სალვადორ სანჩეს სერენი

სალვადორ სანჩეს სერენი ( დ. 18 ივნისი, 1944) — ასევე ცნობილი თავისი ფსევდონიმით ლეონელ გონსალესი, არის ყოფილი სალვადორელი პოლიტიკოსი, პარტიზანული შენაერთის მეთაური და სკოლის მასწავლებელი, რომელიც იყო სალვადორის მე-80 პრეზიდენტი 2014 წლიდან 2019 წლამდე. მან თანამდებობა 2014 წლის 1 ივნისს დაიკავა, მას შემდეგ რაც გაიმარჯვა 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, როგორც მემარცხენე ფრთის „ფარაბუნდო მარტის ეროვნული განთავისუფლების ფრონტის“ (FMLN) კანდიდატმა. მანამდე, 2009 წლიდან 2014 წლამდე, იგი იყო 49-ე ვიცე-პრეზიდენტი მაურისიო ფუნესის მმართველობისას და FMLN-ის პარტიზანული ლიდერი სალვადორის სამოქალაქო ომის დროს. ის არის პირველი ყოფილი ამბოხებული, რომელიც სალვადორის პრეზიდენტი გახდა.Sánchez Cerén: de guerrillero a presidente de El Salvador. BBC (17 March 2014)

ადრეული ცხოვრება
სალვადორ სანჩეს სერენი დაიბადა კესალტეპეკეში, სალვადორში, 1944 წლის 18 ივნისს. მამამისი, ანტონიო ალფონსო სანჩესი, იყო დურგალი და ხელოსანი, ხოლო დედამისი, დოლორეს ერნანდესი — საკვების გამყიდველი. სანჩეს სერენი თორმეტი შვილიდან ერთ-ერთი იყო. მისი გვარები შეცდომით დარეგისტრირდა როგორც „სანჩეს სერენი“ ნაცვლად „სანჩეს ერნანდესისა“ — ესპანური დასახელების წესების საწინააღმდეგოდ, გამოიყენეს მისი დედის მხრიდან ბებიის გვარი და არა დედის. ეს შეცდომა არასოდეს გამოსწორებულა.

სანჩეს სერენი ახალგაზრდობაში დაწყებითი და საშუალო განათლების მისაღებად ხოსე დოლორეს ლარეინაგას სასწავლო ცენტრში დადიოდა. 16 წლის ასაკიდან მან სწავლა დაიწყო ალბერტო მასფერერის უმაღლეს სკოლაში საჯარო სკოლის მასწავლებლობისთვის; მან სასწავლებელი 1963 წელს დაამთავრა. სანჩეს სერენი ასწავლიდა სამ სკოლაში ლა-ლიბერტადის დეპარტამენტში: უისუკარის შერეულ სოფლის სკოლაში 1963-დან 1964 წლამდე, სან-მატიასის შერეულ სოფლის სკოლაში 1964-დან 1966 წლამდე და კესალტეპეკეს შერეულ საქალაქო სკოლაში 1966-დან 1979 წლამდე. 1965 წლის დეკემბერში იგი შეუერთდა სალვადორელ მასწავლებელთა ეროვნულ ასოციაციას (ANDES 21 de Junio) — ქვეყნის პირველ მასწავლებელთა პროფკავშირს.

სალვადორის სამოქალაქო ომი
1972 წელს სანჩეს სერენი შეუერთდა „ფარაბუნდო მარტის სახალხო განთავისუფლების ძალების“ (FPL) მებრძოლ ორგანიზაციას. 1980 წელს, 1979 წელს დაწყებული სალვადორის სამოქალაქო ომის კვალდაკვალ, სანჩეს სერენმა მიიღო ფსევდონიმი კომანდანტე ლეონელ გონსალესი, რადგან იგი ასევე დაინიშნა „comandante“-ს ანუ მეთაურის თანამდებობაზე.

1983 წელს სანჩეს სერენი გახდა „ფარაბუნდო მარტის სახალხო განთავისუფლების ძალების“ ლიდერი მას შემდეგ, რაც მისმა წინა ლიდერმა, კაიეტანო კარპიომ, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა მანაგუაში, ნიკარაგუა.: სანჩეს სერენი ასევე გახდა FMLN-ის გენერალური სარდლობის ერთ-ერთი წევრი.

პოლიტიკური კარიერა
2000 წლის საკანონმდებლო არჩევნების დროს, სანჩეს სერენი აირჩიეს FMLN-ის დეპუტატად საკანონმდებლო ასამბლეაში სან-სალვადორის დეპარტამენტიდან. შემდეგ კორალია მარგარიტა პოლ ალვარადო აირჩიეს მის შემცვლელ დეპუტატად.: იგი ხელახლა აირჩიეს 2003 წელს, მესამე ვადით კი 2006 წელს; ფრანსისკო რუბენ ალვარადო ფუენტესი იყო მისი შემცვლელი დეპუტატი.

2001-დან 2004 წლამდე იგი მსახურობდა თავისი პარტიის გენერალურ კოორდინატორად. 2001 წლიდან 2004 წლამდე სანჩეს სერენი და შაფიკ ჰანდალი (FMLN-ის ლიდერი სამოქალაქო ომის დროს) იყვნენ „სოციალისტური რევოლუციური მიმდინარეობის“ (CRS) ლიდერები — ეს იყო FMLN-ის „ორთოდოქსული და რადიკალური“ (ortodoxa y radical) ფრაქცია საკანონმდებლო ასამბლეაში. 2006 წლის 27 იანვარს სანჩეს სერენი გახდა FMLN-ის ლიდერი საკანონმდებლო ასამბლეაში, ხოლო მას შემდეგ რაც გარდაიცვალა ჰანდალი, FMLN-ის წინა საკანონმდებლო ლიდერი.

