Yangibay Dosumov

Jańabay Muhammedovich Dosimov (15-iyul 1905-jıl, Tórtkúl — 14-avgust 1973-jıl, Nókis) — pedagog, tariyxshı alım, Ózbekstan Ilimler akademiyasınıń jurnalist aǵzası (1956), Qaraqalpaqstanda xızmet kórsetken ilim hám texnika ǵayratkeri (1965). Qaraqalpaqstan MSSR xalıq komissarı (1940—1941) hám bilimlendiriw ministri (1945—1949), Ózbekstan SSR Ilimler akademiyası wáziri hám mádeniyat institutı direktorınıń orınbasarı, tariyx sektorı basqarıwshısı. Ózbekstan SSR Ilimler akademiyası Qaraqalpaqstan kompleks ilmiy-izertlew institutı, atındaǵı Tariyx, til hám ádebiyat institutı direktorı. N Dáwqaraev CC PÁN ÓzSSR (1959—1963).

Y. M. Dosimov Qaraqalpaqstandaǵı dáslepki tariyx ilimleri kandidatı hám birinshi doktorlarınan biri, iri monografik izertlewler — «Qaraqalpaqstan Avtonom Sovet Sotsialistlik Respublikası tariyxınıń ocherkleri (1917—1927)», «Ullı oktyabr jeńisi. Qaraqalpaqstanda sotsialistlik revolyuciya» hám basqalar.

 Ómirbayanı 
Y. M. Dosimov 1905-jıl 15-iyulda Tórtkúlde tuwılǵan. Ata-anasınan erte jetim qalıp, jergilikli baylarǵa fermer bolıwǵa májbúr boldı. Keyin Tórtkúl mehribanlıq úyi tárbiyasına alınıp, ol jerden qısqa múddetli kurslarǵa jiberiledi hám tez arada SAKU studenti boladı. 1930-jıldan Y. M. Dosimov ilimiy-pedagogikalıq iskerlik penen shuǵıllanadı.

Y. M. Dosımov Ullı watan urısı qatnasıwshısı; ol Batıs front ushın urıs qılıp atırǵan artilleriya polki batalyonı komissari edi. M. Dosimov 1956-jılda ÓzSSR Pánler akademiyasınıń xabarshı aǵzası etip saylanadı hám oǵan «Qaraqalpaqstan Avtonom Sovet Sotsialistlik Respublikasında xızmet kórsetken pán hám texnika ǵayratkeri» eń húrmetli ataǵı berilgen.

Ulıwma xizmetleri ushın Y. M. Dosimov «Dańq-ataq belgisi» ordeni, «Germaniya ústinen erisilgen jeńisi ushın», «1941—1945-jillardaǵı Ullı Watan urısında mártlik miyneti ushın» medalları menen sıylıqlanǵan, «Miynette mártligi ushın», «Vladimir Ilich Lenin tuwılınıń 100 jıllıǵı múnásibeti menen» yubiley medalı iyesi.

Qaraqalpaqstanda birinshi tariyx pánleri kandidatı (1939 ) hám doktorı (1961), professor (1965), Nókis oqıtıwshılar institutı direktor orınbasarı, keyin direktor (1935—1940 ), Qaraqalpaqstan Bilimlendiriw xalıq komissarı hám pedagogika institutı tariyx kafedrası basqarıwshısı (1940—1941). Ekinshi jáhán urısı qatnasıwshısı (1941—1945). Qaraqalpaqstan Bilimlendiriw ministri (1945—1949 ). Qaraqalpaqstan Ekonomika hám mádeniy institutı bólim basqarıwshısı (1949—59 ). Ózbekstan Ilimler akademiyası Qaraqalpaqstan filialı Tariyx, til hám ádebiyat institutı direktorı (1959—1964), sektor basqarıwshısı (1964—1973). Ilimiy jumısları Qaraqalpaqstannıń jańa dáwir tariyxına, atap aytqanda, XX ásir 1-sheregindegi bilimlendiriwi hám de social siyasiy tariyxına arnalǵan.

 Dúnyadan ótiwi 
Y. M. Dosimov awır kesellikten soń 1973-jıl 14-avgustta Nókis qalasında qaytıs bolǵan.

 Ádebiyat 
 ÓzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jıl

 Derekler 

Kategoriya:Ózbek tariyxshıları
Kategoriya:Ekinshi jáhán urısı qatnasıwshıları
Kategoriya:Shorsha baba qoyımshılıǵına jerlengenler