Халықаралық еңбектiк миграция

Мыңдаған жылдардан астам белгiлi құбылыс белгiлi еңбектiк миграция. Демек, ол қоғамдық құрылыс өзгеретiн байланысты тоқтаусыз өзгердi, және адамдардың дүние тануы. Және бұл процесс барлық заманға бақылау да басқаруға зарықты. Бiздiң күндерде бұл - iс жүзiнде әрбiр елдiң өмiрiндегi маңызды орын алып жатқан әбден құрастырған процесс.Алексей Киреев. Халықаралық экономика. Ч. 1. – М: халықаралық қатынастар, 1999.

Миллион адамдар жер-сулер тастап кеттi және теңсiздiктенгi iздестiру кезiнде заттық молшылық және құтқарудың басқа елдерiнде қадала қарады. Сапалы: да, сандық көрсеткiштердегi де соңғы он жылдықтарда процесстердiң көрсететiн миграциялары интенсификацияда болады форма және ағындардың Трудовое орын ауыстыруын бағыттары өзгередi. Мұндай мемлекет және халықаралық ұйым өлшемдердiң бұл құбылыстары ендi миграцияға қатысты пайда болатын мәселелердiң шешуi үшiн күштi миграциясы бар тарттырған мәселелер жаңа бiрлестiрдiре алдуға жеттi.

Әлем елдерi дәл қазiр көпшiлiгiнде кем дегенде бастапқы кезеңде, қабылдаушы мемлекеттiң экономикалық үшiн пайдаменiмен қабылдауы және бейiмделуiн сұрағы байланбайтын (босқындар және мәжбүр қоныс аударушылар) мәжбүр мигранттардың мәселесi кенет өткiрлендi, соның iшiнде мигранттарға қатысты мәселелердiң бiр қатардың шешiмi үшiн экономикалық байланыс, дегенмен бұл процесстiң ел-қатысушысы халықаралық кiрдiре алады.

Халықаралық миграцияның мәселесiнiң өсiретiн тынышы кетуiмен байланысты халықаралық миграция қатысты болмағандықтан дәл және ең соңғы мәлiметтердегi айқын жауаптары, жоқ пайда болатын көп сұрақтарға. Талпыныстар бiрақ елдермен, өлкелердiң масштабтар және халықаралық миграция және саясат, iске асатын миграцияның төңiрегiдегi тенденцияларының шолуының арқылылардың бұл сұрақтарының кейбiрi және халықаралық бiрлестiкпен негiзiнен қарап шықсын, бәрiбiр оонның сарапшылармен және консультанттарымен iске асады.М.М.Вышегородцев, А.В.Сиденко. Қазақстан да ақылдар әлде капитал түсiм ағып кету, дабыл қағуға тұрады ма? - қаражаттар журнал. - №10 2000.

 Халықаралық Еңбектiк миграцияның мәнi 
Өндiрiстiң интернационализациясының процессi белсене болып жататын бүкiл әлемде жұмысшы күштiң интернационализациясымен жарысайды. Еңбектiк миграция халықаралық экономикалық қатынастар бөлiк болды. Миграциялы ағындар бiр өлкелер және елдерден басқа ентелейдi. Еңбектiк миграция жұмысшы күштi ол қоятын қабылдаушы ел сөз жоқ артықшылықтарды нақтылы мәселелер тудыра қамтамасыз етедi.

Елдермен және халықтардың арасындағы интернационализациялар және адам баласының шаруашылық және әлеуметтiк-мәдениеттi өмiрiнiң демократтандыруының әсер етулердiң бiрлерi, сонымен бiрге өткiр ұлтаралық қайшылықтар, тiкелей соқтығысулардың зардаптары, төтенше жағдайлар және дүлей апаттар үлкен масштабпен внутристрановыелер және тұрғынның орын ауыстыруын межстрановые және әртүрлi формалардағы еңбек ресурстерi болып табылады. Бұл - құқықтармен және тұратын жерiнiң таңдауы және жұмыс үшiн дүниелiк өркениетпен және халықаралық еңбек базарларымен ол берiлген мүмкiндiк қолданылатын ерiктi мигранттар. Бұл - өз ықтиярымен емес, жағдайлардың қысым босқындар және әкелiк пана тастап кететiн мәжбүр мигранттар.

Халықаралық деңгейдегi ерекшелiк және миграциялы процесстердiң зардабы өлшемдер тiкелей сезбеген дүниелiк бiрлестiк әлi жақында, өткiр ахуалдардың шешуi және миграциялы ағындардың ұжымдық реттеуi бойынша көп елдердiң күштерiн үйлестiрудi қажеттiлiкпен қақтығысып қалды.И.Цапенко.э.н. «Экономикалық миграцияның ренессансы батыста. - экономиканың сұрақтары журнал. - №11 2002.

