ხოსე მანუელ მაროკინი

ხოსე მანუელ კაიეტანო მაროკინ რიკაურტე ( დ. 6 აგვისტო, 1827 — გ. 19 სექტემბერი, 1908) —  კოლომბიელი პოლიტიკური მოღვაწე და კოლომბიის 44-ე პრეზიდენტი.

ცხოვრება
ხოსე მანუელ მაროკინი დაიბადა ბოგოტაში, 1827 წლის 6 აგვისტოს. იგი ლიტერატურასა და ფილოსოფიას ბოგოტას სემინარიაში სწავლობდა.შემდეგ სწავლა იურისპრუდენციის მიმართულებით Centro Educativo Scalas-ში გააგრძელა. იგი გარდაიცვალა ბოგოტაში 1908 წლის 19 სექტემბერს.Gobernantes Colombianos, Ignacio Arismendi Posada, Interprint Editors Ltd., Italgraf, Segunda Edición, p. 145, Bogotá, Colombia, 1983

კარიერა
მაროკინი გახდა ლიტერატურისა და ფილოსოფიის პროფესორი Colegio Mayor del Rosario-ში, სადაც საბოლოოდ რექტორად დაინიშნა. მოგვიანებით, იგი ასევე იყო კოლომბიის ენის აკადემიის (Academia Colombiana de la Lengua) თანადამფუძნებელი მიგელ ანტონიო კაროსთან და ხოსე მარია ვერგარასთან ერთად. მაროკინი აირჩიეს აკადემიის პირველ რექტორად. როგორც მწერალმა, ფილოსოფოსმა, პოეტმა და მეცნიერმა, მან დაწერა რამდენიმე რომანი, ლექსი, მოთხრობა, ესსე და სახელმძღვანელო გრამატიკაში, ფილოლოგიასა და ორთოგრაფიაში.

მაროკინი შეუერთდა კოლომბიის კონსერვატიულ პარტიას და აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის წევრად. იგი ასევე დაინიშნა განათლების მინისტრად, ხოლო 1898 წელს აირჩიეს კოლომბიის რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტად, მოგვიანებით, — 1900 წელს კი პრეზიდენტად. იგი ამ თანამდებობაზე 1904 წლამდე მსახურობდა.

პრეზიდენტობა
მაროკინი პრეზიდენტი ორჯერ იყო. პირველად — პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად 1898 წლის 7 აგვისტოს, მაშინ როდესაც არჩეულმა პრეზიდენტმა მანუელ ანტონიო სანკლემენტემ ჯანმრთელობის გაუარესების გამო ვერ შეძლო ინაუგურაციაზე დასწრება. მეორედ — 1900 წლის 31 ივლისს, მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტი სანკლემენტე სამოქალაქო-სამხედრო გადატრიალების შედეგად გადააყენეს. ნაციონალისტური კონსერვატიული არმიის ეშელონმა, სამოქალაქო ომის (ცნობილი როგორც „ათასდღიანი ომი“) მძიმე პასუხისმგებლობების გათვალისწინებით, მოიწონა და მხარი დაუჭირა სახელმწიფო გადატრიალებას.Gobernantes Colombianos, Ignacio Arismendi Posada, Interprint Editors Ltd., Italgraf, Segunda Edición, Page 146, Bogotá, Colombia, 1983

სამოქალაქო ომის დასრულების მცდელობისას, 1902 წლის 12 ივნისს პრეზიდენტმა მაროკინმა ლიბერალებს დაზავება შესთავაზა. ლიბერალებმა უარყვეს მისი შეთავაზება და ომი გამწვავდა. სამწლიანი სისხლისმღვრელი ბრძოლების შემდეგ ომი დასრულდა. ხელი მოეწერა სამ სამშვიდობო ხელშეკრულებას. პირველი იყო „ნერლანდიის“ ხელშეკრულება 1902 წლის 24 ოქტომბერს, რომელმაც დაასრულა ბრძოლები ბოლივარისა და მაგდალენას პროვინციებში; მას ხელი მოაწერეს გენერალმა ხუან ბ. ტოვარმა მთავრობის მხრიდან და გენერალმა რაფაელ ურიბე ურიბემ, როგორც ამბოხებულთა მთავარსარდალმა.

მეორე იყო „უისკონსინის“ ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოეწერა 1902 წლის 12 ნოემბერს მთავრობის გენერლების, ალფრედო ვასკეს კობოსა, ვიქტორ მანუელ სალასარის და ამბოხებული გენერლების, ლუკას კაბალიეროსა და ეუსებიო მორალესის მიერ. ამ ხელშეკრულების პირობები ითვალისწინებდა კონგრესის არჩევნების ჩატარებას, ამნისტიას ყველა პოლიტიკური პატიმრისთვის, სამხედრო ტყვისა და ამბოხებულთა თანამგრძნობთათვის, ყველა კონფისკებული ქონებისა და აქტივის დაბრუნებას, ამბოხებულთა ფულის მთავრობის ოფიციალურ ვალუტაში კონვერტაციას და ამბოხებულთა საომარი დავალიანების დაფარვას.

