол апатынан қаза тапты.
 Физика және барлық Нобель сыйлығының лауреатының ішінде ең ұзақ өмір сүрген 1929 жылы Нобель сыйлығының алған Луи де Бройль, ол 1987 жылы қайтыс болды.

 Дереккөздер 

 Әдебиет 
  (ауд.)

 Сілтемелер 
 Ресми сайты  
 Ғылым және техника: Нобель лауреаттары: Физика саласында сыйлық

Санат:Ғалымдар тізімдері
Санат:Нобель сыйлығының иегерлері
Санат:Физика саласындағы сыйлықтар