Тұқылардың қызамығы

Негізінен тұқылар мен  сазандарды зақымдайтын өткір септикалық ауру. Үлкен жастағы (үш және екі) балықтар тым тез қабылдағыш болып келеді. Жыл мезгілінің әсіресе ыстық уақытында жылдам таралады.
Кызамақтың қоздырушысы 
Кызамақтың қоздырушысы-  B. pseudomonas punсtata, қысқа, қозғалғыш, шеттері жұмырлау ұзындығы 0,8-2 мк, ені 0,5-0,8 мк, спора мен капсула құрамайтын грамтеріс таяқша.  Қатты нәрлі ортада жартылай мөлдір домалақ тізбек құрайды, сорпада- тегіс  лайланады, бетінде – жұқа қабық, түбінде тұнба түзеді.20°-25° С жақсы өседі.Бактериясының сүзгіш кабығы бар.
Инфекцияның қайнар көзі бастапқы (ауру ағза, экссудативтін бөліну, өлген балық мүшелері және т.б.) және екінші қайтара (жұқпалы суаттар, азықтар мен балық өсіретін құрал - жабдықтар) болып екіге  бөлінеді. 
Аурудың қоздырғыштары суда, тоған түбінде жақсы сақталады, төмен температуралар әсеріне төзімді. Аурудың бастапқы сатысында (өткір ағымды) ауру балықтарда тері  қабатымен ішкі  мүшелерінің  геморрагиялық қабынуы байқалады. Барлық  жүзу қанаттары, әсіресе төменгі (кеуде, құрсақ және анальдың) қанаттары инсенсивті қызыл түске боялады, құрсақ водянкасы дамып, ол жалпы дененің водянкасына ауысады,ақырында қабыршақтары тікірейіп кетеді. Сол сияқты шарасынан шыққан  көздері байкалады. Құрсақты басқанда анустан шырыш жіптері бөлініп шығады.
Аурудың өткір кезеңінде тері мен жүзу қанатының  қабығынан бөллігінде некротикалық ошақ пайда болып, одан соң шеттері ойлы қара әртүрлі  қалыптағы жараға айналады.Өлген балықтарды жарып көрген уақытта, ішкі мүшелерінің  гиперемирленгені, Қаусағандығы, қатты ісінгендігі байқалады. Құрсақ  бөлігі қызыл түстес  транссудатқа толған.Көкбауырдың көлемі ұлғайған. Жүректің қан тамырлары мен жүзу торсылдағы инъецирленген, перикардта нүктелік кан құйылған.
Санитарлык баға 
Егер  бұзылмаған таза балықтың  сытқы жамылғысында бірен- саран іріңді- некротикалық жарақат пен жаралар байкалып, ол бұлшық ет ткандеріне терең ене қоймаған болса, ондай балықты азық түлік мақсатында пайдалануға жіберіледі. Бірақ зақымдалған жерін тазалап алып тастап және пысырылғаннан немесе 30минуттан кем емес қуырылғаннан кейін қоғамдық тамақтану желісінде қолдануға рұқсат етіледі. Балықта қызамықтың өткір ағымдағы ауру нышандары байқалғанда жәнеде іріңді- некротикалық жара, бұлшық еттің тканьдеріндетереңге енген гидрелген ошақтары болғанда, ондай балықты утилизатцияға жібереді.(Жақсы пысырып аңдарға азық – түлік ретінде береді). 
Семей мемлекеттік университеті ,«Өсімдік, балық  және ара шаруашылығы өнімдерін ветеринариялық санитариялық сараптау», оқу әдістемелік кешені, ПОӘК 042-14-03.01.20.9/032012ж
Дереккөздер

Санат:Балықтардың инфекциялық аурулары