U

18.1.1 Ũ

kiugo gia kũria kĩuria; kĩhũthagĩrwo gũkana ũndũ. mũhano; "nĩwe wa hingũra mũrango, ũ ti nie"

18.2.1 ũa 

ruta thanda makoro-inĩ marĩa macihingĩire ta mboco kana noe

18.3.1 ũbai 

maĩ ma hinya wa ũndũrũme

18.4.1 ũcamba 

gũkorwo ũtegwĩtigĩra ũndũ ũrĩa wonekaga tarĩ wa kũguoyohia

18.4.2 ũciari

ũkonainie na gũciara; ũkonainie na ũigĩrĩrĩki wa mũciari

18.4.3 ũcio 

acio mu kiugo gĩa kwerekereria harĩ mũndũ mũna mũhano: ũcio wa hĩtũka nĩwe ndakwĩrire warie nake no agũteithie

18.4.4 ũcori 

ũcani wa maruru; wara

18.4.5 ũcũa 

mĩmera gũkorwo ĩna wororo umanĩte na gũkorwo na maĩmaiganu; maciaro ma mĩmera ĩmwe ta mboco kana mbembe gũkorwo matarĩkĩtie gũkũra magakorwo marĩ o na wũigũ thĩiniĩ wamo

18.4.6 ũcuke 

ũndũ ũtarĩ mwega ũroneka thĩiniĩ wa mũndũ kana ũndũ mũna

18.4.7 ũcumĩkĩri 

ũhoro wa kwĩrirĩria indo ciene na kwenda gũciĩgwatĩra na njĩra ĩtarĩ ya kĩhoto

18.5.1 uga 

mu kiugo gĩa kwĩra mũndũ agwete ũndũ

18.5.2 uge 

meciria ma mũndũ makoniĩ ũndũ mũna; ũhoro mũgwete ũkoniĩ ũndũ mũna
18.5.3 ũgendi
ũhoro wa gũthiĩ ng'endo
18.5.4 ũgĩ 

ũhoti wa kũhũthĩra ũmenyo na njĩra ĩna ũrikĩru mũnene

18.5.5 ũgita 

twĩrĩrĩria mũndũ ũtarĩ na ũũru nawe ngũĩ

18.5.6 ũgo 

ũgĩ wa gwĩka maũndũ kana ũndũ mũna ũrĩa mũndũ aciaragwo naguo

18.5.7 ũgongoni 

ũruti wa magongona mũhano: ũgongoni wa mũciĩ nĩ wa mũthuri mwene mũciĩ ũcio

18.5.8 ũgũ 

wathe ũtũmaga mwĩcirĩrie na mwĩkĩre wa maũndũ wa mũndũ woneke ũtarĩ wa kĩmerera mũhano: nĩ ũgũ mũthuri gũtũra ndundu-inĩ cia atumia

18.5.9 ũguo 

kiugo gĩa gũtarĩria ũrĩa ũndũ wagĩrĩire gwĩkwo mũhano: mũndũ arĩmaga ũguo wona ndarĩma; ũrĩa ũndũ wekĩka mũhano: aringwo na rũhĩ ũguo; gũtarĩria kũrĩa mũndũ kana kĩndũ kĩerekera mũhano; athiĩ ũguo na rũgongo

18.5.10 ũgũũta 

ũhoro wa gũkorwo mũndũ atekwenda gwĩka maũndũ maratũma anoge kana kũruta wĩra

18.6.1 uha 

arĩria mũndũ maũndũ magũtũma akenio nĩwe mũgĩe na ndũgũ ya wendo

18.6.2 ũhĩga 

gĩa na ũgĩ; menya ũrĩa ũkũhũthĩra wara gwĩka ũndũ mũna; indo ihũthagĩrwo gũtema, gũtinia, kũrenga kana gũthora gũkorwo inoretwo ũũ atĩ no irute wĩra ũcio na ũhũthũ

18.6.3 ũhinga 

ũhoro wa mũndũ gwĩtua kĩrĩa atarĩ (ta gwĩtua nĩ ũĩ ũndũ mũna na ndũũĩ), gwĩtua nĩ arendera mũndũ maũndũ mega no aramwendera ũũru

18.6.4 ũhinya 

ũhahami

18.6.5 ũhiũ 

mahiũ

18.6.6 ũhoro 

mohoro 

ndeto ikoniĩ ũndũ mũna; thayũ; ũndũ mũna na maũndũ marĩa ma ũkoniĩ

18.6.7 ũhoti 

hinya wa gwĩka ũndũ mũna

18.7.1 ũici 

ũhoro wa kũiya

18.7.2 ũiguano 

ũhoro wa gwĩtĩkanĩria maũndu-inĩ na gũkorwo na meciria mamwe

18.7.3 ũikia 

ũhoro wa gũikia indo handũ na ũrĩa wĩkagwo na mũtaratara mũna mũhano: ũikia wa mĩtĩ hĩndĩya ithurano ũrũgamagĩrĩrwo nĩ kĩama gĩa ithurano

18.7.4 ũira 

uge ũheanĩtwo nĩ mũndũ akiuga we nĩ eyoneire kana nĩ oĩ ũhoro mũna

18.7.5 ũiru 

gũkorwo ũtegũkenera na ũkaigua ũũru nĩ ũndũ wa kuona mũndũ ũngĩ na kĩndũ kana ũndũ ũramũguna

18.8.1 ũka 

kiugo gĩa kwĩra mũndũ agũkuhĩrĩrie mũhano: ũka tũthiĩ ũkarĩ mũtugo wa kũimana indo

18.8.2 ũkia

kuga kĩa ũndũrũme kwĩhanda

18.8.3 ũkirĩrĩria 

ũhoro wa gũkorwo ũtarĩ na hĩkĩkĩ ya maũndũ marĩa matarĩ maragĩa, ũgaikaraga wetereire ihinda rĩamo rĩkinye ũtegũthethũka

18.8.4 ũkonyoku 

uthaka; utheru ũkora ũtunyani wa indo ciene; wara

18.8.5 ũkoroku

kwenda kũrĩa ũtekũiganĩra ũkarĩa makĩria ma ũrĩa ũbatiĩ; ũhahami ũtekũiganĩra

18.8.6 ũkumio 

ũhoro wa gũkumia

18.8.7 ũkũrũ 

ũigana wa kĩndũ ũgeretwo na matukũ ma kuma rĩrĩa kĩagĩire

18.9.1 ũnjirũngi

ũrũĩri bũrũri

18.9.2 unjuga

kĩndũ gĩtheru gĩtweku kũgĩa gĩko

18.10.1 ũma 

ũrĩa wĩ wa ma

18.10.2 ũma 

thirwo nĩ maĩ; niara

18.10.3 uma 

ehera thĩinĩ

18.10.4 umana 

kĩndũ kĩnyitanu kũrekania gĩgatiga kũnyitana ringĩ

18.10.5 ũmaramari 

kũingĩrĩra ciĩko njũru

18.10.6 ũmatho 

kĩrĩa mũndũ acokanĩrĩirie arĩkia kũmaatha; umithio wa wĩra ũrĩa mũndũ arutĩte

18.10.7 umbĩka

humbĩra na tĩĩri kana kĩndũ kĩhaana ta tĩri ũndũ kĩngĩcoka kiumbũrio mũhano: umbĩka irigũ mũhu-inĩ

18.10.8 ũmbũka 

rera ũthiĩre rĩera-inĩ

18.10.9 umbũra 

hithũria maũndũ ũtarendwo wĩrane kũrĩ arĩa matarendwo mamamenye

18.10.10 ũmbũra 

tũma kĩndũ kĩhurunjũke rĩera-inĩ mũhano: rũhuho nĩruombũra mbĩri

18.10.11 umbũria

humbũria kĩndũ gĩkumbĩkĩtwo, kana gĩgũthikĩtwo

18.10.12 ũmenyi 

gũkorwo ũĩ ũhoro ũkoniĩ ũndũ mũna kana gwĩka ũndũ mũna

18.10.13 ũmenyo 

ũhoro wa gũkorwo ũĩ wega ũhoro ũkoniĩ ũndũ mũna

18.10.14 umĩra 

uma handũ ũtaronwo kana handũ thĩiniĩ ũthiĩ handũ ũronwo

18.10.15 ũmĩra

ritũhĩra; ũndũ kwaga gũthiĩ ũrĩa ũrendwo ona ũgeranĩtio naguo mũno

18.10.16 umĩrĩra 

ũka harĩ mũndũ kuma handũ atekwĩrĩgĩrĩire akuone o rĩmwe

18.10.17 ũmĩrĩria 

ĩkĩra mũndũ ũrĩtwo nĩ hinya ũndũ wa gũtũma ngoro yakeĩgĩe na hinya

18.10.18 ũmĩrĩru 

hinya wa gwĩka ũndũ mũritũ gwĩkwo nĩ andũ angĩkana ũndũ ũraguoyohia

18.10.19 ũmithia

iga kĩndũ handũ he na ũrugarĩ nĩguo gĩthire maĩ kana ũigũ

18.10.20 umithio

maciaro ma ũndũ mũna

18.10.21 ũmocu 

kwaga ũkinyanĩru; kũhatĩrĩrio nĩ ũndũ ta mũrimũ ũkinyanĩru ũkaga

18.10.22 ũmũndũ 

gĩko kĩronania tha cia andũ kana ũtugi wa andũ

18.10.23 ũmũthĩ 

mũthenya ũrĩa tũrĩ

18.10.24 ũmwe

urĩ wika hatarĩ na ũngĩ una gayũkania kĩndũ gĩtambũrũku kiume icunjĩ na njĩra ya gũkĩgucia mĩthia-inĩ kĩgayũkanĩre gatagatĩ

18.11.1 ũna 

ũndũ ũkonainie na ũrĩa mũgwete no ndũrerwo nĩguo ũrĩkũ

18.11.2 unanga 

una kĩndũ kiume tũcunjĩ tũingĩ

18.11.3 unanĩra

komanĩria kĩndũ na kĩo kĩene; o mũndũ kuuna kĩndũ nĩ ũndũ wa mũndũ ũngĩ ũra mwĩkĩra o guo ũndũ gĩko kĩna

18.11.4 ũnene 

mũigana wa kĩndũ ũkĩgerwo na ũraihu kana wariĩ wa kĩo; gũkorwo gĩturwa-inĩ kĩa wathani

18.11.5 ũngana 

gũcokanĩrĩra hamwe na muoroto ũmwe

18.11.6 ũngano

ũhoro wa gũcokanĩrĩra hamwe

18.11.7 ũngĩ 

tiga ũrĩa umaho ho kana ũkũgwetetwo mũhano: wĩ na mũtĩ ũngĩ kana no ũyũ 

18.11.8 ũngĩ- 

kĩongagĩrĩrĩrwo harĩ ciugo cia guko kuuga mũndũ ũcio korwo eka ũndũ mũna, ũna no woneke

18.11.9 ungumania 

ciĩko cia kũiya na wara indo irĩa wĩhokeirwo nĩ ũndũ wa andũ angĩ mũhano: ateti aingĩ maungumanagia ũtonga wa bũrũri megune naguo o ene

18.11.10 ungumania 

ĩka gĩĩko kĩa ungumania

18.11.11 ungunya 

agagia na njĩra kũiguithia ruo rũnene rũhana taarĩ gũtheca rũrathecatheca

18.11.12 ungunyĩka 

ikara ta ũraungunywo

18.11.13 ũngũtũka 

riũnga ta mũndũ ũtarĩ na thayũ meciria-inĩ

18.11.14 unĩka 

kĩndũ kĩrũngarũ na kĩũmĩrĩru kũgayũkana maita maiganona

18.11.15 ũna 

nĩ ũndũ wa gũkorwo he na hinya mũna ũcũngĩrĩirire ũndũ ũcio

18.11.16 ũnũha 

thũkia: ĩka kĩndũ kana mũndũ ũndũ ũtangĩguna mũndũ ũngĩ kana o nawe mwene

18.11.17 ũnũra 

ruta makoro ma kĩndũ ta irigũ

18.12.1 ũnyamũ 

ciĩko njuru cia ũnũhi

18.13.1 ũraga 

cũngĩrĩria kĩndũ gũkua:ruta muoyo; tũma kĩndũ gĩatũke

18.13.2 ũramati 

kũrora na gũtungata indo cia mũndũ ũngĩ ũkĩgunĩkaga nacio

18.13.3 ũrambu 

ũhinga ũrata thiritũ ya andũ ĩtarĩ na ũcuke kana ũhinga 

18.13.4 ũrathi 

ũhoro ũheanĩtwo atĩ nĩ ũgekĩka matukũ magoka na ti ũhoti wa andũ ũkaũrehe na ndũngĩũhingĩrĩria 

18.13.5 ũrekeri 

ũhoro wa kwaga gũtuanĩra, kũrĩhania na gũtiga kũrakaranĩra nĩ ũndũ wa ũrũ wĩkĩtwo; kũreka mũndũ athiĩ na thirĩ waku ataũrĩhĩte ũkahana ta wamũhee

18.13.6 ũremi 

ũregenyũku

18.13.7 ũremu 

gũkorwo ndũngĩhotekeka; ũremi mũkĩrũku

18.13.8 ũria 

kiugo gĩa kuuga ũndũ ũrabatara macokio mũhano: ũria ũrĩa ũrenda kũmenya nĩ ũkwĩrwo

18.13.9 ũrĩa 

kiugo gĩa kuonanĩrĩria mũndũ wĩ gatĩna gatarĩ karaihu mũno ũrĩa mu Kiugo gĩa kwarĩrĩria mũndũ ũrarĩho

18.13.10 ũrĩithi 

ũtungati wa mahiũ; ũtungati ũngĩ ũhanaine na wa mahiũ

18.13.11 ũrĩkũ

kiugo gĩa kũria ũhoro ũrĩa mũheane nũ ũkoniĩ mũhano: nĩ mũrũthi ũrĩkũ ũrarũmire mũndũĩ

18.13.12 ũrĩmi 

ũtungata wa mĩmera na mahiũ nĩguo ũgunĩke na umithio waguo

18.13.13 ũrimũ 

gĩko gĩkĩtwo hatarĩ na ũgĩ; wagi wa ugi ũrĩra tonyerera wage kuoneka; thiĩ kũraya na kĩndũ ndũkonane nakĩo rĩngĩ

18.13.14 ũrĩrĩ

kĩndũ gĩthondeketwo gĩ gĩa gũkomerwo nĩ andũ rĩrĩa me toro

18.13.15 ũritũ 

mũigana wa kĩndũ ũkĩgerwo na ũrĩa gĩathukio kĩraiguĩka; ũhoro wa ũrĩa ũndũ wĩ na hinya gwĩkĩka, kuoneka Kana kũhanĩka

18.13.16 ũrĩu 

gĩkĩro kĩa ũhoti wa njohi kũrĩa mũndũ

18.13.17 ũrĩu 

ũhoro wa gũkorwo mũndũ atoretio nĩ njohi akaremwo nĩ gũtua matua makinyanĩru kana agatũgũgio nĩyo

18.13.18 ũrĩu 

rũnyaga ta rwa nduma kana ta rwa mwĩri wa ihuru

18.13.19 uruga 

thiũrũrũkia indo nyitanu ũkĩhũthĩra kĩndũ gũthiũrũrũkia mũhano: uruga kagoto kau wega kinya kaiguane na mũthanga

18.13.20 ũrugarĩ 

rĩera ihiũ rĩraikio kuma handũ hana

18.13.21 urugunya 

rutania indo handũ ũgĩcigaga mwamũ hatarĩ na mũtaratara

18.13.22 urugunyĩka

haragana

18.13.23 ũrũme 

kwaga guoya wa maũndũ maroneka marĩ ũgwati

18.13.24 ũrũmwe 

gũkorwo na ngwatanĩro na ũnyitanĩri

18.13.25 ururia 

thuthuria; rutania indo handũ ũgĩetha kĩndũ ho

18.13.26 ũrũria

kua kĩndũ kana mũndũ ũrũre nake

18.13.27 ũrũrũ 

mũcamo ta wa maĩ ma nyongo kana macatha

18.13.28 ũruru 

Ũhoro wa gũkorwo na ũthaka kana wagĩrĩru umanĩte na kũrura

18.13.29 ũruu 

kĩrema gĩa kũrua; ũtana ũheani

18.14.1 ũtari 

kũhe mũigana ũkĩhũthĩra ndari

18.14.2 ũtariĩ 

mũtariĩ/ũtariĩ, kiugo gĩa kuga ũrĩa ũndũ, mũndũ kana kĩndũ kĩna kĩhana

18.14.3 ũtaro 

ũhoro ũhetwo mũndũ ũrongoreirio kũmũhĩgia kana kũmũgarũra

18.14.4 ũteithio 

ũndũ wĩkĩtwo nĩguo mwĩkĩrwo ahũthĩrwo nĩ mabatara

18.14.5 ũteti 

mĩario ya gũtetera andũ arĩa mũtongoria atongoretie

18.14.6 ũtharia 

gĩko gĩa gũkoma na mũka wene: tharania

18.14.7 ũthayo 

ũgũta

18.14.8 ũtheri 

gacũmbĩrĩ karĩa karigainie na Njathi ya 

18.14.9 *ũtheri 

ũhoro wa kwaga nduma ũrĩa ũrehagwo nĩ kĩndũ kĩramũrĩka; kwaga ũhinga; gwĩka ũndũ hatarĩ na hitho

18.14.9 **ũtheru 

wagi wa gĩko

18.14.10 uthi 

Gĩthweri uzi 

18.14.11 ũthĩ 

mũhianĩre wa kĩndũ gĩkĩonwo na maitho

18.14.12 ũthingu

ũtheru wa kwaga gwĩtukania na mehia, ũrũngĩrĩru wa mũirĩtu wa gũkorwo eigĩte atarĩ onana na mũndũrũme kinya akahika;, (mwanake nĩ gathirange)

18.14.13 ũthĩnjĩri 

ũgongoni wa arĩa mamũrĩtwo marutage magongona ma gũthĩnja

18.14.14 ũthiũ 

mwena wa mbere wa mũtwe kana kĩongo ũrĩa ũkoragwo na maitho, maniũrũ na kanua; mwena wa mbere wa kĩndũ

18.14.15 ũthũ 

rũmena rũnene rũrehetwo nĩ itũmi cia kwaga kũiguanĩra ũndũ-inĩ mũna

18.14.16 ũthuri 

rĩera riumagĩra njĩra ya kĩoro kĩnene

18.14.17 ũtugi 

gũkenera andũ magũcereire na njĩra ya kũmahe irio na indo ingĩ ciaku

18.14.18 ũtukũ 

mahinda marĩa nduma ĩingagĩra riũa rĩathũa na rĩtanaratha ũtune rũnyaga ta rwa thakame

18.14.19 ũtungata 

ũhoro wa gũteithĩrĩria mũndũ mawĩra make wĩyendeire

18.14.20 ũtungati 

ũtungata wa ũndũ na kũũrũmĩrĩria wone nĩwakinyanĩra

18.14.21 ũtungi 

ũtabarĩri wa gũthugunda maũndũ matarĩ ho ta marĩ ho ta ma ng'ano kana nyĩmbo

18.15.1 ũũ 

kiugo gĩa kuonereria ũndũ mũna ũrĩa ũtariĩ kana ũrĩa ũbatiĩ gũkorwo

18.15.2 ũũru

gũkorwo ũrĩ ũrĩa ũtabatiĩ gũkorwo; mũtino: ndirũ

18.16.1 ũyũ 

mu kiugo gĩa kuonanĩrĩria ũrĩa ũrarĩrĩrio rĩrĩa e harĩa mwaria arĩ