Kĩmanjaboi

Kĩmanjaboi nĩ mũatĩrĩro wa mwako wa honge cia mĩgĩkĩ ũrĩa ũkoragwo na mũtaratara wa kũramata kiugũ. Wa gwetirwo rĩa mbere nĩ Mũndũ Mũgo mũngeretha Jeremy Bentham karine-inĩ ya 18 ibuku-inĩ rĩake Panopticon, or The Inspection House (Kĩmanjaboi, kana Nyũmba ya Ũthũrimi) 1791. Nguiraci ĩcio nĩ kũhotithia andũ othe arĩa matũũraga kiugo-inĩ(kana 'jela' na Gĩthweri) kũcũthĩrĩrio nĩ karaũ wa kũrũnga ũmwe, matakũmenya kana nĩmaronwo.  

O na gũtuĩka gũtirĩ mũrangĩri ũngĩhota kũrora ciikaro ciothe cia andũ ohe o rĩmwe, no tondũ matingĩmenya rĩrĩa marĩ rungu rwa gĩthemengũ, nĩ mekaga maũndũ ta andũ acũthĩrĩrie hĩndĩ ciothe. Nĩ ũndũ ũcio, nĩ maringagĩrĩrio na kinyi kwĩmenyerera. Mũthodekere ũrĩ na Thingira na gĩtina-inĩ nĩ nyũmba ya ũthuthuria. Kũma kĩratina, mũrangĩri kana athiarĩ nĩ mahotaga kũrota andũ arĩa agĩkie.  Ithagumia rĩa Bentham nĩ rĩarĩ kĩharĩro gĩkĩ kĩa kĩmanjaboi kĩhũthĩke ona Thibitarĩ-inĩ, Cukuru-inĩ, wa kũhũthĩrũo o ta thibitari, cukuru na nyũmba cia ũrigitani Mbũgĩ.