Аю балдырған

Аю балдырған (лат. Archangеlica officinalis)Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет. - шатыршагүлділер тұқымдасына жататын, екіжылдық, шөп тектес өсімдік.

 Сипаты 
 Биіктігі 2 метрге дейін жетеді.
 Тамыры қысқа, жуан, сындырғанда одан ақ сүт тәрізді зат бөлініп шығады.
 Сабағының іші қуыс, тік өседі, жуан, сырты тегіс.
 Жапырақтары сопақша келеген, 2-3 салалы, ара тісті. Төменгі жапырақтары ірі, сағақтары ұзын. Жоғарғылары отырмалы және әрбір жапырағының түп жағы сақина сияқтанып, сабақты қоршап тұрады.
 Гүлдері ақ немесе жасыл сары түсті, шоғырланып тұрады. Мамыр айынын қыркүйек айына дейін гүлдейді.
 Өсімдіктің аңқыған ерекше иісі бар және дәмі ащы. Ол батпақты жерлерде, өзен, көл жағаларында, ылғалды шабындықтарды, орман арасында өседі.

 Құрамы 
 Шайыр
 Эфир майлары
 Балауыз
 Илік және ащы заттар
 Валериан қышқылы
 Сірке қышқылы

 Емдік қасиеті 
 Медицинада аю балдырғанның тамырын тер шығаратын, өт және несеп айдайтын, жел шығаратын, қақырық түсіретін дәрі ретінде пайдаланады.
 Микробтар мен паразиттерді өлтіретін қасиеті де бар.
 Аю балдырғанның тамырын бронх қабынғанда, іш желдегенде, ішек түйнеп ауырғанда, іш өткенде қолдану өте пайдалы.
 Хорея ауруы кезінде жүйке тыныштандыратын дәрі ретінде береді.
 Подагра, ревматизм, бел ауруы кезінде осы өсімдіктен ванна жасап пайдаланады.
 Аю балдырғанның өскінінен сығып алған сөл тістің, құлақтың шаншып ауырғанын қойғызады.
Дәрі жасау үшін өсімдіктің тамырын ерте көктемде қазып алады, жемісін күзде жинайды.

 Тағы қараңыз 
 Дәрілік өсімдіктер

 Дереккөздер 

Санат:Шатыршагүлділер
Санат:Дәрілік өсімдіктер