Niderlandiya monarxları dizimi

Niderlandiya monarxı () — Niderlandiyada mámleketti basqarıwdı konstituciyaǵa muwapıq ámelge asırıwshı mámleket basshısı. Taxt miyrasxorlıǵı qaytıs bolǵan yamasa waz keshken monarxtan jınısına qaramastan er yaki hayal násilindegi úlken perzentine ótedi. 1815-jılı payda bolǵan, usı waqıttan baslap Niderlandiyada Oran dinastiyası húkimdarlıq etedi.

Atqarıw hákimiyatı monarxtıń qolında bolıp, ol húkimetti siyasiy partiyalar menen kelisilgen halda dúzedi. Nızam shıǵarıwshı hákimiyat eki palatalı General shtatlarǵa tiyisli. Taxt miyrasxorınıń nekesi parlament tárepinen tastıyıqlanıwı kerek, parlament ruxsatısız nekeden ótken shahzada yaki malika taxt miyrasxorlıǵı huqıqınan ayırıladı.

Barlıq nizamlar General shtatlar tárepinen qabıl etilgennen keyin patsha tárepinen tastıyıqlanadı. Monarx patsha shańaraǵı aǵzaları hám monarx tárepinen tayınlanǵan mámleket ǵayratkerleri hám siyasatshılardan ibarat bolǵan Mámleket keńesiniń baslıǵı bolıp, olar nızam shıǵarıwshılıq iskerliginde qatnasadı.

Monarx ordenler menen sıylıqlawı múmkin (Niderlandiya Arıslan ordeni, Oran-Nassau ordeni hám Villem áskeriy ordeni).

Patsha shańaraǵı altı saraydı, sonıń ishinde, Amsterdamdaǵı Patsha sarayın iyeleydi. Monarx ózine miyras etıp qaldırılǵan múlkten miyras salıǵın tólemeydi.
200px|thumb|Niderlandiya patshalıǵı gerbi
200px|thumb|Lawazımda Villem-Aleksandr 2013-jıl 30-aprelden

 Niderlandiya monarxları dizimi 
 Portret Atı Tuwılǵan sáne Qaytıs bolǵan sáne Húkimdarlıqtıń baslanıwı Húkimdarlıqtıń tamamlanıwı 100px|center Villem IVillem Frederik(Shahzada Villem IV Oranlı) 1772-jılı 24-avgust 1843-jılı 12-dekabr 1815-jılı 15-mart 1840-jılı 7-oktyabr 1840-jılı taxttan waz keshti  100px|center Villem IIVillem Frederik Georg Lodeveyk 1792-jılı 6-dekabr 1849-jılı 17-mart 1840-jılı 7-oktyabr 1849-jılı 17-mart aldıńǵınıń ulı 100px|center Villem IIIVillem Aleksandr Paul Frederik Lodeveyk 1817-jılı 17-fevral 1890-jılı 23-noyabr 1849-jılı 17-mart 1890-jılı 23-noyabr aldıńǵınıń ulı 100px|center VilgelminaVilgelmina Elena Polina Mari 1880-jılı 31-avgust 1962-jılı 28-noyabr 1890-jılı 23-noyabr 1948-jılı 4-sentyabr aldıńǵınıń qızı; 1948-jılı taxttan waz keshken 100px|center YulianaYuliana Emma Luiza Mari Vilgelmina 1909-jılı 30-aprel 2004-jılı 20-mart 1948-jılı 4-sentyabr 1980-jılı 30-aprel aldıńǵınıń qızı; 1980-jılı taxttan waz keshken 100px|center BeatriksBeatriks Vilgelmina Armgard 1938-jılı 31-yanvar Házir tiri 1980-jılı 30-aprel 2013-jılı 30-aprel aldıńǵınıń qızı; 2013-jılı taxttan waz keshken 100px|center Villem-AleksandrVillem-Aleksandr Klaus Georg Ferdinand 1967-jılı 27-aprel Házir tiri 2013 30-aprel Házirgi waqıt aldıńǵınıń ulı