Кархародонтозавр

Кархародонтозавр - әлемдегі ең алып жыртқыш динозавр. Ол табылғанға дейін адамзат тек тиранозавр-рексті ең ірі деп білген. Алайда кархародонтозаврдың өлшемі одан асып түсті. Оның құйрығы мен денесі - ірі, сүйегі - ауыр. Қысқа алдыңғы аяқтарында үшкір тырнақты үш саусақтан болған. Кархародонтозаврдың ұзындығы - 13 метр, басының ұзындығы - 1,8 метр, алмағы - 6 - 8 тонна. Оның 20 см-ге дейін созылған үшкір тістері болған. Кархародонтозавр мен гигантозавр бір-біріне қатты ұқсаған. Соңғы зерттеулер бойынша екеуі бір динозавр болуы мүмкін деген болжам айтылған. Кархародонтозавр 98 - 93 миллион жыл бұрын кейінгі Бор дәуірінде өмір сүрген. Ол - кархародонтозаурид тұқымдасынан тараған ірі жыртқыш. Атауы "кархародон" - "үшкір", "заурос" - "кесіртке" деген сөздерден құралып, ""үшкір тісті кесіртке" деген мағынаны білдіреді. Динозавр етпен қоректенеді.<references>Динозаврлар энциклопедиясы - Алматы "Аруна"</ref>

1927 жылы Алжирдегі бор дәуіріндегі екі тістен Megalosaurus saharicus ретінде сипатталған. 1931 жылы Э.Штремер оны Египеттік Бахария формациисының толық емес қаңқасы негізінде жеке тұқымдасы ретінде анықтады.

Бұл тұқым 1996 жылы П.Серено Марокко дағы Кем Кем формациисының толық емес бас сүйегінің суреттелгеніне дейін белгілі болған жоқ. Одан кейін Солтүстік Африкада (Алжир, Тунис, Ливия, Египет, Нигер, Марокко) альбиялық - сеномандықтардың көптеген олжалары (негізінен тістері мен омыртқалары) пайда болды. Оңтүстік Америкадағы гигантозаврдың және басқа да соған байланысты жыртқыш динозаврлардың табылуы Стром анықтаған Carcharodontosauridae тұқымдасының құрамын нақтылауға және кеңейтуге мүмкіндікк берді.

Өзінің туыстары сияқты, Кархародонтозаврдың салыстырмалы түрде қысқа және тік мойыны, үлкен басы және қысқа алдыңғы аяқтары болды. Оңтүстік Американың кархародонтозаврдтерімен салыстырғанда, Кархародонтозаврдың өзі салыстырмалы түрде аз белгілі. Дегенмен, ол ең ірі этқоректі динозаврлардың бірі болды (бас сүйегінің ұзындығы шамамен 160 см-ге дейін). Жалпы ұзындығы әртүрлі бағалаулар бойынша 12-13,3 метрге, ал салмағы 6,2 және 15,1 тоннаға дейін жетуі мүмкін. Грегори Поль Кархародонтозаврдың ұзындығын 10 метрге, салмағын 4 тоннаға бағалады.

Бас сүйегі салыстырмалы түрде аласа, тар, жақтары біршама қайшы тәрізді. Гиганотозаврмен салыстырғанда бас сүйегінің ою-өрнегі онша айқын емес, тұмсығы салыстырмалы түрде төмен және жеңіл, ал тістердің ұзындығы шамамен 20 см жетеді . 2001 жылы Кархародонтозаврдың ми қуысын зерттеу Кархародонтозаврдың миы (сонымен қатар басқа жыртқыш динозаврлардың миы) құс емес сауропсидтердің миына ұқсас екенін көрсетті.

Түр түрлерінен басқа, Тунис пен Нигерден, мүмкін Зимбаб бірнеше түр-анықталмаған кархародонтозавр үлгілері бар. 2007 жылы нигериялық түр Carcharodontosaurus iguidensis деп аталды. Кархародонтозаврдың бұл түрі көлемі жағынан Carcharodontosaurus saharicus түрімен салыстыруға болатын.