Адыгэ Псалъэжьхэр

А зы цIыхум щэ укъигъапцIэмэ уделэ, а зы мащэм щэ уихуэмэ унэф.
	Абрэмывэрэ пэт зы пIэм илъкъьм.
	Адакъэр мыIуэкIи, нэху щын къанэркъым.
	Адакъэрэ пэт джэджьейр егъашхэ.
	Адыгэ и хьэщIэр быдапIэ исщ.
	Адыгэ мыгъуэ шыгъурэ пIастэрэ.
	Адыгэ хабзэр адэ щIэиныжьщ.
	Адыгэм хьэщIэ и щIасэщ.
	Адыгэм я нэхъ тхьэмыщкIэри бысымщ.
	Адыгэр сыт щыгъуи Адыгэщ.
	Адыгэшыр АдыгэлIым и щIылъэныкъуэщ.
	Адэ лIэужьыншэрэ лыншэ къупщхьэрэ зэлъытащ.
	Адэ мылъку бын гъэкIуэдщ.
	Адэм хуэмыгъасэр анэм хуэумыскъым.
	Ажал зимыIэ щыIэкъым.
	АжалитI щыщымыIэкIэ а зэ лIэгъуэм лIыгъэ хэлъхьэ.
	Ажалым «сынокIуэ» жиIэркъым.
	Ажалым пхъуантэ кIуэцIми укъыщигъуэтынщ.
	Ажалым умылъыхъуэ, езым укъигъуэтынщ.
	Ажалыр бжэщхьэIум нэхърэ нэхъ благъэщ.
	Ажалыр гуфIакIэм дэсщ/дэлъщ.
	Ажэми/бжэнми жьакIэ тетщ.
	Ажэр мэлым я пашэщ.
	Акъыл зиIэм жагъуэгъу и куэдщ.
	Акъыл зиIэм и Iуэхур махуищщ, акъылыншэм и махуэ махуищщ.
	Акъыл зиIэм имыIэ щыIэкъым.
	Акъыл зиIэм шыIэ иIэщ.
	Акъыл зиIэр еджэнкIэ ирикъуркъым.
	Акъыл зиIэр си щIыб ису къезухьэкI.
	Акъыл зиIэм уеущиймэ, фIыщIэ къыпхуищIынщ, акъылыншэм ауан укъищIынщ.
	Акъыл зимыIэм насып иIэкъым.
	Акъыл зимыIэм уэуейр ептын?
	Акъыл зимыIэр тхьэмыIщкIэщ..
	Акъыл кIэщIыр бзэгу кIыхьщ.
	Акъыл эиIэр акъылыншэми йочэнджэщ.
	Акъылым и лъапсэр чэнджэщщ.
	Акъылым уасэ иIэкъым, гъэсэныгъэм гъунэ иIэкъым.
	Акъылым и анэр гупсысэщ. (Eksik)
	Акъылыр былымщ. (Eksik)
	Акъылыр Iуэхум и лъапсэщ.
	Акъылыр жыжьэу маплъэ, нэр абы и лъагъуэ ирокIуэ.
	Акъылыр жьакIэм ежьэркъым.
	Акъылыр жьыгъэ-щIагъэкъым.
	Акъылыр лэндыщэщ, гъэсэныгъэр дыщэ жыгщ.
	Акъылыр мэлъыхъуэ, насыпым къегъуэт.
	Акъылыр ящэркъым, къащэхуркъым, зыхалъхьэ.
	АкъылыфIэм делэми бзэ къыхуегъуэт.
	Анэ гыбзэр быдз зэхуакум дэкIкъым.
	Анэ быдзышэм щIакхъуэри кхъуейри хэлъщ.
	Анэ зимыIэ сабийр, адэ иIэми ибафэщ.
	Анэ зимыIэм гуIэр и махуэщ.
	Анэ иIэмэ, сабийр ибэкъым.
	Анэ шыпхъу анэ палъэщи, адэ къуэш адэ палъэш.
	Анэгур гуауэ пхъуантэщ.
	АнэдэкIуэрэ лIы дэкIуасэрэ емыкIу хэлъкъым.
	Анэдэлъху дзыр хъужыркъым.
	Анэм быныр и зэхуэдэщ.
	Анэм и гъуапэр пхъум и джанэщ/щыдэжынщ.
	Анэм и Iэр ину иIэтми, хуэму/цIыкIуу тохуэ, анэнэпIэсым хуэму иIэтми, ину тохуэ.
	Анэм и бгъафэр фом нэхърэ нэхъ IэфIщ.
	Анэм и бгъафэр хъурыфэ джэдыгущ.
	Анэм и быным хуищIэр фIэмащIэщ.
	Анэм и куэщIыр сабийм и гущэщ.
	Анэм и хабзэр лхъум и бзыщхъэщ.
	Анэм къыуипэсыр гунэсщ/гъэгунэс.
	Анэм къыуитыр IэфIщ.
	Анэм лъэгу щIэтын зыхуэщI.
	Анэм сыт щыгъуи быныр сабий къыщохъу.
	АнэнэпIэсым хуэпщIэр фIэмащIэщ, къыпхуищIэр фIэкуэдщ.
	АнэнэпIэсыр уэсым нэхърэ нэхъ щIыIэщ, зэзым нэхърэ нэхъ дыджщ.
	Анэпсэр фоупсым хуэдэщ.
	Анэр нэм хуэдэщ, адэр дэм хуэдэщ.
	Аргъуей мыдзакъэ щыIэкъым.
	Арму и унэ лъэбышэщ.
	Армум хиса жыгыр мэгъу.
	Аслъэн пэтрэ ягъасэ. (Eksik)
	Ахъшэ зи куэдыр дыгъум щошынэ.
	Ахъшэ мыбж зэIахыркъым.
	Ахъшэ уиIэмэ, бохъшэ бгъуэтынщ.
	Ахъшэ умыIыгъыу бэзэрым укIуэри, джыдэ умыIыгъыу мэзым укIуэри зэхуэдэщ.
	Ахъшэр бзум хуэдэщ, къыбжьэхолъатэ, IолъэтыкIыж.
	Ахъшэр къыздикIам мэкIуэж.
	Ахъшэр псым хуэдэщ.
	Ахъшэр пшахъуэщи, гъащIэр пцIащхъуэщ.
	Ахъшэр убыдыгъуейщ.
	Ахъшэр уи жып илъу IэфIу уигъэжейркъым.
	Ахъшэр щэ бжыгъуэщ.
	Ахъшэр Iэгурылъхьэ-Iэгурыхщ.
	Бабыщ псым итхьэлэкъым, мэлыхъуэ хьэм ишхкъым.
	Бабыщыр есыкIэ ягъасэркъым.
	Бадзэ и дзапэ узылъэщ.
	Бажэм дыгъужьибл къегъапцIэ.
	Бажэм и фэр и бийщ.
	Бажэм и хьилагъэр япэ итщ.
	Бажэм я нэхъ Iущыр и гъуэм щаубыд.
	Бажэр ныбажэ хъумэ, дыгъэмыхъуэ мэлъыхъуэ.
	Бажэр ущу ежьэмэ, мэщакIуэ.
	Банэ хуэдэу къэщтэж, данэ хуэдэу гъэтIылъыж. / Банэ хуэдэ зэхэплъхьэр данэ хуэдэу зэхэпхыжынщи, данэ хуэдэ зэхэплъхьэр банэ хуэдэ зэхэпхыжынщ.
	Бгъеям куэдрэ укIэлъымыгъыж.
	Бгъэжыр уи пашэмэ, къуршым урешэ, къуанщIэр уи пашэмэ Iейм ухуешэ. / Бзаджэ уи пашэмэ, бзаджэ ухуешэ. / ЦIыв уи пашэмэ, вэнвейм ухуешэ. / Гъуэгу зымыщIэ пашэм хьэвейм ухешэ.
	Бгъэплъыщэмэ, мывэри зэгуоуд.
	Бгъэр бгъэкIэ ягъасэ, былымыр былымкIэ къагъуэт.
	Бгъэр куэдрэ уэмэ, и дамэр мэкъутэ.
	Бейм и гугъу ящIурэ, тхьэмыщкIэм и уэздыгъэр мэс.
	Бейм и хьэ удз ехъу.
	БжьакъуитI щхьэкIэ хъун бэгъуам хокIыж.
	Бжьыхьэ бадзэ дзакъэрейщ.
	Бжьыхьэ жэщ щэрэ минщ.
	Бжьыхьэ мафIэр гуапэщ.
	Бжьыхьэпэ уэфIрэ пщы IупэфIэгъурэ.
	Бжьэ зэмыдзэкъам фом иуасэр ищIэркъым.
	Бжьэ матэ зи куэдым и жьантIэ дегъэувэ.
	Бжьэм фо здэщыIэр ещIэ. / Фо зыдэщыIэр бжьэм къащIэ.
	Бжьэр гъэгъам лъатэ хабзэщ.
	Бжьэрэ пэт я бжьапцIэр яукIыж.
	Бжьэхуцым мафIэ пхухэгъэпщкIуэнкъым.
	Бжэмышх нэщI жьэм хуахьыркъым.
	Бжэн къуийр псым хэплъэмэ, «сыщIалэщ» жеIэ.
	Бжэн щынэ къилъхуркъым.
	Бзаджэ гъусэм мысэ уещI.
	Бзаджэ пщIэныр лIыгъэкъым, лIыгъэр фIы пщIэнырщ.
	Бзаджэм и бзаджагъэр япэ кърегъэщ.
	Бзаджэм ишх фIым хуеIуатэ.
	Бзаджэм ищIэр фIым трелъхьэ.
	Бзаджэм уи кIэ иубыдмэ, пыупщIи блэкI.
	Бзаджэм фIыр доунэхъу.
	Бзаджэр унэхъущ, бзаджэм IущIэри унэхъущ.
	Бзаджэр чэнджэщэгъу умыщI.
	Бзаджэри дахэм егъэIумпIафIэ.
	Бзум и лыр, и лэпсщ. / Бзум и лым хуэдэщ и лэпсри. / И лым хуэдэщ и лэпсри. / Аргъуейм и лым хуэдэщ и лэпсри.
	Бзур зыIэтыр дамэщ, цIыхур зыlэтыр акъылщ.
	Бзурэ пэт абгъуэ ещI.
	Бзылъхугъэ зыдимыс хъулъхугъэрэ зи анэ зи мыгъусэ сабийрэ зэхуэдэщ.
	Бзылъхугъэ щымыукIытэм напэ иIэкъым.
	Бзылъхугъэр акъыл жан.
	Бзыури и абгъуэм щылIыбланэщ. / Дзыгъуэ пэтрэ и гъуэ щылIыхъужьщ.
	Бзэгум цIыхур зэрегъэукI.
	Бзэгур гум и тэрмэшщ.
	Бзэр зэзым нэхърэ нэхъ дыджщ, фом нэхърэ нэхъ IэфIщ, джатэм нэхърэ нэхъ жанщ.
	Бзэр цIыху лъэпкъым ипсэщ.
	Биижь благъэ хъуркъым, благъэжь бий хъуркъым.
	Бийм уи щIыб хумыгъазэ.
	Бийм ущысхьмэ, уIэгъэ ухъунщ.
	Благъэ жыжьэ нэхърэ гъунэгъуфI. / Благъэ жыжьэ нэхърэ къуэш гъунэгъу. / Благъэ жыжьэ нэхърэ гъунэгъу-жэрэгъу.
	Благъэжьрэ дыжьыныжьрэ.
	Благъэжь хыфIумыдзэ, гъуэгужь умыбгынэ.
	Благъэри къурэ щхьэкIэм къыпащIыкIкъым.
	Бланэ щалъху мэкӀуэж/йокIуэж/йокIуэлIэж.
	Бланэм и лъагъуи и убыди зы хъукъым.
	Блэ зэуар аркъэным щощтэ.
	Блэр «пIыщIащ» жыпIэу уи гуфIакIэм думыгъэтIысхьэ. / Блэр «пIыщIащ» жыпIэу и кIэм утемыувэ. / Блэр «мэжей» жыпIэу и кIэм утемыувэ.
	Блэр бэгмэ, и гъуэм ихуэжыркъым.
	Блэр зыгъэхуэбэжым йодзэкъэж/йоуэ.
	Блэр зытраукIэр и шэрэзщ.
	Блэр уеуэху мэбэг.
	Блэрэ къэпщи зэ пыупщI.
	Быдэ и анэ гъыркъым.
	Былым къыпщIын нэхърэ быныфI къыпщIын.
	Былым къыпэкIу нэхърэ насып къыпэкIу.
	Былымаблэм былым хуэщщ.
	Былымрэ пэт зэхотэдж. / Жэмрэ вырэ зэхуотэдж.
	Былымым зейр и ажалщ.
	Былымыр жьы зэрыхъур и фэщ.
	Былымыр уэсэпсщ, цIыхупсэр маещ.
	Былымыр уэсэпсым хуэдэщ. / Мылъкур уэсэпсщ.
	Бын зимыIэ адэрэ лы зытемылъ къупщхьэрэ.
	Бын зимыIэр зы гуныкъуэгъуэщи, бын куэд зиIэр гуныкъуэгъуищэщ.
	Бын зыщIэмыхъуэр и щхьэ щIотIахъуэ.
	Быныр дыгъуэмэ, анэр мыгъуэ мэхъу.
	Быныр насыпщ.
	Бысым гуащэщIэ хьэщIэ и щIасэд.
	Бысымыр хьэщIэм и IуэхутхьэбзащIэщ.
	БэлагъыкIыр зыIыгъым хьэ къарибгъу щогугъу.
	Бэлэрыгъ и Iыхьэр хьэм фIешх.
	Бэлэрыгъым гъатхэр къыхуэлъэщ/хуэлъэщ.
	Бэлэрыгъыр гъэр мэхъу.
	Бэр зэкъуэтмэ текIуэныгъэщ.
