Kristian IX

Kristian IX (; 1818-jıl 8-aprel, Gottorp qorǵanı, Shlezvig — 1906-jıl 29-yanvar, Amalienborg, Kopengagen, Daniya) — 1863-jıldan 1906-jılǵa shekem Daniya patshası, Glyuksburglar dinastiyasınan. Inglis patshası Georg V hám Rossiya imperatorı Nikolay II niń atası.

 Balalıǵı, tálimi hám tárbiyası 
Shahzada Kristian 1818-jıl 8-aprelde Shlezvig knyazlıǵındaǵı Shlezvig qalası qasındaǵı Gottorp qorǵanında tuwılǵan. Ol Shlezvig-Golshteyn-Zonderburg-Bek gersogı Fridrix Vilgelm hám Gessen-Kassel xanzadası Luiza Karolinanıń tórtinshi balası edi. 1825-jılda Daniya patshası Frederik VI onıń ákesin Shlezvig-Golshteyn-Zonderburg-Glyuksburg gersogı etip tayınladı. 1831-jılda ákesi erte qaytıs bolǵanınan keyin, shahzada Kristian oficerlik tálimi alıw ushın Kopengagenǵa kóship ótti.

 Miyrasxor dep járiyalanıwı 
мини|слева|nobaý|Daniya patshası Kristian IX
1848-jılda patsha Kristian VIII opat etdi. Taxtqa onıń birden-bir balası Frederik VII otırdı. Jańa patsha eki ret úylengen, biraq áwladları bolmaǵan. Mámlekette taxt miyrasxorlıǵı daǵdarısı kelip shıqtı. Frederik Daniya patshası hám Shlezvig-Golshteyn gercogı edi. Ekinshisinde hayallarǵa taxtǵa otırıw huqıqın bermeytuǵın Salıq nızamı bar edi. Daniyada bunday nızam joq edi. Sol jılı Prussiya Shlezvig-Golshteynniń nemis tilinde sóylesiwshi xalqı járdeminde Daniya-Prussiya urısın baslap, onıń aymaǵına bastırıp kirdi. Konflittıń nátiyjesi Prussiyanıń jeńiliwi edi. 1852-jılda, áskeriy háreketler tawsılǵannan keyin, ullı mámleketler Londonda konferenciya shaqırdı, ol jaǵdayda tiykarǵı tema Frederik VII opatınan keyin gercoglik mártebesin tastıyıqlaw hám Daniya taxtına miyrasxorlıq tártibi boyınsha edi. Konferensiyada Rossiya, Franciya, Ullı Britaniya, Prussiya, Avstriya hám Shveciya Shlezvig-Golshteyn-Zonderburg-Glyuksburg shahzadası Kristian Daniya hám basqa barlıq jerlerınıń patsha Frederiktıń óliminen keyin onıń jańa patshası bolıwına qarar qılındı. Kristian 13 jasından Daniyada jasaǵan, Daniya armiyasında xızmet etken hám patshalar Frederik VI hám Kristian VII niń isenimli wákili esaplanǵan, bul gúmansız onıń paydasına oynaǵan. Qarar 1852-jıl 8-mayda qol qoyılǵan hújjette bekkemlengen. Kristian nátiyjede taxtqa basqa dawagerlerdi, sonday-aq onıń zayıbı, úkesi hám olardıń anasıń artta qaldırdı.

 Derekler