Бузе қызғалдағы

Бузе қызғалдағы () – лалагүлдер тұқымдасының қызғалдақ туысының көпжылдық өсімдігі.

 Ботаникалық сипаттамасы 
Бузе қызғалдағының биіктігі 15 – 40 см, пиязшығы жұмыртқа тәрізді, жуандығы 1 – 1,5 см, терілі, қатты, ішкі жағынан ұшы жіңішке түкті қабықшалы. 

Сабағы жалаңаш, сирек жоғарғыжағы түкті, жапырақ саны екеу, өте алшақ орналасқан, қайырылған,  бүгілген, жалаңаш, шамалы кірпікшелі, сызықты, төменгісі жалпақ, ені 3 – 8 мм,әдетте гүлінен едәуір қысқа. 

Гүл саны – 1 – 4 (кейде 6-ға дейін), гүл серігі сары, ұзындығы 15 – 30 мм, сүйір, сыртқылары күлгін. Түбі тарамды, ішкісінен 2 есе дерлік жіңішке, ішкілері сопақша, түбіне қарай біртіндеп жіңішкерген, осында тарамды және кірпікшелі, аталықтары гүл серігінен 2 есе қысқа. Олардың жіптері сары, кеңейген түбінде қалың  түкті  сақиналы, одан жоғары әдетте түкті, тозандықтары сызықты сопақша, ұзындығы 4 – 6 мм, сары немесе ұшы шамалы  күлгін, сүйір ұшы  қысқа. Түйіні аталықтан шамалы қысқа, қысқа бағанды. 

Сәуір  - мамыр айларында гүлдейді.
 Қазақстанда таралуы 
Шөлдегі құмды және  сазды топырақта өседі. Торғай, Арал маңы, Қызылорда, Балқаш  - Алакөл, Қызылқұм, Түркістан флористикалық  аудандарында, Шу-Іле тауларында кездеседі.

 Қызықты мәлімет 
Кей мамандардың пікірінше, бұл түрдің биік сабақты популяциясы жеке таксономиялық түр – Талиев қызғалдағы (Tulipa talievii Klikov et Zoz.) деп есептейді. Олар пиязшығының қалың түктеуімен , гүлінен биік  жапырақатарымен , түкті сабағымен және ішке қайырылмаған гүл серігі жапырақшаларымен ерекшеленеді. Бұл түр Іле өзені аңғарында, солтүстікке қарай Қапшағай суқоймасынан Арқарлы асуына дейін кездеседі. Дегенмен, жақында ДНК-ның салыстырмалы салмағы мен морфологиясын зерттеуге негізделген жұмыстар нәтижесі Талиев қызғалдағы жеке түр  еместігін көрсеттіЛ.И. Вальдшмит "Қазақстанның кызғалдақтары". 

 Тағы қараңыз 
 Қызғалдақ
 Лалагүлдер тұқымдасы

 Дереккөздер 

Санат:Қызғалдақтар
Санат:Лалагүлдер