Kansere

Kansere kele kimbevo yina ke tadila kuyela ya baselile yina bo ke twadisaka ve mpe yo ke basisaka bivimbu yina lenda kota to kumwangana na bitini ya kaka ya nzutu   E nsongo miami miaswaswana ye nsongo miambote, yina ke mwanganaka ko. Vioka 100 za mpila . 

Kiteso ya 33% ya batu yina ke kufwaka na maladi ya kansere ke fwaka sambu na kunwa makaya mpi malafu, kubeba ya nitu, kukonda kudya bambuma mpi bandunda mpi kukonda kusala bangalasisi.  Mambu yankaka kele maladi yankaka, kukutana ti radiation ionisante, mpi bima yina kebebisaka kisika yina muntu kezingaka. Kubaka kimbevo na ba virus, ba bactéries, mpe ba parasites ya sikisiki ke nataka kitezo ya 16–18% ya ba cancers na yinza ya muvimba. Bima yai ya ke pesaka maladi kele Helicobacter pylori, maladi ya ntu B, maladi ya ntu C, HPV, maladi ya Epstein-Barr, maladi ya T-lymphotrope ya muntu 1, maladi ya herpès yina ke vukanaka ti sarcome ya Kaposi mpi maladi ya polyoma ya baselile ya Merkel . Virusi ya immunodéficience humaine (VIH) ke basisaka ve mbala mosi kansere, kansi yo ke salaka nde nitu kukonda ngolo yina lenda sala nde muntu kukuma ti kigonsa ya kansere yina ke katukaka na maladi ya nkaka, bantangu ya nkaka yo lenda kuma mbala mafunda mingi (na yina me tala sarcome ya Kaposi ). Kima ya mfunu kele nde, bo memonisaka nde, kana bo pesa bantu mangwele sambu na kunwanisa kimbevo ya hepatite B mpe kimbevo ya papillomavirus ya muntu, yo kekatulaka pembeni kigonsa ya kansere yina bamikrobe yayi kenataka na bantu yina ke mepesaka mangwele mbote na ntwala ya kubaka kimbevo yango.