Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев

Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев (8 шілде 1958 жыл, Алғабас ауданы, Оңтүстік Қазақстан облысы) — қазақстандық мемлекет қайраткері, дипломат, ғалым, филология ғылымдарының докторы, профессор, бұрынғы Төтенше және Өкілетті Елші, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректоры. 

Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев 1958 жылғы 8 шілдеде сол кездегі Шымкент облысының Алғабас ауданына (қазіргі Түркістан облысы, Бәйдібек ауданы) қарасты Қайнар ауылында, көпбалалы отбасында өмірге келген.

Ж.Түймебаев кезінде Қазақ Мемлекеттік университетінде еңбек еткен. 1993 жылдан бас­тап Сыртқы істер министрлігінде жауапты қызметтер атқарған, Қазақстанның Стамбул қаласындағы консулдығын, Қазақстан Прези­дентінің Протоколын басқарған, Президенттің кеңесшісі болған. Білім және ғылым министрі болған. Ресейдегі, Түркиядағы, Албаниядағы Төтенше және Өкілетті елші қызметтерін ат­қарған.https://qamshy.kz/article/40911-12-balasy-bar-zhanseyit-tuymebaev-asqaraly-60-dgasqa-toldy

 Білімі 

 Қазақ мемлекеттік университеті. С. М. Киров, Филология факультеті, Алматы қ. (1980);
 Мәскеу мемлекеттік әлеуметтік университеті, Заң факультеті, Мәскеу қ. (2000).

 Ғылыми дәрежесі, атағы, қызметі 

 Филология ғылымының кандидаты, ҚазКСР Ғылым академиясының Тіл білімі институты (1987); 
 Тіл білімі мамандығы бойынша профессор (2004);  Филология ғылымының докторы (2008);  
 Түркия Республикасы Ниде университетінің құрметті докторы (2015);  Түркия Республикасы 
 Хатай университетінің құрметті докторы (2015);  
 Қырғыз Республикасы Ш.Айтматов академиясының Құрметті академигі (2023);  
 Санкт-Петербург политехникалық университетінің Құрметті докторы (2024).
 Қытай Халық Республикасы Сиань Цзяотун университетінің Құрметті профессоры (2024);
 Қырғыз Республикасы Ұлттық ғылым академиясының Құрметті академигі (2024);

 Еңбек қызметі 

 С. М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің ассистенті, аға оқытушысы, доценті (1980–1993);
 Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Орта, Таяу Шығыс және Африка елдері басқармасының бірінші хатшысы, бөлім меңгерушісі (1993–1994);
 Қазақстан Республикасының Түркия Республикасындағы Елшілігінің екінші, бірінші хатшысы (1994–1997);
 Қазақстан Республикасы Президентінің хаттамалық қызметінің консультанты (1997–1999);
 Қазақстан Республикасының Түркия Республикасындағы бас консулы (Ыстанбұл) (1999);
 Қазақстан Республикасы Президентінің Хаттамасының Бастығы (1999–2004);
 Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі - Қазақстан Республикасы Президенті Хаттамасының бастығы (31 наурыз 2004 – 1 ақпан 2006);
 Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі (1 ақпан 2006 – 10 қаңтар 2007);
 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрі (10 қаңтар 2007 – қыркүйек 2010);
 Қазақстан Республикасының Түркия Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі (қазан 2010 – қазан 2016);
 Қазақстан Республикасының Албания Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі (наурыз 2011 – қазан 2016);
 Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі (7 қазан 2016 – 20 маусым 2018);
 Түркістан облысының әкімі (20 маусым 2018 – 26 ақпан 2019);
 Қазақстан халқы Ассамблеясы төрағасының орынбасары, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігі Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығының меңгерушісі (28 ақпан 2019 – 5 ақпан 2021)
 Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ректоры (5 ақпан 2021 бастап)

 Басқа жұмыстары 

 ТМД елдерінің Мемлекетаралық гуманитарлық ынтымақтастық қорының Басқарма төрағасы (2007–2010);
 "Парасат ҰҒТХ" АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы (2008–2010);
 Ұлттық қазақ-түрік университеті Қамқоршылық кеңесі төрағасының орынбасары (2007–2010).

 Марапаттары 
 «Құрмет» ордені (2003);
 «Парасат» ордені (2011);
 «Астанаға – 10 жыл» медалі (2008);
 «Қазақстан тәуелсіздігіне – 20 жыл» медалі (2011);
 «Қазақстан мен Түркия арасындағы достықтың нығаюына үлес қосқаны үшін» Түркия кәсіпкерлері мен іскерлер қауымдастығының медалі (2011);
 «Халықаралық қатынастардағы ерекше жетістіктері үшін» Түркия туризмін дамыту халықаралық тұғырнамасының (TÜTAP) сыйлығы (2011);
 «Қазақстан Конституциясына – 20 жыл» мерейтойлық медалі (2015);
 «Қазақстан Конституциясына – 25 жыл» мерейтойлық медалі (2020);
 «Қазақстан халқы Ассамблеясына – 25 жыл» мерейтойлық медалі (2020);
 Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бірлік» алтын медалі;
 II дәрежелі «Барыс» ордені (2022);
 Қырғызстан Республикасының «Достық» ордені (2024);
 I дәрежелі «Барыс» ордені (2024).

 Ғылыми еңбектері 
 Түркітану саласындағы кітаптар сериясы
 Ж. Түймебаев: Алтай тілдеріндегі анлаут ерін дауыссыздарының проблемасы (Рамстедт — Пелио фонетикалық Заңының ревизиясы). Мәскеу, 2004
 Ж. Түймебаев: түркі-қазақ-моңғол этно-тілдік қатынастарының тарихы. Алматы, 2008
 Ж. Түймебаев: Алтай теориясы мен Алтаистиканың қалыптасуы мен дамуы. Түркістан, 2006
 Ж. Түймебаев: түркі-моңғол лексикалық параллельдерін тарихи-генетикалық ажыратудың теориялық принциптері мен критерийлері. Астана, 2008
 Ж. Түймебаев: Орталық Азия тілдерін зерттеудің өзекті мәселелері. Тұран тіл одағы. Көкшетау, 2009
 Ж. Түймебаев: Тұран тілінің одағы және Алтайлық ареалдағы тілдераралдық, мәдениеттераралық интерференция құбылы. Түркі дүниесі альманахтары. Астана, 2012 
 Ж. Түймебаев: алтаистикаға кіріспе. Астана, 2013 
 Ж. Түймебаев: Түркі филологиясына кіріспе. Астана, 2013
 Ж. Түймебаев: түркі жазба ескерткіштерінің тілі. Астана, 2013 ж.
 Ж. Түймебаев: қазіргі түркі тілдері. Астана, 2013
 Ж. Түймебаев: Қазақ, түркі тілдерінің салыстырмалы грамматикасы. Астана, 2014
 Ж. Түймебаев, Сағидолда қ.: Алтаистиканың тарихи-лингвистикалық негіздері (Фонетика. Морфология). Алматы, 2015 
 Ж. Түймебаев, М. Ескеева: түркологияның тарихи-лингвистикалық негіздері. Алматы, 2015 
 Ж. Түймебаев, Сағидолда қ.: қазақ-түркі тілдерінің салыстырмалы-сипаттамалық грамматикасы (Фонетика. Морфология). Алматы, 2016 
 Ж. Түймебаев, М. Ескеева: көне түркі тілі ескерткіштерінің морфологиялық жүйесі. Алматы, 2016 
 Ж. Түймебаев, Сағидолда қ.: қазақ және татар тілдерінің салыстырмалы-сипаттамалық грамматикасы. Алматы, 2017
 Tüymebayev J., Eskeyeva M: Türkolojinin Tarihî Dilbilimsel Esasları. (Түрік тілінде). Алматы, 2017
 Ж. Түймебаев, г. Сағидолда, М. Ескеева: түркі тілдерінің салыстырмалы-тарихи грамматикасы. (Фонетика. Морфология). Алматы, 2017
 Ж. Түймебаев, М. Ескеева, Сағидолда қаласы: "Мәңгілік ел" идеясының лингвистикалық негізін дамыту. Алматы, 2017 
 Ж. Түймебаев, М.Ескеева, М. Усманова: қазақ және башқұрт тілдерінің салыстырмалы грамматикасы. Алматы, 2018
 Ж. Түймебаев, М.Ескеева, Ш. Әбдіназымов: қазақ және қарақаопақ тілдерінің салыстырмалы грамматикасы. Алматы, 2018
 Қазақ тілі саласындағы кітаптар сериясы
 Ж. Түймебаев: Қазақ тілінің тарихи грамматикасы. Алматы, 1985 
 Ж. Түймебаев: қазіргі қазақ тілінің лексикологиясы. Алматы, 1986 
 Ж. Түймебаев: Қазақ тілі. Алматы, 1991 
 Ж. Түймебаев: Қазақ тіліндегі етістіктің индикативті формалары. Алматы, 1992 
 Ж. Түймебаев: Қазақ тілі: Грамматикалық анықтамалық. Алматы, 1996 
 Ж. Түймебаев: Қазақ тілінің тарихи грамматикасы. Алматы, 2005 
 Ж. Түймебаев: Қазақ-Моңғол лексикалық параллельдері: қазақ тілінің этимологиялық сөздігіне материалдар. Мәскеу, 2005 
 Сөздіктер сериясы
 Білім және ғылым. Энциклопедиялық сөздік. Астана, 2008 
 Образование и наука. Энциклопедический словарь. Астана, 2008 
 Ж.ТҮЙМЕБАЕВ, Г.САҒИДОЛДА.   Қазақша – ағылшынша сөздік.  Алматы, 2017 
 Ж.ТҮЙМЕБАЕВ, Г.САҒИДОЛДА: Ағылшынша – қазақша сөздік.  Алматы, 2018 
 Б.ҚАЛИЕВ, Ж.ТҮЙМЕБАЕВ, Ш. ҚҰРМАНБАЙҰЛЫ, С.ИСАКОВА. «Мұқағали тілі» сөздігі. Астана, 2019 
 "Рухани" энциклопедиялар сериясы
 ТҮРКІСТАН-РУХАНИ БЕСІГІ. Лингво-өлкетану энциклопедиясы. 1-ші кітап. Нұр-Сұлтан, 2019 
 TÜRKİSTAN — MANEVİYAT BEŞİĞİ. Bölgesel dilbilim ansiklopedisi. Ikinci kitap. Нұр-Сұлтан, 2019 
 ТҮРКІСТАН-РУХАНИЯТТЫҢ БЕСІГІ. Лингвистикалық өлкетану энциклопедиясы. Үшінші кітап. Нұр-Сұлтан, 2019 
 TURKESTAN — THE CRADLE OF SPIRITUALITY. Local Linguistic encyclopedia. Fourth book. -Нұр-Сұлтан, 2019 
 Қазақстан-Түркия: достық пен ынтымақтастыққа 5 жыл. Анкара, 1996
 Президенттің бір жылы. Астана, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005
 Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Хаттамасы. Астана, 2004
 Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Хаттамасы бойынша практикалық басшылық. Астана, 2004 
 Қазақстан. Мәскеу, 2006 
 Қазақстан, адамдар, табиғат, экономика, мәдениет. 2007 
 Қазақстан-Ресей қатынастары: құжаттар мен материалдар жинағы. Мәскеу, 2008 
 Қазақстан Республикасындағы білім беру реформасының өзекті аспектілері. Астана, 2010 
 Қазақстан. Негізгі кезеңдер. Анкара, 2011 
 Қазақстан. Экономика. Іскерлік әлем. Инвестициялық мүмкіндіктер. Анкара, 2012 
 Қазақстан-Түркия: жоғары деңгейдегі стратегиялық ынтымақтастық. Анкара, 2013 
 Қазақстан-Түркия: достық пен ынтымақтастыққа 20 жыл. Анкара, 2013 
 Жақан таныған жеті тұлға. Түркістан, 2017 
 Тұлға. Тәуелсіздік. Тарих. Түркістан, 2017
 Түркістан - Түркі әлемінің астанасы. Түркістан, 2017 
 Оңтүстік Қазақстан облысының тарихи және қасиетті орындары". Түркістан, 2017 
 Оңтүстік Қазақстан: стильдендірілген оқиғалар. Түркістан, 2017 
 "Оңтүстіктің қасиетті орындары: аңыздар" жинағы. Түркістан, 2018 
 Түркістан облысының киелі жерлерінің географиясы 2 томдық. Түркістан, 2018 
 Тамыры терең-Түркістан. Түркістан, 2019 
 Қазақстан: бейбітшілік пен келісім аумағы. Нұр-сұлтан, 2020 

 Дереккөздер 

Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері
Санат:Қазақстан саясаткерлері
Санат:Қожалар
Санат:Түркістан облысының әкімдері
Санат:Қазақстан білім және ғылым министрлері