Мариана шұңғымасы

Мариана шұңғымасы — Тынық мұхиттың батысында Мариана аралдарын бойлай 1340 км-ге созылып жатқан тар депрессия. Көлденең қимасы V тәрізді, беткейі тік (7 — 9Ә). Табаны тегіс, ені 1 — 5 км. Орташа тереңд. 8 — 11 км. Ең терең жері — оңт. бөлігінде 11022 м. Бұл дүниежүз. мұхит бойынша ең терең жер.  

Бұл тереңдік Эверест тауының биіктігінен де асады. Оны 1958 ж. кеңес ғалымдары «Витязь» кемесінде ғыл.-зерт. жұмыстарын жүргізгенде анықтаған.«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9

Мариана шұңғымасының төменгі бөлігіндегі температура шамамен 1-4 градус. 

Мариана шұңғымасының тереңдігі әлі толық зерттелмеген.

Шұңғыма жер қыртысының қалың ең жұқа жерлерінің бірінде орналасқан.

 Тарихы 

 1875: Ағылшын кемесі “Челленджер нүктесін” Мариана шұңғымасындағы ең терең нүктесін анықтап, оған “Челленджер шұңғымасы” деген атау берді. Олар тереңдікті 8184 метр деп өлшеген.
 1951: Американдық кеме “Мариана шұңғымасы” тереңдікті 10 863 метр деп өлшеді.
 1960: Американдық океанографтар Джеймс Камерон және Дон Уолш “Триест” кемесімен қолдана отырып “Челленджер шұңғымасына” жетті. Олар тереңдікті 10 916 метр деп өлшеген.
 2012: Режиссер Джеймс Камерон “Deepsea Challenger” аппаратымен шұңғымаға жетті. Ол оның тереңдігін 10 908 метр деп өлшеген.
 2019: “Витязь” кемесінің экспедициясы шұңғыманың тереңдігін 10 929 метр деп өлшеген.

 Дереккөздер 

Санат:Тынық мұхит
Санат:Жердің экстремалды нүктелері