Нұт

Нұт () - Бұршақ тұқымдасына жататын тағамдық өсімдікТ. Мұсақұлов, ОРЫСША-ҚАЗАҚША ТҮСІНДІРМЕЛІ БИОЛОГИЯЛЫҚ СӨЗДІК І-том ҚАЗАҚМЕМЛЕКЕТБАСПАСЫ, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев.

 Билогиялық сипаттама 
Біржылдық өсімдік. Сабағы тік, биіктігі 20 см-ден 70 см-ге дейін болады. Жапырақтары тақ қауырсын тәрізді. Жемісі құрғақ - 1-2 дәнді кейде 4 дәнді бұршаққап. Дәндерінің диаметрі 0,5 - 1,5 см. салмағы 150-300 гр. Түсі сарыдан қоңырға дейін болады. Дәндерінің пішіні қойдың басы немесе үкі тәрізді. Піскенде екі жақтауының тігісінен қақырай, тұқымдары шашылады.

 Таралуы 
Нұт дүниежүзінің 30 елінде өседі. Көбіне (90%)  тропикалық және субтропикалық Азия - Үндістан, Қытай, Пәкістанда өсіріледі.  Африка (Марокко, Тунис, Эфиопия) және Америкада (Колумбия, Мексика) аз мөлшерлерде өсіріледі.  Орташа есепбен 1 гектардан 0,6-0,8 тона алынады.

 Химиялық құрамы 
Нұт дәндеріде 20-30% ақуыз, 50-60% углеводтар, 7% майлар бар. Құрамында мырыш, фолий қышқылы, лизин аминоқышқылы, В-1 және В-6 витаминдер табылған. 

 Қолданылуы 
Нұт Орта Азия, солтүстік Африка және Солтүстік Америкада көп қолданылатын тағамдық өсімдік. Құрамында нәруыздық заттар көп болғандықтан өсімдіктің дәнінен басқа шөбі мал азығына пайдаланыладыБиология:Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2007.

 Өндірісі 
 Нұт өндірісі, мың тонна Ел  1985  1995  2005 Үндістан  4561  6436  6000 Пәкістан  524  559  868 Түркия  400  730  610 Иран  122  355  310 Мексика  139  167  240 Мьянма  138  76  230 Австралия  36  287  189 Эфиопия  0  125  135 Канада  0  1  98 Сирия  50  54  55

 Дереккөздер 

 Сыртқы сілтемелер 
 History and nutrition of Chickpeas, Casa Angola Internacional

Санат:Бұршақтар тұқымдасы
Санат:Дәрілік өсімдіктер