Pi̱lanet

Pi̱lanet yet a̱gba̱ndang vam kyai tswazwa wa a̱ li nang a̱la̱u ku nwai yet a̱ta̱ngwat ku á̱kum nka ka̱ bwat a̱ni. Tyorit ku lan yet a̱tsatsak a̱ni tazwa si̱sak nang pi̱lanet hu bai yet a̱ni huhwa yet si̱ nang á̱ ngyei nebular hypothesis a̱ni, ku shei nyia̱  ni̱nian ku nwai yet a̱ta̱ngwat a̱ni hwa ku ta̱luk a̱ kwa neet mi̱ nebula hu ku si̱ mat fi̱ng a̱ka̱mbwon-a̱ta̱ngwat nang bibyia̱ a̱ka̱mbwon-pi̱lanet ku bwan a̱ni. A̱yaapi̱lanet ba si̱ laai mi̱ bibyia̱ huni ka̱nang ba̱ tung nkyang ma̱shonshyon a̱nshyon ma̱ng cet gi̱raviti mba hu, a̱wot á̱ ngyei tangka̱i nyia̱ huni accretion. Si̱stem Mam hu byia̱ a̱yaapi̱lanet ba̱ bye swak a̱ni̱nai a̱ni: a̱yaapi̱lanet ba̱ byia̱ a̱byin a̱ni nang  Makyuri, A̱na̱ndan, Swanta ma̱ng Mat, mbeang a̱ca̱cet a̱yaapi̱lanet ba nang Jupita, Satun, Yuranut ma̱ng Na̱ptun. A̱yaapi̱lanet bani bwan mi̱ axis ku ga̱t a̱ni ca̱caat ma̱ng orbital pole wu. A̱mgba̱m a̱yaapi̱lanet ba mi̱ Si̱stem Mam hu ka̱ng ma̱ng Makyuri mi̱ byia̱ kyai tswazwa, a̱wot á̱ghyang si̱ byia̱ nkyang nang búng taan, a̱ka̱cak, byii̱k a̱ka̱fan, a̱bancung, a̱yaatektonik, ku a̱sa̱khwot. Kang ma̱ng A̱na̱ndan ma̱ng Mat, a̱yaapi̱lanet Si̱stem Mam ba ghwut ma̱ng nkyai magi̱net, a̱wot a̱mgba̱m kang ma̱ng A̱na̱ndan ma̱ng Makyuri byia̱ mmam. A̱ca̱cet a̱yaapi̱lanet ba byia̱ nywák-pi̱lanet, a̱wot si̱ ji̱ yet a̱tsatsak a̱ swak ja yet si̱ Satun.

 A̱ka̱fwuop nta 

 Photojournal NASA
 Planetary Science Research Discoveries (educational site with illustrated articles)

Sa:Lyen á̱ta̱ngwat
Sa:Sain pi̱lanet

Sa:Concepts in astronomy