Қазақстан демографиясы

Қазақстан халқы — Қазақстан Республикасының аумағын мекендейтін барлық тұрғындардың жиынтығы. 2024 жылғы 1 наурыздағы жағдай бойынша Қазақстан халқы 20 075 271 құрайды. Бұл көрсеткіш бойынша Қазақстан әлемде алпыс төртінші орында (64).
нобай|250x250 нүкте|2020 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанның демографиялық пирамидасы
Қазақстандағы халық тығыздығы әлемдегі ең төмен елдердің бірі — 7,2 адам/км2. Бірінші деңгейдегі әкімшілік-аумақтық бірліктердің ең жоғары тығыздығы Республикалық маңызы бар Алматы қаласында — 3131 адам/км2, ең азы — Ұлытау облысында — 1,25 адам/км2 байқалады. Алайда, егер соңғы уақытта елде болып жатқан демографиялық жарылыс байқалса, Қазақстан халқының тығыздығы 6-7 есе артады. Және шамамен 49,05 адам/км2 болуы мүмкін.

2021 жылғы шілдедегі жағдай бойынша Қазақстанның қала халқы жалпы санының 59,2% -8, ауыл халқы — 40,8% -8 құрады . 2022 жылғы наурыздағы жағдай бойынша Қазақстанның 22 қаласында 100 мыңнан астам адам тұрады, олардың 3-миллиона бір миллионнан астам халық бар. 2021 жылы халықтың болжамды өсімі 246 494 адамды құрады, бұл жалпы халықтың 1,3% құрайды. 2020 жылғы жағдай бойынша туудың жалпы коэффициенті 3,13 құрады. БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік мәселелер департаментінің орташа болжамы бойынша 2050 жылы Қазақстан халқы 40 миллионнан астам адамды құрауы мүмкін. Ал 2100-де ол 75 миллионды құрауы мүмкін.Этникалық қазақтардың елімізде туу көрсеткіші жоғары болғандықтан, қазақтар өз елінде өз халқын тез арттыра алады. Себебі Қазақстанда урбанизация өте баяу жүріп жатыр.

 Егеменді Қазақстан 

 Тұрғындар тығыздығы 
Қазақстан жер аумағы үлкен (2724,9 мың км²) болғанымен халық сирек қоныстанған елге жатады. Оның аумағының сәйкес түрде 1 км²-не 5,4 адамнан келеді. Тұрғындар үшін табиғат жағдайы неғұрлым қолайлы өңірлер – Түркістан, Жамбыл, Алматы облыстары (Алматы қаласын қоса алғанда). Мұнда республика тұрғындарының 37,8%-ы орналасқан, тұрғындар тығызд. 1 км²-ге 16,9; 6,9 және 7 адамнан келеді. Салыстырмалы түрде тұрғындары көп келесі аймақтар – Солтүстік Қазақстан аймағы: Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстарының аумағы. Мұнда ел тұрғындарының 24,8%-ы орналасқан, тұрғындар тығыздығы 1 км²-ге 5,2; 7,4; 5,7 және 6,5 адамнан келеді. Шығыс Қазақстанда республика тұрғындарының 10,2%-ы тұрады, тұрғындар тығыздығы  1 км²-ге 5,4 адамнан. Орталық Қазақстанда (Қарағанды облысы) республика тұрғындарының 9,4%-ы орналасқан. 1 км²-ге 3,3 адамнан келеді. Халық ең аз қоныстанған аудандар батыс аймақтар – Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары және Түркістан аймағындағы Қызылорда облысы. Мұнда бүкіл тұрғындардың 17,7%-ы орналасқан, 1 км²-ге келетін орташа тығыздығы, тиісінше, 1,9; 3,7; 4,1; 2,3 және 2,6 адамнан.

