Сіріспе

Сіріспе 
 Себептері 
Сіріспе - адам мен жануарладың жүйке жүйесінің зақымдануынан болатын инфекциялы жедел ауру. Сіріспе қоздырғышы- споралы анаэробты микроб Clostridium tetani. Сіріспе қоздырғышы табиғатта кең таралғанмен, ауру сирек кездеседі. Бұның себебі бұл микроб адам мен жануарлардың тірі жасушасында көбейе алмайтындығында. Оның дамуына жасушаның ауыр жарақаттан өліеттенген жерлері қолайлы. Жараға түскен микроб нерв жүйесіне әсер ететін және көлденең талшықты етті жиыратын уытты токсин-тетаноспазмин және қандағы эрритроциттерді ыдырататын тетаногемолизин түзеді. 
 Алғашқы белгілері 
Сіріспе басталар алдында адамның басы ауырады, шаршағыш, ашуланшақ келеді, терлейді, жарақат айналасының еті қатаяды, ауы-ауық тартылады, сыздап ауырады. Сіріспе жедел басталады, алдымен ауыз, жақ еттері, кейін мойын, арқа, құрсақ, қол-аяқ еттері жиырылып қарыса бастайды, дене қызуы 42ºС-қа дейін көтеріледі. Токсин уыты Сіріспеге қарсы дайындалған қан сарысуымен бейтарапталынады, мұнан басқа дәрі-дәрмектер қолданылады. Адам аурудан 20-30 күнде айығады. Сіріспенің созылмалы түрі де болады, аса жедел түрінде адам 4-5 күнде өліп кетуі де мүмкін. Сіріспе қоздырғышы физикалық- химиялық әсерлерге төзімді келеді, топырақта, нәжісте, т.б. әр-түрлі заттарда көптеген жыл бойы тіршілік ету қабілетін сақтайды. Сіріспеден сақтану үшін жарақаттанған жерді бірден тазартып, дәрігерге көрсету керек, қажет жағдайда Сіріспенің алдын алу үшін арнайы қан сарысуы егіледі.
Қазақ Совет Энциклопедиясы. Алматы қаласы,1977 ж. 10-том, Самал Жел-Тегене. 502-бет    
 Дереккөздер