Қияқ

Қияқ, кейде қарақияқ () – астық тұқымдасына көпжылдық шөп өсімдіктерінің бір туысы. 

ТМД жерінде 25 түрі өседі. Олардың ішіндегі ең негізгілері:

1. Айғыр қияқ () масағы арпанікі тәрізді болады, көбінесе құмды жерде өседі, сондықтан да кейде мұны құм сұлысы деп атайды. Сабағының ұзындығы 50— 170 см, масағының ұзындығы 15— 20 см, жалпақтығы 2—4 см келетін ірі өсімдік болғандықтан да алып жауқияқ деп ат берілген. Алып жауқияқтың сабағы мен жапырағын өзі бастартқанға дейін, ал, масағын балауыз кезінде малдың қай түрі болса да жақсы жейді. Гүлденген соң қатайып кетеді, сондықтан шөбін гүлденуге дейін шабу керек. Тұқымы малға өте жұғымды жем: құрамында 10,9% ақуыз бар. Дәу жауқияқ көшпелі құмды тоқтатуға зор мәні бар өсімдік. 

2. Сібір қияғы немесе Сары жауқияқ () — селдір сабақты өсімдік. Биіктігі 45—95 см. Көбінесе Сібір мен Қиыр Шығыстың шөлейт далаларында және таулы аудандарында өседі. Аздап Өзбекстанның, Тәжікстанның және Шығыс Қазақстанның тауларында да кездеседі. Тұқымын қолдан сепкен кезде сары жауқияқтың 1 гектарынан 25— 30 ц шөп, 5,3 ц тұқым алуға болады. Кейбір жерде ол 2 рет шабуға да келеді. Малдың қай түлігі болса да жейді. 

3. Тарлан қияқ () — тамыр сабағы қысқа, биіктігі 20—80 см болып өсетін өсімдік. Көбінесе сортаң жерге өседі. Гүлденер кезде шабылған шөбі малға өте жұғымды болады. Дәнді дақылдардың бидай және арпа сияқты түрлерімен будандастыруға Т. қ. өте құнды өсімдік.Т. Мұсақұлов, орысша-қазақша түсіндірмелі биологиялық сөздік І-том қазақ мемлекет баспасы, Алматы — 1959, Редакциясын басқарған: Биология ғылымының докторы профессор Т. Дарқанбаев

 Кейбір түлдері 
Elymus alaskanus
Elymus albicans
Elymus californicus
Elymus canadensis
Elymus cinereus
Elymus elymoides
Elymus glaucus
Elymus hirsutus
Elymus hystrix
Elymus macrourus
Elymus magellanicus
Elymus mollis
Elymus multisetus
Elymus repens syn. Elytrigia repens – Жатаған бидайық‎
Elymus scribneri
Elymus sibericus - Сибирь жауқияғы
Elymus sierrae
Elymus stebbinsii
Elymus trachycaulus
Elymus virginicus

Дереккөздер

Санат:Астық тұқымдасы
Санат:Қазақ тіліндегі өсімдік атаулары