Қалтқысыз

Қалтқысыз. Түсіндірме сөздіктегі мағынасы — күмәнсіз, кәміл, сезіксіз, шүбәсіз, бүкпесіз, адал. «Ғазиз жүректер бір-біріне қалтқысыз сенді» (С. Досанов,
Қыран.).
Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінің дерегіне қарағанда бұл сөздің тұлғасы мен мағынасы аз да болса,
өзгеріске ұшыраған. Онда дыбыстық құрамы «қалысыз»
қалпында да, мағынасы — қалдықсыз, тұтас, толық, әбден дегендерді білдіреді (ДТС, 412, 413).
Басқа түркі тілдерінен бүл тұлғалы әрі мағыналы
сөзді тек түрікмен тілінен кездестіреміз. Онда гаты — әбден (Рус.-туркм. сл., 1956, 717). Қазақ тіліндегіге қарағанда мынаның тұлғасы көне түркі тілдегіге ұқсас.
Айырмасы —«л» орнына «т» қолданылып -сыз жұрнағының түсіп қалуы мен т ~ л дыбыстарының сәйкес келуінде ғана.Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6

Дереккөздер

Санат:Лингвистика
Санат:Қазақ тілі