Иранның әкімшілік бөлінісі

Иран әкімшілік тұрғыдан остандарға () бөлінеді. Әр останның басшылығында генерал-губернатор ( — остандар) отырады. Монархия кезінде остандарды шах тағайындайтын, қазіргі таңда оларды Ішкі істер министрлігі тағайындайды және Ислам республикасының президенті бекітеді.Государственный и Политический строй Ирана.

Остандар жоғары деңгейлі әкімшілік-аумақтық бірліктер болып табылады және олар 324 шаһрестанға () бөлінеді; келесі аумақтық деңгей — бахш, олардың саны 740-тан астам. Бахштар дехестандарға — бірнеше ауылдарды біріктіретін ауылдық аймақтарға бөлінеді. Шахрестан басшылығындағы губернаторларды және бахштардың басшылығындағы бахшдарларды Иран Ішкі істер министрлігі тағайындайды. Дехестандардағы басқарушы билік дехдари кеңестерінің қолында, оларды дехдарлар басқарады.

Иран үкіметінің 2012 жылғы мәліметтеріне сәйкес елдегі әкімшілік-аумақтық бөліністер саны Данные МВД ИРИ :
 Қазақша атауы  Парсы атауы  Саны Остан (аймақ)  استان ostān	  31 Шаһрестан (облыс)  شهرستان shahrestān  402 Бахш (аудан)  بخش bakhsh	  999 Қала  شهر shahr  1,167 Дехестан (ауылдық аймақ)  دهستان dehestān  2,512

 Тарихы 

1950 жылға дейін мемлекет аумағы 12 останға бөлінген болатын. 1950—1960 жж. олардың саны 10 болды. 1970-жылдардың ортасына қарай 23 остан болды.

1979 жылы Керманшаһ останының атауы Бахтаран болып өзгертілді. 1986 жылы Орталық остан Тегеран және Маркази остандарына бөлінді. 1990 жылы Бахтаран останының атауы Керманшах болып қайта өзгертілді. 1993 жылы Ардебил останы Шығыз Әзербайжан останы құрамынан бөлінді. 1995 жылы Тегеран останы құрамына Құм останы бөлінді. 1996 жылы Занжан құрамынан Қазвин останы бөлінді. 1997 жылы Мазандаран құрамынан Гүлстан останы бөлінді. 2004 жылы ең ірі остан — Қорасан үш останға бөлінді: Солтүстік Қорасан, Ризауи Қорасан және Оңтүстік Қорасан. Шамалы бөлігі Язд останы құрамына өтті.

2010 жылы 23 маусымда Тегеран останы құрамынан орталығы Кередж қаласы болып табылатын жаңа Альборз останы бөлінді..

