Тірек тораптары

Тірек тораптары. Геодезиялық түсірістердің қай түрі болсын, олар алдын ала жер
бетінде бекітілген және өте жоғары дәлдікпен пландық
координаталары (Х,У) және биіктік координатасы (Н) аныкталған
нүктелерге сүйенеді. Мұндай пункттерді тірек пункттері дейді.
Координаталары геодезиялық тәсілмен біртұтас координаталаржүйесінде анықталған тірек жүйелерін геодезиялык тірек жүйелері
деп аталады.
Жалпыдан жалқыға көшу принципіне карай мемлекетіміздегі
барлық тірек жүйесі бірнеше кластарға бөлінеді.
Оларды құру ең жоғарғы кластан төменгі, күрделі және дәл
геометриялық кұрылымдардан ұсақ, дәлдігі төмендеу кластарға
көшеді. Жоғарғы класты пункттер бір-бірінен (бірнеше ондаған
километр) әжептәуір үлкен арақашыктықта орналасады. Одан кейін
олардың аралары, төменгі кластарда жиілетіледі. Геодезиялық
жұмыстарды осындай принциппен жүргізу қысқа мерзім ішінде
үлкен территорияны біртұтас координаталық жүйемен қамтамасыз
ете алады.
Геодезиялық тірек жүйелері пландык және биіктік жүйелері
болып бөлінеді. Пландық жүйеде тірек пункттерінің тік бұрышты
жазық координаталары (X пен У-ті) аныкталады, ал нүктелердің
биіктіктері (Н) Балтық теңізінің биіктік жүйесімен есептеледі.
Геодезиялык жүйе мемлекеттік жиілету және түсіріс жүйелері
болып бөлінеді, ал олардың өзі дәлдігіне қарай өзара кластарға
бөлінеді.
Геодезиялық жұмыстарды дұрыс жүргізу үшін түсіріс жүргізер
алдында күні бұрын керекті өлшеу дәлдігімен тапсырма беріледі,
одан соң жұмысты жүргізу әдістерімен тиісті аспаптар таңдалып
алынады.

Дереккөздер

Санат:Геодезия