San-Xose (galeon)

«San-Xose» (, Áwliye Iosif) — Ispaniya flotınıń 60 toplı galeoni. 1696-jılı suwǵa túsirilgen hám 1708-jılı Kartaxena (Jańa Granada) boyındaǵı sawashta bortında altın hám gúmis júgi menen batıp ketken.

330px|orta|nobaý|Semyuel Skotttıń «Kartaxendaǵı teńiz sawashı» kartinası. «San-Xose» kemesindegi jarılıw momenti súwretlengen.

 Tariyxı 
Ispaniya miyrasxorlıǵı urısı dáwirinde general Xose Fernandes Santilian basshılıǵındaǵı «San-Xose» «Altın flotiliya» quramına kirgen. 1708-jılı 8-iyunde flotiliya Baru atawı janında inglis eskadrası menen soqlıǵıstı. Bir yarım saat dawamında kemeler arasında 60 metr aralıqta sawash bolıp, onnan soń «San-Xose» kemesinde tryumlarda saqlanıp atırǵan porox jarılıwı júz berdi. Ekipajdıń 600 aǵzası hám jolawshılarınan tek ǵana 11 adam qutqarılǵan. Galleonnıń barlıq júgi — altın hám gúmis teńgeler, zumradlar túbine shógip ketken.

 Qaldıqlardı izlew hám tabıw 
Házirge shekem okean túbinde jatırǵan «San-Xose» kemesindegi ǵáziynelerdiń bahası, Kolumbiya prezidenti Xuan Manuel Santostıń sózlerine bola, shama menen 1 mlrd AQSh dollarına bahalanbaqta. Bul keme apatshılıqqa ushıraǵan waqıtta 11 millionǵa shekem Ispaniya altın dublonların alıp júrgen bolıwı múmkin, sonday-aq, sawashtan tabıslı shıqqan «San-Xoakin» kemesi de sonday bolıwı múmkin, degen boljawǵa tiykarlanǵan. «San-Xose» «Batıp ketken kemelerdiń Muqaddes Graalı» dep ataladı, ol pútkil dúnyadaǵı ǵáziyne izlewshiler ushın eń árman etilgen maqset.

Sea Search Armada investorlar toparı kemeni Kolumbiya jaǵalawlarında tapqanın málim etti, biraq Kolumbiya húkimeti onıń kórsetilgen koordinatalarda ekenligin tekseriwge uqıpsız edı. Ǵáziynege bolǵan huqıq boyınsha kelispewshilik 2007-jıl iyul ayında Kolumbiya Joqarǵı sudı Kolumbiya aymaǵında tabılǵan hár qanday ǵáziyne izlewshi hám mámleket húkimeti arasında bólistiriliwi kerek degen juwmaqqa kelgeninde sheshildi. Basqa izertlewshiler kemeni basqa orınlardan tapqanlıǵın atap ótti. 2011-jılı Amerika sudı galeondı Kolumbiya shtatınıń múlki dep tán aldı.

2015-jıl 4-dekabrde Kolumbiya prezidenti Xuan Manuel Santos «San-Xose» Kolumbiya Milliy teńiz kúshleri tárepinen tabılǵanın ayttı..

 Derekler