ედუარდ არნოლდი

'გიუნტერ ედვარდ არნოლდ შნაიდერი  (დ.18 თებერვალი 1890  – გ.26 აპრილი 1956) თეატრისა და კინოს ამერიკელი მსახიობი.
ადრეული ცხოვრება 
250px|მინი|მარჯვნივ|არნოლდი (მარცხნივ) ჯ. კეროლ ნეიშთან ერთად; ფილმის „ენი, აიღე შენი იარაღი“ (1950) თრეილერიდან
არნოლდი დაიბადა ნიუ-იორკის ქვემო აღმოსავლეთ მხარეს, გერმანელი ემიგრანტების — ელიზაბეტ (ოჰზე) და კარლ შნაიდერის ოჯახში. განათლება მიიღო აღმოსავლეთით დასახლებულ სახლში.
სამსახიობო კარიერა
სცენა
არნოლდი მსახიობობით მას შემდეგ დაინტერესდა,რაც 12 წლის ასაკში სცენაზე ლორენცოს როლი შეასრულა უილიამ შექსპირის პიესაში "ვენეციელი ვაჭარი". პროფესიული სასცენო დებიუტი 1907 წელს შედგა მან, მნიშვნელოვანი როლები შეასრულა ბროდვეის არაერთ სპექტაკლში 1920-იან და 1930-იან წლებში. მათ შორის აღსანიშნავია 1927 წლის ჯაზის მომღერლის განახლებული ვერსია, სადაც არნოლდი მეორე მთავარ როლს ასრულებდა ვარსკვლავ, ჯორჯ ჯესელის,შემდეგ.

ფილმი
მან Essanay Studios-სა და World Studios-ში  დაიწყო მუშაობა, სანამ 1916 წლის ფილმში „მატყუარა ქალბატონი“ პირველ მნიშვნელოვან როლს არ მიიღებდა. სცენაზე 1919 წელს დაბრუნდა და კინოში აღარ გამოჩენილა მანამ, სანამ ტელესერიალში „კარგი ამერიკა!“ (1932) არ შედგა. მან თავისი ერთ-ერთი სცენური როლი თავის ერთ-ერთ ადრეულ ფილმში, „სიბნელეში სტვენა“ (1933), ხელახლა განასახიერა. 1935 წლის ფილმში „დაიმონდ ჯიმი“ მისმა როლმა მას ვარსკვლავობა მოუტანა. მან კვლავ შეასრულა დაიმონდ ჯიმ ბრედის როლი 1940 წლის ფილმში „ლილიან რასელი“. მსგავსი როლი მან ითამაშა ფილმში „ნიუ-იორკის სადღეგრძელო“ (1937), რომელიც რეალური ცხოვრებისეული ბიზნეს ხრიკების კიდევ ერთი გამოგონილი ვერსიაა, რისთვისაც პოსტერებზე ის კერი გრანტის ზემოთ იყო წარმოდგენილი, მისი სახელი კი გაცილებით დიდი ასოებით იყო დაწერილი.

არნოლდი 150-ზე მეტ ფილმში გამოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ 1938 წელს ერთ-ერთმა საგამოფენო გამოცემამ მას „სალაროს საწამლავი“ უწოდა,მას არასდროს აკლდა სამუშაო. მთავარი მამაკაცის როლების შესრულების ნაცვლად, მან წონაში დაკლებაზე უარი თქვა და პერსონაჟების როლებს მიჰყვა. ის ამბობდა: „რაც უფრო დიდი ვხდებოდი, მით უკეთეს პერსონაჟების როლებს ვიღებდი“. მასზე იმდენად დიდი მოთხოვნა იყო, რომ ხშირად ერთდროულად ორ ფილმზე მუშაობდა.

არნოლდი ექსპერტი იყო როგორც თაღლითების, ასევე ავტორიტეტული ფიგურების როლებში და შესანიშნავად აერთიანებდა ორივეს, როგორც გავლენიანი ბოროტმოქმედის, რომელიც მშვიდად მართავდა ძაფებს. ის ყველაზე მეტად ცნობილი იყო როლებით ფილმებში „მოდი და აიღე“ (1936), „სატერის ოქრო“ (1936), ზემოხსენებული „ნიუ-იორკის სადღეგრძელო“ (1937), „თან ვერ წაიღებ“ (1938), „მისტერ სმიტი მიდის ვაშინგტონში“ (1939), „შეხვდით ჯონ დოუს“ (1941) და დენიელ ვებსტერის როლით ფილმში „ეშმაკი და დენიელ ვებსტერი“ (1941). ის იყო პირველი, ვინც განასახიერა რექს სტაუტის ცნობილი დეტექტივი ნერო ვულფი, მთავარ როლში ფილმში „შეხვდით ნერო ვულფს“ (1936), რომელიც სერიის პირველი რომანის მიხედვით არის გადაღებული.

მან ბეინარდ კენდრიკის რომანების მიხედვით გადაღებულ ორ ფილმში, „თვალები ღამეში“ (1942) და „დაფარული თვალი“ (1945), ბრმა დეტექტივი დუნკან მაკლეინის როლი ითამაშა. ლეონარდ მალტინმა განაცხადა: „რამდენიმე პერსონაჟის მსახიობმა მიაღწია იმ განსაკუთრებულ ვარსკვლავობას, რაც ედუარდ არნოლდს 1930-იან წლებში მოუტანა, ისტორიული ფიგურების და დინამიური, გრანდიოზული პერსონაჟების თამაშმა. მსუქანი და მრგვალი სახის მქონე, გამჭოლი თვალებითა და ბასრი ცხვირით, არნოლდი შთამბეჭდავი იყო“. ლესლი ჰოლიველმა მას უწოდა „მსხვილი, მაგრამ დინამიური მსახიობი, რომელიც ოცდაათიან წლებში ენერგიულ მთავარ როლებს ასრულებდა. მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით ის კეთილი მამის/აპოპლექსიური ბიზნესმენის ტიპად იქცა, მან პოპულარობა არასდროს დაკარგა“. ჰოლიველმა ასევე შეაქო იგი „ორი ათწლეულის განმავლობაში ტელეგადაცემების განმავლობაში ენერგიული ვარსკვლავური პიროვნების შენარჩუნებისთვის, მისი არარომანტიული ფიზიკური აღნაგობის მიუხედავად“.