 Қала және ауыл халқы 
1999 жылғы санақ жүргізілген кездегі ҚР-ның әкімшілік аумағы бірлігінде 84 қала, 200 кент, 2036 ауылдық округ, 7684 ауылдық елді мекен болады. Ресми статистика мәлімет бойынша, Қазақстан тұрғындарының 56%-ы қалалық елді мекендерде, 44%-ы ауылдық елді мекендерде тұрады.

Қала тұрғындары ең көп облыстар: Қарағанды (қала тұрғындарының үлесі 82,2%), Маңғыстау (78,4%), Павлодар (63,4%), Қызылорда (60,5%), Атырау (58,2%), Ақтөбе (56,2%), Қостанай (54,2%). Республиканың ең ірі қалалары – Алматы (1129356 адам), Қарағанды (43664), салыстырмалы түрде ірілері: Шымкент (360078), Тараз (330125), Астана (312965), Өскемен (310950), Павлодар (300503), Семей (269574), Ақтөбе (253088), Қостанай (221429), Петропавл (203533), Орал (195459), Теміртау (170481), Қызылорда (157364), Атырау (142497), Ақтау (143396), Екібастұз (127197), Көкшетау (123389), Рудный (109515). Қалған қалалардағы тұрғындар саны 100 мың адамнан кем.

Байырғы тұрғындардың үлес салмағы көп облыстар: Қызылорда (94,2%), Атырау (89%), Маңғыстау (78,7%), Ақтөбе (70,7%) облыстары, ең азы – Солтүстік Қазақстан (29,6%), Қостанай (30,9%), Ақмола (37,5%), Қарағанды (37,6%) облыстары) .

 Көші-қон 
Соңғы он жылдықта олардың қалаларға көшу қарқыны жоғары болды. 1989 жылы қалада тұратын қазақтардың үлесі 38,3% болса, 1999 жылы 45,3%-ға жетті.
Консулдық қызмет департаменті басқармасының соңғы мәліметі бойынша (2003) әрбір үшінші қазақ шет елдерде тұрады, олардың жалпы саны 3,5 млн. адам. Алыс шет елдерде: Қытайда – 1258500, Моңғолияда – 83000, Ауғанстанда – 28000, Түркияда – 20000, Иранда 3450; Балтық жағалауы елдерінде – 2500, Германияда – 700, Жапонияда – 400, Аустралияда – 400. Бельгияда – 28, Сауд Арабиясында 28, Норвегияда – 20, Кубада – 2 адам тұрады. Барлығы 1397028 адам. Сонымен бірге Францияда – 172, Швецияда – 51, Пәкістанда – 36, АҚШ-та – 23; Аустрияда – 18, Швейцарияда – 4, Данияда – 4 отбасы тұрады. Жақын шет елдерде 1814300 қазақ, оның ішінде Өзбекстанда – 966000, Ресейде – 687800, Түрікменстанда – 87600, Қырғызстанда – 42600, Украинада – 10500, Тәжікстанда – 10000, Әзірбайжанда – 4000, Грузияда – 3000, Молдовада – 2000, Арменияда – 500, Беларусьте – 300 адам тұрады.
солға|нобай|300x300 нүкте|Халық саны жазылған Қазақстан картасы

 Жас-жыныстық құрамы 
Қазақстанда ер балалардың дүниеге келуі басым болғанымен әйелдер саны 30 – 34 жастан бастап айтарлықтай көбейеді. 60 – 69 жаста 1,5 есе, 70 жаста 3 есе артады. Тұтастай алғанда, республикада әйелдер саны ерлерден басым.

Қазақ халқы жас ұлтқа жатады. Оның жас айырмашылығы құрылымында 9 жасқа дейінгі балалар 22,0%. Ал тұтастай алғанда, 19 жасқа дейінгі жастар 43,9%; 60 және одан жоғары жастағы тұрғындар үлесі 6,1%. Орташа арифметикалық жас – небәрі 25 жас. Яғни қазақ халқының басым бөлігі жастар мен балалар.

