Тұрысбек Маманұлы

Тұрысбек Маманұлы«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том (1844, бұрынғы Жетісу облысы Қапал уезі, Ақтасты мекені – 1904, сонда) – қазақ кәсіпкері, Алаш жақтаушысы, зиялысы. Маман Қалқабайұлы, байдың тұңғыш ұлы. Қапал қаласындағы Якобия медресесінде білім алған. Жастайынан татар, орыс тілдерін білген орыс-татар саудагерлерімен араласып, сауда-саттықпен айналысқан. 

 Өмірбаяны 
 Орта Азия қалаларындағы базарларға мал айдап апарып, күнделікті тұрмысқа қажетті бұйымдарға айырбастаған.
 Жетісу өңірінде – Қапал, Тасбөгет, Ақсу, Саркент, Лепсі елді мекендерінде дүкен ашып, байыған. 
 1873 жылы ол Арасан болысының басқарушылығына сайланған соң Қарасу мен Сүттіген өзендерінің аралығындағы жазыққа қала сала бастады.
 Көкқия тауының бұлақтарын бұрып, Қараағаш атанған қала ортасынан тоған байлатты, сортаң жазықты көк жасыл шұратқа айналдырды. Бұл жер Қытайға, Құлжа мен Үрімшіге баратын сауда жолы болғандықтан керуен сарайын салдырды.
 1878 жылы ол қажылық сапармен Меккеге барып келген соң Қараағашта мешіт және медресе салуға кірісті. 
 1899 жылы ашылған медреседе оқу араб тілінде жүргізіліп, жергілікті балалар мұсылмандық шарттарынан (әптиек, мұхтасар, аллаяр, т.б.) дәріс алды.
 1895 жылы Тұрысбек екінші рет қажылық сапармен Меккеге барып келді.
 1904 жылы науқастанып, қайтыс болған Тұрысбектің ісін інісі Сейітбаттал қажы жалғастырып, Қапал өңірінде оқу-ағарту жұмысын жандандырды; қ. “Мамания” мектебі.

 Дереккөздер
Қазақ энциклопедиясы
Мамания, тарихи деректер, естеліктер… (құраст. Ж.Қалиұлы), А., 1999.

Санат:Тұлғалар