Dagbani (a̱lyem)

Dagbani (ku Dagbane), á̱ ka ngyei Dagbanli ku Dagbanle ji a̱ni, yet a̱lyem Gur kya nang á̱ lyiat a̱byin Gana ma̱ng fam A̱za Togo. Á̱ ku tyan shi á̱nietlyiat-mbyin nji hu ku si̱ bai kpa̱mkpaan ma̱ng 1,170,000. Dagbani ja yet a̱lyem fam A̱za Gana nang á̱ lyiat a̱ swak a̱ni, ku mi̱ nnwap na̱ ku bai tafa tyok A̱gwam Dagbon na, nang á̱ ngyei Yaa-Naa a̱ni ba̱ lyiat a̱lyem kani. Dagbon ku yet a̱byintyok taada kya ka̱ shyia̱ fam A̱za Gana, a̱wot Yaa-Naa wu wa yet a̱gwam wu a̱ tyok tazwa nnwap na ma̱ng susot-á̱niet ma̱ a̱byintyok Dagbon ka.

Dagbani byia̱ a̱meang ma̱ng lilyem Mampruli, Nabit, Talni, Kamara, Kantosi, ma̱ng Hanga, á̱ ka lyiat di̱ nfam A̱za, A̱za-A̱tyin, Tswatswa A̱tyin, ma̱ng Savana na a̱ni, a̱wot á̱nietlyiat ba fwuong á̱ghyang. A̱lyem ka bu tai  lilyem nghyáng a̱basa hu nang á̱ lyiat mi̱ nfam nghyáng, nang lilyem Dagaare ma̱ng Wali, nang á̱ lyiat di̱ Fam Jenshyung Tswazwa Gana, kpa̱mkpaan ma̱ng lilyem Fi̱rafi̱ra ma̱ng Kusaali, nang á̱ lyiat di̱ Fam Tswazwa A̱tyin a̱byin ka.

Mi̱ Togo, á̱ lyiat Dagbani mi̱ Fam Savanes di̱ gak Gana.

Ya̱fang

Sa:Lilyem Gana