 Сауаттылық 
Қазақстан халқының білімділік индексі мен сауаттылық көрсеткіші жоғары деңгейде. 1990/91 оқу жылы Қазақстандағы 55 жоғары оқу орнында 287,4 мың студент оқыған болса, 1999/2000 оқу жылында жоғары оқу орындарының саны 163-ке, ал ондағы оқитындар саны 365,4 мыңға жетті. Соңғы он жылдықта жергілікті тұрғындардың білім алуында серпіліс пайда болды. Әрбір 1000 адамның 126-сы жоғары білімді. Әсіресе, студенттер санының қазақ жастары есебінен күрт өсуі 90-жылдардың басынан басталды. Қазіргі кезде жоғары оқу орындарындағы қазақ студенттерінің үлесі 67%. Экономика салаларында еңбек ететіндер арасындағы жоғары және арнаулы орта білімділер үлесі айтарлықтай өсті: егер 1989 жылы 1000 адамға шаққанда жоғары білімділер саны орта есеппен 130 адам болса, 1999 жылы 212; арнаулы орта білімділер тиісінше 234 және 296 болды.

Қазіргі кезде жалпы білім беретін мемлекеттік мектептерде 3101,4 мың оқушы оқиды, олардың 1661,3 мыңы ауылдық жерлерде білім алуда. 1997 жылы республикадағы жалпы білім беретін жеке меншік мектеп саны 124 болды, онда 13,5 мың оқушы оқыды. Қазіргі кезде 3455 мектеп мемл. тілде жұмыс істейді. Онда 1530,1 мың оқушы оқиды. Сонымен бірге сабақ орыс тілінде жүргізілетін 2522 мектеп (1462,4 мың оқушы); өзбек тілінде – 78 мектеп (77,2 мың оқушы); ұйғыр тілінде – 14 мектеп (22,3 мың оқушы); тәжік тілінде – 3 мектеп (2,5 мың оқушы), украин тілінде – 1 мектеп (0,1 мың оқушы) және аралас тілде оқытатын 2112 мектеп бар. 
Қазақстан үшін табиғи өсім тұрғындар саны өсуінің негізгі көзі болып табылады әрі қазақ халқы өсімінің басты факторы болып қала береді. Мысалы, қазақтардың табиғи оң өсімі 1989 жылы Қазақстан тұрғындарының бүкіл табиғи өсімінің 63,5%-ын құраған болса, бұл өсім 1991 жылы – 72,4%, 1993 жылы – 88,2%, 1995 жылы – 88,0% болды.
нобай|300x300px|Туу көрсеткіші

 Фертильділік көрсеткіші 
Қазақстан өңірлері бойынша туудың жалпы коэффициенті: Маңғыстау – 3,80, Оңтүстік Қазақстан–3,71, Қызылорда – 3,42, Атырау – 3,29, Жамбыл – 3,20, Ақтөбе – 2,70, Алматы облысы – 2,65, Алматы (қала) – 2,65, Астана қаласы – 2,44, Батыс Қазақстан – 2,29, Ақмола–2.19, Шығыс Қазақстан - 2,07, Қарағанды – 2,04, Павлодар – 1,98, Солтүстік Қазақстан–1,72, Қостанай – 1,70, Қазақстан - 2,65. Осылайша, туу коэффициенті дәстүрлі және діни оңтүстік пен Батыста жоғары, ал солтүстік пен шығыста славян және неміс халқының пайызы әлі де салыстырмалы түрде жоғары екенін көруге болады.

