Ырықтандыру

Ырықтандыру (либерализация) — азаматтық, саяси, экономикалық бостандық принциптерін насихаттауға негізделген қоғамдық-әлеуметтік көзқарас. 17–18 ғасырларда Еуропа елдерінде Ырықтандыру принциптерін, яғни әлеуметтік, саяси, экономикалық бостандық қағидаларын уағыздаған «либерализм» атты ағым болғандығы белгілі. Ырықтандыру негіздері Дж. Локк, А.Смит, Ш.Монтескье, т.б. ғалымдардың абсолютизм және феодалдық регламентацияға қарсы концепцияларында айқындалды. Кейіннен Ырықтандыру идеялары АҚШ-тың Конституциясы мен Францияның адам және азамат құқығы туралы Декларациясында көрініс тапты. 19–20 ғасырларда Ырықтандырудың азаматтық қоғамға, жеке тұлғаның құқығы мен бостандығына, демократ. саяси ин-ттарға, жеке кәсіпкерлік пен саудаға байланысты негізгі қағидалары қалыптасты. Қазіргі Ырықтандыру еркін нарықтық қатынастың тетіктерін дамытып, жетілдіру арқылы тиімді экон. қатынастарға мүмкіндік туғызуға, әлеум. және экон. үрдістерді реттеуге бағытталған. Сонымен қатар ол мемлекеттің нарықтық қатынастарды реттеуге араласып отыруында қарастырады. Кейінгі уақытта Ырықтандыру, консерватизм, социал-демократ. идеялардың өзара жақындай түсуі байқалады.Қазақ Энциклопедиясы, 7 том

 Дереккөздер 

Санат:Экономика