ბელისარიო ბეტანკურ კუარტასი

ბელისარიო ბეტანკურ კუარტასი ( დ. 4 თებერვალი, 1923 — 7 დეკემბერი, 2018) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა კოლომბიის 27-ე პრეზიდენტად 1982 წლიდან 1986 წლამდე. იგი იყო კოლომბიის კონსერვატიული პარტიის წევრი. მისი პრეზიდენტობა აღსანიშნავი იყო სამშვიდობო მოლაპარაკებების მცდელობებით კოლომბიის რამდენიმე პარტიზანულ დაჯგუფებასთან. ის ასევე იყო იმ მცირეოდენ პრეზიდენტთაგან ერთ-ერთი, რომლებმაც თანამდებობის დატოვების შემდეგ თავი შეიკავეს პოლიტიკაში მონაწილეობისგან.

ადრეული ცხოვრება
ბეტანკური დაიბადა ანტიოქიის ქალაქ ამაგას მორო დე ლა პაილას რაიონში, 1923 წელს. მისი მშობლები იყვნენ როსენდო ბეტანკური, მუშა, და ანა ოტილია კუარტასი, ბიზნესმენი.  ბეტანკურის დედა 1950 წელს გარდაიცვალა. მას ფრანგული წარმოშობა ჰქონდა.Arismendi Posada, Ignacio; Gobernantes Colombianos; trans. Colombian Presidents; Interprint Editors Ltd., Italgraf, Segunda Edición; Page 255; Bogotá, Colombia; 1983

ბეტანკური გაემგზავრა ქალაქ მედელინში, სადაც ჩაირიცხა პონტიფიკალურ ბოლივარიულ უნივერსიტეტში. 1955 წელს ბეტანკურმა დაამთავრა იურისპრუდენციის ფაკულტეტი და მიიღო ხარისხი სამართალსა და ეკონომიკაში.

პოლიტიკური კარიერა
ბეტანკურმა პოლიტიკური კარიერა დაიწყო ანტიოქიის დეპარტამენტის ასამბლეის დეპუტატის ტანამდებობაზე, სადაც მსახურობდა 1945 წლიდან 1947 წლამდე. იგი იყო კუნდინამარკასა და ანტიოქიის დეპარტამენტების წარმომადგენელი ეროვნულ პალატაში ხოლო 1953 წლიდან 1957 წლამდე გახლდათ ეროვნული დამფუძნებელი ასამბლეის წევრი.

ბეტანკური იყო შრომის მინისტრი 1963 წელს და ელჩი ესპანეთში 1975 წლიდან 1977 წლამდე.

იგი კენჭს იყრიდა პრეზიდენტად, როგორც დამოუკიდებელი კონსერვატორი კანდიდატი 1970 წლის არჩევნებში, სადაც მესამე ადგილი დაიკავა. მან კვლავ იყარა კენჭი, როგორც ოფიციალურმა კონსერვატორმა კანდიდატმა 1978 წლის არჩევნებში, თუმცა დამარცხდა ხულიო სესარ ტურბაი აიალასთან.

პრეზიდენტობა
ბეტანკური საბოლოოდ აირჩიეს პრეზიდენტად 1982 წელს და მსახურობდა 1986 წლამდე. პრეზიდენტის თანამდებობაზე ყოფნისას, იგი დაეხმარა „კონტადორას ჯგუფის“ დაარსებას ცენტრალურ ამერიკაში მშვიდობის დასამყარებლად, დაიწყო დემოკრატიული რეფორმები ძირითადი შეიარაღებული მოძრაობების სამოქალაქო ცხოვრებაში ინტეგრირებით, ხელს უწყობდა დაბალბიუჯეტიან საცხოვრებლებსა და ღია უნივერსიტეტებს, დაიწყო წერა-კითხვის გამავრცელებელი კამპანია და მხარი დაუჭირა საგადასახადო ამნისტიას.

