დჰარამ გოკჰული

დჰარამ გოკჰული (დ. 25 ოქტომბერი, 1949 —  მავრიკელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2024 წლის 6 დეკემბრიდან მსახურობს მავრიკის პრეზიდენტად. მან 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში „ლეიბორისტული პარტიის“ მხარდაჭერით გაიმარჯვა. იგი პირველი ადამიანია მავრიკიში დალიტების (Dalit) თემიდან, რომელმაც პრეზიდენტის პოსტს მიაღწია.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
გოკჰული დაიბადა 1949 წლის 25 ოქტომბერს მავრიკის სოფელ პლენ-დე-როშში, ინდუსი რავივედების (ადგილობრივი ტერმინოლოგიით — ჩამარების) ოჯახში. მამამისი, მანილალ გოხული, მუშად მუშაობდა, ხოლო დედა, კოვილა გოხული, დიასახლისი იყო. სოფლის გარემოში გაზრდილი, იგი ყოველდღიურად აწყდებოდა მუშათა კლასის ოჯახისთვის დამახასიათებელ გამოწვევებს, თუმცა ოჯახი მუდმივად აქეზებდა, რომ განათლება წინსვლის გასაღებად გამოეყენებინა. იგი სწავლობდა როშ-ნუარის სამთავრობო სკოლაში, სადაც გამორჩეულ მოსწავლედ ითვლებოდა, შემდეგ კი მაპუს სამთავრობო სკოლაში. 1957 წელს მან დაამთავრა ინდოეთის დელის უნივერსიტეტის მენეჯმენტის ფაკულტეტი MBA ხარისხით. სწავლის დასრულების შემდეგ იგი მავრიკიში დაბრუნდა და მავრიკის უნივერსიტეტის აკადემიური პერსონალის წევრი გახდა, სადაც სხვადასხვა პოზიციას იკავებდა, მათ შორის იყო ლექტორი, ასოცირებული პროფესორი და ფაკულტეტის დეკანი. მისმა გზამ მოკრძალებული სოფლიდან უცხოეთში მიღებულ აკადემიურ წარმატებამდე ჩამოაყალიბა მისი მუდმივი ერთგულება განათლების, თანასწორობისა და სოციალური წინსვლის იდეებისადმი, რაც მოგვიანებით მისი აკადემიური და პოლიტიკური კარიერის ცენტრალურ თემებად იქცა.

კარიერა
გოკჰულმა პოლიტიკური კარიერა 1976 წელს დაიწყო. 1980 წელს იგი შეუერთდა „მავრიკის მებრძოლ მოძრაობას“ (MMM). 1982 წელს მან მოიპოვა ადგილი ეროვნულ ასამბლეაში MMM/PSM ალიანსის შემადგენლობით, რომელმაც იმ წელს დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა. MMM-ისა და PSM-ის გაყოფის შემდეგ გოხული MMM-ში დარჩა და 1983 წელს კვლავ იყარა კენჭი, თუმცა პიტონ-რივიერ-დუ-რემპარტის ოლქში დამარცხდა. 1991 წელს იგი საკანონმდებლო ორგანოში დაბრუნდა MMM/MSM ალიანსის გამარჯვებით. თუმცა, თავისი ვადის განმავლობაში იგი „ლეიბორისტულ პარტიაში“ გადავიდა.

გოკჰული ასევე მსახურობდა ქალაქ ვაკოას-ფენიქსის მერად 1991-დან 1993 წლამდე. 1993-1994 წლებში იყო საპარლამენტო მდივანი, ხოლო „ლეიბორისტულ პარტიაში“ გაწევრიანების შემდეგ, 2003 წელს პარტიის ადმინისტრაციული მდივნის, ხოლო 2004-2005 წლებში გენერალური მდივნის პოსტებს იკავებდა. ნავინ რამგულამის ადმინისტრაციის დროს გოხული განათლების მინისტრი იყო (2005–2008). ამის შემდეგ იგი გახდა მრეწველობის, მეცნიერებისა და კვლევების მინისტრი და ამ თანამდებობაზე 2010 წლამდე დარჩა. 2014 წლის არჩევნების შემდეგ იგი ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი იყო, თუმცა მაშინ ამ პოსტზე არ აურჩევიათ.