 Еңбектiк миграцияның түрлерi 
Бiр мемлекет өлке болып жататын жұмысшы күштердi және бiрнеше ел тиетiн сыртқы миграцияға iшкi көшi-қондарды танып бiледi. Халықаралық экономиканың ғылымы сыртқы жұмыс күшiнiң көшi-қонмен және оның экономикалық себептерiмен шұғылданады. Халықаралық миграцияның мәселелерiнiң зерттеу қолданылатын негiзгi ұғымдар келесi:

Жұмыс күшiнiң көшi-қон - бiр мемлекеттерден басқа мерзiмге еңбекке жарамды тұрғынның қоныс аударуы экономикалық және басқа сипаттың себеп шақырылған жылға бетер көп. 
Иммиграция - оның шектерi артынан еңбекке жарамды тұрғынның кiруi осы елде.
Эмиграция - осы елден еңбекке жарамды тұрғынның шығуы оның шегiнен шыққанда.
Миграциялы сальдо - елге ел және эмиграциядан иммиграциясының айырымы. 
«Мамандардың шет елге кетуi - мамандандырылған кадрлардың халықаралық миграциясы.
Қайта қоныс аудару - тұрақты тұратын жерiне отанға эмигранттарының қайтуы.

Халықаралық жұмыс күшiнiң көшi-қон көп жүз жылдықтар артқа пайда болды және уақыт өткенге содан берi маңызды өзгерiстер шыдады. Халықаралық миграцияның мәселелерiнiң өте белсендi теориялық өңдеуi өсудiң экономикалық үлктерi 60-шi жылдардың аяғынан шеңберiнде басталды. Олардың негiзгi идеясы экономикалық өсу екпiндерге ықпалы тяды оның себебiн өндiрiстiң факторлардың бiр жұмысшы күштiң халықаралық орын ауыстыруы еңбекақы айырмашылықтың межстрановыесi деңгейге болып табылғандығында. Әрбiр адам сәйкес өз еңбегiнiң шектi өнiмiн алып тұтынатын неоклассиялық жолдың бөтенi эмиграция қабылдаушы елдiң әл-ауқатының өсуiне алып келгенiн санайды, және де эмиграцияда болған мемлекеттiң экономикалық дамуы бұрынғы болып қалады немесе қандай жағыдайда болса да, азбайды.

Неокейнсианцы елдiң миграцияның нәтижесiнде экономикалық жағдайының нашарлауын мүмкiндiк, сыртқа шығарушы жұмысшы күштермен танылды, егер әсiресе мамандандырылған қызметкерлердi эмиграциялайды. Табыстарын оонның қарамағында алып берген және дамытуды мұқтаждықта қолданылуға ұсынылатын мамандардың шет елге кетуiне салықты енгiзудi идея осыған байланысты кең талқыланды. Миграцияның талдауындағы екпiн соңғы жыл адам капиталды жинақтауды зерттеуге жылжыды бұл елдердiң экономикалық өсудi iшкiтектiк факторы. Халықаралық миграцияның үлгiлердiң бұл тобы шеңберiнде елдердiң арасындағы экономикалық өсу екпiндерiндегi айырмашылықтардың түсiндiрулердiң бiрлерi жиналған адамгершiлiк потенциал экономикалық дамуды ең маңызды алғышарт болып табылған сүйене болып табылады.

Уақытқа байланысты (бiр елдiң басқа өлкесi) басқа елдiң аумағындағы болулары тұрақты, уақытша және маятниктi миграцияларды ерекшелейдi.

Ұзақ мерзiмдi:  тұрақты миграция келген немесе кеткен тұрақты тұратын жерлерiне санымен бейнеленедi. Шетелдiктiң кейбiр елдерiнде сонымен бiрге ол егер (эмигрантпен ) иммигрантпен болып есептеле ағымында нақтылы уақыт аралығының елiнде (немесе болмайды) қатысады.

Қысқа мерзiмдi:  уақытша миграция кiру немесе ағымдағы қажеттiктермен азаматтықтың ауысымы және тұрақты тұратын жер сабақтас шығу болады. Iшiнен уақытша мигранттардың елдерi дегенмен көпшiлiгiнде (кейде болды ендi түбегейлi) маусымдық жұмыскерлердi сандарды шығарады.

Маятниктi миграция миграцияның ерекше түрi уақытқа байланысты болып табылады және бiр өлкеден басқасына және керi өз тұрағының орынына жұмыс iстейтiн жұмыс орындарының орын ауыстыруы болады тұрақты орындағы тұлғаның жоқтығының мерзiмi жағдайда бiр аптадан кемдi құрады.