არნოლდის სურათი მისი სიკვდილის შემდეგ გამოჩნდა 1984 წლის ფილმში „გრემლინები“, ქალბატონი დიგლის გარდაცვლილი ქმრის (ჩანს დიდ ჩარჩოში ჩასმულ ფოტოზე), პერსონაჟის, რომელიც ძალიან ჰგავდა არნოლდის მდიდარ, გულქვა პერსონაჟებს. რეჟისორმა ჯო დანტემ აღნიშნა, რომ მათ არნოლდის ოჯახისგან მიიღეს ნებართვა მისი სურათის გამოსაყენებლად. 

რადიო 
250px|მინი|მარჯვნივ|არნოლდი რადიო შოუში „ერის სამი მესამედი“, 1942 წლის 6 მაისი
1947 წლიდან 1953 წლამდე არნოლდი მონაწილეობდა ABC-ის რადიო გადაცემაში „მისტერ პრეზიდენტო“. მან ასევე ითამაშა ადვოკატის, მისტერ რეინოლდსის როლი „შარლოტ გრინვუდის შოუში“. 1953 წელს მან უმასპინძლა გადაცემა „Spotlight Story“-ს Mutual-ის არხზე.

ტელევიზია
არნოლდმა წამყვანი გახდა „Your Star Showcase“,52 ნახევარსაათიანი სატელევიზიო დრამის სერია... რომელიც გამოვიდა Television Programs of America-ს მიერ“. მისი პრემიერა 1954 წლის 1 იანვარს შედგა და 150 ქალაქში გავიდა. მან ასევე ითამაშა NBC-ზე  Ford Theatre-ის ეპიზოდში „Ever Since the Day“. He co-starred in "Ever Since the Day", an episode of Ford Theatre on NBC.

პირადი ცხოვრება 
250px|მინი|მარჯვნივ|შვიდი მსახიობი და სტუდიის თანამშრომელი ჰოლივუდის „შავი პარასკევის“ შემდეგ გამართულ სატელეფონო კონფერენციაზე, რომლის დროსაც ამერიკის შრომის ფედერაციის წარმომადგენლებმა უარყვეს „განმარტების“ გაცემა, რამაც კინოპროდუქტების გაფიცვა გამოიწვია, 1946 წლის 26 ოქტომბერი.
არნოლდი სამჯერ იყო დაქორწინებული:ჰარიეტ მარშალზე (1917–1927), რომელთანაც სამი შვილი ჰყავდა ელიზაბეტი, ჯეინი და უილიამი  ოლივ ემერსონზე (1929–1948) და კლეო მაკლეინზე (1951 წლიდან გარდაცვალებამდე).

არნოლდი 1940 წლიდან 1942 წლამდე კინომსახიობთა გილდიის პრეზიდენტი იყო. 1940 წელს გამოიცა მისი ავტობიოგრაფია „ლორენცო მიდის ჰოლივუდში“.ის იყო „მე ვარ ამერიკელი ფონდის“ თანადამფუძნებელი.[საჭიროა განმარტება].

1940-იანი წლებიდან არნოლდი რესპუბლიკურ პოლიტიკაში ჩაერთო და შეერთებული შტატების სენატის შესაძლო კანდიდატად მოიხსენიებოდა. 1950 წელს მან კალიფორნიიდან აშშ-ის სენატის ვაკანტურ ადგილას კანდიდატურა გამოაცხადა, მაგრამ მალევე მოხსნა თავისი კანდიდატურა, რადგან განაცხადა, რომ კამპანიის წამოსაწყებად საკმარისი დრო არ ჰქონდა. მან ლოს-ანჯელესის ოლქის ზედამხედველის არჩევნებში დაძაბული ბრძოლა წააგო და იმ დროს თქვა, რომ შესაძლოა მსახიობები პოლიტიკური თანამდებობისთვის შესაფერისი არ იყვნენ. [საჭიროა წყაროს მითითება]

არნოლდმა მხარი დაუჭირა თომას დიუის 1944 წლის შეერთებული შტატების საპრეზიდენტო არჩევნებში.

არნოლდი გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, ენსინოში, კალიფორნია, 66 წლის ასაკში, ცერებრალური სისხლდენით. იგი დაკრძალეს სან ფერნანდოს მისიის სასაფლაოზე.

აღიარება
შუა დასავლეთის უნივერსიტეტმა არნოლდს 1951 წლის 24 მაისს მიანიჭა ლიტერატურის დოქტორის საპატიო ხარისხი (D.Litt). მან ვარსკვლავი მიიღო ჰოლივუდის დიდების ხეივანში, ჰოლივუდის ბულვარის 6225 ნომერში, ჩანაწერების კატეგორიაში 1960 წლის 8 თებერვალს. He received a star on the Hollywood Walk of Fame at 6225 Hollywood Boulevard in the recording category on February 8, 1960.
რესურსები ინტერნეტში




 Edward Arnold at Virtual History

სქოლიო