Чинарев мұнай-газ конденсат кен орны

Чинарев мұнай-газ конденсат кен орны — Каспий маңы ойысының солтүстік бөлігіндегі мұнай-газ конденсат кен орны. Орал қаласынан солтүстік-шығыста 40 км жерде орналасқан, 1991 жылы ашылған.

 Геологиялық құрылымы 
Газ конденсат жатындарын сыйыстырушы құрылым іргетас күмбезінің солтүстік беткейінен орын алған, оңтүстігінен тектоникалық жарылыммен қалқаланған. Өнімділіктің екі қатқабаты анықталған: төменгі-ортаңғы девонның газды-конденсатты қатқабатында (4830-5180 м) екі жатын (би және афонит жатындары) және жоғарғы турненің қатқабатында (4275-4400 м) бір газ-мұнай жатыны. Ортаңғы девон жатыны оңтүстік қанаты ендікке жұық бағыттағы жарылыммен тілінген пликативтік-тектоникалық брахипішінді құрылымды түзуші би жене афонин ен онаты шөгінділерімен байланысқан. 

 Жатыс сипаты 
Жатындар солтүстігінен құрылымдық тұйықталу арқылы қалқаланған. Жинауыштар сазды таужыныстармен кезектесе қабаттасқан әктастардан, доломиттерден (органогендік, органогендік-детриттік, кейде биогермдік) құралған. Жинауыштарының кеуектілігі 4,0-16% (ұңғымалар бойынша орташа шама 5,8-6,8%), сыналған аралықтардагы өтімділігі 6-44 фм2. Газ-су жапсары -5110 м белгіде байқалған, жатынының жоғарғы нүктесі -4920 м-де анықталған, жатынның өнімділігі 110 м. Афонин жатынының жоғарғы нүктесі -4719 м-де, өнімділігі 91 м. Ұңғымадағы орташа тиімді қалыңдық би жатыны үшін 18,4 м, афонин жатыны үшін 20,8 м. Ортаңғы девон жатындарының екеуі де газды-конденсатты. Конденсат мөлшері би жатынында 286 г/м3, афонин жатынында 95 г/м3. Бастапқы орташа қойнауқаттық қысым мен температура, осы ретпен, 58,1 және 56,6 Мпа, 113 және 110°С болды. 

 Құрамы 
Конденсат жеңіл, тығыздығы 752-780 кг/м3, оның 70%-ы 250-289°С-та, 50%-ы 185-217°С-та қайнайды. Конденсаттағы күкірт мөлшері 0,1%-дан аспайды, меркаптандар 0,066-0,01%-ы құрайды. Шағын газды тақиясы бар турнедегі мұнай жатыны тек №10 ұңғымада ғана аршылып сыналған. Газ-мұнай жапсары 4318 м-лік тереңдікте байқалды. 4275 м тереңдіктегі жатынның жоғарғы нүктесінде газдылық этажы 43 м. Су-мұнай жапсары анықталмаган, сынау арқылы өнімділік 4395 м тереңдікке дейін дәлелденген. Су-мұнай жапсарының 4503 м тереңдікте екендігі болжанған, бірақ 4440 м тереңдіктен төменде ұңғыма қимасында жинауыштаржоқ. Мұнайлы бөлігінің анықталған биіктігі 77 м, ықтимал биіктігі 183 м. Газға және мұнайға қаныққан қалыңдықтар 12,4 және 64,4 м, ал жатын бойынша орташа қалыңдықтар, тиісінше, 6,2 және 30 м. Турне жікқабатындагғы газды тақиядан 9мм-лікшайбада алынған газ ен конденсат шығымы, тиісінше, 173,9 мың м3/тәу және 83,3 м3/тәу болды. Конденсат мөлшері 300 г/м3 шамасында, оның тығыздығы 770-788 кг/м3. Мұнайы газ және мұнай нысандарын бірге сынаудан өткізу кезінде алынды. Бұл жағдайда 7 мм-лік шайбадағы газ шығымы 64,4 мың м3/тәу, мұнай мен газ қоспасының шығымы 58,1  м3/тәу болды. Қоспаның тығыздығы 835 кг/м3-ге жетті. Турне жатынының табанасты сулары зерттелмеген. Кен орны 2002 жылдан бері игерілуде.Қазақстанның мұнай энциклопедиясы. 2 томдық - Алматы: "Мұнайшы" Қоғамдық қоры, 2005. ISBN 9965-9765-1-1

 Дереккөздер 

Санат:Қазақстан мұнай кен орындары
Санат:Батыс Қазақстан облысы кен орындары
Санат:Қазақстан газ кен орындары