Көне түркілік тілі

Көне түркілік тілі  немесе ОрхонWolfgang-Ekkehard Scharlipp Die frühen Türken in Zentralasien, S. 68f. - diese Benennung geht zurück auf Talat Tekin und auf Vilhelm Thomsen, dem Entzifferer der Orchon-Inschriften - 7-13 ғасырлар аралығында кең тараған түркі тілдердің бір түрі. Өлі шағатай тілімен жақын болған.

Атауы көне түркілік тілі болса да, бұл тіл ұйғыр тіліне немесе оңтүстік-шығыс тіліне эволюцияланған және де ұйғыр тілдері тобына жатады. Ал түрік тілі оғыз тілдері тобында.

 Тарихи деректері 
Көне түркі тілінің тарихи деректері туралы айта отырып, олардың 3 топқа бөлінуі туралы айтып өту керек:
 7-10 ғасырлардың Моңғолиядағы Орхон Жазбалары мен  Енисей өзенінің бойында табылған Орхон-Енисей жазбаларыScharlipp, Wolfgang (2005). Die alttürkische Literatur, p.11 ff. Verlag auf dem Ruffel, Engelschoff. ISBN 3-933847-14-1..
 9-13 ғасырлардың Синьцзянның Ұйғыр жазуыScharlipp, Wolfgang (2005). Die alttürkische Literatur, p.51 ff. Verlag auf dem Ruffel, Engelschoff. ISBN 3-933847-14-1.
 11 ғасырдың қарахан мемлекетінің қолданған жазбалары. Олар көбіне араб әліпбиін қолданған.

 Фонетикасы 
Көне түркілік тілінде 9  дауысты дыбыс қолданған: a, e, ė, i, ï, o, ö, u, ü.  Олар бірінші буында айтылып, қалған жерде 4 дауысты: a, e, ï, i  қолданған.

Дауыссыз дыбыстар:
 лабиальды: p, v (β), m;
 тіс дауыссыздар: t, d (δ), n;
 жіңішке: č, y, ń;
 веляр дауыссыздар: k (q, χ), g (γ), ŋ;
 сүзілмелі: s, š, z;
 созылыңқы дауыссыздар: r, l.

 Дереккөздер 

Санат:Түркі тілдері