ბრის კლოტერ ოლიგი ნგემა

ბრის კლოტერ ოლიგი ნგემა (დ. 3 მარტი, 1975) — გაბონელი პოლიტიკოსი და სამხედრო ოფიცერი, რომელიც 2025 წლის მაისიდან გაბონის მეოთხე პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. მანამდე, 2023 წლიდან, იგი ამ მოვალეობას გარდამავალი სტატუსით ასრულებდა, ხოლო გაპრეზიდენტებამდე იყო „ინსტიტუტების გარდაქმნისა და აღდგენის კომიტეტის“ თავმჯდომარე. 2020 წლიდან იგი ასევე იკავებს გაბონის რესპუბლიკური გვარდიის უმაღლესი მთავარსარდლის თანამდებობას.

ოლიგი ბონგოს ოჯახის წევრია და მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა 2023 წლის სახელმწიფო გადატრიალების დროს თავისი ბიძაშვილის, ალი ბონგოს დამხობაში. მან მონაწილეობა მიიღო 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და ხმების 90%-ზე მეტით არის არჩეული.

ადრეული წლები
ტეკეს ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენელი დედისა და ფანგის ეთნოსის წარმომადგენელი სამხედრო ოფიცრის ვაჟი, ოლიგი დაიბადა გაბონის ზემო ოგოუეს პროვინციაში, რომელიც მმართველი ბონგოების ოჯახის საყრდენად მიიჩნეოდა. იგი მისი წინამორბედი პრეზიდენტის, ალი ბონგოს დედის მხრიდან ბიძაშვილია. ოლიგი ძირითადად დედამ და მისმა ოჯახმა გაზარდეს ზემო ოგოუეში, მან განათლება ომარ ბონგოს სახელობის უნივერსიტეტში მიიღო.

კარიერა
ოლიგიმ განათლება მაროკოში, მეკნესის სამეფო სამხედრო აკადემიაში მიიღო. იგი პრეზიდენტ ომარ ბონგოს ადიუტანტი იყო გარდაცვალებამდე (2009 წ.). ამის შემდეგ იგი სამხედრო ატაშედ მუშაობდა მაროკოსა და სენეგალში გაბონის საელჩოებში.

2018 წლის ოქტომბერში იგი გაბონში გაიწვიეს, სადაც პრეზიდენტ ალი ბონგოს ნახევარძმა, პოლკოვნიკი ფრედერიკ ბონგო შეცვალა რესპუბლიკური გვარდიის სადაზვერვო სამსახურის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე. 2019 წლის აპრილში მას ბრიგადის გენერლის წოდება მიენიჭა. 2021 წელს მან განაახლა ოპერაცია „მამბა“ — კამპანია კორუმპირებული ჩინოვნიკების დასაკავებლად.

2020 წლის აპრილში იგი გაბონის რესპუბლიკური გვარდიის ხელმძღვანელი გახდა და შეცვალა გენერალი გრეგუარ კუნა, მაშინდელი პრეზიდენტის, ალი ბონგოს ბიძაშვილი. მან მნიშვნელოვნად გაზარდა სპეციალური ინტერვენციების სექცია (SIS) — სპეციალური ქვედანაყოფი, რომელიც უშუალოდ პრეზიდენტს ექვემდებარება — და მისი შემადგენლობა 30-დან 300-ზე მეტ წევრამდე გაზარდა. მან ასევე დაწერა სიმღერა, რომელიც შეიცავდა ფრაზას: „მე დავიცავ ჩემს პრეზიდენტს ღირსებითა და ერთგულებით“.

„ორგანიზებული დანაშაულისა და კორუფციის გაშუქების პროექტის“ (OCCRP) 2020 წლის გამოძიების თანახმად, ოლიგი ფლობს რამდენიმე უძრავ ქონებას ამერიკის შეერთებულ შტატებში, რომელთა ღირებულება მილიონ დოლარს აღემატება. ასევე, იგი ეხმარებოდა ბონგოების საგვარეულოს საზღვარგარეთ ბიზნესის გაფართოებაში. ამ გარიგებების შესახებ კითხვაზე მან უპასუხა, რომ ეს „პირადი საქმეა“.

ბონგოს რეჟიმის ოფიციალური პირები და სხვები, ვისაც ოლიგისთან შეხება ჰქონიათ, მას ახასიათებენ როგორც „საკმაოდ ინტელექტუალ ადამიანს, ვისთანაც ადვილია საუბარი“, „თავდაჭერილს“ და „კონსენსუსის მოყვარულ კაცს“, რომელსაც „თავისი ხელქვეითები დიდ პატივს სცემენ“.

