Джиро ди Италия

Giro d'Italia (Италия туры), сонымен қатар жай Giro (Джиро) есімімен белгілі, Италия өңірінде үш апта бойы Мамырда немесе Маусым басында өтетін ұзын қашықтықтағы кәсіпқой велошабадоздар жарысы. Ол Тур де Франстан кейінгі әлемдегі ең маңызды кезеңдік жарыстардың бірі. Соңғы Джиро жеңімпазы (2010) – Иван Бассо. 2011 жылғы нұсқасы Мамырдың 7-да басталып 29-да аяқталады.

Тарихы
Джиро Тур де Франсқа қарап шабыттанып, француз жарысы L'Auto-ның кең тарауына ат салысса, Емилио Самилло Костамагна (Emilio Camillo Costamagna), La Gazzetta dello Sport newspaper редакторы, өз басылымының атағын шығарғысы келген. Алғашқы Джиро 1909 жылы 13 Мамырда Миланда басталып барлығы 2,448 километрлiк 8 кезеңнен тұрды (1,521 миль). Луиджи Ганна бірінші жеңімпазы болды.
Тур де Франс пен Велоспорттан Әлем Чемпионатымен бірге Джиро ди Италия Велоспорт Υштік Тәжін құрады. Тур де Франс пен Вуелтамен (Vuelta a España)  қатар үш Гранд Турлардың бірі.

 Жейделері
Жалпы есептегі Тур де Франс жеңімпазы Сары жейде киіп марапатталса (бастапқыдан L'Auto –ның Сары парақтарына сәйкес болу үшін), 1931 жылдан бастап Джироның жалпы жеңімпазы maglia rosa (күлгін), La Gazzetta dello Sport –тың үнжариясымен түстес, жейдемен марапатталады. "Таулар патшасы" maglia verde (жасыл жейде) киеді. Ұпайлар классификациясының көшбасшысы maglia ciclamino (mauve жейдесін) кисе, ең мықты жас велоспортшы maglia bianca (ақ жейде) киеді.
Италияндық Феличе Жимонди ең көп подиум жеңімпазы ретінде: жалпы 9 рет, 3 жеңіс, 2 екiшшi орын, және 4 үшінші орын алып рекорд ұстап тұр..

Ең көп жеңістер
Келесi шабандоздар ең көп ақтық жейделерді ұтқан:
Жалпы есеп  (maglia rosa)
Maglia rosa, немесе күлгін жейде, бүкіл жарыс бойы әр кезең алдында сол мезетке дейін ең аз уақыты болған шабандоздар киген. Жейде иелері күннен күнге өзгеріп отырады, бірақ жейде киген адам үшін абырой мен назар көп берілетіндігінен әр команда жейлені өз иелігінен бермеуге тырысып бағады. Соңғы кезең аяғында жалпы уақыты ең аз велоспортшы Джиро жеңімпазы болып танылады. Бұл Тур де Франстағы Maillot Jaune қолданатын Сары жейдедегі жағдаймен де ұқсас.
 5 жеңіс: Alfredo Binda (1925, 1927, 1928, 1929, 1933), Fausto Coppi (1940, 1947, 1949, 1952, 1953), Eddy Merckx (1968, 1970, 1972, 1973, 1974) 
 3 жеңіс: Giovanni Brunero (1921, 1922, 1926), Gino Bartali (1936, 1937, 1946), Fiorenzo Magni (1948, 1951, 1955), Bernard Hinault (1980, 1982, 1985), Felice Gimondi (1967, 1969, 1976)

Таулар патшасы (maglia verde)
Бүкіл Джиро бойынша әр таулы деген кезеңдердің ең биік төбесіне немесе алдын ала белгіленген орынға алғаш келген адамға ұпайлар беріледі. Берілетін ұпайлар саны әр кезеңнің дөңдігігіне, ұзындығына байланысты. Жасыл жейде әр кезең басында ең көп  жоғары өрлеу ұпайы көп шабандозға беріледі. Джиро соңында ең көп өрлеу ұпайы бар спортшы өрлеу жарысының жеңімпазы танылады. Бұл Тур де Франстағы Polka dot jersey дегенмен бірдей.. 2007 жылы Леонардо Пиполи (Leonardo Piepoli) ұтқан.
 7 жеңіс: Gino Bartali
 4 жеңіс: José Manuel Fuente 
 3 жеңіс: Claudio Chiappucci, Claudio Bortolotto, Franco Bitossi, Fausto Coppi

