Dombıra

Dombıra () — qazaq, noǵay hám qalmaq mádeniyatlarında ushraytuǵın eki tarlı, kóp perdeli muzıkalıq ásbabı. Dáslepki epikalıq dástúr sheńberinde qosıq, tolǵaw, termelerdi atqarıw ushın qollanılǵan dombıra, keyinirek, sazlı namalardıń — atqarıwshılıq janrınıń qáliplesiwinde xızmet etti. Házirgi waqıtta dombıra jeke qosıq atqarıw, namalar jaratıw, milliy-folklorlıq muzıkada, klassikalıq dóretpelerdi jırlawda qollanılatuǵın keń múmkinshiliklerge iye muzıkalıq ásbap bolıp tabıladı. Dombıra qazaq xalqınıń áyyemgi tariyxınan gúrriń etiwshi muzıka ásbaplarınan biri.
 Tariyxı 
XIX ásirde qazaq xalqı turmısında eń keń tarqalǵan muzıkalıq ásbap eki tarlı dombıra bolǵan. Eger áyyemgi zamanlarda eski ásbaplar tek qosıq,jır,ertekler-ańızlardı atqarıw ushın paydalanılǵan bolsa, házirde dombıra jeke dóretpelerdi orınlawǵa arnalǵan bolıp, quramalı ásbaplardıń qatarına qosılǵan.
Túrli esteliklerge, sonıń menen birge, etnograflardıń jazba dóretpelerine miynetlerine súyenetuǵın bolsaq, basqa xalıqlardıń dombıra hám soǵan uqsas ásbapları orta ásirlerde de ámelde bolǵanlıǵı málim boldı. Mısalı, Abu Nasır Farabiy dóretpelerinde biz tambur áasbabı haqqında oqıymız.

Házirgi kúnde dombıranıń 20 dan artıq túrleri bar. Olar arasında: 
qosıq hám dpmbıra
 torsıq
 tumar
 keń shanaqlı (eki versiya)
 baldırǵan
 balalıq
 shińkildek 
 asha
 úsh qatarlı 
 quwıs moyın
 sherter
 orkestr dombıraları:
 juwan dawıs (alto)
 jińishke dawıs (prima)
 ashshı dawıslı (sekundlar)
 bas dombıralar (eki versiya)Киелі домбыраның 20-дан астам түрлері бар, http://www.today.kz/kz/news/culture/2012-06-13/29138.

 Dúzilisi 
 Bas. Bólimleri: bas, qulaq, shaytantiyek (bas tiyek).
 Moyın. Bólimleri: moyın, moyınǵaq, perde, awız boslıǵı.
 Shanaq. Bólimleri: bulaq (sulıq), qaqpaq, shıǵanaq (til, putaq), serippe (kerip, pıshaq), tiyek, tuǵıl (taban), tiykar (moyin), tuyme (túyin), tuyme (taban, kishi tiyek).
  Ishek . Bólimleri: tómengi ishek, joqarı ishek.

 Derekler