Қопарылыс құбыры

Қопарылыс құбыры - Жер қойнауларындағы газ шоғырларының нақтылы нүктені қопара атқылауы нәтижесінде калыптасатын өзгермелі кескінді (дөңгелек пішінді, овал пішінді жоне т.б.) құбыр тұрқылас құрылымдық пішін; қопарылыс барысында лавалар мүлдем төгілмейді, алайда құбырды  құрайтын тау жынысытар арасынан азын-аулақ  лава кірінділері ұшырасады. Қопарылыс құбыры  әдетте бір ғана қарқынды қопарылыстан калыптасатын болса керек; оның ең ірі түрлерінің көлденеңі 1 км-ге жетеді; құбыр болмысы әдетте кесек-кесек жанартау текті тау жынысытармен, құбыр жақтаутындықтан, барлық экзогендік денудация агенттерінің ішіндегі ең әмбебабы. Қопарылыс құбыры  еңістік  болғанда құрғақ  тау жынысы грунггарда дамиды: 1) опырылымдар мен сусымалар; 2) қозғалыстағы жабындар мен тасшақпа ағындары; 3) сырғымалар; 4) жүзбе қозғалыстар; 5) қорыстық қозғалыстар; 6) балшық-тасты тасқындар немесе селдер типтері болып бөлінеді.
Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 
Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі
 ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, 
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыи?лығьшьщ лауреаты А.Қ.Қүсаи?ьшов — Алматы: "Мектеп" баспасы Ж А Қ , 
2003. — 248 бет. ISВN 5-7667-8188-1, ISВN 9965-16-512-2

Дереккөздер

Санат:Геология