Ұпай жарысы (maglia ciclamino)
Ұпайлар әр кезеңді бірінші аяқтаған немесе белгіленген жерге бірiншi жеткен шабандозға беріледi. Берілетiн ұпайлар мөлшері сол кезеңнің дөң сандарымен, дөңестіктерімен, ұзындықтарымен анықталатын қиындығына байланысты. Алғашқы келе жатқаннан кейінгі велошабандоздарға да ұпай берілед, ұпай саны әрқалай. Жейде әр кезең басындағы ең көп ұпайы бар адамға кигізіледі. Джиро соңында ең көп ұпай жинаған адам ұпай жарысының жеңімпазы саналады. Бұл жарысты көбінесе жалпы жарысты жеңу мүмкіндіктері аз маманды спринтерлер жеңедi. Бұл Тур де Франстағы жасыл, maillot vert, жейдедегімен бірдей. 2007 жеңімпазы Алессандро Петакки.
 4 жеңіс: Francesco Moser, Giuseppe Saronni 
 3 жеңіс: Mario Cipollini, Roger De Vlaeminck, Johan Van der Velde

Жастар жарысы (maglia bianca)
Жастары 25-тен төмен жалпы есепте ең жоғары нәтиже көрсеткен спортшыға ақ жейде кигізіледі. 2007-де Энди Шлек жеңген.

Жалпы есеп жеңімпаздары
 Джиро Жыл Жеңімпаз Ұлты Командасы 96  2013  Винченсо Нибали    Астана 91  2008  Alberto Contador    Астана 90  2007  Danilo Di Luca    Liquigas 89  2006  Ivan Basso    Team CSC 88  2005  Paolo Savoldelli (2)    Discovery Channel 87  2004  Damiano Cunego    Saeco 86  2003  Gilberto Simoni (2)    Saeco 85  2002  Paolo Savoldelli    Index-Alexia 84  2001  Gilberto Simoni    Lampre-Daikin 83  2000  Stefano Garzelli    Mercatone Uno 82  1999  Ivan Gotti (2)    Polti 81  1998  Marco Pantani    Mercatone Uno 80  1997  Ivan Gotti    Saeco 79  1996  Pavel Tonkov   Mapei-GB 78  1995  Tony Rominger   Mapei-GB 77  1994  Eugeni Berzin   Gewiss-Ballan 76  1993  Miguel Indurain (2)    Banesto 75  1992  Miguel Indurain    Banesto 74  1991  Franco Chioccioli   Chateux D'Ax 73  1990  Gianni Bugno   Gatorade 72  1989  Laurent Fignon    Super U-Raleigh-Fiat 71  1988  Andrew Hampsten    7-Eleven 70  1987  Stephen Roche    Carrera-Vagabond 69  1986  Roberto Visentini  Carrera-Inoxpran 68  1985  Bernard Hinault (3)    La Vie Claire 67  1984  Francesco Moser    Gis-Tuc Lu 66  1983  Giuseppe Saronni (2)    Del Tongo 65  1982  Bernard Hinault (2)    Renault-Elf-Gitane 64  1981  Giovanni Battaglin   Inoxpran 63  1980  Bernard Hinault    Renault-Elf-Gitane 62  1979  Giuseppe Saronni    Scic 61  1978  Johan de Muynck  Bianchi-Faema 60  1977  Michel Pollentier    Flandria-Velda 59  1976  Felice Gimondi (3)  Bianchi-Campagnolo 58  1975  Fausto Bertoglio    Jollyceramica 57  1974  Eddy Merckx (5)    Molteni 56  1973  Eddy Merckx (4)    Molteni 55  1972  Eddy Merckx (3)    Molteni 54  1971  Gösta Pettersson    Ferretti 53  1970  Eddy Merckx (2)    Faema 52  1969  Felice Gimondi (2)    Faema 51  1968  Eddy Merckx    Faema 50  1967  Felice Gimondi    Salvarani 49  1966  Gianni Motta    Molteni 48  1965  Vittorio Adorni    Salvarani 47  1964  Jacques Anquetil (2)    St.Raphael 46  1963  Franco Balmamion (2)    Carpano 45  1962  Franco Balmamion    Carpano 44  1961  Arnaldo Pambianco    Fides 43  1960  Jacques Anquetil    Fynsec 42  1959  Charly Gaul (2)    Emi G. S. 41  1958  Ercole Baldini    Legnano 40  1957  Gastone Nencini    Chlorodont 39  1956  Charly Gaul    Faema-Guerra 38  1955  Fiorenzo Magni (3)    Nivea-Fuchs 37  1954  Carlo Clerici    Faema-Guerra 36  1953  Fausto Coppi (5)  Bianchi-Pirelli 35  1952  Fausto Coppi (4)  Bianchi-Pirelli 34  1951  Fiorenzo Magni (2)    Ganna 33  1950  Hugo Koblet    Guerra 32  1949  Fausto Coppi (3)  Bianchi-Ursus 31  1948  Fiorenzo Magni    Willier Triestina 30  1947  Fausto Coppi (2)  Bianchi 29  1946  Gino Bartali (3)    Legnano1941 ден 1945 дейін тоқтатылған: II Дүниежүзілік соғыс 28  1940  Fausto Coppi   Italy Legnano 27  1939  Giovanni Valetti (2)   Italy  France Sport-Wobler 26  1938  Giovanni Valetti   Italy  Fresjus 25  1937  Gino Bartali (2)   Italy Legnano 24  1936  Gino Bartali   Italy Legnano 23  1935  Vasco Bergamaschi   Italy  Maino-Girardengo 22  1934  Learco Guerra   Italy  Maino-Clement  21  1933  Alfredo Binda (5)   Italy  Legnano 20  1932  Antonio Pesenti   Italy  Dei 19  1931  Francesco Camusso   Italy  Gloria 18  1930  Luigi Marchisio   Italy  Legnano 17  1929  Alfredo Binda (4)   Italy  Legnano 16  1928  Alfredo Binda (3)   Italy  Legnano 15  1927  Alfredo Binda (2)   Italy  Legnano 14  1926  Giovanni Brunero (3)   Italy  Legnano 13  1925  Alfredo Binda   Italy  Legnano 12  1924  Giuseppe Enrici   Italy   11  1923  Costante Girardengo   Italy  Maino 10  1922  Giovanni Brunero (2)   Italy  Legnano 9  1921  Giovanni Brunero   Italy  Legnano 8  1920  Gaetano Belloni   Italy  Bianchi 7  1919  Costante Girardengo   Italy  Stucchi1915 ден 1918 дейін тоқтатылған: I Дүниежүзілік соғыс 6  1914  Alfonso Calzolari   Italy  Stucchi 5  1913  Carlo Oriani   Italy  Maino 4  1912  Team Atala: Carlo Galetti (3), Giovanni Micheletto,Eberardo Pavesi   Italy Team Atala 3  1911  Carlo Galetti (2)   Italy  Bianchi 2  1910  Carlo Galetti   Italy  Team Atala 1  1909  Luigi Ganna   Italy  Team Atala

 Елдер бойынша жеңістер 
 #  Ел  Жеңістер 1. 65 2. 7 3. 6 4. 3 5. 2 5. 2 5. 2 8. 1 8. 1 8. 1

Giro d'Italia кезеңдер жеңімпаздары
ЕсіміЕлдерЖеңістер1   Mario Cipollini    422   Alfredo Binda    413   Learco Guerra    314   Costante Girardengo    305   Eddy Merckx    256   Alessandro Petacchi    246   Giuseppe Saronni    248   Francesco Moser    239   Fausto Coppi    229   Roger De Vlaeminck    2211   Franco Bitossi    2112   Giuseppe Olmo    2012   Miguel Poblet    20

Мына ды қараңыз
Тур де Франс
Вуелта Испана
UCI ProTour

Сiлтемелер

Сыртқы сілтемелер
Always about Giro d'Italia 2007 (available in Italian and english)
Giro d'Italia 2007 (in english)
2007 Giro d'Italia official website available (English,Italian,Spanish, German and French) 
2008 Giro d'Italia official website (Italian)
2008 Giro dates and stage details (including rumours)

Санат:UCI ProTour
Санат:Веложарыстар