Атсыз

АтсызМаңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;, Ғазы Ала әд-Дин Баха әд-Дин Әбу-л-Мұзаффар Хусам Әмір әл-Муминин Атсыз (1095/97 – 1156) – Хорезм билеушісі (1127/28 – 56). 
Салжұқ сұлтаны Санжардың (1118 – 57) вассалы ретінде таққа отырған. 
Кейбір деректерде 29 жасында Хорезмшах атанды делінеді. Санжармен бірге бірнеше жорықтарға қатысып, салжұқ әскерінің сол қанатын басқарды. Атсыз  дербестікке ұмтылып, салжұқтардың иелігіндегі Жент  қаласын  және  Маңғыстауды басып алды. Салжұқтармен күресте ол Бағдат халифатының қолдауына сүйенді. Толығымен дербестікке қол жеткізбегенімен Хорезмге көршілес жатқан көшпелілерді бағындырып, сол арқылы әскери қуатын нығайтқан ол «іс жүзінде тәуелсіз мемлекеттің негізін салды». 
Дереккөздер