Ba mvindu ya bantu yonso na République Démocratique du Congo

thumb
Ba nzila ya kulosa mvindu ya bantu nyonso na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi kele bisika yina ba ke losaka mvindu ya ngolo ya mbanza. Bisika yayi lenda vuanda ya kimfumu to ya kukonda kimfumu, kansi na bambanza mingi, yau ke bikala ya kukonda bansiku mpe ya kufwana ve samu na kutadila ntalu ya mvindu yina ke basikaka na bantu ya mbanza yina ke kuma mingi. Ba nzila ya kulosa bima ya mvindu ya bantu yonso kele na kati ya mpasi mosi ya ngolo yina ke tadila mambu ya ke tadila nziunga, mavimpi, luzingu ya bantu mpi mambu ya mbongo"Les érosions d'une municipalité de Kinshasa proposées comme décharges publiques des immondices", ACP, 2025-01-05"Assainissement : dépôt des déchets ménagers dans des décharges « sauvages » à Kinshasa", ACP, 2023-03-28"Kinshasa, les arrêts de bus devenus des sites de décharges publiques, ouragan.cd, consulté en 2025-12-27.

 Ntu-dyambu 
Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ke na kumona nswalu mpe mbala mingi kukonda kukana, mingi-mingi na bambanza bonso Kinshasa, Lubumbashi, Goma, Bukavu, mpi Mbuji-Mayi. Kuyela yai ya bambanza ke nata na kuyela ya nene ya kubasisa bamvindu ya ngolo. Na Kinshasa, bo ke tubaka nde mbanza yina ke basisaka mafunda mingi ya batone ya bamvindu konso kilumbu, kansi mutindu ya kuvukisa mpi ya kuyobisa yo kele kaka fioti"DR Congo: Kinshasa residents sound alarm over mounting rubbish crisis - Video", Global South World, 2024-07-31.

Yo yina, bisika ya bo ke losaka bima ya bantu yonso, to kulosa bima na mutindu ya mbi, ke monanaka bonso ngidika mosi ya ntangu fioti, kansi yo ke basisaka bampasi mingi. Bantu ke losaka mvindu na bo na bisika yina bantu lenda kuma, mu mbandu na bisika ya nziunga, na bisika ya bisi ke telamaka, na bisika yina kele mpamba, na banzila ya masa, to na bisika ya ntama yina bo ke basisaka matadi ya ntalu, sambu bisika ya leta mpi ya lutaninu kele ve.

 Mingi ya ba Dumps 

 Bisika ya kulosa bima ya mpamba-mpamba to ya mfinda
 Mvindu ya bo me tula na bisika yina bo me tungaka ve to yina bo me pesa ve nswa.
 Mbala mingi yo ke vandaka na bakartie yina bantu kele mingi, na lweka ya nzadi, na bisika ya mpamba, to na bisika yina bantu ke vukanaka.
 Kusala mingi ya bisika ya kulosa mvindu ya mbanza na bambanza mingi ya Congo"Assainissement : dépôt des déchets ménagers dans des décharges « sauvages » à Kinshasa", ACP.CD, mars 28, 2023.
 Bisika ya bo ke losaka bamvindu ya bantu yonso
 Kukonda mingi na RDC.
 Ba site ke tulamaka na bansiku ya kulosa bima mpi bantangu ya nkaka ba mesure ya kukangama mpi ya kufika.
 Mbala mingi bo ke fulukaka nswalu mpi ke kuka ve kubaka mvindu yonso yina bo ke basisaka na bambanza ya nene"PLAN DE GESTION DES DECHETS BIOMEDICAUX, Décembre 2003, consulté le 27 décembre 2025.

 Bikuma 
Bikuma ya nene ya ke salaka nde bisika ya kulosa bima ya bantu yonso kukuma mingi kele:

 Kukuma bambanza nswalu mpi kukonda kukana: Bambanza ke kuma nene kukonda bisadilu ya kufwana sambu na kulokuta bamvindu mpi kuyidika yo.

 Kukonda bisadilu ya kufwana sambu na kukatula mvindu: Bisika ya kulosa mvindu kele fyoti, bakamio ya kubaka mvindu kele ve, mpi bisika ya kukatula bamvindu mpi ya kuvutula yo kele ve.

 Bikalulu ya kukonda mbote ya kulosa mvindu: Kulosa mvindu mbala mosi na balabala, na banzadi, to na bisika yina bantu ke vukanaka.

 Kuzaba fioti ya bantu: Kukonda malongi na yina me tala bigonsa ya nzingulu mpe ya mavimpi yina ke katukaka na mvindu.

 Kukonda mbongo mpe nguizani ya ba inzo ya bisalu: Ba municipalite kele na mbongo ve mpe bisadilu ya tekiniki samu na kusadila mbote ba mvindu ya mbanza.

 Bampasi 

 Kisika ya nziunga 

 Kubebisa ntoto ti banzila ya masa: Mvindu, mingi-mingi baplastike ti bibende, ke bebisaka ntoto ti banzadi, mpi yo ke bebisaka bima yina ke zingaka na masa mpi bisika yina masa ke vandaka mingi.

 Kukanga banzila ya masa mpi banzila ya masa: Yo ke kangaka masa ya mvula, yo ke salaka nde masa kufuluka na bambanza.

 Kubebisa bisika ya masa mpe bibulu ya mutindu na mutindu: Mvindu ke na kusala mpasi na ba yinti mpe ba mbisi ya kisika yina, yau ke bebisa ba nzietolo ya bima ya ntoto mpe mutindu ya masa"Bukavu : la Sociv Nyalukemba demande aux autorités de procéder au débouchage des caniveaux pour prévenir d'éventuelles inondations", BukavuFM, 2024-03-28, consulté le 2025-12-27.

 Bunkete 

 Kupanzana ya Maladi: Mvindu ke sadisaka na kuvanda ti bambembele, bampuku, mpi bima ya nkaka yina ke nataka maladi ya ke katukaka na masa mpi ya pulu-pulu.

 Ba Quartier Yina Kele Ve Bunkete: Bisika yina kele pene-pene ya bisika yina bo ke losaka bima ya mbi ke kumaka ve bunkete mpi yo ke vandaka kigonsa sambu na bantu.

 Mambu ya luzingu mpe ya mbongo 

 Kukanga Bima ya Mbanza: Bamvindu yina me vukana ke kangaka banzila mpi bisika yina masa ke basikaka, yo ke salaka nde bo futa mbongo mingi sambu na kutula bunkete.

 Bupusi na mambu ya mbongo ya bwala: Ba quartier yina ba ke losaka bima ya mvindu na mutindu ya mbi mpe masa ke kulumuka lenda mona nde bisalu ya mumbongo mpe ntalu ya bima ke kulumuka

 Ba nzila na ba nzila ya kumanisa mambu 

 Kutunga bisika ya kulosa mvindu na mutindu ya me fwana: Kusala bisika yina bo me ponaka mpi yina bo me yidika mbote sambu na kulosa mvindu.

 Kuvukisa mpe kuvutula bima ya ntama: Kusadila ba nzila ya kupona mpe kuvutula bima ya mpa samu na kufiongunina ntalu ya bima yina ke tindamaka na bisika ya kulosa bima ya mvindu.

 Kuzabisa bantu mpi kulonga bo: Kusala bakampanye na meso ya bantu yonso sambu na kusiamisa bantu na kulosa mvindu na mutindu ya mbote mpi na kuvanda bunkete na bambanza.

 Kubongisa mbanza na mutindu ya kuvukisa: Kubongisa mutindu ya kusadila mvindu na ba nzila ya kubongisa mbanza na kutunga.

 Kusala kintuadi na kati ya leta na ba kompani ya bantu mosi mosi: Kusiamisa ba kompani ya bantu mosi mosi na kuvukana na kisalu ya kuvukisa, ya kupona, mpe ya kusadila bima ya mvindu ya ngolo

 Bambandu 

 Na Kinshasa, mbala mingi bo ke kumisaka bisika ya nziunga mpi bisika yina bisi ke telamaka bisika ya bo ke losaka bima ya mbi sambu na kukonda bisika yina leta ke tulaka bima.
 Bo ke sadilaka bisika yina masa ke bwaka na ba municipalité ya nkaka bonso bisika ya kulosa bamvindu, yo ke nataka mvindu mpi kigonsa ya masa ke fulukaka.

 Mambu ya kukatula bamvindu mpi ya kuvutula yo na kisalu kele kaka fioti kibeni, ata bo me sala baprograme ya ntete na Kinshasa mpi na Lubumbashi.

 Banoti na ba referansi 

Category : Nzyunga na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi