Sporalılar

Sporalılar tipi parazit halda tirishilik etetuǵın ápiwayılardı óz ishine alıp, rawajlanıw tsiklinde zarodıshtan quralǵan ayrıqsha kóbeyiw dáwiri bolıp, ol tıǵız qabıq penen oraladı. Bunday tıǵız qabıq penen oralǵan zarodıshqa "spora" delinedi. Hárbir sporada bir yamasa bir neshe zarodısh bolıwı múmkin. Sporalılar parazitlikke iykemlesiwi nátiyjesinde olardıń qozǵalıw organellaları, awız, as pisiriw vakuolları joǵalǵan.

Sporalılardıń kóbeyiwi jınıslı (gregarinlerde - Greqarina) yamasa jınıslı kóbeyiwdiń jınıssız kóbeyiw men almasıw arqalı boladı (konditsiyalar - Coccidia, gemosporidiyalar - Haemosporidia). Rawajlanıw tek bir xojeyinniń denesinde ótse, ekinshi xojeyinniń ziyanlanıwı sırtqı jaǵdayǵa túsken sporanı jutıwdan boladı (gregarinler, kontsidiyalar).

Geypara sporoviklerde rawajlanıw xojayin almasıw jolı menen boladı: gemosporidiyalarda rawajlanıw peshsheniń hám adamnıń denesinde boladı da, zarodısh qabıq penen jabılmaydı (tsista joq). Sebebi, zarodısh sırtqı jaǵdayǵa shıqpay bir organizmnen ekinshi organizmge ótedi.

Jınıssız kóbeyiw bir neshe mártebe bóliniw jolı menen bolıp, bunday kóbeyiwge «shizogoniya» delinedi. Geypara sporoviklerde jınıssız kóbeyiw tek ǵana ekige bóliniw jolı menen boladı. Jınıslı kóbeyiw jınıs kletkalarınıń óz-ara qosılıwı nátiyjesinde boladı.

Bul organizmlerdiń zigotası sırtınan qabıq penen oralıp ootsista dáwirine ótedi. Ootsista bir neshege bólinip, túrdiń taralıwında áhmiyetke iye bolǵan zarodıshlardı yamasa sporozoidlardı payda etedi. Sporozoidlar payda bolıwı menen tirishilik tsikli tamamlanadı.

Sporalılar tipi gregarinler (Greqarinina) hám koktsidiya tárizliler (Coccidiomorpha) bolıp eki klassqa bólinedi.

Kategoriya:Haywanlar