Islamdaǵı payǵambarlar hám xabarshılar

Musılmanlar birinshi payǵambar Quday tárepinen jaratılǵan birinshi insan - Adam ata bolǵanına isenedi. Yahudiyliktegi 48 payǵambar tárepinen jetkerilgen kóplegen wahiyler hám de xristianlıqtaǵı kóplegen payǵambarlar Quranda arabsha nusqadaǵı atlar menen tilge alınǵan; mısalı, yahudiyliktegi Elisha - Alyasa', Job - Ayyub, Isus - 'Isa h.t.b. Muwsaǵa Tawrat, Dawıtqa Zabur, Isaǵa Injil dep at berilgen.

Islamdaǵı sońǵı payǵambar — Muhammed ibn ʿAbdullāh bolıp, musılmanlar onı «Payǵambarlardıń móri» (Xatam an-Nabiyyin) dep ataydı. Musılmanlar Qurandı Allanıń iláhiy sózi dep biledi, sol sebepli ol ózgermeytuǵın, buzılıwdan hám qálbekilestiriliwden saqlanǵanUnderstanding the Qurán - Page xii, Ahmad Hussein Sakr - 2000 hám Qıyamet kúnine shekem óziniń ázelgi qálpin saqlap qalınıwına isenedi. Muxammed sońǵı payǵambar dep tán alınǵanına qaramastan, ayırım musılman dástúrleri áwliyelerdi de tán aladı hám ullılaydı (biraq zamanagóy aǵımlardan Salafiylik hám Wahhabiylik áwliyeshilik túsinigin biykarlaydıRadtke, B., Lory, P., Zarcone, Th., DeWeese, D., Gaborieau, M., F. M. Denny, Françoise Aubin, J. O. Hunwick and N. Mchugh, "Walī", in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel, W. P. Heinrichs.).

Islamda hárbir payǵambar birdey tiykarǵı isenimlerdi úgit-násiyatlaǵan: Qudaydıń jalǵızlıǵı, tek ǵana bir qudayǵa sıyınıw, shirk hám gúnadan tıyılıw, qayta tiriliw yamasa Qıyamet kúnine hám ólimnen keyingi ómirge iseniw. Payǵambarlar hám rasullar tariyxtıń túrli dáwirlerinde hár qıylı jámáátlerge Alla tárepinen jiberilgen dep iseniledi.

 Ataması 

 Qurannan aldınǵı dáwir 
Rasūl Allāh () sóziniń suryan tilindegi forması — s̲h̲eliḥeh d-allāhā, apokrif Áwliye Tomas ámelleri shıǵarmasında tez-tezden ushırasadı. Sh̲eliḥeh sózine sáykes feyil - s̲h̲alaḥ - Ivrit tilindegi Bibliya (Muqaddes Kitap) da payǵambarlar menen baylanıslı halda qollanıladıA. J. Wensinck, "Rasul", Encyclopaedia of Islam.

 Derekler