ლაურეანო გომესი

ლაურეანო გომესი ( დ. 20 თებერვალი, 1889 — გ. 13 ივლისი, 1965) — კოლომბიელი პოლიტიკოსი და სამოქალაქო ინჟინერი, რომელიც მსახურობდა კოლომბიის მე-19 პრეზიდენტად 1950 წლიდან 1953 წლამდე. 1951 წლის ნოემბერში ჯანმრთელობის გაუარესების გამო მან საპრეზიდენტო ძალაუფლება რობერტო ურდანეტა არბელაესს დაუთმო. 1953 წლის 13 ივნისს, როდესაც მან პრეზიდენტობის განახლება სცადა, იგი დაამხეს სამხედრო გადატრიალების შედეგად, რომელსაც გუსტავო როხას პინილია ხელმძღვანელობდა.

პრეზიდენტად არჩევამდე სამი ათწლეულის განმავლობაში, გომესი იყო კონსერვატიული პარტიის რადიკალური ლიდერი და ფართოდ განიხილება კოლომბიის კონგრესის ერთ-ერთ ყველაზე ბრწყინვალე და ძლიერ ორატორად. თუმცა, იგი რჩება წინააღმდეგობრივ ფიგურად ავტორიტარული რეჟიმებისადმი სიმპათიისა და მისი მთავრობის დიქტატორული ხასიათის გამო.

ადრეული ცხოვრება და პოლიტიკური კარიერა
გომესი დაიბადა ბოგოტაში 1889 წლის 20 თებერვალს. იგი სწავლობდა ინჟინერიას კოლომბიის ეროვნულ უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა 1909 წელს. იგი იყო პერიოდული გამოცემა La Unidad-ის დამფუძნებელი და რედაქტორი 1909 წლიდან 1916 წლამდე. ის პირველად პარლამენტში აირჩიეს 1911 წელს და მსახურობდა 1918 წლამდე. ხელახლა აირჩიეს 1921 წელს და მომდევნო ოცი წლის განმავლობაში მუშაობდა სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობაზე. გომესი ფართოდ განიხილებოდა, როგორც ბრწყინვალე პარლამენტარი და პოლიტიკური ტაქტიკოსი. 1932 წელს გომესმა მოიპოვა კონტროლი კოლომბიის კონსერვატიულ პარტიაზე, რაც მისთვის მეტად სასიამოვნო როლი იყო. მისი ხელმძღვანელობით, პარტია გახდა ძალზედ დისციპლინირებული და მტკიცე ოპოზიციას უწევდა მმართველ ლიბერალურ მთავრობას. თუმცა, მას პრობლემები შეექმნა დიქტატურისა და ტოტალიტარული „ღერძის“ ქვეყნებისადმი სიმპათიის გამო. იგი ასევე იყო ფრანსისკო ფრანკოს თაყვანისმცემელი და მას ღიად უჭერდა მხარს. ასევე ეწინააღმდეგებოდა საყოველთაო საარჩევნო უფლებას იმ მოტივით, რომ ეს იყო „წინააღმდეგობაში საზოგადოების იერარქიულ ბუნებასთან“.Michel Gandhillon, La guerre des paysans en Colombie, 2011

El Siglo
1936 წლის 1 თებერვალს გომესმა ხოსე დე ლა ვეგასთან — ძველ სკოლის მეგობართან, თანაპარტიელ კონსერვატორთან და სენატორთან ერთად დააფუძნა El Siglo. El Siglo იყო უკიდურესად პარტიული გაზეთი, რომელიც ეძღვნებოდა კონსერვატიზმისა და კათოლიციზმის პროპაგანდას. რედაქტორები მიუთითებდნენ, რომ კოლომბიაში სეკულარიზაციის ტალღის შეჩერება მათი ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო. „ლიბერალური რესპუბლიკის“ დროს El Siglo გახდა მნიშვნელოვანი პლატფორმა ლიბერალური პარტიის კრიტიკისთვის. გომესს ლიბერალების ნებისმიერი შეცდომა ეროვნული სკანდალის დონეზე აჰყავდა. იგი სასტიკად ესხმოდა თავს ლიბერალურ პოლიტიკას; ყოველი ახალი პოლიტიკური განცხადება, რაც უნდა ზომიერი ყოფილიყო ის, ხვდებოდა მხილების გუნდს და ცხადდებოდა იმ გზის დასაწყისად, რომელიც კოლომბიას დაღუპვამდე მიიყვანდა. ერთ-ერთმა პოლიტოლოგმა მისი ოპოზიციური კამპანია აღწერა, როგორც „ისეთი თავგამოდებით ღვარძლიანი, რომ ზოგჯერ შეშლილობის ზღვარზე მყოფიც კი ჩანდა“. ამ განუწყვეტელი და ზოგჯერ სასტიკი თავდასხმების საპასუხოდ, ლიბერალებმა გომესს მეტსახელად „El Monstruo“ („ურჩხული“) შეარქვეს. შენობა, რომელშიც El Siglo-ს ოფისები იყო განთავსებული, განადგურდა „ბოგოტასოს“ (Bogotazo) დროს, 1948 წელს ხორხე ელიესერ გაიტანის მკვლელობის შემდეგ. მაშინ, როდესაც გომესთან დაკავშირებული სხვა ნაგებობები, როგორიცაა მისი სახლი, მის მიერ აშენებული რესტორანი და სან-კარლოსის სასახლე (Palacio de San Carlos), მიწასთან გაასწორა ხანძარმა, El Siglo-ს შენობას ჯერ ცეცხლი წაუკიდეს, შემდეგ კი დინამიტით ააფეთქეს.  1953 წლის სექტემბერში, ესპანეთში დევნილობაში ყოფნისას, გომესმა El Siglo-ში გამოაქვეყნა წერილები, რომლებიც გმობდა მაშინდელ სამხედრო რეჟიმს კოლომბიაში. ვინაიდან ეს ეწინააღმდეგებოდა ცენზურის პოლიტიკას, რომელიც კრძალავდა გენერალ გუსტავო როხას პინილიას ან სამხედრო მთავრობის კრიტიკას, გაზეთი დაიხურა და აეკრძალა გამოცემა.

