Бадам (өсімдік)

Бадам  (, бұрын — Prunus amygdalus немесе Amygdalus communis)  - раушангүлділер тұқымдасына жататын жеміс (бадам жаңғағы) ағашы не әсемдік үшін өсірілетін бұта.

 Таралуы 
Ауа райы бір қалыпты жылы болатын және субтропиктік аймақта, Орта Азия мен Монголияда, Қытайдың орталық таулы аудандарында бадамның 40-қа жуық жабайы түрі өседі. КСРО-да мұның 16 түрі бар, оның екеуі жеміс үшін өсіріледі.

 Биологиялық сипаттамасы 
Бадам - жылу мен жарық сүйгіш әсемдік, қуаңшылық пен аязға да төземдінің өзі қыста 26-27°С суыққа тәзеді, ал шырын жүрген кезде гүл жаратын бүрі 19°С суықта тіршілігің  тоқтатады. Сондай-ақ гүл жаруы аяқталар кездегі 2°С, ал жеміс салар кездегі 1°С суықтық бадамның одан әрі өсуіне зор зиян тигізеді.  Далалық Бадам ерте гүлдейтін бұта,әсемдік үшін өсіріледі. Қарапайым бадамның биіктігі 6-10 м,жемісі тәтті не қышқылтым, дәнінде 72 % майы бар. Дәні тағам өнеркәсібінде, майы дәрі дайындау үшін пайдаланылады. Бадамды тұқымынан өсіруге не вегетативтік жолмен  көбейтуге болады. Оны бақта қатар аралығын 6Х9, ңайтқыш шашылып, топырағы өнделеді, өсімдік зиянкестері мен кеселіне қарсы шаралар жүргізіледі. Бадамның көп тараған сорттары: Десертный, Ялтинский, Никитинский-62, Лангедок (Оңт. Франциядан әкелінді), Дрейк, Нонпарель (Калифорниядан әкелінді), Никитский урожайный, Чуянгинский - 51, Р.Консайский-565Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 2 том.

 Синонимдар 





Өндіруі
Әлемде өндіру көлемі жылдар бойынша 
(мың тонна)
   1965  615
   1970  687
   1975  762
   1980  926
   1985  1152
   1990  1321
   1995  1019
   2000  1468
   2005  1839
   2006  1999
   2007  2215
   2008  2435
   2009  2362
   2010  2539
   2011  2005


15 ең ірі бадам өндіретін ел және өндіру көлемі
(мың тонна) Ел  1985  1995  2005  2009  2010  2011   352  276  703  1162  1414  731   287  159  218  282  221  212   59  79  109  128  158  168   105  90  118  114  108  105   30  45  70  104  102  131   34  34  229  97  73  130   51  35  43  60  52  61   38  37  45  55  55  70   10  20  45  47  39  50   57  57  48  44  33  30   9  9  15  43  56  61   13  19  25  35  38  42   7  28  28  30  28  36   28  49  23  26  22  21   15  27  25  25  30  38

 250px  280px  250px  250px Жалпы түрі  Жапырақтары мен жемісі  Гүлдері Дәндері

 Дереккөздер 



Санат:Раушангүлділер