Серваж

Серваж (французша servage, латынша servus - құл) – шаруаладың орта ғасырлық Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық тәуелділігінің бір түрі. Серважда басыбайлы құқықтың кейбір элементтері кездеседі. Серваж феодалдық бытыраңқылық кезеңде кең өріс алды. Ол феодалды-тәуелді шаруалар бөлігін ғана қамтыды. Серваж тек барщина сақталған жерде дамып қоймай, сонымен бірге заттай және ақшалай рента тараған жерлерде де жан-жақты дамыған. 15-ғасырда товарлы ақша қаттынасының айтарлықтай дамуы серваждың жойылуына әкеп соқты. 14-15 ғасырлардың 2-жартысында Батыс Еуропа елдерінің бірсыпырасында болып өткен жаппай халық көтерілістері серважға соққы берді. 16-18 ғасырларда серваж кейбір артта қалған аймақтарда ғана сақталды.  Қазақ совет энциклопедиясы 1976 жыл. / М.Қ.Қаратаев