არჩევნები და პრეზიდენტობის დაკავება
სანამ ქვეყანა იმყოფებოდა არეულობის პერიოდში, რომელსაც „ლა ვიოლენსია“ (La Violencia) ეწოდება, გომესმა მოიპოვა პრეზიდენტობა 1950 წელს არჩევნებში, რომელშიც მონაწილეობაზე ლიბერალებმა უარი თქვეს. მისი ინაუგურაცია შედგა 1950 წლის აგვისტოში; ამის შემდეგ მან განაგრძო საგანგებო მდგომარეობა, რომელიც მისმა წინამორბედმა, მარიანო ოსპინა პერესმა დააწესა.

ამ პერიოდში იდევნებოდნენ ლიბერალური პარტიისა და კომუნისტური პარტიის აქტივისტები და სიმპათიით განწყობილი პირები, აგრეთვე პროტესტანტული უმცირესობის წევრები.

კორეის ომი
ინაუგურაციის შემდეგ გომესმა გასცა ბრძანება, რომ კოლომბიურ ჯარებს მხარი დაეჭირათ გაერთიანებული ერების სარდლობისა და შეერთებული შტატების ძალებისთვის კორეის ომში. კონსერვატიული პარტიის სხვა ლიდერები ეწინააღმდეგებოდნენ კოლომბიის მონაწილეობას ამ ომში. პარტია უკვე განიცდიდა მზარდ ფრაქციონალიზმს და გომესის გადაწყვეტილებამ კორეაში ჯარების გაგზავნის შესახებ კიდევ უფრო გააძლიერა მისი მმართველობისადმი მზარდი შიდა ოპოზიცია. მიუხედავად ამისა, კოლომბიური ბატალიონი კორეაში დარჩა მთელი ომის განმავლობაში. Nevertheless, the Colombian Battalion remained in Korea throughout the war.

