Нарттай

Нарттай. Сөздікте бұл сөз мағынасы — қып-қызыл боп қызарған, албыраған. «Баламның беті нарттай болып... балбырап жатты» (С. Жүнісов, Құстар.).

Қазақ тілінде сөз түбірі —«нарт» жеке қолданылмайды. Дыбыс құрамы жағынан бұған сәйкес сөз моңғол тобындағы тілдерде кездеседі. моңғолша нар — күн, қалмақтарда бұл мағынадағы сөз «нарн» қалпында айтылады. Біздің байқауымызша, қалмақ тіліндегі «нарта» (мағынасы — бұлтсыз ашық күн) сөзі қазақтарға ауысып, олар сөз түбірі «нарт» деп ұғынып, өздеріне тән -тай жұрнағын қосу арқылы «нарттай» сөзін тудырып,
«қып-қызыл» мағынасында қолдануды дағдыға айналдырған. «Екі беті нарттай» тіркесінің сөзбе-сөз түсінігі—«екі беті ашық күндей».

Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6

Дереккөздер

Санат:Лингвистика