რაფაელ ფილიბერტო ბონელი

რაფაელ ფილიბერტო ბონელი ( დ. 22 აგვისტო, 1904 — გ. 28 დეკემბერი, 1979) — დომინიკელი პოლიტიკოსი, იურისტი, მეცნიერი და დიპლომატი. დომინიკის რესპუბლიკის 42-ე პრეზიდენტი 1962 წლიდან 1963 წლამდე. მანამდე, 1960-დან 1962 წლამდე, იგი იყო 25-ე ვიცე-პრეზიდენტი პრეზიდენტ ხოაკინ ბალაგერის დროს.

ადრეული ცხოვრება
მინი|მარცხნივ|ბონელი-ფონდიურის ოჯახი, დაახლოებით 1902 წელი. მარია ლუისა ფონდიურისა და კარლოს სული ბონელის ქორწინება; ფოტოზე ჩანან თავიანთ შვილებთან ერთად: კარლოს სული რაფაელი, კარმენ კამელია ფლორენსია, მანუელ ფურსი, მანუელ ულისესი, რაული და ლუის ალბერტო.
რაფაელ ფილიბერტო ბონელი ფონდიური დაიბადა კარლოს სული ბონელი არნოსა და ლუისა ფონდიურის ოჯახში სანტიაგო-დე-ლოს-კაბალიეროსში, დომინიკის რესპუბლიკა. ბონელი დაიბადა კორსიკული და ფრანგული წარმოშობის ოჯახში; ისინი იყვნენ იმ თეთრკანიანი კოლონისტების შთამომავლები, რომლებიც ჰაიტის რევოლუციამდე მცირე ხნით დასახლდნენ სენ-დომინგში. ბონელის ოჯახის ორი თაობა ცხოვრობდა შარლოტა-ამალიაში, სენტ-ტომასში, შემდეგ კი გადავიდნენ დომინიკის რესპუბლიკის სიბაოს რეგიონში. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ფონდიურისეული ხაზის წარმომავლობა, როგორც ამბობენ, ბორდოსა და პარიზს უკავშირდება (1812-დან 1818 წლამდე, პენზოს ვერსიით), ისინი შესაძლოა ჩამოვიდნენ „España Boba“-ს (უგუნური ესპანეთი) წლებში ან ჰაიტის ოკუპაციის დროს (ავტორის მიხედვით, 1819-დან 1822 წლამდე).

ბონელიმ სამართლის ბაკალავრის ხარისხი 1926 წლის 27 მარტს სანტო-დომინგოს უნივერსიტეტში მიიღო. 1926 წლიდან 1930 წლამდე იგი იყო სანტო-დომინგოს ნორმალური სკოლის მასწავლებელი. ბონელიმ 1930 წელს ცოლად შეირთო თავისი ყოფილი სტუდენტი, აიდა მერსედეს ბატლე.  წყვილს ქორწინების განმავლობაში ოთხი შვილი შეეძინა: ლუისა ამელია, რაფაელ ფრანსისკო, ხუან სული და აიდა მარია.ბონელი ასევე იყო მოდის დიზაინერ სული ბონელის ბიძა.

ბონელის პირველი ნაბიჯები საზოგადოებრივ ცხოვრებაში უკავშირდება მის მონაწილეობას 1930 წლის აჯანყებაში პრეზიდენტ ორასიო ვასკესის წინააღმდეგ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დოქტორი რაფაელ ესტრელა ურენია და მხარს უჭერდა არმიის მაშინდელი მეთაური, გენერალი რაფაელ ტრუხილიო. მოგვიანებით ბონელი გახდა ეროვნული კონგრესის დეპუტატი, თუმცა მალევე მოუვიდა უთანხმოება ტრუხილიოსთან, რომელმაც დეპორტაცია გაუკეთა დოქტორ ესტრელა ურენიას და დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა. 

ტრუხილიოსთან დაპირისპირებამ 1931 წელს გამოიწვია 12-წლიანი პროფესიული პაუზა, რომლის დროსაც ბონელის ადვოკატად მუშაობა აეკრძალა. დოქტორ ესტრელა ურენიას დაბრუნებამ დომინიკის რესპუბლიკაში 1942 წელს, ტრუხილიოს მიერ მინიჭებული ამნისტიის საფუძველზე, გამოიწვია ბონელის ხელახალი გამოჩენა დომინიკის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში სენატორის სტატუსით 1942-დან 1944 წლამდე. 1945 წელს დოქტორ ურენიას გარდაცვალების შემდეგ, ბონელიმ დაიწყო აღმავალი კარიერა საჯარო სამსახურში, რაც დაგვირგვინდა მისი დანიშვნით დომინიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტად 1962 წლის იანვარში.

საჯარო სამსახური
ამ წლების განმავლობაში ბონელის ეკავა შემდეგი თანამდებობები:

1944–46 შინაგან საქმეთა მინისტრი; 1946–48 შრომის მინისტრი; 1948–49 გენერალური პროკურორი; 1949–53 სანტო-დომინგოს უნივერსიტეტის დეკანი; 1949–53 კონსტიტუციური და სამოქალაქო სამართლის პროფესორი; 1953–54 პრემიერ-მინისტრი; 1954 განათლების მინისტრი; 1954–56 ელჩი ესპანეთში; 1956–57 იუსტიციის მინისტრი; 1957–59 ელჩი ვენესუელაში; 1960–62 დომინიკის რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტი.

ბონელის მთავარი მიღწევა პრეზიდენტის თანამდებობაზე იყო დომინიკის რესპუბლიკაში პირველი თავისუფალი არჩევნების ორგანიზება ტრუხილიოს 30-წლიანი დიქტატურის დასრულების შემდეგ, რომელშიც აირჩიეს დოქტორი ხუან ბოში. თუმცა, თავისი ხანმოკლე, მაგრამ ინტენსიური პრეზიდენტობის პერიოდში, ბონელის მთავრობამ შეიმუშავა და მიიღო ქვეყნის ზოგიერთი ძირითადი საკანონმდებლო აქტი, როგორიცაა საბანკო და საბინაო კანონები, რომლებიც დღემდე გამოიყენება.

1966 წელს ბონელიმ წარუმატებლად იყარა კენჭი საპრეზიდენტო არჩევნებში, რომელშიც გაიმარჯვა დოქტორმა ხოაკინ ბალაგერმა ამერიკის პრეზიდენტის, ლინდონ ჯონსონის მთავრობის ძლიერი მხარდაჭერით. ბონელი და ბალაგერი ადრეულ წლებში მეგობრები იყვნენ და ტრუხილიოს დიქტატურის დროს რამდენიმე ტანამდებობაზე ერთად მსახურობდნენ, თუმცა ისინი პოლიტიკური ოპონენტები გახდნენ მას შემდეგ, რაც 1961 წელს ბალაგერი გადააყენეს პრეზიდენტობიდან და იგი მისმა მაშინდელმა ვიცე-პრეზიდენტმა, ბონელიმ შეცვალა.

პირისპირ ბალაგერთან
ბონელის უკანასკნელი საჯარო დაპირისპირება ბალაგერთან იყო ორ ლიდერს შორის წერილობითი პაექრობის ეროვნული ჩვენება, რომელიც 1978 წლის მაისის ეროვნული არჩევნების შემდეგ გაიმართა. დაინახეს რა, რომ ბალაგერის „რეფორმისტული პარტია“ (Partido Reformista) აგებდა არჩევნებს, ბალაგერის გენერლებმა დაარბიეს საარჩევნო საბჭო და შეაჩერეს ხმების დათვლა, რამაც ქვეყანა არეულობისა და გაურკვევლობის მდგომარეობაში ჩააგდო. ორი კვირის განმავლობაში ბონელი და ბალაგერი ჩაბმულნი იყვნენ საჯარო დებატებში, რომლებიც ქვეყნის მთავარ გაზეთებში ქვეყნდებოდა; ეს პროცესი დასრულდა იმით, რომ ბალაგერმა აღიარა დამარცხება და „დომინიკის რევოლუციური პარტიის“ (PRD) კანდიდატი, ანტონიო გუსმანი, არჩეულ პრეზიდენტად გამოაცხადა.

1979 წლის ზაფხულში მას მიენიჭა საპატიო დოქტორის (Doctorate Honoris Causa) წოდება დედათა და მასწავლებელთა პონტიფიკალური კათოლიკური უნივერსიტეტის (PUCMM) მიერ, რომელიც ქვეყნის წამყვანი კერძო უნივერსიტეტია. 1979 წლის 28 დეკემბერს დოქტორი რაფაელ ბონელი სიმსივნით გარდაიცვალა თავის სახლში, სანტო-დომინგოში.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები