Доғабас

ДОҒАБАС - белдіктің, айыл-тартпаның бір жак басы¬на бекітіп тіккен темір дөңгелек, мыстан немесе күмістеп жасалған шығыршық айылбас тоға. Д.-тың тілшелі және тілшесіз деген түрлері бар.
Кокпарға тартылатын серке алдын ала дайындалады, жеңіл әрі мықты болуы үшін ішек-қарнын алып, тұзды суға салып қояды, терісін қайта тігеді. Егер ойын кезінде тері шыдамай жыртылса, оны біреудің есігінің алдына немесе үйдің уығының үстіне қарай лақтырып тастай- ды. Д. тартыста жеңіске жеткен кокпаршылар көкпарын көбінесе ру ақсақалдарының, балаға зар боп жүрген үйдің алдына әкеліп тастап, «көгерт, көгерт, көгерт!» деп айғайлайтын болған. Балалы үйге багы жанып, үбірлі-шүбірлі болсын, баласы жоққамаңдайы кере царыс үл берсін деп тілек айтқан. Үй иесі шабандоздың жолы деп үстіне шапан жауып, бір тартар ақ орамал үсынған. Көкпар тиген үй көптің тацымынан шыщан ет, жанга - дәру, тәнге - шипа болады деп ырым етіп, серке етін қалдырмай түгел асып, бөлісіп жеген. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 

 Дереккөздер 

Санат:Мәдениет
Санат:Терминология