Kewli qalıw

Kewli qalıw — bul kútilgen nátiyje yamasa úmitlerdiń ámelge asıwınıń sátsizliginen keyin payda bolatuǵın qanaatlanbawshılıq sezimi. Ókinishke uqsas bolǵanı menen, ayırmashılıǵı: ol ókinishti sezetuǵın adam tiykarınan jaman nátiyjege alıp kelgen jeke tańlawlarǵa itibar qaratsa, al kewli qalǵan adam nátiyjeniń ózine itibar qaratıwı menen ózgeshelenedi. Bul psixologiyalıq stresstiń deregi. Kewli qalıwdı izertlew — onıń sebepleri, tásiri hám jeke sheshimlerdiń onnan qashıw qálewi menen qanshelli motivaciyalanǵanı — sheshim analizi tarawındaǵı dıqqat orayı bolıp tabıladı, sebebi kewli qalıw, ókinish penen birge, sheshim qabıl etiwge qatnasatuǵın eki tiykarǵı emociyanıń biri.

 Etimologiya 
«Disappoint» eski francuz tilindegi «desapointer» arqalı orta ásir inglis tilindegi «disappointen» ge barıp taqaladı. Sózbe-sóz mánisi — lawazımnan bosatıw. Onıń ulıwma qapa bolıw mánisinde qollanılıwı XV ásirdiń aqırına barıp taqaladı, hám ol birinshi ret inglis tilinde kewilsizlik emocionallıq jaǵdayı retinde XVIII ásirdiń ortasında jazıp alınǵan.

 Psixologiya 
Kewli qalıw — bul aldın ala kútilgen sıylıqlar menen baylanıslı subektiv reakciya. Kewli qalıwdan qálpine keliw waqtı kewli qalıwdıń kúshine, sonday-aq kewli qalıwdı basınan keshirip atırǵan adamǵa baylanıslı. Ayırımlar ushın bul bir neshe minut alıwı múmkin, al basqalar ushın sol kewli qalıw bir neshe kúnge sozılıwı múmkin.

Kewli qalıw hám oǵan tayar bola almaw jáne optimistlerdiń immun sistemasınıń geyde buzılıwınıń deregi retinde boljanǵan. Optimistler ulıwma jaqsıraq densawlıqtı kórsetkeni menen, olar uzaq dawamlı yamasa baqlanbaytuǵın stress jaǵdayında bolǵanda, kemirek immunitetti kórsetiwi múmkin, izertlewshiler bul qubılıstı «kewli qalıw effekti»ne baylanıstırǵan. «Kewli qalıw effekti» optimistler kewli qalıwǵa tayarlanıw ushın «emocional amortizaciya»nı qollanbaydı hám sonlıqtan onı basınan keshirgende onıń menen gúresiwge azıraq uqıplı dep boljaydı. Bul kewli qalıw effekti 1990-jıllardıń ortasınan baslap izertlewshi Syuzanna Segerstrom tárepinen qarsılıqqa ushıraǵan, ol jalǵız hám kelisim menen onıń itimallıǵın bahalaytuǵın bir neshe maqalalardı járiyalaǵan. Onıń izertlew nátiyjeleri optimistler kewli qalıw menen gúrese almawdıń ornına, óz máselelerin belsendi túrde sheshiwge kóbirek beyim ekenin hám nátiyjede ayırım immunitet buzılıwın basınan keshiretuǵının kórsetedi.

1994-jılı psixoterapevt Yan Kreyb «Kewli qalıwdıń áhmiyeti» kitabın járiyaladı, onda ol kewli qalıwdan awlaq bolıw mádeniyatı - ásirese terapiya mádeniyati - ómirde kámilliktiń jalǵan kútiwlerin beredi hám adamlarǵa salamat ózin-ózi tanıwına erisiwge tosqınlıq etedi degen teoriyanı alǵa súriwde Melani Klyayn hám Zigmund Freydtiń miynetlerine súyendi. Kreyb eki mısal keltirdi: bir waqıtları apatlardı ómirdiń baǵdarı retinde qabıl etken medicinalıq qátelerdiń sud qurbanları hám jaqın adamnıń óliminen keyin qayǵırıp atırǵan adamlar, onıń aytıwınsha, olarǵa qayǵırıw terapevtlerin qayǵırıwshılarǵa qaraǵanda kóbirek jubatıwǵa arnalǵan qáddin tiklewdiń jalǵan basqısh modeli beriledi.

Lakanshılar balalıq dáwirdegi kewli qalıwdı mádeniyattıń simvolikalıq dúnyasına kiriw ushın áhmiyetli; ereseklik dáwirindegi kewli qalıw - dúnya tárepinen talaplarımızdıń qanaatlandırılmawı - haqıyqatında kim ekenimizdi ashıw ushın gilt dep esaplaǵan.

 Derekler 

Kategoriya:Emociyalar
__BÖLİDİMÖNDEMEW__