Урарту тілі

Урарту тілі, халд тілі, биайнили тілі - б.а.б. 9-6 ғасырдағы ескерткіштер арқылы таңылған урарту халқының және Урарту мемлекетінің тілі.
Урарту тілі Ван көлінің маңында (қазіргі Армения, Иран, Түркияның аздаған бөлігі) тараған. Хурри-урарту тілдері семьясына жатады. Жазу жүйесі - аккад сына жазуына ұқсас. Әріптері 16-17 дауыссыз, 4 дауысты дыбысты ғана таңбалайды.Есім сөздері 2 сандық көрсеткішке, 8 септікке, ал етістік жаққа, шаққа, санға, райға, етіске бөлінеді. Сөз жасау, сөз түрлендіру жағынан жалғамалы тіл. Сөйлем құрылысы эргатив конструкцияға негізделген.
 Тарихы 
 Дереккөздер 
 Мещанинов И. И. Грамматический строй урартского языка. Ч. 1: Именные части речи. — М.-Л.: Издательство АН КСРО, 1958.
 Мещанинов И. И. Грамматический строй урартского языка. Ч. 2: Структура глагола. — М.-Л.: Издательство АН КСРО, 1962. 
 Мещанинов И. И. Аннотированный словарь урартского (биайнского) языка. — М.-Л., 1978.
 Меликишвили Г. А. Урартские клинообразные надписи. — М., 1960.
 Дьяконов И. М. Языки Древней Передней Азии . — М., 1967. 
 Гвахария В. А. Словарь-симфония урартского языка. — М., 1963.
 Нозадзе Н. А. Вопросы структуры хурритского глагола. — Тбилиси, 1978.
 Friedrich J. Einführung ins Urartaische. — Lpz., 1933.
 Speiser E. A. Introduction to Hurrian. — New Haven, 1941.
 Bush F. W. A grammar of the Hurrian language. — Ann Arbor, 1964.
 Thiel H.-J. Phonematic und grammatische Structur des Hurrischen// Das hurritologishe Archiv des Altorientalischen Seminars der Freien Universitat. — В., 1975.

 Тағы қараңыз 
 Сыртқы сілтемелер 
 Дереккөздер 
 “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998

Санат:Тілдер