Transformaciya

Málim shárayatta bir organizm násillik molekulası hár
qanday bóleginiń ekinshi organizm násillik molekulası quramına birigiw
hádiysesine «transformaciya» dep ataladı. Pnevmokokklardaǵı transformaciya
hádiysesi 1928-jılı ingliz bakteriologı F. Griffit tárepinen ashılǵan. Onıń
tájiriybesi pnevmokokklardıń eki túri – S hám R – shtammları ústinde
ótkerilgen. Pnevmokokk bakteriyasınıń S shtammı arnawlı qosımsha kapsulaǵa
iye bolıp, sırtı tegis, R-shtammda bolsa kapsula bolmaydı hám sırtı gedir –
budır (S – inglizshe smooc-tegis, R – inglizshe rough – gedir-budır), S-shtamm
bakteriyanıń kapsulası tıshqan organizmi immun sisteması tásirin ótkermegeni
sebepli, ol kesellik qozǵatıwshı bolıp, tıshqanlarda pnevmoniya keselligin
keltirip shıǵaradı hám tıshqanlar óledi.
R-shtamm bolsa kesellik keltirip shıǵarmaǵanı sebepli, bul shtammlar
menen juqtırılǵan tıshqanlar nabıt bolmaydı. Kesellik qozǵatıwshı S – shtamm
qızdırılǵanda olar óledi hám óltirilgen bakteriyalar tıshqanlarǵa jiberilgende
tıshqanlarda kesellik payda bolmaydı. Tıshqanlarǵa qızdırıw nátiyjesinde ólgen
bakteriyalar S-shtamm menen kesellik qozǵatpaytuǵın R-shtammǵa kiriwshi
tiri bakteriyalar birgelikte qosıp juqtırılǵanda tıshqanlardıń óliwi gúzetilgen.
Ólgen tıshqanlarda bakteriyalardıń S-shtammı tabılǵan.

 Derekler