Теннистен Аустралияның ашық біріншілігі

Теннистен Аустралия ашық біріншілігі () — жыл сайын Аустралия елінің, Мельбурн қаласында өтетін, Үлкен дулыға турнирлері қатарына жататын, қаңтар айының орталарында өтетін өте ірі әрі теннис әлеміне өте ықпалды турнир. "Australian open" мэйджорлардың ішінде бірінші басталады, қаңтардың ортасыннан аяғына дейін 14-15 күн ішінде өтеді. Ерлер арасындағы және әйелдер арасындағы жекелей және жұптық сын, микст бәсекесі, жасөспірімдер, мүгедектер арасындағы үлкен теннистен жарыстар өткізіледі. 1988 жылға дейін жарыс корты шөптен жасалған кортта ойналып жүрді. Осы жылдан бастап хард кортта ойналатын болды (2007 жылға дейін жасыл түсті хард корт болса, 2008 жылдан бастап көк түсті кортта). 

Турнир ұйымдастырушылары — Tennis Australia. 

 Тарихы 
Турнир ең алғаш рет 1905 жылы өткен және Аyстралазия чемпионаты () деп аталған. Оған тек он жеті спортшы қатысқан, ал финалдық кездесуге бес мыңнан астам көрермен жиналған. 1927 жылы турнир есімі «Аустралия Чемпионаты» () деп өзгертілді. Ал 1969 жылдан бастап, турнир ашық чемпионатқа айналды, тек Аустралиялық спортшылар емес, әлемнің барлық кәсіпқой теннисшілері қатыса алатындай дәрежеге жетіп, турнир қазіргі атауын иемденді.

1905 жылдан бастап, чемпионат Аустралияный 6 қаласында өтетін болып бекітілді.
 Мельбурн (66 рет, 2024 жыл бойынша)
 Сидней (17 рет)
 Аделаида (14 рет)
 Брисбен (7 рет)
 Перт (3 рет)
 Жаңа Зеландия (2 рет, 1906 жылы және 1912).
1972 жылы турнир тек бір қалада әрі жыл сайын сол қалада өтетін болып бекітілді. Таңдау Мельбурн қаласына түсті. Ал жарыстың жыл сайынғы өту орны Куйонг теннис клубының () шөпті кортында (грасс корт) өтті. Уақыт өте келе турнирдің беделі өсіп, ауқымы кеңейгеннен кейін, Куйонг клубы турнирді қамтамасыз ете алмады. 1988 жылы Мельбурн Парк (, бұрынғы Флиндерс Парк, ) атты жаңа алаң дайын болып, турнирдің өту орны осы Мельбурн Паркқа ауыстырылады. Бұл қадам өте сәтті болды деп айтуға болады, ауыстырылған жылы турнирдің көрермендері 90 %-ға артты. Аталмыш жылдағы көрермендер саны —  266 436. 

1977 жылғы қаңтардағы турнирден кейін жарыстың өту уақытын желтоқсанға жылжыту ұйғарылды. Сондықтан бұл жылы турнир екі рет өтті. Ал 1987 жыл турнирді қайтадан қаңтар айын белгілі себептермен ауыстырды, осының әсерінен 1986 жылы чемпионат өткен жоқ.

 Корттар 
Мельбурн Парк теннистік комплексі 3 орталық корттан және 3 көрсетілімдік корттан тұрады.

Барлық жарыстар Мельбурн паркте өтеді. Теннистен Аустралияның ашық біріншілігінде өте көп жанкүйер жиналады. Бұл турнирде теннис ауа-райының кез-келген мезетінде теннис жүре береді. Себебі ойын алаңдары жартылай немесе толықтай шатырмен жабылу мүмкіндігіне ие. 

Жарыстың ең басты корты — Rod Laver Arena. Бұл әйгілі аустралиялық теннисиші Рода Лейвердің құрметіне 2000 жылы аталған. Корт 1988 жылы  салынған, сыйымдылығы — 15 000 адам. Жыл сайын мұнда орташа есеппен 1,5 млн көрермен қадам басады. Корт жылжымалы шатырмен қамтамасыз етілген. Бұл қатты ыстықта немесе жаңбыр мезетінде көмек болады.

