Жабық кәріздеу

Жабық кәріздеу (Закрытый дренаж; французша drainage, ағылшынша drain — құрғату) — құрғатылатын аумақтан артық топырақ-грунт суларын жасанды жабық (жер асты) арна-кәріздердің көмегімен жинау және әкету.

Құрылымды немесе арналар жүйесін (мысалы, керамикалық кәріз), грунт суының деңгейін төмендетуді немесе оларды ұстап алуды қамтамасыз ететін құрғату әдісін, жер асты құбырлары немесе қуыстары арқылы құрғату тәсілін де Жабық кәріздеу деп атайды. ТМД елдерінде кәріздер немесе ұңғымалардың жабық жүйелерімен құрғатуды Жабық кәріздеу деп атайды. Жабық кәріздеу ауыл шаруашылығы мелиорацияларында, құрылыста, шымтезек өндірісінде, кен өндіру орындарында және т.б. кең қолданылады.

Жер бетіне қатысты орналасуына қарай жабық кәріздеу:
 көлбеу;
 тік көріз.

Құрғату ауданындағы орнына қарай:
 жүйелі кәріз;
 таңдалып алынған кәріз;
 жинақталған кәріз;
 материалдық кәріз;
 қуыстық кәріз.

Құбырлар даярланған материалдарға байланысты:
 керамикалық кәріз;
 пластмассалық кәріз;
 тақтайлы кәріз.

Құралы мен қолданылатын машиналарға қарай:
 орлық кәріз;
 орсыз кәріз;
 тар орлы кәріз.

Көріздеудің кез келген түрінде грунт сулары гравитациялық күштердің әсерімен құбырлардың қуысына немесе каналдарға сорғиды және солармен жинақталу (коллекторлық) желісіне тасымалданады да, құрғату аумағынан тысқа шығады.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.

Дереккөздер

Санат:Ғылым
Санат:Су шаруашылығы