Наси (халық)

Наси (на, нажу, мосе, мосо) – Қытайдың оңтүстік-батысындағы тибет-бирма халқы. Жалпы саны 309 мың адам. (2000, халық санағы), оның 95,5% Юньнан провинциясында.«Көрші» әмбебап мәдени журналы, № 6591-Ж, 2009,05,№ 36

 Тілі 
Олар қытай-тибет тілдері отбасының тибет-бирма тобына жататын наси тілінде сөйлейді. Дамыған пиктографиялық жазуы мен әдебиеті бар.

 Діні 
Діні – ламаизм, шамандық, анағұрлым көне нанымдардың (әсіресе ағаш культінің) қалдықтары бар.

 Кәсібі 
Негізгі дәстүрлі кәсіптері - егіншілік (бидай, арпа, жүгері, күріш, картоп, бұршақ, кендір, мақта), мал шаруашылығы, орман шаруашылығы, металл өңдеу, тоқымашылық. Аңшылық пен терушілік (әсіресе дәрілік шөптер жинау) дамыған.

 Өмір салты 
Отбасы шағын, патрилинейлік, Нинлан өлкесінде және Сычуаньда матрилинейлік сақталған.

 Елді мекендері мен дәстүрлі баспаналары 
Тұрғын үйлері ағаштан жасалған, қаңқалы-бағаналы құрылыс, тауларда - оюлармен және суреттермен безендірілген бөрене үйлер бар. Үйлерінің іші «жолақтармен» белгіленген. Әрбір кіре беріс ішкі және сыртқы есіктері бар дәлізді біріктіретін үш бөлмеден тұрады. Үйлердің көпшілігі екі қабатты, орталықта ауласы бар. Аула үлкен, үй ішінде таза ауа мен ауланы күн сәулесімен қамтамасыз етеді. Үйдің кіре берісі оңтүстікке немесе шығысқа қараған, ол сәттілік әкеледі деп есептеледі. Әр үйдің ағаш есіктері қолдан жасалған және өсімдіктер мен жануарлардың күрделі дизайнымен әдемі оюланған.
нобай|оңға|200px|Лицзяндағы насилер     
 Дәстүрлі киімдері 
Негізінен ерлер киімі Қытай түрінде. Лицзян өлкесіндегі әйелдер киімі – шалбар, күрте, кең ақ белдік, кестелі аяқ киім. Нинлан-Йи автономиялық округінде. – қысқа күртешемен ұзын бүктелген белдемше. Олар кестелі немесе тігілген шеңбері бар киіз немесе былғары шапан киді. Тұрмысқа шыққан әйелдер шашын орамалмен байлайтын, күйеуге шықпаған әйелдер басына орамал тағып немесе басының артқы жағына қара қалпақ киген. Үлкен күміс сырғалар мен күмістен және нефриттен жасалған білезіктер кең таралған.

 Дәстүрлі тағамдары 
Тағамның негізі – жарма, көкөніс, ет.

 Фольклоры 
Насилер арасындағы ең үлкен дәстүрлі мереке - Саньдоцзе мерекесі. Ай күнтізбесі бойынша 2-айдың 8-ші күні тойланады. Аңыз бойынша, бұл күн насилердің қорғаушы құдайы Сандоның туған күні. Мереке кезінде бәрі гүлденген бақтарды тамашалау үшін серуендейді. Жігіттер жарысқа қатысады. Кешкі астан кейін барлығы оттың айналасына отырады, қыздар ән айтып, билейді.

 Сілтеме 


 Дереккөздер 

Санат:Қытай этникалық топтары