Орама жағалы джемпер

Орама жағалы джемпер - Синтетикалық жіптің салмағы 200 г (3 қабатталған): негізгі жіп 160 г, әсемдейтін жіп 40 г. Жүннен иірілген жіпті немесе қағаз жіптіде қолдануға болады. Шалулар өлшемі: 1 см= 31 шалу, 1 ем = 4,7 қатар. Негізгі тоқу түрі — шұлықша. Түрлі-түсті жіппен әр түрлі ұзындықта тоқылған жолақтармен өңделеді. Алдыңғы бой 3 бөліктен тұрады: екі бүйір бөлікті көлденеңінен тоқиды, содан кейін алдының ортасы жағынан, бұл жолы оң жақтан шығаратын қосымша қатарлар есебінен бірте-бірте ұзынынан тоқуға ауысады. Әр бүйір бөлікпен бірге қос қабатты ұзынша жағаның жартысын тоқып шығарады. Үшінші (төменгі) бөлікті ұзынынан тоқып бітірген соң бүйір бөлік-терімен біріктіреді.
Артқы бой
Негізгі жіптен 124 шалу теріп алып, 36 қатар тоқиды. Қайырады. Тағы 128 қатар тоқып, қосымша жіппен соңғы қатарлы (кеуде сызығын) белгілен қояды. Бұдан кейін тағы 89 қатар тоқып, тоқымашы қосымша жіппен былайша аяқтайды: бөлек етіп 40 инемен иықты, 44 инемен мойын ойындысын, 40 инемен иықты тоқиды.
Өңір
Қосымша жіппен 62 шалу теріп алып, бірнеше қатар тоқиды. Бұдан кейін негізгі жіппен 4 қатар тоқиды. Каретка оң жақта. Оң жақтан 30 ине мен әсемдетіш жіппен 2 қатар, барлық инемен 4 қатар негізгі жіппен тоқиды, оң жақтағы 40 инемен әсемдегіш жіппен 2 қатар, барлық инемен 4 қатар негізгі жіппен тоқиды, оң жақтағы 50 ине мен әсемдегіш жіппен 2 қатар, барлық инемен негізгі жіппен 4 қатар, 40 инемен әсемдегіш жіппен 2 қатар тоқиды. Бұдан кейін жіптерді басынан бастап, сол жақтан санағанда негізгі жіппен тоқылған қатар саны 44-ке толғанша тоқиды. Қолтық ойынды сын шығару үшін әсемдегіш жіппен жоғарыда көрсетілгендей тоқиды, ал негізгі жіппен тоқығанда 4 қатарлық екеуінде жоғарғы рельске 17 инеден жылжытып отырады. Есеп бойынша сол жақта 24 қатар тоқылған кезде, тоқыманы әуел бастағыдай тоқиды. Бұдан соң оң жақта 152 қатар тоқылып шыққан кезде топпен теру әдісімен оң жақтан 5 шалу (жағаның іш жағын кеңейту үшін) терін алады. Бұдан әрі оң жақтан 18 рет 4 қатар аттатып 1 шалудан және 8 рет 5 қатар аттатып 1 шалудан қосады (бұларды 1 рет 5 қатар аттатып 1 шалу, 2 рет 4 қатар аттатып 1 шалу қосып кезектестіруге болады). Оң жақта тобымен теріл алғаннан кейін есеп бойынша 112 қатар тоқылып шыққан соң, ал сол жақтан қолтық ойындысын тоқығаннан кейін 88 қатар шыққан соң, 3 шалу кемітіл, сол жақтан иық тұсынан шалуды босатыл бірнеше қатар қосымша жіппен тоқиды. Оң жақтан шалу қосылған сайын түрлі-түеті жолақтардың ұзындығы үлкейе береді, сол жақтағы жолақтардың ұзындығы өзгермейді. Иық шалуларын босатқан соң тігіс үшін сол жақтан 1 шалу қосу керек. Жағаға жолақ салуды жалғастыра отырып, артқы бойдың ортасына дейін 43 қатар тоқиды. Трикотаж тігісіне бір қатар қалдыру керек. Жағаның орналасу жақтарын ауыстырыл, оң жақ бөлікті (бүйірлі) тоқиды.
Өңірдің төменгі бөлігі 
Негізгі жіптен 124 шалу теріп алып 36 қатар тоқып, қайырады. Бұдан кейін 29 қатар тоқып, шет-шетінен жоғарғы рельске 1 рет 10 ине, 1 рет 8, 1 рет 6, 1 рет 4, 1 рет 3, 2 рет 2 және 26 рет 1 инедей жылжытады. Ортасында 2 ине жұмыс қалпында қалады. Шалуларды көлденең және ұзьшынан тоқылған бөліктерді біріктіру әдісімен бүйір шалуларына тігу үшін ашық қалдыруға болады. Егер бөліктерді қолмен «машина тігісі» әдісімен тігіл біріктіретін болса шалуларды бекітуге болады. Кеттельдеу үшін жолақ тоқып алуға болады. Нықтық ашық шалуларын көлденең трикотаж тігісімен біріктіреді, осы кезде артқы бойда 3 шалуды жиырады. Алдыңғы бой мен артқы бойдың бүйір жақтарын жартылай тік тігіспен және жартылай көлденең және ұзындығынан тоқылған бөліктерді біріктіру әдісімен тігеді. Бүйір бөліктерді біріктірер алдында қолтық ойынды ларын өңдеп алуға болады.

Бұл үшін тоқым апы өзіне оң қаратып инеге түйін аралық шалуларды іледі. 6 қатар тоқып, шалуларды тоқыманың оң жағынан кеттель тігісімен тігу үшін тоқыманы қосымша жіппен аяқтайды. Қолтық ойындыларын әуелі түйін аралық шалулардан іліп жай шалулармен 1 қатар, сосын тағы 3 қатар тоқып, содан соң «шаян шалулармен» бекітуге болады. Жағаны бірінші шалуда 5 шалудан шығарылған бағана бойымен қайырады. Ортасын көлденең трикотаж тігісімен тігіл, артқы бойдың мойын ойындысына тігіс үшін бір шалу қосылған жағын көлденең және ұзынынан тоқылған тоқымаларды біріктіру әдісімен тігеді. Жағаның екінші жағын абайлап, инені тоқыманын екінші бетіне өткізбей тігу керек. Алдыңғы бойдың ортасында пайда болған мойын ойындысын қолмен қосып тігуге болады.
Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990  ISBN 5-89800-008-9

Дереккөздер

Санат:Тұрмыс