Мастит

Мастит (грек. mastos — емшек) — сүт безінің қабынуы. Ол көбінесе жас босанған (негізінен сәбиді емізетін) әйелдерде болады. Мастит қыз балаларда өте сирек болады, кейде ер адамдарда да кездеседі.
Маститті тудыратын қоздырғыштар:
  стафилококк, 
 стрептококк, 
 Кох таяқшасы, т.б.
 Бұл ауру жедел түрде өтеді, кейде созылмалы түріне ауысады. Аурудың негізгі белгісі — сүт безінде сүт жиналып, баланы емізгенде сүт шықпай қалады. Сүт жиналған жер томпайып, қызарып, әйелдің дене температурасы 38 - 39С-қа көтеріледі, кейде денесі қатты қалтырайды. Қызарған жер солқылдап ауырып, қолмен ұстағанда ып-ыстық болып тұрады. Емшек ұшының терісі қатайып, жылтырайды, кейде жарылып қанайды. Бұл кезде лимфа және сүт жолдары арқылы енген микробтар сүт бездерінің қабынуына әкеледі. Омырауда, сүт бездерінің айналасында пайда болған бітеу жара (абсцесс) бірте-бірте босаңсиды (ірің пайда болғандығының белгісі), әйелдің температурасы көтеріледі (40С-тан жоғары), емшек сүтіне ірің араласады. Мастит әйел ағзасындағы созылмалы ауруларды (тіс кариесі, созылмалы тонзилит, т.б.) жүктіліктің алдыңғы кезеңінде емделмеу салдарынан, әйелдер консультациясында сәбиді дұрыс емізу, емшекті қалай күту дайындығынан өтпеу себебінен болады. Әйелдің иммунитеті төмен болғанда немесе дер кезінде дұрыс емделмегенде Мастит флегмонозды (шелдің іріңдеп қабынуы), кейде гангреналы (іріңді) түріне ауысуы мүмкін. Баланы дұрыс емізе білу және бұл кезде қажетті гигиеналық талаптарды сақтау (бала емізер алдында және кейін емшектің ұшын, айналасын қайнаған жылы сумен жуып отыру т.б.) Маститті болдырмауға, алдын алуға мүмкіндік береді. Емі: алғашқыда сүт бездеріне суық компресс басып, антибиотиктер қолданады; жиналған сүт жайылып кетпеуі үшін новокаин егіп, әрбір емізуден кейін емшекті сауып тастайды. Ал асқынып кеткен жағдайда хирургиялық операция жасалады. Сүт безі қабынған жағдайда нәрестені емізуге болмайды. Ә. Есенқұлов

Қазақ Энциклопедиясы 
 Дереккөздер 
"Қазақ Энциклопедиясы", 6 томПатологиялық анотомия терминдерінің орысша – латынша – қазақша түсініктеме сөздігі.- Ақтөбе. ISBN 9965-437-40-8

Сілтемелер 



Санат:Медицина
Санат:Тұрмыс

pl:Mastitis