პელჰრჟიმოვი

პელჰრჟიმოვი () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი პელჰრჟიმოვის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია. პელჰრჟიმოვის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

სახელწოდება
პელჰრჟიმოვის სახელწოდება პირადი სახელი Pelhřim-იდან მომდინარეობს. ლეგენდის მიხედვით ქალაქი ვარტენბერგის ეპისკოპოსმა პელჰრჟიმმა (Peregrinus) დაახლოებით 1225 წელს დააარსა. 

გეოგრაფია
პელჰრჟიმოვი ფართობით საკმაოდ დიდი ქალაქია, მისი ფართობი 95 კვადრატულ კილომეტრს აჭაბებს და ამ მონაცემებით ის პირველ ადგილზეა ვისოჩინის მხარეში. ის იჰლავიდან დასავლეთით, დაახლოებით 37 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია კრჟემეშნიკის მთიანეთშია, უმაღლესი წერტილის სიმაღლე 700 მეტრია ზღვის დონიდან. პელჰრჟიმოვის ტერიტორიაზე მიედინება პატარა მდინარე ბელა. ის აგრეთვე მდიდარია სათევზაო ტბორებით.

ისტორია
აქ არსებული უძველესი დასახლება XIII საუკუნის პირველ ნახევარში წმინდა ვიტუსის ეკლესიის მახლობლად დაარსდა. პელჰრჟიმოვი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1289 წლებში ჩნდება. პირველი ისტორიული ცნობით ის ჰლუბოკელმა ვიტეკმა დაარბია. 1290 წელს მეფე ვაცლავ II-მ ბეჩინეს ეპისკოპოს ტობიაშს ქალაქის განახლებისა და გამაგრების უფლება მისცა. თავდაპირველად პელჰრჟიმოვი ძირითადად გერმანელი კოლონისტებით დასახლდა. საუკუნეთა განმავლობაში ჩეხები უმრავლესობად ჩამოყალიბდნენ.

ჰუსიტურ ომებში პელჰრჟიმოვი ჰუსიტებს მიემხრო. ომიანობის დასრულების შემდეგ ქალაქის ხელსაყრელმა მდგომარეობამ მის განვითარებაზე დადებითად იმოქმედა. 

ის როზენბერგების ოჯახისა და კუნშტატის დიდგვაროვნების სამფლობელოს საზღვარზე მდებარეობდა. 1446–1450 წლებში პელჰრჟიმოვის სამეფო სათათბირო ადგილად აირჩიეს, რომელსაც მეფე ირჟი პოდებრადელი ესწრებოდა. კრემეშნიკის მახლობლად ვერცხლის მოპოვებამ ხელი შეუწყო პელჰრჟიმოვის  გაფართოებას. ქალაქში ხელოსნობა აყვავდა. 1434 წელს ის ლიპელმა დიდგვაროვანმა ტრჩკებმა შეიძინეს. მათ 1550 წელს მამული მიჰყიდეს რჟიჩანელ ადამ რიჩანსკის, რომელმაც ქალაქის გალავანთან ახლოს ციხესიმაგრე ააშენა. რჟიჩანელი დიდგვაროვნები ციხესიმაგრეში 1572 წლამდე ცხოვრობდნენ, სანამ ქალაქმა თავისუფალი ქალაქის უფლებები არ გამოისყიდა.

1596 წელს იმპერატორმა რუდოლფ II-მა პელჰრჟიმოვს სამეფო ქალაქის სტატუსი მიანიჭა. ბოჰემიის აჯანყების შემდეგ დაწყებულმა რეპრესიებმა ქალაქის პერსპექტიული განვითარება შეაფერხა. 1646 წელს ძლიერმა ხანძარმა ქალაქს მძიმე ზიანი მიაყენა და შენობათა უმეტესობა გაანადგურა. 1766 წელს კიდევ ერთმა გამანადგურებელმა ხანძარმა ქალაქი კვლავ დააზარალა. მოქალაქეთა საცხოვრებელი სახლები ერთიანად აღდგა რენესანსულ-ბაროკოს სტილში, რის შედეგადაც ხანძრებმა ქალაქის არქიტექტურულ ერთგვაროვნებას შეუწყო ხელი.

XIX საუკუნეში ეროვნული მოძრაობის აღორძინებასთან პარალელურად ქალაქში კულტურული განვითარება შეინიშნებოდა. დაარსდა პატრიოტული გაერთიანებები, თეატრალური და საგუნდო კოლექტივები. 1707 წლის მარილის სახლი გადაკეთდა ეროვნულ სახლად და დღეს იგი პელჰრჟიმოვის თეატრის ფუნქციას ასრულებს. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო ქალაქის ინდუსტრიალიზაცია, ამ პერიოდში  პელჰრჟიმოვში დაიწყეს კბილის ჯაგრისების, წინდებისა და თეთრეულის ქსოვილის. აგრეთვე განვითარდა სასოფლო-სამეურნეო იარაღების წარმოება.

1890 წელს რუჟოვას ქუჩაზე არქიტექტორ მაქს ფლაიშერის პროექტით აშენდა ნეოგოთიკური სინაგოგა. სინაგოგა 1967 წელს დაანგრიეს.

ეკონომიკა
პელჰრჟიმოვი რეგიონული ინდუსტრიული ცენტრია, სადაც განსაკუთრებით განვითარებულია საკვები მრეწველობა, ინჟინერია და სამომხმარებლო საქონლის წარმოება.

ქალაქის უდიდესი კომპანიაა „აგროსტროი“ (Agrostroj), რომელიც სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკას აწარმოებს. იგი 1896 წელს დაარსდა და 1 500-ზე მეტ ადამიანს ასაქმებს. ქალაქში მოქმედ სხვა საწარმოებს შორისაა „Spojené kartáčovny (SPOKAR)“ — ჯაგრისების მსხვილი მწარმოებელი; „Rimowa“ — სამოგზაურო ჩემოდნების მწარმოებელი კომპანია; „Koh-i-Noor Hardtmuth“-ის ფილიალი — სამხატვრო და საოფისე მასალების მწარმოებელი. აგრეთვე „FIA ProTeam“ — საღებავი ხელსაწყოების მწარმოებელი.

საკვები მრეწველობა ძირითადად რეგიონში მოყვანილი მოსავლის გადამუშავებას ეფუძნება. „Škrobárny Pelhřimov“ — კარტოფილის სახამებელის ქარხანა — 1871 წელს დაარსდა. რძის პროდუქტების კომპანია „Madeta“-ს ადგილობრივი ფილიალი პელჰრჟიმოვში შეფუთულ რძეს 1942 წლიდან აწარმოებს. საცხობი „Adélka“, რომელიც 1990 წელს დაარსდა, აწარმოებს ცომეულსა და ფქვილს და თითქმის 300 ადამიანს ასაქმებს. „ZZN Pelhřimov“, რომელიც Agrofert-ის კონგლომერატის ნაწილია, აწარმოებს საკვებს ფერმერული ცხოველებისთვის და 250-ზე მეტ ადამიანს ასაქმებს. ქალაქში მოქმედებს ლუდსახარში პოუტნიკი, რომელიც ლუდს 1552 წლიდან ხარშავს

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები