Трикстер

Трикстер ( – айлакер, құйтырқы)  — қоғамға, жалпыға ортақ заңға қарама-қарсы келетін іс-әрекеттер жасайтын, мифологиядағы, фольклордағы және діндегі тәңір, рух, адам немесе антропоморфты жануар.

 Мифологиялық трикстер 
Солтүстік Америка халқының мифологиясындағы кейіпкерлер: 

 Көптеген халықтарға ортақ кейіпкер — Койот
 Көптеген халықтарға ортақ кейіпкер — Ворон
 Абенак мифологиясында … енот Азебан
 Виннебаго мифологиясында… Ваджкункага
 Кроу мифологиясында … Аваккуле, Маннегиши
 Лакот мифологиясында … Иктоми Хейока
 Навахо мифологиясында … Тоненили
 Пуэбло мифологиясында… Кошары Пайякяму (Қасиетті клоундар)
 Хопи мифологиясында… Кокопелли
 Зуни мифологиясында… Кокопелли
 Шайен мифологиясында … Вихио
 Эскимос мифологиясында … Амагук
 Юта мифологиясында… Цинн-ан-ев

Африка халқының мифологиясындағы кейіпкерлер:

 Батыс Африка халықтарының мифологиясына ортақ кейіпкер … Ананси өрмекші
 Банту халықтарының мифологиясына ортақ кейіпкер… қоян
 Бушмен мифологиясында… Цанг шегіртке
 Зулус мифологиясында … Тиколоше
 Йоруба мифологиясында… Эшу
 Көне Египет мифологиясында … Сет

  Еуропа мен Азия халықтары мифологиясындағы кейіпкерлер:
 Баск мифологиясында … Кішкене Сен-Мартин
 Герман-скандинав мифологиясында … Локи, Один
 Көне грек мифологиясында … Эрида, Прометей, Гефест, Гермес, Одиссей (ақылына сүйеніп Полифем циклоптың қолынан аман-есен құтылып шыққан трикстер-адам ретінде атауға болады), Сизиф (өзінің жалған сөйлегіштігі үшін тарихта қатал жазаға кесілген адам), Фаэтон
 Индонезия мифологиясында … Канчиль
 Кельт мифологиясында … Фэйри, Пак
 Қытай мифологиясында … Нежа, Сунь У-кун (Маймыл король)
 Леванта мифологиясында … Әзәзіл
 Нарт эпосында … Сосруко, Сырдон
 Славян мифологиясында … Велес
 Чукот-камчат мифологиясында … Кутх құзғын
 Эстон мифологиясында … Каваль-Антс (Вили Антс)
 Жапон мифологиясында … Кицунэ, Сусаноо, Каппа
 Манси мифологиясында … Куль-Отыр

  Өзге мифологияларда:
 Австралия аборигендерінің мифологиясында … Бамапана
 Ацтек мифологиясында … Уэуэкойотль койот
 Вуду мифологиясында … Суббота барон, Легба әкей
 Гавай мифологиясында … Ива, Каулу, Купуа, Мауи, Пекои
 Полинезия мифологиясында … Мауи
 Фиджи мифологиясында… Досина

  Әлемдік және мемлекеттік діндердің персонаждары: 
Индуизмде … май ұрлаған Кришна бала

  Фольклорлық кейіпкерлер:
 Белорус фольклорында … Нестерка
 Болгар фольклорында … Қу Петр (Өтірікші Петр)
 Бразиль фольклорында … Саки-Перере
 Голланд фольклорында … Рейнеке-Лис
 Голланд фольклорында, фламанд  фольклорында және неміс фольклорында … Тиль Уленшпигель
 Еврей фольклорында … Гершеле Острополер
 Неміс фольклорында … Мефистофель
 Орыс фольклорында … Иван-ақымақ[5], Патрикеевна түлкі
 Орта Азия, араб фольклорында … Қожанасыр
 АҚШ фольклорында … Нэнси әпке 
 Тибет фольклорында … Томпа ағай
 Француз фольклорында … Рейнеке түлкі, етік киген Мысық
 Удмурт фольклорында … Лопшо Педунь

Санат:Трикстерлер
Санат:Мифология