Фалькбеер контргамбиты

Фалькбеер контргамбиты (патшалық  контргамбит) — шахмат дебют, келесі жүрістермен басталады: 

1. e4 e5 
2. f4 d5 

ашық бастамаларға жатады. Негізгі мақсаты қараның пешкасын құрбан ету арқылы, ақтың патшасының әлсіздігін қолдану. Көп ойналатын 3.exd5 тен кейін қара 3... exf4 ойнап қабылданған патшалық гамбитке көше алады, 3... e4, немесе заманауи 3... c6. 

Ақтың ең көп кездесетін қатесі 3.fxe5??. Бұл жүрістен кейін қаралар 3... Qh4+ 4.g3 Qxe4+ патша мен тураға бір уақытта шабуылдап материал жеңе алады немесе 4. Ke2 Qxe4+ 5.Kf2 Bc5+ арқылы патшаны одан сайын әлсіретеді. 

Бұл дебют Австриялық мастер Эрнст Фалькбеер атымен аталған. Ол бұл дебютті 1851 жылы Адольф Андерссенге қарсы ойнады. Шахмат дебюттерінің энциклопедиясы Фалькбеер контргамбитіне C31 және C32 кодтарын берді. 
 Ескі тармағы 3... e4 
Бұл тармақта, қара құрбан етілген пешкасы үшін дамуда озып, ақтардың патшасының әлсіретеді. Көп кездесетін тармақта : 4.d4 Nf6 5.dxe4 Nxe4 6.Nf3 Bc5, қаралар ақтың f2 шаршысының әлсіздігіне көзделеді. Остравада 1923 жылы Рудольф Шпильманн мен Зигберт Тарраш арасында ойналған ойын 7.Qe2 Bf5 8.g4?! 0-0! 9.gxf5 Re8 жүрістерімен жалғасты. Осы позицияда қаралар өте мықты, себебі қаралар материалды қайтарып, ақтардың позициялық кемшіліктерін сақтайды.

Бұл тармақ қараларды көптеген қиыншылықтармен қалдырғандықтан Екінші Дүниежүзілік соғыстан соң барлығы осы тармақтан бас тартты.

 Нимцович тармағы 3...c6 
Бұл 3.exd5 жүрісінен кейін көптеп ойналатын болды. Бұны Арон Нимцович 1906 жылы Мюнхенде Рудольф Шпильманға қарсы сәтті ойнады. Бірақ Франк Маршалл бұл жүрісті 1905 жылы Остендтте Ричард Тейхманнды 34 жүрісте жеңіп таныстырды. Өз жүрісін 1914 жылы Маршал "Инновация" деп атады.

Қаралар екі ойында да жеңіске жеткенімен, 3...c6 жылдар бойы белгісіз болып қала барді. 1911 жылы Карлсбадтағы Пол Джонердің жас Алехинге қарсы жойқын жеңісіне қарамастан ақтар 4.Qe2 жүрісімен жауап бере алады. Бұл позиция заманауи Патша гамбитінің қорғанысына ұқсас, Ақтар өздерінің 4-2 пешкаларының көпшілігін пайдалануға тырысады, ал қара өз белсенді фигураларына және f4 пешкасы арқылы Ақ патшаға қарсы ойнауға тырысады. Теория нақты байламға келген жоқ, бірақ бұл позиция Қаралар үшін 3...e4-ке қарағанда көбірек мүмкіндік беретіні дәлелденген

 Әдебиет 
 Шахмат. Энциклопедиялық  сөздік, беттер 176
 Панов В., Эстрин Я., Калиниченко Н. Курс дебютов. Т. 1 — М.: Андреевский флаг, 1993. Стр. 38—44

Санат:Ашық дебюттер
Санат:Гамбиттер
Санат:Патшалық гамбит