Қарасу ауданы

Қарасу ауданы — Қостанай облысының шығысындағы әкімшілік-аумақтық бөлініс.Қазақстан табиғаты: Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып — Алматы: "Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т. 3. — 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т. 3), ISBN 9965-893-19-5 1939 жылы құрылды. 1997 жылы аудан құрамына бұрынғы Октябрь ауданы қосылды. Жер аумағы — 12,8 мың км². Орталығы — Қарасу ауылы.

 Географиялық орны 
Солтүстігінде Сарыкөл, батысында Алтынсарин, Әулиекөл, оңтүстігінде Науырзым, шығысында СҚО-ның Ғабит Мүсірепов және Ақмола облысының Есіл, Жарқайың аудандарымен шектеседі.

 Жер бедері 
Аудан аумағы Торғай Үстіртінің солтүстік-шығыс бөлігін алып жатыр. Жер бедері негізінен жазық келген. Кейбір жерлері кішігірім өзендермен оңтүстіктен солтүстікке қарай аздап тілімделген. Төбелі-жонды келген аумақтарында көл қазаншұңқырлары жиі кездеседі.

 Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесі 
Ауданның климаты тым континеттік, қысы суық боранды, жазы біршама ыстық келеді. Қаңтардағы ауаның жылдық орташа температурасы — -17…-18°С, шілдеде — 19…21°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері — 250–300 мм. Аудан жерінің топырағы солтүстік бөлігінде қара, оңтүстігінде қоңыр, қызғылт қоңыр болып келеді. Құсмұрын көліне таяу маңда сортаңды қара және қоңыр топырақтар, басқа көлдердің жайылымдарында шалғынды қара топырақ дамыған. Өсімдіктерін жусан аралас астық тұқымдас (селеу, бетеге, қылқан боз, айрауық, т.б.) шөптесіндер құрайды. Солтүстігінде терек аралас қайың шоқтары кездеседі. Жануарлар дүниесінен қасқыр, түлкі, қоян, суыр, сарышұнақ; құстардан қаз, үйрек, аққу, көл жағалай қызғыш, тауқұдірет, шымшық, далалы жерлерде бозторғай, дуадақ, т.б. мекендейді.

 Су торабы 
Жер беті сулары Қарасу (Қойбағар саласымен), Құндызды, Сүйгенсай және Тімтуір өзендерінен тұрады. Ауданда бірнеше көлдер бар. Олар: Алабота, Құсмұрын (шығыс бөлігі), Қойбағар, Тімтәуір, Жаншора, Биесойған және Жекекөл.

 Халқы 
 1959  1970  1979  1989Ресей империясы,  КСРО халық санақтары  1999  2009ҚР халық санақтары   2021 25240  31191  30820  30337  37360  29238  24177
Тұрғындар саны – 25 258 адам (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар – 28,50%, орыстар – 42,28%, украиндар – 12,04%, беларустар – 4,52%, немістер – 4,45%, молдовандар – 1,19%, шешендер – 0,81%, удмурттар – 0,55%, башқұрттар – 0,54%, әзербайжандар – 0,34%, мордвалар – 0,32%, чуваштар – 0,32%, армяндар – 0,22%, поляктар – 0,20%, корейлер – 0,19%, ингуштар – 0,13%, басқа ұлт өкілдері – 1,41%.

 Әкімшілік бөлінісі 
39 елді мекен 13 ауылдық округке біріктірілген:
+ Әкімшілік бірлік  Орталығы  Елді мекендері  Халқы (2021) Айдарлы ауылдық округі  Айдарлы ауылы  4  1158 Жалғызхан ауылдық округі  Жалғызхан ауылы  1  548 Жамбыл ауылдық округі  Жамбыл ауылы  2  1011 Ильичёв ауылдық округі  Комсомольское ауылы  3  1167 Қарамырза ауылдық округі  Қарамырза ауылы  2  785 Қарасу ауылдық округі  Қарасу ауылы  5  4780 Қойбағар ауылдық округі  Қойбағар ауылы  2  1853 Люблин ауылдық округі  Люблинка ауылы  3  1147 Новопавлов ауылдық округі  Новопавловка ауылы  1  761 Октябрь ауылдық округі  Октябрьское ауылы  3  3986 Ушаков ауылдық округі  Ушаково ауылы  3  459 Черняев ауылдық округі  Ленин ауылы  6  958 Шалғышы ауылдық округі  Шалғышы ауылы  4  2554

 Ірі елді мекендері 
 Елді мекен  Халқы (2021) Қарасу  3393 Октябрьское  2423 Железнодорожное  1424 Шалғышы  1332 Қойбағар  1254 Восток  1210 Целинное  877 Люблинка  866 Новопавловка  761 Қарамырза  661 Комсомольское  654 Амангелді  598 Жалғызхан  548 Жамбыл  513 Айдарлы  501

 Шаруашылығы 
Ауыл шаруашылығына жарамды жерінің аумағы — 1,27 млн га, оның 855 мың га-сы — егістік, шабындық — 3,4 мың га, жайылым — 367,4 мың га (2009).

 Қатынас жолдары 
Аудан жері арқылы Қарталы (Ресей аумағында)–Астана темір жол магистралі, одан басқа Қостанай–Қарасу, Қарасу–Қойбағар, Қарасу–Сарыкөл, Қарасу–Шалғыншы, Қарасу–Есіл автомобиль жолдары өтеді.

 Дереккөздер 

Санат:Қарасу ауданы