Nicolaus Copernicus

Nicolaus Copernicus (19 Fevral 1473 - 24 may 1543) (yamasa Kopernik) astronom bolǵan. Adamlarǵa Kopernik quyash hám jer haqqındaǵı pikirleri menen belgili. Oniń tiykarǵi pikiri dúnya geliotsentrik (helios = quyash). Oniń toeriyasi boyınsha kún quyash sistemasiniń orayinda, hám planetalar oniń átirapinda aylanadi. Bul pikir onıń De revolutionibus orbium coelestium (Aspan deneleriniń revolyutsiyasi haqqinda) kitabinda baspadan shiqti.

Kopernik 1473 Thorn (Torun), Patsha Prussiyasinda azǵana aldin Pol'sha Patshaliǵinina kirgen Nemis-tilinde-soyleytuǵin aymaqta tuwilǵan. Birinshi ol Krakovta, al keyin Italiyada oqidi. Italiyada ol shirkey yuristi sipatinda oqiwdi tamamladi. Shirkewde ózi menen islegenlerdi dawalaw ushin meditsinani da úyrenedi. Kopernik ómiriniń kópshilik bólegin Frauenburg (Frombork), Warmiada jumis islew hám izertlewler alip bariw menen ótkerdi, hám sol jerde 1543-jili qaytis boldi.

Kopernik óz waqtiniń ullı ilimpazlariniń biri hám ol kóp nárselerge uqipli bolǵan. Ol matematik, astronom, doktor, yurist, gubernator, administrator, diplomat, ekonomist, hám ásker boldi. Usi jumislardiń arasında, ol astronomiyani hobbi sipatinda kórdi. Sonday bolsa da, oniń kúnnin quyash sistemasiniń orayinda ekenligin kórsetetuǵin formulasi tariyxta eń áhmiyetli gipotezalarinan biri boldi. Bul zamanagóy astronomiyaniń baslaniwi edi.