Қырымшақ тілі

Қырымшақ тілі (өз атауы: кърымчах тыльы) - Түркі тілдердің қыпшақ тілдері тармағының бір тілі. Қазіргі қырымшақ тілінің ауызша сөйлеуінде де, жазбасында да оғыз тілдерінің элементтері көп, сол себепті қырымшақ тілін аралас қыпшақ-оғыз тіліне жатқызуға болады.

 Сөйлеушілер саны 
Қырымшақ тілін ана тілі деп санайтын қырымшақтар  саны Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Қырым өлкесінде 6 000-дай болған.  1941—1944 жылғы неміс басқыншылығынан кейін қырымшақтардың саны күрт азайып, 1000 шақты адам тірі қалды: олар - соғысқа қатысып немесе көшіп кетіп аман қалғандар болды. Қазіргі таңда қырымшақ тілін ана тілі деп есептейтін егде жастағы  3 адам қалды, олардың бірі,  Давид Реби, 2004 жылы қырымшақ тілін қысқаша сипаттап, қырымшақ - орыс сөздігін құрды. Соңғы қырымшақ тілінде сөйлеген әйел - Виктория Багинская (Гурджи) 2012 жылы Краснодарда қайтыс болған.

 Жазуы
1930 жылғы латын жазуын қолданған қырымшақ әліпбиі:
 A a  C c Ç ç D d E e F f G g H h I i J j Ь ь K k Q q  L l M m N n  O o  P p R r S s Ş ş T t U u Y y V v Z z 

1930-шы жылдардың соңынан бастап кирилл жазуына негізделген қырымшақ әліпбиіРебе Д. И.,Крымчакский язык. Крымчакско-русский словарь,Симферополь,изд.Доля,2004,224 бет,isbn=966-8584-26-0,тираж 1000:
 А а Б б В в Г г Гъ гъ Д д Е е З з И и Й й К к Къ къ Л л М м Н н Нъ нъ О о Ӧ ӧ П п Р р С с Т т У у Ӱ ӱ Ф ф Х х Ч ч Чъ чъ Ш ш Ы ы Ь ь Э э

 Түркі тілдерімен салыстыру 
 Қырымшақ тілінде Түрікше Қазақша kılıç kılıç қылыш   arıslan aslan арыстан   yaka yaka жаға   yulduz yıldız жұлдыз   yaş yaş жас   yol yol жол   kalkan kalkan қалқан   yanhı yeni жаңа   yel yel  жел   tülkü tilki түлкі   sıçan sıçan  тышқан   imirtha yumurta жұмыртқа   taş taş тас   altın altın алтын   tengiz deniz теңіз   kumuş gümüş күміс   ögüz öküz  өгіз   koy koyun  қой   suv su  су   at at  ат   agaç ağaç  ағаш   yeşil yeşil  жасыл  

Виктория Багинская (Гурджи) жазған қырымшақ тіліндегі мақалhttp://www.ug.ru/archive/1248 «Учительская газета», № 34 19 тамыз 2003 ж.
Виктория БАГИНСКАЯ Слышу голоса их днем и ночью я…:

 Кім су таппаса - ишпейді, кім көпір таппаса - көшпейді

 Әдебиет 
 Д.И.Реби. «Крымчакский язык. Крымчакско-русский словарь.» Симферополь, 2004


 Дереккөздер 

Санат:Түркі тілдері