Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik muzıkalı-akademiyalıq teatrı

TúriTeatrOrnalasıwıNókis qalasıShólkemlestirilgen waqtı1926-jıl 11-aprelDirektorNietullaev Asan XojabayevichTelefon (kassa)(97) 789 38 79(91) 384 70 69Websaytıberdax-teatr.uz

Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik muzıkalı-akademiyalıq teatrı — Qaraqalpaqstannıń eski teatrlarınan. 
 Tariyxı 
1926-jıl «Tań nurı» truppası tiykarında shólkemlestirilgen. Shólkemlestiriwshileri Zarip Qasımov, Ábdiraman Ótepov, Qasım Áwezov hám Asan Begimov. Birinshi kórkem basshısı — Zarip Qasımov. A.Ótepov, J.Aymurzaev, G.Ubaydullaev, M.Matjonov, B.Seytov, J.Seytova, T.Seytmamutovlar teatrdıń dáslepki dóretiwshileri bolıp tabıladı. 
 Repertuarı 
Teatr «Tilek jolında» (Qasım Áwezov) spektaklı menen ashılǵan. Teatr iskerligin «Odekolon», «Áneqalas», «Teńin tapqan qız», «Seytmurat jalqaw», «Kóz boyamashı wákil», «Bul kim» sıyaqlı spektakller menen baslanadı. 1930-jıl «Qaraqalpaq mámleketlik teatrı» mártebesi beriledi. 1934-jıl Moskva mámleketlik teatr kórkem-óneri institutı qasında Qaraqalpaq studiyası ashıladı. 1939-jıl teatrǵa sol instituttı tamamlap kelgen 27 aktyor hám rejissiorlar kelip qosıladı. Bulardıń arasında Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq artistleri Joldas Sharıpov, Tóresh Allanazarov, Xalmurat Saparov, Joldas Mamutov, Sabırbay Ótepbergenov, Mádreyim Mátjanov, Yaqut Allamuratovalar bar edi. Teatr turmısında jańa dáwir baslanadı. 1939-jıl teatrǵa K.S.Stanislavskiy atı beriledi hám teatr «Stanislavskiy atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik muzıkalı drama hám komediya teatrı» dep júritile baslaydı. «Vassa Jeleznova» (M.Gorkiy), «Maysaranıń isi» (Hamza), «Kámbaǵallıq ayıp emes» (A.Ostrovskiy), «Skapenniń focusları» (Molyer), «Alpamıs» (N.Dáwqaraev), «Orıs adamları» (K.Simonov) hám basqa da spektakller milliy rejissura hám aktyorlıq kórkem-óneri óz shıńına jetti.
 Urıs jıllarında 
1941-45-jılları teatr jámááti óz repertuarın milliy hám tuwısqan xalıqlar dramaturgiyasi úlgileri menen bayıttı. «Leytenant Elmuratov» (J.Aymurzaev), «Jábirleniwshi Umarov» (S.Abdulla, Chustiy), «Áptápxan» (K.Jıldırım), «Tayır hám Sholpan» (S.Abdulla; T.Jalilov muzıkası), «Bes somlıq kelin» (Urdubodu) sıyaqlı muzıkalı drama hám publicistikalıq baǵdardaǵı saxna dóretpeleri usılar qatarına kiredi. 1950-jılı teatr Tashkent teatr hám súwretshilik kórkem-óneri institutın tamamlap kelgen jas qánigeler menen toldı. Rejissiyorlıq bólimin tamamlap kelgen T.Allanazarov birinshi qaraqalpaq professional rejissiorı boldı.
 Urıstan keyingi jıllarda 
Urıstan keyingi jıllarda teatrda A.Shamuratova, Ámet Shamuratov, B.Kamenev, A.Hashimov, G.Sherazieva, T.Rahmanova, R.Seytov, S.Xojaniyazov, G.Doshumov, Z.Zaripov. S.Ótepbergenov, T.Jolımbetova, S.Yusupova, S.Qarabaeva, Ya.Allamuratova, X.Saparov, S.Allamuratova, S.Áwezova, O.Dáwletova, O.Úmitqulov hám basqalar iskerlik kórsetken.
 1950-jıllarda 
Teatrdıń keyingi repertuarı tema hám janr tárepinen bayıdı. Zamanagóy, tariyxıy temalarda, milliy dramaturgiya, ózbek hám qazaq dramaturgiyası úlgileri hám de Batıs Evropa dramaturgiyasınıń eski dóretpeleri saqnalastırıldı: «Aygúl hám Abat» (J.Aymurzaev), «Súymegenge súykenbe» (S.Xojaniyazov), «Altın kól» (Uyqas; M.Leviyev muzıkası), «Shohi qol óneri dóretpeleri» (A.Qahhor), «Ǵarip ashıq» (A.Begimov, T.Allanazarov), «Tartyuf» (J.Molyer), «Urlıq baxıt» (I.Franko), «Júrek sırları» (B.Rahmanov), «Qozı Kórpesh hám Bayan sulıw» (G.Musrepov) hám basqa «Berdaq», «Qádirdan doktor», «Sheberxannıń shırmawıǵı» (J.Aymurzaev), «Talwas», «Ziyada», «Baxıt» (S.Xojaniyazov), «Tasbalta ashıq» (Ǵ.Ǵulam), «Dayılı-jiyenliler» (R.Babajon), «Gúman» (Uyqas), «Prokuror» (Yo.Shukurov) sıyaqlılar 50—60-jıllardıń eń jaqsı spektaklleri boldı.
 1960-jıllarda 
60-jıllardıń aqırlarına kelip, teatrda áwladlar almasıwı nátiyjesinde turaqlılıq dáwiri baslandı. 70-jıllar jaslar esabına teatr taǵı óz poziciyasin tiklep aldı. Teatrǵa kelgen Quwatbay Ábdreymov, Nájimatdin Ańsatbaev, Dosbergen Ranov, Rayxan Saparova, Jalǵas Sultanbaev, Bayram Mátjanov hám basqalar qaraqalpaq teatr kórkem-ónerin jańa ideyalar hám sheshimler, obraz hám temalar menen bayıttı. «Otello» (U.Shekspir), «Tartyuf» (J.Molyer), «Eki bayǵa bir malay» (K.Goldoni), «Ana jer, ana» (Sh.Aytmatov), «Revizor» (N. Gogol), «Ay tutılǵan túnde» (M.Saqıy), «On úshinshi baslıq» (A.Abdullin), «Tabıttan dawıs» (A.Qahhor), «Arzasına kóre» (Ó.Umarbekov), «Andermushlik Atmandar» (T.Minullin), «Xonuma» (Sagareli) sıyaqlı spektakllar qoyıldı. 1987-jıl teatr jámááti I.Yusupov librettosına N.Muhammeddinov muzıkası menen birinshi qaraqalpaq operası «Ájiniyaz» saxnalastırdı. 1991-jıl teatrǵa Berdaq atı berildi. Keyinirek, «Maysaranıń isi», «Aleko» operaları, 1996-jıl birinshi qaraqalpaq baleti «Ayjamal» saxnaǵa qoyıldı.

