Құшарбек

Құшарбек, Сайф әд-Дин — Мысырдағы мәмлүк сұлтанының Алтын Орда билеушілеріне жіберген елшісі. Мысырды Бейбарыс сұлтан билеп тұрған кезде Шыңғыс ханның немересі Хулагу басқарған моңғол әскерлері Бағдатты басып алып, Сирияға қауіп төндірді. Бейбарыс сұлтан оған қарсы Шыңғыс ханның екінші бір немересі Алтын Орда билеушісі Берке ханмен одақ құруға тырысты. Сөйтіп, оған елшілік аттандырды. Елшілікті түркі-моңғолдардың салт-дәстүрлерін, жөн-жоралғыларын өте жақсы білетін, бұрынғы Хорезм шаһының ішкі істерін жүргізген Құшарбек әмір басқарды. Бұл туралы сарай тарихшысы ибн Абд аз-Захирдің жазбаларында “Ол елмен таныс әрі тілін білетін” деген мәліметтер келтіріледі.

Құшарбек бастаған елшілік хижра бойынша 661 ж. (1262) Мысырдан шығып, Византия арқылы Қырымға келді. Осындағы Судак деген жерде оны Берке ханның Қырымдағы өкілі Табұқ (Таюк) құрметпен қарсы алды. Ол жөнінде Батыс Еуропаға саяхатшы Г.Рубрук жан-жақты жазып қалдырған. Елшілікті қабылдаған Берке хан Құшарбек қайтар кезде оған өз елшілері Арбұғы, Ұнамас, т.б. қосып жіберді. Сөйтіп Құшарбек басқарған елшіліктің жан-жақты жұмысы нәтижесінде Алтын Орда мен Мысыр арасында саяси-әскери, экономикалық байланыстар орнап, Хулагу әулеті билеген мемлекетке қарсы соғыс одағы құрылды.«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, I том

 Дереккөздер