Camp ya basoda ya Lukusa

Camp Militaire de Lukusa' est un camp militaire et centre de formation des Forces armées de la Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi (FARDC), il est situé dans la commune de Lubunga, na Kisangani , na simu ya kibakala ya Nzadi Kongo.

 Lusansu 
Kisangani, kilumbu ya 16 ya ngonda ya zole ya mvula 2012 – Nkinsi ya kupesa na kiyeka ya banzo ya kuyidika diaka ya kisika ya kulonga bantu ya camp ya Lukusa salamaka na Kitatu kilumbu ya 15 ya ngonda ya zole na Kisangani, ntu mbanza ya provense ya Orientale Tshopo ya bubu yayi. Nkinsi yina salamaka na ntwala ya bantu ya nene ya basoda ti ya bantu yonso, na kati na bau, na ndambu ya Congo, amiral Damas Kabulo, secrétaire général ya ministère ya défense ti ya mambu ya basoda ya ntama. Mission ya stabilisation ya kimvuka ya Nations Unies na République Démocratique du Congo (MONUSCO) vuandaka na kifulu ya mfumu ya basoda, mfumu ya basoda Prakash Chander, mpe ya mfumu ya biro ya MONUSCO na Kisangani, Helder de Barros. Kuvandaka mpi ti kuvanda ya nene ya mfumu ya kimvuka ya bansi mingi ya ke talaka mambu ya banzenza (OIM) na RDC, Michael Tschanz, ntumwa ya Canada na RDC, mpi mumonisi ya ntumwa ya Grande-Bretagnefr = "Réhabilitation du camp de brassage de Lukusa et remise officielle au gouvernement congolais" |url= https://monusco.unmissions.org/r%C3%A9habilitation-du-camp-de-brassage-de-lukusa-et-remise-officielle-au-gouvernement-congolais|site= monusco.unmissions.org  |date=20 février 2012 |consulté le=23 janvier 2025.

Na luyantiku ya kisalu, kulomba ya luyalu ya kilumbu ya 14 ya ngonda ya iya ya mvula 2010 na ministère ya défense ya Congo na Mission ya ONU na Congo (MONUC), bubu yayi MONUSCO, samu na lusadusu na yandi na kubongisa diaka centre ya formation ya Lukusa. Na commune ya Lubunga na simu ya diboko ya kibakala ya nzadi Congo, camp yayi kele ntangu yayi kisika ya kuvukisa ba ex-combattants ya bimvuka ya mutindu na mutindu ya ba nkolami na RDC, na ntwala ya kukota na bau na kati ya basoda ya ntangu nionso ya ba Forces Armées ya RDC (FARDC).

Na kulandana na bantuma yina me tulama na ba nsiku ya Conseil de Sécurité ya Nations Unies 1856 mpe 1925, MONUSCO me kudipesa na kusadisa luyalu ya Congo na kitini ya ntete ya kubongisa secteur ya sécurité samu na kusadisa yau na kutunga kimvuka ya minduki ya kukwikila mpe ya disipline.

Na kutadila Division Général Moya, coordinateur ya unité ya kulonguka mpe ya kupesa formation na kati ya FARDC, camp yayi ya formation ke sala na luyantiku kisalu ya kupesa kikesa na ba bataillon tatu ya ba polisi ya basoda. Na bilumbu ke kwisa, yau ta vanda nzo-nkanda ya formasio ti ya kulonga basoda sambu na kitini ya esti ya RDC. Nzo-nkanda ya mutindu mosi kele dezia na kitini ya westi ya insi, mingi-mingi na Kitona na provense ya Bas-Congo.

Projet yayi, yina OIM ke sala, ke pesa mbongo na kimvuka na luyalu ya Canada mpe ya Grande-Bretagne na kitezo ya milio mosi na ndambu ya badolare ya Amerika. Kufwa yina me salama na nsi ya lutwadisu ya kimvuka mosi ya tekiniki ya kisalu yina me vukisa ba ntumwa ya MONUSCO, FARDC mpe OIM.

Kisalu yina yantikaka na luyantiku ya ngonda ya kumi na mosi ya mvu 2010, ta suka na nsuka ya ngonda ya tatu ya mvu 2012. Yo vandaka mingi-mingi kuyidika banzo tanu ya kulala, nzo mosi ya komande, kisika ya kudia mpi kutunga banzo sambanu ya bunkete, banzo-nkanda nsambwadi ye ya kikukufr = "Histoire militaire de la république démocratique du Congo" |url= https://fr.wikipedia.org/wiki/Histoire_militaire_de_la_r%C3%A9publique_d%C3%A9mocratique_du_Congo|site= wikipedia.org | consulté le=22 janvier 2025.

