Арыс қалалық әкімдігі

Арыс қалалық әкімдігі — Түркістан облысының орталық бөлігінде орналасқан әкімшілік-аумақтық бөлік. Жерінің аумағы 7,7 мың км² (облысы аумағының 6,6%-ы). Әкімшілік орталығы  – Арыс қаласы.

 Географиялық орны 
Солтүстігінде Отырар, оңтүстігінде Шардара, Сарыағаш, шығысында Ордабасы, Қазығұрт, Бәйдібек аудандарымен шектеседі.

 Әкімшілік құрамы 
Әкімдік аумағында Арыс қаласы мен 6 ауылдық округке біріктірілген 27 елді мекен бар:

+ Халқының саны (2009, 2021)2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары Әкімшілік бірлігі 2009  2021  2021 2009-ға пайызбен  Ерлер 2009  Ерлер 2021  2021 2009-ға пайызбен  Әйелдер 2009  Әйелдер 2021  2021 2009-ға пайызбен Ақдала ауылдық округі 3330 3506 105,3 1702 1805 106,1 1628 1701 104,5 Байырқұм ауылдық округі 3787 3565 94,1 1930 1829 94,8 1857 1736 93,5 Дермене ауылдық округі 3771 4393 116,5 1926 2229 115,7 1845 2164 117,3 Жиделі ауылдық округі 2561 2501 97,7 1292 1294 100,2 1269 1207 95,1 Қожатоғай ауылдық округі 8006 7191 89,8 4086 3724 91,1 3920 3467 88,4 Монтайтас ауылдық округі 5583 5394 96,6 2823 2788 98,8 2760 2606 94,4 Арыс қаласы 38425 50370 131,1 19200 25566 133,2 19225 24804 129 ЖАЛПЫ САНЫ 65463 76920 117,5 32959 39235 119 32504 37685 115,9

 Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі 
Климаты континенттік. Қаңтар айындағы жылдық орташа температураcы –3 – 4 °С, шілдеде 27 – 28 °С. Жауын-шашынның мөлшері 250 – 300 мм. Әкімдік аумағы жерінен Сырдария, Арыс өзендері, Арыс каналы ағып өтеді. Орталығында суы тұзды Тұздықсүме көлі бар. Сырдария өзенінің батыс жағалауын Шардара даласы, Қаратау тауы, Қызылқұм құмды шөлі алып жатыр. Байырқұм – Арыс ойпаң жерлерінен минералды су көзі барланған. Жері сұр топырақты. Эфемерлі өсімдіктер: жусан, бозжусан, баялыш, күйреуік, мия, Сырдарияның жағалауында сирек тоғай, бұталар, құрақ өседі. Жануарлардан қасқыр, түлкі, құмқоян, кірпі, саршұнақ, қосаяқ, бауырымен жорғалаушылар кездеседі.

 Ауыл шаруашылығы 
Ауыл шаруашылығы бағытында 698 агроқұрылым жұмыс істейді. Оның ішінде 5 МҚК, 72 ЖШС, 11 АҚ, 2 ТС, 103 ӨК, 68 мемлекеттік мекеме, 577 шаруа қожалықтары құрылған. «Қабылсай» өнеркәсіп ұн, «Жетіқазына» өнеркәсіп нан өнімдерін, «Жасқанат» АҚ тігін бұйымдарын, «Дәрмене» АҚ дәрілік шөптер мен дәрмене жусанын өсіреді, «Монтайтас» АҚ, «Задария» асыл тұқымды қой зауыты бар. Энергетикада 6, құрылыста 21, көлікпен байланысты 14, саудада 91 құрылым тіркелген. 

 Инфрақұрылымы 
Жалпы білім беретін 32 мектеп, кәсіптік техникалық мектебі, Ж.Байғұтиев атындағы музыка мектебі, спорт, бокс мектептері бар. «Тораптық аурухана» ӨК, мәдениет үйі, кітапхана жұмыс істейді. Арыс өңірінен көрнекті жазушылар С. Адамбеков, Д. Исабеков, опера жұлдызы Н. Үсенбаева, атақты эстрада әншілері А. Мейірбеков, Ш. Байпатшанова, т.б. өнер қайраткерлері шыққан. Аумақ жерімен Орынбор – Ташкент, Арыс – Шымкент – Алматы темір жол, Арыс – Шардара автомобиль жолы өтеді.Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы

 Дереккөздер 

Санат:Түркістан облысы қалалық әкімдіктері