ტრანსნეპტუნური ობიექტი

ტრანსნეპტუნური ობიექტი (ტნო) — მზის სისტემის ნებისმიერი მცირე პლანეტა, რომლის ორბიტალური დიდი ნახევარღერძი ნეპტუნისაზე უფრო დიდია (მეტია 30.1 ასტრონომიულ ერთეულზე).

როგორც წესი, ტრანსნეპტუნური ობიექტები იყოფა კოიპერის სარტყლის კლასიკურ და რეზონანსულ ობიექტებად, გაფანტულ დისკოდ და განცალკევებულ ობიექტებად, რომელთაგან სედნოიდები ყველაზე შორეულია. 2025 წლის თებერვლის მონაცემებით, მცირე პლანეტების კატალოგი შეიცავს 1006 დანომრილ და 4000-ზე მეტ დაუნომრავ ტრანსნეპტუნურ ობიექტს. თუმცა, მცირე პლანეტების კატალოგში წარმოდგენილია თითქმის 5900 ობიექტი 30 ა. ე.-ზე მეტი დიდი ნახევარღერძით, რომელთაგან 1009 დანომრილია.

პირველი ტრანსნეპტუნური ობიექტი, რომელიც 1930 წელს აღმოაჩინეს, პლუტონი იყო. მზის გარშემო პირდაპირ მოძრავი მეორე ტრანსნეპტუნური ობიექტის, (15760) ალბიონის აღმოჩენას 62 წელი დასჭირდა. ყველაზე ცნობილი მასიური ტრანსნეპტუნური ობიექტი, არის ერისი, შემდეგ მოდის პლუტონი, ჰაუმეა, მაკემაკე და გონგონგი. ტრანსნეპტუნური ობიექტების ორბიტაზე 80-ზე მეტი თანამგზავრია აღმოჩენილი. ტრანსნეპტუნური ობიექტები განსხვავდება ფერით და არის ან ნაცრისფერ-ლურჯი (BB) ან ძალიან წითელი (RR). ვარაუდობენ, რომ ისინი შედგება ქანების, ამორფული ნახშირბადის და აქროლადი ყინულების, როგორიცაა წყალი და მეთანი, ნარევებისგან, რომლებიც დაფარულია თოლინებით და სხვა ორგანული ნაერთებით.

„ექსტრემალური ტრანსნეპტუნური ობიექტების“ (ეტნო) სახელით ცნობილია თორმეტი მცირე პლანეტა, რომელთა დიდი ნახევარღერძი და პერიჰელიუმი, შესაბამისად 150 ა. ე.-ზე და 30 ა. ე.-ზე მეტია.

სქოლიო