იოჰან გაბრიელ დოპელმაიერი

იოჰან გაბრიელ დოპელმაირი (; დ. 27 სექტემბერი, 1677, ნიურნბერგი — გ. 1 დეკემბერი, 1750, იქვე) — გერმანელი ასტრონომი, მათემატიკოსი და კარტოგრაფი. ლეოპოლდინას საზოგადოების წევრი (1715 წლიდან), ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1730 წლიდან), სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1740 წლიდან).

ბიოგრაფია
იოჰან გაბრიელ დოპელმაიერი დაიბადა 1677 წლის 27 სექტემბერს ნიურნბერგში, ვაჭრის ოჯახში. 1696 წელს ალტდორფის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. თუმცა, მალევე ჰალეს უნივერსიტეტში გადავიდა, სადაც მათემატიკასა და ფიზიკას სწავლობდა. მოგვიანებით ნიურნბერგში მათემატიკის პროფესორი გახდა.

1730 წელს მან გამოაქვეყნა „Historische Nachricht von den Nurnbergischen Mathematicis und Kunstlern“, რომელიც შეიცავდა ბიოგრაფიულ ინფორმაციას ნიურნბერგელი რამდენიმე ასეული მათემატიკოსისა და ინსტრუმენტების შემქმნელის შესახებ.

ის მჭიდროდ თანამშრომლობდა ცნობილი კარტოგრაფიული გამომცემლობის დამფუძნებელ ი. ბ. ჰომანთან. დოპელმაიერმა მოამზადა მრავალი ასტრონომიული ცხრილი, რომლებიც ჰომანის ატლასებში გამოჩნდა, რომლებიც 1742 წელს Atlas Coelestis in quo Mundus Spectabilis-ში შეგროვდა... ატლასი შეიცავდა 30 ცხრილს, რომელთაგან 20 წარმოადგენდა ასტრონომიას მის ისტორიულ განვითარებაში, მათ შორის ნიკოლაი კოპერნიკისა და ტიხო ბრაჰეს კოსმოლოგიურ სისტემებს, პლანეტებისა და მზის სისტემის მოძრაობის ილუსტრაციას და მთვარის ზედაპირის დეტალურ რუკას, რომელიც ტელესკოპების მიღწევებზე იყო დაფუძნებული.

დოპელმაიერი გარდაიცვალა 1750 წელს ლეიდენის ქილების აკუმულატორიდან ძლიერი ელექტროშოკის შედეგად.Wilhelm Raith: Elektromagnetismus. Walter de Gruyter, 2006. S. 83.

ხსოვნა
მის პატივცასემად,
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს დოპელმაიერი;
მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (12622) დოპელმაიერი.

რესურსები ინტერნეტში
Galileo Project entry.
The Atlas Coelestis (1742) of Johann Gabriel Doppelmayr.
Atlas Coelestis , Norimbergae, Heredi Homannianorum: 1742. Full digital facsimile at Linda Hall Library.
Atlas novus coelestis, Norimberga 1742 da www.atlascoelestis.com

სქოლიო

კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები