Бұхара

Бұхара () — Өзбекстандағы қала, Бұхара облысының орталығы. Қызылқұм шөлінің оңтүстік шетінде, Зерафшан өзені аңғарының батысында, Бұхар шұратының орталық бөлігінде, Шахруд каналының бойында, теңіз деңгейінен 226 метр биіктікте орналасқан. Халық саны 272 мың адам (2024).

 Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық 
Бұхара – үлкен қала. Ол өз елінде (Өзбекстан) халық саны бойынша 6-шы орында, облыста (Бұхара облысы) көш бастап тұр. Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 1875 орын.

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Қаған (9 км), Галаасия (10 км), Ромитан (19 км), Жондор (23 км), Уәбкент (28 км), Шафырқан (39 км), Ғыждуан (41 км), Қарауылбазар (41 км), Қызылтөбе (44 км), Қаракөл (59 км), Алат (67 км), Канимех (81 км), Мүбарак (82 км), Тыныштық (82 км), Науаи (86 км), Қарман (87 км), Зафарабат (97 км), Түрікменабат (105 км, Түрікменстан), Жаңа Мырышкер (123 км), Мұғлан (124 км).

 Тарихы 
Біздің заманымыздан бұрын 1-мыңжылдықтың орта шенінде іргесі қаланып, бастапқы кезде соғды тілінде Нумижкат деп аталған. «Бұхара» атауы алғаш рет жазба деректерде V ғасырдағыдағы қытай жылнамасында кездеседі. 709 жылы арабтар басып алған кезде, ол Орталық Азиядағы ірі сауда және мәдениет орталығы болған.

Бұхара — Өзбекстанның ірі өнеркәсіп және мәдени орталығы. Қаракөл өңдеу, мақта тазалау, май зауыттары, жібек, трикотаж фабрикалары, ет, сүт, шарап, т. б. кәсіпорындары бар. Архитектуралық ескерткіштер саны 140-қа жуық. Сәулет өнерінің тамаша үлгісімен салынған Исмаил Самани кесенесі (IX ғасырдың аяғы мен X ғасырдың басы), Калән мұнарасы (1127), Мір-Араб медресесі (1536), Сайфеддин Бохарзи кесенесі (13 ғасыр), Ұлықбек (1417), Көгілташ (1568), Надир Диуан бегі (1612) және Абд-ул-Әзиз хан (1652) медреселері нақышты өрнегімен көз тартады. Қала сыртындағы құрылыстардың ішінен Бехауддиннің ханакасы (1544 — 45), Чар-Бакр ғимараты (1560 — 63), Файзабад ханакасы (1598 — 99), Чар-Минар медресесі (1807) ерекше назар аудартады. Бұхарада әлемдік ғылым мен мәдениетке үлкен үлес қосқан Әбу Әли Ибн Сина, Бұхари, Рудаки, т.б. өмір сүрген. 1996 жылы ЮНЕСКО Бұхараны әлемдік мәдениет ошағы болған қалалардың қатарына қосып, оны өз қамқорлығына алатынын мәлімдеген. Бұхарадағы медреселерде XIX ғасырдың соңы мен XX ғасыр басында бірқатар қазақ зиялылары білім алған. Қалада тарихи өлкетану, халық өнері музейлері, ибн Сина мұражайы бар«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II томОтырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2.

 Инфрақұрылымы 
Бұқарада педагогикалық институт, бірқатар орта арнаулы оқу орындары, көпшілік кітапханасы бар. Мемлекеттік сәулет-көркем мұражай-қорық (1922; 1945 жылдан Арк қорғанында). орналасқан.

Көркем қолөнердің ірі орталығы (алтын кесте, жібек тоқу, кілем, зергерлік бұйымдар және т.б.), жеңіл (тоқыма, тігін, қаракөл терісін илеу, т.б.) және тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары, Бұхараның жанында Бұхара мұнай өңдеу зауыты орналасқан.

 Тағы қараңыз 
 Мұхаммед әл-Бұхари

 Сыртқы сілтемелер 
 Из Стамбула в Ташкент: Фотоплёнки Поля Надара (1890). Часть 10. Бухара

 Дереккөздер 

Санат:Бұхара облысы қалалары