Түстену

"Түстенейік, бұл үй қонақасыға мырза" (М. Әуезов). Қазақта қонақ сыйлаудың бірнеше түрлері бар. Соның бірі — осы түстену салты. Бұл да кәдімгі қонақасыға жақын ғұрыптардың бірі. Ұлтымыздың әдеті бойынша бірнеше жас жігіттер соғымы семіз, қонақасыға мырза үйге барып сәлемдеседі. Үй иесі әдетте қонақ ьолуға шақырады. Мұндайда келгендер "түсте келеміз" деп ықыласын білдіреді. Жігіттердің бұл жүрісінің түстенуге келгенін әр қазақ айтпай-ақ біледі. Мысалы, бір үйге келген қонақ сол үйге қолғабын, белбеуін немесе басқа бір затын қалдырады. Бұл мен осы үйдің қонағымын, "түстенем" немесе "қонамын" дегенді білдіреді. Осыған сәйкес үй иесі қонаққа дастарқан қамын жасай береді. "Түстік" және "түстену" деген сөздер айтылуы жағынан ұқсас болғанымен, мағынасы жағынан мүлде бөлек. "Түстік" деп, әр адамның түскі тамағын айтады, ол күн сайын бола беретін жай. Ал түстену қонаққа арналатын дастарқан әрі ұлттық салт. Олай болса, түстену де дәстүрге бай қазақ халқының қонақжайлық қалпын, мінезін көрсетеді.