ჯულიანო ფინელი

ჯულიანო ფინელი (; დ. 1602, კარარა — გ. 16 აგვისტო, 1653, რომი) — ბაროკოს ეპოქის იტალიელი მოქანდაკე, ჯოვანი ლორენცო ბერნინის სკოლის წარმომადგენელი.

ბიოგრაფია
ჯულიანო დაიბადა ქალაქ კარარაში (ტოსკანა), რომელიც ცნობილია როგორც კარარის მარმარილოს მოპოვებისა და დამუშავების ცენტრი, მარმარილოს ოსტატების ოჯახში. ხელობას ჯერ მიქელანჯელო ნაკერინოს სახელოსნოში ეუფლებოდა, შემდეგ კი რამდენიმე წელი ბერნინის სახელოსნოში დაჰყო, რომელიც 1629 წელს დატოვა. წამოსვლის მიზეზი ამაყი მოწაფის იმედგაცრუება და წყენა გახდა — ბერნინი მას მხოლოდ უმნიშვნელო დავალებებს აძლევდა, მაგალითად, დეტალების დამუშავებას სკულპტურული ჯგუფის, „აპოლონ და დაფნას“, დასრულებისას.Montagu J. Roman Baroque sculture. The industry of art. — New Haven —  1989. — Рp. 3 s., 16, 23, 62, 104—107, 131, 206 

გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ის დამატებით სამუშაოებს ასრულებდა, რაშიც მას პიეტრო და კორტონა ეხმარებოდა. 1638 წლის 3 მაისს ჯულიანო ფინელიმ ცოლად შეირთო ფლავია, მხატვარ ჯოვანი ლანფრანკოს ქალიშვილი, რომელიც რამდენიმე წლის განმავლობაში ნეაპოლში მუშაობდა. ამასთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადებების თანახმად, ფინელი და მისი „სიმამრი“ ერთმანეთს „დაახლოებით თოთხმეტი წელი“ იცნობდნენ. ქორწინებაში სამი ქალიშვილი შეეძინათ: ტერეზა, მარგარიტა და ჯუსტინა.Strazzuflo F. Un documento per G. F., in Ricerche sul '600 napoletano. Saggi vari in memoria di Raffaello Causa. —  1984. — Р. 143—146.

ბერნინისთან წამოსვლიდან რამდენიმე წლის შემდეგ, ფინელი თავის მოწაფესთან და დისწულთან, დომენიკო გვიდისთან ერთად ნეაპოლში გადავიდა. იქ მან სახელი გაითქვა პორტრეტებითა და ცამეტი ქანდაკებით, რომლებიც ნეაპოლის საკათედრო ტაძრის სან-ჯენაროს კაპელისთვის შექმნა; ამავე ქალაქში ის მოქანდაკე კოზიმო ფანზაგოს პირდაპირი კონკურენტი გახდა.

ფინელი 1653 წელს რომში, გაურკვეველი მიზეზით გარდაიცვალა.U. Thieme — F. Becker, Künstlerlexikon, XI. Р. 581

შემოქმედებითი სტილის თავისებურებები
ორი მოქანდაკის, ბერნინისა და ფინელის, ინდივიდუალური სტილის განსხვავება აშკარა ხდება მათი ნამუშევრების შედარებისას. ბერნინი მეტ ყურადღებას უთმობდა კომპოზიციის დინამიკას, სახეების ექსპრესიასა და „დიდი ფორმის“ პლასტიკას; ფინელი კი პედანტურია უმცირესი დეტალების დამუშავებაში: ტანსაცმლის ნაოჭების, მაქმანებიანი მანჟეტებისა და ჟაბოების, პორტრეტირებულთა თმის კულულების გამოსახვისას. ეს განსხვავება კარგად ჩანს მათ მიერ შესრულებული ორი პორტრეტული ბიუსტის შედარებისას, რომლებიც მათ საერთო მფარველს, კარდინალ შიპიონე ბორგეზეს გამოსახავს. ფინელიმ ასევე შექმნა კარდინალ ჯულიო ანტონიო სანტორიოს პორტრეტი (დაახლ. 1630 წ.) რომის სან-ჯოვანი-ინ-ლატერანოს ეკლესიაში და რომის სხვა ცნობილი ადამიანების მრავალი პორტრეტული ბიუსტი.Paola Santa Maria. Giuliano Finelli — Dizionario Biografico degli Italiani — Volume 48 (1997)  

გალერეა

სქოლიო

კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი მხატვრები