Гидраргиллнт

Гидраргиллнт — А1(ОН)3 . Минералдың аты грекше екі
сөздіц түбірінен қ ұралған: гидро — су, аргиллос — ак саз.
Химиялық құрамы: А12 03 65,4%, Н2 0 34,6%. Баскаша айт-
қанда алюмннийдіц сулы тотығы. Қоспалары: Ғе2 03 , Ga2 0 3 .
Гидраргиллиттің суы кемдеу болса, мысалы А1(ОН)2 —ол
боксит, ал онан да кем болса, мысалы А1(ОН)—ол диаспор
деп аталады. Кейінгі сипаттауларда осы минералдардың орташа
қасиеттерін келтіреміз. Химиялық кұрамы өзгермслі болғандық -
тан бокситті тау жынысы қатарына да қосады. Олай болса
көбінесе бір тектес келетін гидраргиллит минерал болып табы-
лады.
Қаттылығы 2,5—3,5, меншікті салмағы 2,35. Түсі ақ , сұр, ксй-
де қызғылт (кірпіш тәрізді — боксит). Жымдастығы бір бағы-
тында жақ сы (001) білінеді.
Сингониясы моиоклиндік немесе аморфтық . Кристалы приз-
ма түрінде; қ ұрылысы қабатты. Көпшілігінде уақ дисперсия
структурасы болады.
Агрегаттық бейнесі саз, яшма тәрізді, бірақ саз сияқты емес,
қ ұрғак, катты тиеді. Бейнесі оолиттік, топырақ тәрізді, темірдіц
азды-көпті сулы тотықтарымен қатты, кремнеземді болып
цементтелінеді, кейде уақ және ірі оолитті қ ұрылыста
болады.
Оптикалық оңқай, Ng = 1,587, Л^ =1,566, TV^ = 1,566, 2v —
кішкене.
Жаратылысы. Гидраргиллит алюминий бар тау жыныстары-
ның еріп, жайылуынан, топырак, лимонит сияқ ты пайда болады.
Ондай болу үшін суында органикалық қышқылдар көп, сілтілі
жағдайда климаты ылғалды, жылы (тропикалық немесе суб-
тропикалық) арнаулы орыпдар болу керек. Тск кейбір жағдай-
ларда ғана өте төмен температуралы гидротермалық гидрар-
гиллит аздап кездеседі.
Қолданылуы. Гидраргиллит алюмшіий қорытып алу үшін
қолданылады. Алюминий химиялық жағынан төзімді, жеңіл
металл. Ол самолет, ыдыс-аяқ , кеме жасауға т. б. пайданылады.
Кені Ленинград облысында (Тихвин), Солтүстік Уралдың
шығысында (Қызылбөрік), Орта Уралда (Черемухинск т. б.),.
Орталық Қазақстанда (Қостанай, Целиноград, Павлодар облыс-
тары) кездеседі.
Боксит кендері көи елдерде бар.Кристаллография, минералогия, петрография. Бұл кітап Абай атындағы Қазақтың мемлекеттік педагогты институтының, география факультетінде оқылған лекциялардың негізінде жазылды, 1990. ISBN 2—9—3 254—69

Дереккөздер





Санат:Химия
Санат:Мениралдар