Qaraqalpaq Avtonom Sovet Socialistlik Respublikası

Qaraqalpaqstan Avtonom Sovet Socialistlik Respublikası (Qaraqalpaq ASSR; ; , Qoraqalpog‘iston ASSR; , Karakalpakskaya ASSR), sonday-aq, Sovet Qaraqalpaqstanı yamasa ápiwayı Qaraqalpaqstan atları menen de belgili, Sovet Awqamı quramındaǵı avtonom respublika bolǵan. 1932-jıl 20-martqa shekem ol Qaraqalpaq Avtonom wálayatı dep atalǵan. 1936-jıl 5-dekabrde Rossiya SFSR quramınan Ózbekstan SSR quramına ótkerildi. Ol Sovet Oraylıq Aziyadaǵı birden-bir ASSR bolǵan (biraq Qaraqalpaqstan ASSRı dúzilgenge shekem aymaqta basqa da ASSRlar bar edi, máselen, Tájikstan ASSRı hám Qırǵızstan ASSRı; olardıń ekewi de sáykes ráwishte 1929 hám 1936-jılları awqam dárejesindegi respublikalarǵa aylandırılǵan).

Paytaxtı Nókis bolǵan (1939-jılǵa shekem - Tórtkúl).

1990-jıl 14-dekabrde Qaraqalpaqstan ASSRı Sovet nızamlarına bola mámleketlik suverenitetin járiyaladı. Ózbekstan 1991-jıl 31-avgustta sátsiz mámleket awdarıspaǵı waqıyalarınan keyin ǵárezsizligin járiyaladı, Qaraqalpaqstan ASSR bolsa 1991-jılı 21-dekabrde Qaraqalpaqstan Respublikası dep qayta atalıp, qayta shólkemlestirilgen. Sovet Awqamı bolsa 1991-jılı 26-dekabrde saplastırıldı.

1992-jıl 8-dekabrde jańa konstituciya qabıl etilip, Qaraqalpaqstan Ózbekstan quramındaǵı avtonomiyalı respublika statusına iye boldı.

Demografiyası
Qaraqalpaqstan xalqınıń demografiyalıq ózgerisleri hám etnikalıq quramı 1926-1989-jıllardaǵı xalıqtı dizimge alıw maǵlıwmatları tiykarında keltirilgen:
 Milletler   %    %    %    %    %    % Jámi  304,539  100.00  469,702  100.00  510,101  100.00  702,264  100.00  905,500  100.00  1,212,207  100.00 Ózbekler  84,099  27.62  116,054  24.71  146,783  28.78  212,597  30.27  285,400  31.52  397,826  32.82 Qaraqalpaqlar  116,125  38.13  158,615  33.77  155,999  30.58  217,505  30.97  281,809  31.12  389,146  32.10 Qazaqlar  85,782  28.17  129,677  27.61  133,844  26.24  186,038  26.49  243,926  26.94  318,739  26.29 Túrkmenler  9,686  3.18  23,259  4.95  29,225  5.73  37,547  5.35  48,655  5.37  60,244  4.97 Ruslar  4,924  1.62  24,969  5.32  22,966  4.50  25,165  3.58  21,287  2.35  19,846  1.64 Kárisler    7,347  1.56  9,956  1.95  8,958  1.28  8,081  0.89  9,174  0.76 Tatarlar  884  0.29  4,162  0.89  6,177  1.21  7,619  1.08  7,617  0.84  7,767  0.64 Ukrainlar  621  0.20  3,130  0.67  2,201  0.43  2,316  0.33  2,005  0.22  2,271  0.19 Bashqurtlar  29  0.01  381  0.08  571  0.11  854  0.12  920  0.10  1,090  0.09 Qırǵızlar  277  0.09  181  0.04  177  0.03  400  0.06  1,955  0.22  867  0.07 Moldovanlar  10  0.00  16  0.00    57  0.01  343  0.04  632  0.05 Beloruslar  30  0.01  214  0.05  328  0.06  517  0.07  852  0.09  567  0.05 Basqalar  2,072  0.68  1,697  0.36  1,874  0.37  2,691  0.38  2,650  0.29  4,038  0.33

 Derekler