	Бэр зэщIэхъаемэ, щIыр къагъэхъей.
	Вы зымыIэм щкIэ щIэщIэр.
	Вы ныш нэхърэ нэщхъыфIэ.
	Вы хъунур шкIэ щIыкIэ уощIэ.
	Выгъашхэри зобзеиж.
	Выжь и махуапщIэ выщIэ и уасэщ.
	Вым еубзэ, шым езауэ.
	Вым и бжьакъуэ и хьэлъэкъым.
	Выр жьы хъумэ, шкIэм хаутIыпщхьэж.
	Выр щIащIэну бжьы щрахьэлIэм «Сэ сыжэмщ» жиIащ, къашыну пэгун щрахьэлIэм «Сэ сывщ» жиIащ.
	Гу зыхэмылъ псалъэр шэ нэфщ.
	Гу нэхъ жэр щыIэкъым.
	Гуауэм иуIам хущхъуэ сэбэп хуэхъуркъым, джатэм иуIар хъужми.
	Гуащэ къуийм зихуэпэху, джэгур яухащ.
	Гуащэжьри зэгуэр нысащIэу щытащ.
	Гуащэм и хабзэр нысэм и бзыпхъэщ.
	Гуащэрэ пэт данэ кIапэ щощIэ.
	Губгъуэ пщIащэрэ унэ пщIащэрэ зэтохуэ.
	Губгъуэм илъыр аркъым гъавэр, гъавэр гуэным илъырщ.
	Губгъуэм ущымыкъэрабгъэ, унэм ущымылIыхъужь.
	Губгъэн фIэмылIыкIыр жылэм я нэхъыкIэщ.
	Губжьырилэр щIэх жьы мэхъу.
	Губзыгъэм и гуIэгъуэр делэм и гуфIэгъуэщ.
	Гугъу уехьынумэ, хьэгулывэми дзэр IуещIыкI.
	Гугъуехь зымылъэгъуам гъуэгуанэ хуэшэчкъым.
	Гугъуехь зымылъэгъуам тыншыгъуэ ищIэркъым.
	Гугъуехь зымышэчар лIым хабжэркъым.
	Гугъэ нэпцIыр щхьэгъэпцIэжщ.
	Гужь зиIэр вакъэжькIэ мауэ.
	Гузэвэхыр щIэх жьы мэхъу.
	Гукъеуэ зиIэр псэлъалэщи, бэгу зиIэр тIэхъуалэщ.
	Гукъеуэ зимыIэм пщIыхьэпIэфI елъагъу.
	Гум дэбгъахуэр фэм къеIуатэ. / Гум илъыр фэм къеIуатэ.
	Гум емыкIур нэми екIукъым.
	Гум илъыр жьэм жеIэ. / Гум имылъ жьэм къиIуатэркъым.
	Гум/псэм фIэIэфIыр нэм фIэдахэщ.
	Гупсыси псалъэ, зыплъыхьи тIыс.
	Гупыр зыгъэукхъуэр кхъуэм хуэдэщ.
	Гур жьы хъуркъым.
	Гур здэкIуэм кIуэфыр лIыфIщ.
	Гур здэщыIэм нэр мэIэбэ.
	Гур кIуэдмэ, лъэр щIэкIыркъым.
	Гур кIуэдмэ, шыр жэркъым.
	Гур мыгъмэ, нэр гъыркъым.
	Гур мыфIмэ, щхьэр фIейщ.
	Гур щыкъутэм щащIыж.
	Гурымыкъ гурымыкъ и щIасэщ.
	Гурэ гурэ лъагъуэ зэхуэIэщ.
	ГуфIэгъуэри гуIэгъуэри зэпыщIащ. / ГуфIэгъуэрэ гуIэгъуэрэ зэпылъщ.
	Гухахъор кIэ, гухэкIыр жъы.
	ГушыIэкIэ зымыщIэм IэштIымкIэ мауэ.
	ГушыIэр тхьэм и щIасэщ.
	Гущэ зыхуащIым бэни хуащIыж.
	Гуэн нэщI нэхърэ хадэ нэщI.
	Гуэн нэщI щыIэщи, хадэ нэщI щыIэкъым.
	Гуэным имылъмэ, Iэнэми телъкъым.
	Гуэрэфыр гухэлъэфщи, фэрэкIыр гуимыкIыжщ. / Фэгъазэр фэ зэгъэдзэкIщи, фэрэкIыр гу имыкIыжщ.
	Гуэрэфыр узыгъуибл поув.
	ГуэшакIуэ Iыхьэншэщ.
	Гъаблэм благъэр пщегъэгъупщэ.
	Гъаблэм благъуэр гъуэм къреш.
	ГъавэщIэ къыпIэщIэмыхьэу гъавэжьым уемылъэстауэ/уемылъэпауэ.
	Гъатхэм жеяр бжьыхьэм мэгъыж.
	ГъащIэ зиIэм уахъти иIэщ.
	ГъащIэр Iыхьэ мыгуэшщ.
	Гъуабжэ псори мыщэкъым, лыд псори дыщэкъым.
	Гъунэгъу бий ящIыркъым.
	Гъунэгъу зыгъэпудым пудыгъэ къылъос.
	Гъунэгъу щхьэщытхъу щхьэгъэузщ.
	Гъунэгъур гъуджэм хуэдэщ.
	Гъунэгъур унэгъущ, къигъунэгъужыр гъунэгъущ.
	Гъунэгъурэ гъуэншэджрэ.
	ГъунэгъуфI къуэшыфI палъэщ.
	Гъусэ дей нэхърэ Iэщэ дэгъуэ.
	Гъусэ мыхъумыщIэ нэхърэ гъущIыпэ.
	Гъусэ мыхъурэ Iэщэ мыхъурэ.
	Гъусэ пэплъэмрэ пIалъэ тесымрэ шэчыгъуейщ.
	ГъущI куэбжэ зиIэ гъущI мастэ щощIэ.
	ГъущIрэ пэт къочэ.
	Гъуэгy напщIэ сабэм мэкъу щеуэкъым, ер зэуа жыгым пщIащэ къыпыкIэкъым.
	Гъуэгуанэ тетым и ади и ныбжьэгъущ.
	Гъуэгужьрэ фызыжьрэ умыбгынэ.
	Гъуэгум и кIыхьагъым хуэдизи и бгъуагъщ.
	Гъуэгум пкIэлъей ибдзмэ, кIэщI мэхъу.
	Гъуэмылэпэм еIэзэ, гъуэмылэкIэм езауэ.
	Гъуэмылэр гъуэгум щыхьэлъэкъым.
	Гъыным гъын къешэ, нэпсым нэпс къелъху.
	Гъэм и зы махуэм щIымахуэм уегъашхэ.
	Гъэмахуэм умыгъэтIылъа щIымахуэм къэпщтэжыркъым. / Гъэмахуэм къыумылэжьа-зэхуумыхьэсар щIымахуэм бгъуэтыжыркъым. / Гъатхэм тумысар бжьыхьэм къытепхыжыркъым.  / Гъатхэм хыумысар бжьыхьэм бгъуэтыжыркъым. / Гъатхэм пасэу пщIэр бжьыхьэм игъуэ мэхъу.
	Гъэрыр япэ зэрыхьэр и унэщ.
	ГъэфIым умыгъуэта гъейм бгъуэтыжыркъым.
	Гъэшыр зыщыбэм цIыхур щыбейщ.
	ДаIуэкIейм дэгу уещIри, плъэкIейм нэф уещI.
	Дакъэжьми хьэщIэ къыкъуонэ.
	Дауэм и кIэр зауэ хъумэ, зимыIуэхури хокIуадэ.
	Дахагъэм гyp егъэгушхуэ.
	Дахэ и щIагъ фо щIэлъщ. / Дахэм и щIагъ дыщэ щIэлъщ.
	ДахэжыIэ нэхърэ дахащIэ.
	Дахэм къимыхь Iейм къихькъым.
	Дахэм/дахагъэм, дагъуищэ егъэпщкIу.
	Дахэр зыгъэдахэр и щэнщ.
	Дахэр пагэмэ, пуд мэхъу.
	Дахэу ябз дахэу ядыжыркъым.
	ДелитI зэзауэмэ, ещанэр йоплъ.
	Делэ бзаджэ нэхърэ делэ дыдэ.
	Делэ благъэ нэхърэ гу6зыгъэ 6ий.
	Делэ гуэшэгъу нэхърэ губзыгъэ дауэгъу.
	Делэ дыхьэшхырилэщ.
	Делэ и гъуэмылэр пэшхщ. / Делэм и былым пэшхщ.
	Делэ къуэлэн и щIасэщ.
	Делэ лIыкIуэ умыщI.
	Делэ пэшэгъу умыщI.
	Делэ щхьэщытхъущ.
	Делэм куэд ищIэ къыфIощIыж.
	Делэм зэхибзэнщ, губзыгъэм зэхихыжынщ.
	Делэм сэ сыфIокI, губзыгъэр езыр къысфIокI.
	Делэм уи пыIэ ети, блэкI.
	Делэм ущытхъумэ, пагэ мэхъу.
	Делэм махуэ къэси и хьэгъуэлIыгъуэщ.
	Делэм уемыупщIу зыкъуегъащIэ.
	Делэр 6лагъэ гъэкIуэдщ.
	Делэр бейм я гуэшэгъущ.
	Делэр гугъэурэ жьы мэхъу.
	Делэр и псэлъэкIэмкIэ къыбощIэ.
	Делэр хьэлывэм щыгугъыурэ хъудырыпсми хэныжащ.
	Делэри мыпсэлъэху губзыгъэщ.
	Дунейм и фIыгъуэр узыншагъэщ, дунейм и тхъэгъуэр лъагъуныгъэщ.
	Дунейр зыгъэнэхур дыгъэщ, зэзыгъэнахуэр щIэныгъэщ.
	Дунейр зыгъэнэхур зы дыгъэщ.
	Дунейр зыми здихьакъым.
	Дунейр къэкIухьи, уи унэ ихьэж.
	Дунейр кхъуэщыныжь хъуакъым.
	Дунейр техьэ-текIщ, гудзэр теувэгъуэ-теувэгъуэщ.
	Дунейр чэзущ.
	Дунейр шэрхъщи мэкIэрахъуэ.
	Дыгъужь мэлыхъуэ ящIрэ?
	ДыгъужьитI зы гъуэ изагъэркъым.
	ДыгъужьитI я щIыб зэхуагъазэркъым.
	Дыгъужьрэ пэт и гъунэгъу едыгъуэжкъым. / Дыгъужь пэтрэ и гъунэгъу едыгъуэркъым.
	Дыгъужьым и нэр жейми, и гур жейкъым.
	Дыгъужьым лы игъуэтмэ, псы игъуэтыркъым.
	Дыгъужьым мэл зыфIихьыну мэлыхъуэр пыIэ щхьэщыгумкIэ къещIэ.
	Дыгъужьым мэлыр щихькIэ и натIэ нагъыщэм/напкъыжьэм еплъыркъым.
	Дыгъужьым ущышынэмэ мэз умыкIуэ.
	Дыгъужьыр жьы хъумэ, хьэм и джэгуалъэщ.
	Дыгъужьыр зыщызеуалэм мэлым зыщагъэпсэхуркъым.
	Дыгъум пабжьэр и дэIэпыкъуэгъущ.
	Дыгъури дыгъущ, дыгъур щIэзыуфэри дыгъущ.
	Дыгъушхуэри дыгъущ, дыгъy цIыкIури дыгъущ.
	Дыгъуэм и кIэр мыгъуэ мэхъу.
	Дыгъуэри дыгъужьри къаущэкIу.
	Дыгъэ нэпс нэхърэ анэ бгъафэ.
	Дыгъэр зытемыпсэр щыIэжкъым.
	Дыджым уемыдзэкъамэ, IэфIыр пщIэнукъым. / Дыджым уемыдзакъэу, IэфIыр пщIэркъым.
	Дыжэф пцIанэ хъуркъым.
	Дыщэм хэс нэхърэ лIыжь зыбгъэдэс.
	Дыщэр куэншыбым хэлъкIи улъийкъым.
	Дыщэр къыщыщIахми щылъапIэщ.
	Дыщэр чэзэпкIэ ягъэунэху, цIыхур IуэхущIафэкIэ зэхаху.
	Дэгум жиIэн егъуэт, нэфым игъуэтыр екъуз.
	Дэтхэнэ гъащIэри тхыдэщ.
	Дэтхэнэ зы узми иIэщ Iэзэгъуэ.
	Джанэ мылажьэрэ, лажьэ мыкIуэтэжрэ щыIэкъым.
	Джанэ нэхърэ гъуэншэдж нэхъ благъэщ.
	Джатэ щIагъым нанэ щыIэкъым.
	Джатэм пиупщIыр мэкIыжри, жьэм пиупщIыр кIыжкъым.
	Джатэм и щIагъи пэжыр жыIэ.
	Джэгур уджкIэ яух. (Eksik)
	Джэгугъуэм лIыхъужьщ, зэуэгъуэм жьындущ.
	Джэд нэхърэ джэдыкIэ нэхъ Iущщ.
	Джэд пасэрэ бын пасэрэ.
	Джэд пэтрэ мэулъэпхъащэ.
	Джэд щыкъун и пщIыхьщ.
	Джэдым джэдIыкIэр и гуащIэщ.
	Джэджьей зеджалэ/зеуалэ псывэ хоупIэ.
	Джэду здэщымыIэм дзыгъуэ щоятэ.
	Джэду и къуэ дзыгъуащэщ.
	Джэду щысу шыпсэ умыIуатэ/жумыIэ.
	Джэдум щигуфIэгъуэм, дзыгъуэм и гуIэгъуэщ.
	Джэдумрэ фызымрэ унэгуащэщи, хьэмрэ лIымрэ ныбгъуащэщ.