 Saxnalastırılǵan shıǵarmalar 
1926-2022-jıllar arasında teatr saxnasına qoyılǵan shıǵarmalar dizimi:
 Jıl Spektakl ataması Avtorı Rejissyorı Xudojnik Kompazitor1926«Tilek jolında»Qasım ÁwezovZárip Qasımov1927«Ernazar Alakóz»Seyfulǵábit MájitovZárip Qasımov1927«Jay bayı»HamzaÁbdiraman Ótepov1927«Sháleke bay»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1928«Zindan»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1928«Jezdejan»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1928«Jigit boldıq»Seyfulǵábit MájitovÁbdiraman Ótepov1929«Ashlıq zarı»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1928«Sońǵı selteń»Seyfulǵábit MájitovÁbdiraman Ótepov1928«Xorlıqtan azat»Asan BegimovÁbdiraman Ótepov1929«Boyawshı wákil»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1929«Stolovoy»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1929«Shın muxabbat»K.AblamovÁbdiraman Ótepov1930«Jalqaw diyqan»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1930«Jasırın móldek»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1930«Kóknarshı»A. MatyakubovÁbdiraman Ótepov1930«Qabıl qallash»T. SeytmamutovÁbdiraman Ótepov1930«Teńin tapqan qız»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1931«Hákisliler»Jolmurza AymurzaevÁbdiraman Ótepov1931«Jamilay»Jolmurza AymurzaevÁbdiraman Ótepov1932«Eki baslı suw qabaq»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1932«Gúman»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1932«Galiya banıw»M. FayziyÁbdiraman Ótepov1932«900 gramm»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1932«Bul kim?»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1932«Qara júrekler»R. MájitovÁbdiraman Ótepov1932«Tabanlı tartıs»Asan BegimovÁbdiraman Ótepov1933«Odekolon»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1933«Háy, qayda barasań?»Ábdiraman ÓtepovÁbdiraman Ótepov1933«Shaxta»J. ShaninÁbdiraman Ótepov1933«Hákisliler»Jolmurza AymurzaevÁbdiraman Ótepov1934«Arshın mal alan»Uzeyir GadjibekovÁbdiraman Ótepov1934«Xalima»G. ZafariyR. FayzievG. Zafariy1934«Kóklen batır»Mırzaǵaliy DáribaevSadulla JumaniyazovB. KamenovTumanyan

 Derekler 

 Sırtqı siltemeler 
berdax-teatr.uz - Teatrdıń rásmiy saytı

Kategoriya:Teatr
Kategoriya:Mádeniyat
Kategoriya:Qaraqalpaqstandaǵı teatrlar