ეულალიო გუტიერესი

ეულალიო გუტიერესი (დ. 2 თებერვალი, 1881 — გ. 12 აგვისტო, 1939) — მექსიკელი გენერალი და პოლიტიკოსი მექსიკის რევოლუციის პერიოდში, კოაუილას შტატიდან. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია მექსიკის დროებით პრეზიდენტად არჩევით აგუასკალიენტესის კონვენციის დროს. იგი ქვეყანას რამდენიმე თვის განმავლობაში, 1914 წლის 6 ნოემბრიდან 1915 წლის 16 იანვრამდე მართავდა.

კონვენცია მოწვეული იყო იმ რევოლუციონერების მიერ, რომლებმაც წელიწადზე მეტი ხნის კონფლიქტის შემდეგ წარმატებით დაამხეს ვიქტორიანო უერტას რეჟიმი. მექსიკის პრეზიდენტად აირჩიეს გუტიერესი და არა „პირველი ბელადი“ (Primer Jefe) ვენუსტიანო კარანსა, რამაც გამოიწვია ძალადობის ახალი ტალღა — მანამდე გაერთიანებული რევოლუციური ფრაქციები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. „გუტიერესის კარიერის პიკი იყო მომენტი, როდესაც იგი კონვენციონისტების არმიასთან ერთად გადავიდა ახალი თანამდებობის [პრეზიდენტის] მოვალეობების შესასრულებლად“.Marcoux, Carl Henry. "Eulalio Gutiérrez" in Encyclopedia of Mexico, vol. 1, p. 620. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997.

გუტიერესის მთავრობა სუსტი იყო და მან ვერ შეძლო კონვენციის არმიის ორი მთავარი გენერლის — პანჩო ვილასა და ემილიანო საპატას კონტროლი. გუტიერესმა თავისი მთავრობის დედაქალაქი მეხიკოდან სან-ლუის-პოტოსიში გადაიტანა. საბოლოოდ, იგი პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა და კარანსასთან მშვიდობა დაამყარა. იგი ემიგრაციაში აშშ-ში წავიდა, თუმცა მოგვიანებით მექსიკაში დაბრუნდა. გუტიერესი 1939 წელს გარდაიცვალა და მექსიკის რევოლუციის ბევრ სხვა ცნობილ ფიგურაზე დიდხანს იცოცხლა.

ბიოგრაფია
ადრეული წლები და პოლიტიკური კარიერა
ეულალიო გუტიერესი დაიბადა 1881 წლის 2 თებერვალს, სანტო-დომინგოს ჰასიენდაში (მამულში), რამოს არისპეს მუნიციპალიტეტში, კოაუილას შტატში. მისი მშობლები იყვნენ ხესუს გუტიერესი და სირიაკა ორტისი. [3] ახალგაზრდობაში იგი მწყემსად მუშაობდა, მოგვიანებით კი მაღაროელი იყო საკატეკასის შტატის ქალაქ კონსეფსიონ-დელ-ოროში, სადაც რამდენიმე წლის შემდეგ მუნიციპალიტეტის მერად აირჩიეს.

მას შემდეგ, რაც მცირე ხნით რიკარდო ფლორეს მაგონის „მექსიკის ლიბერალურ პარტიას“ (Partido Liberal Mexicano) შეუერთდა, 1909 წელს იგი ფრანსისკო მადეროს „ანტი-რეელექციონისტულ პარტიას“ (Partido Antirreleccionista) მიემხრო.Marcoux, "Eulalio Gutiérrez", p. 619.

როგორც ბევრი სხვა რევოლუციონერი, გუტიერესიც არ იყო პროფესიონალი სამხედრო, თუმცა მექსიკის რევოლუციის ბრძოლებში მან დიდი სიმამაცე და ნიჭი გამოავლინა. რევოლუციაში მონაწილეობის შემდეგ იგი მშობლიურ შტატს დაუბრუნდა, სადაც რამოს არისპეს მერად აირჩიეს. ვიქტორიანო უერტას მიერ მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, მან კვლავ აიღო ხელში იარაღი და ვენუსტიანო კარანსას „კონსტიტუციონალისტურ არმიაში“, პაბლო გონსალეს გარსას დაქვემდებარებაში ჩადგა.

250px|მინი
აგუასკალიენტესის კონვენციის დროს, 1914 წლის 1 ნოემბერს, იგი რესპუბლიკის დროებით პრეზიდენტად დასახელდა და თანამდებობა ორი დღის შემდეგ დაიკავა. მისი კაბინეტი შემდეგნაირად დაკომპლექტდა: ლუსიო ბლანკო — შინაგან საქმეთა მინისტრი; ხოსე ვასკონსელოსი — განათლებისა და ნატიფი ხელოვნების მინისტრი; ვალენტინ გამა — საზოგადოებრივი სამუშაოების მინისტრი; ფელისიტოს ვილიარეალი — ფინანსთა მინისტრი; ხოსე ისაბელ რობლესი — ომის მინისტრი (Guerra y Marina); მანუელ პალაფოქსი — სოფლის მეურნეობის მინისტრი; მანუელ ჩაო — ფედერალური ოლქის (მეხიკოს) მერი; მატეო ალმანსა — ეროვნული გვარდიის სარდალი და პანფილო ნატერა — უმაღლესი სამხედრო ტრიბუნალის პრეზიდენტი.

