Нимфалидтер

Биологиялық сипаттама
Нимфалидтер-мыңдаған түрлері бар көбелектің ең көп тұқымдасының бірі.Бұл көбелектің ішінде біртүстілері жоқ-олардың қанаттарының жоғарғы жағы алуан түсті,ал асты көріксіз.Ол отырған көбелекті жақсы бүркелемейді.Нимфалидтің шошақ және ойыс қанатының шеттері әдетте өрнектермен әдептеледі.Бұл тұқымдасқа негізінен тропикалық түрлер жатады.Алайда нимфалидтердің біразын жайылымдардан,орман мен саябақтардан да жолықтыріға да болады.Бұл көбелектің халықтық атаулары-құлпырма күреңше,інжу,лимон-олардың әдемілігін паш етеді.Сәл бұрын нимфалидтер Мәскеу сияқты ірі қалаларда да өріп жүретін.Өкінішке орай,қазір бұл көркем жәндіктерді көру бақыты бұйыра бермейді.Жұлдызқұрттарының көпшілігі ошағанның,қалақайдың басқа да жабайы өсімдіктердің жапырағымен қоректенетіне қарамастан,олар қаладан және даладан жоғалып барады.Өйткені қазір шымдағы шөптерді егіп қана қоймай,оларды шауып алатындар көп.
Тұқымдастары
Күндізгі тауыскөзді бір-бірімен әсте шатастыру мүмкін емес.Оның барқыт қызыл-қоңыр қанаттары тауыс қауырсынындағы көздер сияқты таңбалармен әдептелген.Аналық көбелек қалақай жапырағының(оның жүндес жұлдызқұртының негізгі азықтық өсімдігі) төменгі жағына,кейде таңқурай жапырағына,қожақатқа,құлқайырға 100-ден 300-ге дейін жұмыртқа салады.Шілде-тамызда тұлыптан көбелектердің жаңа бөбектері дүниеге келеді.Олар қолайлы жерде қысты жақсы өткізеді,сондықтан ерте көктемде ғана көруге болады.Күндізгі тауыскөз Еуразияның бүкіл аймағында кеңінен таралған.Адмирал-көбелек өз атауын қанатындағы адмирал бұлығын еске түсіретін қызыл жолақтарына байланысты иеленген.Қыстап шыққан көбелектер тоғай ішінде сәуір-мамыр айларында сауық құра бастайды,ал Ресейде жазда кездесетін көптеген дарақтар оңтүстіктен ұшып келеді.Адмиралдардың барлығы үлкен қашықтыққа дейін ұшып қона алады.Адмиралдар гүл шіресіне қызықпайды,алайда ағаш сөлі мен пісіп кеткен жемісте құныға сорады.Адмирал жұлдызқұрттары қалақайда,ошағанда,құлқайырда дамып жетіледі.
Адмиралдың жылдам самғауы Карл Линнейді бұл көбелекке аталанта деген ғылыми атау беріге итермеледі.Ол грек мифологиясындағы ең жүйрік әйелдің құрметіне қойылған.
Азакөбелектің жайған кезде 7,5 см-ге жететін қарасұр немесе боз-сары жиекті қара қанаттары шындығында қайғылы ойларға жетелейді.Басқа тілдерде де көбелектің осыған ұқсас есіммен аталатыны таңғаларлық емес:ағылшындар оны "азалы шапан",ал француздар "шер" дегенді жөн көреді.Қыстап шыққан азакөбелектер ерте көктемде күн жылына салысымен,ұша бастайды.Олар қабықтан аққан сөлді сорғанды ұнатады және кейде топталып,осы астан дәм тату үшін бас қосады.
Nymphalidae тұқымдастары
Aglais urticae
Agrias claudina
Anaea nessus
Apatura ilia
Apatura iris
Araschnia levana
Archaeoprepona demophoon
Argynnis pandora
Argynnis paphia
Argyronome laodice
Batesia hypochlora 
Biblis hyperia
Boloria aquilonaris 
Brenthis daphne
Brenthis ino
Callicore cynosura
Cethosia biblis 
Cethosia hypsea
Charaxes analava 
Charaxes jasius
Clossiana dia
Clossiana euphrosyne
Clossiana selene
Clossiana thore 
Coenophlebia archidona
Cynthia cardui
Cyrestis thyodamas
Euphydryas aurinia
Fabriciana niobe
Hamadryas velutina
 Hypodrias cynthia 
Hypolimnas bolina
Hypolimnas dexithea 
Inachis io
Issoria lathonia
Kallima
Limenitis camilla
Limenitis populi
Limenitis reducta
Melitaea cinxia
Melitaea diamina
Melitaea didyma
Mellicta athalia
Mellicta britomartis
Mellicta deione 
Memphis alberta
Mesoacidalia aglaja
Milithaea phoede
Neptis rivularis 
Nessaea hewitsoni
Nymphalis antiopa
Nymphalis polychloros
Nymphalis urticae
Nymphalis xanthomelas
Pantoporia perius
Polygonia c-album
Polyura dehanii
Prepona praeneste 
Siderone thebais 
Vanessa atalanta
Vanessa cardui
Дерек көздері
Балалардың энциклопедиясы РОСМЭН,Жәндіктер,Мәскеу Росмэн 2012.
Сыртқы сілтемелер
http://danaida.ru/sem3/nimf.htm
http://flicc.yoihj.com/nimfalidi 

Санат:Қабыршақ қанаттылар