Артек

Артек - халықаралық балалар  орталығы, Гурзуф (Украина/ Ресей) қаласының қасында.

16 маусым 1925 жылы Қырым түбегінде Гурзуф қаласында, Аю-Дагтың қасында құрылған. Бастапқы кезде 80 балаға есептелген, бірте-бірте өсіп, 1969 жылы аймағы 3,2 км ²-ге жеткен, 150 құрылыс, оның ішінде медициналық мекемелар, мектеп, киностудия болған. Басқа лагерлерге қарағанда - жылы климатқа байланысты жыл бойы балаларды қабылдаған.

Кеңес Одағы кезінде лагерге жақсы оқитын, спортта, өнерде, басқа салаларда жетістіктерге жеткен балалар, және басқа социалисттік елдердің балалары дем алатын. Артекте 1925-69 жылдар аралығында 30 000-нан астам бала дем алған, оның ішінде 13 000 бала шет елдерден.

1991 жылы пионер ұйымы ыдырағаннан соң, лагердің мәртебесі түсіп, қазіргі таңда жай танымалы балалардың дем алатын орны болып есептеледі.
 Тарихы 
«Артек» Қызыл Крест Ресей қоғамы басшысы Зиновий Соловьевтің инициативасымен туберкулез интоксикациясымен ауыратын балаларға арналған лагерь-санаторий ретінде құрылды.

Артекте балалар лагерін құру туралы алғаш рет 1924 жылдың 5 қарашасында Мәскеу пионерия мерекесінде айтылды. Лагерьді ашу және құру жұмыстарына Ресей Қызыл Крест қоғамы (РҚКҚ), Ресей жастар коммунисттік одағы (болашақта ВЛКСМ) және Жас пионерлер орталық бюросы атсалысты.

Лагерь 1925 жылдың 16 маусымында ашылды. Алғашқы пионерлер лагерьге Мәскеуден, Иваново-Вознесенсктен және Қырымнан келді. Лагерьдің алғашқы директоры боп В.Шишмарев тағайындалды.

 Артектің атақты қонақтары 
 Ахмед Бен Белла (1964)
 Фрэнк Борман (1969)
 Леонид Брежнев (1979)
 Фидель Кастро (1961)
 Константин Черненко (1979)
 Юрий Гагарин (visited each year in 1961–1967)··• МДЦ "Aртек" ·•· Хроника 60-х годов. •·· 
 Индира Ганди (маусым 12, 1955)··• МДЦ "Aртек" ·•· Хроника 50-х годов. •·· 
 Эйнар Гейхардсен (маусым 16, 1965)
 Андре Гид (Summer 1936)
 Михаил Сергеевич Горбачев (1985)
 Назим Хикмет (1952)
 Модибо Кейта (1965)
 Урхо Кекконен (11 қазан 1962)
 Рокуэлл Кент (17 қазан 1961)
 Никита Сергеевич Хрущев (1956, 1958, 1964)
 Сергей Королев (18 шілде 1965)
 Самуил Маршак (1960, 1961) Джавахарлал Неру (маусым 12, 1955)
 Кваме Нкрума (1961)
 Александр Покрышкин (сәуір 1948, 1955)··• МДЦ "Aртек" ·•· Хроника 40-х годов. •·· 
 Сарвепалли Радхакришнан (1964)
 Поль Робсон (1958)
 Джанни Родари (желтоқсан 19–20, 1963)
  (шілде 1933)··• МДЦ "Aртек" ·•· Хроника 30-х годов. •·· 
 Хайле Селассие І (шілде 1959)
 Лидия Скобликова (1977)··• МДЦ "Aртек" ·•· Хроника 70-х годов. •·· 
 Бенджамин Спок (1977)
 Вилли Штоф (1958)
 Михаил Таль  (1977)
 Валентина Терешкова (тамыз 25, 1965)
 Юмджаадин Тсиндебал (шілде 30, 1959; 1962)
 Петер Вилкокс (Greenpeace captain - Arctic 30) (Summer 1967)http://www.novayagazeta.ru/society/61648.html 
 Лев Яшин (1974)

 Кеңес Одағының пошта маркаларында 

 Қазіргі "Артек" 

 Дереккөздер 

 Қазақ Совет энциклопедиясы/Бас редакторы М.Қ.Қаратаев - Алматы, 1972, 1 том

Санат:Пионер лагерлері