Арал флотилиясы

Арал флотилиясы, 1847 – 88  жылы  Арал теңізінде қызмет атқарды. 19-ғасырдың ортасында Ресей патшалығы Орта Азия хандықтарының, Арал теңізі мен Әмударияның шекараларына жақындай түсуі бұл өңірде порттар салып, Арал флотилиясының құрылуына әкелді. Ең алғашқы әскери «Николай» шхунасы 1847  жылы  Орынборда құрастырылып, Сырдарияның жоғары ағысы арқылы Райым бекінісіне жеткізілді. 1847  жылы  20 тамызда  шхуна Хиуа бекінісі жаңа қаланы алу шайқасына қатысты. 1848  жылы  Арал теңізін зерттеу лейтенант А.Бутаков пен прапорщик Поспеловке жүктелді. Олар сапарға «Николай» және «Константин» (1848) шхуналарымен шығып, Хиуа хандығына қарайтын Аралдың  оңтүстік  жағалауы мен Әмудария жағалауларын зерттеді. 1850  жылы  Швейцарияда Маталь зауытында теңізде де, өзенде де жүзетін «Перовский» кемесі мен Обручев баркасы жасалды. 1852  жылы  олар Сырдария жағалауына жеткізіліп, 1853  жылы  ақпанда суға түсірілді. 1853  жылы  5 маусымда «Перовск» кемесі Ақмешітті алуға қатысты. 1856  жылы  5 маусымда Бутаков баржамен Әмудария арқылы Қоңыратқа жетті. 1873  жылы  Хиуа жорығына 2 кеме, 3 баркас қатысты. Жалпы Арал флотилиясының құрамында 4 кеме («Самарқанд», «Арал», «Ташкент», «Сырдария»), 11 баркас, 10 баржа және бес сал болды. 1877 – 78  жылы  кемелер 4 телім  (Қазалы – Перовск, Перовск – Чинар, Қазалы – Қосарал және Қосарал – Николай аралы) аралығында адам, жүк тасымалдады. 1888  жылы  «Самарқан» кемесі Перовск қаласы жанында суға батып кетті. 1882  жылы  26 қазанда генерал-адъютант Черняев Арал флотилиясын тарату туралы комиссия құрды. 1883  жылы  7 сәуірде комиссия флотилияны жойды. Арал флотилиясының орнына 1888  жылы  Әмудария флотилиясын құрылды.

Дереккөздер
“Қазақ Энциклопедиясы”, I-том

Санат:Арал теңізі