Du̱nhwwu

Du̱nhwwu A̱ yet kap a wwat tsutswat bu̱ bvwo ni. Du̱nhwwu a̱ sshi sa̱rei nyam ji byyi kup ntssuk ni bu nkyang nzaan na sang ni bantyuat.

Du̱nhuu ti an kyang a sang kup ntssuk ni a̱ nyai a ga̱sat a̱cip a̱yaan na a̱ cam bu̱ a̱cucrak ka̱ccan nu ba n sshi ni, a̱ pfwok an dang a̱cip a a̱ krang rwam a a̱ka̱tyyi ka ni; du̱nhuu ti an nyam byyi nkup ntssuk a a̱ tam nyai an kkwan a̱cip du̱ccu na a̱ nyak nyai a̱za̱ma a̱katyi nwa nkup ntssuk wwon a̱ cam yya ji rwam a̱ ku n yya konzan nkyang a  naat n bvwot ni. Sa̱rai du̱nhuu nyam ji byi kup ntssuk ni, a̱ ssha a̱ ta srak n yya nkap ntat: ka̱za̱nson (prosencephalon, subdivided into telencephalon and diencephalon), bu̱ a̱katyi (mesencephalon) bu̱ ruryim (rhombencephalon, subdivided into metencephalon and myelencephalon). A̱sai du̱hywak a̱cip ka̱yat ntssuk, a̱nyyi nu a̱ kon kyang a̱ bvo yya pfong bu̱ nkap a a̱ mon bū̇ rwam a tyet nnyai an kpong ū̇ ni a̱ mi a̱ yet ka̱sak ka nyak nyai an jjun a̱ngbam du̱nhuụ ti su nat an dum a. Ndung bu̱ du̱nhuu ti  du̱hywak ti ni a̱ mi yet tsakkat ji tung npfong a̱cip rwam a̱ tyi ni wwon a byi cet wwat du̱wat npfong ti u rwam nyam byi tssuk.

U̱ du̱wat npfong naat n bvwot rwam ,du̱nhuu a̱ mi wwat bvwak a u̱ bvu cam konzan nkyang an kap rwam a ȧ̱ bvo na jjet du̱wat ti na̱ nu ncong bu̱ npfong na na ni.

Yya ji sat du̱nhyuu ji zu n yya pfong ni ba kan dyi a̱ bvong, ma yya ji ba n yya a̱kukwak npfong u ba yya ndung ni nyyi ya tai du bu ka̱kkyai ni a̱mi hyyop ryi bvwong a.[3]   Npfong a ba yya a nnom a ni ni antazwa yya ryi bu pfong dunhuu ta tyang wwon u kakonu komputabyi sso anyyi nu a bvwon bu nu an yya ji na nyya pfong a ni ma a bvo ku tai u duwat ti na n tung nkyang nyai u ryi bvwong bu a̱za̱ncci an kkwan na nan swat ni bu kaaa ka wwon a bvwo na byrik an yya nkyang   natung a saai a na brak an yya ofong an dwak nzaan ni.

Du̱jem ti ni sshi u̱ tyang yya ji du̱nhuu an sot nyam ba̱gungang tu n bvon ni ma u̱ bvu tyi ka̱ssu ka an nyyi ji byi kup ntssuk ni. Tu ryat antazwa dunhuu ayin da ni di tu n byi kyang yring bu kpit a ni. Kabvwa ka tu n bvwon ni ba ka ryat an sat dujem ti ryat antazwa dunhuu anyeyyu kayemi ban sshasrak a krok nkyang a tagang bu kpit an ni dani di nhyuu na bu duwat ti tu na n ssha byyan ni.
U̱ ba̱nyeyyu ka̱ssu nkap du̱nhuu ka ban yei cerebral cortex u̱ ni a̱ byi kyang a bai 14–16 billion ndang acip (neurons),[1] wwon nyyi na sshi akatyi ka ni a bai 55–70 billion.[2] Kinzan kaba cincing ndang acip aya a pfok bu gang ji ba n yei synapses ni wwon a pfok bu katswa acio ka abai cci koo ni, ba yya pfong bu bayaan a ya brang bu yyit bayaan npfong bu nkyang a nyai anaman wwang acip a ba  n yei dendrites bu axons. 

U̱ ka̱zzu npfong dei,du̱nhuu a̱ mi byi cet bu̱ du̱wat cong bu̱ yya ji a̱kpak npfong nkap rwam na naat an bvwot ni. Nti a̱mi kwak kasom ka kpit a ku n tssup nlpa ba tyyei kyang a ba nu yya ni bu duwat ba nu n na yya ni bu hyum bu wwat nkyang a nkap a na cat an yya pfong n nna na ni. Yya ji ni a mi brang tywi rwam a ku n yyat yya nkyang a nu myimm bu yya ji kabvwa ka kan ssap ni. Nkyang nzaan na yei dukkwa ni du bu zzum au cat njit ni ba a na ssha duwat bu kak bvwak a nyai u duhywak nkup ntssuk ma n yyi na yet acecet a catbtsutswat bu azancxi ni a nanyet nyyi na ma ba nunyen pfong a zop wwon a hywat atsatsak kahyok u ba nu n brak ni a na nyai u dunhuu.

Ka̱srong:Jju Wikipedia Outreach