Саха тілі

Саха (якут) тілі — басым көпшілігі Саха республикасын, аздаған тобы Краснодар, Хабаровск өлкелерінде, сол сияқты Амур, Иркутск, Магадан, Чита облыстарын мекендейтін (жалпы саны 382 255), өздерін саха деп атайтын якут халқының ұлттық, әдеби, мемлекеттік тілі. Бұл тілдің дыбыстық құрамы өзге түркі тілдерінен өзгешелеу. 1818-1820 жылы миссионерлер якут тіліне жазу енгізді. Алайда якуттар 1929-1939 жылы латын әліпбиін, ол 1939 жылдан орыс әліпбиін қолданып келеді. Әдеби тілінің қалыптасуына Якутияның орт. аудандары тұрғындарының ауызекі тілі негіз болды.

 Əліпби 
 Аа Бб Вв Гг Ҕҕ Дд Дьдь Ее Ёё Жж Зз Ии Йй Кк Лл Мм Нн Ҥҥ Ньнь Оо Өө Пп Рр Сс Һһ Тт Уу Үү Фф Хх Цц Чч Шш Щщ Ъъ Ыы Ьь Ээ Юю Яя

 TÜRKİYE TÜRKÇESİ (Y)  KIRGIZ TÜRKÇESİ (C) SAHA TÜRKÇESİ (S) Кыргыз түркчеси   Саха түркчеси Түркие түркчеси  yıl Cıl  Sıl  жыл  Сыл  йыл   yağmur camgır Samıır  жамгыр  самыыр  яғмур   Yaka caka  Sağa жака   саҕа  яка   yalamak caloo Salaa жалоо  салаа   яламак   Yaş caş Saas жаш  саас  яш   yaşdaş caştaş  Saastıı kihi жашташ  саастыы киһи  яшдаш   Yat cat Sit- жат  сит  ят   yedi ceti  Sette жети  сэттэ  ети   Yel cel  Siel жел  сиэл  ел   yeni cañı  Saña жаңы  саҥа  ени   Yeniden cañıdan  Sañattan жаңыдан  саҥаттан енидең   yer cer  Sir жер  сир  ер   Yumak (yıkamak) cuu- Suuy- жуу  сууй  юмак(йыкамак)   Yıldız cıldız  Sulus жылдыз  сулус йылдыз   Yirmi  cıyırma  Süürbe жыйырма  сүүрбэ  йирми   Yok (hayır) cok  Suox жок  суох  ёк (хайыр)   Yol col  Suol жол  суол ёл   Yumurta cumurtka  Sımmııt жумуртка  сымыыт  юмурта   Yumuşak cumşak  Sımnağas жумшак  сымнаҕас  юмушак   Yüz cüz  Süüs жүз  сүүс  йүз  

Саха тілі (Саха тыла) — сахалардың тілі түркі тілдері тобына жатады.

Саха тілінде сөйлейтіндер саны 2002 жылғы санақ бойынша 456288 адам. Негізіде Ресей Федерациясының Саха Республикасында тұрады.

Саха тілі Саха Республикасында орыс тілімен қатар мемлекеттік тіл болып табылады. Жазуы кириллицаға негізделген.

 Сандар 
 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 нуул биир икки үс түөрт биэс алта сэттэ аҕыс тоҕус уон 11 20 30 40 50 60 70 80 90 100 1000 10000 1000000 уон биир сүүрбэ отут түөрт уон биэс уон алта уон сэттэ уон аҕыс уон  тоҕус уон сүүс тыһыынча (муҥ) үтүмэн мөлүйүөн

 Жіктеу есімдіктері 
жекешекөпшеСахашаҚазақшаСахашаҚазақшаМинМенБиһигиБізЭнСенЭһигиСендерКиниOлКинилэр, олорОлар

Лексика
+ Қазақша менен салыстыру Сахаша  Қазақша  аччык  ашыққан аат  ат есім ат  ат уу  су тимир  темір атах  аяқ мурун  мұрын баттах  шаш илии  қол ыт  ит муус  мұз былыт  бұлт хаар  қар хаан  қан эт  ет, айт үүт  сүт ынах  сиыр сыттык  жастық быһах  пышақ үөрэнээччи  үйренуші уһун  ұзын тараах  тарақ чаҕылҕан  найзағай ырыа  ән бэлэх  сыйлық хаһан  қашан ханна  қайда хайдах  қалай туох  не тоҕо  неге асчыт  асшы суорҕан  жамылғы сыт  иіс, жат дүлэй  керең убай  аға аҕа  әке ийэ  ана эдьиий  апа ини  іні эһэ  айу, ата бөрө  бөрі саһыл  түлкі хайа  тағ ытык  ізгі

 Дереккөздер 

Санат:Түркі тілдері
Санат:Ресей тілдері