Юрт Тілі

Юрт Тілі – Ресей Федерациясы Астрахан облысының кейбір аудандарын мекендейтін юрт халқының тілі. Түркі тілінің қыпшақ бұтағына жатады. Юрт тілінде сөйлеушілердің саны 12,5 мыңдай адам (2002). Морфологиялық құрылымы ноғай тілімен ортақ болғанымен, юрт тілінің өзіндік ерекшелігі бар. Негізінен татар тілінің, ішінара қазақ тілінің әсері, әсіресе, фонетикалық жүйесінен айқын аңғарылады. Юрт тілінде 9 дауысты, 24 дауыссыз дыбыс бар. Жазуы кириллицаға негізделген. Қосымша арнайы әріптеріне ә, у, ө, ү, і, w, қ, ж, ғ, ї жатады. Юрт тілі жеке диалектіге бөлінбейді. Әдеби тіл ретінде юрттар 1962 жылға дейін татар тілін пайдаланып келді. Тек 20 ғасырдың 90-жылдарынан бастап татар тілі оқу орындарында қосымша пән ретінде оқытылады. Юрт тілінің сөздік құрамы ноғай тілінің лексикасын қамтиды. Татар, орыс тілдерінен енген сөздер көп кездеседі.

Қазақ энциклопедиясы, 10 - том
Арсланов Л.Ш., Язык юртовских татар // Учен. зап. Казанского пединститута, Казань, 1966;
Языки мира. Тюркские языки, М., 1997.
 Дереккөздер: