Viktoriya (kól)

Victoriya (Viktoriya) yáki Nyanza-Viktoria, Ukereve — Ekvatorial Afrikadaǵı dushshı suwlı kól. Tanzaniya, Keniya hám Uganda aymaqlarında jaylasqan. Teńiz qáddinen 1134 m biyikliktegi Shıǵıs Afrika tektonikalıq búgilmesinde jaylasqan. Maydanı 68 mıń km² (úlkenligi boyınsha dúnyada 2-orında turatuǵın duzshı suwlı kól), uz. 320 km, eni 275 km. Ortasha tereńligi 40 m, en tereń jeri 80 m. Viktoriya - Viktoriya suw saqlaģıshınıń bir bólimi. Jaǵa sızıǵınıń uz. 7 mıń km den artıq; qolaylı qoltıqları kóp, yarım ataw, ataw hám buxtalar bar. Kól átirapı biyik tegislik. Viktoriyaǵa quyılatuģın dáryalardan en úlkeni Kagera. Kólge jılına ortasha 114 km suw jıynaladı (16 km dáryalardan, 98 km jawınnan). Aq nil dáryası Viktoriyadan jılına 21 km suw alıp shıǵadı, kólden 93 km suw puwlanadı. Viktoriya suwı GES bógetı arqalı tártipke salınıp turıladı. Viktoriyada boranlar bolıp turadı. Kólde balıq kóp, qoltıq hám dáryalardıń quyar jerlerinde krokodiller ushırasadı. Jaģasında adam hám haywanlarda tripanosomoz keselligin tarqatıwshı sese shıbını tarqalǵan. Kemeshilik rawajlanǵan. Iri portları: Entebbe (Uganda), Mvanza, Bukoba (Tanzaniya), Kisumu (Keniya). Rubondo atawında milliy park shólkemlestirilgen. Viktoriyanı 1858-jılı inglis sayaxatshısı J. Spik evropalılarģa tanıstırǵan.

 Ádebiyatlar 

 ÓzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jıl

Kategoriya:Koordinatlar Wikimaǵlıwmatlarda
Kategoriya:Afrikadaǵı kól
Kategoriya:Viktoriya kóli
Kategoriya:Kenyadaǵı kóller
Kategoriya:Tanzaniyadaǵı kóller
Kategoriya:Ugandadaǵı kóller