Малайя топаралы

Малайя топаралы — Жер шарындағы ең ірі аралдар шоғыры. Экватордың 6° с.е. мен 11° о.е. аралығындағы екі қапталын алып жатыр. Құрлықтық Азия мен Австралияның аралығында. Жалпы ауданы 2 млн. км², 10 мыңға тарта аралдар кіреді. Үлкен және Кіші Зонд, Филиппин, Молукка аралдары және көптеген ұсақ аралдар тобынан тұрады. Ең ірілері Үлкен Зонд аралдар тобындағы Суматра, Калимантан, Сулавеси және Ява аралдары. Жер бедерінде биіктігі орташа және аласа таулар көп. Ең биік жері Калимантан аралындағы Кинабалу тауы (4101 м). Ірі аралдарда жазықтар бар. Малайя топаралы Альпі-Гималай және Тынық мұхит қатпарлы белдеулерінің түйіскен жерінде орналасқан. Сөнген және әрекетті жанартаулар көп (Кракатау, т.б.).

Климаты экваторлық және субэкваторлық, ыстық әрі ылғалды. Ауаның температурасы жыл бойы бірқалыпты, 23 — 27°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1500 — 2000 мм, тауларда 5000 мм-ден асады. Өзендері қысқа, суы мол. Жазықтарда және аласа тауларда тропиктік ормандар өседі (пальманың түрлері, фикус, панданус, банан, т.б.). Түрлі маймылдар (орангутанг, гиббон, т.б.), жолбарыс, піл, мүйізтұмсық, орман құстары мекендейді. Кен байлықтарынан мұнай, темір, никель, марганец, т.б. кендердің қоры мол. Малайя топаралы Индонезия, Малайзия және Филиппин мемлекеттерінің аумағына кіреді.
«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том
Дереккөздер

Санат:Алфавит бойынша топаралдар
Санат:Азия аралдары

ar:أرخبيل الملايو
bg:Малайски архипелаг
bs:Indonezijski arhipelag
ca:Insulíndia
de:Indonesischer Archipel
en:Malay Archipelago
eo:Malaja Insularo
es:Insulindia
et:Malai saarestik
fa:مجمع‌الجزایر مالایی
fi:Malaijien saaristo
fr:Insulinde
he:הארכיפלג המלאי
hr:Indonezijski arhipelag
it:Arcipelago malese
ka:მალაის არქიპელაგი
ko:말레이 제도
ku:Arşîpela Malay
lt:Malajų salynas
ms:Kepulauan Melayu
nl:Indische Archipel
os:Малайы архипелаг
pl:Archipelag Malajski
pt:Arquipélago malaio
sr:Малајски архипелаг
uk:Малайський архіпелаг
zh:马来群岛