დანიელ-ანრი დრუე

დანიელ-ანრი დრუე (დ. 12 აპრილი, 1799 – გ. 29 მარტი, 1855) — შვეიცარიელი პოლიტიკოსი, ადვოკატი და ჟურნალისტი. „რადიკალურ-დემოკრატიული პარტიის“ წევრი, 1848 წლიდან 1855 წლამდე იყო ფედერალური საბჭოს წევრი.

ბიოგრაფია

სკოლა და სწავლა
დანიელ-ანრი დრუე დაიბადა 1799 წლის 12 აპრილს ფაუგში, რომლის მოქალაქეც (bourgeois) იყო და სადაც მამამისს სასტუმრო (საფოსტო სადგური) ჰქონდა. მას ჰყავდა 5 და-ძმა. დაწყებითი სკოლა თავის სოფელში, შემდეგ კი მორატსა და ავანშის კერძო სკოლაში გაიარა, სანამ ბერნის ლოდერის ინსტიტუტს შეუერთდებოდა. სწავლის დასრულებისას იგი მუშაობდა კლერკად ნოტარიუს ბრიოდთან ლუსენში.

1818 წელს დრუე სწავლას აგრძელებს ლოზანის აკადემიაში. 1820 წელს სამართლის ლიცენზიატის ხარისხის მიღების შემდეგ, სექტემბერში გერმანიაში მიემგზავრება. ერთი სემესტრი სწავლობდა ტიუბინგენის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, ხოლო 1821 წლის აპრილიდან ჰაიდელბერგში არქეოლოგიასა და რომის სამართალს ეუფლებოდა. შემდეგ გაემგზავრა გეტინგენში (1822), ხოლო 1823 წლის ნოემბრიდან 1824 წლის ოქტომბრამდე იმყოფებოდა ბერლინში. იქ იგი გახდა ფრიდრიხ ჰეგელის მოწაფე, რომელმაც ჩამოუყალიბა პოლიტიკური იდეები.

1824 წლის ზაფხულში გერმანიიდან დაბრუნდა, ოქტომბერში კი პარიზში გაემგზავრა უნივერსიტეტის კურსებზე დასასწრებად. იქ მან კავშირები დაამყარა ლიტერატურულ და ჟურნალისტურ წრეებთან და შეხვდა ისეთ პიროვნებებს, როგორებიც იყვნენ ნატურალისტი ალექსანდრე ფონ ჰუმბოლდტი, მეტერნიხი, შატობრიანი და ბენჟამენ კონსტანი. 1825 წელს მან იმოგზაურა ინგლისში და მუშაობდა ლონდონელი იურისტის კაბინეტში. ლონდონი 1825 წლის დეკემბერში დატოვა, სამი თვე კვლავ პარიზში გაატარა და ლოზანაში 1826 წლის აპრილში დაბრუნდა. ამის შემდეგ მან სტაჟირება დაიწყო ადვოკატ ჟან მანდროსთან.

არჩევა დიდ საბჭოში, სააპელაციო სასამართლოსა და სახელმწიფო საბჭოში
ჯერ კიდევ სტაჟიორი იყო, როდესაც 1828 წლის აპრილში გრანკურის ოლქმა დიდი საბჭოს დეპუტატად აირჩია. აგვისტოდან იგი უკვე ადვოკატია და მუდონში ხსნის კაბინეტს. იქ გაიცნო კაროლინ ბურნანი, რომელზეც 1830 წლის 16 ივლისს ვილარზელში დაქორწინდა. კაროლინი 1842 წლის 22 აგვისტოს, 37 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

1830 წლის 7 მაისს იგი სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლედ აირჩიეს. ვინაიდან სასამართლო ლოზანაში მდებარეობდა, ის ვოდის კანტონის დედაქალაქში გადასახლდა. 1830 წლის დეკემბერში პეტიციით მოითხოვეს დამფუძნებელი კრების მოწვევა და დრუე გახდა ვოდის კონსტიტუციის პროექტის მომამზადებელი კომისიის მდივანი. კონსტიტუცია ხალხმა 1831 წლის ივნისში მიიღო. ივლისში არჩეული ახალი დიდი საბჭოს წევრი, აგვისტოში სახელმწიფო საბჭოში (მთავრობაში) დაინიშნა. როგორც კონსერვატიული პარტიის წარმომადგენელი, იგი სამხედრო დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა. გარდა ამისა, 1845 წლამდე თავმჯდომარეობდა ჯანმრთელობის საბჭოს.

შარლ მონართან ერთად, მან 1832 წელს პირველად წარადგინა ვოდის კანტონი ფედერალურ დიეტაში (Diète fédérale). ის იქ ასევე მოღვაწეობდა 1839, 1841, 1845, 1846 და 1847 წლებში.

დრუეს პოლიტიკური იდეები განვითარდა. იგი თანდათან გაემიჯნა ლიბერალურ სახელმწიფო საბჭოს და ჩამოყალიბდა ლიბერალური პარტიის მემარცხენე ფრთის ლიდერად, რომელიც მოგვიანებით „რადიკალურ-დემოკრატიულ პარტიად“ იქცა. ის მოითხოვდა სრულ სახალხო სუვერენიტეტს და უპირისპირდებოდა არისტოკრატიულ და რელიგიურ კლასებს. ის ითხოვდა დიდი საბჭოსა და სახელმწიფო საბჭოს დებატების გასაჯაროებას, ასევე წამოაყენა წინადადება საეკლესიო საკითხებში ქალთა ხმის უფლების, ჯარის მიერ ოფიცრების დანიშვნისა და არჩევნების კვირა დღეს ჩატარების შესახებ, რათა მუშებს მონაწილეობა შეძლებოდათ. მისი მოწინააღმდეგეები მას „სოციალისტს“ და „კომუნისტსაც“ კი უწოდებდნენ.

1836 წლის საერთო არჩევნებზე იგი ექვსმა ოლქმა აირჩია დიდ საბჭოში. იგი თავმჯდომარეობდა შვეიცარიის მსროლელთა საზოგადოების ცენტრალურ კომიტეტს. მისი პოპულარობა იზრდებოდა. პარალელურად ეწეოდა აქტიურ ჟურნალისტურ მოღვაწეობას და 1832 წლიდან რეგულარულად წერდა გაზეთში Nouvelliste vaudois. მას შემდეგ, რაც შარლ მონარმა გაზეთი დატოვა (1833 წელს), დრუემ იგი თავის პირად ტრიბუნად აქცია და 1836 წელს მისი დირექტორი გახდა.

1845 წლის რადიკალური რევოლუცია
1839 წლის 14 დეკემბერს საეკლესიო ორგანიზაციის ახალმა კანონმა, რომელმაც გააუქმა ჰელვეციური აღსარება და ეკლესია სახელმწიფოს დაუქვემდებარა (დრუეს სურვილისამებრ), რელიგიური კრიზისი გამოიწვია. 1841 წელს რადიკალური პარტია დიდ საბჭოში კარგად იყო წარმოდგენილი. დრუე ოფიციალურად დაუპირისპირდა კათოლიკური კანტონების „ზონდერბუნდს“ (Sonderbund). ის იყო 1844 წელს რადიკალი ლიდერების მიერ დაარსებული „პატრიოტული ასოციაციის“ გავლენიანი წევრი, რომელიც მოითხოვდა ფედერალურ დიეტაში იეზუიტების გაძევებას. დრუესა და ლუი-ანრი დელარაჟეაზის მეთაურობით რადიკალურმა ოპოზიციამ სახალხო კრებები მოაწყო. მიუხედავად ამისა, 1845 წლის 13 თებერვალს დიდმა საბჭომ, რელიგიური თავისუფლებისა და კანტონალური სუვერენიტეტის სახელით, უარი თქვა ლუცერნიდან იეზუიტების გაძევებაზე, რასაც 32,000 ხელმოწერიანი პეტიცია ითხოვდა. 1845 წლის 13-დან 14 თებერვლის ღამეს რევოლუციონერები ლოზანაში შევიდნენ. ლიბერალური სახელმწიფო საბჭო დანებდა. დრუემ, რომელმაც მანამდე გადადგომის შესახებ განაცხადა, გამოაცხადა, რომ მთავრობა უფლებამოსილებას ტოვებდა. ჩამოყალიბდა დროებითი მთავრობა, რომელსაც სათავეში დრუე ჩაუდგა 15 თებერვალს. მან რიპონის მოედანზე, ათასობით ადამიანის წინაშე, დიდი საბჭოს დაშლა კენჭისყრაზე დააყენა.

1845 წლის 3 მარტს არჩეული ახალი სახელმწიფო საბჭო მთლიანად რადიკალური იყო. დრუე მისი პრეზიდენტი გახდა. ასამბლეამ მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომელზეც დრუე აქტიურად მუშაობდა. საინტერესოა, რომ რელიგიური და გაერთიანების თავისუფლებები, რომლებსაც ის ადრე იცავდა, აქ გარანტირებული არ იყო. ამის გამო გამოწვეული პროტესტის საპასუხოდ, ანრი დრუემ მოსთხოვა პასტორებს, 3 აგვისტოს წაეკითხათ პროკლამაცია, რომელიც ამომრჩევლებს კონსტიტუციის მიღებისკენ მოუწოდებდა. ორმოცამდე პასტორმა უარი თქვა სახელმწიფოს ამგვარ ჩარევაზე ეკლესიის საქმეებში. მიუხედავად ამისა, კონსტიტუცია 1845 წლის 10 აგვისტოს მიიღეს.

მოგვიანებით იგი გახდა 1848 წლის ახალი ფედერალური კონსტიტუციის შემმუშავებელი კომისიის გავლენიანი წევრი. ის იყო ამ კონსტიტუციის ფრანგულენოვანი მომხსენებელი დიეტაში.

არჩევა ფედერალურ საბჭოში
1848 წლის 16 ნოემბერს იგი აირჩიეს პირველი ფედერალური საბჭოს წევრად და ვიცე-პრეზიდენტად. შესაბამისად, წლის ბოლოს მან დატოვა სახელმწიფო საბჭო, სადაც 17 წელი იმსახურა. 1850 წელს ის იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი.

დეპარტამენტები
1848-1849: იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი

1850: პოლიტიკური დეპარტამენტი და კონფედერაციის პრეზიდენტობა

1851: ფინანსთა დეპარტამენტი

1852: იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი

1853-1855: ფინანსთა დეპარტამენტი

სიცოცხლის დასასრული
1855 წლის 17-დან 18 მარტის ღამეს მას ინსულტი დაემართა და მეტყველების უნარი დაკარგა. გარდაიცვალა 1855 წლის 29 მარტს. დაკრძალულია 2 აპრილს ფაუგის სასაფლაოზე, სადაც მისი ხსოვნისადმი მიძღვნილი მონუმენტი აღიმართა.

იგი იყო მასონი, ლოზანის ლოჟა Espérance et Cordialité-ს წევრი, რომელიც ეკუთვნოდა შვეიცარიის დიდ ლოჟა „ალპინას“.Robert Giroud, Deux cent cinquante ans de franc-maçonnerie à Bex, Bière, Éd. Cabédita, 2014, p. 209.

ტოპონიმი
ლოზანაში არსებობს ანრი დრუეს გამზირი (avenue Henri-Druey), რომელსაც სახელი მუნიციპალიტეტის 1898 წლის გადაწყვეტილებით ეწოდა.

სქოლიო

კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები