Агафангел Ефимович Крымский

Крымский Агафангел Ефимович () (15.1.1871, Владимир-Волынский – 25.1.1942, Қостанай қаласы) – шығыстанушы ғалым, тарихшы, филолог, Украина ғылым академиясының академигі (1918), Украинаның еңбегін сіңірген ғылым қайраткері (1940). Мұғалімнің отбасында дүниеге келген. 1892 ж. Мәскеудегі Шығыстану институтын, 1896 ж. ММУ-дың тарих-филология факультетін бітірді. 1896 – 98 ж. Сирия мен Ливан халқының тарихы мен тілін зерттеген. 1898 – 1918 ж. Шығыстану институтының араб тілі мен мұсылман шығысы тарихы кафедрасында оқытушы (1900 жылдан профессоры) болды. Сондай-ақ осы жылдары парсы және түркі тілдерінен сабақ берді. 1901 ж. Мәскеу археологияның қоғамы жанындағы шығыс комиссиясының хатшысы болды. 1918 – 41 ж. Киевте қызметте, Украина ғылым академиясының негізін салушылардың бірі болды. Крымский – араб, парсы, түркі, украин халықтары мен әдебиеттері туралы көптеген еңбектер жазған. 1893 жылдан Брокгауз-Ефрон және Гранат энциклопедиясының Таяу Шығысқа қатысты мақалалардың түгелге дерлігін Крымский жазып шықты. Көркем шығармалармен де шұғылданды (“Андрей Лаговский”, роман, 1905; “Повестер мен әңгімелер”, 1895, тағы басқа). Крымский араб, парсы, түркі тілдерінде жазған авторлардың (Антара әл-Мағри, Омар їайям, Сағди, Хафиз) шығармаларын және “Шаїнаманың” үзінділерін орыс тіліне, сондай-ақ Т.Г. Шевченконың шығармаларын түркі тіліне аударған. Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған.

Шығырмалар 
История Турции и ее литературы, т. 1 – 2, М., 1910 – 16; 
Древнекиевский говор, СПб., 1906; 
История арабов и арабской литературы светский и духовной, ч. 1 – 3, М., 1911 – 13; 
История мусульманства, ч. 1 – 3, М., 1903 – 04; 
История новой арабской литературы, М., 1971. 
Крачковский И., Академик АН УССР А.Е. Крымский. (К. 70-летию со дня рождения), “Изв. АН СССР. Отделение литературы и языка”, 1941, ғ 3.

Сілтемелер
 «Первый украинский востоковед»  — сайттағы бап Қырым татарларының ақпараттар орталыү және құжаттамалары  
 бет 15 қаңтардағы Агафангел Крымский туралы міна сайтта білеаласіз «День в истории глазами филателиста» 
 Биобиблиографический словарь репрессированных востоковедов «Люди и судьбы»

Дереккөздер

Санат:Тарихшылар