Миграцияның экономикалық эффекттерi
Экономикадан тыс себептер бойынша, экономикалық халықаралық жұмыс күшiнiң көшi-қон iске аса алады. Санға соңғы саяси және дiни себептер, бiрiктiру қосылады және мемлекеттер, табиғи апаттар, соғыс, экологиялық мәселелер, дербес сипаттың себебiн ыдыратты. Бұл келтiрiлуге қабiлеттi көп басқа экономикалық емес себептерiнiң әрбiрi, және астында еңбекақы төлеудегi айырмашылықты межстрановыелер негiзiнен ұғылатын экономикалық себептер бойынша экономикалық сал сол алатын жұмысшы күштiң iрi мемлекеттiк орын ауыстыруларына халықаралық жұмыс күшiнiң көшi-қон не алып келедi. Жұмыс күшiнiң көшi-қон әр түрлi елдердегi еңбекақысын деңгейлердi теңестiруге бағытталды.

Еңбек ресурстердi нәтижеде халықаралық миграция ерекше қасиеттiң тауарын шетелде жылысады - жұмысшы күш. Басқа тауарлардан оның маңызды айырмашылығы өздiң жұмысшы күшi басқа тауарлардың өндiрiс факторы болып табылғандығында. Демек, қайдан ел, сыртқа шығарушы жұмысшы күшiн қызметкерлердi эмиграциялайды, отанға аудармалардың түрiндегi мұндай экспортқа өзiндiк төлеудi керi әдетте алады эмигранттар имамдығады.

Жұмыс күшiн сыртқа шығару ел еңбек ресурстердi салыстырмалы артықшылық шарттарындағы көпшiлiгiнде жұмыссыздықты азайтып, ақшалай түсулердi құйылу шетелден қамтамасыз етуге көмектеседi. Бiрақ, басқа жағынан, мамандандырылған жұмысшы күштiң құйып алуы сыртқа шығарушы елдердiң технологиялық потенциалының төмендетуiне, олардың ортақ ғылыми және мәдени деңгейiн алып келедi.Л.А.Долгучиц. Иммигранттардың ғаламшары. – Жас гвардия М:сы, 1990. 5 ) Р.Билсборроу, Г.Хьюго, А.Оберай, Х.злотник. Халықаралық миграцияның санақ. Мәлiметтердiң жиын жүйелерiнiң әбден жетiлдiруi бойынша ұсыныстар. – М: ILO, 1999

Сандық көрсеткiштер 
Еңбек ресурстердi орын ауыстырудың межстрановогоның өте қолайлы сандық көрсеткiштерiмен төлем баланс бекiтiлетiн көрсеткiштер болып табылады. Резидент емеспен жыл елде кем болатын тұлға бөлiндi осы жағдайда болып есептеледi. Егер адам жыл елде көп болса, онда ол статистикалық есепке алу мақсаттарындағы резиденттерде классификациялайды.    Көрсеткiштер, миграцияға қатысты жұмысшы күштерiн төлем балансының санағында, ағымдағы операциялар баланстың бөлшегi болып саналады және үш баптар бойынша классификациялайды:

Еңбектiк табыс, төлеу бос емес - ақшалай немесе табиғидың еңбекақы және резиденттер үшiн ол төлелген iстелiнген жұмысқа тұлға-резидент еместермен бөлiндi алған қалған төлеулерi. Дәреженi бұл резидент еместiң жұмыс жалдауға қатысты зейнетақы, сақтандыру және басқа қорларға резиденттердiң барлық төлеуi сонымен бiрге қосылады. Тұлға-резидент еместердiң бөлiндiлерiнiң шеңберiне барлық шетелдiк қызметкерлердi жатады, жыл кем осы елде болды, соның iшiнде шекараға шектес елдердiң уақытша еңбек ақыларға осы елде бардың алдындағы маусымды жұмыс, жұмысы сонымен бiрге шетелдiк елшiлiктердiң жергiлiктi қызыметшiсi.

Мигранттардың орын ауыстырулары - олар басқа елге жылыса өзiңiзбен бiрге таситын мигранттардың дүниенiң құнының бағалау ақшалай баламасы. Табиғидағы эмигранттардың дүниелерi бұл шығарылымда елден тауарларының экспорты сияқты көлбеңдейдi, осы бапқа оның (бұл экспортқа төлеу сияқты) бағалау ақшалай баламасы.

Жұмысшыларды ауыстырулар - ақша салып жiберу және отан қалған өз бауырластарына мигранттардың тауарлары. Тауарлардың жiберулерi жағдайда олар бағалау құны есепке алынады.

Еңбек табыстар және мигранттардың орын ауыстыруының баптары және жұмысшыларды ауыстырулар баптың аралығында маңызды айырмашылық еңбек табыстарды бапта е резидент еместердiң табысы, өйткенiлердi есепке алынатындығында. уақытша осы елде болды. Мигранттар және жұмысшыларды ауыстырулар орын ауыстыру бапта е резиденттердiң өткiзуден тыс табыстар мен шығыны, өйткенiлер көлбеңдейдi. кем дегенде мерзiмнiң отаннан кететiн және шетелде қалған мигранттары жылға бетер көп. Бұл екi баптар төленбеген аудармалардың бөлiндiлерiнiң тобына шеңберiнде ағымдағы операциялары бiрiгедi. Төленбеген аудармалар бөлiндiлер - бұл олардың жолға шығуы мигранттармен кезде шетелге және отанға тауарлардың келесi жiберу басқа орынға ауыстырылатын дүниелердiң бағалау ақшалай баламасы. Мигранттардың орын ауыстыруды бабы және жұмысшыларды ауыстырулар қосады.

Iс жүзiнде болды ендi күрделi баптың өзi бойынша не бiр халықаралық аудармалар бекiтуi керек болатынын тура анықтау. Адам уақытша еңбек ақыларға жай ғана бастапқы шетелде бара алады, бiрақ қандай болмасын себептер бойынша содан соң жылға мигрант болып анда бөгелiп қалу бетер көп. Керiсiнше, кiмдiкi дүниесi мәңгiлiк шетелде эмиграциялауға оқталған адамдар жұмысшыларды ауыстырулар сияқты тiркелiп, отандарға шетелде өмiр сүрмеп және жыл кенеттен қайтып келуге бел байласатын болады. Әйтсе де, осы жағдайда жұмыс iстеген, есепке алу шекараның қиылысуы күй бойынша кезге апаратын, және тiптi егер оларды әдетте қайта қарамайды соңыра жазу қате жасалатынын анықталған ортақ ереже.

Жұмыс күшiнiң көшi-қонның масштаб және бағыттары 
Жуық шамамен бағалар бойынша, 90-шi жылдардың ортасына жыл сайын миграциялы сальдо е адам, өйткенi шамамен 1 миллионды құрады. қабылдаушы елдерде адам 1 миллионда көбiрек орташа келдi. Немен кетiп қалды. Болжамдар бойынша, миграциялы сальдо әлемдiк экономиканың тұрақтануымен жақын жылдарда байланысты қысқарады. Халықаралық миграциямен сабақтас жыл сайын ақшалай ағындардың көлемдерi долларлардың миллиардтары жүз-жүздеп өлшенедi шетел инвестициялары жыл сайын түзулерi бар масштабтар бойынша әбден салыстырылатын

Дамыған елдерде еңбек табыстардың шамамен 9/10 барлық төлеулерi шетелдiк жұмыс дәл келедi - резидент еместерге және төленбеген аудармалардың 2/3 барлық бөлiндiлерi, барлық дамитын елдерге сонда - тек қана, сәйкесiнше 1/10 және 1/3. Бұл дамыған елдерде негiзгi еншi уақытша жұмыс жұмылдырғанын бiлдiредi - мигранттар, және резидент болып қалыптасатын өтпелi экономикасы бар елдi қоса сонда тап дамитын елдерден еңбекке жарамды қызметкерлерiн эмиграциялайтын. Еңбектiк миграциямен сабақтас шеңберiнде ақшалай ағындардың жұмысшыларды ауыстыруларында 62% шақты орналасады, еңбек табыстар - 31% шақты және мигранттардың орын ауыстыруы - 7% шақты.

Тұлға-резидент еместерге бөлiндiнi еңбек табыстарды өте iрi төлеулер Швейцария, ФРГ, Италия, Жапония, Бельгия, АҚШтарды жүзеге асырады. Шетелдiк еңбек күшiн дамитын әлемде өте белсене ОАРды пайдаланады, Израиль, Малайзия, Кувейт. Сипаттың бөлiндiсiнiң өте iрi аудармалары (АҚШ, Германия, Жапония, Ұлыбритания) негiзгi дамыған елдер және жаңа индустриалды және мұнай-газ өндiрушi дамитын (Корея, Сауд Арабия және Венесуэла) елдерден iске асады. Негiзгi аударманың алушыларымен дамыған елдер шетелден болып табылады, тнктiң шетелдiк бөлiмшелердiң қызметкерлерiнiң еңбекақылардың бiр бөлiгi, загранаппаратаның қызметкерлердiң шетелде орналастырылған әскери қызметкерлерi негiзiнде аударма есебiнен. Көпшiлiгiнде дамитын елдердiң сипаттың бөлiндiсiнiң аудармаларының масштабтары 25-50% табыстардың (Бангладеш, Буркина, Мысыр, Грекия, Түркия тағы басқалар) тауарлық экспорттарынан құрайды. Иорданияларда, онда, аудармалар Йемен 10-50% ВНПтерге жетедi.

Олардың негiзгi еншiсiн ол құрайтындығыменнен, жұмысшы күштiң ел-экспортшысының табыстары теориялық көзқарастармен эмигранттардың аудармаларымен шетелден емес шектеледi. Басқа елдердiң эмигранттары үшiн жамылатын әлеуметтiк сипаттың тағы басқа шығындарының үйрену, денсаулық сақтауға шығындарының түзулер және туған елдi экономикаға, қысқартуды эмигранттардың портфель инвестициясының жұмысқа орналастыру бойынша фирмада шетелде үстiне қойылатын салықтары - Қалған жиынтық ВНПтарды үлкейтетiн және төлем баланстарында қолайлы бiлiнген табыстардың санында,- деп. Мигранттар, бағалар бойынша, оған банк арқылы ауыстырған жинақталулар әлi соншама отанға қайтарыла өзiңiзбен бiрге әкеледi. Керiсiнше, мигранттар елге бұл тәжiрибелердi жұмыс шетелде тәжiрибе жинай және бiлiктiлiктi жоғарылатылып әкеледi, ел нәтижеде не қосымша квалификациялы кадрлар тегiн алады.

Қызметкерлердiң жолға шығуы жұмыссыздықтың масштабтары шетелде қысқартатындығынан, эмиграция жұмыс қолы мол елдердiң экономикасына тiптi елеулi оң әсерде болады. Осылай, үкiмет мысыр жылдар е 70-шi, эмиграцияның ынталандыруының оларындағы парсылық шығанақтың бойларында жұмыссыздықпен күрес бойынша бағдарлама қабылдай әдейi қыстырды. Ең төменгi еңбекақы туралы заң пуэрто-рикоға жұмысшы күштiң үштен бiрi кiшiрек шара бойынша АҚШта қайта жеген шықты.

Мамандардың шет елге кетуi дамитын елдердiң көпшiлiгi үшiн маңызды проблема болып саналады, (Малави, Судан, Заир, Замбия) Африкада әсiресе. Мамандардың шет елге кетуi дегенмен елдiң экономикалық жағдайы асылданатында жағдайлардың көпшiлiгiнде тоқтайды. Осылай, бiрнеше жыл олар отанға сияқтығаннан кейiн жоғары технологиялы американдық корпорациялардың Силикон Жазықтығының аудандарында жұмыс iстеуге қайтып келген үндi ғалымдары жаңа компьютер

Әлбетте, ең алдымен, терiске шығаруға болмайды және дамыған елдерде квалификациясыз жұмысшы күштiң нақтылы жалакилерiнiң иммигранттары төмендеумен құйылудың нәтижесiнде байланатын иммиграцияның келеңсiз салы. Мысалы, бiлiммен әрбiр төрт бос емес 12 класстан кемдердi бiрдi АҚШта - иммигрант. Иммигранттар басқа жағдайда сауда жасалатын тауар су бұрғыш сектор ығыстырылған сауданың нәтижесiнде бола тұра жергiлiктi жұмыстарға өте алар ма ейтiн тауарлар неторгуемые су бұрғыш секторлардағы орын алады.

Миграцияның бағыттары Арқасында экономикалық себептердiң мигранттардың негiзгi ағындары аласа дербес табыстары бар елдерден биiгiрек табыстары бар елге әрдайым бағытталды. Халықаралық миграцияның бағыттары жинағы соғыстан кейiн уақыттың бойысында iзiнше өзгеретiн экономикалық шарттармен үздiксiз өзгердi. Халықаралық қоныс аударуды сенiмдi санақ және жасырын миграцияның кең дамытуының жоқтықтары салдарынан миграцияның негiзгi бағыттарының сатылылылығы тура орнатылсын күрделi жеткiлiктi.М.Б.Денисенко. Уақытша мiндетiн атқарушы миграция - 5 2001-шi Халықаралық миграция және қазiргi әлем, шығарылым журнал

Миграцияның мемлекеттiк реттеуi
АҚШ, Канадалық, Австралия
Мамандандырылған жұмысшы күш те, квалификациялы да бола. Сонда жылма-жыл бiрге алған барлық өңге елге қарағанда иммигранттар көбiрек келедi. Төмен квалификациялы жұмысшы күштiң негiзгi ағындары таяудағы латын американдық елдерден АҚШтарында бағытталады – Мексика, Кариб хауызының елдерi. Мамандандырылған қызметкерлер әлемнiң елдерi, батысты, Латынша Американы, Ресейдi, Үндістанны және тағы басқаларды қоса АҚШта iс жүзiнде барлығымен көшiп кетедi. АҚШтағы иммигранттарының құйылуы және 90-шi жылдардың ортасындағы Канадалықты егде 900 мың адамға бағаланады. АҚШта егде 740 мың адамдар ресми көшiп кетедi және егде 160 мың адамдарды эмиграциялайды. (миграциялы сальдо) таза иммиграция 580 мың адамды құрайды.

Батыс
Ең алдымен, өте дамыған батыс еуропалық елдер, және Еуропалық Одақ кiретiн елдер Африка Северндерiнiң (Португалия, Мальта, Испания) батыс еуропалық елдер, араб елдерiнiң дамығаннан кемдерiнен және таяу шығысты жұмысшы күштердi тартады. Африка елдерiнiң қанттар, бұрынғы Кеңес Одағының шығыс еуропалық елдер және республикаларынан оңтүстiккесi. Африкалық елдерден қызметкерлердiң миграциялары - батыс еуропалық мемлекеттердiң бұрынғы отарлары тiлдiң ортақтықтарының мүмкiндiк туғызады, пайда болатын дәстүрлi саудалық және басқа байланыстар тарихи. 90-шi жылдардың ортасындағы батысқа иммигранттарының құйылулары егде деңгейде 180 мың адамдар бағаланды. Керiсiнше, шеңберiнде батыс еуропалық кiрiгу жасалған және жұмысшы күштiң Еуропалық одақ және заңның Трудовое бейiмдеуiн елдердiң арасындағы қызметкерлердiң орын ауыстыруын бостандық тиесiлi ортақ базары дамиды.

Таяу шығыс
Бұл өлкенiң мұнай-газ өндiрушi елдерi ауыр төмен төленетiн жұмыстарға арзан шетелдiк еңбек күштерiн қызықтырады. Жұмысы көршi араб елдерiнен, сонымен бiрге Үндістан, Пақыстаннан, Бангладеш, Корея, Филиппиндерларды келедi. Сауд Арабия жұмысшы күшiнiң жартылары, Баэ, Катар, Бахрейн, Кувейт және Оман көп шетелдiк жұмыс құрайды.

Басқа дамитын елдер
90-шi жылдардың жаңа феноменi - өздерiнiң дамитын елдерiнiң арасында еңбектiк миграцияның интенсификациясы. Қызметкерлердiң ағындары әдетте сол тез алға басады экономикалық реформалар жол-жөнекеетiн елдерде бағытталады. Осылай, маусымды жұмыс және жұмыс құрама кәсiпорындарында Латынша Америкада Аргентинаны және Мексикаларға бағытталады. Пiл сүйегi, Нигерияны және ОАР қанттар Африкада оңтүстiкке жағаға барлық иммигранттарды құйылуды жарты көп дәл келедi. Мысырлықтар 1 шақты миллион 1991 жылда парсылық шығанақта соғыстың нәтижесiнде Ирак, 800 мың йемендiктер тастап кеттi Сауд Арабиялардан кеттi және 500 шақты мың палестиналық жұмыс олардың орынына Үндістанның және Мысырдың жұмыстарын келген Кувейт тастап кеттi.

Жаңа индустриалды елдер
Сонда бұл мемлекеттердiң Азия оңтүстiк-шығысы дәуiрлеумен байланысты уақытша жұмыс жалданушы иммигранттардың құйылуы едәуiр үлкейдi. Бұл оңтүстiк корея жағдайында елеулiлер және Малайзия әсiресе. ВНПпен жоғары өркейген мемлекеттер - егде 25iрек мың адамдар көшiп кететiн түгелдей дерлiк елдер,- деп 6900iрек доллар әр адамға шаққанда. Эмиграцияның көзi - бас дамитын елдер Мексика және Азия елi.Халықаралық халықтардың көшi-қон В.А.Ионцев: зерттеудi теория және тарих. М: 1999

 Иммиграцияның реттеуi
Қабылдаушы елдердiң көпшiлiгi таңдаулы жол иммиграцияның реттеуiнде қолданады. Оның мағынасы мемлекет осы елде керек дәрежелер кiруге сол кiру барлық өңге шек қоя кедергi келтiрмейтiндiгiнде.

Қажет иммигранттардың тiзiмi елге елден өзгертiледi, бiрақ олар әдетте келесi дәрежелердiң бiрлерi жатады: 
Қызметкерлер, дайын ең төменгi төлеулерге ауыр, зиянды, айғыз және квалификациясыз жұмысты орындау,- деп құрылыс, көмекшi, маусымды, вахтанг, муниципалдық жұмыс; 
жаңа және перспективалы салалар үшiн мамандар - бағдарламашылар, тар мамандандырылған инженерлер, банктiк қызметшiлер;
сирек мамандықтардың өкiлдерi - картинг, емдеудiң дәрiгерлер, қолданатын дәстүрлi емес әдiстерi алмастарды бағалы тас өңдеушiлер, қалпына келтiрушiлер;
дүниелiк атпен мамандары - музыканттар, артисттар, ғалымдар, спортшылар, дәрiгерлер, жазушылар;
қабылдаушы елге капитал және құратын жаңа жұмыс орын инвестиция салатын өз қызмет тасымалдау iрi кәсiпкерлер.

Иммиграцияның еңбек мәселесi қабылдаушы елдердiң екi жақты және көпжақты келiсiм қол қойылған ұлттық заңдардың негiз жұмыс iстейтiн мемлекеттiк институттарымен шұғылданады. Иммиграциялар мәселелердiң шешуiнде әдетте үш мемлекеттiк мекемелердiң минимумы сияқты жұмыс iстеген: иммиграция немесе тiкелей кiрудi заң нақтылы тәртiптердi орындаған шекаралық бақылаудың басқа органдары бойынша оның қызметiнiң әдiлетiнiң министрлiгi өз консулдiқ басқаруы арқылы кiру визаларының беру бiлетiн сыртқы iстер министрлiгi және еңбектiң шетелдiк еңбек күшiнiң қолдану күзететiн министрлiгi.

Арнайы дағдылар талап етiп немесе басқа себептер бойынша, жергiлiктi жұмыс орындала алмайтындығынан, иммигрантқа кiруге шешудiң елдерiнiң көпшiлiгiнде оның жұмысқа орналастыруы туралы жалдаушысы бар негiзде қол қойылған шарт шығып тұрады және осы жұмыс болған туралы еңбектiң министрлiгiнiң шешiмi. Оның жұмыс берушiсiнiң потенциалдық иммигрантының кiруiне кейбiр елдердегi шешулердiң берудi алдында iшкi iстер министрлiгiнiң келiсiмi және осы саланың кәсiподақтары алуға мiндеттi. Қабылдаушы елдердiң көпшiлiгiндегi иммиграция үшiн нормативтiк - заңға сүйенген базасы заңдар және заңға тәуелдi акттердiң көптiгiмен елестеткен. Иммиграция заңының негiзгi сызықтары келесi:

Кәсiби бiлiктiлiк
Барлық қабылдаушы елдердiң заңдары мамандық бойынша бiлiмнiң деңгейiне және жұмыс стажына қатты талаптар орнатады. Бiлiмге ең төменгi талаппен орта мектептiң толық курсi немесе тиiстi дипломмен расталуы керек болатын кәсiби-техникалық училищенiң аяқтауы болып есептеледi. Диплом жағдайлардың көпшiлiгiнде жұмысшы күштiң ел-экспортшысындағы осы мамандық арналған бiтiрушi көрсеткен талаптарға тиiстi саладағы маманға талаптардың сәйкестiгi жөнiнде қабылдаушы елде осы елде растап немесе бағалауға керек. Жұмысқа басымдылық жалдауда мамандық бойынша жұмыс стажы 3-5 жылдар болатын минимум мамандарға қабылдаушы елдермен берiледi. Кепiлдеме хат сонымен бiрге талап ете алады.

Дербес сипаттың шектеулерi
Әлбетте, қабылдаушы елдердiң заңы иммигранттардың денсаулық жағдайына қатты талаптардың көрсетедi. Елдерде адамдар, спид вирус қағынған адамдар құмарпаздар, психикалық ауруларға рұқсат етiлмейдi. Иммигранттар консулдық мекемемен қабылдаушы куәланған елдер өз денсаулығының күйi туралы мәлiметтi көрсетуi, немесе арнайы дәрiгерлiк тексеру өте алуы керек. Иммигранттардың жасына қарай шектеуi заңмен оларда жұмыс iстеуге оқталатын өнеркәсiп саласына байланысты бекiтiледi. Әдетте ол 20-40 жылдар шектердегi толқиды. Әйтеуiр, өте маңызды иммигранттардың саяси және әлеуметтiк әлпетiне заң шығару талаптары болып табылады. Террорлық және профашист ұйымдарының мүшелерiне қылмыс iс бұрын сотталатын тұлғаларға көшiп кетуге тыйым салылу жиiрек заң шығаруы.Дежин И. Ресейден "ақылдардың ағып кетуi": аңыз және нақтылық - "Ғылым жүргiзу" журнал, 2003

Сандық квота беру
Иммигрант қабылдаушы елдердiң көпшiлiгi олардың максимал сандары орнатады. Сандық квоталар барлық экономика негiзiнен қорлардың барлық Трудовоелерiн сандағы шетелдiк еңбек күшiнiң максимал еншiсiн анықтай шеңберiнде жүргiзiле алады; шетелдiк жұмыс сандарындағы максимал еншiсiн барлық бос емес осы салада анықтай шеңберiнде жеке салалар; шетелдiк жұмыс бiр кәсiпорындарындағы максимал еншiсiн анықтай шеңберiнде нақтылы кәсiпорындар; немесе елге жылдың iшiнде бардың алдындағы иммигранттардың жалпы санына шектеу қалай. Сандық квота беру жұмысшы күштiң импортының мемлекеттiк реттеуiн тiптi қатты әдiс болып табылады және орындалуына құқық қорғау органдарын күзететiн тиiстi заңдармен әдетте анықталады.

Уақытша шектеулер
Олардың аумағындағы шетелдiк қызметкерлердiң болуының максимал мерзiмдерi елдердiң көпшiлiгiнiң заңдары, олар өтуi арналған немесе қабылдаушы елдi тастап кетуi керек болған, немесе онда өз болуын ұзартуға шешудiң құзырлы органдарынан алуға орнатады. Құқық олар тек қана содан кейiндер стажерлер немесе студенттердiң мәртебесiн қабылдаушы ел алған тұлғалардың ондағы минимум отанды, болуда сөзсiз шығу анда бiрнеше жылдар ағымында талап ететiн өз болулары созылуға мүмкiндiк бермейтiн қатты ережелерi үшiн көбiнесе не қабылдаушы елдерге қайта келуге алуға ескерiледi.

Тыйымдар
Анық және бүркеме тыйымдар шетелдiк еңбек күшiн жалдап алынсын шетелдiктерге шұғылдану тыйым салынған мамандықтар туралы заңдардағы әдетте болады. Анық тыйымдар сала немесе шетелдiктерге жұмыс iстесiн мүмкiн емес мамандық тiкелей қайта санайды. Бүркеме тыйымдар, керiсiнше, салалар немесе осы елдiң тек қана азаматтары шетелдiктердiң онына рұқсат нақ сол қайта жаба жұмыс iстей алатын мамандықтардың тiзiмi орнатады. Иммигранттың кез келген орын ауыстырулары, мамандық, жұмыс орынының ауысымының өзгерiстерi үшiн әдетте және оның беруiнде бетiн қайтара алатын иммиграция өкiметтерiнiң қосымша шешуi алуға керек болады. Әлбетте, елдердiң көпшiлiгiнде полицей әдiстерiмен кесiп өтетiн жасырын иммиграция тыйым салынған, расында емес әрдайым тиiмдi.Демоскоп журнал интернет- - Weekly, http://demoscope.ru

Әлем елдерінің қатысуы
Миграцияның мәселелерi әлемнiң барлық дерлiк елдерi тиiседi. Саяси негiздер де, экономикалық та мигранттардың негiзгi ағындары АҚШта, Канадалықты, Австралияны, батысты және таяу шығыс, миграцияның сонша үлкен масштабтарының себептерiмен бағытталады болып табылады. Әр түрлi дәрежедегi әлемiнiң барлық елдерi халықаралық еңбектiк миграцияға тартқан. Қалай айырбас халықаралық Трудовоедегi өз қатысуымен қалай қамтамасыз ету. Айырбастың халықаралық Трудовоедегi әлемнiң елдерiнiң қатысуын дәреже әр түрлi және қазiргi шарттардағы олардың дамытуының негiзгi экономикалық параметрлерiнен тәуелдi болады. Бұл дүниелiк процесстiң Ресей қатысуы сөзсiз. Көшi-қон саясатының түрлердi енгiзуi әлемнiң елдерi саясат жүргiзетiнiн, дүниелiк миграциялы ағындардағы мерзiмдi олардың жағдай көрсеттi. Осылай, еншiнiң жұмысшы күштiң ел-экспортшыларында экономикалық ахуал жұмыс орындарының жасауына мүмкiндiк туғызатын белгiмен қызмет көрсететiн ел-импортқа қарағандасы төменде негiзiнен экономикалық тұрғыдан белсендi халық. Егер экономикалық тұрғыдан белсендi халық ел-экспортшыларда шетелде болатын олардың тұрғыны қосылса, сонымен бiрге, онда деңгей ел-экспортшыларда экономикалық тұрғыдан белсендi халық жоғарылайды, соңғы, қарыз еңбек ресурстерiн шегермеге, ел-импорттарды деңгейге тарта төмендетедi. Екiсi топ және де гармониялық деңгейге демографиялық қисынды санауға болатын 35 40% ұмтылады. Сонымен бiрге көруге болатын, қатысушы процесс бұлар миграция түгелдей дерлiк елдердiң әлеуметтiк-экономикалық және демографиялық дамытуына маңызды ықпалы тятын. Жұмысшы күштiң дүниелiк мемлекеттерiнiң өзi негiзгi топтарында жұмысшы күштiң экспорт болған туралы нақтылы жылжулар, аумалы-төкпелi бiздiң орнықты ұсыныстарымызда болады, тек қана дамымаған елдер үлестi жердi. Керiсiнше, ең iрi экспортшылар - бұл орташа ашық пiкiрлi дамитын елдер, сонымен бiрге өнеркәсiптiгiрек дамыған елдерде жұмысшы күштердi қоятын әлемнiң өнеркәсiптiк дамыған елдерi. Сайып келгенде, жұмысшы күштiң экспортқа араласуын тиiмдiлiк кез келген мемлекет, оның дамытуын деңгейден тәуелсiз үшiн тартымды. Жұмыс күшiнiң көшi-қон кiрiгудiң ажырамас бөлiгi әрдайым болды.

Мемлекетаралық қатынастар иммиграция бақылаудың төңiрегiдегiн өзара әрекеттесу бойынша жұмысшы күштiң ұлттық нарықтарын жақындауға тенденциямен, шекаралардың барлық үлкенiрек мөлдiрлiгi, күштермен бейнеленедi. Ең алдымен, Америка Северндерiнiң экономикалық дамудың биiк деңгейi бар елдерi және батыс үшiн бұл әсiресе тән.

 Дереккөздер 

Санат:Экономика
Санат:Еңбек
Санат:Миграция