Aziya

Aziya — Jerdiń arqa yarım sharında jaylasqan hám eń úlken dep esaplanatuǵın kontinent. Ol batısta Evropa menen shegaralasqan. Aziya hám Evropa birgelikte Evraziya materigin quraydı.

Aziya Jer Orta teńizi, Qara teńiz, Arqa Muz okeanı, Tınısh okeanı hám Hind okeanı menen qorshalǵan. Ol Evropadan Kavkaz hám Ural tawları arqalı ajıraladı.

Ertede adamzat civilizaciyasınıń bir bólegi Aziyada, máselen Shumer, Qıtay hám Hindistanda baslanǵan. Sonıń menen birge, Qıtay hám Hindistan dúnyadaǵı xalqınıń sanı boyınsha eń úlken mámleketler esaplanadı.

Uzın, tiykarınan qurǵaq jer batısta Evropa menen Azianı ajıratıp turadı. Bul shegara Arqa-Qubla tárepke Rossiyada Ural tawlarına shekem, Ural daryası boylap Kaspiy teńizine hám Kavkaz tawları arqalı Qara teńizge shekem dawam etedi. Rossiyanıń tórtten úsh bólimi Aziada, al qalǵan bólimi Evropada jaylasqan. Azia basqa tórt mámleketlerinińde kishkene bólimleri Evropada jaylasqan.

Azia eń úlken materik. Ol dúnya maydanınıń onnan úsh bólimin quraydı, onıń xalqı dúnya xalqınıń besten úsh bólegin qurap, basqa qálegen materik xalqınan kóp. Arqada muzlı Arktikadan baslap qublada ıssı ekvator jerlerine jayılǵan Azia materigi úlken, bos shólistanlıqlardı, sonıń menen birge dúnyanıń eń biyik tawlarıin hám eń uzın dáryaların óz ishine aladı.

 Aziya mámleketleri 

 Mámleket Birlesken Arab Ámirlikleri Iordaniya Túrkiya Qazaqstan Túrkmenstan Iraq Ázerbayjan Tailand Baxreyn Livan Qırǵızstan Laos Bangladesh Siriya Hindistan Indoneziya Qatar Tájikstan Armeniya Izrail Pakistan Awǵanstan Nepal Malayziya Maldiv Atawları Filippin Oman Myanma Kipr Qıtay Arqa Koreya Yemen Qubla Koreya Singapur Ózbekstan Gruziya Iran Yaponiya Butan Mongoliya Vyetnam Shri-Lanka Kuveyt Saudiya Arabstanı Tayvan

 Derekler 
Aziya-Tınısh

 Sırtqı siltemeler  


Kategoriya:Kontinentler