Шағырлы қалыптық құм кен орны

Шағырлы қалыптық құм кен орны – Көкшетау қаласынан солтүстікке қарай 60 км жерде орналасқан. 1932 жылы табылғын жардың астын толтыруға қажетті балласт құм алынатын кен орны ретінде ашылған. 1947 жыл ы Г.И.Крылов осы түзілімдердің арасынан кварц құмын ашып, 1949 жылы оны қалыптық материал мен шыны өндіруге қажетті шикізат үшін пайдалану мүмкіндігі анықталған. 

 Жатыс сипаты 
Кен орнының өнімді қат-қабаты ақ, ақшыл сұр, кейде ақшыл сары құмнан және 2,85 км2 алаңды алып жатқан олигоценнің майда түйірлі, слюдалы құмынан тұрады. Өнімді қат-қабат жартылай сулы, қалыңдығы 7 м, құмы 1,1–9 м тереңдікте жатыр. 

 Құрамы 
Құмының құрамында кварц (80–90%), дала шпаттар мен кремнийлі тау жыныстары бар. Барланған құмының түйірлік құрамы бірқалыпты, сығылу беріктігі 0,16 кг/см2, отқа төзімділігі 1695–1780°С. Құмынан шойын балқымаларын, қола мен жез құймаларын, құрғақ және ылғал күйіндегі алюминий құймаларын, тағы басқа қалыптауға жарамды қалыптар жасалады. Барланған қоры 7,2 млн. тонна шамасында.Қазақ энциклопедиясы, 9 том 18 бөлім

 Дереккөздер 

Санат:Ақмола облысы кен орындары