Birgelki kiriw principi

Kompyuter programmalastırıwdıń birgelki kiriw principi Bertran Meyer tárepinen (dáslep onıń «Obyektke baǵdarlanǵan programmalıq támiynat qurılısı» kitabında) usınılǵan. Onda bılay delingen: «Bir modul tárepinen usınılatuǵın barlıq xızmetler birdey notaciya arqalı qoljetimli bolıwı kerek, bul olardıń saqlaw yamasa esaplaw arqalı ámelge asırılǵanın kórsetpewi kerek». Bul princip ulıwma alǵanda obyektke baǵdarlanǵan programmalastırıw tilleriniń sintaksisine qatnaslı. Ápiwayıraq formada, ol obyekttiń atributı, aldınnan esaplanǵan qásiyeti yamasa metodı/sorawı menen islesiw arasında hesh qanday sintaksislik ayırmashılıq bolmawı kerek deydi.

Kópshilik mısallar principtiń «oqıw» aspektine (yaǵnıy, mánisti alıwǵa) itibar beretuǵın bolsa da, Meyer principiniń «jazıw» aqıbetleri (yaǵnıy, mánisti modifikaciyalaw) menen islesiwdiń qıyınıraq ekenin óziniń Eiffel programmalastırıw tili rásmiy veb-saytındaǵı aylıq rubrikasında kórsetedi.

 Túsindirme 
Meyer tárepinen qaralıp atırǵan másele — úlken programmalıq támiynat proektlerin yamasa programmalıq támiynat kitapxanaların qollap-quwatlaw. Geyde programmalıq támiynattı islep shıǵıw yamasa qollap-quwatlaw waqtında, kóp kod jazılǵannan keyin, klasstı yamasa obyektti ápiwayı atributqa kiriwdi metod shaqırıwına aylandıratuǵın usılda ózgertiw kerek boladı. Programmalastırıw tilleri kóbinese atributqa kiriw hám metodtı shaqırıw ushın hár túrli sintaksisti qollanadı (mısalı, object.something hám object.something()). Sintaksis ózgerisi sol dáwirdegi ataqlı programmalastırıw tillerinde atribut qollanılǵan barlıq jerlerde derek kodın ózgertiwdi talap etetuǵın edi. Bul júdá úlken kólemdegi derek kodı boyınsha kóp hár túrli orınlarda derek kodın ózgertiwdi talap etiwi múmkin. Yamasa onnan da jamanı, eger ózgeris júzlegen klientler paydalanatuǵın obyekt kitapxanasında bolsa, sol klientlerdiń hárbiri óz kodında atribut qollanılǵan barlıq orınlardı tabıwı hám ózgertiwi hám de programmaların qayta kompilyaciyalawı kerek bolatuǵın edi.

Kerisinshe baǵıtta júriw (metodtan ápiwayı atributqa) haqıyqatında da bir másele emes edi, óytkeni funkciyanı bárqulla saqlap qalıw hám onıń tek atribut mánisin qaytarıwın támiyinlew múmkin edi.

Meyer programmalıq támiynat islep shıǵıwshılardıń obyekt atributın metod shaqırıwına yamasa kerisinshe aylandıratuǵın ózgerisler nátiyjesinde payda bolatuǵın kodtaǵı kaskadlı ózgerislerdi minimallastıratuǵın yamasa joq etetuǵın usılda kod jazıw zárúrligin anıqladı. Bul ushın ol Birgelki Kiriw Principin islep shıqtı.

Kóp programmalastırıw tilleri UAP-tı qatań qollap-quwatlamaydı, biraq onıń formaların qollap-quwatlaydı. Bir qatar programmalastırıw tillerinde usınılatuǵın qásiyetler Meyerdiń óziniń UAP-ı menen sheshpekshi bolǵan máselesin basqasha usılda sheshedi. Birgelki notaciyanı usınıw ornına, qásiyetler atributqa kiriw ushın qollanılatuǵın sol bir belgilewdi paydalanıp, obyekttiń metodın shaqırıw usılın usınadı. Óz aldına metod shaqırıw sintaksisi ele de qoljetimli.

 Derekler 

Kategoriya:Programmalastırıw paradigmaları
__BÖLİDİMÖNDEMEW__