Шарын шаған тоғайы

Шарын шаған тоғайы, неоген кезеңінен сақталып қалған. Тоғай Алматы облысындағы Іле өзенінің сол жақ саласы Шарын өзенінің ортаңғы ағысында, Сарытоғай елді мекеніне жақын жерде орналасқан. Мұнда өте сирек кездесетін, реликті ағаштың үш түрі: Іле жидесі, Іле бөріқарақаты және соғды шағаны өседі.
Соғды шағаны - зәйтүн тұқымдасының шаған туысына жататын, өте ылғал сүйгіш ағаш. биіктігі 25 м-дей, жапырақтары жалпақ, ұзындығы 20 см-дей. Бұл ағаштар өзен арнасына жақын өседі, 5014 га жерді алып жатыр. Соғды шағаны Қазақстаннан басқа тек АҚШ-тың Невада штатындағы "Гранд" шатқалында өсетін, жойылып бара жатқан, қорғауды қажет ететін түр. 2006 ж. Сарытоғай елді мекенінде 370 га жерде жаған ағашының көшегі отырғызылып, 2 га жерге ағаш тұқымы себілді.  Шарын шаған тоғайы осы кезде тек шағын алқапта сақталып қалған табиғи ескерткіш болып саналады. 
 Дереккөздер 
 Қазақстан ұлттық энциклопедия. 9 том. Алматы, 2007.