ნომინაცია მავრიკის პრეზიდენტად
გოკჰული ოფიციალურად წარადგინეს მავრიკის პრეზიდენტობის კანდიდატად 2024 წლის 6 დეკემბერს, პრითვირაჯსინგ რუპუნის ვადის ამოწურვის შემდეგ. მისი ნომინაცია მოხდა ძირითად საპარლამენტო ძალებს შორის კონსენსუსის საფუველზე და ეროვნულმა ასამბლეამ იგი ერთხმად აირჩია მავრიკის რესპუბლიკის მე-8 პრეზიდენტად. გადაწყვეტილება ასახავდა მის ხანგრძლივ მოღვაწეობას როგორც აკადემიურ, ისე პოლიტიკურ სფეროში და მის იმიჯს, როგორც გამაერთიანებელი ფიგურისა. ნომინაციას ჰქონდა ძლიერი სიმბოლური დატვირთვაც, ვინაიდან გოხული წარმოშობით რავივედების თემიდანაა ისტორიულად მარგინალიზებული ჯგუფიდან, რამაც მისი პრეზიდენტად არჩევა კუნძულის პოლიტიკურ და სოციალურ ლანდშაფტში მნიშვნელოვან მოვლენად აქცია.

პრეზიდენტობა
250px|მინი
250px|მინი
როგორც პრეზიდენტის, მისი როლი მეტწილად ცერემონიული და კონსტიტუციურია, რადგან მავრიკიში აღმასრულებელი ხელისუფლება პრემიერ-მინისტრსა და კაბინეტს ეკუთვნის. თუმცა, მისი დანიშვნა ისტორიულად მარგინალიზებული ჯგუფების სოციალური და პოლიტიკური გაძლიერების სიმბოლოდ იქცა. გოკჰული ხაზი გაუსვა განათლების, ერთიანობისა და თანასწორობის თემებს და პირობა დადო, რომ იქნება კონსტიტუციის მცველი და გამაერთიანებელი ძალა ყველა მავრიკელისთვის. მან ოფიციალურად დადო ფიცი 2024 წლის 7 დეკემბერს სახელმწიფო სახლში (Reduit). ცერემონიას ესწრებოდნენ პრემიერ-მინისტრი, კაბინეტის წევრები, ოპოზიციის ლიდერები და სხვადასხვა ორგანიზაციების წარმომადგენლები. მას მიენიჭა ინდოეთის ოკეანის ვარსკვლავისა და გასაღების ორდენის დიდი სარდლის წოდება. იმავე სხდომაზე ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს რობერტ ჰანგლი.

2025 წლის 11 მარტს ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი მავრიკიში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში შეხვდა პრეზიდენტ დჰარამ გოკჰული. პორტ-ლუიში გამართულ ცერემონიაზე პრეზიდენტმა გოხულმა მოდის გადასცა მავრიკის უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო ინდოეთის ოკეანის ვარსკვლავისა და გასაღების ორდენის დიდი სარდლის (GCSK) წოდება, ორმხრივი კავშირების განმტკიცებაში შეტანილი წვლილისთვის. შეხვედრა სიმბოლურად გამოხატავდა ინდოეთისა და მავრიკის საერთო მემკვიდრეობას. ვიზიტის დროს მოდი ასევე ეწვია სახელმწიფო სახლს და გოხულს აჩუქა „განგაჯალი“ (წმინდა წყალი განგიდან) 2025 წლის პრაიაგ მაჰა კუმბჰ მელას დღესასწაულიდან, ასევე მახანა (ლოტოსის თესლი) და OCI ბარათი. დჰარამ გოკჰულმა ნარენდრა მოდის სახელმწიფო სახლში აიურვედული ბაღი დაათვალიერებინა. შეხვედრას ასევე ესწრებოდა პრემიერ-მინისტრი ნავინ რამგულამი.

იხილეთ აგრეთვე
მავრიკის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:მავრიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები