Салжұқ сұлтандығы

Салжұқ сұлтандығы ( Saljuqiyān-e Rum) — 11 ғасырдың соңы мен 14 ғасырдың басында Таяу және Орта Шығыс елдерінде билік құрған мемлекет. 11 ғасырдың 30-жылдары салжұқтар Ғазнауи әулетіне бағынышты болып, Хорасаннан жер алды. 1040 жылы ғазнауилерге қарсы шығып, Данденакан түбіндегі ұрыста жеңіске жетті. Иран таулы үстіртін жаулап алып, аймақтағы бытыраңқы ұсақ иеліктерді бір орталыққа бағындырды. Сол кездегі мұсылман әлемі үшін маңызы ерекше бір орталыққа бағынған қуатты ислам мемлекеті осы салжұқтар кезінде орнады. Алғашқы салжұқ билеушісі Тоғрылбек (1038–1063) тұсында салжұқтар Хорезм, Хорасан, Иран, Әзірбайжан, Күрдістан, Ирак жерлерін жаулап алып, 1055 жылы Бағдатқа басып кірді. Халифа оған “батыс пен шығыстағы мемлекеттер дінінің сүйеніші” атағын беріп, “ұлы сұлтан” деп жариялауға мәжбүр болды. Салжұқ сұлтандығы бастапқыда екі негізгі иеліктерден тұрды. 

Қазақ энциклопедиясы, 7 - том
Агаджанов С.Г., Сельджукиды и Туркмения в ХІ — ХІІ вв., Ашх., 1973;
его же, Госдуарство сельджукидов и Средняя Азия в ХІ — ХІІ вв., М., 1991;
Гусейнов Р.А., Огузы, кыпчаки и Әзірбайжан ХІ — ХІІ вв. Проблемы этногенеза и этнической историй народов Средней Азий и Казахстана, М., 1990.

 Дереккөздер: 

Санат:Түркия тарихы
Санат:Рум сұлтандығы

an:Soldanato de Rum
ar:سلاجقة الروم
arz:سلطنة الروم
az:Rum Səlcuqlu dövləti
be:Дзяржава Сельджукідаў
bg:Иконийски султанат
bs:Seldžuci Turci
ca:Soldanat Seljúcida de Rüm
cs:Rúmský sultanát
de:Sultanat der Rum-Seldschuken
el:Σουλτανάτο του Ρουμ
en:Sultanate of Rûm
es:Sultanato de Rüm
eu:Rûmeko Sultanerria
fa:سلجوقیان روم
fr:Sultanat de Roum
gl:Sultanato do Rum
he:סולטנות רום
hu:Ikóniumi Szultánság
id:Kesultanan Rûm
it:Sultanato di Rum
ja:ルーム・セルジューク朝
ka:რუმის სასულთნო
ko:룸 술탄국
lv:Rumas sultanāts
ms:Kesultanan Rom
nl:Sultanaat van Rûm
no:Rum-sultanatet
pl:Sułtanat Rum
pnb:سلطنت روم
pt:Sultanato de Rum
ro:Sultanatul de Rum
sl:Seldžuški sultanat Rum
sr:Ikonijski sultanat
th:อาณาจักรสุลต่านแห่งรัม
tr:Anadolu Selçuklu Devleti
ur:سلاجقہ روم
zh:魯姆蘇丹國