	Джэдур дзыгъуэкIэ лIыхъужьщ.
	ДжэдыкIэ къэзыдыгъум джэди къидыгъунщ.
	Дзасэм тхъу пызагъэрэ?
	Дзасэри мылыцIу, лыри мыцIынэу.
	Дзыгъуэ нэпсейр шэм етхьэлэ.
	Дзыгъуэ пэтрэ щIымахуэм хуогъэтIылъэ.
	Дзыгъуэ цIыкIурэ пэт Iэтэшхуэм ипIытIыркъым.
	Дзыгъуэм и цыр кIыp хъумэ, щIыIэлIэх мэхъу.
	Дзыгъуэр и гъуэм ямыхужмэ, фэлъыркъэб зыкIарещIэ.
	Дзэгъащтэ дзэ псэу и уасэщ.
	Дзэм иуфэкъа лъахэрэ мацIэр зыпхыкIа хадэрэ.
	Дзэм хамэ хэткъым.
	Е зыхэлъыр хьэгъуэлIыгъуэм мэятэ.
	Е лIын, е лIэн. / Е улIын, е улIэн.
	Е лъыхъуэр ем ехьыж.
	Е мыхъу фIы хъужыркъым.
	Е пщIауэ фIы ущымыгугъ, фIы пщIами ущIэмыфыгъуж.
	Ебгъэжьэжыным нэхърэ ебгъэблэгъэныр нэхъ тыншщ.
	Еблагъэ зи бэм и бын мэжалIэкъым.
	Егъэлей делагъэщ.
	Еджэным кIасэ иIэкъым.
	Ем «сынокIуэ» жиIэркъым. / Шэм «сынокIуэ» жиIэркъым.
	Ем е пыщылъщ, фIым фlы пыщылъщ.
	Ем улъыхъуэу зыпумышэ, зыкъыпщишэмэ, умыдзыхэ.
	Емыджа егъэджакIуэ хъуркъым.
	Емызэш и уанэ къехьыж.
	Емызэш/Емыш мэшыбэ ещIэ.
	ЕмыкIyp зылэжьым дежкIи емыкIущ, еплъым укIытэгъуэщ.
	Емынэм къелар ныбэузым/хъумбылейм ехьыж.
	Ер вы бжьакъуэм къокI.
	Ер зымыщIэм фIыр ищIэкъым. / Ем IумыщIам фIыр ищIэркъым. / Iейм ухуэмызэу фIыр пщIэркъым.
	Ерыщыр щыту малIэ.
	ЕсыкIэ умыщIэмэ, хым ухэмыхьэ.
	Еущий зы махуэщ, хабзэ хьэху махуищщ.
	Ешхэ-ефэ нэхърэ джэгу.
	ЖьакIэр тхъуам/хужь хъумэ, фIыцIэ хъужыркъым.
	ЖьантIэм ущIэмыкъу, пхуэфащэмэ къыплъысынщ.
	Жьы зыхэмыт щIыIэр щIыIэкъым, псчэ зыхэмыт узыр узкъым.
	Жьы зэрымысым нэмыс илъкъым, щIэ зэрымысым насып илъкъым.
	Жьы къемыпщэу къурэ сыскъым.
	Жьы уимыIэмэ, щIэи уиIэкъым.
	Жьы хъуар шхыдэ бэIущ, уемыдэIумэ зегъэгусэ.
	Жьы хъуар гу махэщ.
	Жьы хъуар хьэ хыжыгъуэми щIыIэ малIэ.
	Жьым еубзи, щIэр гъэгушхуэ.
	Жьым къихьыр псым ехьыж.
	Жьым щхьэ ядешх, щIэм лъакъуэ ядешх.
	Жьым щытхъуи, щIэр къащтэ.
	Жьым и гъащIэр фIэмащIэщ, щIэм и щIэр фIэкуэдщ.
	Жьындури гугъат тхьэрыкъуэ къришыну.
	Жьыр щхьэукъуэрейщи, щIалэр джэгурейщ.
	Жьыр къыздепщэр пщIэн хуейщ. / Жьыр къыздепщэр зымыщIэм, борэн къытехъуэнущ.
	Жьыри, сабийри зэхуэдэщ.
	Жьырытэдж шатэшхщ.
	Жьыуэ къэтэджамрэ щIалэу къэзышамрэ щIегъуэжакъым.
	Жьыуэ тэджым шыщIэхъу хуалъху.
	ЖьыфI здэщымыIэм щIэфIи щыIэкъым.
	Жьэ лIыкIуэ нэхърэ щхьэ лIыкIуэ.
	Жьэм къыжьэдэкIа псалъэри фочым къикIа шэри зэхуэдэщ.
	Жьэмыгъэпсэху псэмыгъэтыншщ.
	Жьэр зэщIэкIмэ, ныбэр мэкIий.
	Жьэр щхьэм и лIыкIуэщ. / Щхьэм жьэр и лIыкIуэщ.
	ЖаIэр къос, ясэр къокI.
	Жагъуэгъу миным къыуащIэм нэхърэ зы ныбжьэгъум къыуищIэр нэхъ гуауэщ.
	Жагъуэгъуншэ умыхъукIэ, жагъуэгъум зэрыжаIи умыхъукIэ.
	Жагъуэгъурэ щIасэгъурэ зимыIэ щыIэкъым.
	ЖагъуэлIрэ лIэныгъэрэ. (Eksik)
	ЖамыIа щыIэкъым, ямыщIа мыхъумэ.
	ЖамыIэ щыIэщи, ямыIуэтэж щыIэкъым.
	ЖаIэ псор къэхъуркъым, къэхъу псор яIуатэркъым.
	ЖаIэ псори пэжкъым.
	Жейм и щIыхуэ къыптыринэркъым.
	Жеймрэ гугъэмрэ адэ щIэиныфIщ.
	Жейрэ лIарэ зэхуэдэщ.
	Жыбгъэм и кIэр уэлбанэщи, зауэм и кIэр хьэдагъэщ. / УэфIым и ужьыр уэлбанэщ, зауэм и ужьыр хьэдагъэщ.
	Жыг закъуэ жьым щошынэ.
	Жыг закъуэ мэз хъуркъым.
	Жыгыжьыр иту, жыгыщIэр йобэт.
	Жыджэрым и фIыщIэ къагъанэу щхьэхынэм и щытхъу жаIэнкъым. 
	Жыжьэу бгъэтIылъыр благъэу къощтэж.
	Жылэ лажьэ лажьэ хъуркъым.
	Жылэм дэлъмэ, уиIэщ.
	ЖысIэр щIэ, сщIэм уемыплъ.
	Жэм гъэшыджэ буурейщ.
	Жэмыр гъэшыфIэми, ирикIутыжмэ сыт и пщIэ?
	Жэм гъэшыфIэр нанэфI хуэдэщ.
	Жэм лъакъуэ шкIэ иукIыркъым.
	Жэм пыджэрей къуагуэ мэхъу.
	Жэмым ишх и гъэшщ.
	Жэнэтыр анэм и лъэгу щIэтщ.
	Жэщым и дахэр мазагъуэщ, цIыхум и дахэр акъылщ.
	Закъуэныгъэ нэхърэ Iэл къыбдис.
	Закъуэныгъэр мыгъуагъэщ.
	Зауэ джэгурэ дауэ джэгурэ щыIэкъым.
	Зауэ езыгъажьэ и щхьэ лажьэ хохуэж.
	Зауэм уIухьэмэ, уи Iыхьэ IущIыхь.
	Зауэм хэту джатэ хьэху ятыркъым.
	Захуэм хабзэр и телъхьэщ.
	Зейм и хьэтыркIэ, хьэм нэмыс хуащI.
	ЗекIуэ и вакъэ лажьэркъым.
	ЗекIуэкIейм лъашэ уещIри дыхьэшхыкIейм Iушэ уещI.
	3и Iуэху eгyгъyp дыгъэм япэ къотэдж.
	3и Iуэху нахуэм и нэгу хейщ.
	Зи Iуэху зыфIэмыбэрэ зи бын зыфIэмыдахэрэ щыIэкъым.
	Зи Iыхьэ зыфIэмащIэм хьэм фIешх.
	Зи адэ лIар ибэ ныкъуэщи, зи анэ лIар ибэ хъурейщ.
	Зи бзэ IэфI щынэр, мэлитI ящIоф.
	Зи бзэ IэфIым блэр гъуэмбым къреш.
	Зи бзэ быдэм насып иIэщ.
	Зи бзэ ныкъуэм гуныкъуэгъуэ ущигъащIэркъым.
	Зи бзэ умыщIэм, уи хабзэ кIэрумыщIэ.
	Зи бын гуIущIэу зыгъасэм и нэпскIэ епшыныж.
	Зи бэ пщIэм уриIэзэщ.
	Зи вакъэ зэврэ зи гъавэ мащIэрэ. (Eksik)
	Зи вакъэ зэвым и дунейри мащIэщ.
	Зи гупкIэ уисым и уэрэд жыIэ (ежьу).
	Зи гур фIым и нэгури фIыщ.
	Зи гъунэгъу зи Iэпэгъум и насыпщ.
	Зи дзэлыфэ къыпхуэзытI псори ныбжьэгъукъым.
	Зи жьэ зэIумыщIэм я гухэлъ зэрыщIэркъым.
	Зи жьэ и ягъэ екIыжа куэд кхъэм щIэлъщ.
	Зи жьэ куэд жиIэм и Iэ куэд ищIэркъым.
	Зи жьэ псынщIэм пащIэ ныкъуэ къихьыжыркъым.
	Зи игъуэр дахэщ.
	Зи имыгъуэ хьэщIэр гуихщ.
	Зи куэбжэ укъыдэзымыгъэкIыжым и унэ умыкIуэ.
	Зи лIэгъуэ къэсам и мыхьэл къещтэ.
	Зи мыIуэху зезыхуэм и щхьэм баш тохуэ.
	Зи мылъку зыфIэкIуэдам хуэгуIи, зи акъыл зыфIэкIуэдар гъеиж.
	Зи мэкъу Iуврэ зи мэш бэврэ гузавэркъым.
	Зи насыпыр хэт? Зи насыпыр зи тэмакъ кIыхьырщ.
	Зи ныбэ изым гуныкъуэгъуэ ищIэркъым.
	Зи нысэгъу зыубрэ зи бын щытхъурэ. (Eksik)
	Зи нэгу къабзэм и гури къабзэщ.
	Зи нэхъыжь едаIуэ и Iуэху мэкIуатэ.
	Зи псалъэ кIэщIым и бзэр IэфIщ.
	Зи псалъэ нахуэм и напэр хужьщ.
	Зи пIалъэ умыщIэ шыкIэ утыку уимыхьэ.
	Зи тепIэн кIэщIым и жей мащIэщ.
	Зи тхыдэ зымыщIэжыр лъэпкъ хъуфкъым.
	Зи унафэр зымыщIыжыфыр унафэщI макIуэ.
	Зи Iуэ ит нэхърэ зи щхьэ ит.
	Зи цIэ ираIуэ бжэщхьэIум тетщ.
	Зи щIыхуэ птелъым уриIуэхутхьэбзащIэщ/уриунэIутщ.
	Зи щхьэ Iуэху зымыщIэжыфыр хамэ IуэхукIэ ерыщщ.
	Зи щхьэ мыузым уи щхьэ уз хуумыIуатэ.
	Зи щхьэ пщIэ хуэзымыщIыжым пщIэ иIэкъым.
	Зи щхьэ уи унэ исым и псэ уи унэ илъщ.
	Зи шэгын еблэм бланэр фIокIуэж.
	Зигу фIы имылъым и щхьэ фIы къехъулIэркъым.
	Зил къыпщIэмыузым уи уз хуумыIуатэ.
	Зил мыузым игу узыркъым.
	ЗилI Iэмбатэм и фыз куэтэрамэщ.
	ЗимыIэм къратыр и Iыхьэщ.
	Зумыхьэри, уимыIэххэри зэхуэдэщ.
	Зы акъыл нэхърэ акъылищэ.
	Зы анэм къилъхуа псори зэхуэдэкъым.
	Зы бын зиIэми бынищэ зиIэми зэхуэдэу ялъагъу.
	Зы гъэр тIэу къакIуэркъым.
	Зы жьэм къыжьэдэкIыр, жьищэм жьэдохьэ.
	Зы лIыр джэдыгуибгъурэ, лIибгъур джэдыгуншэу.
	Зы мафIэ хъуаскIэ жылэ псор къресэкI.
	Зы махуэ фIэкIа уемыжьэми махуибгъу гъуэмылэ къыздэщтэ.
	Зы мэл бгым елъэмэ, мэл псори йолъэ.
	Зы нэм имылъагъур зы нэм елъагъу. / Адэм имылъэгъуа къуэм елъагъу.
	Зы псалъэм зы псалъэ къелъху.
	Зы пцIым пэжищэ егъэулъий.
	Зы сабий нэхърэ шу гуп нэхъ гъэхьэщIэгъуафIэщ.
	Зы хьэщIэм зы хьэщIэ и жагъуэщи, хьэщIитIыр бысымым и жагъуэщ.
	Зы цIыхум жылэм фэ трегъэуэф.
	3ы цIыхум зы цIыхур и шхэпсщ.
	Зы шым и хьэтыркIэ шищэ псы йофэ.
	Зызыгъэгусэ Iыхьэншэщ.
	Зызыгъэгусэ и Iыхьэ ныбэ уз хуэхъущхъуэщ. / Зызыгъэгусэ и Iыхьэ ныбэуз и Iыхьэщ.
	3ызыгъэщIалэ лIыжьыр щIэнэкIалъэщ.
	ЗызышыIэфым выгукIэ тхьэкIумэкIыхь къеубыдыф.
	Зылъэгъуа щыIэмэ, зэхэзыха умылъыхъуэ.
	ЗылъэкI и джатэ кIыхьщ.
