Альдегидтер

Альдегидтер (лат. al(cohol) dehyd(rogenatum) — сутексiз спирт) - органикалық қосылыс. Молекула құрамында карбонил немесе оксо топшасы бар көмірсутек туындыларын альдегидтер және кетондар деп атайды.
 Физикалық қасиеттері 
Құмырсқа альдегиді — өткір иісті газ, сірке альдегидінен бастап келесі мүшелері — сұйық, ал жоғарғылары — қатты заттар.
Альдегидтердің физикалық қасиеттері бұдан бұрынғы қарастырылған заңдылықтарға сәйкес келеді. Молекулалық массалары өскен сайын балқу және қайнау температурасы артады. Спирттерден өзгешелігі — альдегидтерде молекулааралық сутектік байланыс түзілмейді, сондықтан сәйкес спирттермен салыстырғанда қайнау температуралары төмен болады.

Барлық альдегидтер органикалық еріткіштерде жақсы ериді. 
Химиялық қасиеттері. Құрамында еселі байланыс болғандық- тан, карбонилді қосылыстарға қосылу реакциясы тән. Қосылатын реагенттің теріс зарядталған бөлігі көміртек атомына, ал оң зарядталған бөлігі оттек атомына қосылады. Басқа органикалык косылыстармен салыстырғанда, альдегидтерде карбонилді топпен байланысқан С — Н байланысының белсенділігі жоғары және реакцияға жеңіл түседі.Химия: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / Ә. Темірболатова, Н. Нұрахметов, Р. Жұмаділова, С. Әлімжанова. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. – 352 бет, суретті. ISBN 9965-36-092-8

 Маңызды альдегидтер 
 Аты
 Формула
 Балқу температурасы
 Қайнау температурасы
  Формальдегид
 HCHO
  −92 °C
  −19 °C
  Ацетальдегид
 CH3CHO
  −123 °C
  20,8 °C
  Пропаналь
 CH3CH2CHO
  −81 °C
  48,8 °C
  Бутаналь
 CH3CH2CH2CHO
  −97 °C
  75 °C
  Акролеин
 CH2=CH-CHO
  −88 °C
  52,5 °C
  Кротонды альдегид
 CH3-CH=CH-CHO
  −76,5 °C
  104 °C 
  Бензальдегид
 C6H5-CHO
  −56 °C
  179 °C
  Салицилді альдегид
 80px
  1,6 °C
  197 °C
  Фурфурол
 80px
  −36.5 °C
  161.7 °C

 Дереккөздер 

Санат:Альдегидтер