Маңғыстау облысы әскери комиссариаты

Маңғыстау облысы әскери комиссариаты — облыстағы алғашқы әскери комиссариат. 1929 – 1932 жылдары Адай уезінде құрылды. Орталығы — Форт-Шевченко қаласы. Ұлы Отан соғысына облыстан 6 мың азамат аттанып, оның 3,5 мыңы майданнан оралмады.

 Тарихы 
 Күні  Болған оқиға 1951 ж. 15 шілде  Кеңес Одағының оңтүстік әуе шебін қорғау мақсатында 1951 ж. 15 шілдеде Красноводск (қазіргі Түрікменбашы) қаласында ғ51809 әскери бөлімі құрылды. 1954 ж. 1 қыркүйек  1954 ж. 1 қыркүйекте батальон Түрікменстандағы Қызыл Арбат қаласына орын ауыстырды. 1960 ж. 17 наурыз  1960 ж. 17 наурызда Гурьев (Атырау) облысының Ақтау кентіне 2 айдауыл және күзет командасы әкелінді.  1962 ж. маусым  1962 ж. маусымда бұл командалар Қазақ КСР-і Ішкі істер министрінің бұйрығымен ғ2956 дивизия болып өзгертілді. 1966 ж.  1966 ж. Таушық кентінде әскери комиссариат құрылды. Осы ж. Шетпе ауылы Маңғыстау ауданының орталығы болуына байланысты ауданы әскери комиссариат Шетпеге көшірілді. 1972 ж. 2 маусым  1972 ж. 2 маусымда Шевченко (Ақтау) қаласында арнайы комендатура құрылды. Маңғышлақ энергия зауыты мен Каспий жағалау тау металлургия комбинатын күзету мақсатында ғ3  батальон құрылды.  1973 ж. 24 маусым  1973 ж. 24 маусымда Шевченко қаласында ғ3502 әскери бөлімі құрылды. Осы ж. Гурьев облысында қалалық, аудандық әскери комиссариат ұйымдастырыла бастады. Маңғыстау облысының құрылуына байланысты Бейнеу ауданы әскери комиссариаты құрылып, 1974 ж. 8 тамыз  1974 ж. 8 тамызда ол Бейнеу ауданы және Форт-Шевченко қалалық әскери комиссариаттары болып бөлінді. Сонымен қатар Ералы ауданы және Жаңаөзен қалалық әскери комиссариаттары да ұйымдастырылды.  1990 ж. 15 қазан  1990 ж. 15 қазанда облысы әскери комиссариат құрылды 1992 ж. 1 шілде  1992 ж. 1 шілдеде ол ҚР мемлекеттік Қорғаныс комитетінің құрамына берілді. 1922 ж. 12 қаңтар  Осы ж. 12 қаңтарда ТМД ІК Бас штабының нұсқауы негізінде облыстың және Ақтау қаласының әскери комиссариаты бөлінуі жолымен облыстың әскери комиссариаты мемлекеттік мекемесі және Ақтау қаласының әскери комиссариаты мемлекеттік мекемесі болып бөлінді.  1992 ж. 7 мамыр  1992 ж. 7 мамырда ҚР ІК-нің құрылуына байланысты ғ42 радиотехникалық бригада Әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерінің құрамына енді.  1996 ж.  1996 ж. ғ236 арнаулы моторлы милиция полкі ғ5519 әскери бөлім болып 1999 ж.  ал 1999 ж. ғ6656 әскери бөлім болып өзгертілді 1998 ж. 12 желтоқсан  1998 ж. 12 желтоқсанда «Батыс» аймақтық басқармасы құрылды. Орталығы Ақтау қаласы болды.  1999 ж. наурыз  1999 ж. наурызда Ақтау және Атырау қалаларында шекара жасақтары құрылды. Олар қазақ-түрікмен, қазақ-өзбек шекараларын бақылауда ұстады. Сонымен қатар «Қазақстан – Ресей» шекарасында «Кудряшево» шекара бекеті және «Ганюшкино» шекара комендатурасы жұмыс істей бастады. «Дамба», «Жамбай» шекара бекеттері Атырау жерінде, «Жыланды», «Қызылсай» шекара бекеттері және «Баутин» шекара комендатурасы Ақтау аймағында орналасты. Шекара қызметінің «Батыс» аймақтық басқармасының қызметкерлері негізінен Түрікменстан, Тәжікстан, Ауғанстанда жауынгерлік тәжірибеден өткен офицерлерден жасақталды. Басқарма облыста өтетін қоғамдық жұмыстарға белсене қатысады. Іс-шаралар ұйымдастырылып, ардагерлер және мектеп оқушыларымен кездесулер өткізіп тұрады.  2000 ж. 4 тамызда  2000 ж. 4 тамызда аймақтық әскери госпиталь ашылды.  2001 ж. 12 желтоқсан  2001 ж. 12 желтоқсанда басқарма жергілікті басқару органдарымен, ұжымдармен және мекемелермен бірлесе отырып, қала саяжайында Отан қорғаушыларға арналған ескерткіш орнатты.  2002 ж. маусым  2002 ж. маусым айында Бейнеу бағытында заңсыз контрабанданы және мемлекеттік шекарадан Түрікменстан, Өзбекстан азаматтарын заңсыз өткізбеу операциялары жүргізілді.  2002 ж. қыркүйек  2002 ж. қыркүйек айында Солтүстік Каспий теңізі жағалауы шебін қорғау және бақылау-өткізу пунктінің жұмысын ұйымдастыру бағытында Солтүстік Кавказ аймақтық басқармасымен Ресейдің Федералдық шекарашылық қызметімен бірлесіп біріккен командалық штаттық оқуы жүргізілді. 2003 ж. 7 мамыр  2003 ж. 7 мамырда облыс әскери комиссариат – облыстың қорғаныс істері жөніндегі департаменті болып өзгертілді.
Осы уақыттан бастап жергілікті әскери басқару органдары қорғаныс істер жөніндегі бөлімдер мен басқармалар, басқару-жұмылдыру даярлығы, аумақтық қорғаныс, келісімшарт бойынша іріктеу және шақыру, құпия, қаржы-шаруашылық міндеттерін ұйымдастырып өткізеді. Облыс аймағында халықаралық және республикалық деңгейде «Батыс-2003», «Каспий – Антитеррор-2005», «Рубеж- 2006», «Каспий – море дружбы-2006» және т.б. жаттығулар өткізілді.[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;
Дереккөздер