Неодим

Неодим (лат. Neodymіum; Nd) — элементтердің периодтық жүйесінің ІІІ тобындағы хим. элемент, ат. н. 60, ат. м. 144,24; лантаноидтар тобына жатады. 1885 ж. Ауэр фон Вельсбах Карл (1858 – 1929) неодим оксидін алып, оны неодим “топырағы” деп атады. Жер қыртысындағы массалық үлесі 3,7•10–3%. 

Монацит (Ce, La…)[PO4] және лопарит (Na, Ca, Ce)2 (Tі, Nb)2O6 минералдарының кристалдық торларына изоморфты қоспа ретінде кіреді. Күмістей ақ металл, 885 °С-тан төмен темп-рада гексагоналды тығыз жинақталады (-Nd), ал 885 °С-тан жоғарыда кубтық (-Nd) кристалдық торларын түзеді. Тығызд. 7,007 г/см³, балқу t 1024 °C, қайнау t 3030 °С. Тотығу дәрежелері +2, +3, тұрақтысы +3. 

Ауада тотығады, бөлме темп-расында HCl, HNO3, H2SO4-пен, қыздырғанда галогендермен әрекеттеседі. Неодимді оның үшфторидін немесе үшхлоридін кальциетерм. жолмен тотықсыздандыру, үшхлоридінің балқымасын электролиздеу арқылы алады Неодим ұшақ пен зымыран жасауға пайдаланылады және лазерлік материалдарға арналған құймалардың (мыс., Mg, Al немесе Tі) құраушысы болып табылады.  Қазақ Энциклопедиясы, 7 том 2 бөлім

Сілтемелер
Көміртек
Кристалдық тор
Химия

 Дереккөздер 

Санат:Химиялық элементтер
Санат:Лантаноидтар