Aytmurat Turabaev

Aytmurat Turabaev (1925-jıl, Kegeyli rayonı — 2016-jıl 18-mart) — qaraqalpaq tili ilimpazı, leksikograf.

 Ómir jolı 
1925-jılı Kegeyli rayonında tuwıldı. Ata-anasınan jetim qalıp 1935-38-jılları respublikanıń balalar úyinde tárbiyalandı. 1938-jılı Tórtkúldegi muzıka mektebinde, 1939-41-jılları Leningrad konservatoriyası janındaǵı muzıkalıq uchilishede oqıdı. 1940-jılı Leningrad tank uchilishesine kirip, onda muzıkant sıpatında xızmet etti. Sol waqıttan 1950-jılǵa deyin hár qıylı áskeriy orkestrlerde muzıkant bolıp xızmet atqardı. 1950-jılı Tushinodaǵı (Moskva qalasında) jumısshı jaslar mektebin tamamlap armiyadan demobilizaciyalandı. 1950-52-jılları Kegeyli rayonınıń mekteplerinde rus tili hám ádebiyatınan sabaq berdi. 1956-jılı QMPI rus tili hám ádebiyatı fakultetin pitkerip, Respublikalıq muǵallimlerdiń bilimin jetilistiriw institutında rus tili hám ádebiyatı kabinetiniń metodisti bolıp isledi. 1957-59-jılları ÓzIA Qaraqalpaqstan kompleksli ilim izertlew institutında kishi ilimiy xızmetker, al 1959-69-jılları ÓzIA QF TTÁI sózlikler hám terminologiya sektorında úlken xızmetker bolıp isledi. Onnan keyingi jılları NMU, Ájiniyaz atındaǵı NMPI rus tili kafedrasında oqıtıwshı bolıp isledi.

Aytmurat Turabaev 2016-jılı 18-martta dúnyadan ótti

 Ilim jolı  
1972-jılı Tashkentte ÓzIA Til hám ádebiyat institutında «Túrkiy-russha sózliklerde feyil formalarınıń leksikografiyalıq jaqtan beriliwi» degen temada kandidantlıq dissertaciya jaqladı.

Ilimpaz, tiykarınan, qaraqalpaq tili leksikografiyasınıń máseleleri menen shuǵıllandı. Ol «Qısqasha russha-qaraqalpaqsha sózlikti» (M., 1962), «Russha-qaraqalpaqsha sózlikti» (M., 1967) dúziwde, redaktorlawda hám baspadan shıǵarıwda úlken xızmet etti. Ol sonday-aq «Qaraqalpaq tiliniń túsindirme sózligi», «Qaraqalpaq tiliniń orfografiyalıq sózligi», «Qaraqalpaq tiliniń frazeologiyalıq sózligin» dúziwde de qatnastı.

 Sıylıqları 
1977-jılı oǵan «Qaraqalpaqstan ASSRına miyneti sińgen mádeniyat xızmetkeri» húrmetli ataǵı berildi. 1996-jılı ol tórt tomlıq «Qaraqalpaq tiliniń túsindirme sózligin» dúziwde qatnasqanı ushın Ózbekstan Respublikasınıń ilim hám texnika tarawındaǵı Beruniy sıylıǵınıń laureatı boldı.

 Miynetleri 
 «Leksikograficheskoe oformlenie glagolnıx form v tyurksko-russkix slovaryax» (T., 1971).

 Ádebiyatlar 

Kategoriya:Filologlar
Kategoriya:Qaraqalpaq tilshileri
Kategoriya:Ilimpazlar
Kategoriya:Ilim ǵayratkerleri
Kategoriya:Kegeyli rayonında tuwılǵanlar
Kategoriya:Beruniy atındaǵı mámleketlik sıylıqtıń laureatları