Xalıq ráwiyatları

Qaraqalpaq xalqı awızeki ádebiyatqa oǵada bay 

Tórebek xanım hám basqalar.

Xalıq arasında usı kúnge shekem ótkendegi ataqlı 

adamlar haqqında ráwiyatlar saqlanıp keledi. Mısalı, 

Iskender Zulqarnayn, Shıńǵısxan, Ámir Temur, 

Nawayı, Hákim Ulıqpan t.b. tuwralı da dóretilgen 

ráwiyatlar bar.

Kóp ǵana ráwiyatlar ataqlı biyler, batırlar, jıraw, 

baqsı, shayırlar tuwralı da dóretilgen. Mısalı, Maman biy, Aydos biy, Erejep biy, Ernazar biy, Tóre,

biy, Turım biy, Amanbay batır, Ótesh batır Soppaslı 

Sıpıra jıraw, Nurabılla jıraw, Berdaq shayır hám taǵı 

basqalar haqqında. Usı atamadaǵı ráwiyatlardıń hámmesinde de haqıyqat tariyxta bolǵan, jasaǵan tariyxiy 

tulǵalardıń atlarına baylanıslı kórkem etip dóretilgen 

áńgimelerdi bayqaymız.

Solay etip, xalıq arasında dóregen ráwiyatlardıń 

birewleri bir xalıqtıń arasında keń taraǵan bolsa, al 

birewleri pútkil dúnya xalıqları arasında da tarawı 

múmkin.

Ráwiyatlar qanshelli dárejede qıyal hám kóterińkilik 

penen dóretiliwine qaramastan ózleriniń tariyxıylıǵı 

menen ayırılıp turadı. Mısalı, qaraqalpaq xalqınıń 

tariyxında jasap ótken Maman biy, Turım biy, Erejep 

biy sıyaqlı taǵı basqa da ataqlı biyleri haqqında, 

olardıń ómir jolındaǵı ayırım tariyxıy haqıyqatlıqlar 

kórkemlik penen bayanlanıp, qızıqlı ráwiyatlar dóregen. 

Bul ráwiyatlarda da olar tereń aqıl-oy, tapqırlıq, 

dilwar, sózge sheshenlik, batırlıq, sóz jarısında albırap 

saspaytuǵın sabırlılıq sıyaqlı qásiyetlerdi óz boyına 

jámlegen adamlar bolǵanlıǵı haqıyqatlıq penen sóz 

etiledi.