Шымған елікшөбі

Шымған ұлықбекиясы () – айлауыктар тұқымдасының елікшөп тегінің монотипті туыс өкілі. 

 Таралуы 
Шөптесін беткейлерде, төменгі  және  ортаңғы тау  белдеулеріндегі бұта шіліктерінің  арасында, солтүстік және Батыс Тянь-Шаньдакездеседі. 

 Ботаникалық сипаттамасы 
Шөптесін көпжылдық шашақ тамырлытамырсабағымен және жалбыр түкті сабағымен (биіктігі 60 см-ге дейін). 

Жапырақ саны көп, кезектесе орналасқан отырыңқы, сопақ, қандауыр пішінді, барынша үлкен (ұзындығы 6-8 см, ені 2 см). Жапырақты түгелімен түк басқан, сұрғылт жасыл, жүйкелері анық көрінеді. 

Гүлшоғыры бұйраланған, гүлдеу мерзімінің басында олар сабақтың ұшына бас құрайды, жеміс салғанда түзеледі, біртіндеп ұзарады. Тостағанша (ұзындығы 1 см) бес бөлікті, таспа тәрізіді түкті.  Күлте ашық-сары, ұзын түтікті, сәл ғана қоңыраулы желбірімен, дөңгеленген бес қалпақшаға бөлінген. Аталықтары, күлтенің ішіне жасырынған. Түйін төрт қалақшалы, ұзын бағаналы жәнебастанған аналықтарымен.  Ұлықбекия көктемде сәуір-мамырда гүлдейді, жемістері күңгірт-сұр  түсті, жылтыр төрт жаңғаққа бөлінеді, тұқымының құрамында қою май бар (15%).

 Синонимдары 




 Қолдануы 
Бұл өсімдік түрлі халықтық медицинада қолдану жайлы мағлұмат жоқ. Ал ғалымдар  тамырынан және үсті бөлігінен жасалған препараттар бүйректің жұмысын жақсартатындығын, сондай-ақ саңырауқүлақтарды жоятындығын дәлелдеді.А. А. Иващенко "Қазақстанның өсімдіктер әлемі"

 Дереккөздер 

Санат:Айлауықтар