Жылдам пернелер

Жылдам пернелер () — мәзірге кірмей-ақ, кейбір командаларды жылдам шақыратын перне немесе пернелер комбинациясы.

 Пернелердің түрлері 
Пернетақта пернелері атқаратын қызметіне  қатысты келесідей топтарға бөлінеді:
 Енгізу пернелері (әріптік-цифрлық) — мұнда  қарапайым баспа машинасында болатын пернелер жинақталады, яғни  әріптік, сандық және символдық пернелер.
 Басқару пернелері — бұл пернелер жеке түрінде  немесе  басқа пернелермен бірге басыла отырып нақты әрекеттерді орындайды. Көбінесе CTRL, ALT, Windows белгісі бар перне және ESC қолданылады.
 Функционал пернелер — арнайы тапсырмаларды орындау үшін қолданылады. Олар F1, F2, F3 және ары қарай F12 дейінгі пернелер тізбегінен тұрады. Түрлі бағдарламаларға қатысты бұл пернелердің қызметтері әр түрлі болып келеді.
 Орын ауыстыру пернелері — бұл пернелер құжаттарда, веб-беттерде және тексті  түзетуде орын ауыстыру үшін қолданылады. Оларға бағыттауыш пернелер,сондай-ақ, HOME, END, PAGE UP, PAGE DOWN, DELETE және INSERT пернелері жатады.
 Сандық бөлік — бұл пернетақта сандарды тез енгізу үшін  өте ыңғайлы. Ондағы пернелер қарапайым калькулятор немесе есептеу машинасына  сәйкес   топталып жинақталған.

Үш негізгі қосымша пернелер:
 PRTSCN (немесе PRINT SCREEN) – экран бетін суретке түсіріп, оны компьютер жадысындағы алмасу буферіне көшіреді. Оны Microsoft Paint немесе басқа бағдарламаға сурет ретінде қойып (CTRL+V), сол бағдарлама арқылы баспаға беруге болады.
 SCRLK (немесе SCROLL LOCK) – бұл пернені басу  көптеген бағдарламаларға әсер етпейді. Бірақ кейбір бағдарламаларда  оны басу бағыттауыш пернелердің, PAGE UP және PAGE DOWN  әрекетін өзгертеді; бұл пернелерді басу белгіленген фрагмент немесе курсор қалпын өзгертпестен құжатты  айналдыру мүмкіндігін береді.  Пернетақтада бұл перненің  қосып/өшірілуі түстік индикатормен көрсетіледі.
 PAUSE/BREAK – бұл перне көп қолдана бермейді. Кейбір ескі бағдарламаларда  бұл пернені басу  бағдарламаны тоқтатады немесе  CTRL –мен бірге басу  оның орындалуын тоқтатады.

 Ең негізгі қолданылатын пернелер жиынтығы 
Пернелер	Орындалатын әрекеттер
 немесе 	Пернетақтадағы баспа әріптер ретін өзгерту 
	Белгіленген элементті көшіру
	Белгіленген элементті қиып алу
	Белгіленген элементті қою
	Әрекетті кері қайтару
	Әрекетті қайталау
	Ағымдағы файлды немесе құжатты сақтау      
	Белгіленген элементті   «Себетке» орналастырмастан жою 
 	Құжаттың басына ауысу
 	Құжаттың cоңына ауысу
	Курсорды келесі сөздің басына орналастыру
	Курсорды алдыңғы  сөздің басына орналастыру
	Курсорды келесі абзацтың басына орналастыру
	Курсорды алдыңғы  абзацтың басына орналастыру
 + бағытшалары бар  пернелер	Текст  фрагменттерін белгілеу
 + бағытшалары бар кез-келген перне	Жұмыс үстелінде немесе терезеде бірнеше элементтерді белгілеу, сондай-ақ, құжатта тексті белгілеу 
 + бағытшалары бар кез-келген перне + БОС ОРЫН	Жұмыс үстелінде немесе терезеде бірнеше   жеке элементтерді белгілеу
 басып тұрып, тышқан көрсеткіші арқылы таңдау	Бірнеше элементтерді  еркін түрде таңдау
 басып тұрып, тышқан көрсеткіші арқылы таңдау	Бірнеше элементтерді   жұмыла таңдау
	Терезедегі немесе құжаттағы барлық элементтерді белгілеу
, 	Ағымдағы терезені жабу немесе белсенді болып тұрған бағдарламадан шығу   
	Белсенді болып тұрған  терезенінің қосымша мәзірін ашу
	Белсенді болып тұрған құжатты жабу(біруақытта бірнеше құжаттарды ашатын  бағдарламаларда қолданылады) 
	Бір элементтен келесі элементке көшу 
	Бағыттауыш пернелерді қолдану арқылы бір элементтен басқа элементке көшу
 + тышқанның айналма жүгірткіші	Жұмыс үстеліндегі белгішелер өлшемін өзгерту
	Элементтерді ашылған реті бойынша циклді түрде ашып, алмастыру
	Белгіленген элементтің қосымша мәзірін ашу 
	 «Бастау»(«Пуск») мәзірін ашу 
 + көрсетілген әріп	Сәйкес менюді көрсету
	 Windows жетектегішінде бір дәреже жоғары тұрған буманы қарап шығу
, 	Тапсырмалар  диспетчерін ашу
Компакт-дискті қойған кезде  пернесін басу	Компакт-дискіні автоматты түрде ойнату режиміне көшу

  	Белсенді болып тұрған терезені ғана суретке түсіреді
	Экранды баспаға беру

 Windows белгісі бар пернемен бірге басылатын пернелер жиынтығы 
 «Бастау»(«Пуск») мәзірін ашу және жабу
 Операциялық жүйенің қасиеттері туралы терезені ашу
 Жұмыс үстелін көрсету
 Барлық терезелерді жинақтау(Свертывание)
 Жұмыс үстеліндегі барлық жинақталған терезелерді қалпына келтіру.
 «Менің компьютерім» белгісін  ашу
 Файлдар мен бумаларды іздеу
 Компьютерлерді іздеу (желіге қосылған жағдайда)
 Компьютерді құлыптау немесе қолданушыларды алмастыру 
 «Орындау»( «Выполнить») сұхбат  терезесін  ашу
 Арнайы мүмкіндіктер орталығын(Центра специальных возможностей) ашу

 Windows  жетектегішінде бірге басылатын  пернелер жиынтығы 
Келесі кестеде Windows  жетектегішінде бумалармен, терезелермен жұмыс істеуде қолданылатын пернелер үйлесімділігі көрсетілген:
Пернелер	Орындалатын әркеттер
CTRL+N	Жаңа терезе ашу 
CTRL+SHIFT+N	Жаңа бума құру
END	Белсенді  терезенің төменгі жағына көшу
HOME	Белсенді  терезенің жоғарғы  жағына көшу 
ALT+ENTER	Белгіленген  элементтің қасиеті туралы сұхбат терезені ашу 
ALT + Сол жақтағы бағыттауыш                  «←»	Алдыңғы буманы қарап шығу
ALT + Оң жақтағы бағыттауыш «→»	Кейінгі буманы қарап шығу
CTRL+E	Іздеу жолын таңдау
Win+Shift+әріптер	Басылған әріптен басталатын бума немесе файлды белгілеу

Shift+Enter	 Белгіленген буманы жаңа терезеде ашу

 Символдарды түзету 
Пернелер	Орындалатын әрекеттер
	Шрифтты таңдау 
	 Шрифт өлшемін таңдау 
	Шрифттарды өзгерту терезесін ашу  
	Әріптер регистрін өзгерту  

	Символдарды қалың шрифтпен(жирный) жазу
	Символдарды асты сызылған  шрифтпен(подчеркнутый) жазу  
	 Символдардың астын сызу, бірақ бос орындар сызылмайды   
	Символдардың  астын екі сызықпен сызу 
	Жасырын текстке айналдыру  

	 Символдарды курсивті шрифтпен жазу  
	 Барлық әріптерді кіші әріппен жазу немесе бұрынғы қалпына келтіру 
	Жоғарғы индекске айналдыру  

	Белгіленген символдардан қосымша форматтауды алып тастау  
	 Белгіленген символдарды Symbol  шрифтімен форматтау
 	 Символдар форматтары туралы ақпаратты шығару 
	Форматтауды көшіру 
	 Форматтауды қою

 Абзацтарды форматтау 
	Ағымдағы абзацтағы мәтінді бір жол төмен түсіру немесе қалпына келтіру.  
	 Абзацты ортасы бойынша(по центру) түзету 
	Абзацты ені бойынша(по ширине) түзету  
	 Абзацты сол жақ бойынша(по левому краю) түзету 
	Абзацты оң жақ бойынша(по правому краю) түзету  
	Сол жақтан шегініс(бос орын) тастау  
	Сол жақтағы шегіністі(бос орын)  жою 
	 Аралық (выступ) тастау
	Аралықты азайту  
	 Белгіленген абзацтардан қосымша  форматтауды алап тастау 
	Стильді қолдану  
	 <Обычный>  стилін қолдану
	 <Список>  стилін қолдану

 Құжаттармен жұмыс істеу 
Пернелер	 Орындалатын әрекеттер
	 Жаңа құжат құру 
	 Құжаттарды ашу
 немесе 	Құжаттарды жабу
	Құжат терезесін бөлу 
 немесе 	 Құжатты сақтау 
	 Құжатты баспаға беру

Санат:Пернетақта