Favnnnıń tústen keyingi dem alısına prelyudiya

Favnnnıń tústen keyingi dem alısına prelyudiya () — Klod Debyussinıń shama menen 10 minut dawam etetuǵın orkestr ushın simfoniyalıq poeması. Bul poema 1894-jılda dóretilgen hám birinshi márte 1894-jıl 22-dekabrde Parijde dirijyor Gustav Doret tárepinen atqarilǵan. 

Kompoziciya Stefan Mallarmenıń L'après-midi d'un faune qosıǵınan ilhamlanǵan. Ol Debyussınıń yeń belgili shıǵarmalarınan biri bolıp, Batıs kórkem muzıkası tariyxında burılıs jasaǵan, sonday-aq, impressionizm kompoziciyasınıń dúrdanaları bolıp esaplanadı. Pyer Bulez partituranı zamanagóy muzikanıń baslanıwı dep esaplap, "faunnıń fleytası muzıka kórkem ónerine jańa nápes alıp keldi" dep esaplaǵan.

Keyin ala Debyussi dóretiwshiligi Vaslav Nijinskiy tárepinen saxnalastırılǵan Faun baletine hám Jerom Robbins tárepinen islengen keyingi variantına tiykar boldı.

 Maǵlıwmatlar 
Debyussi óz kompozitsiyası tuwrısında sonday jazǵan:Bul prelyudiyanıń muzıkası Mallarmenıń ájayıp poemasınıń júdá erkin illyustraciyası bolıp tabıladı. Ol hesh qashan óz-ózinen onı sintezi retinde kórsetpeydi. Kerisinshe, tústen keyingi ıssıdaǵı favnnıń arzıw-ármanları ótetuǵın saxnalar izbe-izligi bar. Keyin nimfalar hám nayadlarnıń qorqınıshlı ushıwlarınan sharshap, ol más uyqıǵa ketedi hám sol uyqıda ol álem tábiyatına iye bolıw haqqındaǵı óz ármanların ámelge asıradıOriginal French: "La musique de ce prélude est une illustration très libre du beau poème de Mallarmé; elle ne prétend pas en être une synthèse. Il s'agit plutôt de fonds successifs sur lesquels se meuvent les désirs et les rêves du faune dans la chaleur de cet après-midi. Enfin, las de poursuivre les nymphes et les naïades apeurées dans leur fuite, il s'abandonne à un sommeil enivrant, riche de songes enfin réalisés, de pleine possession dans l'universelle nature." Quoted in "Les poètes symbolistes et la musique: de Verlaine à Blok" by Hélène Desgraupes..

Pol Valeriynıń sózlerine kóre, Mallarmenıń ózi onıń qosıǵı muzıka ushın tiykar retinde qollanılıwınan narazı edi:
Ol óz muzıkasınıń ózi jetkilikli dep esaplaǵan, hám hátte dúnyadaǵı eń jaqsı niyetler menen de, poeziya hám muzıkanı bir-birine qosıw poeziya ushın haqıyqıy jınayat edi, hátte bul eń jaqsı muzıka bolsa da.
Biraq, Mallarme Debyussinıń mirát etıwı boyınsha premyera spektaklın tamashalawǵa barǵannan keyın, Debyussige tómendegıshe xat jazadı: "Jańa koncertten shıqtım, qattı tásirlendim. Ájayıp! Senıń "Túski fauna" súwretıń menıń tekstıme tuwra kelmeydı, biraq, haqıyqatında da, kóbirek nostalgiyaǵa hám jaqtılıqqa, náziklikke, sezimge hám baylıqqa alıp keledi. Men senıń qolıńdı súysinip qısaman, Debyussi. Mallarmé."

 Kompoziciya 
Bul prelyudiya Debyussinıń Stefan Mallarme (1842-1898) poemasına muzıkalıq juwabı bolıp, onda toǵayda jalǵız óziniń trubkasın shertip atırǵan favn ótip baratırǵan nimfalar hám nayadlardan qozǵaladı, olardı nátiyjesiz quwadı, keyin sharshaǵanlıqtan ózin kórinislerge tolı uyqıǵa taslaydı. "Prelyudiya" dep atalsa da, shıǵarma tolıq - ulıwma poemanıń sezimlerin súwretlew bolıp tabıladı.

Debyussi ekinshi hám úshinshi bólim Interlyudiya hám Parafraza finalın jazıwdı gózlegen edi, biraq ol barlıq muzıkalıq ideyaların bir bólimge jámlewge qarar etti.

Prelyudiya birinshi esitiwde improvizaciyalıq hám derlik erkin formada bolıp kórinedi, biraq jaqınnan baqlaw, shıǵarmanıń muzıkalıq uyalardıń quramalı shólkemlesiwinen ibarat ekenligin kórsetedi, motivler orkestr aǵzaları arasında puxta islep shıǵılǵan hám almastırılǵan. Shıǵarmanı tereń analizlew, Debyussi tárepinen kompoziciyanı ańlawdıń joqarı dárejesin kórsetedi.

Tiykarǵı muzikalıq temalar agash úrimleri menen kirgiziledi, bunda múyizler, tarlar hám arfanıń ólpeń, biraq garmoniyalıq jaqtan jetilisken járdemi beriledi. Debyussi kompoziciyasındaǵı tákirarlanıwshı ásbaplar usı shıǵarmasında payda boladı: sozılǵan pútin tonlıq gamma, oraylıq tonlıqlar arasında uzaq modulyaciyasız garmoniyalıq qaytıwshańlıq, melodiya hám garmoniyadaǵı tritonlar. Ashıwshı fleyta solosı dáslepki dawıstan tómen tritonǵa xromatik túsiw hám keyin kóteriliwden ibarat.
Tiykarǵı tema 

Anıq bolmaǵan akkord progressiyası

Tema

Tema - xromatizm hám konturda tiykargı temaǵa uqsas. Bir tonlı masshtabtı m.32 da qollanıladi.

Tema - bas temaǵa uqsas kontur.

Ekilemshi tema 

Tema - aldınǵi eki namanıń úzindilerin birlestiriw arqalı jaratılgan jana melodikalıq ideya.

Tema - bas tema menen baylanıslı.

Tiykargı temanı juwmaqlawshı xromatikalıq garmonizaciyalaw.

 Derekler