Фотон

Фотон ( — жарық) — электрмагниттік сәуленің (жарықтың) элементтeр бөлшегі.  

Фотон зарядсыз бейтарап (нейтрал) бөлшек. Ол вакуумде с=3*108 м/с жылдамдықпен тарайды. Оның энергиясы (E) жиілігімен (v) анықталады: E=hv/с, оның тыныштықтағы массасы m=0. Фотон электрмагниттік әсерлесуді тасымалдайтын бөлшек. Зарядталған бөлшектердің фотондарды шығаруы немесе сіңіруі барлық электро-магниттік процестердің негізі болып табылады. Фотон туралы ұғым кванттық теория мен салыстырмалы теорияның даму барысында пайда болды. 1905 ж. А.Эйнштейн фотоэффект құбылысының заңдылықтарын түсіндіру үшін 1900 ж. нем. физигі М.Планк ашқан жарық кванттары туралы ұғымды пайдаланды. Жарықтың фотондардан (кванттардан) тұратындығы люминесценценттік құбылыстар мен фотохим. реакциялар арқылы дәлелденді. “Фотон” терминін ғылымға 1929 ж. америка ғалымы Г.Льюис енгізді. Фотон бозондарға жатады. Оның меншікті импульс моментінің (спинінің) қозғалыс бағытына проекциялары S=±1. Классикалық электрдинамикада оның бұл қасиетіне көлденең электро-магниттік толқындар сәйкес келеді. Электро-магниттік әсерлесуден басқа фотон гравитациялық әсерлесуге де қатысады. Америка физигі А.Комптонның рентген сәулелерінің бос электрондардан шашырауын зерттейтін тәжірибесінде кванттық сәуле (фотон) шығару да зат бөлшектері сияқты кинематикалық заңдарға (энергияның және импульстің сақталу заңдарына) бағынатындығы дәлелденді. Фотонның зарядталған лептондармен әсерлесуін (өзара бір күйден екінші күйге ауысуын) кванттық электрдинамика зерттейді."Қазақ Энциклопедиясы",  9 том"Кванттық электроникаға кіріспе", ISBN 978-601-292-108-3

 Дереккөздер 

Санат:Қарапайым бөлшектер
Санат:Бозондар
Санат:Электромагнетизм
Санат:Оптика
Санат:Кванттық электродинамика
Санат:Элементар бөлшектер
Санат:Стандартты үлгілер