 Иран остандары 
400px|оңға

 №  Остан атауы  Әкім. отрталығы  Шахрестандар Халқы,(2006) адам.Provinces of Iran   Ауданы, км²  Тығыздығы, адам/км²     01  Тегеран  Тегеран  12  12 046 916  12 981  928,04   02  Қом  Қом  1  1 046 737  11 526  90,82   03  Орталық (Маркази)  Эрак  10  1 351 257  29 130  46,39   04  Қазвин Қазвин  5  1 143 200  15 549  73,52 05  Гилян  Решт  16  2 404 861  14 042  171,26   06  Ардебил  Ардебил  9  1 228 155  17 800  69,00   07  Занжан  Занжан  7  964 601  21 773  44,30   08  Шығыс Әзербайжан  Тебриз  19  3 603 456  45 650  78,94 09  Батыс Әзербайжан  Урмия  14  2 873 459  37 437  76,75   10  Күрдістан  Сенендедж  9  1 440 156  29 137  49,43   11  Һамадан  Һамадан  8  1 703 267  19 368  87,94 12  Керманшаһ  Керманшаһ  13  1 879 385  24 998  75,18   13  Илам  Илам  7  545 787  20 133  27,11    14  Лұрстан  Хорремабад  9  1 716 527  28 294  60,67  15  Хузистан  Ахваз  18  4 274 979  64 055  66,74 16  Чахармақал және Бахтияри  Шехре-Корд  6  857 910  16 332  52,53   17  Кугилуя және Буйир-Аһмад  Ясудж  5  634 299  15 504  40,91 18  Бушеһр  Бушеһр  9  886 267  22 743  38,97   19  Парс  Шираз  23  4 336 878  122 608  35,37  20  Құрмұзған  Бендер-Аббас  11  1 403 674  70 669  19,86  21  Сейістан және Белужстан  Захедан  8  2 405 742  181 785  13,23 22  Керман  Керман  14  2 652 413  180 836  14,67   23  Язд  Язд  10  990 818  129 285  7,66  24  Исфаһан  Исфаһан  21  4 559 256  107 029  42,60   25  Симнан  Симнан  4  589 742  97 491  6,05 26  Мазандаран  Сари  15  2 922 432  23 701  123,30   27  Гүлстан  Горган  11  1 617 087  20 195  80,07   28  Солтүстік Қорасан  Боджнурд  6  811 572  28 434  28,54 29  Ризауи Қорасан  Мешхед  19  5 593 079  144 681  38,66   30  Оңтүстік Қорасан  Бирдженд  4  636 420  69 555  9,15   31  Эльбурс  Кередж  1  1 375 450  5 833  235,80    Барлығы   32470 495 7821 628 55443,29

 Жобалар 
Қазіргі таңда жаңа остандарды құру жобалары қаралуда: Талыш (Гилян мен Ардебилден)НОВОЕ АДМИНИСТРАТИВНОЕ ДЕЛЕНИЕ ИРАНА, Тебес (Яздтан), Эрдестан (Исфағаннан), Сейістан және Белужстан останын Систан останы және Белужстан остандарына бөлу, Парсты Батыс және Шығыс Парсқа және Тегераннан астаналық аумақ құры және тағы басқа жобалар.

Жаңа әкімшілік бірліктердің түрін құру туралы жобалар бар. 2014 жылы Иранның Ішкі істер министрі Джевад Насериан жаңа әкімшілік аумақ түрі — мантагені енгізу туралы хабарлаған болатын. Әр мантаге құрамына бірнеше остан кіруі керек деп жоспарлануда. Алайда жаңа әкімшілік бірлік остандар орнына келіп, олар мүлдем алынып тастала ма, әлде тек жаңа жоғарғы деңгедегі бірлік болып қана ене ме, әлі белгісіз. Сонымен қатар жаңа әкімшілік бірліктердің атаулары да белгісіз. Барлығы 5 мантагені құру жоспарлануда:طرح جدید وزرات کشور برای تقسیم منطقه ای ایران فاقد کارشناسی ملی و مطالعات میدانی است:

 Тегеран, Қазвин, Мазандаран, Симнан, Гүлстан, Эльбурс, Құм;
 Исфаған, Парс, Кугилуя және Буйир-Аһмад, Чахармақал және Бахтияри, Құрмұзған және Бушеһр;
 Батыс Әзербайжан, Шығыс Әзербайжан, Ардебил, Занжан, Күрдістан и Гилян;
 Керманшаһ, Илам, Лұрстан, Һамадан, Маркази и Хузистан;
 Ризауи Қорасан, Оңтүстік Қорасан, Солтүстің Қорасан, Керман, Язд, Сейістан және Белужстан

 Жоспарланған остандар
 Талыш останы— Ардебил мен Гилянның бқліктеріненПоложение талышей в Иране. — Страница 2 — ::AzeriTriColor-Форум:: Талыши не у дел — Культурно-информационый портал «Движение Свободный Лезгистан» Талыши-четвертый по численности народ на Кавказе — История — Каталог статей — Официальный сайт РОО «Талышская диаспора» .
 Солтүстік Күрдістан останы — Шығыс Әзербайжан останына Идея «Северного Курдистана».

 Дереккөздер 

 Сыртқы сілтемелер 
 http://www.geonames.de/couir-provinces.html — Иран остандарының атаулары бірнеше тілде.

Санат:Иран