Álipbe

Álipbe (arab álipbesiniń baslanǵısh eki háribi — alif hám be atınan alınǵan) — qanday da bir tildiń jazıwına qabıl etilgen hám belgili dástúriy tártip berilgen jazıw belgileri (máselen, Arab álipbesi, Latın álipbesi) yamasa buwın belgileri (máselen, Hind álipbesi — devanagari) toplamı. Álipbe b.e.sh 2000-jıllardıń aqırlarında qáliplesken. Uga-rit hám finikiy jazıwı ses qurılısınan kelip shıqqan. Onnan aldın Mısır ieroglifleri sanaq sisteması bar bolǵan, dep boljanadı. Túrkiy xalıqlardıń run, Orxon-Enisey jazıwı hám túrkiy (uyǵır) jazıwları bolǵan. Olarǵa tiyisli háripler kestesi ses belgileri haqqındaǵı basqa dereklerdegi maǵlıwmatlar hám de sol jazıw estelikleri tiykarında dúzilgen. Házirgi háripli hám geyde buwınlı álipbeler finikiyalıq álipbeden, aramiy (arab, yahudiy), grek (latin h.t.b.) hám basqalardan kelip shıqqan. Arab álipbesine — barlıq arab mámleketleri, sonday-aq, Iran, Awǵanstan, Pakistan, Shıǵıs Túrkistan — Shinjon, sonday-aq, XIII-XX ásir baslarında túrkiy xalıqlar jazıw sistemasında; latın álipbesine Amerika, Avstraliya materigindegi barlıq xalıqlar, Evropanıń kópshilik xalıqları, Aziya hám Afrikadaǵı ayırım xalıqlar (Indoneziya, Túrkiya hám basqalar) jazıw sistemasında; Kirill álipbesine — Evropa, Aziyadaǵı ayırım xalıqlar jazıw sistemasında; hind buwın álipbesine — Hindstandaǵı kópshilik elatlar jazıw sistemasında ámel qılınǵanÓzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jıl.

 Álipbeler 
 Runikalıq jazıw
 Armeni jazıwı
 Gruzin jazıwı
 Koreys jazıwı
 Túrkiy (uyǵır) jazıwı,
 Orxon-Enisey jazıwı,
 Grek jazıwı

 Hind jazıwı
 Latın álipbesi
 Kirill álipbesi
Arab álipbesi
Urdu álipbesi
 Yapon kanjileri
 Qıtay jazıwı
 Yahudiy jazıwı

 Derekler 

Kategoriya:Álipbe
Kategoriya:Jazıw