Ma̱sa̱t (ka̱byen)

Ma̱sat A̱yet ka̱byen ka a̱ sook nyai angbam ka̱gut a̱zagbang ka̱za nbyrim Afirika anbvuk yak buka̱srak du̱hwan Sinai bu̱ Asiya bvuk yak a̱za̱gbang ka̱tak. Ma̱sat a a̱u byit bu̱ kyei ba̱shekkwot meditereniya a̱za̱gbang kaza kwaan Gaza bu̱ Palistin bu̱ Isirela bvuk yak Gaza, bu̱ a̱shong nkyei ba̱shekkwot a̱za̱gbang a̱ta̱ntson bu̱ Sudan a̱za̱gbang katak bū Liberiya naa̱t ȧ̱jenshring. Kairo nu a̱yet a̱gbạdang ka̱nkrang ya du̱tyok u̱ wwon Alezandra nu an tssup a̱ man yet ka̱bvwa npfwong bu̱ tat a̱ssu ba̱nyet.

Ma̱sat a̱mi a̱ byi nkkang a ka̱n bvwa ka̱ram ni a̱ rau konzan ka̱byen u̱ ka̱sa ka, ka byi tada ji sshi nyai ba̱gbang ni a̱za̱gbang Nile Delta nyai an cei a̱mba 6th–4th millennia BCE. Ka̱bvwa ka ba yi n ta̱kyak tat ȧ̱ssu a̱nyeyyu ni, Ma̱sat nnyai a̱mi a̱ yin yet ka̱bvwa ka ba yin ta̱son a̱ nwwa du̱jem ni bu̱ ku̱yak bu̱ nok a̱cecet nankrang bu̱ tssup a bu̱ du̱tyok na̱nkrang. [22] Ma̱sat a̱ yin yet ka̱bvwa ta̱son a̱ byyi kpungtun u tssup ka̱za ntazwa wwon ba̱nyet tswa ka̱tassu a si bu̱ n tsuup nyai an cei sencori ambatuyring. Kairo ami a̱ yin yet Ka̱kpri du̱tyok a̱n yyi Fatimid Caliphate an cei sencori a̱mba swak, a wwon bu̱ an yyi Mamluk Sultanate an cei sencori amba 13th. Ma̱sat a̱ cong a̱ su sshi ka̱yat Ottoman Empire u̱ du̱rya 1517, su kpang ka̱ram ka a̱gwam u Muhammad Ali na bu̱ n krak ka̱zzu ahwai Ma̱sat ni ka̱yat Khedivate u̱ du̱rya 1867. Ka̱byen ka ndung bu̱ Sudan a̱ yin sshi nbvak Briton su kpang ka̱ram ka ba n ssha du̱tyok du̱ccu ni u̱ du̱rya 1922.

Ƙa̱ram ka ba n tyak yya a̱gaga a̱nyyi du̱rya 1952, Ma̱sat a̱ ya sak u̱ ka̱bvwa ka̱byen ya du̱tyok nka . Pyemm nyai 1958 su kpang 1961 Ma̱sat a̱ mon bu̱ Syria a̱ gbrik a̱ tyi United Arab Republic. Masat a kwan zwang bu Egypt Israel a rya 1948, 1956, 1967 bu 1973, wwon a̱ ssha swrang a Gaza Strip u̱ na̱ram a̱yemi su kpang 1967. U̱ du̱rya 1978, Ma̱sat a̱ tyi bvak u̱ ba̱ryat ba ba rop a̱ sak a Camp David Accord ni, nba a̱ yin wrak Israel kakonu kkwat wruk ka nyai an kkwan Sinai a ba pyemm ni.

Ma̱sat a̱yet ka̱byen ka a̱ sshi u̱ rai ni nka a̱yet a̱mba̱hwa u rai ̧ yya a̱bvwan nu an gbyrim Afrika ni. Wwon a̱ byi cet an du̱wat a̱za̱gbang a̱ya. Tswa ka̱ta̱ssu a̱mi yet yya tssup nba ji bu̱ Arabic na̱ yet wap ka̱byen na ba tssa ni. Ma̱sat a sshi ka̱yat nabyen tung tyi ka̱sa ka, bu̱ OAU Arab League bu̱ Non-Aligned Movement, bu̱ Arab League .
Ma̱sat a̱ kwop a̱ ra̰u konzan ka̱nkrang bu̱ ta̱da, 

Ka̱srong:Jju Wikipedia Outreach