Чорум (ил)

Чорум — Түркияның шығысындағы ил.

 Географиясы 
Чорум облысының шығысында — Кырыккале, оңтүстік-шығысында — Самсун, солтүстігінде — Синоп, солтүстік-батысында — Кастамону, батысында — Йозгат, оңтүстігінде — Амасия, оңтүстік-батысында — Чанкыры.

Чорум Анадолы тегіс тауында орналасқан. Теңізден алшақ. Климаты шұғыл-континентал. Қазақстандағыдай, қысы суық, қарлы; жазы ыстық, ұзақ.
Ешіл-Ырмак өзенінің орта ағысында орналасқан облыс (Қара теңіз бассейні).

 Халқы 
Халқы — 365 мың адам (2000).

Ең ірі қаласы — Чорум.

 Әкімшілік бөлінуі 
Чорум 14 ауданға бөлінеді.
500px|center

 Экономика 
 Тарих 
 5000 — б.з.д. 3000 жыл: алғаш қоныстар.
 3000 — б.з.д. 1000 жыл: қола дәуір. Алғаш қалалар.
 шамамен б.з.д. 2000 жыл: хатты патшалығы.
 б.з.д. 1950 жыл — б.з.д. 1850 жыл: ассириялықтардың сауда колониялары. Алғаш жазбалар.
 б.з.д. 1500 жыл — б.з.д. 1200 жыл: Хетт патшалығы астанасы Хаттуса
 Теңіз халқы мен Хетт патшалығының өлімінен кейін фригиялықтарға, мидиялықтарға, парсыларға және римге бағынды.
 Диадохтар дәуірінен кейін Каппадокияның бөлігі болды, кейіннен Рим империясының және Византияның құрамында.
 1075: түріктер жаулап алды, Данишменд хандығына қосылды.
 1276: моңғолдарды Әмір Джелалетдиннің арқасында жеңді.
 XIV ғасыр: Осман халифатының құрамына енді.
 1923: Чорум Түркияның құрамында.

 Сұлу жерлері 
2010 жылы облыс Қара теңіз аймағының туризм орталығына айналды. Жаңа қонақүйлер, жолдар салынып, авиарейстер ашылды.

 Бүйік қорғаны, Гүллижек, Кушсарай, Гүзелжедере, Пазарлы Чикхасан ауылында, Ескияпар мен Калынкая
 Чорум қамалы, Калетепе, Кале (Егержидағ), Искилип и Османжик (Кандыбер)
 Мелик Гази мекен қалдықтары, Калехисар, Гердеккая и Язылыкая
 Искилип-Баят пен Кызылжапелит жартас молалары.
 Чорум, Алажахөйік пен Боғазкаледегі қала мұражайы
 Чорумның үлкен мешіті (Улуджами), Хамид мешіті, Хан мешіті, шейх Мухиддин Явси мешіті, Табакхане мешіті, Михри-Хатун мешіті, Огузкөй мешіті, Кожа Мехмед паша (Имарет) және Бүйік мешіт
 Синан паша медресесі, Алажа Хүсейін медресесі Ғази мен Акшемседдин медреселері.
 Койун Баба көпірі
 Гүпүр, Паша, Али-паша, Кожа Мехмед-паша және Сунгуроғлу моншалары
 ұлттық парк Боғазкөй-Алажа-Хүйік қала сынықтары мен мұражайымен
 Фиганы (Беке) гейзері

 Мәдениеті 
 Халқаралық хетт фестивалі 15 шілде
 Османчык күріш фестивалі 1-10 қараша
 Межитөзөдегі қыркүйектің соңғы аптасындағы күнбағыс фестивалі
 Искилиптегі дәстүрлі күрес жарысы мен әуен мейрамы, қыркүйектің алғаш аптасы
 күзгі күрес жарысы және Сунгурлудағы мейрам
 Каргы ұлттық мейрамы между 31 қазан и 6 қараша

 Белгілі жерлестер 
 Ибрахим Кайпаккая (1949—1973) — түрік төңкерілісшісі
 Назми Авлужа (1975) — түрік юнан-рим күресшісі

 Сыртқы сілтемелер 
 Чорум қаласының порталы 

Санат:Түркия илдері