Тауық отряды

Тауық отряды — құстар класының систематикалық бір тобы. Тұрқы 12 см-ден (ергежейлі бө-дене) 235 см-ге дейін( айдарлы ар-гус). салм. 45г-нан (ергежейлі бөдене) 11,5 кг-ға (жабайы күркетауык, асы-ранды күркетауық — 22,5 кг-ға) дейін жетеді. Тұмсығы қысқа, мықты. Аяқ-тары күшті, топырақты қопсытуға бейім. Қанаттары енді, әдетте жерден тез котерілуге ғана жарайды, ұзақ үша алмайды. Қауырсыны тығыз, мамығы аз. Қораздары әдетте айқын түсті, етті, реңді айдары. сырғасы. қа-сы болады. Т. о. екі отряд тармағы-на — гоациндер (1 түр) және кәдімгі тауыққа (қазір 240; 100-ге жуық түрі өліп біткен түр), 6 тұқымдасқа (үл-кен аяқты тауықтар, кракстер не гок-ко, қырғауылдар, құр,мысыр тауығы және күрке тауық) бөлінеді. Т. о. тек Антарктикада ғана жоқ. Т. о-ның Қа-зақстанда 2 түқымдасы (қүр, қырғау-ыл) бар. Көптеген түрі полигамиялы, жерге ұялайды (гоацин мен гокко ағашта), 2—20 не бұдан да кап жұмыртқа салады, 14—30 тәулік жұмыртқа басады. Үлкен аяқ атты тау-ықтар жұмыртқа баспайды, жұмырт-қаларын құм не шіріген жапырақ ара-сына көмеді. Т. о-ның жемі осімдік тұқымы, бүрі, жемісі, қылқаны, сыр-ғасы. жапырағы. Гоациннен басқаларының кәсіптік. эуесқойлық қүс ау-лауда маңызы бар. КСРО-да, оның ішінде Қазақстанда да маңызы бар-лары: ақ кекілік, бұлдырық, қүр, қырғауыл, бөдене. Кейбір түгрін аң-шылық шаруашылықтарында өсіреді, банкив тауығы, күркстауық. мысыр тауығы қолга үйретілгеп. көптеген түрі -үй қүстарьшыц тегі.
 Қазақ энциклопедиясы
Дереккөздер