Химияның алғашқы заңдары

Химияның алғашқы заңдары- М.В. Ломоносов  жалпы  ғылымға, оның ішінде химияға  сінірген еңбегі зор. Ол химияда  әіресе  химялық тәжіибелерде , әрдайым " салмақ пен  мөлшерді" қолдану қажеттілігін баса көрсетті. Бұл уақытқа дейінгі  тәжірибелерде таразыны сирек қолданатын.  ХVІІІ  ғасырдың  екінші жартысынан бастап (әсіресе  флогистон іздеушілер) химиялық тәжірибеге  алынған және   реакциядан  шыққан  заттарды өлшеп, тәжірибелерде  салмақтық  бақылау жасалатын болды. Бұл әдістің нәтижесі  көп күттірген жоқ,  бірнеше  жаңа заттар   ашылды. Мысалы: Джозеф Блек көміртек диоксидін (1752 ж.) Генри Кавендиш  сутекті (1766ж.) , Даниель Резерфорд (1772 ж.)  пен Карл Шееле (1773 ж.)  азотты, Карл Шееле-  оттекті (1772 ж.) , Джозеф Пристали - оттекті екінші  рет ( 1774 ж.) , Карл Шееле - хлорды (1774 ж.) ашты. 
 Дереккөздер 
Жалпы химия кітабы, Б. Бірімжанов,Н. Нұрахметов, Алматы 1992 жыл- 19 бет