Buxaranıń tariyxıy orayı

Buxoro tarıyxıy orayı

Ózbekstannıń Oraylıq Aziya mámleketinde YuNESKO dizimine kiritilgen Jáhán miyrasları obiekti bolıp tabıladı. Pútkil dunya miyrasları obiekti Buxara qalasınıń tariyxıy orayın (Shahriston) óz ishine aladı.

Buxara 2000 jastan asqan qala. Sóǵd qala -mámleketlerinen biri bolsaplanadı. Arablar tárepinen Orta Aziya islamlastırılǵannan soń Sameniyler saltanatınıń waqıtaxtı bolǵan Buxara sawda hám ónermentshiliktiń gúllep-jasnaǵan orayı hám islam dininiń ruwxıy polisine aylandı. Sameniyler húkimranlıǵı tawsılǵannan keyin, Buxara qoraxaniyler húkimdarlıǵı astında ozıniń siyasiy áhmiyetin joǵalttı, biraq materiallıq gúllep-jasnawda dawam etti. 1220 -jılda qala Shinǵisxan áskerleri tárepinen basıp alındı hám wayran etildi, 1370-jılda Ámir Temur tárepinen qayta qurılǵan qalanı taǵı monǵollar basıp aldı. Shaybaniyler húkimdarlıǵı dáwirinde Buxara 1533-jılda Ózbek xanlıǵınıń waqıtaxtı bolıp, sandan berli «Buxara xanlıǵı» dep júritiledi.

Buxara Oraylıq Aziyadaǵı orta ásirlerdegi islam qalasınıń eń jaqsı úlgilerinen biri bolıp, qala dúzilisi buzilmagan. Shınǵısxan hám Temurdıń manǵollar basqınınan aldınǵı ayırım qaldıqlardı bolsapqa almaǵanda, Eski qala tiykarınan XvI ásir jetkiliklilerında Shaboniylar dáwiriniń qalasazlıq hám arxitektorlıǵınan dárek beredi.

 Dizimge alıw 
1991-jılda Pútkil dunya miyraslar komiteti Buxaranıń tariyxıy orayın YuNESKOnıń Pútkil dunya miyrasları dizimine kirgiziw sheshimin keyinge qaldırdı. 1993-jılda Pútkil dunya miyraslar komitetiniń keleshektegi jıynalısı. Bul Ózbekstandaǵı ekinshi Jáhán miyrasları obiekti hám mámleket Sovet Birlespesinen ǵárezsizlikke eriskeninen keyin birinshi boldı. Ózbekstandaǵı birden-bir Jáhán miyrasları obiekti Ishan qorǵan Sovet dáwirinde YuNESKOnıń Pútkil dunya miyrasları dizimine kiritilgen edi.

Sayt ele de Sovet Birlespesi tárepinen usınıs etilgen shámbelıq dizimde bolǵanlıǵı sebepli, Ózbekstan Respublikasınan ozıniń shámbelıq dizimin usınıw sóralǵan. 1994-jıl oktyabr ayında Ózbekstan alardı usınıs etdi, sonnan keyin Pútkil dunya miyraslar komiteti Buxaranıń tariyxıy orayı YuNESKOning Pútkil dunya miyrasları dizimine kiritilgenligin tastıyıqladi

 Derekler 

Kategoriya:Buxara wálayatı
Kategoriya:Buxara