Дармштадтий

Дармштадтий (лат. Darmstadtium; Ds) — Менделеевтің Периодтық кестесінің 10 топ, жетінші периодтың химиялық элементі. Реттік нөмірі – 110, атомдық массасы – 281. Тұрақсыз радиоактивтіNudat 2.5 элемент.

Лабораторияда жасанда синтезделген. 267—273Ds санды изотоптар үшін жартылай ыдырау мерзімі - бірнеше миллисекунд. Ең ауыр 281Ds изотопының жартылай ыдырау мерзімі 10 секундатан аспайды.

Элементтің атын ашылған орнының (Германиядағы Дармштадт қаласы) құрметіне қойды. Алғашқы рет 1994 ж. Дармштадттағы Ауыр иондларды щерттеу орталығында синтезделген. Осы орталықта бұның алдында 1981-1984 жылдар аралығында 3 элемент ашылған: 107 (борий), 108 (хассий) және 109 (мейтнерий). Дармштадтий ашылғаннан кейін тағы 2 элемент синтезделген: 111 (рентгений) мен 112 (коперниций).

 Алынуы 
Дармштадтий келесі изотоптары ядролық реакциялар нәтижесінде алынған:

Және Коперницийдың изотоптарының 283Cn және 285Cn α-ыдырауының нәтижесінде.

 Белгілі изотоптары 
 Изотоп Массасы Жартылай ыдырау мерзімі Ыдырау түрі 267Ds 267 2,8 мкс α-ыдырауаспад в 263Hs 269Ds 269 179 мкс α-ыдырау 265Hs 270Ds 270 0,10 мс α-ыдырау 266Hs 271Ds 271 1,63 мс α-ыдырау 267Hs 273Ds 273 0,17 мс α-ыдырау 269Hs 279Ds 279 0,18 с спонтанды бөліну (90 %), α-ыдырау275Hs (10 %) 281Ds 281 9,6 с спонтанды бөліну (94 %), α-ыдырау 277Hs (6 %)

 Дереккөздер 

 “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998

 Тағы қараңыз 
 Химиялық элементтер тізімі 
 Химиялық элементтер

 Сыртқы сілтемелер 

 Дармштадтий на Webelements
 Darmstadtium: Questions and Answers (IUPAC) 

Санат:Химиялық элементтер