Жарыстың екінші дәрежелі корты — Hisense Arena. Ол 2000 жылы салынған. Бұл аренада өзге де іс-шаралар өтеді. Теннис турнирлерінен бөлек, мұнда велоспорт, баскетбол жарыстары және түрлі концерттер өтеді. Трибуналардың сыйымдылығы да сол конфигурацияларға байланысты — егер теннис немесе баскетбол матчтары өтсе 10 500 көрермен, ал концерт өтсе 10 500 немесе 8900 көрермен сияды. Бұл сахнаның көлеміне байланысты өзгереді.  

Үшінші орталық корт — Margaret Court Arena. 1970 жылғы Үлкен Дулыға иесі, 62 рет Үлкен дулыға турнирлерінің жекелей және жұптық сындарындағы жеңімпазы, мұндай көрсеткіш жөнінен бүкіл теннис тарихындағы рекордсмен, әлемнің бұрынғы бірінші ракеткасы, Аустралия тарихындағы ең үздік теннисші Маргарет Корттың құрметіне аталған. Бұған дейін корт «Бірінші көрсетілімдік корт» () деген атаумен жүрді. 2003 жылдың 12 қаңтарында атау қазіргі есімге өзгертілді.

Барлық корттар Plexicushion маркасындағы хард корттар.нобай|404x404 нүкте|Rod Laver Arena
КорттарАшылған уақытыСыйымдылығыАрена үстіRod Laver Arena198814,820ЖылжымалыJohn Cain Arena200010,300ЖылжымалыMargaret Court Arena
(Formerly Show Court 1)19887,500ЖылжымалыShow Court Arena
(Kia Arena)20215,000АшықShow Court 2
(1573 Arena)19883,000АшықShow Court 319883,000Ашық

 Көрермендер 
Австралия ашық чемпионаты - ең көп баратын Үлкен Дулыға. 2023 жылығы турнир көрермендердің жаңа рекордын - 902,312 адам және 2023 жылдың 21 қаңтарында көрермендердің бір күндік рекордын орнатты - 94,854 адам. Төменде қарастырылған кезеңдегі орташа өсу қарқыны 7% - дан асады.
+ 2024: 1,110,657
 2023: 902,312
 2022: 346,468
 2021: 130,374
 2020: 812,174
 2019: 796,435
 2018: 743,667
 2017: 728,763
 2016: 720,363
 2015: 703,8992014: 643,280
 2013: 684,457
 2012: 686,006
 2011: 651,127
 2010: 653,860
 2009: 603,160
 2008: 605,735
 2007: 554,858
 2006: 550,5502005: 543,873
 2004: 521,691
 2003: 512,225
 2002: 518,248
 2001: 543,834
 2000: 501,251
 1999: 473,296
 1998: 434,807
 1997: 391,5041996: 389,598
 1995: 311,678
 1994: 332,926
 1993: 322,074
 1992: 329,034
 1991: 305,048
 1990: 312,000
 1989: 289,023
 1988: 244,859
 1987: 140,089

 Жеңімпаздар 
нобай|The Daphne Akhurst Memorial Cup|258x258 нүкте
солға|нобай|246x246 нүкте|Norman Brookes Challenge Cup

Ерлер арасындағы жеңімпаздарға  табыс етіледі. Аустралиялық әйгілі теннисшілердің бірі Норман Брукстың құрметіне аталған. Норман Брукс 1911 жылы бұл турнирді жеңіп алғанынан бөлек, жарыстың дамуына қомақты үлес қосқан.

Әйелдер арасындағы жеңімпаздарға  табыс етіледі. Дафны Акхёрст - бұл жарысты бес рет ұтып алған Аустралиялық теннисші. (1925-26 және 1928-30 жылдары).

