Richard Wagner

Wilhelm Richard Wagner (Vilgelm Rixard Vagner, 1813-jıl 22-may, Leypsig — 1883-jıl 13-fevral, Veneciya) — nemec opera kompozitorı, dirijyor, dramaturg (óz operaları librettolarınıń avtorı), filosof, revoluciyashı. Vyursburgde xormeyster (1833), Magdeburg, Kenigsberg, Riga, Drezden teatrlarınıń muzika basshısı (1834-49).

1849-jılǵı Drezden qozǵalańına qatnasqanı ushın 13 jılǵa súrgin etilgen. Keyin Shvecariya hám Bavariya (Myunxen, Bayreyt) da jasap, dóretiwshilik penen shuǵıllanǵan, dirijyor sıpatında kópǵana Evropa mámleketlerinde gastrolde bolǵan. Bayreyt opera teatrın shólkemlestirgen (1876). Dáslepki shıǵarmalarında («Periyler», 1834; «Gollandiyalıq ushıwshı», 1841; «Tangeyzer», 1845) nemec romantikalıq opera (K.M. Veber) dástúrlerin dawam ettirgen. «Loengrin» operasında (1848) jańa usılǵa burılıw sáwlelengen. Keyingi shıǵarmalarında («Tristan hám Izolda», 1859; «Nibelung júzigi» tetralogiyası, 1856-74; «Parsifal», 1882) tamamlanǵan ariya, ansambl, xor hám balet saxnalarınan waz keship, olardıń ornına erkin formadaǵı muzıkalıq monolog hám dialoglardı kirgizgen. Sonıńday-aq orkestrdiń muzıkalıq kórsetiliwine ayrıqsha áhmiyet berilgen, onıń kórkem wazıypaları sheńberi keńeytirilip, operadaǵı muzikalıq dramalıq keskinlikti kúsheytirgen. Wagnerdiń opera reforması kompozitorlarınıń dóretiwshiligine tásir etken.

 Derekler 

 Sırtqı siltemeler 

Kategoriya:Wagner shańaraǵı
Kategoriya:Nemec opera kompozitorları