Ақкөл ауданы

Ақкөл ауданы  —  Ақмола облысының солтүстігіндегі әкімшілік аудан. 1928 жылы құрылған. 1997 жылға дейін "Алексеев ауданы" деп аталып келді. Орталығы — Ақкөл қаласы.

 Географиялық орны 
Аудан солтүстігінде Біржан сал ауданымен және Степногорск қаласымен, шығысында Ерейментау ауданымен, батысында Бұланды, Астрахан аудандарымен, оңтүстігінде Шортанды ауданымен шектеседі.

 Жер бедері 
Ақкөл ауданы жері (абсолют биіктігі 200-400 м) ұсақ, шоқылы, белесті болып келеді. Орталық бөлігінде Домбыралы тауы (471 м) орналасқан. Пайдалы қазбалардан: алтын, гранит, қиыршықтас, т.б. құрылыс материалдары өндіріледі.

 Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі 
Климаты континенттік, қысы суық, жазы ыстық, құрғақ. Қаңтардың орташа температурасы — 170-18°С, шілдеде 19-20°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 350-400 мм. Басты өзендері: Қалқұтан, Талқара, Ақсуат. Көлдері ұсақ, негізінен сор болып келеді. Ірі көлдері: Итемген, Ақкөл, Балықтыкөл, Шортанкөл, Жарлыкөл. Жерасты сулары ауыз сумен қамтамасыз етуде үлкен маңыз атқарады. Топырағы карбонатты, сортаң, оңтүстікке қарай қара. Өсімдіктерден: түрлі шөп, қызғылт және қылқан селеу, сулыбас т.б. өседі. Орманының аумағы 50,5 мың га (қарағай, қайың, терек). Жануарлардан: бұлан, елік, сілеусін, қасқыр, түлкі, борсық, қарсақ, ақтиын, дала тышқаны, өзен-көлдерінде шортан, алабұға, оңғақ тіршілік етеді және жыл құстары мекендейді.

 Шаруашылығы 
Аудан орталығында жөндеу-механикалқ, темір-құйматас бұйымдары және ет, сүт заттары, тұрмыстық қызмет көрсету комбинаты, 3 орман шаруашылығы, баспахана жұмыс істейді. Ақкөл ауданының тұрғындары негізінен астық, мал өсірумен шұғылданады. Ауыл шаруашылық  жерінің аумағы 567,2 мың га (1997), оның 226,0 мың га-сы егістік, 24 мың га-сы шабындық, 317,1 мың га-сы жайылымдық жер. Ақкөл ауданында. Ауыл шаруашылығы жерінің ауданы 822974 га, оның 165886 га-сы егістік, 24 мың га-сы шабындық, 317,1 мың га-сы жайылымдық жер. Ақкөл ауданында 12 кәсіпорын, 3 құрылыс, 4 көлік мекемесі бар, ауданы мамандандырылған бірлестік, қожалық, акционерлік және кооперациялық шаруашылықтар құрылған. Егіншілікте негізінен дәнді дақыл (80%) өсірумен айналысады. Мал шаруашылығы бойынша ірі қара, қой мен ешкі, жылқы, шошқа, құс өсіріледі. Ақкөл ауданында кәсіптік-техникалық училище, 34 мектеп, бала-бақшалары, мәдениет үйлері, клубтар, кітапханалар, денсаулық сақтау мекемелері бар. Ауданы «Знамя Родины» газеті шығады. Аудан облыс орталығы — Көкшетау қаласы, елді мекендермен темір және автомобиль жолдары арқылы қатынасады.

 Халқы 
 1939  1959  1970  1979  1989Ресей империясы,  КСРО халық санақтары  1999  2009ҚР халық санақтары   2021 64570  57798  57627  39059  39381  35274 27120 24808
Тұрғындар саны: 25 793 адам (2019). 
 Ұлттық құрамы: қазақтар (42,86%), орыстар (38,96%), украиндар (4,26%), немістер (5,85%), беларустар (1,43%), татарлар (2,23%), еврейлер (0,34%), башқұрттар (0,33%), ингуштар (0,17%), корейлер (0,20%), әзербайжандар (0,29%), поляктар (1,31%), армяндар (0,12%), басқалары (1,99%).

 Әкімшілік бөлінісі 
29 елді мекен 7 ауылдық округ пен 1 ауылдық, 1 қалалық әкімдікке біріктірілген:

+ Халқының саны (2009, 2021)2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары Ауылдық округтері 2009  2021  2021 2009-ға пайызбен  Ерлер 2009  Ерлер 2021  2021 2009-ға пайызбен  Әйелдер 2009  Әйелдер 2021  2021 2009-ға пайызбен Азат ауылдық әкімдігі 1152 969 84,1 577 484 83,9 575 485 84,3 Ақкөл қалалық әкімдігі 14815 16417 110,8 7114 8133 114,3 7701 8284 107,6 Еңбек ауылдық округі 1193 869 72,8 576 481 83,5 617 388 62,9 Жалғызқарағай ауылдық округі 627 426 67,9 328 234 71,3 299 192 64,2 Кеңес ауылдық округі 2059 1509 73,3 1020 787 77,2 1039 722 69,5 Қарасай ауылдық округі 1852 1044 56,4 915 530 57,9 937 514 54,9 Наумов ауылдық округі 1437 1009 70,2 720 507 70,4 717 502 70 Новорыбин ауылдық округі 1363 954 70 686 488 71,1 677 466 68,8 Урюпин ауылдық округі 2622 1611 61,4 1344 835 62,1 1278 776 60,7 ЖАЛПЫ САНЫ 27120 24808 91,5 13280 12479 94 13840 12329 89,1

 Ірі елді мекендері 
 Елді мекен  Халқы (2021) Ақкөл  16017 Урюпинка  1017 Азат  969 Новорыбинка  746 Еңбек  695 Домбыралы  681 Қына  591 Наумовка  530 Кеңес  461 Жалғызқарағай  349

 Танымал тұлғалары 
 Айтпай Бекболатұлы Құсайынов - Социалистік Еңбек Ері
 Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов - Кеңес Одағының Батыры

 Дереккөздер 

Санат:Ақкөл ауданы