მისი ვადის განმავლობაში, მთავრობამ დაამტკიცა მერების არჩევის შესახებ კანონი, მუნიციპალური და დეპარტამენტული რეფორმები, სასამართლო და კონგრესის რეფორმები, ტელევიზიის სტატუტი, ეროვნული დღესასწაულის შესახებ კანონი და ახალი ადმინისტრაციული სამართალწარმოების კოდექსი (Código Contencioso Administrativo).  მისი ადმინისტრაციის დროს დაიწყო ნახშირის მოპოვება და ექსპორტი სერეხონ-ნორტეს (Cerrejón North) რეგიონში და რეგიონული სატელევიზიო არხების — Teleantioquia-სა და Telecaribe-ს მაუწყებლობა.

ბეტანკური ასევე ცნობილი იყო თავისი მცდელობებით, მშვიდობა დაემყარებინა საკუთარ ქვეყანაში. თავისი ადმინისტრაციის დროს მან დაიწყო სამშვიდობო მოლაპარაკებები კოლომბიის რამდენიმე პარტიზანულ დაჯგუფებასთან. მართლმსაჯულების სასახლის წინააღმდეგობრივი ალყა მოხდა 1985 წლის ბოლოს, მისი საპრეზიდენტო ვადის დასრულებამდე ერთ წელზე ნაკლებ დროში.

იგი იყო პრეზიდენტი 1985 წელს ნევადო-დელ-რუისის ამოფრქვევის დროს, რამაც 20 000-ზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა.

პოსტ-პრეზიდენტობა
ბეტანკური პოლიტიკიდან წავიდა მას შემდეგ, რაც 1986 წელს დატოვა თანამდებობა.

ბეტანკური იყო „რომის კლუბის“ საპატიო წევრი ლათინური ამერიკისთვის,  ელ-სალვადორის ჭეშმარიტების კომისიის თავმჯდომარე და ბოგოტაში სანტილიანას ლათინური ამერიკის ფონდის პრეზიდენტი. ის ასევე იყო სოციალურ მეცნიერებათა პონტიფიკალური აკადემიის დამფუძნებელი წევრი.

პირადი ცხოვრება
1946 წელს ბეტანკურმა ცოლად შეირთო როზა ელენა ალვარეს იეპესი. მათ ერთად სამი შვილი შეეძინათ, მათ შორის დიპლომატი დიეგო ბეტანკურ ალვარესი. ალვარეს იეპესი 1998 წელს გარდაიცვალა.  2000 წლის ოქტომბერში ბეტანკურმა ცოლად შეირთო დალია რაფაელა ნავარო პალმარი.

გარდაცვალება
2018 წლის 6 დეკემბერს ბეტანკური კრიტიკულ მდგომარეობაში, თირკმლის ინფექციით, ბოგოტაში გადაიყვანეს საავადმყოფოში. ვიცე-პრეზიდენტმა მარტა ლუსია რამირესმა ნაადრევად გამოაცხადა მისი გარდაცვალება Twitter-ზე, თუმცა მოგვიანებით უარყო თავისი განცხადება. ბეტანკური მომდევნო დღეს, 95 წლის ასაკში, ავადმყოფობისგან გარდაიცვალა.

გარდაცვალებამდე ბეტანკურმა განაცხადა, რომ არ სურდა სახელმწიფო დაკრძალვა და გამოთქვა სურვილი, დაეკრძალათ ბოგოტაში, Jardines del Recuerdo-ს სასაფლაოზე. 8 დეკემბერს მისი დაკრძალვა გაიმართა, რომელსაც ესწრებოდნენ პრეზიდენტი ივან დუკე მარკესი და ყოფილი პრეზიდენტები ხუან მანუელ სანტოსი და სესარ გავირია. იგი იმავე დღეს დაკრძალეს Jardines del Recuerdo-ს სასაფლაოზე, ბოგოტას Gimnasio Moderno-ში ჩატარებული წირვის შემდეგ.

ჯილდოები
ბეტანკური იყო კოლორადოს უნივერსიტეტისა და ჯორჯტაუნის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის ხარისხის მფლობელი. 1983 წელს მან მიიღო ესპანეთის ასტურიის პრინცის მშვიდობის პრემია.

იხილეთ აგრეთვე
 კოლომბიის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
Biography by CIDOB Foundation
 Betancur's page at the Pontifical Academy of Social Sciences

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები