Paqsa jay

Paqsa jay 
 Tayarlaw hám salıw usılları 
Qam ılaydan salınatuǵın paqsa jay ushın dáslep jayga jetkendey muǵdardaǵı saz topıraqlı jer tereń etip awdarılıp, ol jaqsı qandırılıp, suwǵarıladı. Eger topıraq jaqsı qanbasa, onı pisirgen waqıtta jaqsı birikpeydi hám ıdırap, paqsada turmaydı. 
 Jer tırnaq 
Jay salınatuǵın orın piship bolınǵanınan keyin onıń átirapına qandırıp suwǵarılgan ılay tasıp alınadı hám ol ayaq penen baskılaw, jene shokkish 
formasında auır agashtan sogılgan tokpak penen urıp 
pisiriledi. Ílaydıń piskenligi onıń betiniń jıltırawınan bilinedi xem ol kepshe menen kesip alınganda sozılmalı bolıp, paqsaǵa atkanda uzilmeydi, ıdıramaydı. 
Dáslepki pisken ılay jer tırnaqqa qalanadı. Jer tırnaqtıń eni 80 sm, biyikligi 20 sm kóleminde boladı. Ol salınıp bolıǵannan keyin 4 — 5 kun keptiriwge koyıladı. 
Sheńgel yamasa qamıs tırnaq. Ata-babalarımız jaydıń tırnaǵı ushın ızǵarǵa shıdamlı sheńgel yamasa qamıstan paydalangan. Ol kepken jer tırnaktıń ustine kalıńlıǵı 
50— 60 sm shamasında túbiri sırtka qaratılıp, bir-birine ayqastırıp jatqızıp shıǵıladı. Bul jatqızılǵan tırnaqlar ustine ılay órilgennen keyin biyikligi 20 sm 
shamasına deyin páslep, nıgızlanadı. 
Paqsa. Sheńgel yamasa qamıs tırnaqtıń ustine baskılap hám toqpaq penen urılıp pisirilgen ılaydan paqsa koyıladı. Paqsanıń eni 70 sm boladı. Ílay kepshe menen atıladı. Ílay atkan adamlar atarman, al paqsanı óriushiler neshman dep ataladı. 
Birinshi paksanıń biyikligi bir metr boladı. Órilgen 
ılay karama-karsı usta terepinen uzın saplı kepshe menen 
sulıulap taralıp barıladı. Paqsanı taraytuǵın usta tarashman dep ataladı.
Birinshi paksa pitkennen keyin ol bir xepte yaki om 
kunge keptiriute koyıladı. Usılayınsha ekinshi, ushinshi 
paksalar eriledi. Ushinshi paksansh eni ec jokarısında 
40—45 santimetrge tec boladı. 
Kapınıc orınları jer tırnaktıc ornınan baslap ko- 
yılıp ketedi. Kapı tusetugın orınga shecgel yamasa kamıs 
tırnak teselmeydi. Ol jer tırnaktan baslanadı. 
Kapı ekinshi paksa pitiuge 20—25 santimetr kalganda 
enine ılayshlı kesilgen ak tal agash penen bastırıladı. 
Onı sh arkı rauı c dep ataydı. 
Ushinshi paksada tert kez yamasa altı kezli aynaga ar- 
nalıp, eynek orın koyılıp ketedi xem ol ushinshi paksa 
pitiuge 20—25 santimetr kalganda kapı sıyaklı etip 
sharkırauık penen bastırıladı. 
Perdiyual. Ush paksa tolsh pitkennen keyin onıń tóbesine agash shıgarılıp, ústine párdiywal eriledi. Párdiywal diyualga jatkızılgan agashlardı uslap turıu ushın 
xızmet etip, onıc belentligi agashtı jaugannan keyin 10— 
15 sm belentlik derejesinde boladı. 
Jaydıń tóbesi aq terek agashı menen bastırıladı. 
Agashlar bólmeniń ulken kishiligine karay 5, 7, 9, 11, 13 
agashtan tuura keliwi múmkin. Írım etiliwinshe hesh bir 
bólme jup agash penen bastırılmaydı. 
Argıt hámm nigirik. Qaraqalpaqlar kebinese tert bel- 
meli jay salgan. Onıń kirer awızdaǵı bòlmesi hámme ból- 
melerden úlken bolıp, ol aywan dep atalǵan. 
Ayuandı anaw-mınaw aq terek enlemeydi. Sonıń ushın 
ol del ortasınan uzınına diametri 40— 50 sm, ushınıc 
eni 20— 25 sm den kem bolmagan ulken akterek penen bastırılıp qoyıladı. Bul agash argı t dep ataladı. Argıtka 
eki terepten bir-birine karama-karsı etip onsha juuan