ნიკოლას გრუნიცკი

ნიკოლას გრუნიცკი (დ. 5 აპრილი, 1913 — გ. 27 სექტემბერი, 1969) — ტოგოს მეორე პრეზიდენტი და ქვეყნის მესამე მეთაური. იგი პრეზიდენტის თანამდებობას 1963-დან 1967 წლამდე იკავებდა. გრუნიცკი 1956-1958 წლებში იყო ტოგოს პრემიერ-მინისტრი საფრანგეთის კოლონიური „ჩარჩო კანონის“ (loi cadre) სისტემით, რომელმაც კოლონიურ მფლობელობებში შეზღუდული „ეროვნული“ მთავრობა შექმნა. იგი ტოგოს პრემიერ-მინისტრად — კვლავ საფრანგეთის ადმინისტრაციის ქვეშ — 1956 წელს აირჩიეს. 1963 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომლის დროსაც მისი ნაციონალისტი პოლიტიკური მეტოქე და სიძე (დის ქმარი), სილვანუს ოლიმპიო მოკლეს, გადატრიალების ლიდერთა სამხედრო კომიტეტმა გრუნიცკი ტოგოს მეორე პრეზიდენტად აირჩია.

ბიოგრაფია
იგი დაიბადა ატაკპამეში 1913 წელს, გერმანელი მამისა და ტოგოელი დედის (რომელიც განის სამეფო საგვარეულოს წარმომადგენელი იყო) ოჯახში. მან სამოქალაქო ინჟინერია პარიზში, ESTP-ში შეისწავლა და სანამ საკუთარ კომპანიას დააფუძნებდა, საჯარო ადმინისტრატორად მუშაობდა. იგი იყო „ტოგოს პროგრესის პარტიის“ გენერალური მდივანი და 1951 წელს ტოგოს წარმომადგენლობით ასამბლეაში აირჩიეს. გრუნიცკი ასევე იყო საფრანგეთის ეროვნულ ასამბლეაში 1951-დან 1958 წლამდე. საფრანგეთის მხარდაჭერით, 1956 წლის 12 სექტემბერს იგი ტოგოს რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი გახდა. 1958 წლის 16 მაისის არჩევნებში მისი პარტია და ჩრდილოელი მოკავშირეები სილვანუს ოლიმპიოს „ტოგოს ერთიანობის კომიტეტმა“ (CUT) და მათმა ნაციონალისტმა მოკავშირეებმა (Juvento) დაამარცხეს, რის შემდეგაც გრუნიცკი ემიგრაციაში წავიდა.

CUT/JUVENTO-ს მთავრობამ ტოგოს დამოუკიდებლობა 1960 წლის 27 აპრილს გამოაცხადა, ხოლო ოლიმპიო (გრუნიცკის მთავარი პოლიტიკური მეტოქე და სიძე) დამოუკიდებელი ტოგოს პირველ პრეზიდენტად აირჩიეს. 1963 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რომელიც პრეზიდენტ ოლიმპიოს მკვლელობით დასრულდა, ემანუელ ბოჯოლეს მეთაურობით მოქმედმა „აჯანყების კომიტეტმა“ გრუნიცკი პრეზიდენტად დანიშნა. ეს იყო პირველი სამხედრო გადატრიალება დასავლეთ აფრიკაში დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ და იგი ორგანიზებული იყო ჯარისკაცების ჯგუფის მიერ სერჟანტ ეტიენ გნასინგბე ეიადემას ხელმძღვანელობით. გრუნიცკი შეეცადა ქვეყნის გაერთიანებას მთავრობაში რამდენიმე პოლიტიკური პარტიის ჩართვით, თუმცა იგი მაინც ჩამოაგდეს უსისხლო სამხედრო გადატრიალების გზით, რომელსაც უკვე ლეიტენანტ-პოლკოვნიკი ეტიენ გნასინგბე ეიადემა მეთაურობდა. ამის შემდეგ იგი კვლავ პარიზში გადასახლდა.

იგი კოტ-დ’ივუარში ავტოკატასტროფაში დაშავდა და 1969 წელს პარიზის საავადმყოფოში გართულებების შედეგად გარდაიცვალა.

იხილეთ აგრეთვე
ტოგოს პრეზიდენტი

სქოლიო

 Nicolas GRUNITZKY (1913–1969)  Base de données des députés français depuis 1789 assemblee-nationale.fr (Biography at French National Assembly)
 Bridgette Kasuka. Prominent African Leaders Since Independence. Bankole Kamara Taylor (2012) 
 Frédéric Joël Aivo. Le président de la république en Afrique noire francophone: genèse, mutations et avenir de la fonction. L'Harmattan (2007) 
 GAYIBOR Nicoué. Histoire des Togolais. Des origines aux années 1960 (Tome 4 : Le refus de l'ordre colonial). KARTHALA Editions (2011) 

კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:ტოგოს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:ტოგოს პრემიერ-მინისტრები