1999 жылы жүргізілген Қазақстанның демографиясы мен денсаулық сақтау зерттеуіне сәйкес, қазақтар үшін фертильдік көсеткіш 2,5, ал орыстар үшін 1,38 құрады. 1989 жылы қазақтар мен орыстар үшін ФК тиісінше 3,58 және 2,24 құрады.
нобай|280x280 нүкте|1868 жылдан бастап өмір сүру ұзақтығының графигі
нобай|280x280 нүкте|Жынысқа байланысты өмір сүру ұзақтығы <br>Қызғылт-әйел, көк-еркек, жасыл-екеуін қоса алғанда

 Туған кездегі өмір сүру ұзақтығы 
ПериодӨмір сүру ұзақтығы

ЖылдарПериодӨмір сүру ұзақтығы

Жылдар1950–195555.11985–199067.51955–196057.31990–199565.51960–196559.51995–200063.01965–197061.72000–200564.61970–197563.32005–201066.01975–198064.32010–201569.11980–198565.9

 Халық саны 
1950-2023 жылдардағы халық санының динамикасы19501951195219531954195519561957195819598 091 6008 131 0008 342 0008 516 0008 737 0008 892 0008 971 0009 065 0009 169 0009 294 70019601961196219631964196519661967196819699 754 80010 236 00010 723 00011 192 00011 449 00011 771 00012 047 00012 323 00012 588 00012 800 000197019711972197319741975197619771978197913 009 00013 211 00013 430 00013 637 00013 847 00014 063 00014 209 00014 349 00014 501 00014 685 000198019811982198319841985198619871988198914 858 00015 053 00015 253 00015 452 00015 648 00015 842 00016 028 00016 244 00016 332 00016 537 000199019911992199319941995199619971998199916 690 00016 793 00016 964 00016 986 00016 942 00016 679 00016 544 00015 993 00015 804 00015 000 000200020012002200320042005200620072008200914 900 00014 800 00014 851 10014 866 90014 951 20015 074 76715 219 29115 396 87815 571 50615 776 492201020112012201320142015201620172018201916 204 61716 441 95916 675 39216 911 91117 165 23917 417 44717 870 95718 226 00018 557 33718 895 567202020212022202319 131 77919 479 55219 703 15920 000 000

 Демографиялық ақпараттар (1950-2022) 
ЖылХалық саны (мың. адам.)Туылғандар саныҚайтыс болғандар саныТабиғи өсімТуылудың жалпы көрсеткіші (1000 адамға)Қайтыс болудың жалпы көрсеткіші (1000 адамға)Табиғи өсім (1000 адамға)Жиынтық туу коэффициенті (жалпы)19506703252 00097 000155 00037.614.425.919516831256 00098 000158 00037.526.319527042264 000101 000163 00037.526.819537316262 000104 000158 00035.825.719547637286 000106 000180 00037.527.719557992300 000109 000191 00037.512.928.219568371313 000112 000201 00037.428.819578765326 000115 000211 00037.229.219589169340 000116 000224 00037.129.719599581354 000118 000236 00036.929.919609995371 800121 000250 80037.211.330.6196110 480377 000124 000253 00036.024.1196210 958368 300127 000241 30033.622.0196311 321352 400125 000227 40031.120.1196411 610330 500125 000205 50028.517.7196511 910320 600124 000196 60026.99.616.5196612 185313 500124 000189 50025.715.6196712 456307 200123 000184 20024.714.8196812 694302 000121 000181 00023.814.3196912 900302 200122 000180 20023.413.9197013 105306 700121 000185 70023.49.217.4197113 320317 400124 000193 40023.814.4197213 533318 600125 000193 60023.514.2197313 742321 100126 000195 10023.414.1197413 955338 300127 000211 30024.215.1197514 136343 700127 000216 70024.38.815.3197614 279350 400128 000222 40024.515.6197714 425349 400128 000221 40024.215.3197814 588355 300127 000228 30024.415.6197914 753354 320113 687240 63324.016.3198014 919356 013119 078236 93523.98.015.9198115 096367 950120 974246 97624.48.016.4198215 279373 416120 165253 25124.47.916.6198315 463378 577123 807254 77024.58.016.5198415 647399 403129 796269 60725.58.317.2198515 780396 929126 786270 14325.28.017.1198615 965410 846119 149291 69725.77.518.3198716 167417 139122 835294 30425.87.618.2198816 362407 116126 898280 21824.97.817.1198916 537382 269126 378255 89123.17.615.5199016 670362 081128 576233 50522.27.914.3199116 525353 174134 324218 85021.58.213.32.67199216 440337 612137 518200 09420.58.412.12.62199316 381315 482156 070159 41219.39.59.82.54199416 146305 624160 339145 28518.99.99.02.43199515 816276 125168 656107 46917.510.76.82.21199615 578253 175166 02887 14716.310.75.62.02199715 334232 356160 13872 21815.210.44.71.93199815 072222 380154 31468 06614.810.24.51.81199914 928217 578147 41670 16214.69.94.71.79200014 882222 054149 77872 27614.910.14.91.88200114 854221 487147 87673 61114.910.05.01.84200214 854227 171149 38177 79015.310.15.21.88200314 901247 946155 27792 66916.610.46.22.03200415 013273 028152 250120 77818.210.18.12.21200515 147278 977157 121121 85618.410.48.02.22200615 307301 756157 210144 54619.710.39.42.36200715 481321 963158 297163 66620.810.210.62.47200815 672356 575152 706203 86922.89.713.12.68200915 989357 552142 780214 77222.09.013.02.55201016 324367 752145 875221 87722.58.913.62.60201116 559372 544144 213228 33122.58.713.82.59201216 900379 121141 220237 90122.58.414.12.62201317 035393 421137 630255 79122.78.014.72.64201417 289401 066132 236268 83023.17.615.52.76201517 557398 561131 867266 69422.77.515.22.73201617 818400 640131 373269 56722.527.415.62.8201718 014390 520130 033260 48721.77.214.42.73201818 437397 947130 515267 43221.87.114.72.84201918 789403 064133 489269 57521.87.214.62.90202018 129425 625162 613263 06222.88.714.13.13202119 386450 652183 357267 29523.49.513.93.32202219 765403 500134 700268 800