გადატრიალება და პრეზიდენტობა (2023 წლიდან დღემდე)
2023 წლის 30 აგვისტოს, ნგემამ და მისმა რესპუბლიკურმა გვარდიამ ყოველგვარი წინააღმდეგობის გარეშე აიღეს ძალაუფლება სახელმწიფო გადატრიალების გზით. ეს მოხდა სულ რაღაც რამდენიმე საათში მას შემდეგ, რაც საარჩევნო ადმინისტრაციამ შუაღამისას გამოაცხადა, რომ მოქმედმა პრეზიდენტმა, ალი ბონგომ, რამდენიმე დღით ადრე გამართულ არჩევნებში ხმების 64%-ით მესამე შვიდწლიანი ვადით გაიმარჯვა. გადატრიალების შემდეგ, „ინსტიტუტების გარდაქმნისა და აღდგენის კომიტეტმა“, სახელმწიფო ტელევიზიით გადაცემული განცხადებით, ოლიგი გაბონის დროებით პრეზიდენტად დაასახელა. მოგვიანებით გავრცელდა კადრები, სადაც გახარებულ სამხედროებს იგი მხრებზე ჰყავდათ შესმული და „პრეზიდენტს“ უწოდებდნენ.

იმავე დღეს, გამოცემა Le Monde-სთან ინტერვიუში, მან ბონგოს „პენსიაზე გასული“ უწოდა და განაცხადა, რომ სამხედროებმა გადატრიალება მოაწყვეს ქვეყანაში მზარდი უკმაყოფილების გამო, რაც 2018 წელს ბონგოს ინსულტს, მის მესამე ვადით კენჭისყრის გადაწყვეტილებას, კონსტიტუციის უგულებელყოფასა და არჩევნების ჩატარების წესს უკავშირდებოდა. მისი დანიშვნა დროებით პრეზიდენტად მოგვიანებით სხვა გენერლებმაც დაადასტურეს, ხოლო 4 სექტემბერს საპრეზიდენტო სასახლეში ოფიციალურად დადო ფიცი, როგორც „გარდამავალი პერიოდის პრეზიდენტმა“. საინაუგურაციო სიტყვაში მან პირობა დადო, რომ ჩაატარებდა „თავისუფალ და გამჭვირვალე“ არჩევნებს, თუმცა კონკრეტული თარიღი არ დაუსახელებია. მან ასევე დააანონსა ახალი მთავრობის ფორმირება, ახალი საარჩევნო კანონმდებლობისა და სისხლის სამართლის კოდექსის შემუშავება, რეფერენდუმი ახალ კონსტიტუციაზე და ყველა პოლიტიკური პატიმრის გათავისუფლება.

2023 წლის ოქტომბერში ოლიგიმ განაცხადა, რომ უარს ამბობდა პრეზიდენტის ხელფასზე და მხოლოდ რესპუბლიკური გვარდიის სარდლის ანაზღაურებით ისარგებლებდა. 2025 წლის მარტში მან დააანონსა, რომ კენჭს იყრიდა 12 აპრილს დაგეგმილ გაბონის 2025 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. არჩევნების წინ ოლიგიმ შექმნა პოლიტიკური პლატფორმა — „მშენებელთა გაერთიანება“. იგი ხმების თითქმის 95%-ით აირჩიეს და მისი ინაუგურაცია 3 მაისს შედგა.

2025 წლის 5 ივლისს ოლიგიმ ოფიციალურად დააფუძნა ახალი პოლიტიკური პარტია — „მშენებელთა დემოკრატიული კავშირი“ (UDB), რომელმაც ჩაანაცვლა „მშენებელთა გაერთიანების“ (RDB) პლატფორმა. 2025 წლის საპარლამენტო არჩევნებში UDB-მ პირველ ტურში ხმების 44% მოიპოვა და ეროვნულ ასამბლეაში 140-დან 101 მანდატი დაიკავა, რითაც საკანონმდებლო ორგანოში მისი ადმინისტრაციის მხარდამჭერი უმრავლესობა ჩამოყალიბდა. ყოფილი მმართველი ძალა — „გაბონის დემოკრატიული პარტია“ — 17 მანდატით მთავარ ოპოზიციურ ძალად იქცა.

2025 წლის 12 აგვისტოს, წინასაარჩევნო კამპანიის დროს დადებული პირობის ფარგლებში, ოლიგის მთავრობამ ამნისტია გამოუცხადა 2023 წლის გადატრიალებისა და 2019 წლის გადატრიალების მცდელობის მონაწილეებს.

პირადი ცხოვრება
ოლიგი ქრისტიანია. მისი სიძე (დის ქმარი), რეჟის ონანგა ნდიაიე, ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობას იკავებს.

იხილეთ აგრეთვე
გაბონის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები 
კატეგორია:გაბონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გაბონის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით