Cambridgeshirede poezdtegi pıshaqlaw hádiysesi (2025-jıl)

2025-jıldıń 1-noyabr sánesinde Ullı Britaniyanıń Cambridgeshire graflıǵındaǵı London North Eastern Railway (London arqa-shıǵıs temir jolı) (LNER) kompaniyasına qaraslı jolawshı tasıwshı poezdında ǵalabalıq pıshaqlaw hádiysesi júz berdi. Poezd Doncaster qalasınan London King's Kross jónelisinde háreketlenip atırǵan waqıtta, shama menen 19:30 GMT da bir erkek Peterborough temir jol vokzalında poezdge minip, jolawshılarǵa tosattan hújim etti.

Hádiyse baslanǵanınan 14 minut ótip, ayrıqsha xızmetlerge birinshi shaqırıq kelip túskeninen 5 minut ótip, poezd Huntingdon temir jol vokzalında rejeden tıs toqtadı. Saat 19:44 te qurallı policiya xızmetkerleri poezdge jetip barıp, eki shaxstı qolǵa aldı. Olardan biri kelesi kúni ayıpsız dep tabılıp, bosatıp jiberildi.

Hádiyse aqıbetinde 10 adam emlewxanaǵa jatqarılǵan, olardıń toǵızınıń jaǵdayı awır jaǵdayda ekeni málim etildi. Keyin ala jáne bir puqara óz betinshe shıpakerge múrájat etken. 

Policiya terrorizm itimalın biykarlap, hújimshini jalǵız háreket etken shaxs sıpatında táriypledi. Poezd basqarıwshısı hám hújimdi toqtatıwǵa urınıw waqtında awır jaraqat alǵan poezd ekipajınıń jáne bir aǵzası mártligi ushın tán alındı.

Ullı Britaniya húkimeti waqıyadan soń temir jol tarmaǵında policiya xızmetkerleri sanın kóbeytiw ilajların járiyaladı.

 Waqıyaǵa anıqlama 

Shıǵıs jaǵalıq magistral temir jolı (East Coast Main Line) London hám Edinburg qalaların baylanıstırıwshı, uzınlıǵı 393 mil (632 km) bolǵan tiykarǵı elektrlestirilgen temir jol tarmaǵı bolıp esaplanadı. Bul jónelis tiykarınan London North Eastern Railway (LNER) kompaniyası tárepinen British Rail Class 800 hám 801 Azuma túrindegi poezdler járdeminde basqarıladı hám de Ullı Britaniyanıń eń bánt qalalar aralıq jónelislerinen biri esaplanadı. Jol qáwipsizligi hám tártip-intizamı Transport departamentine boysınatuǵın Britaniya transport policiyası (British Transport Police) tárepinen támiyinlenedi. 

Waqıyaǵa baylanıslı bolǵan reys - 18:25 te Doncasterden London King's Cross jónelisinde jolǵa shıqqan LNER poezdi edi. Ol Retford, Newark Northgate, Grantham, Peterborough hám Stevenage stanciyalarında toqtawı rejelestirilgen. Poezd toǵız vagonnan ibarat Class 800 Azuma bolıp, 800111 nomerli blokta háreketlengen hám 1Y90 xızmet kodı menen belgilengen edi.

Bul reys LNERdiń ádettegi kestesindegi turaqlı xızmet emes, al Doncaster arqasındaǵı dem alıs kúnlerindegi texnikalıq jumıslar sebepli ózgertilgen waqıt kestesi tiykarında ámelge asırılǵan edi. Poezd hádiyse júz bergenge shekem belgilengen waqtında háreketlenip kelgen.

 Hádiyseniń júz beriwi 

Boljaw etilip atırǵan gúmanlanıwshı Peterborough temir jol vokzalında poezdge minip alǵan hám pıshaqlaw hújimleri poezd GMT 19:30 da vokzaldan shıǵıp ketkennen kóp ótpey baslanǵan.

Saat 19:39 da Cambridgeshire policiya basqarması (Cambridgeshire Constabulary) poezdtegi bir jolawshıdan birinshi 999 nomerine qońıraw qabıl etken. Britaniya transport policiyası bolsa 19:42 de xabardar etilgen. Policiya jaģdaydı «úlken hádiyse» (major incident) dep járiyalagan hám «Operation Plato» (qurallı terrorshılıq hújimlerine qarsı tez juwap beriw operaciyası ushın mólsherlengen ayrıqsha tártip) atlı reje iske túsirilgen. Biraq, waqıya terrorshılıq penen baylanıslı emesligi anıqlanǵannan soń, bul rejim biykar etildi. Hújim dawam etip atırǵan waqıtta poezd basqarıwshısı basqarıw orayı hám Network Rail dispetcherlik xızmeti menen baylanıs ornatqan. Olardıń kórsetpesine muwapıq, poezd áste háreketleniwshi jolǵa (slow line) baǵdarlanǵan, bul bolsa oǵan jaqın jerdegi stanciyada toqtaw imkanın bergen. Bunnan keyin poezdtiń ayrıqsha tormoz sisteması iske qosılǵan hám poezd saat 19:44 te Huntingdon temir jol vokzalında rejelestirilmegen halda toqtap qalǵan. Policiya maǵlıwmatlarına qaraǵanda, hújim baslanıwınan baslap Huntingdonda policiya xızmetkerleri poezdke kirgenge shekem bolǵan waqıt aralıǵı 10-15 minut dawam etken.

Gúwalardıń kórsetpe beriwinshe, hújimshi pıshaq penen qurallanǵan bolǵan hám poezdtegi jolawshılarǵa tártipsiz tárizde hújim etip, hawlıqpa hám jaraqatlar keltirip shıǵarǵan. Bir neshe gúwalar jol boylap qanǵa boyalıp juwırıp atırǵan jolawshılardı kórgenligin hám bir jábirleniwshiniń esinen ayrılǵanın xabar bergen. Gúwalar jáne de, hújim toǵız vagonnan ibarat poezdıń aldınǵı tárepinen tórtinshi bolǵan J vagonda baslanǵan hám usı vagonda ayrıqsha jaǵday signalı sisteması (emergency alarm) iske qosılǵanlıǵın atap ótti. Bir gúwaǵa bola, hújimshi hújim waqtında «shaytan jeńip shıqpaydı» ("the devil is not going to win") degen sózlerdi aytqan. Bir neshe jolawshılar bufet vagonına (eki vagon keyinirekte jaylasqan) kirip, esiklerdi ishten qulıplap alǵan. Hújimshi usı vagonǵa kiriwge urınǵan, biraq kiriwge erise almaǵan.

 Derekler