Кентау

Кентау — Түркістан облысы қарамағындағы қала.

 Географиялық орны 
Облыс орталығы Түркістан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, Қаратау жотасының етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие. Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы бар.

 Тарихы 
Кентау қаласы Ащысай қорғасын-мырыш кен орнын игеру мақсатында; Хантағы мен Мырғалымсай жұмысшылар поселкілері негізінде құрылған. 1955 жылы 1 тамызда Мырғалымсай ауылын Кентау деп өзгерту туралы жарлық шықты. 1971 жылы қаланың бас даму жоспары бекітіліп, оған сәйкес Кентауда 4-5 қабатты үйлер тұрғызылды.

 Халқы   
+ Саны (1999, 2009, 2021)2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары1999  2009  2021  2021 2009-ға пайызбен  Ерлер 2009  Ерлер 2021  2021 2009-ға пайызбен  Әйелдер 2009  Әйелдер 2021  2021 2009-ға пайызбен5552157121 72573 127,1 27304 35338 129,4 29817 37235 124,9

 2020 жылы тұрғындары 68669 адамды құрады.
 Ұлттық құрамы: қазақтар - 56,86%, өзбектер - 39,62%, орыстар - 2,00%, татарлар - 0,61%, әзербайжандар - 0,28%, басқа ұлт өкілдері - 0,64%.

Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек гректер, немістер, корейлер, шешендерде келіп қоныстады. Олар – қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары.

 Қала басшылары 
 Қалалық комитеттің бірінші хатшылары КОКП  
 Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
 Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
 Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
 Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
 Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
 Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы 1988-1991 гг

 Әкім

 Лян Василий Леонидович 1991 — 1998 жж
 Ордабаев Максут Кутымұлы 1998 — 1999 жж
 Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев 1998 — 2001 жж
 Жүзенов Бегімше Бексұлтанұлы 2001— 2003 жж
 Пирметов Алишер Хабибуллаұлы 2003 — 2005 жж
 Турабаев Жарылқасын Турабайұлы 2005 — 2008 жж
 Табылдиев Көктембек Өкімбекұлы 2008 — 2010 жж
 Калмурзаев Нұржігіт Нұрпейсұлы 2010-2012
 Бақытбек Байсалов 2012 - 2014жж
 Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
 Рысбеков Ғани Курмашұлы  14 қаңтар 2019 - 09 сәуір 2019 Назначен новый аким города Кентау | Otyrar.KZНовый аким назначен в Туркестанской области | NUR.KZ
 Махажанов Даурен Сабитұлы 10 сәуір 2019 — 10 наурыз 2022
 Аюпов Рашид Абатұлы  11 наурызРашид Аюпов Кентау әкімі болып тағайындалды. kaz.tengrinews.kz  2022 — 10 тамыз 2022
 Тасов Жандос Қалмырзаұлы 2022 жылдың 11 тамызынан бастапКентау қаласының әкімі тағайындалды. www.inform.kz

Қала экономикасы
Кентау қаласында аты КСРО-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақытындағыдай жоғары деңгейге жете алмады.

Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «Трансформатор зауыты» АҚ – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, «Экскаватор» АҚ – металл өңдеп, көлік жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдері шығарылады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.

Мәдениет пен қала көрінісі

 Инфрақұрылымы 
Қалада Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, саябақ, кинотеатр, «Кентау шұғыласы», «Кентау» атты қалалық газеттері, жергілікті «Икар» теледидары жұмыс істейді. Кентау қаласында Халықаралық қазақ-түрік университетінің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж бар.

 Танымал тұлғалары 
Республикаға танымал өнер қайраткерлері: Райымбек Сейтметов, Сейдолла Бәйтереков, Әшірбек Сығай, Асанәлі Әшімов, Ақбота Сейтмағамбет (КешYOU тобының экс-мүшесі). Қалада Дінмұхамед Қонаев, Сұлтанбек Қожанов сынды көрнекті мемлекет қайраткерлеріне және 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.

 Галерея 

 Дереккөздер 

Санат:Кентау