Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы — Республика сайлау комиссияларының біртұтас жүйесіне басшылық ететін Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы.

Комиссияның негізгі міндеті Қазақстан Республикасында әділ, шынайы және еркін сайлаулар мен республикалық референдумдар өткізу болып табылады. Миссиясы — еркін және әділ сайлау мен республикалық референдумдар өткізу жолымен азаматтардың тікелей немесе өз өкілдері арқылы мемлекет істерін басқаруға қатысу құқықтарын қамтамасыз ету.Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы туралы ережені бекіту туралы 1993 жылдан бастап тұрақты негізде жұмыс істейді.Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы туралы ереженi бекiту туралы

 Қысқаша тарихы 
Қазақ КСР-і депутаттарын сайлау және кері шақырып алу бойынша Орталық сайлау комиссиясы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 1989 жылғы 22 қыркүйектегі қаулысымен 25 адамнан құрылған болатын. 
1989 жылғы 18 қазанда Қазақ КСР-і депутаттарын сайлау және кері шақырып алу бойынша Орталық сайлау комиссиясы аппаратының құрамы бекітілді. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының қаулысына сәйкес Ортсайлауком аппараты 7 адамнан құралды. 
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі 1991 жылғы 28 маусымда Қазақ КСР-і депутаттарын сайлау және кері шақырып алу бойынша Орталық сайлау комиссиясы құрамына өзгерістер енгізді. 
1993 жылғы 8 желтоқсан күні Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің «Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясын сайлау туралы» қаулысы қабылданды. Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының құрамын Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынысы бойынша Жоғарғы Кеңес сайлады. 
Осы жылдың 21 желтоқсанында Қазақстан Республикасы Президентінің Қаулысымен Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы туралы Ереже бекітілді. 
1995 жылғы 17 наурызда Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы туралы» Жарлығы қабылданды. Орталық сайлау комиссиясының отставкаға кету туралы өтінішін қарай келе, Орталық сайлау комиссиясының бүкіл құрамын қызметтен босату туралы шешім қабылданды. 
1995 жылғы 25 наурызда Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының жаңа құрамы бекітілді. 
1996 жылғы 11 қарашада Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Орталық сайлау комиссиясы туралы жаңа Ереже бекітілді.

 Сайлау комиссиясын құру және сайлау тәртібі 
2007 жылғы конституциялық реформаға дейін Республиканың Орталық сайлау комиссиясы Төрағасын, Төрағаның орынбасарын және мүшелерін Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынысы бойынша сайлау Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің айрықша құзіретіне жататын. Қазіргі кезде қолданыстағы Конституцияға сәйкес Орталық сайлау комиссиясын қалыптастырудың келесі тәртібі қолданылады: 
 Ортсайлаукомның Төрағасы мен екі мүшесін бес жыл мерзімге Қазақстан республикасының Президенті тағайындайды; 
 Ортсайлаукомның екі мүшесін бес жыл мерзімге Парламент Сенаты тағайындайды; 
 Ортсайлаукомның екі мүшесін бес жыл мерзімге Парламент Мәжілісі тағайындайды.

Парламент Мәжілісі депутаттарын сайлау жөніндегі аумақтық және округтік сайлау комиссияларын Орталық сайлау комиссиясы, ал мәслихат депутаттарын сайлау жөніндегі округтік және учаскелік сайлау комиссияларын тиісті аумақтық сайлау комиссиялары құрады. Егер бірмандаттық аумақтық сайлау округінің шекарасы әкімшілік аумақтық бірліктің шекарасымен тұспа-тұс келсе, округтік сайлау комиссиясы құрылмай, оның қызметін аумақтық сайлау комиссиясы жүзеге асырады.

Төменгі деңгейдегі сайлау комиссиясының төрағасы, төрағасының орынбасары, хатшысы сайлау комиссиясының отырысында сайланады. Сайлау комиссияларының өкілеттiк мерзiмi бес жылды құрайды.

Аумақтық, округтік және учаскелік сайлау комиссияларының мүшелерін саяси партиялардың ұсыныстары негізінде тиісті мәслихаттар сайлайды. Әрбiр саяси партия тиiстi сайлау комиссиясының құрамына бiр кандидатура ұсынуға құқылы.

 Аппарат құрылымы 
 Төрағаның Хатшылығы
 Ұйымдастыру-бақылау және кадр жұмысы бөлімі
 Сайлау процесін ұйымдастыру бөлімі
 Халықаралық ынтымақтастық бөлімі
 Электораттық оқытуды ұйымдастыру бөлімі
 Заң бөлімі
 Талдау және коммуникациялар бөлімі
 Бюджетті жоспарлау және атқару бөліміҚазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының ҚҰРЫЛЫМЫ

 Қарамағындағы ұйымдар 
 «Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының Инженерлiк-техникалық орталығы» ШЖҚ РМК — электрондық сайлау жүйесi инфрақұрылымының объектiлерi торабын ұстау және дамыту саласында шаруашылық қызметтi жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорын. 2005 жылы құрылған.«ҚР ОСК ИТО» РМК ҚҰРУ ТУРАЛЫ ҚАУЛЫ

 Төрағалары 
 № Суреті Аты-жөні Басқарған уақыты 
Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы (1993–) 1  99px  Қаратай Тұрысов  8 желтоқсан 1993  17 наурыз 1995 2  99px  Юрий Ким  25 наурыз 1995  24 қаңтар 1996 3  99px  Зағипа Балиева  қаңтар 1996  13 сәуір 2005 4  99px  Оңалсын Жұмабеков  13 сәуір 2005  17 қаңтар 2007 5  99px  Қуандық Тұрғанқұлов  17 қаңтар 2007  13 қыркүйек 2016 6  99px  Берік Имашев  13 қыркүйек 2016  25 қаңтар 2022 7  99px  Нұрлан Әбдіров  25 қаңтар 2022  —

 Комиссия мүшелері 
 Реті  Аты-жөні  Тағайындалған уақыты  Тағайындаған билік органы  Лауазымы 1  Нұрлан Әбдіров  25 қаңтар 2022  Президент  ОСК төрағасы 2  Мұхтар Ерман  30 наурыз 2022  Мәжіліс  ОСК хатшысы  13 қараша 2024  ОСК төрағасының орынбасары  3  Шавхат Өтемісов  24 ақпан 2022  Сенат  ОСК мүшесі  13 қараша 2024  ОСК хатшысы  4  Азамат Айманақұмов  7 қараша 2024  Президент  ОСК мүшесі 5  Михаил Бортник  7 қараша 2024  Президент  ОСК мүшесі 6  Әсел Жанәбілова  22 қазан 2025  Мәжіліс  ОСК мүшесі 7  Ләззат Сүйіндік  7 қараша 2024  Сенат  ОСК мүшесі

 Бұрынғы мүшелерінің тізімі
 Аты-жөні  Мүше болған уақыты  Лауазымы Қаратай Тұрысов  1993 — 1995  Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Александр Судьин  1993 — 1995  Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Владимир Волков  1993 — 1994  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Талғатбек Абайділдин  1993 — 1995  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Юрий Ким  1995 — 1996  Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Үсен Жетенов  1995 — 1996  Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары 2008 — 2012  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Зағипа Балиева  1995 — 1996  Орталық сайлау комиссиясының хатшысы 1996 — 2005  Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қапар Бөкенов  1995 — 2003  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Майдаш Оспанова  1995 — 2008  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Татьяна Охлопкова  1995 — 2016  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Қуандық Тұрғанқұлов  1996 — 2007  Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары  2007 — 2016  Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Елена Кулешова  1996 — 2003  Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Владимир Фоос  2000 — 2017  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі 2003 — 2007  Орталық сайлау комиссиясының хатшысы 2007 — 2017  Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Бақыт Мелдешов  2003 — 2020  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі 2007 — 2017  Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Ләззат Сүлеймен  2003 — 2019  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Оңалсын Жұмабеков  2005 — 2007  Орталық сайлау комиссиясының  төрағасы Марат Сәрсембаев  2007 — 2017  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Берік Имашев  2016 — 2022  Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Сәбила Мұстафина  2016 — 2024  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі 2017 — 2021  Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Константин Петров  2016 — 2024  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі 2017 — 2024  Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Наталья Годунова  2017 — 2018  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Зәуреш Баймолдина  2017 — 2019  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Ақылбек Ихданов  2018 — 2020  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Анастасия Щегорцова  2019 — 2024  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі 2021 — 2022  Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Серік Сыдықов  2020 — 2022  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Ерлан Дауылбаев  2020 — 2022  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Асылбек Смағұлов  2020 — 2025  Орталық сайлау комиссиясының мүшесі

 Дереккөздер 

Санат:Қазақстан мемлекеттік құрылымдары