საკონსტიტუციო რეფორმის მცდელობა
გომესს სჯეროდა, რომ ძლიერი აღმასრულებელი ხელისუფლება აუცილებელი იყო სოციალური წესრიგისთვის. მისი ხედვით, მთავრობები უნდა ემართათ მაღალი განათლების მქონე ელიტებს, რომლებმაც, სავარაუდოდ, იცოდნენ, რა იყო საუკეთესო ყველასთვის. მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ იყო ერთადერთი კოლომბიელი პოლიტიკოსი, რომელიც ამტკიცებდა, რომ მაჟორიტარულ დემოკრატიას ჰქონდა დესტაბილიზაციის ეფექტი, იგი იყო მასობრივი პოლიტიკის ერთ-ერთი ყველაზე მძაფრი კრიტიკოსი. მთელი თავისი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში იგი გმობდა ლიბერალებს, რომლებიც, როგორც ის ხედავდა, აღვივებდნენ პოპულარული კლასების პოლიტიკურ ვნებებს და ამით ძირს უთხრიდნენ პოლიტიკურ წესრიგს. მან აშკარად გამოხატა თავისი ზიზღი მაჟორიტარული დემოკრატიის მიმართ 1942 წელს, როდესაც გააკრიტიკა კონგრესი ხალხის ნებაზე ზედმეტად დამოკიდებულების გამო და პირობა დადო, რომ წლის ბოლოს დათმობდა სენატორის ადგილს. მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში იგი იყენებდა El Siglo-ს გვერდებს „შერეული“ დემოკრატიის იდეის პოპულარიზაციისთვის, რაც წარმოადგენდა კორპორატიული და პოპულარული მმართველობის კომბინაციას. 1940-იანი წლების ბოლოს მომხდარმა სამმა მოვლენამ განამტკიცა მისი მისწრაფება კოლომბიაში მაჟორიტარული დემოკრატიის შესუსტებისკენ: მასობრივმა აჯანყებამ, რომელიც ცნობილია როგორც „ბოგოტასო“ (Bogotazo) 1948 წელს ხორხე ელიესერ გაიტანის მკვლელობის შემდეგ; კონგრესის წარუმატებელმა მცდელობამ კონსერვატორი პრეზიდენტის, მარიანო ოსპინა პერესის იმპიჩმენტის შესახებ 1949 წელს და ამის საპასუხოდ ოსპინა პერესის მიერ კონგრესის შემდგომმა შეჩერებამ. გომესისთვის „ბოგოტასო“ იყო არა მხოლოდ პოპულარული მმართველობის ნაკლოვანებების დემონსტრირება, არამედ ნიშანი იმისა, რომ კოლომბია დანებდებოდა კომუნისტურ რევოლუციას, თუ არაფერი გაკეთდებოდა გაზრდილი პოპულარული პოლიტიკური მონაწილეობის ტალღის შესაჩერებლად. ამგვარად, იმ დროისთვის, როდესაც მან პრეზიდენტობა ჩაიბარა 1950 წელს, საკონსტიტუციო რეფორმის გზით კოლომბიის პოლიტიკური სისტემის გარდაქმნა მისი ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო.

1951 წლის 28 ოქტომბერს გომესმა გადაიტანა მასიური გულის შეტევა, რომელმაც იგი სიცოცხლის ბოლომდე ნაწილობრივ პარალიზებული დატოვა. მიუხედავად ამისა, ორი დღის შემდეგ, ჯერ კიდევ საავადმყოფოში მყოფმა, მან კონგრესს გაუგზავნა წერილი, რომელშიც ასახული იყო მისი გეგმა კონსტიტუციის რეფორმირების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით მას მოუწია პრეზიდენტობიდან დროებით გადადგომის მოთხოვნა, მან განაგრძო საკონსტიტუციო რეფორმის პროცესის მართვა თავისი ნდობით აღჭურვილი პირის, რობერტო ურდანეტა არბელაესის მეშვეობით, რომელიც 1951 წლის 5 ნოემბერს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად დასახელდა. 1952 წლის დასაწყისში ურდანეტამ მოიწვია ეროვნული საკონსტიტუციო ასამბლეა; ლიბერალებმა მას ბოიკოტი გამოუცხადეს, ისევე როგორც კონსერვატიული პარტიის დისიდენტურმა ფრაქციებმა, რომლებსაც მონაცვლეობით ხილბერტო ალსატე ავედანიო და მარიანო ოსპინა პერესი ხელმძღვანელობდნენ.

ასამბლეა მუშაობდა მთელი 1952 წლის განმავლობაში და საბოლოოდ შექმნა დოკუმენტი მრავალი დებულებით, რომელიც მიზნად ისახავდა ხალხის ძალაუფლების შეზღუდვას, აღმასრულებელი ხელისუფლების გაძლიერებას და კოლომბიის პოლიტიკური ცხოვრების სეკულარიზაციის შეჩერებას. საპრეზიდენტო ვადები ოთხიდან ექვს წლამდე გაიზარდა. მეორე მხრივ, შემცირდა კონგრესის სესიების ხანგრძლივობა. კონგრესს ჩამოერთვა უფლებამოსილება მოეხდინა პრეზიდენტის იმპიჩმენტი ან აერჩია უზენაესი სასამართლოს წევრები. კონგრესის წევრები ირჩეოდნენ ორი განსხვავებული გზით: ან პირდაპირი სახალხო არჩევნებით, ან სხვადასხვა კორპორატიული ჯგუფების (პროფკავშირები, ბიზნეს ასოციაციები, მრეწველები, ფერმერები და ა.შ.) წარმომადგენლების სახით. კონგრესი თანაბრად უნდა გაყოფილიყო ამ ორ სხვადასხვა ტიპის სენატორებს შორის. კათოლიკური ეკლესია კვლავ სარგებლობდა სახელმწიფოს განსაკუთრებული დაცვით: გარანტირებული იყო ეკლესიის სუვერენიტეტი და კათოლიკური დოქტრინა უნდა ყოფილიყო საჯარო განათლების გზამკვლევი. ამავდროულად, სხვა რელიგიური ჯგუფების საქმიანობა შეიზღუდა. ინდივიდების ნაცვლად, ოჯახები განიხილებოდა საზოგადოების ყველაზე მნიშვნელოვან პოლიტიკურ აქტორებად და, შესაბამისად, მათ განსაკუთრებული დაცვა დაეთმოთ, მათ შორის იმ დებულებით, რომ დაქორწინებულ მამაკაცებს ადგილობრივ არჩევნებში ორი ხმის უფლება ეძლეოდათ, ხოლო დასაოჯახებლებს — მხოლოდ ერთი.

როდესაც საკონსტიტუციო ასამბლეამ მუშაობა დაასრულა, გომესმა შეაქო დოკუმენტი და განაცხადა, რომ გაძლიერებული აღმასრულებელი ხელისუფლება ხელს შეუშლიდა მოსკოვს კოლომბიაში კომუნისტური მმართველობის დამყარებაში და ბოლოს მოუღებდა სოფლად არსებულ ძალადობას, რომელსაც იგი კომუნისტების მიერ ინსპირირებულად აღწერდა. მან ასევე განაცხადა, რომ კორპორატიული მმართველობა აღმოფხვრიდა დაპირისპირებულ პოლიტიკურ კლიმატს, რომელიც, მისი აზრით, გამოწვეული იყო საყოველთაო საარჩევნო უფლებით. ახალი კონსტიტუცია ძალაში 1953 წლის შუა პერიოდში უნდა შესულიყო. თუმცა, სანამ ეს მოხდებოდა, გომესი სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხეს. მისმა მემკვიდრემ, გუსტავო როხას პინილიამ, საბოლოოდ მოიწვია საგანგებოდ შერჩეული ასამბლეა, რომელსაც უნდა გაეგრძელებინა გომესის მიერ დაწყებული საკონსტიტუციო რეფორმის პროცესი. თუმცა, ასამბლეას ეს არასოდეს გაუკეთებია და ასეთი რეფორმის იმპულსი გომესის დევნილობასთან ერთად გაქრა.

დევნილობა
გომესმა 1951 წელს გადაიტანა გულის შეტევა. მიუხედავად იმისა, რომ საკუთარი სიცოცხლის გამო შიშობდა, მან განაგრძო მთავრობის კონტროლი მარიონეტი მემკვიდრის, რობერტო ურდანეტა არბელაესის მეშვეობით. საზოგადოებრივი წესრიგის კოლაფსის ფონზე, გენერალმა გუსტავო როხას პინილიამ ხელში ჩაიგდო ძალაუფლება 1953 წელს და გომესი ესპანეთში გაიქცა. იქ იგი აგრძელებდა კონსერვატორების ხელმძღვანელობას დევნილობაში. მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა 1956 წლის შეთანხმებაში, „ბენიდორმის პაქტში“ (Pact of Benidorm), ორ მთავარ პარტიას შორის, რომელიც გაფორმდა ლიბერალთა ლიდერ ალბერტო ლერას კამარგოსთან სამხედრო რეჟიმის დასაპირისპირებლად.

დაბრუნება
სამხედრო რეჟიმის დამხობიდან ერთი წლის შემდეგ, გომესმა, რომელიც წარმოადგენდა კონსერვატიულ პარტიას, და ლერას კამარგომ, რომელიც წარმოადგენდა ლიბერალებს, ხელი მოაწერეს „სიტჟესის დეკლარაციას“, რომელმაც განსაზღვრა კოლომბიის პოლიტიკის მომდევნო 15 წელი. უნიკალური შეთანხმება ითვალისწინებდა კონსერვატორებისა და ლიბერალების მონაცვლეობას პრეზიდენტის თანამდებობაზე, მინისტრთა და სხვა სამთავრობო პოსტების თანაბარ გადანაწილებას. დეკლარაციამ და შედეგად მიღებულმა კოალიციამ ხელისუფლება პარტიებს შორის 1974 წლამდე გაყო. ეს პერიოდი ცნობილია როგორც „ეროვნული ფრონტი“.

გომესი დაბრუნდა კოლომბიაში, სადაც განაგრძობდა კონსერვატიულ პარტიაში დომინირებას გარდაცვალებამდე, 1965 წლის 13 ივლისს, ტუნხაში.

ავტორი
გომესი ასევე იყო მწერალი და ცნობილი კონსერვატორი ხელოვნებათმცოდნე; იგი იყო ხელოვნების პატრონი და ბევრი რამ გააკეთა კოლომბიაში მხატვრული კულტურისთვის. მას ჰქონდა პირდაპირი დავები ხელოვანებთან, რომლებსაც აკრიტიკებდა (მაგალითად, ელადიო ველესი) და ხელოვანებთან, რომლებსაც აღიარებდა (მაგალითად, სანტიაგო მარტინეს დელგადო).

იხილეთ აგრეთვე
 კოლომბიის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
Biography of Gomez

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები