ფელიქს მალუმი

ფელიქს მალუმ ნგაკოუტუ ბეი-ნდი (არაბ. فليكس معلوم Filiks Mʿalūm; დ. 10 სექტემბერი, 1932 - გ. 12 ივნისი, 2009), უფრო ცნობილი როგორც ფელიქს მალუმი, — ჩადელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც ჩადის მეორე პრეზიდენტის თანამდებობას 1975 წლიდან 1979 წლამდე იკავებდა.

სამხრეთ ჩადის მკვიდრი მალუმი ჩადის სამხედრო ძალებში მაღალი რანგის ოფიცერი გახდა ქვეყნის პირველი პრეზიდენტის, ფრანსუა ტომბალბაის მმართველობის დროს. ჩადის პირველი სამოქალაქო ომის კონტექსტში, იგი 1972 წელს ტომბალბაიმ დააპატიმრა გადატრიალების დაგეგმვის ბრალდების შემდეგ. 1975 წლის ჩადის სახელმწიფო გადატრიალების დროს ტომბალბაის დამხობისა და მკვლელობის შემდეგ, იგი ქვეყნის ახალი პრეზიდენტი გახდა, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო ჩრდილოეთის ამბოხებულების წინააღმდეგ სამოქალაქო ომი.

1978 წელს მან თავის სამხედრო ძალებში გააერთიანა აჯანყებულთა ლიდერის, გუკუნი უედეის წინააღმდეგ საბრძოლველად დანიშნული ჰისენ ჰაბრეს ძალები. მათი ალიანსი ხანმოკლე აღმოჩნდა და ჰაბრე მალევე, 1979 წელს, მალუმის წინააღმდეგ წავიდა. კანოს შეთანხმების პირობების თანახმად, მალუმი გადადგა, ხოლო ჰაბრესა და გუკუნის შორის ძალაუფლების გაყოფის შეთანხმების საფუძველზე შეიქმნა ახალი გარდამავალი მთავრობა. ნიგერიაში 23 წლიანი დევნილობის შემდეგ, 2002 წელს ჩადში დაბრუნდა და შვიდი წლის შემდეგ საფრანგეთში, საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

ბიოგრაფია
ის სწავლობდა საფრანგეთის სამხედრო აკადემიაში და მონაწილეობდა ინდოჩინეთსა და ალჟირში მიმდინარე ბრძოლებში. მოგვიანებით მსახურობდა ჩადის სამხედრო ძალებში ოფიცრად და მმართველი ჩადის პროგრესული პარტიის (PPT) წევრად. 1966 წელს დაქორწინდა ხალიე ბრაჰიმ ჯადარაბზე, რომელთანაც ვაჟი შეეძინა. 1971 წელს იგი პოლკოვნიკის წოდებით გენერალური შტაბის უფროსი გახდა, ხოლო 1972 წელს შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლად დაინიშნა. 1973 წლის ივლისში იგი დააპატიმრა პრეზიდენტმა ფრანსუა ტომბალბაიმ მთავრობის წინააღმდეგ შეთქმულების ბრალდებით. ის ასევე ნათესავი იყო პოლიტიკოს კალტუმა ნგემბანგის, რომელიც ტომბალბაის რეჟიმის მიერ აწამეს.

მალუმი 1975 წლის 13 აპრილს წარმატებული სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ გაათავისუფლეს. ის ჩადის პრეზიდენტისა და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობებს 1978 წლის 29 აგვისტომდე იკავებდა, სანამ ჰისენ ჰაბრე პრემიერ-მინისტრად არ დაინიშნა, რათა შეიარაღებული ჩრდილოეთელი ამბოხებულები მთავრობაში ინტეგრირებულიყო. თუმცა, მან ეს ვერ შეძლო და 1979 წლის 23 მარტს (საგარეო საქმეთა მინისტრის, კამუგეს ზეწოლის ქვეშ) კანოს შეთანხმების ხელმოწერის შემდეგ, რომელმაც ამბოხებულებს დროებითი მთავრობის შექმნის საშუალება მისცა, პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა. მალუმი სამუდამოდ გადადგა პოლიტიკიდან და კანოს შეთანხმების დასრულებისთანავე ნიგერიაში დასახლდა.

2002 წლის 31 მაისს, 23-წლიანი ემიგრაციის შემდეგ, ის ჩადის დედაქალაქ ნჯამენაში დაბრუნდა. დაბრუნების შემდეგ მას უფლება მიეცა ყოფილი პრეზიდენტებისთვის მინიჭებული სხვადასხვა შეღავათებით სარგებლობა; ეს შეღავათები მოიცავდა ყოველთვიურ სტიპენდიას 3,000,000 აფრიკული ფრანკის ოდენობით, საცხოვრებელს და ჯანმრთელობის ხარჯების დაფარვას, ორ ავტომობილსა და მძღოლს."Félix Malloum: Retour à N'Djamena de l'ancien président tchadien" , Afrique Express, N° 251, June 18, 2002 

მალუმი გულის შეტევით გარდაიცვალა 76 წლის ასაკში, 2009 წლის 12 ივნისს, პარიზის ამერიკულ საავადმყოფოში, საფრანგეთში.

რესურსები ინტერნეტში
Country Study, Chad
Tchadien.com 

სქოლიო

კატეგორია:მამაკაცები
კატეგორია:ჩადელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ჩადის პრეზიდენტები