Алтын глобус

«Алтын глобус» (ағылш. Golden Globe Award) — халықаралық кино мен телевизия саласындағы үздік жетістіктер үшін берілетін марапат. Бұл салтанатты шара 1944 жылдан бері жыл сайын өнер иелері мен кәсіби мамандардың еңбегін ұлықтау мақсатында өткізіліп келеді.

Әдетте рәсім жыл сайын қаңтар айында өтеді. Ол киноиндустриядағы «марапаттар маусымының» маңызды бөлігі болып саналады және бұл кезең жыл сайын «Оскар» сыйлығымен аяқталады. Үміткерлердің жұмыстары 1 қаңтар мен 31 желтоқсан аралығындағы кезең бойынша бағаланады. Америкалық киноиндустрияда бұл марапат беделі жағынан «Оскардан» кейінгі екінші орында саналып келеді.Golden Globe Award  

Бұл марапатты ең алғаш Голливудтың шетелдік баспасөз қауымдастығы (HFPA) — АҚШ-тың шоу-бизнес әлемін зерттейтін шетелдік журналистер тобы ұйымдастырған.

Алайда 2022 жылы бұл қауымдастық үлкен даудың ортасында қалды. Оларды «мүшелерінің арасында әртүрлі ұлт өкілдері аз» және «жұмысы ашық емес» деп айыптап, көптеген жұлдыздар мен компаниялар бойкот жариялады. Осы жағдайлардан соң, уақытша басқарушы Тодд Боэли «Алтын глобус» сыйлығын қайта құрылымдау туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

2023 жылдың 12 маусымынан бастап барлық өзгерістер күшіне енді:

«Алтын глобус» сыйлығы толығымен жеке меншік, коммерциялық жобаға айналып, оны Dick Clark Productions компаниясы сатып алды.
Ал қауымдастықтың бұрынғы қайырымдылық жұмыстарымен енді жаңадан құрылған Golden Globe Foundation қоры айналысатын болды.

 Тарихы 
Голливудтағы шетелдік баспасөз қауымдастығы (HFPA) 1943 жылы Лос Анжелесте тұратын шетелдік журналистердің бастамасымен «Голливудтағы шетелдік тілшілер қауымдастығы» (HFCA) деген атаумен құрылды. Олардың мақсаты — Голливудтағы кино жаңалықтарын жинау және оны шетелдік басылымдарға тарату жұмысын жақсырақ ұйымдастыру болды.

Ұйымның алғашқы ірі жобаларының бірі — кино саласындағы жетістіктерді ұлықтау мақсатында «Оскар» сыйлығына ұқсас салтанатты рәсімді бекіту еді. 1943 жылғы кинотуындылардың үздік жетістіктерін марапаттаған алғашқы «Алтын глобус» рәсімі 1944 жылы қаңтарда 20th Century Fox студиясында өтті. Кейінгі онжылдықта марапаттау рәсімдері түрлі орындарда, соның ішінде «Beverly Hills Hotel» және «Hollywood Roosevelt Hotel» қонақ үйлерінде өткізіліп тұрды.

Алғашқы рәсімнің сәтті өтуі бұл сыйлықтың болашақта беделді Америкалық киноакадемия («Оскар») марапатына тәуелсіз балама ретінде дамуына жол ашты. Кино мен теледидардағы жетістіктерді тәуелсіз әрі бейтарап бағалау мақсаты қойылғанына қарамастан, уақыт өте келе «Алтын глобус» сыйлығы «Оскардың индикаторына» айналды. Егер екі сыйлықтың тарихын тұтастай алсақ, «Оскар» алған фильмдердің үштен екісінен астамы оған дейін «Алтын глобуспен» марапатталғанын көруге болады.

1952 жылы «Үздік фильм» номинациясы бойынша кинотуындыларды драмалық және комедия немесе мюзикл деп бөлу туралы маңызды шешім қабылданды. Мұндай бөлініс «Үздік актер» және «Үздік актриса» номинацияларына да қатысты болды. Ал 1956 жылдан бастап «Алтын глобус» түрлі номинациялар бойынша телевизия саласындағы жұмыстарға да беріле бастады.

 Алтын глобус номинациялары 
 Кинематографиялық санаттар
Кино саласындағы негізгі санаттар:

 Номинация Ағылшынша атауы Қай жылдан бері бар Үздік фильм — драма Best Motion Picture – Drama
  1944 Үздік фильм — комедия немесе мюзикл Best Motion Picture – Musical or Comedy
  1952 Үздік режиссура Best Director
  1944 Үздік актер — драма Best Actor – Drama
  1944 Үздік актриса — драма Best Actress – Drama
  1944 Үздік актер — комедия Best Actor – Musical or Comedy
  1952 Үздік актриса — комедия Best Actress – Musical or Comedy
  1952 Үздік сценарий Best Screenplay
  1947

 Номинация Ағылшынша атауы Қай жылдан бері бар Үздік көмекші актер Best Supporting Actor
  1944 Үздік көмекші актриса Best Supporting Actress
  1944 Үздік фильм музыкасы Best Original Score
  1947 Үздік фильм әні Best Original Song
  1962 Үздік шет тіліндегі фильм Best Foreign Language Film
  1950 Үздік анимациялық фильм Best Animated Feature Film
  2007 Кинематографиялық жетістік Cinematic and Box Office Achievement
  2024 Сесиль Б. Де Милль атындағы сыйлық Cecil B. DeMille Award
  1961

 Телевизиялық санаттар 
Телевизия саласындағы жетістіктер үшін марапаттар 1956 жылдан бастап беріледі. Қазіргі уақытта келесі санаттар бойынша табысталады:

 Номинация Ағылшынша атауы Қай жылдан бері бар Үздік телесериал — драма Best Television Series – Drama 1962 Үздік телесериал — комедия немесе мюзикл Best Television Series – Musical or Comedy 1962 Үздік мини-сериал немесе телефильм Best Limited Series or TV Movie 1972 Үздік актер — драмалық сериал Best Actor – TV Series Drama 1961 Үздік актриса — драмалық сериал Best Actress – TV Series Drama 1961 Үздік актер — комедия немесе мюзикл Best Actor – TV Series Musical or Comedy 1961

 Номинация Ағылшынша атауы Қай жылдан бері бар Үздік актриса — комедия немесе мюзикл Best Actress – TV Series Musical or Comedy 1961 Үздік актер — мини-сериал Best Actor – Limited Series or TV Movie 1982 Үздік актриса — мини-сериал Best Actress – Limited Series or TV Movie 1982 Үздік көмекші актер — телевизия Best Supporting Actor – Television 1971 Үздік көмекші актриса — телевизия Best Supporting Actress – Television 1971 Үздік стендап-комедия орындауы Best Stand-Up Comedy Performance 2024 Кэрол Бернетт атындағы сыйлық Carol Burnett Award 2019

 Аудио марапаттар 
2026 жылдан бастап «Алтын глобус» сыйлығы аудио контент саласындағы үздік жетістіктерді де марапаттай бастады:

 Номинация Ағылшынша атауы Қай жылдан бері бар Үздік подкаст Best Podcast 2026

 Ескірген номинациялар 
 Номинация Ағылшынша атауы Жылдары Халықаралық өзара түсіністікті нығайту Promoting International Understanding 1945 — 1964 Жылдың жаңа жұлдызы — актер New Star of the Year – Actor 1948 — 1983 Жылдың жаңа жұлдызы — актриса New Star of the Year – Actress 1948 — 1983 Үздік операторлық жұмыс Best Cinematography 1948 — 1963 Жасөспірімдердің үздік өнері Special Award – Juvenile Performance 1948 — 1959 Генриетта сыйлығы (Әйел) Henrietta Award (Female) 1950 — 1979 Генриетта сыйлығы (Ер) Henrietta Award (Male) 1950 — 1979 Үздік ағылшын тілді шетелдік фильм Best English-Language Foreign Film 1957 — 1973 Үздік деректі фильм Best Documentary Film 1972 — 1976

 Дереккөздер 

Санат:АҚШ киножүлделері