ჟანგბადით მოწამვლა

ჟანგბადით მოწამვლა (ასევე ცნობილი, როგორც ჟანგბადის ტოქსიკურობა) — ცენტრალური ნერვული სისტემისა და სასუნთქი სისტემის დაზიანება, გამოწვეული მაღალი კონცენტრაციის ჟანგბადით სუნთქვით. მწვავე მოწამვლის დროს ძირითადად აღინიშნება ცენტრალური ნერვული სისტემის პათოლოგიები, ხოლო ქრონიკული მოწამვლისას - სასუნთქი სისტემის. ტოქსიკურობის მიზეზია ჟანგბადის რეაქტიული სახეობების (ინგ. Reactive oxygen species (ROS)) წარმოქმნა: მაგ. სუპეროქსიდის ანიონი, წყალბადის ზეჟანგი და ჰიდროქსილის რადიკალი, რომლებიც აზიანებს უჯრედთა დნმ-ს, რნმ-ს, ლიპიდებსა და სხვა მოლეკულებს. მოწამვლის კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, გაღიზიანებადობას, დისორიენტაციას, სლოკინს, დაღლილობას, გულყრას, კომას (რაც უმეტესად ლეტალურია), გულისრევას, ღებინებას, თავბრუსხვევას, მხედველობისა და სმენის დაქვეითებას, დელირიუმსა და კუნთების სპაზმს. ხოლო სასუნთქი სისტემის მხრივ ვლინდება დისპნეა, ცხელება, ფილტვების შეშუპება, სუნთქვისას წვის შეგრძნება, ხველება, ჰემოპტიზი (სისხლიანი ნახველი). ჟანგბადით მოწამვლის მიმართ განსაკუთრებით მგრძნობიარეა ჰიპოკამპის მიტოქონდრიები, რის გამოც ზოგიერთ შემთხვევაში აღინიშნება მისი მოცულობის შემცირება ან პათოლოგიური კერები (მაგ. ჰიპოკამპის სკლეროზი).

 რესურსები ინტერნეტში 

 Oxygen - Radiopaedia
 Cooper JS, Phuyal P, Shah N. Oxygen Toxicity. [Updated 2023 Aug 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430743/
 Blackbourn L W, Abou Zeid J, Hamid U, et al. (June 19, 2025) Seizure Occurrence During Hyperbaric Oxygen Therapy: A Case Report and Literature Review. Cureus 17(6): e86391. doi:10.7759/cureus.86391
 Ramani M, Miller K, Brown J, Kumar R, Kadasamy J, McMahon L, Ballinger S, Ambalavanan N. Early Life Supraphysiological Levels of Oxygen Exposure Permanently Impairs Hippocampal Mitochondrial Function. Sci Rep. 2019 Sep 16;9(1):13364. doi: 10.1038/s41598-019-49532-z. PMID: 31527593; PMCID: PMC6746707

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კატეგორია:სასუნთქი სისტემის დაავადებები