Domenge qánigelesken arxitektura

Domenge qánigelesken arxitektura (DSA) — bul belgili bir qollanıw domeni sheńberinde júdá nátiyjeli islew ushın arnawlı sáykeslestirilgen programmalastırılatuǵın kompyuter arxitekturası. Bul termin kóbinese hár qanday kompyuter programmasında islew ushın jobalanǵan CPUlar sıyaqlı ulıwma maqsetli arxitekturalarǵa qarama-qarısı qollanıladı.

 Tariyxı 
1960-jıllarda baslanǵan yarım ótkizgishler bumınıń dawamında, kompyuter arxitektorlarına tez pát penen kóbirek qoljetimli bolǵan tranzistorlardı paydalanıwdıń jańa usılların tabıw wazıypası júklendi. Mur nızamı hám Dennard masshtablawı arxitektorlarǵa ulıwma maqsetli mikroprocessorlardıń ulıwma maqsetli programmalar boyınsha ónimliligin jaqsılawǵa itibar qaratıwǵa múmkinshilik berdi.

Bul háreketler bir neshe texnologiyalıq innovaciyalardı, mısalı kóp dárejeli keshler, tártipsiz orınlaw, tereń kórsetpeler konveyerleri, kóp aǵımlılıq hám kóp processorlıqtı payda etti. Bul innovaciyalardıń tásiri SPEC sıyaqlı ulıwma etalonlar menen ólshendi, al arxitektorlar bul baǵdarlamalardıń ishki strukturası yamasa arnawlı qásiyetleri menen qızıqpadı.

Dennard masshtablawınıń juwmaqlanıwı kompyuter arxitektorların bir dana, júdá tez processordan bir neshe processor yadrosına ótiwge májbúr etti. Ónimliliktiń jaqsılanıwına endi bir yadronıń jumıs jiyiligin arttırıw arqalı erisip bolmaytuǵın boldı.

Mur nızamınıń juwmaqlanıwı itibar ulıwma maqsetli arxitekturalardan kóbirek qánigelesken apparatlıq támiynatqa almastı. Ulıwma maqsetli CPUlar hár qanday kompyuter sistemasında óz ornına iye bolıwı itimal bolsa da, ulıwma maqsetli hám domenge qánigelesken komponentlerden ibarat geterogen sistemalar joqarı ónimlilikke erisiw ushın eń sońǵı tendenciya bolıp tabıladı.

Apparatlıq támiynat tezletkishleri hám ASIC yarım ótkizgish sanaatı payda bolǵannan berli júdá qánigelesken qollanıw domenlerinde paydalanılsa da, olar ádette júdá sheklengen iykemlilik penen arnawlı bir funkciyanı ámelge asıradı. Oǵan qarama-qarsı, domenge qánigelesken arxitekturalarǵa ótiw iykemlilik penen qánigelesiwdiń arasında jaqsıraq teń salmaqlılıqqa erisiwdi qáleydi.

Domenge qánigelesken programmalastırılatuǵın arxitekturanıń belgili bir dáslepki mısalı – GPUlar. Bul qánigelesken apparatlıq támiynatlar arnawlı túrde súwretti qayta islew hám kompyuter grafikası domeninde islew ushın islep shıǵılǵan. Bul programmalastırılatuǵın qayta islew blokları hám oyın konsollarında, hám jeke kompyuterlerde keńnen qabıllandı. NVIDIA hám AMD GPUları ushın apparatlıq/programmalıq támiynat steginiń jaqsılanıwı menen, bul arxitekturalar massiv hám qolaysız parallel wazıypalardı tezletiw ushın, hátte súwretti qayta islew domeninen sırtta da, tez pát penen kóbirek paydalanılmaqta.

2010-jıllarda mashinalıq oqıtıwǵa tiykarlanǵan jasalma intellekttiń qayta órlewinen baslap, hár túrli jasalma neyron tarmaqları ushın juwmaq shıǵarıwdı tezletiw ushın bir neshe domenge qánigelesken arxitekturalar islep shıǵıldı. Ayırım mısallar – Googledıń TPU, NVIDIAnıń NVDLA hám ARMnıń MLP qurılmaları bolıp tabıladı.

 Derekler 

Kategoriya:Kompyuter arxitekturası
__BÖLİDİMÖNDEMEW__