 Халық санақтары 

1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы 1989 жылғы КСРО-ның Бүкілодақтық халық санағынан тура 10 жыл өткен соң ақпан айында өтті. Тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы халық санағы 1999 жылдың 25 ақпаны мен 4 наурызы аралығында өтті. 2000 жылдың аяғында елдің алғашқы санағының негізгі нәтижелері жарияланды. 1999 жылғы халық санағының қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының халық саны 14.953,1 мың адамды құрады, республикада ресми түрде 16,4 млн адам тұрған 1989 жылғы Бүкілодақтық халық санағы деректерімен (16.199,2) салыстырғанда 1.246,1 мың адамға (7,7% - ға) қысқарды.

2009 жылғы Қазақстандағы халық санағы егемендік алғаннан кейінгі екінші, Қазақстан Республикасының Халық санағы. 2009 жылғы 24-25 ақпан аралығында өткізілді. Санақтың алдын ала ресми нәтижелері 2010 жылғы 4 ақпанда Қазақстан мемстатының сайтында жарияланды. 2009 жылғы халық санағының қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының халық саны 16.004,8 мың адамды құрады, 1999 жылғы халық санағымен салыстырғанда 1.022,9 мың адамға (6,8% - ға) ұлғайды. Санақтың күтпеген нәтижелерінің бірі қала халқының үлесінің 56,3% - дан 52,0% - ға дейін күрт төмендеуі және ауыл халқының үлесінің тиісті өсуі болды. Ал 2011 жылдың 1 қаңтарына 16 441 959 адамды құрады. 2010 жылдың басында халық саны 16 204 617 адам болатынҚазақстан Республикасының Статистика агенттігі, Қазақстан Республикасы халықының 2011 жыл басына нақтыланған саны туралы, http://www.stat.kz. Оның ішінде, 8763,9 мың (57,3%) адамды қалалық тұрғындар, 7537,5 мың адамды (42,7%) ауылдық тұрғындар құрап отыр.

2021 жылғы Қазақстандағы халық санағы егемендік алғаннан кейінгі үшінші, Қазақстан Республикасының Халық санағы. Санақтың қысқаша нәтижелері 2022 жылдың 1 қыркүйегінде Ұлттық статистика бюросының сайтында жарияланды. 2021 жылғы халық санағының қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының халық саны 19 186,0 мың адамды құрады, 2009 жылғы халық санағымен салыстырғанда 3 176,4 мың адамға (19,8% - ға) ұлғайды.thumb|250x250px|Қазақстан түрлі халық өкілдерінің әнұран шырқау сәті

 Ұлттық құрамы 
нобай|280x280 нүкте|1897-1970 жылдардағы басым ұлт өкілдері
2022 жылғы 1 қыркүйекте жарияланған 2021 жылғы санақтың қысқаша қорытындысына сәйкес негізгі этностардың саны: қазақтар — 13 497 891 адам (халықтың 70,4%), орыстар — 2 981 946 (15,5 %), өзбектер — 614 047 (3,2 %), украиндар — 387 327 (2,0 %), ұйғырлар-290 337 (1,5 %), немістер — 226 092 (1,2) %, татарлар — 218 653 (1,1 %), басқа этностар және ұлтын көрсетпеген — 969 722 (5,1 %)."2009 Жылғы Қазақстан Республикасы халық санағы, Қысқаша қорытындылар" Статистикалық жинақ, Редакциясын басқарған Ә.А. Смайылов, Астана, 2010 - 110 бет.
 +Салыстырмалы кесте (1897—2012)
  Ұлт
  1897
  1926
  1939
  1959
  1970
  1979
  1989
  1999
  2009Қазақстан Республикасы Статистика жөнiндегi агенттiгi. Санақ 2009.  (Жұрттың ұлттық құрамы .rar) 
  2012 Қазақстан Республикасы Статистика жөнiндегi агенттiгi  
   қазақтар
  3 392 751
  3 627 612
  2 327 625
  2 794 966
  4 161 164
  5 289 349
  6 534 616
  7 985 039
  10 096 763
  10 979 511
   орыстар
  454 402
  1 275 055
  2 458 687
  3 974 229
  5 449 826
  5 991 205
  6 227 549
  4 479 620
  3 793 764
  3 726 722
   өзбектер
  29 564
  129 399
  120 655
  136 570
  207 514
  263 295
  332 017
  370 663
  456 997
  493 783
   украиндар
  79 573
  860 201
  658 319
  762 131
  930 158
  897 964
  896 240
  547 052
  333 031
  313 698
   ұйғырлар
  55 815
  62 313
  35 409
  59 840
  120 784
  147 943
  185 301 
  210 365
  224 713
  228 582
   татарлар
  55 984
  79 758
  108 127
  191 925
  281 849
  312 626
  327 982
  248 954
  204 229
  204 171
   немістер
  2 613
  51 094
  92 571
  659 751
  839 649
  900 207
  957 518
  353 441
  178 409
  180 832
   корейлер
   42
  96 457
  74 019
  78 078
  91 984
  103 315
  99 665
  100 385
  103 456
   түріктер
   68
  523
  9 916
  18 397
  25 820
  49 567
  75 900
  97 015
  98 013
   әзербайжандар
    12 996
  38 362
  56 166
  73 345
  90 083
  78 295
  85 292
  87 190
   белорустар
   25 584
  31 614
  107 463
  197 592
  181 491
  182 601
  111 927
  66 476
  63 694
   дүңгендер
  4 888
  8 455
  7 415
  9 980
  17 283
  22 491
  30 165
  36 945
  51 944
  55 819
   күрдтер
    2 387
  6 109
  12 299
  17 692
  25 425
  32 764
  38 325
  40 026
   тәжіктер
   7 666
  11 229 
  8 075
  7 166
  19 293
  25 514
  25 657
  36 277
  37 112
   поляктар
  1 254
  3 762
  54 809
  53 102
  61 335
  61 136
  59 956
  47 297
  34 057
  33 901
   шешендер
   3
  2 639
  130 232
  34 492
  38 256
  49 507
  31 799 
  31 431
  31 809
   қырғыздар
      9 612
  9 352
  13 718
  10 925
  23 274
  б/з
   башқұрттар
  2 528
  841
  3 450
  8 742
  21 134
  32 499
  41 847
  23 224
  17 263
  17 073
   ингуштар
   3
  322
  47 867
  18 356
  18 337
  19 914
  16 893
  15 120
  б/з
   молдовандар
   2 855
  2 992
  14 844
  25 711
  30 256
  33 098
  19 458
  14 245
  б/з
   гректер
   157
  1 374
  55 543
  39 241
  49 930
  46 746
  12 703
  8 846
  б/з
   мордвалар
  11 911
  27 244
  25 334
  25 499
  34 129
  31 424
  30 036
  16 147
  8 013
  б/з
   чуваштар
   2 267
  6 590
  11 255
  22 690
  22 310
  22 305
  11 851
  7 301
  б/з
   еврейлер
  1 651
  4 499
  19 240
  28 048
  26 954
  22 762
  18 492
  6 743
  3 485
  б/з
   басқалары
   30 591
  70 342
  101 379
  136 606
  142 668
  17 4670
    б/з
   барлығы
   6 198 469
  6 151 102
  9 309 847
  12 848 573
  14 684 283
  16 464 464
  14 953 126
  16 009 597
  16 675 392


