Әулиекөл ауданы

Әулиекөл ауданы  — Қостанай облысының орталық бөлігіндегі әкімшілік аудан, құрғақ дала белдемінде орналасқан. Жерінің аумағы — 11,1 мың км². Орталығы — Әулиекөл ауылы. Аудан 1928 жылы Семиозёр ауданы болып құрылған, 1997 жылдан Әулиекөл ауданы деп аталады.

 Географиялық орны 
Солтүстігінде Қостанай, Алтынсарин, батысында Бейімбет Майлин, Қамысты, шығысында Қарасу, оңтүстігінде Науырзым аудандарымен шектеседі.

 Жер бедері 
Аудан жерінің көпшілік бөлігін жазықтық және қазаншұңқырлы-көлді өңір алып жатыр. Аудан аумағы оңтүстік-батысында Торғай Үстіртімен (абсолют биіктігі — 250 м), шығысында Торғай қолатымен (абсолют биіктігі — 103–115 м) шектеседі. Кен  байлықтарынан: қоңыр көмір, көмір, отқа төзімді саз, боксит кездеседі. Климаты шұғыл континенттік — қысы суық, жазы ыстық. Қаңтар айындағы орташа температурасы — 18–19°С, шілдеде — 21–22°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері — 260–280 мм. Топырағы қара, қара қызғылт, қоңыр, құмдақ болып келеді. Селеу, көкпек, жусан, т.б. шөп өседі. Ауданның шығысында Басаман, Аманқарағай орман алқабы бар. Жабайы жануарлардан: қасқыр, түлкі, қоян, сарышұнақ, орманды өңірінде тиін, елік, бұлан; құстардан: шіл, қарақұр, бүркіт, кезқұйрық, қаз, үйрек, аққу, тырна, қызғыш, тауқұдірет, шымшық, бозторғай, т.б. мекендейді.

 Су торабы 
Жер беті суларын ауданның Солтүстік-батыс бөлігі мен Торғай қолатындағы көлдер, Обаған өзенінің жоғарғы салалары, Шилі өзені құрайды. Көлдері: Құсмұрын, Шилі, Қарасор, Аласор, Сұлукөл, Шұбанкөл, т.б.

 Халқы 
 1939  1959  1970  1979  1989Ресей империясы,  КСРО халық санақтары  1999  2009ҚР халық санақтары   2021 27778  61162  70371  68874  66420  55338  47538  40460
Тұрғындар саны – 42 178 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар – 51,05%, орыстар – 30,78%, украиндар – 7,41%, немістер – 3,14%, татарлар – 2,11%, шешендер – 1,49%, беларустар – 1,17%, башқұрттар – 0,33%, әзербайжандар – 0,28%, басқа ұлт өкілдері – 2,23%.

 Әкімшілік бөлінісі 
33 елді мекен 3 ауылдық, 1 кенттік әкімдік пен 9 ауылдық округке біріктірілген:
+ Әкімшілік бірлік  Орталығы  Елді мекендері  Халқы (2021) Аманқарағай ауылдық округі  Аманқарағай ауылы  3  6791 Әулиекөл ауылдық округі  Әулиекөл ауылы  1  10857 Диев ауылдық округі  Диевка ауылы  5  1466 Көктал ауылдық әкімдігі  Көктал ауылы  1  532 Қазанбасы ауылдық округі  Октябрь ауылы  5  1382 Құсмұрын кенттік әкімдігі  Құсмұрын кенті  1  6795 Москалёв ауылдық округі  Москалёвка ауылы  2  622 Новонежин ауылдық округі  Новонежинка ауылы  3  2138 Новосёлов ауылдық округі  Новосёловка ауылы  4  1099 Первомай ауылдық әкімдігі  Первомайское ауылы  1  502 Сұлукөл ауылдық округі  Юльевка ауылы  3  940 Тимофеев ауылдық әкімдігі  Тимофеевка ауылы  1  1240 Чернигов ауылдық округі  Черниговка ауылы  3  860

 Ірі елді мекендері 
 Елді мекен  Халқы (2021) Әулиекөл  10857 Құсмұрын  6795 Аманқарағай  6403 Новонежинка  1820 Диевка  1466 Тимофеевка  1240 Черниговка  707 Юльевка  634 Новосёловка  587 Москалёвка  583 Қазанбасы  564 Көктал  532 Первомайское  502

 Шаруашылығы 
Ауданда май, сыра, нан, құрама азық заводтары, шағын тігін және жиғаз фабрикалары, құрылыс-монтаж кәсіпорындары мен тұрмыс қажетін өтеу комбинаттары, баспахана, жол құрылыс кәсіпорыны, автобаза бар. Әулиекөл ауданы негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады. Ауыл шаруашылығына жарамды жер аумағы — 1,1 млн га (1997), оның ішінде: 447,8 мың га егістік, 17,7 мың га шабындық, 501,4 мың га мал жайылымы бар. Ауданда негізінен қой, сиыр, жылқы, шошқа өсіріледі, астық, жемшөп, көкөніс, картоп, т.б. егіледі.

 Дереккөздер 

Санат:Әулиекөл ауданы