Дзыдзэ

Дзыдзэ (лат-бз.: Martes, ур-бз.: Куница) — шэрыпӀ шъакӀуэ, дзыдзэ лъэпӀкъым (Mustelidae) ящыщу.

 АплъэпӀкъыр 
Я зэфӀэтыкӀэмкӀэ дзыдзэхэр мы ин дыду щытхэ, лъэгу-теуву зокӀуэхэ, лъапэхэм лъэхъуамбэ тхурытху ятет, лъэхъуамбэхэр хыиут щыту, лъэбжъамэ памцӀэ-цӀыкӀу къыдигъэж пыту, инэӀур памцӀу щыт, тхьакӀуэ кӀэкӀыу. ИпӀкъыр псыгъуэ-кӀыхь, цы Ӏув кӀыхьу тету. ИкӀапэр кӀыхь, икӀыфэ ныкъуэм хуэдиз мэхъу ебгъэлъэтэмэ. Дзэхэр памцӀэ, дзэжъу 5/6 жэдэт, икӀэм ититӀхэрр цӀыкӀу щыт. Я цыр гъуэжьфэм къыщыкӀэдзауэ гъуабджэ-къуафӀцӀафэм носыр, здэпсомрэ зыщыщымрэ елъытауэ.

 Яшхыр 
Дзыдзэхэр псэушъхьа шъакӀуэм ящыщ. Нэхъ кӀасу яшхыр зэшъакӀуэхэр: кӀэпхъ, дзыгъуэ, фей, тхьакӀумэкӀыхь, бзу, цӀыв, бжъэжъей, джэдыкӀэ. Ягъуэтмэ пхъышъхьа-мышъхьа, дэ Ӏамэ.

 Шэныр 
Дзыдзэхэр зэрызу псоу псэушъхьа, щызэпыхьахэр гъатхэм якӀэм гъэмахуэм ипэм. Къилъхур тхуы хуэдиз чыр; къуиху нэфху, гъатхэм ипэм къелъхухэ. МэзитӀ хуэдизкӀэ гъуэм исхэ янэр якӀэлъыплъу, мэзищ-мэзипӀлӀым анэм хут ишъын кӀедзэхэ хом-хомурэ.

 ЛъэпӀкъхэр 
 Martes americana
 Martes flavigula
 Martes foina
 Martes gwatkinsii
 Martes martes
 Martes melampus
 Martes pennanti
 Martes zibellina

 Сурэтылъэ 

Категориэ:ШэрыпӀхэр
Категориэ:Дзыдзэ