Жаңақала ауданы

Жаңақала ауданы — Батыс Қазақстан облысының оңтүстігінде орналасқан әкімшілік бөлініс. Аудан 1930 жылы құрылған, аумағы 20,8 мың шаршы км. Орталығы - Жаңақала ауылы.

 Географиялық орны 
Батысында Бөкей Ордасы, солтүстігінде Казталов, шығысында Ақжайық ауданы, оңтүстігінде Атырау облысының Индер, Исатай, Құрманғазы аудандарымен шектеседі. Аудан аумағы Каспий маңы ойпатында орналасқан. Жердің беті негізінен тегіс, Каспий жағында оңтүстікке қарай болмашы төмендейді. Аумағы жер бедеріне қарай солтүстік, оңтүстік бөліктерге бөлінеді. Солтүстік бетте жер бедері негізінен тегіс, оңтүстік жағы құмды, құмайтты келеді. Көшпелі құмдардың ауданы көбіне 2 шаршы км дейінгі көлемді құрайды. Шағылдардың биіктігі шамамен 3-6 метр. Ірі өзендер: Қараөзен - ұзындығы 70 км, Сарыөзен - ұзындығы 60 км, Көшім - жалпы ұзындығы - 90 км, Мұқыр - ұзындығы 25 км. Топырағы ашық, сұрғылт топырақты, сортаң, сорлы, боз топырақты болып келеді. Өсімдіктер, негізінен бидайық, ақселеу, сүттеген араласқан сұрғылт жусан шөптерінен тұрады.

 Шаруашылығы 
Шаруашылықтардың негізгі бағыты - мал шаруашылығы. Аудан - мал шаруашылығы бағытындағы жартылай шөлейтті III ауыл шаруашылық аймағына жатады (облыстың оңтүстік бөлігі). Бұл аймақ азықтық-жемдік дақылдар, күздік қара бидай мен арпа өсіре отырып, топырақ қорғау жүйесімен айналысады. Көкөніс-бақша өнімдері ішкі қажеттілік және оларды базарларға өткізіп сату үшін өсіріледі. Етті ірі қара, етті-майлы қой тұқымдары, түйе, табынды жылқы шаруашылығы мал шаруашылығы өнімдерін өндірудегі басымды бағыттар болып табылады. Ауданда асыл тұқымды Еділбай қойының Бірліктік типі және Көшім тұқымдас асыл тұқымды жылқы малдары өсіріледі.Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8

 Халқы 
 1939  1959  1979  1989Ресей империясы, КСРО халық санақтары  1999  2009ҚР халық санақтары   2021 25364  13755  19237  21307  23560  23505  24029 
Тұрғындар саны - 24 029 (2019). Ұлттық құрамы: қазақтар - 98,03%, басқалары - 1,97%.

 Ауылдық округтер 
22 елді мекен 9 ауылдық округке біріктірілген:
 Әкімшілік бірлік 
 Орталығы 
 Елді мекендері
 Халқы (2021)  Бірлік ауылдық округі
  Бірлік ауылы  3  1488  Жаңажол ауылдық округі
  Жаңажол ауылы  3  1326  Жаңақазан ауылдық округі 
  Жаңақазан ауылы  2  2156  Жаңақала ауылдық округі 
  Жаңақала ауылы  1  9325  Көпжасар ауылдық округі 
  Көпжасар ауылы  3  1748  Қызылоба ауылдық округі 
  Қызылоба ауылы  3  1636  Мәстексай ауылдық округі 
  Мәстексай ауылы  2  1737  Меңдешев ауылдық округі 
  Қырқопа ауылы  1  696  Пятимар ауылдық округі 
  Пятимар ауылы  4  1389

 Ірі елді мекендері 
 Атауы  Статусы  Халқы (2021) Жаңақала  ауыл   9325 Жаңақазан  ауыл   1809 Көпжасар  ауыл   1597 Мәстексай (Ленинское)  ауыл   1276 Қызылоба (Красногорское)  ауыл   1249 Бірлік  ауыл   1183 Пятимар  ауыл   1051 Жаңажол  ауыл   824 Қырқопа (Кармановка)  ауыл   696

 Аудан басшылары 
 Сатқали Сапаров (1972-1976)
 Әділғазы Нұр­ға­лиев (1976-1991)
 Төлеген Мерғалиев (1992-2010)“Әкім дегеніміз – халыққа құл болу”
 Лавр Хайретдинов (2011-2017)
 Наурызбай Қарағойшин (2017-2021)
 Дархан Закарин (2021-2023)
 Алпамыс Көшкінбаев (2023-)

 Дереккөздер 

Санат:Жаңақала ауданы