Маңғыстау кедені

Маңғыстау кеденіМаңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;, таможня – (түркі тілінде тамға – таңба, белгі сөзінен шыққан) – тауардың және көлік құралдарының, мүлік, басқа да заттардың кеден шекарасы арқылы өтуі тәртібін қамтамасыз ететін мемлекеттік орган. 
Маңғыстау кеденінің ашылуы 1991   жылдары  гурьевтік (қазіргі Атыраулық) кеденнің Шевченко (қазіргі Ақтау) кеден бекетінің құрылуымен байланысты. Сол кезде кеден ұжымында 6 адам болды. Кеден бекеті Ақтау теңіз порты, әуежай және Маңғышлақ   туған      жылдары  станциясында импорттық-экспорттық операцияларға бақылау жүргізді. 
1992   жылдары  ҚР КК-нің №142 Бұйрығымен Маңғыстау кеден бекеті қазіргі атымен қайта құрылды. Облыстық кедендік бақылау департаментінің құрылымы 3 басқарма, 10 ерікті бөлім, 2 дербес бөлім және 10 кеден бекетінен (Ақтау кедендік рәсімдеу орталығы, Энергетика, Теңіз порты, Әуежай-Ақтау, Маңғыстау, Жаңаөзен, Темір-Баба, Қара-Шекпен, Бейнеу, Тәжен) тұрады, штат саны – 247 адам (2007). Департамент басшысы – Ә.Н. Қартов. 
2007   жылдары  қаңтар – қыркүйек айларында Маңғыстау облысының сыртқы сауда айналымының жалпы көлемі 5 887 млн. АҚШ долларын құрады, бұл 2006 жылмен салыстырғанда 13%-ға өскенін көрсетеді. 2007   жылдары  бюджетке кедендік төлемдер мен салықтар түсімі 23%-ға өсіп, 5,1 млрд. теңгені құрады. 
Кедендік бекеттер мен кеден күзеттерін дамыту және оларды барлық керек-жарақтармен қамтамасыз ету облыс экономикасын өркендетуге, облыстың кірісін молайтуға, кеден бақылауының тиімділігі мен сапасын жақсартуға, құжаттардың ресімделуін жеделдетуге, сервистік қызмет көрсетуге, сондай-ақ тасымалдаушылардың арнаулы қажеттерін қанағаттандыруға септігін тигізеді.
Дереккөздер