Рамфоринхтер

РамфоринхтерҚазақша  энциклопедия 7 том. (Rhamphorhynchus) — ұшқыш кесірткелердің бір отряды. Р. триас, юра кезеңдерінде Солт. Америка, Батыс Еуропа, бұрынғы КСРО жерінде және Оңт. Қазақстанда тіршілік еткен. 10-нан астам тұқымдас, туыстары бар. Денесін қыл тәріздес жүн жапқан, ұзындығы 50 см-дей. Бас сауыты созылыңқы (ұзындығы 3,5 — 20 см), көз шарасы дөңгелек, үлкен, самай шұңқырлары кішкентай болған. Өте жақсы дамыған, алға қарай бағытталған ірі тістері алдыңғы жағында орналасқан. Омыртқаларының саны мойнында — 7 — 8, арқасында — 12 — 16, сегізкөзде — 3— 5, құйрығының сіңірлері қатайып сүйекке (40 шақты) айналған. Төс сүйегі үлкен, төрт бұрышты, жақсы жетілген қыры болады, алға қарай сүйірленіп шығып тұрады. Іолының бірінші саусақтарынан басталып, бүкіл денесін бойлай тартылған жарғақ қанаттары жуан, ұзын (жайғанда ұзындығы 2 — 2,5 м) болады да, ұшына қарай сүйірленіп бітеді. Қалған саусақтары кішкене, жиылмайды. Артқы аяқтары басқа тұқымдастың өкілдеріне қарағанда қысқа, 5 саусақты және олардың аралары жарғақтармен біріккен. Бұл Р-дің ауада ұшқан кезде және суда жүзгенде денесін дұрыс бағыттауға мүмкіндік берген. Шыбын-шіркей, балықтармен қоректенген. Р-дің 10-нан астам қаңқа сүйектері Қаратаудан (Оңтүстік Қазақстан) табылған.

Дереккөздер

Толықтыру

Санат:Кесірткелер