 Халықтың орналасуы 
оңға|750x750 нүкте|Қазақстан халқының тығыздығы
Халықтың қоныстануы әрқилы. Алтай, Тянь-Шань таулары өзен атыраптарында жиірек қоныстанған. Қазақстанның ірі қалалары немесе облыс орталықтарының көпшілігі (Астана, Қарағанды, Жезқазған қалаларынан басқасы) шекараларға айнала жақын орналасқан. Халық тығыздығы ең жоғары облыстар Алматы, Түркістан облыстары, ең сирек қоныстанған облыстар Маңғыстау, Атырау, Қызылорда облыстары.

Қазақстан жер аумағы үлкен (2724,9 мың км²) болғанымен халық сирек қоныстанған елге жатады. Оның аумағының сәйкес түрде 1 км²-не 5,4 адамнан келеді. Тұрғындар үшін табиғат жағдайы неғұрлым қолайлы өңірлер – Түркістан, Жамбыл, Алматы облыстары (Алматы қаласын қоса алғанда). Мұнда республика тұрғындарының 37,8%-ы орналасқан, тұрғындар тығызд. 1 км²-ге 16,9; 6,9 және 7 адамнан келеді. Салыстырмалы түрде тұрғындары көп келесі аймақтар – Солтүстік Қазақстан аймағы: Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстарының аумағы. Мұнда ел тұрғындарының 24,8%-ы орналасқан, тұрғындар тығыздығы 1 км²-ге 5,2; 7,4; 5,7 және 6,5 адамнан келеді. Шығыс Қазақстанда республика тұрғындарының 10,2%-ы тұрады, тұрғындар тығыздығы  1 км²-ге 5,4 адамнан. Орт. Қазақстанда (Қарағанды облысы) республика тұрғындарының 9,4%-ы орналасқан. 1 км²-ге 3,3 адамнан келеді. Халық ең аз қоныстанған аудандар батыс аймақтар – Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары және Түркістан аймағындағы Қызылорда облысы Мұнда бүкіл тұрғындардың 17,7%-ы орналасқан, 1 км²-ге келетін орташа тығыздығы, тиісінше, 1,9; 3,7; 4,1; 2,3 және 2,6 адамнан.

 Дереккөздер 

*