	Зым и зэран щэм йокI.
	Зымышхыжын и мэкъумэш щIэкIэщ.
	ЗымыщIэм щIакIэ и Iусщ.
	ЗымыщIэф унафэ щIынкIэ ерыщщ.
	Зыр лIа щхьэкIэ, зым зилIэжрэ?
	3ыри умыщIэххэ нэхърэ Iуэху цIыкIу.
	Зыхуэхъур мэдалъэ, зылъэмыкIыр мэлъаIуэ.
	Зыхьри мэгугъэ, яхьри мэгугъэ.
	Зышэчым тралъхьэ, зыхьым тракъуэ.
	ЗыщI нэхърэ еплъ нэхъ Iэзэщ.
	ЗыщIэн зымыщIэжым и унэ иречри иресэж.
	ЗыщIэпхьым къыпщIехьыж.
	Зыщагъэувым щамыгъуэтыжымрэ жиIам трамыгъуэтэжымрэ лIам палъытащ.
	Зыщытхъур къэгъани яубыр къашэ.
	Зыщэм и напэр къэзыщэхум и уасэщ.
	Зэ жыпIэнум тIэу егупсыс.
	ЗэбгъащIэр IэщIагъэщи, умыщIэр IэщIыбщ.
	ЗэгурыIуэ я Iуэху псынщIэщ.
	ЗэгурымыIуэ гуIэгъуэ къешэ.
	ЗэгъунэгъуитI я жэм шыкIэ зэхуэдэкъым. / ЗэгъунэгъуитI я мэл бжыкIэ зыкъым.
	ЗэдеIэмэ бгыри ягъэкуэш.
	ЗэдэпщIэ щIэхщи, зэдэшхэ IэфIщ.
	Зэдэшхэ IэфIщи, зэдэфI унэщ.
	Зэз зи бзэгу телъым IэфI щымыIэж къыфIощI.
	Зэзэуэрей адакъитI пшэр хъуркъым.
	Зэкъуэш псори зы анэм къилъхуркъым.
	ЗэкъуэшитI я зекIуэкIэ зэхуэдэщ.
	Зэрымылъагъумэ зэщIолIэ, зэрылъагъумэ йолIыкI.
	ЗэхуэгъафIэ зэфIэкIуэд къыхокI.
	ЗэхуэдитI зэдзейщ.
	ЗэхуэдитIыр къызэдофэри, зэфэгъуитIыр зэдокIуэ.
	Зэхьэзэхуэ мэунэри, зэижитI мэунэхъу.
	Зумыпэсым кIэс къехьри къыдохьэж.
	И анэ еплъи, ипхъу къашэ.
	И къуэ фIэмылIу, илI фIэмыдахэу фыз щыIэкъым.
	Изрэ ныкъуэрэ/нэщIрэ зэрышIэркъым.
	ИкIута из хъужыркъым.
	Илъэс Iуэху къэщтэжыгъуейщ.
	Ин жыIэ, цIыкIу Iуатэщ.
	ИнагъкIэ фыхуеймэ махъшэм феупщI, жьакIэкIэ фыхуеймэ ажэм феупщI.
	Ирауд бэнэнкIэ зигъэнщIыркъым.
	Иримыкъур иризыгъэкъур лэпсщ.
	Иужь акъыл нэхърэ ипэ акъыл.
	Иужьрей Iуэху бзу кIагуэщ.
	Куэд жызыIэм нэхърэ куэд зыщIэ/зылэжь. / БаIуэ нэхърэ бащIэ.
	Куэд зыгъащIэ нэхърэ куэд зылъагъу.
	Куэд зэгъащIэ, умыщIэ умыIуатэ.
	Куэдрэ даIуэ, мащIэ Iуатэ.
	Шэм куэдрэ ухэплъэмэ, лъы холъагъуэ. / Куэдрэ шэм ухэплъэмэ, лъы холъагъуэ.
	Куэдщ жыпIэу ущымышынэ, мащIэщ жыпIэу гушхуэ.
	Къалъхур ирегъашэ, къашэр егъэнысэ.
	Къамылъху лIэжыркъым.
	Къамылъхуари цlыхум яхэмыхьари зэхуэдэщ.
	Къаруушхуэ нэхърэ акъылышхуэ.
	Къебыбажьэ нэхърэ къежьэуашхэ.
	КъежьэкIей кIуэдыжыкIейщ.
	Къоджэм кIуэ, уиукIынуми.
	Къоджэр нэхъыжьщ.
	Къоджэр нэхъыщIэми, къэгъазэ.
	Къотэм етэж, къоуэм еуэж.
	Къоузым удэгызмэ, узыр мэятэ.
	Къоуэм уемыуэжмэ, Iэ пфIэту укъищIэркъым.
	Къуаншэу ущысми, захуэу псалъэ.
	Къуаргърэ пэт, и шырым «хужь цIыкIукIэ» йоджэ.
	Къуаргъым/къуанщIэм нэ хуащIати, «набдзэ» жиIэрт.
	Къуий здэщыIэм мажьэ кърахкъым.
	Къуийм и пыIэ щыгъупщэркъым.
	Къуийм и пыIэр щхьэрыхумэ укIытэжыркъым.
	Къулейм иадакъэри мэкIэцI.
	Къупщхьэр зыгъэдахэр лыщи, лыр зыгъэдахэр щыгъынщ.
	КъутэгъуафIэ щхьэкIэ щIыжыгъуафIэкъым.
	Къуэ бзаджэм адэм хъуэн къыхуехь, пхъу бзаджэ анэм хъуэн къыхуехь.
	Къуэ зиIэм пщащэ псори и нысэщи, пхъу зиIэм щIалэ псори и малъхъэщ.
	Къуэ зимыIэ адэр нысэлъыхъу ежьэкъым.
	Къуэ пцIыупс зиIэ анэр гуфIэ щыщIэркъым.
	Къуэ уиIэмэ, нысэ уиIэщ.
	Къуэм и нэр нэфми, анэм псэууэ елъагъу.
	Къуэр напщIэщ, пхъур набдзэщ.
	Къуэр унэм и пкъощ, пхъур унэм и щIэращIэщ.
	КъуэфI и анэ гуфIэ щигъащIэркъым.
	Къуэш егъу нэхърэ ныбжьэгъуфI.
	Къуэш зимыIэм башым IэплIэ ирешэкI.
	Къуэшым я нэхъ жагъуэгъумрэ щауэгъум я нэхъ щIасэмрэ зэхуэдэщ.
	Къуэшыншэ щIэупщIакIуэншэщ.
	Къуэшыр зыщыбэм бэныр щыбыхъущ.
	Къыдыхьэр думыхуж, дэкIыжыр умубыд.
	КъыпкIэлъымыкIуэм узыкIэлъигъэкIуэнукъым.
	КъыптекIуэр лъэщщ/гугъущ.
	КъэзыкIухь Iыхьэншэщ.
	КъэзышагъащIэм махуэ тIощIитIкIэ япэ зыкъыумыгъахуэ.
	КъэкIуэгъуафIэ кIуэжыгъуафIэщ.
	КъэкIуэныр хьэщIэм и Iуэхущи, кIуэжыныр бысымым и Iуэхущ.
	Къэрабгъэр къуэшкIэ лIыхъужьщ.
	Къэрабгъэр къурэм щошынэ.
	Къэт кIыхь, къэхь мащIэ.
	Кхъэлэгъунэр мэкIуэдыж ауэ уэрэдыр кIуэдыжыркъым. / Мывэ сыныр мэкIуэдыж, мыкIуэдыжыр уэрэдщ.
	Кхъэм яхьа къахьыжыркъым.
	Кхъуейм и хьэтыркIэ пIастэри яшх.
	Кхъуэр зыщышынэн щымыIэмэ, Iуащхьэм докIуей. / ЦIыху здэщымыIэм кхъуэр Iуащхьэм докI.
	КIапсэр кIыхьмэ фIыщи, псалъэр кIэщIмэ, нэхъыфIыжщ.
	КIапсэшхуэм ихьар арэфыпсым къехьыж.
	КIапсэшхуэ хьэху къозымытынум «хужьгъэ изогъэгъу» жеIэ.
	КIыгуугу и цIэ иреIуэж.
	КIыфIми укъыщалъагъу, губгъуэми ущызэхах.
	КIыщ уэщыншэщ.
	Лажьэ жьы хъуркъым.
	Лажьэм жьэ егъуэт.
	Лыгъэ зыдзыр хесхьэж.
	ЛэжьакIуэфI ифIыщIэ щIэми жьыми яIуатэ.
	ЛэжьакIуэжь и шэмэдж щIэщхъуркъым, и фIанэ къутэркъым.
	Лэжьыгъэу щыIэр зы нэдым ихуэркъым, щIэныгъэу щыIэр зы цIыхум ищIэркъым.
	Лэжьыгъэм уегъэлъапIэ, щхьэхынагъэм уегъэпуд.
	ЛэжьэкIэмыщIэ и Iуэху хэщIыркъым.
	Лэжьэным хэзагъэр щIэныгъэми хогъуазэ
	Лэрыгъур щыузым деж, вакъэжь хыфIадзэжар ягу къокIыж.
	Лы зышхар лэпс йофэж.
	Лъагъуэ щымыIатэмэ гъуэгуи щыIэнтэкъым.
	Лъагъуныгъэр дахагъэ-Iеягъэкъым.
	Лъагъуныгъэр джэгукъым, уджэгуу иумыгъажьэ.
	Лъагъуныгъэ зыщIам лъагъукIэ ищIэжыркъым.
	Лъы гъэжэным насып къыхэзыха щыIэкъым.
	Лъы уасэрэ пхъу уасэрэ мылъку хъуркъым.
	ЛъыкIэ зэш нэхърэ гукIэ зэш.
	Лъыхъуэм къегъуэт.
	Лъэпкъыншэ насыпыншэщ.
	Лъэужьым траубыдэр дыгъущ.
	ЛIам гукъанэ хуащIыжыркъым.
	ЛIар псэум пащIыркъым.
	ЛIы Iэщэншэ еуэркъым.
	ЛIы гурымыкъыр фыз гъагъщи, лIым и гъринэр гуемыIущ.
	ЛIы жьей фызгъэгъущ.
	ЛIы зэрымыс унэр сабафэщ.
	ЛIы и махуэрэ шы и махуэрэ зэхуэдэкъым .
	ЛIы и псалъэ епцIыжыркъым.
	ЛIы ищIа иIуэтэжыркъым.
	ЛIы къэрабгъэ хьэ бзаджэкIэ ерыщщ.
	ЛIы пхам лIы еуэркъым.
	ЛIыгъэ зиIэм Iэщэр ейщ.
	ЛIыгъэ зиIэр мазэхэм мэгушхуэри, лIыгъэншэр мазэгъуэм мэшынэ.
	ЛIыгъэ тегъэ ищIэркъым.
	ЛIыгъэм Iэщэр хуэжыIэщIэщ.
	ЛIыгъэм ипэ гупсысэ.
	ЛIыгъэр Iыхьэ мыгуэшщ.
	ЛIыгъэр ажалым щыщтэркым.
	ЛIыгъэщIапIэ лIы икIуадэркъым.
	ЛIым Iэщэ зыхуиIыгъыр зы дакъикъэщ.
	ЛIым зигъэгусэркъым.
	ЛIым и лIыгъэр лэгъунэм щиIуатэркъым.
	ЛIым и узыншагъэр фызым и фIыгъэщ.
	ЛIым фэ теткъым жыпIэу иумыку.
	ЛIым я нэхъ мыгъуэм Iуэхугъуибгъу зэпеч.
	ЛIымрэ фызымрэ зэхуагъэувыр я хабзэщ.
	ЛIыр зыдашэ щIэупщIэркъым.
	ЛIыр лIыуэ мэлIэж.
	ЛIыр зыхуэдэр къэпщIэнумэ, и бийр зыхуэдэм еплъ.
	ЛIыфI къуэфI хуэщкъым.
	ЛIыфI шыфI хуэщщ.
	ЛIыфIыр бэ дыдэщи, лIыфI дыдэр зырызщ.
	ЛIыхъужь и джатэ бзэщхъуркъым.
	ЛIыхъужьыр зэ лIэгъуэщи, къэрабгъэр тIэу лIэгъуэщ.
	ЛIэм зыгъэлIэн ешх.
	ЛIэныгъэм нэхърэ eмыкIум фIэлIыкI.
	ЛIэныгъэр Iыхьэ мыгуэшщ.
	ЛIэныгъэр жьыгъэ-щIагъэкъым.
	ЛIэным лIыгъэ хэлъщ.
	ЛIэужьыр бжьиблкIэ мауэ.
	Малъхъэщ жыпIэу унэгъу умыщI, щIалэщ жыпIэу къебгъэшэн къыумыгъанэ.
	МафIэ нэхур «благъэщ» жыпIэу умыкIуэ, хьэ банэ макъыр «жыжьэщ» жыпIэу къыумыгъанэ.
	МафIэ щымыIэу Iугъуэ щыIэкъым. / МафIэ здэщымыIэм Iугъуэ щыIэкъым.
	МафIэ зэрызэщIагъанэр мафIэщ.
	МафIэм и гъунэгъу лыр мажьэ.
	МафIэм псыр къегъавэ, псывэм мафIэр егъэункIыфI.
	МафIэм упэрыIэбэмэ, укъес.
	МафIэншэри шхыныншэри зэхуэдэщ.
	МафIэр ягъэункIыфIын папщIэ псы къабзэ къалъыхъуэркъым.
	МафIэрэ гуфIэгъуэрэ.
	МафIэсрэ псыдзэрэ уадэмыджэгу.
	Махуаем бгъуэтыжыр ныбжьэгъущи, адрейхэр Iэпэгъущ. / Махуаем бгъуэтыжыр ныбжьэгъущи, уи хьэмтетыгъуэм бгъуэтыр уи шхэгъущ.
	Махуэ къэси щыблэ уэркъым.
	Махуэм махуэ къелъхури, насыпым насып къелъху.
	Махуэр кIыхьмэ, Iыхьэр мащIэщ.
	МащIэр фIыщIэ зымыщIым, куэдри фIыщIэ ищIынукъым.
	МащIэу псалъэ, куэд щIы.
	Мащэ зытI, мащэ йохуэж. / Зи къуэш мащэ хуэзытIыр йохуэж.
	Мывэ дзыкIэ зымыщIэм и щхьэм къохуэж.
	Мывэ закъуэкIэ къалэ хъуркъым.
	Мывэ къуршым мэш трасэкъым.
	МыдаIуэ хьэрылъхущ.
	Мыдэф и Iуданэ кIыхьщ.
	МылIэр лIы мэхъу.
	Мылэжьэф и гуахъуэкI бэлацэщ.
	Мысэр малъэри хейм и лъакъуэр щIеуд.
	Мыублэ мыхъумэ, мыух щыIэкъым.
	Мыхьэжэф и щхьэлыкъуэкI къопкI.
	Гъусэ мыхъунум ущыгугъыу мыщэм уемыбэн.
	Мыгъуэм и кIапсэр бейм егъэлажьэ.
	Мыщафэ Iэрымылъхьэм гуащэ щумыгъэгугъу.
	Мыщащхьэ плъагъумэ, мыщэ лъэужь умылъыхъуэ.
	Мыщхьэхыр дахащIэщ.
	Мыщэ дыгъужь фIэбэлацэщ.
	Мыщэ жея къыумыгъэуш, лIы мышынэ умыгъэгубжь.
	Мыщэ шхэри зы дэ къелщ.
	Мыщэм ишхар дыгъужьым трелъхьэ.
	Мыщэм лыкIэ зигъэнщIмэ къофэ.
	Мыщэм лыр имыгъэфу ишхкъым.
	Мыщэм пщIащэ техуэмэ мэгубжь, жыг техуэмэ зеущэху.
	Мыщэр игу къыщихьэм щотIыс.
	МыщIалэрэ мыделэрэ щыIэкъым.
	МыIэрысэ къыпыкIари къызпыкIа жыгым ещхьщ.
	МэжэщIалIэм ерыскъы паубыдыркъым.
	МэжэщIалIэм къэрабгъэри лIыхъужь ещI.
	МэжэщIалIэм щIалэри егъэжь.
	Мэзpэ мазэхэрэ уи щэху щумыIуатэ.
	Мэзджэдур и пащIэкIэ яцIыху.
	Мэзым щIэт кхъуэри мэпсэу.
	Мэзыр жыг зэрызурэ зэхэтщ.
	Мэкъу мащIи къыумыхь, мэкъубэхьи умыхъу.
	Мэкъу хьэвэ мастэ хэкIуадэщ.
	Мэкъуауэгъуэжьым гум жьы дрегъэху.
	Мэкъумылэр мащIэмэ, щкIащIэр шхэрей мэхъу.
	Мэл гуартэм и кIуэдыжыгъуэм бжэн къуийр пашэ яхуохъу.
	Мэлищэм зы мэл щыщIэмэ, мэл щэ ныкъуэщ.
	Мэлым и кIапэ и хьэлъэкъым.
	Мэлым и кIэр/кIапэр щыдэуейм/дэуеяти, бжэныр дыхьэшхащ.
	Мэлыхъуэ хъун и пщIыхьщ.
	Мэлыхъуэр куэдмэ, мэлыр псэхэлIэ мэхъу.
	Мэлыхъуэр шхын щхьэкIэ лIати «и гуфIакIэм щэ дэз хъунщ» жаIэрт.
	Набдзэ ищI фIэщIурэ нэр ирищIащ.
	Налыр къута щхьэкIэ, шум и гъуэгу зэпыгъэуркъым.
	Напэ зымыIэм укIытэ иIэкъым.
	Нарт и псалъэ епцIыжыркъым.
	Насып зиIэм шыIэ иIэщ.
	Насыпыншэ щыIэми, гугъэншэ щыIэкъым.
	Насыпыншэр махъшэм тесми хьэ къодзакъэ.
	Насыпыр къэкIуэн хъумэ, цы Iуданэми къешэ, кIуэжын хъумэ, гъущI пщэхъуми хуэубыдыркъым.
	Насыпыр пщэдджыжьым ягуэш.
	Насыпыр фызым къыдокIуэ.
	Насыпыр хьэщIэщ, къокIуэри мэкIуэж.
	Насыпыр хъуржынкIэ уафэм кърахьэхыркъым пщIэнтэпсым къыхокI.
	Насыпыр Iыхьэ мыгуэшщ.
	НашитI зы IэкIэ пхуэIыгъынкъым.
	Нащэр мыхъунумэ, кIэрэф мэхъу.
	Нобэ уи махуэщ, пщэдей си махуэщ.
	Нобэрей Iуэхур пщэдей пумыгъаплъэ. / Нобэ пщIэ хъуну Iуэхур пщэдейм пумыгъаплъэ. / Нобэ пщIэфынур пщэдей умыхь.
	Ныбгъуэр бгъасэми, хьэсэр и плъапIэщ.
	Ныбжьэгъум занщIэу къыбжиIэнщ, бийм уи щIыбкIэ щигъэIунщ.
	Ныбжьэгъуншэр зеиншэ пэлъытэщ.
	Ныбжьэгъур уи нэгу къыщIоплъэ, жагъуэгъур уи лъакъуэ йоплъых.
	Ныбжьэгъур щагъэунэхур махуейщ.
	НыбжьэгъуфIыр гъэтIылъыгъэфIщ.
	Ныбэм «уи адэ и жьакIэ къыпыупщIи къилъхьэ» жеIэ
	Ныбэм и лажьэр IуэтэжыгъуафIэщ.
	Ныбэм имылъмэ, лъэр щIэкIыркъым.
	Ныбэрыдзэ нэхърэ щхьэдэдзых.
	Нысашэшхуэри нысашэщ, нысашэ цIыкIури нысашэщ.
	Нысэ Iейм унафэр унэм ирех.
	Нысэ мыхъунур жьантIажэ мэхъури, мафIэ мыхъунур ищхьэм щолыд.
	Нысэм зэхихыу уи пхъум еущие. / Уи пхъу жеIи, ун нысэ еIуэкI.
	Нысэм уеубзэмэ, данэ Iубзэ къыуитынщ.
	Нысэр фIыщ, жыпIэу цIэ фIумыщ, и цIэр езым зыфIищыжынщ.
	Нэгур гум и гъуджэщ.
	НэгъуэщIхэр бгъэлъапIэмэ, уи щхьэри лъэпIэнщ.
	Нэдым и щхьэр умытIатэу ху илърэ хьэ илърэ пщIэркъым.
	Нэм екIур гуми йокIу.
	Нэм и узыр нахуэщи, гум и узыр щэхущ.
	Нэм илъагъур Iэм ещIэф/ещI.
	Нэм илъагъур щхьэм и уасэщ.
	Нэм псэр зыщIешэ, гум гур къреджэ.
	Нэм псэр и фыгъуэгъущ.
	Нэм пэжыжьэми гум пэблагъэщ.
	Нэм щIэлъыр Iугъуэм къыщIеху, гум илъыр фадэм къреху.
	Нэм щIэтыр псэм хуэдэщ.
	Нэмыс здэщымыIэм насыпи щыIэкъым.
	Нэмыс пщIымэ уи щхьэщ зыхуэпщIыжыр.
	Нэмысым насып къыдокIуэ.
	Нэмысыншэр насыпыншэщ.
	Нэмысыр лъэIукIэ къахьыркъым.
	Нэпкъым тетыр кхъуафэ хукIэкIэ Iэзэщ.
	Нэпсейр насыпыншэщ.
	Нэр делэщ, Iэр бланэщ.
	Нэрылъагъу щытхъу щIыбагъырыубщ.
	Нэрымылъагъу сату ящIыркъым.
	НэфIэ-гуфIэ и нэ дыщэ IуэнтIа щIэлъщ.
	Нэфым и нэм хихар и гум хелъхьэж.
	Нэфыр зыщIэхъуэпсыр нэ псощ.
	Нэхъыбэм ящIэр хабзэщ.
	Нэхъыжь зымыгъэлъапIэр, щхьэ лъэпIэгъуэ ихуэркъым.
	Нэхъыжь зэрымыс унагъуэм гъы макъ щыкуэдщ.
	Нэхъыжь кIэлъыджэркъым кIэлъокIуэ.
	Нэхъыжь нэмыс, нэхъыщIэ насып.
	Нэхъыжьым и лъэIур нэхъапэщ.
	Нэхъыжьыр гъэлъапIи, уи щхьэр лъапIэ хъунщ.
	Нэхъыжьыр щыуэмэ, нэхъыщIэм и мыгъуагъэщ.
	НэхъыжьыфI зиIэм нэхъыщIэфIи иIэщ.
	НэхъыщIэ нэхъ щIасэщ.
	НэхъыщIэм ищIыр гъэжьи, нэхъыжьым ищIыр шхы.
	Нэхыыжьым жантIэр ейщ.
	Пагэм и блыпкъ-блащхьэ къутэгъуафIэщ.
	Пагэр мэгыз. (Eksik)
	ПащIэ гъэлыгъуэ джэгу хэлъкъым.
	ПащIэм къимыхьар жьакIэм къихьыжыркъым/къихьынкъым.
	Пкъым пыт лыр мэуз.
	Псалъэ бзаджэ губзаджэщIщ, гурыщхъуэ щIыныр хуэмыхугъэщ.
	Псалъэ быдэ зимыIэм пэжыгъэ иIэкъым.
	Псалъэ дахэм гуауэр пщегъэгъупщэ.
	Псалъэ дахэм гъущIыр къегъэш.
	Псалъэ мышур шхын мышум хуэдэщ.
	Псалъэ щабэ гущабэщIщ.
	Псалъэм и пэр умыщIэмэ, и кIэр пщIэркъым.
	Псалъэм псалъэ покIуэжри, удыным удын покIуэж.
	Псалъэр бгъэувмэ выщи, бгъэтIысмэ цIэщ. (Eksik)
	Псалъэр бутIыпщамэ, аркъэн кIэлъумыдзыж.
	Псалъэр куэдрэ бгъэныщкIумэ, IэфI хъужкъым.
	Псалъэр куэдрэ жыпIэмэ, мэ щоу.
	Псэлъэрейм едэIуэгъуейщ.
	Псори арэзы зыщIа щыIэкъым.
	Псы икIыгъуэм унэмысу уи кIэр умыIэт.
	Псы Iуфэм Iycым псы икIыпIэр ещIэ.
	Псы Iуфэм Iусым икIыпIэр ещIэ.
	Псы Iуфэм Iусыр есыкIэкIэ Iэзэщ.
	Псым и жапIэр езым къегъуэтыж.
	Псым итхьэлэм блэм зрешэкI.
	Псым хэлъ мывитIрэ пэт зонтIэIу.
	Псымрэ мафIэмрэ IэубыдыпIэншэщ.
	Псынэ пэтрэ щIы щIагъым гъуэгу щещI.
	ПсынщIэу ипкIым кIэщIу къегъэзэж.
	Псыпэр зэрыжэм псыкIэри ирожэ.
	Псыр гъужми, жапIэр къонэ.
	Псыр гъужмэ, бдзэжьейм и ажалщ.
	Псыр псэм и зы ныкъуэщ.
	Псэ зиIэм ажал иIэщ.
	Псэ зыпыт къупщхьэм лы къытокIэж.
	Псэм хуабэ и щIасэщ.
	Псэр IэфIщ.
	Псэр зэхъуапсэр дахэщ.
	Псэр ящэри, напэ къащэху.
	Псэу лIа нэхърэ лIа псэу.
	ПфIэкIуэдам щхьэкIэ умыгъ, къэбгъуэтам щхьэкIи умыгуфIэ.
	Пхуэмыфащэ хьэлъэщ.
	Пхуэмыфащэ щауэгъу умыщI.
	Пхуэмыхьын иумыхьэжьэ, епхьэжьамэ нэхьэс.
	Пхуэфащэ зыщIи, итIанэ щIэлъэIу.
	ПхъащIэ Iэзэм мэзыр и благъэщ.
	Пхъур дыщасэ къыщыкIуэжкIэ, мывэ хъурейм зегъэпщкIу.
	Пхъэ мысрэ псы мывэрэ щыIэкъым.
	ПцIищэ нэхърэ зы пэж.
	ПцIы IэфI нэхърэ пэж дыдж.
	ПцIы бупсынумэ лIам телъхьэ.
	ПцIы зыупсыр щхьэщытхъущ, зызыгъатхъэр джэгуакIуэщ.
	ПцIы упсыным есар укIытэжкъым.
	ПцIым гур щIех.
	ПцIым лъакъуэ щIэткъым.
	ПцIыр згъэуващ жыпIэми, уи пащхьэ къоджэлэж. (Eksik)
	ПцIыупс и кIапсэ кIыхьщ.
	ПцIыупс пцIыупс едэIуэжкъым.
	ПцIыупсым и пэж закъуэр хьэм Iэпеч/фIешх.
	Пшхын уимыIэмэ щIым езауэ.
	Пшэ темылъу уэшх щыIэкъым.
	Пшэм уефийкIэ къэувыIэн, вым уегийкIэ гурыIуэн?
	ПщIэ псор жумыIэ, жаIэ псор зэгъащIэ.
	Пщащэр дэгъуэмэ, гъунэгъур и фызщIэгъущ.
	Пщэдджыжь хьэщIэр гъэхьэщIэгъуафэщ.
	Пщэдейрей ныбгъуэ нэхърэ нобэрей бзу.
	Пэ зыIэм кIэ иIэщ.
	Пэжым нэр ирещI.
	Пэжымрэ насыпымрэ зэгуэшэгъущ.
	Пэжыр дыщэм нэхърэ нэхъ лъапIэщ.
	Пэжыр джатэ щIагъым щIэлъщ.
	Пэжыр жыпIэным лIыгъэ хэлъщ.
	Пэжыр зи гъуазэм насыпыр и гъуэгущ.
	Пэжыр къыумыщIэу, унафэ тумыщIыхь.
	Пэжыр хущхъуэщ, пцIыр щхъухьщ.
	ПIалъэ мыщIыр жыжьэщи, пIалъэ щIар къос.
	Сабий зимыIэм имыIэIауэ къыщохъу.
	Сабий щIэхъуэпсым гущэпс ед.
	Сабийм адэ имыIэжмэ зеиншэкъым, анэ имыIэжмэ зеиншэщ.
	Сабийм и унафэр пащтыхьым и унафэм нэхърэ нэхъ ткIийщ.
	Сабырым и щIагъ дыщэ пщIащэ щIэлъщ.
	Сабийр мыгъмэ, быдз иратыркъым.
	Си хьэ дзакъэркъым, сиш уэркъым жумыIэ. (Eksik)
	Сымаджэр къанэри щIэупщIакIуэр лIащ. / Уэсым хэсыр къанэри хьэжыгъэм хэсыр лIащ.
	Сыщыджэлэнур сщIатэмэ, щхьэнтэ згъэтIылъынт. / Ущыджэлэнур пщIэтэмэ, упщlэ бгъэтIылъынт.
	Сэлам лей хъуркъым.
	СэмэркъауэкIэ нэ къраху.
	Сэр нэхъыфI умыгъуэтым, сыкъэшэж.
	Танэ лIам мэкъу Iэмбатэ здехь.
	Тутынафэ псори «зэшщ».
	Тхылъыр щIэныгъэм и IункIыбзэщ.
	Тхьэм къуимытар, и лIыкIуэм къуитын?
	ТхьэмыщкIагъэм «сынокIуэ» жиIэркъым.
	ТхьэмыщкIитI зэгъусэмэ, бей хуэдэу мэпсэу.
	ТхьэмыщкIэ тегушхуэгъуафIэщ.
	ТхьэмыщкIэм и фэр Iувщ.
	ТхьэмыщкIэм кIэщIри кIыхьри хохъу. / ЗимыIэм бдзы кIыхьри бдзы кIэщIри хуохъу.
	ТхьэмыщкIэм тхьэр хуэлъащ.
	Тэм тэ и цIэщи, щэм щэ и цIэщ.
	Тэнымрэ дэнымрэ зэхуэдэщ.
	ТIысыгъуэр тыншми, тэджыгъуэр гугъущ.
	ТIу шызэпсалъэкIэ, ещанэр лейщ.
	УтIумэ уз, узымэ ущыIахэп. / УтIмэ узщи, узмэ ущымыIэххэ пэлъытэщ. / ТIакъуэр (ТIур) закъуэ палъэщи, закъуэр (зыр) щымыIэж (лIа) пэлъытэщ.
	Уаерэ дзаерэ зэлъытащ.
	Уанэшымрэ дыгъужьымрэ зы бо щIагъэувэркъым.
	Уахыхьэныр Iуэхукъым, уакъызэрыхэкIыжын пщIэмэ.
	Убзэ зи хабзэм псалъэ и куэдщи, щхьэхынэм щхьэусыгъуэ и куэдщ.
	Угъуэщэн ухуэмеймэ зыплъыхь, ущыуэн ухуэмеймэ упщIэж.
	Удым и удыгъэр япэ ирегъэщ/кърегъэщ.
	Удын гуауэр мэгъущри, псалъэ гуауэр гъущыжкъым.
	Удын зэхэдзэ нэхърэ Iыхьэ зэхэдзэ.
	Удэмэ Iуданэ, убзэмэ бзыхьэхуэ.
	Уемыгупсысу псэлъэнри тумыгъэпсыхьу ууэнри зыщ.
	Уемыш, уемызэши уи Iуэху хъунщ.
	Уеуэмэ мэкъущ, уемыуэмэ къурэщ.
	Ужьмэ, жьы хуэдэ щыти, ущIэмэ, щIэ хуэдэ щыт.
	Уз бзаджащIэщ.
	Узейм лажьей къыхокI.
	Узигъусэм и фэ къуаплъ.
	Узижагъуэм и нэм бжэгъуу ущIоуэ.
	Узижагъуэм уеуб, узищIасэр къыпщотхъу.
	Узижагъуэм уфIэгъумщ.
	УзищIасэм и псэ ухуехь.
	УзыгъалIэ псори емынэщ.
	Узыгъэблагъэ гъэблэгъэжи, узыгъэбий гъэбииж. / Биижь умыгъэблагъэ, благъэжь умыгъэбий.
	Узыгъэжьым жьыгъэ Iыхьэ къыуитыжыркъым.
	УзыгъэтIыс уиубыжыркъым.
	Узылъыхъуэр лъапIэ мэхъу.
	УзымыIэтыну къудамэм утемыувэ.
	Узыр къэкIуэгъуафIэ щхьэкIэ, кIуэжыгъуафIэкъым.
	Узыр уэщынэкIэ къокIуэ, мастэнэкIэ мэкIуэж. / Лажьэр къэкIуэгъуафIэ щхьэкIэ, кIуэжыгъуейщ.
	УзыукIыр уи бийщи, ущIэзылъхьэжыр уи къуэшщ.
	УзыфI щыIэкъым.
	Узыфэр мыхъужмэ, ажал и хущхъуэщ.
	Узыхэфыжыну псым хьэ хыумыукIэ, иумыгъэкIыжыну фызым дзы хуумыус.
	Узыхуейм узыхуэмей къыхокI
	Узыхуэмыдэм уи уэрэд еус.
	Узыхьыну псым мывэ къыхэщу уолъагъу.
	Узыхэдэн щымыIэмэ, щыIэр къыхэх.
	Узэгугъур къогугъуж, узэлIалIэр къолIэлIэж.
	Узэджэр къокIуэ.
	УзэлъэIу къэгъани къолъэIу къашэ. / УзытелIэ нэхърэ къыптелIэ. / УзэлъэIу нэхърэ къолъэIу.
	Узэмыджа гуемыIущи узэуIу гъунэгъущ.
	УзэпэгэкIыр къопэгэкIыж. (Eksik)
	Узэрымыса бысым умыуб.
	Узэуэр къоуэж.
	Узэфыгъуэ къыптокIуэ.
	Узэчэнджэщын умыгъуэтмэ, уи пIыIэжьыр гъэтIылъи ечэнджэщ. / Узэчэнджэщын умыгъуэтмэ, уи пыIэ гъэтIыси ечэнджэщыж.
	Узэшмэ мафIэ, ушынэмэ гъусэ. (Eksik)
	Узэщэ нэхърэ узэтэ.
	Уи гур зыхуеIэм уи Iэр лъоIэс.
	Уи Iей щIэпхъумэу уифI умыгъэхьэкъуэ.
	Уи Iуэху гъэфIи IэфI уащыхъунщ.
	Уи Iэм ипэ уи щхьэр гъэлажьэ.
	Уи адэ и гъуэгужьрэ, уи адэ и благъэжьрэ умыбгынэ.
	Уи адэ и щIапIэ гъэдахэ, уи анэ дахэу епсалъэ.
	Уи анэ зэрымысым зыщыгъэпсэхуи, къикIыж.
	Уи анэ и Iэ илъым еплъи, уэ уи Iэ илъым едзакъэ.
	Уи анэ къимылъхуар уи дэлъхукъым/къуэшкъым, уи дэлъху къимышари/къуэшкъимыша уи нысэкъым.
	Уи благъэ и унащхьэ плъагъуу ублэмыкI. (Eksik)
	Уи благъэ къыуитым и дзэ удэмыплъэж.
	Уи благъэ уемыпэгэкI, уи бийм благъэ хуэхъунщ.
	Уи благъэжь къыбдищIэ щэхукIэ уи благъэщIэ дзыхь хуумыщI.
	Уи бынрэ уи благъэрэ умыбж.
	Уи гъунэгъум къыпхуимыщIэр жыжьэм къыпхуищIэнкъым.
	Уи гъунэгъур уи къуэшщи, къигунэгъур уи гъунэгъущ.
	Уи гъунэгъур уи Iэнэгъумэ, уехъулIащ.
	Уи гъунэгъур уи Iэпэгъумэ, уехъулIащ.
	Уи делэ бгъэкIуэмэ, уи Iуэху мэкIуэд.
	Уи делэ хьэщIапIэ умыгъакIуэ.
	Уи дахагъэм уримыпагэу, уи лэжьыгъэм ирипагэ.
	Уи жьэ зэсэмэ, уи нэмыс мэкъутэ.
	Уи жьэр инрэ уи щхьэр цIыкIумэ, уунэхъуащ.
	Уи кIуэдыр си кIуэдщ, уи къанэр си къанэщ.
	Уи кIэ зэрымыкIынум уи щхьэ иумыIу.
	Уи къамэ тIэу къыумых, уи псалъэ тIэу жумыIэ.
	Уи къару еплъи, уи хьэлъэ здэщтэ.
	Уи лъахъэр зыдыгъум уишри идыгъунщ.
	Уи лъэпкъ и тхыдэ пщIэжыныр насыпышхуэщ.
	Уи лъэпкъым хэплъи, уи джатэ гъэдалъэ.
	Уи насып зыхэлъым дыщэхъ тепхъуауэ уолъагъу.
	Уи ныбэ гъэгъу, уи гугъуфI егъэщI.
	Уи ныбэ къикIыр уи бынщи, уи лъэуей къелъэри уи джэдщ.
	Уи нысэ уи гу ебгъамэ, уи пхъу ешхыдэ.
	Уи нэ гъаплъи, уи лъэ гъэув.
	Уи нэм къеIэм и псэм еIэж.
	Уи псалъэ гъэIэси, уи нэмыс гъэбыдэ.
	Уи псалъэ гъэлъапIэ.
	Уи псалъэр гъэкIэщIи, гупсысэр гъэкIыхь.
	Уи пхъу зэрысрэ уи нысэ и дыщрэ.
	Уи пыIэкIэ къодауэми хабзэ хуэщIэ.
	Уи тIуанэ умыуб, уи бын ущымытхъу. / Уи гъунэгъу умыуб, уи благъэщIи ущымытхъу.
	Уи тепIэн еплъи, уи лъэр укъуэдий.
	Уи фыз лIамэ, уи щIэлъэныкъуэр гуэхуащ.
	Уи фызыр бзаджэмэ, хьэдагъэ умыкIуэ махуэ къэси уи хьэдагъэщ.
	Уи фызыр фIымэ, джэгу умыкIуэж махуэ къэси уи джэгущ.
	Уи хэкур лъэщмэ, уогушхуэ.
	Уи хьэ фIэпщ и цIэщ.
	Уи хьэсэпэр здынэсыр пщIэжын хуейщ.
	Уи хьэщIэри гъафIэ, уи къуэшри фIыуэ лъагъу.
	Уи щхьэ нумыпэсымкIэ нэгъуэщIым ухуэмыупсэ.
	Уи щхьэ зи жагъуэм, уи цIэ фIэIейщ.
	Уи щхьэ зыфIэмыIейм уи лъакъуи фIэIейкъым.
	Уи щхьэ темылъ тумылъхьэ.
	Уи щхьэ ущымытхъуж, уфIмэ укъалъагъунщ.
	Уи щхьэм иумыпэсымкIэ нэгъуэщIым ухуэмыупсэ.
	Уи щхьэ хуэпщIыжыр уи нэмысщ.
	Уи щIалэ зэрыбгъасэщ, уилI зэресащ.
	Уи япэкIэ мывэ хъурей бгъажэмэ, уIуощIэж/ухуозэж/ухуэзэжынщ.
	Уив лIамэ, уи дзей ухэкIыжащ.
	Уигу ирихьыр IэфIщ, фIыуэ плъагъур дахэщ.
	УкIытэ зиIэм насып иIэщ.
	УкIытэ зиIэм цIыхугъи иIэщ.
	УкIытэм цIыхур егъэдахэ.
	УкIытэмрэ нэхъуеймрэ цIыхугъэм и дамыгъэщ.
	УкъыщамыщIэм уфащэщи, укъыщацIыхум улъэпкъщ.
	Укъыщалъхуари зы махуэщ, ущылӀэжынури зы махуэщ.
	УкъэзыукIрэ укъизыгъэкIыжрэ.
	УлIмэ, уи щхьэ ущымытхъу, уфIмэ, жылэр къыпщытхъунщ.
	УлIмэ, улIэнуми уи псалъэ гъэпэж.
	УлIэу упсэу нэхърэ, утхъэу урелIэ.
	Улажьэмэ лыжь пшхынщ, умылажьэмэ лажьэ бгъуэтынщ.
	Улажьэу ушхэжын нэхъыфI щыIэкъым. / Умылажьэу пшхыр IэфI хъуркъым.
	УлъэIуэнри уIуеинри зэхуэдэщ.
	УмыгъэтIылъ къэпщтэжыркъым.
	УмылIэмэ зылI, улIэмэ зы мащэ.
	Умылъытэр уимыIэ пэлъытэщ.
	УмылъэIуауэ узэтэнур пщIэнукъым.
	Умылъэгъуам щыхьэт утемыхъуэ.
	УмыщIэ умыIуатэ яIуэта умыIуэтэж.
	УмыщIэм ущIэупщIэныр емыкIукъым.
	УнагъащIэ гужьеигъуафIэщ.
	УнагъащIэ хьэщIэхуэфIщ.
	Унагъуэ умыхъуу къуажэ зумыщI/ухъункъым.
	Унагъуэжьрэ пхъэжь мафIэрэ.
	Унэ зимыIэм унагъуэ иIэкъым.
	Унэ кIуэцIым нэмыс ущимыIэмэ, унэ щIыбым ущиIэххэнкъым.
	Унэвым уеуэмэ, мэзывым и бжьэ мэхъей.
	Унэкъуэщ хьэщIэ гъэфIэгъуейщ.
	Унэм я мыгъуэр я гъуощ. / Быным я мыгъуэр я гъуощ.
	Унэм зыщыгъаси, хасэм хыхьэ/яхыхьэ.
	Унэнум я хьэ удз ехъури, унэхъунум я нысэ мэдыгъуэ.
	Унэр зыгъэунэри благъэр зыгъэблагъэри фызщ.
	Унэр зэращIа уэщыжьыр щIыбым дадзэж/щIадзыж.
	Унэхъугъуэм дзыгъуэри мэятэ.
	Унэхъунум гуоуж макъ и тхьэкIумэ иIуэркъым.
	УпIащIэмэ уогувэ.
	Упсэумэ, пшхын бгъуэтынщ.
	Упсэуху уогугъэ.
	УпщIалэ и былым кIуэдыркъым.
	УпщIэ щIэщхъуркъым. / Чэнджащэ щыуэркъым.
	Ухеймэ, улъэщщ.
	УщIалэху уотхъэ.
	УщымытIыс ущыгушыIэкъым.
	Ущымытхъущэ пхуэубыжынкъым.
	Ущысу укъэзымылъагъум утэджкIэ/ущыткIи укъилъагъункъым.
	Уэгъум ихьар уэлбанэм къехьыжри, уэлбанэм ихьар уэгъум къихьыжыркъым.
	Уэдыр Iушэщи, пшэрыр дахэщ.
	Уэздыгъэр щыщIэбгъанэкIэ уи Iэпэр мафIэм исынкIи мэхъу.
	Уэлбанэр уэфI зэрыхъужыну цIыху бзаджэр фIы хъужащэрэт.
	Уэмым и ужьыр уаещи, уаем и ужьыр уэмщ.
	Уэнум баш егъуэт.
	Уэс щесам лъэужь щыIэщ.
	Уэсукхъуэр бзу цIыкIум къегъэхъей.
	Уэсэпс хуабэ мэшгъэкIщ.
	УэфIрэ лIыфIрэ хэт дэзэшын?
	УэфIрэ уэлбанэрэ я хьэкъ зэтенэркъым.
	УэфIым умыгъуэтыр, уейм бгъуэтыжыркъым.
	Уэшх блэкIам щIакIуэ кIэлъумыщтэж.
	Уэщым зиIэтыхукIэ жыгъым зегъэпсэху. / Уэщыр пIэтыху, пхъэм зегъэпсэху.
	УIэгъэ лъэужьыншэ хъуркъым.
	Фадэр зи ныбжьэгъум жып гъуанэ щIэтщ.
	Фадэм текIуа щыIэкъым.
	Фащэм я нэхъ дахэр укIытэщ.
	Фо нэхърэ жей нэхъ IэфIщ.
	Фор IэфI дыдэщ, зигу иримыхьым ишхыркъым.
	Фоч нэщI лIитI гъэшынэщ. (Eksik)
	Фыгъуэр мыгъуэ мэхъу.
	Фыз бзаджэ зиIэм и унэ умыкIуэ.
	Фыз бзаджэ лIыгъэжьщ.
	Фыз бзаджэ нэпсрыгуащIэщ.
	Фыз бзаджэ хьэщIэмыгъашхэщ.
	Фыз бий нэхърэ жылэ бий.
	Фыз быдэ илI хьэлэлщ.
	Фыз дахэ тхьэмахуэ фызщи, фызыфI ныбжьрей фызщ.
	Фыз жьейм лIыр щIэх жьы дохъу.
	Фыз закъуэм дэмыIэпыкъу лIыр лIыфIкъым.
	Фыз зимыIэ щIалэрэ шхуэ зыпщIэхэмылъ шырэ.
	Фыз улъыхъумэ, благъи дэлъыхъуэ.
	Фыз фэрыщI лIыгъапцIэщ.
	Фыз хуэмыху зиIэр насыпыншэщ.
	Фызабэм и бын епIыжри лIыгъуабэм и бын хуэпIыжыркъым. / ЛIыгъуабэм быныр ирепхъыхь, фызабэм быныр къещыпыж.
	Фызым езауэр фызщ.
	Фызым и фIыр лIыгъатхъэщ.
	Фызым игъэпуда лIыр зыми къыдихыжынкъым, ныбжьэгъум игъэпуда лIыр фызым къыдихыжынщ.
	Фызым насып къыдокIуэ.
	ФызыфI быдзышэ налъэ щыщIэкъым.
	ФызыфI зиIэ и гуауэ шэчыгъуафIэщ.
	ФызыфI зиIэм хъуэхъу и унэ илъщ.
	ФызыфI и хьэку ятIэ хьэзырщ.
	ФызыфI илI гъуэмылэншэ хъуркъым.
	ФызыфI илI нэкIущхьэплъщ.
	ФызыфI илI цIэрыIуэщ.
	ФызыфIым лIы Iейр добжьыфIэри фыз Iейм лIыфIыр добжьыгуэ.
	ФызыфIыр унэщи, фыз Iейр щIыунэщ.
	Фэдэн кIапэ шу егъэшэсыж.
	ФэрэкIым «Уи фэр схьын, хьэмэрэ уи нэр схьын?» жи.
	ФIы зылъэжьым и щхьэ хуещIэж, бзаджэ зылэжьым и щхьэ лей ирехыж.
	ФIы зыхуэпщIэм иумыхъуэныж.
	ФIы зыщIэ и ищIэ кIуэдыркъым.
	ФIы зыщIэ упщIэжрэ?
	ФIы зыщIэр фIы IуощIэжри, Iей зыщIэри Iей IуощIэж.
	ФIы щIэи, псым хэдзэ.
	ФIыгъуэм я нэхъыщхьэр зэгурыIуэщ.
	ФIылъагъуныгъэр къупщхьэ зауэм хуэдэщ.
	ФIым илъэгъуар еIуэтэж, Iейм итар жеIэж.
	ФIым уеджэмэ, фIы къокIуэ, мыгъуэм уеджэмэ, мыгъуэ къокIуэ.
	ФIым уригъусэмэ фIы уохъу, Iейм уригъусэмэ Ieй уохъу.
	ФIым фIыщIэ пылъщ.
	ФIыр зымыщIэм фIыщIэр зыуи къыщыхъуркъым.
	ФIыр мылIэу-мыкIуэду пщIэркъым.
	ФIыр умыцIыхумэ, нэхъ лъапIэр къыхэх.
	ФIыуэ зэрылъагъу зэкъуэшитI зэфIэбгъэкIуэдын плъэкIынукъым.
	ФIыуэ зэрылъагъуитIыр зы фэ джанэм зэдохуэ. / ФIыуэ зэрылъагъуитI зы хьэфэ джанэми зэдохуэ.
	ФIыуэ укъэзылъагъум уи дагъуэр уегъэлъагъуж, жагъуэу укъэзылъагъум уи нэ щIыбагъкIэ еIуэтэж.
	Хабзэ здэщымыIэм, укIытэ щыIэкъым.
	Хабзэ зимыIэм напэ иIэкъым.
	Хабзэжь хэкужь къранэркъым.
	Хабзэм къамэр ирегъэкIуэт.
	ХабзэмыщIэ емыкIухьщ.
	ХабзэмыщIэ жьантIакIуэщ.
	ХабзэмыщIэ хабзащIэ макIуэ.
	ХабзэмыщIэ щIыкIейщ.
	ХабзэмыщIэ щытхъухьым хьэгулывэм фо хекIэ.
	Хабзэр бзэгупэкIэ кърахьэкIыркъым.
	Хабзэр екIуращ.
	Хабзэр зэхалъхьэркъым, гъащIэм къыхокI. / Хабзэр зым къигупсыскъым, гъащIэм къыхокI. / Хабзэр къахутэркъым, гъащIэм къелъхур.
	Хабзэр зымыщIэр щхьэнэщIщ.
	Хабзэр убзэ зыфIэщIым хуэпщIэнум и ныкъуэр къегъанэ.
	Хабзэр убзэнкъым, акъылыр къалэнкъым. / Хабзэр убзэкъым, къалэныр Iулъхьэкъым.
	Хабзэр фIымэ, бзыпхъэфI трах.
	Хамэ ахъшэ зепхьэмэ, уи жыпыр гъуанэщ.
	Хамэ пщIэнтIэпс хъер хъуркъым.
	Хамэ хэку сыщытхъэ нэхъ си хэкужь сыщылIэ.
	Хамэхьэр къохьэри унэхьэ иреху.
	ХамэщIым насып щыIэкъым.
	ХэкIэ зымыщIэ и гъубжэ дзагуэщ.
	Хэку зимыIэм псори щIыIэ къыщохъу.
	Хэкужьыхьэ лъэщщ.
	Хэкум емыкIу къылъысмэ, къыщыж. (Eksik)
	Хэкум игъэгушхуэр хахуэ мэхъу.
	Хэплъыхь Iыхьэншэщ.
	Хэт нэхъ акъылыфIэ, жиIэу щыщIэупщIэм, цIыхум ечэнджэщыр акъылыфIэщ, жиIащ.
	Хейм гыбзэр хуэлъашэщи, зыгъэшыфым хуэбатэщ.
	Хейм гъуэгу егъуэт.
	Хейм и лъыр хамэм ещIэж.
	Хущхъуэри ебгъэлеймэ, щхъухьщ.
	Хуэмыху и Iуэху блэкIыркъым.
	Хуэмыху унафэ щIынкIэ Iэзэщ.
	Хуэмыхум зимыгъазэурэ мазэр къуохьэж.
	Хышхуэ пэт ткIуэпс-ткIуэпсу зэхэтщ.
	Хъан техьэгъуэ текIыгъуэщ.
	Хъуапсэ и псэ кIуэдкъым.
	ХъумпIэцIэджым и кIуэдыжыгъуэм дамэ къытокIэ.
	Хъушэм къакIэрыхуа мэлыр дыгъужьым пэщIохуэ.
	Хъыбар щIэупщIэ хъыбар ещIэ.
	ХъыбарыфIри хъыбарщ, хъыбар Iейри хъыбарщ.
	Хъыджэбз къапшэмэ, уэ зэрыбгъасэщи, пхъужь къапшэмэ, зэресагъэххэщ.
	Хьэ бзаджэ тIысыпIэншэщ.
	Хьэ пэтрэ дахэ и щIасэщ.
	Хьэ хыжыгъуэм аргъуейр мэятэ.
	Хьэджафэ банэркъым, лъхукъуэщо хъуанэркъым.
	Хьэдрыхэ кIуэрэ, и дыщ кIуэжрэ яубыдыркъым.
	Хьэдэр зейр кхъаблэпэщ.
	Хьэдэр куэдрэ зепхьэмэ мэ щоу, Iуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.
	ХьэкIэкхъуакIэрэ пэт и шырыр дзапэкIэ кърехьэкI. / Хьэ пэтрэ и шырыр дзапэкIэ зэрехьэ.
	Хьэ вейм улъыхъуэмэ, лъапIэ мэхъу.
	Хьэм вакъэ щыптIагъэмэ щешхыкIыж.
	Хьэм ебгъэшх текIуадэркъым.
	Хьэм ептыр и Iыхьэщ.
	Хьэм зэдзэкъэнур ещIэ.
	Хьэм и губжь кхъуэм щехьэ.
	Хьэм и кIэм утеувэмэ, къодзакъэ.
	Хьэм и щхьэр узмэ удз ешх, блэм и щхьэр узмэ гъуэгум тогъуалъхьэ.
	Хьэм икIэм псы нэмысу, есыкIэ ищIэркъым.
	Хьэм къупщхьэкIэ уеуэкIэ гъыркъым.
	Хьэм уеуэмэ, нэхъей мэхъу.
	Хьэм ущышынэмэ, уи нэкIэ укъещIэ.
	Хьэм хуэмышх кхъуэм иригъэшхыркъым.
	Хьэмэшыпхэ благъэщ.
	Хьэндыркъуакъуэр зи анэми «Си анэр гуащэщ» жеIэ. (Eksik)
	Хьэр и бзэгукIэ зоIэзэж.
	Хьэр улэунумэ, мэкъушэм ядокIуэ.
	Хьэр унэ тхьэкIумэщ.
	Хьэрэ пэт и къуажэжь ибгынэркъым.
	Хьэрэ пэт мэлыр хъущэм хехуэж.
	Хьэфэм фо из хъумэ, зэгуотхъ.
	ХьэфI дэплъейр хьэфI мэхъури, шыфI дэплъейр шыфI мэхъу.
	ХьэщIапIэ укIуэн уфIэфIмэ, хьэщIэу къыпхуэкIуэр гъафIэ.
	ХьэщIапIэ ущыIэмэ, къыпхуащI уи унафэщ.
	ХьэщIапIэр фIыми, уи унэжь нэхъыфIыжщ.
	ХьэщIапIэрынэр емыкIущ.
	ХьэщIэ гъунэгъу нэхърэ хьэщIэ жыжьэ нэхъ лъапIэщ.
	ХьэщIэ здэщыIэм хэгъэрей щыIэщ.
	ХьэщIэ зи жагъуэм лыхуэ хуегъажьэ.
	ХьэщIэ къакIуэ щыIэ щхьэкIэ, хьэщIэ гъэкIуэж щыIэкъым.
	ХьэщIэ къакIуэм, насыпи къыдокIуэ.
	ХьэщIэ къакIуэмэ, хэгъэрейр мэгуфIэ.
	ХьэщIэ къэкIуэнущ жыIи гъэтIылъ, куэдрэ щылъа жыпIэу умышх.
	ХьэщIэ лей щыIэкъым.
	ХьэщIэ мыгъашхэ цIэрыIуэщ.
	ХьэщIэ щIалэ щыIэкъым.
	ХьэщIэм и ерыскъыр къыдокIуэ. / ХьэщIэм насып къыдокIуэ.
	ХьэщIэм и щхыр езым и Iыхьэщ.
	ХьэщIэр бгыкъум думыгъэплъей.
	ХьэщIэр бысымым и гъэрщ.
	ХьэщIэр гъафIэ, цIыхуфIыр лъытэ.
	ХьэщIэр жэщищ исмэ, быным ящыщ мэхъуж.
	ХьэщIэр куэдрэ щысмэ, бысымыр йозэш.
	ХьэщIэр мэлым нэхърэ нэхъ Iэсэщ. / ХьэщIэр мэшым нэхърэ нэхъ Iэсэщ.
	ХьэщIэр нэщхъеймэ, бысымым и ягъэщ.
	ХьэщIэр хущхьэрей хъумэ, гъашхи гъэгъуэлъыж.
	ХьэщIэр хьэзыр щхьэкIэ, бысымыр хьэзыр?
	ХьэщIэр шхэмэ, бжэм йоплъ.
	ХьэщIэу къыпхуэкIуамэ, уи жагъуэгъури ныбжьэгъущ.
	Цы Iуданэм вы егъэлъэпэрапэ.
	ЦIыкIуу къамылъху ин хъуркъым.
	ЦIыху Iущыр дунейм ехыжми абы жиIар къонэ.
	ЦIыху псори зэдепщэмэ, борэнышхуэу къепщэнт.
	ЦIыхубзым и щхьэцыр кIыхьщ ауэ и акъылыр нэхъ кIыхьыжщ.
	ЦIыхугъэ зиIэм жагъуэгъуи иIэщ.
	ЦIыхугъэншэм удэпсэу нэхърэ цIыхугъэ зиIэм удэкIуэд.
	ЦIыхум гущIэгъу иIэн хуейщ.
	ЦIыхум зы жьэщ иIэр, тхьэкIумитI тетщ.
	ЦIыхум къамыщIэ щэху щыIэкъым.
	ЦIыхум и ныбэр и бийщ.
	ЦIыхум и нэр къабзэмэ, игури къабзэщ.
	ЦIыхум и цIэр езым зыфIещыж.
	ЦIыхум фIыуэ къалъагъур насыпыфIэ мэхъу.
	ЦIыхум я фэр зэрызэхуэмыдэм хуэдэу, я гури зэхуэдэкъым.
	ЦIыхуфI гъэпцIэгъуафIэщ.
	ЦIыхуфI и Iэнэ хьэзырщ.
	ЦIыхуфI и тIысыпIэ хьэзырщ.
	ЦIыхуфэр Iувщ. (Eksik)
	ЦIыхур здынэмыс щыIэкъым.
	Чыри бгъэкIмэ, бжэгъу мэхъу.
	Чэзу зимыIэ щыIэкъым.
	Щхьэ къуийм и лажьэ щхьэ псэум ищIэркъым.
	Щхьэгъусэр насып зэхэгъэкIыпIэщ.
	Щхьэж хуэфащэ и щауэгъущ.
	Щхьэж и ныбжьэгъу и гъуджэ-мажьэщ.
	Щхьэхынэ жейнэдщ.
	Щхьэхынэм ив лIэмэ лыщ, игу къутэмэ пхъэщ.
	ЩхьэзыфIэфI лъагъугъyейщ.
	Щхьэзэм уэ фIэкI, губзыгъэр езыр къыпфIэкIынщ.
	ЩхьэкIуэм щIакIуэ уегъэщI.
	ЩхьэлыкIыр зыхьри мэгурым, щхьэл мывэр зыхьри мэгурым.
	Щхьэм имылъмэ, лъакъуэм и мыгъуагъэщ.
	Щхьэмыуз пIэщхьагъ тезагъэрэ?
	Щхьэр псэумэ пыIэ щыщIэркъым.
	ЩхьэтепIэ зимыIэ псыр мэуфIей.
	ЩхьэтепIэншэ къабзэ хъуркъым.
	Щхьэхынэм и махуэ кIыхьщ.
	Щхьэхынэр тэджмэ, псыбафэр куэд мэхъу.
	Щхьэщытхъу псори пцIыупсщ.
	Щхьэщытхъурэ къэрабгъэрэ зэблагъэщ.
	ЩыIэкIей кIуэдыжыкIейщ.
	Щыгъын хьэху нэхърэ щыгъын фаджэ.
	Щыгъынибгъу нэхърэ теубгъуэн.
	ЩыкIыр икIэ мэхъу.
	Щымахэм щызэпоч.
	Щымыуэну акъыл, щымыщIэну былым.
	ЩымыIэ умылъыхъуэ, къыплъыхъу умыгъэпуд.
	Щынащхьэ плъагъумэ гъэмахуэщи, Iэтащхьэ плъагъумэ щIымахуэщ.
	Щысым и Iыхьэр кIуэм къехь.
	ЩытхъукIей нэхърэ убыкIафIэ.
	Щыхьым и бжьэр и бийщ.
	ЩыщIэ нэхърэ мащIэшх.
	Щэныншагъэр узщи, Iэзэгъуэ зимыIэр делагъэщ.
	Щэрэ зэхэпх нэхърэ зэ плъагъумэ, нэхъыфIщ.
	Щэху гуэр зимыIэ щыIэкъым.
	Щэху зыхуэмыущэхур лIы ныкъуэщ.
	ЩIакIуэ ныкъуэщIыр щыгъынкъым.
	ЩIакIуэ щIагъым лIы къыщIокI. / Бацэжь и щIагъ лIыхъужь къыщIокI.
	ЩIакIуэр лIым и унэщ.
	ЩIалэ гурэпкIырэ нэхърэ лIыжь гупсэхуфI.
	ЩIалэ гъакIуи кIэлъыкIуэж.
	ЩIалэу фыз къегъашэ, пасэу джэд кърегъэш.
	ЩIалэр гъыуэрэ лIы мэхъури, лIыжьыр щэIуурэ малIэ.
	ЩIалэм ебгъэлъагъур и гъуэгущ.
	ЩIалэм къижыхьмэ, лIыжьым и лъэдий мэуз.
	ЩIопщыкъурэ пэт жьы еубыд.
	ЩIы фIыцIэм щIэмыхьэжын щыIэкъым.
	ЩIы нэхъ хьэлъэ щыIэкъым.
	ЩIы пшэр и хьэдзи пшэрщ.
	ЩIыбырыхь нэхърэ ныбэ хьэлъэ.
	ЩIыхуэр бгъууэ къэпщтамэ, пщIыуэ етыж.
	ЩIым зы ептмэ, щэ къыуетыж.
	ЩIым къыхэмыщ мывэр пхъэIэщэм и бийщ. / Мывэ къыхэмыщыр пхъэIэщэм и бийщ.
	ЩIымахуэм умыщIа гъэмахуэм бгъуэтынкъым, гъэмахуэм умылэжь щымахуэм уиIэнкъым.
	ЩIыпIищ нэщIу ялъытэ; псы зыдэмыт псыхъуэ, къэкIыгъэ зэрымыт губгъуэ, лIы зыщхьэщымыт фыз.
	ЩIыр зыхъумэр къехъумэж.
	ЩIэныгъэ зэгъэщIэныр псыкъуий мастэкIэ къэптIыным хуэдэщ.
	ЩIэныгъэрэ IэщIагъэрэ зэкъуэшщ.
	ЩIэр жьы мэхъури жьыр щIэ хъужыркъым.
	ЩIэр къокIуэ, жьыр мэкIуэж.
	ЩIэр къэхъунум щIэнэцIурэ жьы мэхъу, жьыр блэкIам щIэнакIэурэ мэлIэж.
	ЩIэщыгъуэр икIри зэрыукIыр къихьащ.
	Шихури кIыхьышхуэу докIей.
	ШкIахъуэ пщыIэрэ пэт нэхъыжь яIэщ.
	ШкIэплъ зытелъ нэхърэ дагъэ зытет.
	Шу гупыр зэдилъмэ, щхьэж игу илъ ещIэж.
	Шу хьэщIэр ягъэшэсыж, лъэс хьэщIэр пщIантIэм дашыж.
	ШхуэмылакIэр зыхуэмыIыгъым шыкIэр еубыд. / Шыщхьэр пIэщIэкIамэ, шыкIэм укIэлъымыбэнэж.
	Шы зиIэр къанэри, уанэ зиIэр кIуащ.
	Шы тесыкIэ зымыщIэм уанэр екъутэ.
	Шы хьэху уэсэпс трагъахэркъым.
	Шыгъу зышхар, псы йофэж.
	Шыгъу-пIастэм хьэтыр иIэщ. / Шыгъу-пIастэм уемылъэпауэ.
	Шыдрэ пэт илъэсым зэ мэфтрей.
	Шыдыгъу хабзэрэ дыгъужь хабзэрэ зэтохуэ.
	Шыдым телъ хьэлъэр къыдырым ищIэркъым.
	Шыдым и хьэлъэ ирикъумэ, мэкIуэр.
	Шым дамэ тету зылъагъур блэращи, блэм лъакъуэ щIэту зылъагъур шыращ.
	Шым еуи дыхьэ, елъэдэкъауи къыдэкIыж.
	Шым ехуэхым ныбэпхым трелъхьэ.
	Шым и лъакъуэ и бийщ.
	Шынэ зыдэщымыIэм укIытэ щыIэкъым.
	Шынэм макъ егъэIу.
	Шынэр и унэ мэкIуэж.
	Шыпхъум и гур дэлъхумкIэ гъэзащ.
	Шыпхъуншэ нэхърэ шыпхъу нэф.
	Шыр пщIантIэмэ, уанэр екIужыркъым.
	Шыр тесым егъэдахэ.
	Шыр щыгъажэм, жырыр мывэупцIэм, цIыхур лэжьыгэм щагъэунэхур.
	Шыу щтар куэдрэ умыху.
	Шыуаным илъыр зымышхыжынур гуэным илъым тогyжьеикI.
	ШыфIрэ выфIрэ псыбафэкъым.
	ШыфIыр езэшмэ, пырхъалэщ.
	ШыфIыр ныбжьэгъуфIым хуэдэщ.
	Шыц уэсыр къесу узэрысым уимыкI.
	ШыщIэ къамылъхуам уанэ хузэщIумылъхьэ.
	Шэм зэхэгъэж ищIыркъым.
	Шэм исар шхум йопщэ.
	Шэрэ лъырэ зэхакIэркъым.
	Шэс псори шyкъым.
	Шэхур хуабэу яхуз, фызыр щIалэу ягъасэ.
	Яжьэм фIамыщI и тесэнщ.
	Ямыгъэпхъу пхъукIэ ищIэркъым.
	ЯмыгъэIу зэхахыркъым.
	Ямылъэгъуа бланэ яукIыркъым, зэхамыха псалъэ яIуатэркъым.
	Ямыубри бэным дэлъри зэхуэдэщ.
	Япэ лIар япэ ирах.
	Япэ лIэм джэбыныр ейщ.
	Япэ узрихьэлIэр шхыныфIщ.
	ЯукIынури ягъэпсэлъэж.
	Яхутемыхьэ яхутекIыжыркъым.
	Яхэмыхьэ хабзэншэщ.
	Iыхьлы делэ напэтехщ.
	Iыхьлыр IэфIщ.
	IитIкIэ Iэ зубыдым щIыбагъ псалъэ и куэдщ.
	Iуащхьэм япэ дэкIар япэ къохыж.
	Iупэр напэм и хашэщ. 
	Iущ и акъыл и гъуэмылэщ.
	Iущыр щэ мэчэнджащэ.
	IуэрыIуатэр хабзэжьщ.
	IуэрыIуатэ нэхърэ нэрылъагъу.
	Iуэху щIэкIэ зымыщIэр Iуэху щIэным егъалIэ.
	Iуэху мыублэ блэ хэсщ.
	Iуэху пщIыр Iуэху мэхъу.
	Iуэху убла зимыIэм Iуэху щIа иIэкъым.
	Iуэху цIыкIури Iуэхущ, Iуэху инри Iуэхущ.
	Iуэхум игъэлIа щыIэкъым.
	Iуэхум и пэр умыщIэмэ, и кIэр пщIэркъым.
	Iуэхуншэ псэлъэрейщ.
	Iуэхур жыIэгъуафIэ щхьэкIэ щIэгъуафIэкъым.
	Iуэхур зэрыпщIщ.
	Iуэхутхьэбзэм бзыпхъэ иIэщ. / Дэтхэнэ зы Iуэхутхьэбзэми бзыпхъэ иIэщ.
	Iуэхухутэ ялIыркъым, лIыкIуэ яукIыркъым.
	Iэзэгъуэ зимыIэ узыгъуэ щыIэкъым.
	Iэм имыщтэ кIуэдыркъым.
	Iэмалрэ хьилэрэ акъылщ.
	Iэнэм и пэри и кIэри хъуэхъущ.
	Iэрымылъхьэм щIэнэцIурэ и нэцIакIэр щIэгъуащ.
	Iэр бутхыпщIкIэ, Iэбжьанэр пыхурэ?
	Iэрэ жьэрэ зэблэкIыркъым.
	Iэхъуэ и баш и чэнджэщэгъущ.
	Iэпхуамбитхурэ пэт зэхуэдэкъым.
	IэщIагъэншэм и шэрхъ лъэныкъуабэщ.
	Iэщми уедэхащIэмэ, фIэфIщ.
	Iэщэ дэгъуэp гъусэфIщ.
	Iэщыр зезыхьэм ейщ.
	Iэщэр зыгъэIэщэр лIыгущ.

 Статистикэ 
 Aydın, Şamil Emre (2023), Çerkes Atasözleri, ISBN 9786056569128

 Гулъытэгъуэ 
Категориэ:Псалъэжь