მესამე იყო „ჩინაკოტას“ ხელშეკრულება, რომელსაც ხელი მოეწერა 1902 წლის 3 დეკემბერს მაროკინის ადმინისტრაციის გენერალ რამონ გონსალეს ვალენსიასა და რევოლუციონერ გენერალ რიკარდო ტირადო მასიასს შორის. ამგვარად, სამოქალაქო ომი დასრულდა 200-ზე მეტი ბრძოლის, ათიათასობით დაღუპულის, ათიათასობით დაჭრილის, მილიონობით მატერიალური ზარალისა და დიდი და ტრაგიკული პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური შედეგების შემდეგ. პრეზიდენტმა მაროკინმა ერი ოფიციალურად გამოაცხადა დაზავებულად 1903 წლის 1 ივნისს.Gobernantes Colombianos, Ignacio Arismendi Posada, Interprint Editors Ltd., Italgraf, Segunda Edición, Page 147, Bogotá, Colombia, 1983

ერი ჯერ კიდევ არ იყო გამოსული სამოქალაქო ომის ტრაგიკული მოვლენებისა და ნგრევისგან, როდესაც კიდევ ერთმა კრიზისმა იფეთქა. 1903 წლის 3 ნოემბერს პანამამ, ამერიკის შეერთებული შტატების ინტერესების ხელშეწყობითა და წაქეზებით, კოლომბიისგან გამოყოფა გამოაცხადა. პროვინციულმა ჯარებმა და სამოქალაქო ლიდერებმა პანამა კოლომბიისგან დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოაცხადეს, რასაც ხელი შეუწყვეს პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტის სამხედრო ძალებმა და დიპლომატიურმა აგენტებმა. შეთქმულების ფარგლებში, რამდენიმე დღეში რუზველტმა აღიარა პანამის დამოუკიდებლობა და მკაცრი და არალეგიტიმური გაფრთხილებით განაცხადა, რომ იგი არ დაუშვებდა კოლომბიის ჯარების ყოფნას პანამის ტერიტორიაზე. ამ სეპარატისტული მოძრაობისა და მოქმედების მიღმა იდგა რუზველტის ადმინისტრაციის სურვილი, აეშენებინა, ემართა და გაეკონტროლებინა ოკეანეებსშორისი არხი.

კოლომბიისგან პანამის გამოყოფამდე მიყვანილი მოვლენები მომდინარეობს იმ ბიზნეს და სტრატეგიული ინტერესებიდან, რომელთაც სურდათ ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს შორის ოკეანეებსშორისი არხის აგება. პანამის გავლით ასეთი არხის იდეა მე-16 საუკუნის დასაწყისიდან იღებს სათავეს. პანამის არხის მშენებლობის პირველი მცდელობა 1880 წელს დაიწყო კოლომბიის კონტროლისა და საფრანგეთის ხელმძღვანელობის ქვეშ. თუმცა ეს მცდელობა ჩავარდა და განიხილებოდა სხვა პროექტი ნიკარაგუას გავლით. პრეზიდენტი მაროკინი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა ასეთ იდეას და აჟღერებდა გეგმას არხის პანამის გავლით მშენებლობის შესახებ. შესაბამისად, მაროკინისა და რუზველტის ადმინისტრაციებმა 1903 წლის იანვარში ხელი მოაწერეს „ტომას ერან-ჯონ ჰეის“ ხელშეკრულებას. ხელშეკრულება ნაწილობრივ ითვალისწინებდა, რომ ფრანგული კომპანია მშენებლობის უფლებებს გადასცემდა აშშ-ს; აშშ ააშენებდა, ამუშავებდა და გამოიყენებდა არხს 99 წლის განმავლობაში და შეეძლო მისი გაგრძელება ამ ვადის მიღმაც; კოლომბია მიიღებდა წინასწარ გადახდილ 10 მილიონ აშშ დოლარს და ყოველწლიურ ჰონორარს 250 ათასი დოლარის ოდენობით კონტრაქტის დასრულებამდე; ხოლო კოლომბიის კონგრესი მოახდენდა ხელშეკრულების რატიფიცირებას რვა თვის ვადაში. პრეზიდენტმა მაროკინმა ხელშეკრულება კონგრესს განსახილველად და რატიფიცირებისთვის წარუდგინა. კოლომბიის კონგრესმა ხელშეკრულება უარყო, რის შემდეგაც პანამამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.

იხილეთ აგრეთვე
 კოლომბიის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
 APUNTES AUTOBIOGRÁFICOS, La Biblioteca Luis Ángel Arango, el Museo del Oro, accessed October 3, 2006.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1827
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:კოლომბიის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები