Туыстық атаулары

Туыстық атаулар — туыстық қарым-қатынасты білдіретін ұғымдар."Күйеу келтір, қыз ұзат, тойыңды қыл": Әдеби-этнографиялық таным. (Құрастырғандар: Б.Әлімқұлов, Е.Әбдіраманов). 238б., 1994. ISBN 5-7090-0195-3

 Бір отбасындағы туыстық атаулар 
 Ата - баланың әкесінің және анасының әкелері.
 Әже - баланың әкесінің және анасының шешелері. Одан арғылары үлкен әже деп аталады.
 Әке - баланың ата-анасының бірі.
 Ана, шеше - баланы дүниеге әкелген әйел.
 Аға - бір әкеден немесе бір шешеден туылған, бауырлар арасында жасы үлкен ұл.
 Іні - Жасы бойынша кіші ұл.
 Бауыр - бір әке-шешенің балалары.
 Әпке, апа, әпше - жасы бойынша үлкен қыз бала. 
 Сіңілі - қыз бауырлар арасындағы жасы бойынша кішісі.
 Қарындас - ұлдан кейінгі туылған қыз бала. Бұл туыстық атауды ер адамдар тек өзінен кіші қыз балаға айтады.

 Туыстық қарым-қатынастағы атаулар 
 Абысын - ағайынды адамдардың әйелдері.
 Бажа - бір адамның немесе ағайынды кісілердің қыздарына үйленген адамдар.
 Бөле - бірге туған апалы-сіңілі кісілердің балаларының арасындағы туыстық қатынастың атауы.
 Балдыз - әйелінің (жарының) сіңлілері (Оңтүстік Қазақстанда). Басқа өңірлерде інілерін де балдыз деп айтады.
 Ене - жарының аналары.
 Құда - баланың жары(әйелі немесе күйеуі) жағынан туыстық қатынасын білдіретін сөз, сондай-ақ олардың аталары, әкелерінің атауы.
 Құда бала - құдасының баласы (ұлы) т.б. жасы кіші туысы.
 Құдағи - Күйеу мен қалыңдықтың шешелері немесе әжелері (құдандал адамдардың әйелдері).
 Құда-жекжат - ілік-шатыс құда адамдар.
 Құдандалы - қыз алысып, қыз беріскен, сүйек шатысы бар адамдар. 
 Құдаша - ерлі-зайыпты адамдардың жасы кіші әйел туыстары (құдандалы адамдардың қыздары).
 Жиеншар - жиеннен туған бала.
 Жиен - күйеуге шыққан қыздан туған бала.
 Жеңге - атаның, жасы үлкен туыстардың әйелі.
 Жезде - апаның, жасы үлкен туыстардың күйеуі.
 Күйеу - әйелдің ері, жұбайы.
 Келін - ата-ана үшін баласының әйелі де, жасы үлкен ағалары мен туысқандары үшін інісінің әйелі.
 Қайын - жары жағынан туыстық қатынасын білдіретін сөз.
 Қайын аға - ерлі-зайыптылардың туған және туысқан ағаларының оларға туыстық қатынасы.
 Қайын ата - күйеу мен келіннің туған әкелерінің оларға туыстық қатынасы.
 Қайын ене - күйеу мен келіннің туған шешелерінің оларға туыстық қатынасы.
 Қайын бике - күйеу мен келіннің туған әпкелерінің оларға туыстық қатынасы.
 Қайын сіңілі - күйеудің қарындастарының әйеліне туыстық қатынасы.
 Қайын іні - ерлі-зайыптылардың өздерінен кіші ұл бауырлары.
 Нағашы - ана жағынан туыстық қатынасын білдіретін сөз.

 Тағы қараңыз 
 Ана
 Әке
 Ата

 Дереккөздер 


Санат:Қазақ салт-дәстүрлері
Санат:Отбасы
Санат:Туыстық