 Formation ya sipesiali 
Na ngonda ya nsambwadi ya mvu 2023, na Camp Lukusa, na lweka ya diboko ya kimama ya Lubunga, na mbanza Kisangani yina kele na luzingu ya ngolo, nsobolo mosi ya pima kansi ya mfunu salamaka. Baleke ya insi, yina me zabana mpi na zina ya "LIKILI", ke bakaka formasio ya ngolo ya basoda ti lukanu ya kukuma bankengidi ya ngolo mpi ya kudipesa na lutaninu ya insi. Kansi, na nima ya lukanu yai ya mbote, kele ti bampasi ya pwelele, yina kelomba nde beto tula dikebi nswalufr = "Centre de formation militaire TSHOPO à Camp-Lukusa : L’appel pressant des jeunes citoyens pour une assistance vitale" |url= https://bisonews.cd/2023/09/28/centre-de-formation-militaire-tshopo-a-camp-lukusa-lappel-pressant-des-jeunes-citoyens-pour-une-assistance-vitale/|site= bisonews.cd  |date=28 septembre 2024 |consulté le=23 janvier 2025.

Diaka, bo ke lombaka nde mimonisi ya luyalu kukwenda kutala kisika yina bo ke pesaka formasio mbala na mbala. Ba nzietolo yayi zolaka kusadisa kaka ve na kutala mutindu ya luzingu na bau, kansi mpe na kusiamisa bau na luzolo na bau ya kusadila dikanda mpe kukumisa ngolo lukanu na bau. Beto fuana zaba ti, kulonga baleke yayi ya bana ya insi kele mfunu mingi samu na lutaninu ya insi. Kimenga na bau me fwana na kubaka mvutu ya kufwana, mpe ntangu me lunga samu na luyalu kupesa mvutu na nkumbu yayi ya nswalu samu na kuzaba kana bau kele mbote mpe kubongisama mbote. Dikanda ya Kongo ke tulaka ntima na ngolo mpe lukanu ya bantu ke taninaka yau, mpe yau kele kisalu na beto na kuzaba ti bau kele ya kuyilama samu na kukutana na mpasi yayi ya mfunu.

Na ngonda ya kumi na mosi ya mvula 2015, ba unités 156 ya ba recrutes ya ba Forces armées ya RDC (FARDC) vuandaka na centre temporaire ya kuvutula ba kisoda na Camp Lukusa na ntangu ba vuandaka vingila orientation na ba centres ya mutindu na mutindu ya kulonga ba sodafr = "Kisangani: 156 recrues de l’armée regroupées au camp Lukusa" |url= https://www.radiookapi.net/2015/11/07/actualite/en-bref/kisangani-156-recrues-de-larmee-regroupees-au-camp-lukusa|site= radiookapi.net  |date=07 novembre 2015|consulté le=23 janvier 2025.

Ntangu bo ke vingilaka nde bo nata bo na bisika ya kuswaswana ya bo ke pesaka formasio, bo ke longukaka bangindu ya ntete-ntete, mingi-mingi mambu ya ke tadila bansiku ya basoda. Ba unités 1314 ya recrutement me kota na provense ya Tshopo na Bas Uélé banda luyantiku ya kisalu ya recrutement yina basoda me yantika kiteso ya bangonda tatu me luta.

Na ngonda ya ntete ya mvu 2023, basoda kuluta 700 ya bataillon ya mpa, yina me zabana na zina ya "Tigre", me manisa formasio na bo mpi ntangu yai bo me yilama sambu na kukwenda na bitumba. Bo lutisaka bangonda kuluta tatu na kisika ya bo ke longaka basoda na Lukusa na Kisangani na provense ya Tshopo mpi bo bakaka formasio ya nkaka kiteso ya bamposo 9 na kisika yina bo ke longaka basoda na Rwampara na Bunia, na provense ya [[Ituri] yina kele ti bampasifr = "titre= FARDC : Formés à Kisangani au Camp militaire Lukusa plus de 700 militaires "tigrés" prêts à la ligne des fronts" |url= https://www.kis24.info/fardc-formes-a-kisangani-plus-de-700-militaires-tigres-prets-a-la-ligne-des-fronts/|site= kis24.info  |date=11 janvier 2023 |consulté le= 23 janvier 2025.

 Kukonda kuwakana 
Na ngonda kumi na zole ya mvula 2020, basoda yina ke sala formasio na camp ya basoda ya Lukusa na commune ya Lubunga ke zinga na luzingu ya kukonda kimuntu, na ntangu ya lukutakanu ya ba nsangu yina salamaka na kilumbu ya zole, Kilumbu 22 ngonda kumi na zole ya mvula 2020 na Place des martyrs, le kimvuka ya bantu yina ke nwaninaka nsoba me monisa makasi na bo sambu na mutindu yai ya kukonda luzitu ya bo me sadila bantufr = "Kisangani : Situation délicate au camp Lukusa, la LUCHA indignée |url= https://kabalisolo.com/kisangani-situation-delicate-au-camp-lukusa-la-lucha-indignee/|site= kabalisolo.com  |date=20 décembre 2020 |consulté le= 23 janvier 2025.

 Tala mpe 

 Masolo ya ke wakana 

 Banzila ya nganda 

 Banoti ya Kusadila 

Category: Makesa ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
Category: Basoda ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
Category: Kiyeka ya Basoda
Category: Basoda ya Kongo (RDC)