Алабама

Алабама ( ) — штат, Америка Құрама Штаттарының оңтүстік-шығысында орналасқан. Штат солтүстігінде Теннесси штатымен, шығысында Джорджия штатымен, оңтүстігінде Флорида штатымен және Мексика шығанағымен және батысында Миссисиппи штатымен шекараласады. АҚШ штаттарының ішінде Алабама жер көлемі бойынша 30-орынға кіреді және ішкі сулар жолы ұзындығы бойынша екінші орында. Штаттың ауданы 135 765 км². Алабама штаты АҚШ штаттарының халық саны бойынша  23-орын иеленеді — тұрғыны 2011 жылғы жағдаймен 4 802 740 адамға жеткен.

Штата астанасы — Монтгомери қаласы (1861-65 жылдардағы АҚШ-тың азаматтық соғысы уақытында Монтгомери 1861 жылы 4 ақпан-нан  29 мамыр аралығында бүлікші штаттардың астанасы болды). Ірі қалалары — Бирмингем, Мобил, Хантсвилль. Штат мәртебесін 1819 жылы алды (22-штат). Ресми лақап аты — «Оңтүстіктің жүрегі».

 Географиясы 
200px|right|thumb|Алабама картасы
Алабама жер аумағы 135 765 км².  Мехсика шығанағы жағасында орналасқан және штатта Миссисири өзені ағып өтеді. Штаттың солтүстік-шығысында Аппалач тауылары алып жатыр, онда штаттың ең биік нүктесі — Чиха тауы (теңіз деңгейінен 735 м жоғары) орналасқан. Штаттың 67 %-ке жуық территориясын орман алып жатыр. Штат территориясында АҚШ-тың тағы бір әдемі өзен — Кахаба өзені ағып өтеді.

 Климаты 

Климат Алабама климаты мұхиттық суптропиктік, орташа жылдық температурасы районның үлкен бөлігінде 18 °С-қа жуық. Қысы әжептәуір жұмсақ, қаңтар айының орташа температурасы Мобилде  4 °С-тан Монтгомериде 0 °С-қа дейін өзгереді. Жазы өте ыстық, жаздың орташа температурасы жекелеген өңірлерде 32 °С-қа дейін көтеріледі. Алабамада қар сирек жауады, тек қана солтүстіктегі Монтгомериде қыста бірнеше рет жауады. 
Штаттың барлық территориясыда жауын-шашын мол түседі. Жауын-шашын 
ның жылдық деңгейі 1400 мм шамасында. Алабама Мехсика шығанағының тропикалық циклон және дауыл зонасы әсерінде орналасқан. Канзаспен бірдей елдің басқа штаттарындағы ең күшті F5 санатты торнадо Алабамада байқалады.

 Демографиясы 

220px|right|thumb|Халық тығыздығы
АҚШ халық санағы бюросының дерегі бойынша 2011 жылдың 1 маусымында Алабама халқы  4 802 740 адам; 2010 жылғы санақпен салыстырғанда 0,48 %-ке өскен. 2010 жылғы мәлімет бойынша штаттың халқының 18 жасқа дейінгі үлесі 25,3 %; 65 жастан жоғарғылар үлесі  — 13 %. Әйелдер үлесі — 51,7 %; еркектер — 48,3 %.

2010 жылғы санақ бойынша штаттың нәсілдік үлесі келесідей: ақ нәсіл (68,5 %), афроамерикандықтар (26,2 %), байырғы америкалықтар — үндістер (0,6 %), азиялықтар (1,1 %), гавайлықтар және мұхиттық аралдардың байырғы халықтары (0,1 %), басқа нәсілдер (2 %), екі және одан көп нәсілділер немесе аралас нәсілдер — мулаттар, метистер (1,5 %). Ақ нәсілді халықтар негізгі рөлде ағылшын, ирланд және неміс тектілер. 2000 жылдағы санақ бойынша Алабама халқының  96,7 %-і ағылшын тілінде сөйлейді, 2,2 % — испанша; 0,4 % — немісше; 0,3 % — французша (француз креольшасын қоса алқанда) және 0,1 %-ке жуығы — қытайша сөйлейді. 108,000 адам штат аумағынан шетте туғандар (штат халқының 2.4%-і), олардың жуық шамамен 22.2%-і заңсыз иммигранттар (24,000).

Спорты
Командалары

 Клуб Қала Спорт Лига Спорт сарайы Алабама Хаммерс  Хунтсвиль америка футболы Southern Indoor Football League Вон Браун Центер  Бирмингем Баронс   Хоовер Бейсбол Southern League Регионс Парк  Бирмингем Саберс  Бирмингем Баскетбол Континентал Баскетбол Лигасы  Алтамонт мектебі  Диксие Дерби Гирлс  Хунтсвиль  Women's Flat Track Derby Association Вон Браун Центер  Хунтсвиль Хавос  Хунтсвиль Хоккей Солтүстік Кәсіби Хоккей Лигасы  Вон Браун Центер  Хунтсвиль Старс  Хунтсвиль Бейсбол Southern League Жое. У. Давис Статионы  Мобиль БейБеарс  Мобиль Бейсбол Southern League Ханк Аарон Стадионы  Мобиль Бей Хурриканес  Мобиль Баскетбол Америка Баскетбол Ассоцациясы Давидсон Жоғарғы мектебі  Монтгомери Бискуитс  Монтгомери Бейсбол Southern League Монтгомери Римеруалк Стадионы  Рокет Сити Юнайтед  Мадисон Футбол National Premier Soccer League Мадисон Сити Скулс Стадионы  Теннессии Валлей Тайгерс  Хунтсвиль Америка футболы Independent Women's Football League Милтон Фрейнк Стадионы  Трейгис Сити Роллерс  Бирмингем Roller derby Women's Flat Track Derby Association Замора Шрин Темпл 

 Дереккөздер 

Сыртқы сілтемелер

Alabama.gov – Official State Government Website
 Алабама — толығырақ ақпарат
 Алабама фотолары 
Alabama State Guide, from the Library of Congress
Alabama Association of Regional Councils
Energy Data & Statistics for Alabama- From the U.S. Department of Energy 
TourAlabama.org – Alabama Department of Tourism and Travel
All About Alabama , at the Alabama Department of Archives and History
AlabamaMosaic, a digital repository of materials on Alabama's history, culture, places, and people
Code of Alabama 1975 – at the Alabama Legislature site

USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Alabama 
Alabama QuickFacts  from the U.S. Census Bureau
Alabama State Fact Sheet  from the U.S. Department of Agriculture

Санат:АҚШ штаттары