Konstrukciyalawdıń tiykarǵı elementleri

Konstrukciyalaw (konstruktorlıq) -bul hár qanday ónim yamasa obektti joybarlaw procesinde qollanılatuǵın tiykarǵı elementler hám qaǵiydalardıń jıyındısı. Bul elementler hár qanday joybardıń tabıslı hám nátiyjeli bolıwı ushın zárúr.

 Konstrukciyalaw túsinigi 
Konstrukciyalaw - injenerlik, arxitektura hám texnologiya tarawlarında jana ónim, imarat yaki mexanizm jaratıw procesi. Bul process injenerlik bilimler, matematikalıq modellestiriw, materiallar qásiyetleri hám dizayn qaǵıydaların birlestiredi.

 Konstrukciyalawdıń tiykarǵı elementleri 
Konstrukciyalaw procesi tómendegi tiykargı elementlerden ibarat:

 1. Talaplar hám sheklewlerdi anıqlaw 
Konstrukciya jaratılıp atırgan obyekt yaki ónim ushin tiykarǵı talaplar hám sheklewler anıqlanadı. Bularga tómendegiler kiredi:

 Funkcional talaplar: ónim ne ushin mólsherlengenligin anıqlaw.
 Texnikalıq talaplar: islew sharayatları, quwat, tezlik, júk kóteriw sıyaqlı qásiyetler.
 Ekologiyalıq talaplar: ónimniń qorshagan ortalıqqa tásiri.

 2. Materiallar tańlaw 
Ónimniń ózgeshelikleri hám islew sharayatlarına sáykes materiallar tanlanadı. Materiallar tańlawda tómendegi faktorlar esapqa alınadı:

 Bekkemlik
 Elastiklik
 Korroziyaǵa shıdamlılıq
 Baha hám barlıq

 3. Konstrukciya geometriyası hám formasın joybarlaw 
Figura hám geometriyalıq ólshemler ónimniń nátiyjeliligin arttırıw ushın úlken áhmietke ie. Bul basqıshta tómendegiler kórip shıǵıladı:

 Islesiw qolaylıǵı
 Ergonomika
 Sırtqı kórinis

 4. Mexanikalıq elementlerdi esaplaw 
Konstrukciyalaw procesinde júk hám kúsh tásirin esaplaw, statikalıq hám dinamik turaqlılıqtı támiyinlew zárúr. Bul basqıshqa tómendegiler kiredi:

 Kernew hám deformaciya esap-sanaqları
 Mexanikalıq buwınlardıń turaqlılıǵın tekseriw
 Mexanizmniń uzaq múddetli islewin bahalaw

 5. Óndiris texnologiyasın anıqlaw 
Konstrukciya islep shigarıwda qollanılatuǵın texnologiyalar hám úskeneler anıqlanadı. Bul basqısh tómendegilerdi óz ishine aladı:

 Óndiris procesiniń beyimlesiwsheńligi
 Qayta islew imkaniyatları
 Energiya hám resurslardı únemlew

 6. Sınaw hám optimallastırıw 
Konstrukciya tayarlangannan keyin sınaqtan ótkeriledi hám kerekli ózgerisler kirgiziledi. Sınaw nátiyjesinde ónimniń sapası hám nátiyjeliligi bahalanadı.

 Konstrukciyalawda zamanagóy jantasıwlar 
Keyingi jılları konstrukciyalaw procesinde tómendegi zamanagóy usıllar keń qollanılmaqta:
 " 'Kompyuter járdeminde joybarlaw (CAD) " ': joybarlaw procesin avtomatlastıradı hám joybardıń anıqlıǵın arttıradı.
 " '3D baspalaw " ': prototipler jaratıwda tezlikti arttıradı.
 " 'Turaqlı konstrukciyalaw " ': qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw principlerin esapqa aladı.

 Juwmaq 
Konstrukciyalaw procesi quramalı bolıp, hárbir basqıshta puqta oylanǵan qatnastı talap etedi. Tiykarǵı elementlerdi duris tańlaw ónimniń sapasın, nátiyjeliligin hám paydalanıwshı talaplarına sáykes keliwin támiyinleydi.

 Derekler 
 A. A. Ivanov, "Konstrukciyalaw tiykarları," Moskva, 2018.
 B. Karimov, "Muhandislik loyihalash texnologiyalari," Toshkent, 2020.
 ISO 9001:2015 - Sıpat menedjmenti sisteması.