ჰიპალე

ჰიპალე () — ძველი ბერძენი მეზღვაური, რომელმაც, ძველი ტრადიციის თანახმად, აღმოაჩინა ნავიგაციის მეთოდი ინდოეთის ოკეანეში მუსონების გამოყენებით.

ბიოგრაფია
ამ ადამიანის ცხოვრების შესახებ არაფერია ცნობილი. მე-20 საუკუნის შუა პერიოდამდე ჰიპალოსის საქმიანობა თარიღდებოდა ჩვენი წელთაღრიცხვით პირველი ნახევრიდან I საუკუნის შუა პერიოდამდე, ტიბერიუსისა და კლავდიუსის დროს. თუმცა, კერის (1932) და ტიელის (1939) ნაშრომების გამოქვეყნების შემდეგ, აღნიშნულმა თარიღმა 150 წლით უკან გადაიწია. კერიმ აღნიშნა, რომ სტრაბონის თანახმად, მის დროს (ძვ. წ. I საუკუნის ბოლოს) ინდოეთში მოგზაურობა გავრცელებული იყო, ყოველწლიურად 120 გემი მიოს ორმოსის ნავსადგურიდან გადიოდა. ეს ნიშნავს, რომ ოკეანის გზა დიდი ხნის განმავლობაში კარგად იყო განვითარებული. ტიელი ვარაუდობს, რომ პირველი ბერძენი, რომელმაც მუსონების გზით ინდოეთში მიაღწია, იყო ევდოქსი კიზიკელი, რომლის მოგზაურობაც ძვ. წ. II საუკუნის ბოლოს თარიღდება. ამ მოსაზრებების საფუძველზე, დაასკვნეს, რომ ჰიპალოსი შესაძლოა ევდოქსის მესაჭე ყოფილიყო.

ნებისმიერ შემთხვევაში, ვინც აღმოაჩინა მუსონური გზა, რევოლუცია მოახდინა ინდოეთის საზღვაო ვაჭრობაში, რაც შედარებადია ვასკო და გამას მიერ ინდოეთისკენ მიმავალი საზღვაო გზის აღმოჩენასთან ან სუეცის არხის გათხრასთან. წითელი ზღვიდან მალაბარის სანაპირომდე სანაპირო მოგზაურობებს, სავარაუდოდ, ორ წელზე ნაკლები დრო დასჭირდა. ჰიპალეს აღმოჩენამ ეს პერიოდი დაახლოებით ცხრა თვით შეამცირა. ივლისის პირველ ნახევარში მიას ორმოსიდან გამავალი გემები არომასში (გუარდაფუის კონცხი) გაემგზავრნენ და იქიდან, ზურგის ქარით, ორმოცი დღეში ინდოეთს მიაღწიეს, ოქტომბრისთვის კი იქ ჩავიდნენ. ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის დასაწყისში ისინი ჩრდილო-აღმოსავლეთის მუსონით უკან დაბრუნდნენ და გაზაფხულისთვის ბერენიკეს ან მიას ორმოსს მიაღწიეს.

ამან პტოლემეებს საშუალება მისცა, დაერღვიათ საბაელი ვაჭრების შუამავალი მონოპოლია და გაეფართოებინათ თავიანთი გავლენა არაბეთის ზღვის წყლებზე. ძვ. წ. 78 წელს, თებაიდის სტრატეგი, კალიმაქე, ასევე დაინიშნა „ინდოეთისა და წითელი ზღვების“ სტრატეგად.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დააქრვეს ჰიპალე.

ლიტერატურა
 Cary M. A History of the Greek World 323—146 BC. — L., 1932
 Thiel J. H. Eudoxos van Cyzikus // Mededelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Afdeling letterkunde. 1939. № 8, s. 21
 Бейкер Дж. История географических открытий и исследований. — М.: Издательство иностранной литературы, 1950
 Тарн В. Эллинистическая цивилизация. — М.: Издательство иностранной литературы, 1949
 Хенниг Р. Неведомые земли. Т. 1. — М.: Издательство иностранной литературы, 1961

კატეგორია:ძველი ბერძენი მეზღვაურები
კატეგორია:მოგზაურები ინდოეთში