Адам денесі

Адам денесі () -  адамның бүкіл құрылымы болып табылады, яғни бас, мойын, бағана, қолдар және аяқтар. Биологтардың есебі бойынша ересек адамның денесі отыз триллион жасушадан турады. Адам денесі жалпы 206 сүйектен құралады.

 Адам организмінің жүйелері 

Адам организмі - адам өмір сүруін қамтамасыз ету үшін бағытталған функцияларды жүзеге асыратын өзара байланысты жүйелер жиынтығы.

Адам организмінде қаңқа жүйесін, бұлшық ет жүесін, жүйке жүйесін, жүрек-қантамырлар жүйесін, дем алу жүйесін, ас қорыту жүйесін, зәр шығару жүйесін, репродуктивті жүйесін, эндокриндік жүйесін, иммунды жүйесін және жабынды жүйесін айқындайды.

  Жүйе   Зерттейтін ғылым 50px жүйке жүйесі  Нейрофизиология 50px  қаңқа жүйесін Ортопедия  50px  жүрек-қантамырлар жүйесі  Кардиология  50px  дем алу жүйесі  пульмонология  50px   ас қорыту жүйесі Гастроэнтерология 50px  жабынды жүйесі Дерматология 50px   зәр шығару жүйесі  нейрология, урология  50px  репродуктивті жүйесі  гинекология (әйелдер), андрология (еркектер), сексология, эмбриология  50px   иммунды жүйесі иммунология 50px  лимфа жүйесі  онкология, иммунология  50px  эндокриндік жүйесі  эндокринология

 Адам органдарының салмақтары 
Салмағы 70 кг, бойы 170 см және денесінің ауданы 1,8 кв,м  20 — 30 жасар адамның органдарының орта есеппен алынған салмақтары:
 бұлшық еті: 30 кг = денесінің салмағынан 43% 
 қаңқа жілік майысыз: 7 кг = 10%
 тері және тері асты клетчаткасы: 6,1 кг = 8,7% 
 қан: 5,4 кг = 7,7% 
 ас қорыту жүйесі: 2,0 кг = 2,9% 
 бауыр: 1,7 кг = 2,4% 
 қызыл жілік майы: 1,5 кг = 2,1% 
 өкпе: 1,0 кг = 1,4% 
 жүрек: 0,3 кг = 0,43% 
 бүйрек: 0,3 кг = 0,43% 
 қалқанша без: 0,02 кг = 0,03% 
 ми: 1,3 кг = 1,8% 
 көкбауыр: 0,18 кг = 0,26% 

Дене құрылысы

Дамыған елдерде орта есеппен алғанда ересек ер адамның бойы  1,7—1,8 м-дей, ересек әйелдің бойы 1,6—1,7 м болып саналады. Адамның бойын генотипке және фенотипке байланысты.

 Химиялық құрамы 
Адам денесінің органдары орта есеппен 60% судан, 34% Органикалық заттардан, 6% — бейорганикалық заттардан тұрады. Органикалық заттарын құрайтын негізгі элементтер: көміртек(~18%), оттек(~65%),  сутек(~10%) және азот(~3%), одан басқа фосфор(~1%) және күкүрт(~0,25%). Бейорганикалық заттардың құрамына 22 химикалық элементтер  — кальций, фосфор, оттек, натрий, магний, күкүрт, бор, хлор, калий, ванадий, марганец, железо, кобальт, никель, мыс, мырыш, молибден, хром, кремний, йод, фтор, селен кіредіКукушкин Ю.Н. — Химические элементы в организме человека.

 Адам денесіне қатысты сандық мәліметтер 
 1. Сүйектің  саны -206 
 2. Бұлшық еттер саны - 639 
 3. Бүйрек саны - 2
 4. Сүт тістерінің саны -20 
 5. Қабырғалардың саны - 24 (12 жұп)
 6. Жүрек қақпақшаларының саны - 4 
 7. Ең үлкен артерия - Аорта .
 8. Қалыпты қан қысымы - 120 / 80 mmHg 
 9. Қанның Ph -7.4 
 10. Омыртқалардың саны - 33
 11. Мойын  омыртқаларының саны - 7
 12. Ортаңғы құлақтың сүйектерінің саны - 6 
 13. Бет сүйектерінің саны - 14  
 14. Бас сүйектерінің саны -22 
 15. Кеудедегі сүйектер саны -25 
 16. Қол сүйектерінің саны - 6  
 17. Қолдың бұлшық еттерінің саны - 72 
 18. Жүрек насостарының саны - 2 
 19. Ең үлкен мүше -Тері 
 20. Ең үлкен без ( орган ) -Бауыр
 21. Ең үлкен жасуша -Әйелдің  аналық безі 
 22. Ең кішкентай жасуша - Еркек гаметасы 
 23. Ең кішкентай сүйек - Тобық
 24. Ең  алғашқы трансплантацияланған мүше - Бүйрек 
 25. Аш ішектің орташа ұзындығы - 7м  
 26. Тоқ ішектің орташа ұзындығы - 1,5м 
 27. Жаңа туған нәрестенің орташа салмағы - 2,6 кг  
 28. Импульстер саны минутына -72 рет 
 29. Дененің қалыпты температурасы - 37 C ° (98,4 F °)
 30. Қанның орташа мөлшері - 4-тен 5 литрге дейін
 31. РБК пайдалану мерзімі -120 күн 
 32. WBC пайдалану мерзімі -10-15 күннен 
 33. Жүктілік кезеңі - 280 күн (40 апта) 
 34. Адамның аяқ сүйектерінің саны - 33 
 35. Білек сүйектерінің саны - 8  
 36. Табан сүйектерінің саны - 27
 37. Ең үлкен эндокриндік без -Қалқанша без 
 38. Лимфа -көкбауырдың ең үлкен мүшесі 
 39. Мидың ең үлкен бөлігі -Церебраль (Cerebrum)
 40. Ең үлкен және берік сүйек - Жамбас сүйегі (femur)
 41. Ең кішкентай бұлшықет -Stapedius (ортаңғы құлақ)  
 42. Хромосомалар саны - 46 (23 жұп)  
 43. Жаңа туған нәрестедегі сүйек саны -306
 44. Қанның тұтқырлығы - 4,5-тен 5,5 
 45. Барлық топтарға сәйкес келетін донорлық қан тобы - O 
 46. Барлық қан топтары қабылдайтын қан топтары- AB 
 47. Ең үлкен WBC - моноцит
 48. Ең кіші WBC - лимфоцит  
 49.  Полицитемия  деп аталатын РБК санын көбейту
 50. Денедегі қан банкасы - Талақ (Көкбауыр).
 51. Қан емес жасушалар - RBC 
 52. РБК (RBC) -сүйек кемігінде өндіріледі.

 Дереккөздер 

Санат:Адам денесі