არისტიდეს როიო

არისტიდეს როიო სანჩესი (დ. 14 აგვისტო, 1940) —  პანამელი პოლიტიკოსი, რომელიც პანამის 23-ე პრეზიდენტი იყო 1978 წლის 11 ოქტომბრიდან 1982 წლის 31 ივლისამდე, როდესაც მას სამხედროებმა გადადგომა აიძულეს. 2019 წლიდან 2024 წლამდე იგი იყო პანამის არხის საკითხთა მინისტრი.

ბიოგრაფია
მან სამართალი ესპანეთში, სალამანკას უნივერსიტეტში შეისწავლა და პანამაში 1965 წელს დაბრუნდა. 1960 წელს, სალამანკაში სწავლისას, არისტიდეს როიო შეხვდა თავის მომავალ მეუღლეს, ესპანეთის მოქალაქე ადელა მარია რუის გონსალესს. ისინი 1960-იანი წლების დასაწყისში დაქორწინდნენ და სამი შვილი შეეძინათ — მარტა ელენა, ირმა ნატალია და არისტიდეს ხოსე.

სამხედრო დიქტატურის დროს, 1973 წლიდან 1974 წლამდე, იგი განათლების მინისტრის თანამდებობას იკავებდა და 1977 წელს მონაწილეობდა „ტორიხოს-კარტერის ხელშეკრულებების“ მომზადებაში.

პრეზიდენტობის შემდეგ იგი დაინიშნა ელჩად ესპანეთში (1994–1996) და საფრანგეთში (1998–1999).
1968 წლიდან 1989 წლამდე პანამის პრეზიდენტებსა და სახელმწიფოს მეთაურებს ძირითადად ნიშნავდნენ გენერალი ომარ ტორიხოსი ან გენერალი მანუელ ნორიეგა, რომლებიც იმ პერიოდის ორ გავლენიან „ძლიერ მმართველს“ წარმოადგენდნენ. პრეზიდენტმა ჯიმი კარტერმა პანამის არხის ხელშეკრულებებზე მოლაპარაკებები 1978 წელს გენერალ ტორიხოსთან აწარმოა, რასაც მაშინდელი საპრეზიდენტო კანდიდატი რონალდ რეიგანი ეწინააღმდეგებოდა. თერთმეტი წლის შემდეგ, პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა უფროსმა წამოიწყო პანამაში ინტერვენცია გენერალ მანუელ ნორიეგას ძალაუფლებიდან ჩამოსაშორებლად.

1982 წლის 31 ივლისს როიომ განაცხადა, რომ ყელის დაავადება ჰქონდა, რომელიც სრულ დასვენებას მოითხოვდა და პრეზიდენტის პოსტიდან გადადგა. სახელმწიფო დეპარტამენტის ანგარიშის თანახმად, როიო პრეზიდენტობიდან რუბენ დარიო პარედესმა და ეროვნულმა გვარდიამ გადააყენეს. მისი გადაყენება გამოიწვია შიდა კრიზისებმა, რაც პარედესის მომავალ საპრეზიდენტო კამპანიას ხელს უშლიდა. იგი შეცვალა რიკარდო დე ლა ესპრიელიამ, რომელიც როიოზე მეტად მემარჯვენე პოზიციებზე იდგა და ეროვნული გვარდიის მხარდაჭერით სარგებლობდა. 1994 წელს, ქვეყანასთან პირადი კავშირების გამო, იგი ესპანეთში ელჩად დაინიშნა.

მიუხედავად ამისა, როიომ გარკვეული პოლიტიკური ძალაუფლება მოიპოვა 1981 წლის ივლისში ტორიხოსის გარდაცვალებასა და 1982 წლის მარტში პარედესის მიერ სამხედრო ძალაუფლების ხელში ჩაგდებას შორის პერიოდში.
2019 წლიდან 2024 წლამდე იგი იყო პანამის არხის საკითხთა მინისტრი. იგი ასევე არის იურიდიული ფირმა Morgan & Morgan-ის უფროსი პარტნიორი.

არისტიდეს როიოს მეუღლე, ყოფილი პირველი ლედი ადელა რუის დე როიო, 2019 წლის 19 ივნისს გარდაიცვალა. 2019 წლის დეკემბერში როიოს ქალიშვილი, ნატალია როიო დე ჰაგერმანი, გაერთიანებულ სამეფოში პანამის ელჩად დაინიშნა.

იხილეთ აგრეთვე
პანამის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
კატეგორია:პანამელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები