Диацетилен

Диацетилен (сонымен қатар бутадиин деп те аталады) —  формуласы C4H2 болатын органикалық қосылыс. Бұл екі үштік байланысы бар ең қарапайым қосылыс. Ол полииндер тізбегіндегі бірінші қосылыс болып табылады, теориялық тұрғыдан қызықты, бірақ практикалық мәні аз. Оның қасиеттері ацетиленге ұқсайды.

Қайда кездеседі
Диацетилен Титан атмосферасынан және протопланеталық тұмандық CRL 618 нүктесінен оның сипаттамалық тербелмелі спектрі арқылы анықталған. Ол ацетилен мен этинилді радикал (C2H) арасындағы реакция нәтижесінде пайда болады деп ұсынылады; радикал ацетилен фотолизге ұшыраған кезде түзіледі. Бұл радикал ацетилендегі үштік байланысқа шабуыл жасап, төмен температурада да тиімді түрде реакцияға түседі. Диацетилен Айда да кездеседі.

Дайындау
Бұл қосылыс 1,4-дихлор-2-бутиннің дегалогендеу арқылы калий гидроксиді (спирттік ортада) көмегімен ~70°C-та дайындалуы мүмкін:
Cl−CH2−C≡C−CH2−Cl + 2 KOH → H−C≡C−C≡C−H + 2 KCl + 2 H2O

Бис(триметилсилил)өқорғалған туындысы Хей қосылуы арқылы (триметилсилил)ацетилен-нен дайындалуы мүмкін:
2 (CH3)3Si−C≡C−H → (CH3)3Si−C≡C−C≡C−Si(CH3) + H2

 Дереккөздер 
Санат:Газдар