100px|მინი
მისი მმართველობის დაწყებიდან ერთი თვის შემდეგ, რევოლუციონერმა ლიდერებმა — ფრანსისკო (პანჩო) ვილამ და ემილიანო საპატამ მეხიკო აიღეს. გუტიერესის მთავრობა გადავიდა დედაქალაქში, რომელიც ახლა „კონვენციის არმიის“ ხელში იყო. ურთიერთობა ვილასთან იმდენად დაიძაბა, რომ 1915 წლის იანვარში ვილამ ომის მინისტრს (თავის უშუალო უფროსს) პრეზიდენტ გუტიერესის დახვრეტაც კი უბრძანა.Cumberland, Charles C. Mexican Revolution: The Constitutionalist Years. Austin: University of Texas Press 1972, p. 182. 1915 წელს გუტიერესმა ვასკონსელოსს უთხრა: „მექსიკის პეიზაჟიდან სისხლის სუნი მოდის“.quoted in Enrique Krauze, Mexico: Biography of Power, New York: HarperCollins 1997, p. 722.

გუტიერესმა გადაწყვიტა დედაქალაქი 1915 წლის 16 იანვარს დაეტოვებინა და თავისი მთავრობა სან-ლუის-პოტოსიში გადაიტანა, სადაც ვილაც და კარანსაც „რევოლუციური სულისკვეთების“ მოღალატეებად გამოაცხადა. მან ოფიციალურად 1915 წლის 2 ივლისს დატოვა პრეზიდენტის პოსტი (თუმცა სხვა წყაროს მიხედვით, მისი გადადგომის თარიღი 1915 წლის მაისია).

შემდგომი წლები
ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადასახლების შემდეგ, იგი მექსიკაში 1920 წელს დაბრუნდა ალვარო ობრეგონის მიერ გამოცხადებული ამნისტიის საფუძველზე. 1928 წელს იგი აირჩიეს სენატორად და კოაუილას შტატის გუბერნატორად. მოგვიანებით, მან საჯაროდ გააკრიტიკა ობრეგონის ხელახლა არჩევა (რომელიც მოკლეს მანამ, სანამ თდაიკავებდა) და ყოფილი პრეზიდენტის, პლუტარკო ელიას კალიესის ე.წ. „მაქსიმატო“ (პერიოდი, როდესაც კალიესი იყო „უმაღლესი ბელადი“ — Jefe Máximo და ქვეყანას მარიონეტი პრეზიდენტების მეშვეობით მართავდა). იგი შეუერთდა ხოსე გონსალო ესკობარის ამბოხებას.

ამ ამბოხების დამარცხების შემდეგ, იგი კვლავ გადასახლდა აშშ-ში, ქალაქ სან-ანტონიოში (ტეხასი) და მექსიკაში 1935 წლამდე არ დაბრუნებულა. ოთხი წლის შემდეგ იგი ქალაქ სალტილიოში გარდაიცვალა.

ლიტერატურა
A პრეზიდენტ ვიქტორიანო უერტას გადაყენებისა და კარვახალის ხანმოკლე პრეზიდენტობის შემდეგ, ვენუსტიანო კარანსამ ჩამოაყალიბა კონსტიტუციონალისტური არმია და თავი მექსიკის ლიდერად გამოაცხადა, ხოლო პანჩო ვილიასა და ემილიანო საპატას ძალებმა ჩაატარეს აგუასკალიენტესის კონვენცია და საბოლოოდ სამი კაცი დაინიშნა პრეზიდენტად, რომელთაგან პირველი გუტიერესი იყო. შეერთებულმა შტატებმა საბოლოოდ აღიარა კარანსა მექსიკის ლეგიტიმურ ლიდერად, თუმცა გუტიერესო კვლავ მექსიკის ოფიციალურ პრეზიდენტად ითვლება, თუმცა იმ დროს ეს სადავო იყო. როდესაც ფრანსისკო ლაგოს ჩასარო იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო, კონვენციონალისტი პრეზიდენტების სერია დასრულდა და კარანსამ განაგრძო კონფლიქტი ვილიასა და საპატას წინააღმდეგ, როგორც მექსიკის ფაქტობრივი ლიდერის.

ბიბლიოგრაფია

რესურსები ინტერნეტში
Marcoux, Carl Henry. "Eulalio Gutiérrez" in Encyclopedia of Mexico, vol. 1, pp. 619–620. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997.


იხილეთ აგრეთვე
მექსიკის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:მექსიკელი პოლიტიკოსები