Органогендік түзілімдер

Органогендік түзілімдер – бұл тірі организмдердің (мысалы, маржандар, балдырлар, моллюскілер) немесе олардың тіршілік әрекетінің нәтижесінде түзілетін шөгінді тау жыныстары. Бұл түзілімдер организмдердің қаңқасы, қалдықтары немесе тіршілік өнімдерінен (мысалы, әк, кремний, фосфаттар) тұрады.Серғазина, Б. С. (2016). Жалпы геология негіздері: оқу құралы. Алматы: Қазақ университеті баспасы. Синонимі - биогендік түзілімдер.Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым. — Алматы: 2003 жыл. ISBN 9965-472-27-0

 Қалыптасу механизмі 

 Организм тірі кезінде қатты қаңқа (мысалы, кальций карбонаты, кремний) бөліп шығарады.
 Организм өлген соң, оның қалдықтары су түбінде шөгіп, уақыт өте келе шөгінді жынысқа айналады.
 Бұл процестер миллиондаған жылдар бойы жүреді.Тәтімов, Ж. Б. (2013). Палеонтология және тарихи геология. Астана: ЕҰУ баспасы.

 Мысалдары 
Төменде органогендік түзілімдердің мысалдары келтірілген.Байбосынов, Қ. Ә., & Айтқалиева, А. М. (2018). Минералогия және петрография. Орал: М.Өтемісов атындағы БҚМУ.
Түзілім түріМысалМаржандық әктастарМаржан полиптерінен түзілген, тропикалық теңіздерде кең таралғанБалдырлық әктастарҚатты қаңқасы бар көк-жасыл және қызыл балдырларданЖазу борыПланктон организмдерінің қалдықтарынан (кокколитофоридтер)ФосфориттерБалықтар мен басқа омыртқалылардың қалдықтарынанКремнийлі түзілімдерРадиолярия, диатомейлі балдырлардан түзілген

 Таралуы 
Органогендік түзілімдер көбінесе:

 Теңіздер мен мұхиттардың жылы, таяз аудандарында;
 Ежелгі шөгінді бассейндерде;
 Қазақстан аумағында: Маңғыстау, Теңіз-Жайық ойпаты, Орталық Қазақстан платформаларында кездеседі.Ахметсафин, С. М. (2009). Қазақстанның геологиялық құрылысы мен пайдалы қазбалары. Алматы: ГеоМұра.

 Құрамы мен құрылымы 

 Кальцит (CaCO₃) — ең кең таралған (мысалы, маржан, балдыр әктастары);
 Кремнезем (SiO₂) — диатомейлер мен радиоляриялар түзеді;
 Фосфаттар (Ca₅(PO₄)₃) — фосфориттер құрамында;
 Жыныс көбінесе қабатты, порозды, ақ немесе сарғыш түсті болады.Исаев, И. И. (2010). Жыныс тану (петрография) негіздері. Алматы: ҚазҰУ баспасы.

 Дереккөздер 

Санат:Геология
Санат:Мұнай және газ