Баст

Баст немесе Бастет –  Ежелгі Мысырдағы қуаныш , махаббат , жайдарлық пен шаттықтың , әйел сұлулығы мен шұрайлықтың , отбасы ошағының жебеуші әйелі . Мысықтың басы және адам денесімен бейнелеген . Ерте әулеттердің уақытында оны қаншыр түрінде де суреттеген. 

Оның әкесі – Күн , анасы – Хатхор – Ай . Аспан тәңірі Нут –  әуәнің жебеуші әйелі , оның әпкесі , ағасы – Хонсу .  Күйеуі болса – Бес.

Басттың ғибадат ошағы – Бубастис қаласы . Бастеттің  жоғарғы абызы  Ур – Суну титулына ие болатын. 

Басттың атрибуты  – музыкалық аспап систр .  Көптеген жағдайда осы тәңірді , мысықтың басымен  болған әйел, қолында систр , аяқтарның қасында төрт кішкентай мысық  деп бейнелеген .  Осылайша мысырдықтармен  шұрайлықтың тәңірі  кейіптелетін . Басттың ұлы – Мастет . 

Ежелгі патшалықтың соңына қарай Баст Сехметпен немесе Тефнутпен теңдестірілсе , Жаңа патшалықта – Мут пен Хатхормен . Бастет гректермен Артемида деп теңдестірілді.

 Этимология 
Баст – қазіргі мысыртанушылардың есім айтылуының тағы да бір нұсқасы. Ежелгі мысырдық  «bȝstt» сөзі  «bȝst-» және де әйелдік жалғау  «-t» - дан құралады . Ежелгі мысырдықтар дауысты дыбыстарды жазбағандықтан , осы сөз  «Баст» немесе  «Бастет» деп естілуі мүмкін . Осымен қатар , есімнің «Бес»  атынан таралуы да мүмкін .

 Ғибадат 
Шұрайлықтың жебеуші әйелін мысырдықтар бүкілхалықтық тәңірдің дәрежесіне тұрғызған . Қайтыс болған мысықтың есіне арнап , мысықтың иелері өздерінің қастарын қырып тастайтын , ал мысықты байқамай өтіп кеткен арбаны , тастарман лақтырып тастайтын . Тіпті фараондар да Бастет ғибадатханасында құрбандықтар шалатын . 

Бубастисте Бастқа арналған мумияланған мысықтардың некрополі болатын , ол 1887-1889 жылдары мысыртанушы Э.Навилмен табылған . 

 Наным-сенімдер 
Дәстүрлі түрде , күнмен , шұрайлықпен және де әйелдердің сәтті босануымен байланыстырылатын.Баст екі  нақтылы түрде көрсетілетін : мысық басты әйел  және де арыстан .

 Дереккөздер 
Naville E. Bubastis (1887—1889).

Raymond Faulkner, Concise Dictionary of Middle Egyptian, David Brown Book Co.

Древний Египет. Энциклопедия. — «Арт-Родник», 2008.

Санат:Ежелгі Мысыр құдайлары
Санат:Мифология
Санат:Тарих