Жылқы малының атаулары

Жылқы тұқымына қарай:
 арғымақ
 қазанат
 жабы
 тобышақ
 текежәуміт
 қазақы ат
 қарабайыр
 пырақ
 дүлдүл т.б. болып бөлінеді.

Шабыс ат:
 жүйрік
 тұлпар
 сәйгүлік
 саңылақ
 бәйге ат деп бөлінеді.

Салтанатқа мінетін ат:
жорға
 төкпе жорға
 айдама жорға
 шайқалған жорға деп бөлінеді.

Мініс аттары:
 Аяқ ылау
жетек ат
 қосақ ат
 түп ат
 көсем ат   деп жіктеледі.

Өсуіне қарай:
 Құлын - биеден жаңа туған жас төл (туғаннан 6 айға дейін).
 Жабағы - 6 айдан асқан, бірақ бір жасқа толмаған құлын.
 Тай - бір жастан асқан, екіге толмаған жылқы.
 Құнан - екі жастан асқан, үшке толмаған жылқы.
 Дөнен - үш жастан асқан, төртке толмаған жылқы.
  Сәурік - бұл жас атауы емес, айғырдың статусы: 3–4 жаста болса да, үйірге түспеген болса ғана осылай аталады
 Бесті - төрт жастан асқан, беске аяқ басқан жылқы.

Саяқтар (бойдақ жылқылар):
 Ат - піштірілген еркек жылқы.
 Сақа ат - он бір -он екіге келген ат.
 Арда емген - құнанына дейін енесін емген, ақ жілік болғаны.
 Төл тай - өз енесі мен ежені бірдей еметін бір жасар жылқы.
 Қысыр емген - құлынын тастаған биенің екі жасқа дейін емген бұрынғы төлі.
 Шобыр - мініске, күш-көлікке өте мықты шабан ат.
 Сетер ат - құлынынан қартайып өлгенше жүген-құрық, ер тоқым көрмеген ат.
 Пішпе - піштірілген жылқы.

Биенің атаулары:
 Бие - құлындайтын жылқының бес жасқа келгені.
 Байтал - жылқының екі жастан бес жасқа дейінгі ұрғашысы.

Сүтіне қарай биелер:
 Мама бие - өте сүтті бие.
 Мәнерсіз бие - сүті аз бие.
 Ақтандыр бие - сүті жоқ, сүт шықпайтын бие.
 Исіншек бие - сауар алдында құлынына жанасып, исінген сүтін ағызып жіберетін бие.

Қысырақ атаулары:
 Тұман қулық - үш немесе төрт жасқа дейін айғырдан шықса да құлындамай жүрген бие.
 Көбен бие - қонданып тойына бастаған бие.
 Ақжілік бие - құлындығында енесі сауылмай еркін емген бие.
 Қаракемік бие - енесі сауылып, жүдеу, бос болып өскен бие.
 Нәқұс (құтамсыз) бие - шаққан тегі нашар бие.
Құмай тұяқ бие - түяғы көп тасырламайтын бие,

Айғырлардың атаулары:
 Жасамалы - үш-төрт жастан асқаны.
 Сәурік - үш-төрт жастағы үйірге салынбағаны.
 Құр айғыр - өмуру құрық-жүген тимеген айғыр.
 Сыңар ен - түмысында бір ен болып туған.
 Шартық - екі енінің бірі піштірілгенімен қалған айғыр.
 Азбан - алты жасында піштірілгенімен айғырлық әдетін қоймай, биенің мазасын алатын айғыр.

 Дереккөздер 
 “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
 "Ұлттық атаулар - халық мұрасы"/Ә.Сүлейменова, Ү.Қарасайұлы - Шымкент,1999

Санат:Қазақстан мәдениеті
Санат:Мал