Балқаш ауданы

Балқаш ауданы  — Алматы облысының солтүстік-батысындағы әкімшілік бөлініс. 1932 жылы құрылған. Аудан орталығы – Бақанас ауылы.

 Географиялық орны, жер бедері 
Солтүстігінде Балқаш көлі арқылы Қарағанды облысының Ақтоғай ауданымен, батысында Жамбыл облысының Мойынқұм ауданымен, шығысында Жетісу облысының Қаратал, Көксу, Кербұлақ аудандарымен, оңтүстігінде Жамбыл, Іле, Талғар аудандарымен шектеседі.

Аудан жері Жетісу (Жоңғар) Алатауының Малайсары жотасынан Іле бойымен Балқаш көлінің оңтүстік жағалауына дейін созылып жатыр. Солтүстігінде Сарыесікатырау шөлін, батысы мен оңтүстігінде Тауқұм құмды алқабын қамтиды. Жер бедері негізінен жазық. Аудан жеріндегі ең ірі өзен – Іле. Оның тармақтары ескі арналар мен көлшіктер құрай отырып Балқаш көліне құяды.

 Климаты, топырағы, өсімдігі мен жануарлар дүниесі 
Климаты континенттік. Қысы суық, жазы ыстық әрі қуаң. Қаңтардың орташа температурасы (–13 – 15°С), шілдеде 24°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 – 150 мм. Шөлді қуаң белдемде орналасқан Балқаш ауданының негізгі топырақ жамылғысы – құмдақ және тақырлық топырақтар, өзен арналары мен жайылымдарында шалғынды-сазды топырақ қалыптасқан. Құмды өңірде сексеуіл, тобылғы, жиде, жусан, ши, сораң, т.б. шөптесін өсімдіктер өседі. Аңдардан қасқыр, түлкі, борсық, қоян, ақ бөкен, елік, қабан, ондатр тіршілік етеді. Өзен аңғарлары мен жайылымдарда қырғауыл, құр, тырна, қоқиқаз, бірқазан, т.б. құстар мекендейді. Өзендерде сазан, алабұға, мөңке, шармай бар. Іле өзенінің Балқаш көліне құяр сағасында көмір, марганец, уран кендері барланған. Жалпақтас кен орнынан мәрмәр, гранит өндіріледі.

 Ауыл шаруашылығы 
Аудан экономикасының негізгі саласы – ауыл шаруашылығы. Өсімдік шаруашылығында тәлімі және суғармалы егін шаруашылығы қалыптасқан. Аудандағы ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жердің аумағы 1,8 млн. га. Жыртылған жердің (25 мың га) 17 мың га жері игерілген. Оған бидай (7,8 мың га), күріш (8,1 мың га), көкөніс (335 га) және картоп (411 га) егіледі."Қазақ Энциклопедиясы"

 Халқы 
 1939  1959  1970  1979  1989Ресей империясы, КСРО халық санақтары  1999  2009ҚР халық санақтары   2021 14637  23235  28739  25230  28660  30967  30037  29209
Тұрғындар саны – 30747 (2019).
 ұлттық құрамы – қазақтар (93,03%), орыстар (5,09%), украиндар (0,09%), немістер (0,29%), қырғыздар (0,10%), корейлер (0,64%), өзбектер (0,07%), ұйғырлар (0,41%), басқалары (0,29%).

 Әкімшілік бөлінісі 
Аудандағы 28 елді мекен 15 ауылдық округке біріктірілген:

+ Халқының саны (2009, 2021)2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары Ауылдық округтері 2009  2021  2021 2009-ға пайызбен  Ерлер 2009  Ерлер 2021  2021 2009-ға пайызбен  Әйелдер 2009  Әйелдер 2021  2021 2009-ға пайызбен Ақдала ауылдық округі1761 1911 108,5 892 968 108,5 869 943 108,5 Ақжар ауылдық округі1024 1051 102,6 523 536 102,5 501 515 102,8 Ақкөл ауылдық округі1261 1088 86,3 658 565 85,9 603 523 86,7 Бақанас ауылдық округі5461 6689 122,5 2679 3325 124,1 2782 3364 120,9 Бақбақты ауылдық округі4048 3961 97,9 2002 2033 101,5 2046 1928 94,2 Балатопар ауылдық округі1957 1609 82,2 977 827 84,6 980 782 79,8 Береке ауылдық округі1802 1643 91,2 923 857 92,8 879 786 89,4 Бірлік ауылдық округі2206 1893 85,8 1098 943 85,9 1108 950 85,7 Желтораңғы ауылдық округі1761 1519 86,3 900 778 86,4 861 741 86,1 Жиделі ауылдық округі1530 1348 88,1 784 719 91,7 746 629 84,3 Көктал ауылдық округі1372 1084 79 710 575 81 662 509 76,9 Қараой ауылдық округі1998 2025 101,4 1035 1048 101,3 963 977 101,5 Құйған ауылдық округі1423 1135 79,8 721 579 80,3 702 556 79,2 Миялы ауылдық округі1128 1089 96,5 581 563 96,9 547 526 96,2 Топар ауылдық округі1305 1164 89,2 680 613 90,1 625 551 88,2 ЖАЛПЫ САНЫ30037 29209 97,2 15163 14929 98,5 14874 14280 96

 Дереккөздер 

Санат:Балқаш ауданы