 Рекордтар және статистикалар 

 Рекордтар 
РекордтарДәуір(Эра)ОйыншыларСаныЖылдар1905 жылдан бастап ер адамдарЕң көп жеке титулАшық дәуір Новак Джокович 102008, 2011–2013, 2015–2016, 2019–2021, 2023Әуесқойлық дәуір Рой Эмерсон61961, 1963–1967Қатарынан алынған жеке титулАшық дәуір Новак Джокович 32011–2013, 2019–2021Әуесқойлық дәуір Рой Эмерсон51963–1967Ең көп жұптық титулАшық дәуір Боб Брайн
 Майк Брайн62006–2007, 2009–2011, 2013 Әуесқойлық дәуір Адриан Квист101936–1940, 1946–1950Қатарынан алынған жұптық титулАшық дәуір Боб Брайн
 Майк Брайн32009–2011 Әуесқойлық дәуір Адриан Квист101936–1940, 1946–1950Ең көп титул: жеке, жұп, микстАшық дәуір Новак Джокович 102008–2023 (10 жеке)Әуесқойлық дәуір Адриан Квист131936–1950 (3 жеке, 10 жұп)Ең жас жеңімпаз Кен Розуолл18 жас 2 ай1953Ең кәрі жеңімпаз Кен Розуолл37 жас 2 ай1972Себілмеген чемпиондар Марк Эдмондсон19761922 жылдан бастап әйелдерЕң көп жеке титулБарлық уақытта Маргарет Корт111960–1966, 1969–1971, 1973Ашық дәуір Серена Уильямс72003, 2005, 2007, 2009, 2010, 2015, 2017Әуесқойлық дәуір Маргарет Корт71960–1966Қатарынан алынған жеке титулАшық дәуір Маргарет Корт 
 Evonne Goolagong Cawley 

 Штеффи Граф

Моника Селеш 

 Мартина Хингис31969–1971 
1974–1976 

1988–1990 

1991–1993 

1997–1999Әуесқойлық дәуір Маргарет Корт71960–1966Ең көп жұптық титулӘуесқойлық дәуір Тельма Лонг121936–1940, 1947–1949, 1951–1952, 1956, 1958Ашық дәуір Мартина Навратилова81980, 1982–1985, 1987–1989Қатарынан алынған жұптық титулАшық дәуір Мартина Навратилова
 Pam Shriver71982–1985, 1987–1989 Әуесқойлық дәуір Тельма Лонг 
 Нэнси Болтон51936–1940Ең көп титул: жеке, жұп, микстБарлық уақытта Маргарет Корт231960–1973 (11 жеке, 8 жұп, 4 микст)Ашық дәуір Мартина Навратилова121980–2003 (3 жеке, 8 жұп, 1 микст)Әуесқойлық дәуір Нэнси Болтон201936–1952 (6 жеке, 10 жұп, 4  микст)Ең жас жеңімпаз Мартина Хингис16 жас 3 ай 1997Ең кәрі жеңімпаз Тельма Лонг35 жыл 8 ай 1954Себілмеген чемпиондар Крис О ' Нил1978

 Ұпайлар 
Австралия ашық чемпионатында ерлер (ATP) мен әйелдер (WHO) рейтингтік ұпайлары жылдар бойы өзгеріп отырды, бірақ қазіргі уақытта ойыншылар келесі ұпайларды алады:

Ұтыс2 орын1/21/41/81/161/321/64QQ3Q2Q1ЖекеЕр20001200720360180904510251630Әйел2000130078043024013070104030202ЖұпЕр20001200720360180900–––––Әйел2000130078043024013010–––––

 Қосымша 

 Басқа Үлкен дулыға турнирлері 
 Уимблдон
 Теннистен АҚШ-тың ашық біріншілігі
 Теннистен Францияның ашық біріншілігі

 Сілтемелер 
ATP сайтындағы турнир профилі
WTA сайтындағы турнир профилі
ITF сайтындағы турнир профилі 
Санат:Теннис