Gakũnia

Gakũnia, ũrĩa rĩngĩ etagwo o komerera, nĩ mũndũ ũteithagia mũndũ kana rũhonge kĩng'ang'a-inĩ kwĩ mũingĩ, o na kana akamũthaganĩra gĩtĩo atekũmenyithania atĩ nĩ arĩ na ũrata wa hakuhĩ na mũndũ ũcio kana rũhonge rũu. Tũkũnia no tũrutaga wĩra wao iharo-inĩ ngũrani ta Ũmemerekia, ũrathi, wonjoria, ũteti, mathako, kamarĩ, mbia cia hũngi(cryptocurrency), kana maũndũ mangĩ ma biacara. Ningĩ gakũnia no kahũthĩkaga kũhũũra thũ cia arĩa mareganaga na mũndũ kana rũhonge ũrĩa mararũmbũiya.

Kaigĩ, kiugo gakũnia nĩ mũndũ ũheaga andũ arĩa marerora, anyiti itemi kana "tũgege" mbica ya kũhenia ya mũgũri atarĩ ndũgũ na mwendia kana mũhunjia ũrĩa mararutithania wĩra mwarunye.  Mũndũ kana gĩkundi kĩrĩa kĩkuruhanaga na tũkunia nĩ kĩhũthagĩra Mbũgĩ ya Kĩrĩndĩ kũringĩrĩria arĩa angĩ kũnyita ũgeni ndũmĩrĩri ĩrĩ ya wonjoria kana ya ũteti kana ya Ndini. 

Ũkũnia nĩ mũkananie nĩ watho Magooti-inĩ maingĩ ma mabũrũri-inĩ ngũrani tondũ wa macũngũrĩro ma wĩicĩrano na gũthũkia. O na kũrĩ ũguo, angĩkorũo hatirĩ ũgwati wa ũtunyani, ũmonjore wa gakũnia no wĩtĩkĩrĩke.  Kwa ngerekano, mũndũ ũrĩa ũhaandĩtwo thĩinĩ wa andũ nĩguo atheke na ahũre rũhĩ rĩrĩa gũkwendekana, kana gũtabania ndereti njũng'wa-inĩ ta "mũcĩĩgĩ atarĩ mũthagane" onake no gakũnia, ona gũtwĩka gatirauna watho.