სალვადორის ვიცე-პრეზიდენტი
2007 წელს FMLN-ის რეფორმისტმა ჟურნალისტმა და საპრეზიდენტო კანდიდატობის მსურველმა მაურისიო ფუნესმა 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად შეარჩია სანჩეს სერენი, FMLN-ის ორთოდოქსი წევრი. ფუნესის მცდელობას, მიეღო პარტიის ნომინაცია 2004 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის, ვეტო დაადო ჰანდალმა, რადგან იგი არ იყო ორთოდოქსი წევრი და არ ჰქონდა FMLN-თან მებრძოლის წარსული სამოქალაქო ომის დროს. ფუნესის მიერ სანჩეს სერენის შერჩევამ ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად, მას პარტიის ხელმძღვანელობის მხარდაჭერა მოუპოვა, რათა გამხდარიყო FMLN-ის 2009 წლის საპრეზიდენტო კანდიდატი.

2009 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, მემარჯვენე „ნაციონალისტურმა რესპუბლიკურმა ალიანსმა“ (ARENA) დაადანაშაულა სერენი სამოქალაქო ომის დროს ნგრევის გამოწვევაში, მკვლელობებსა და გატაცებებზე პასუხისმგებლობაში და გააკრიტიკა მისი მხარდაჭერა კუბის — ლიდერ ფიდელ კასტროს მიმართ.

სალვადორის პრეზიდენტი
200px|მინი|მარჯვნივ|სერენი თავის ინაუგურაციაზე
2012 წელს სანჩეს სერენმა გამოაცხადა თავისი განზრახვა, კენჭი ეყარა სალვადორის პრეზიდენტის თანამდებობაზე 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. FMLN-მა სერენი საპრეზიდენტო კანდიდატად დაასახელა, ხოლო სერენმა ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად რეფორმისტი ოსკარ ორტისი შეარჩია. 2014 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს ARENA-მ სერენის წინააღმდეგ მსგავსი ბრალდებები წამოაყენა, როგორც ეს 2009 წელს გააკეთა.

პირველ ტურში სანჩეს სერენმა ხმების უმრავლესობა (plurality) მოიპოვა, მაგრამ არა აბსოლუტური უმრავლესობა, ამიტომ ის და ნორმან კიხანო ერთმანეთს მეორე ტურში დაუპირისპირდნენ. სანჩეს სერენმა ხმების 50,11 პროცენტი მიიღო, კიხანოს 49,89 პროცენტის წინააღმდეგ.Salvador Sanchez Ceren wins El Salvador's presidential election. LA Times (13 March 2014). Retrieved on 2016-01-08. კიხანომ არჩევნების შედეგი გაყალბებულად გამოაცხადა და შეიარაღებულ ძალებს სიტუაციაში ჩარევისკენ მოუწოდა, თუმცა მოგვიანებით უარყო, რომ ამგვარ ინტერვენციას ან სახელმწიფო გადატრიალებას ითხოვდა. უმაღლესმა საარჩევნო სასამართლომ (TSE) სანჩეს სერენის გამარჯვება 2014 წლის 13 მარტს დაამტკიცა და უარყო ARENA-ს მოთხოვნა ხმების ხელახლა დათვლის შესახებ.

სანჩეს სერენი გახდა პირველი ყოფილი პარტიზანული შენაერთის მეთაური, რომელიც სალვადორის პრეზიდენტი გახდა; იგი იყო მესამე პირი, ვინც კენჭი იყარა პრეზიდენტობაზე 1999 წელს ფაკუნდო გუარდადოსა და 2004 წელს ჰანდალის შემდეგ. სანჩეს სერენი ასევე იყო მეორე ყოფილი პარტიზანი, რომელიც ლათინური ამერიკის ქვეყნის პრეზიდენტი დემოკრატიულად გახდა, 2010 წელს ურუგვაელი ხოსე მუხიკას შემდეგ. სანჩეს სერენმა განაცხადა, რომ შექმნიდა „ეროვნულ კოალიციას“ მემარჯვენე პარტიებთან და ბიზნესებთან ზომიერი მთავრობის ჩამოსაყალიბებლად.

სანჩეს სერენმა სალვადორის პრეზიდენტის ფიცი 2014 წლის 1 ივნისს დადო.

2017 წლის აპრილში სალვადორი გახდა პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელმაც გარემოსდაცვითი და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მიზეზების გამო თავის ტერიტორიაზე ლითონის მოპოვება აკრძალა.

2018 წლის აგვისტოში მისმა მთავრობამ გადაწყვიტა დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარება ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან.

სანჩეს სერენის პრეზიდენტობის დროს დაახლოებით 23,000 სალვადორელი გახდა მკვლელობის მსხვერპლი, რაც საშუალოდ დღეში 13 მკვლელობას შეადგენს.

პოსტ-პრეზიდენტობა
2020 წლის დეკემბერში სანჩეს სერენმა და მისმა ოჯახმა სალვადორი დატოვეს და ნიკარაგუაში წავიდნენ. 2021 წლის 22 ივლისს სალვადორის გენერალურმა პროკურორმა როდოლფო დელგადომ გასცა სანჩეს სერენის დაპატიმრების ბრძანება მითვისების, უკანონო გამდიდრებისა და 530,000 დოლარამდე ფულის გათეთრების ბრალდებით. რამდენიმე დღის შემდეგ, 2021 წლის 30 ივლისს, ნიკარაგუის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ სანჩეს სერენს, მის მეუღლეს (მარგარიტა ვილიალტა დე სანჩესი) და მის სამ შვილს ნიკარაგუის მოქალაქეობა მიანიჭა.

2023 წლის ივლისში სანჩეს სერენს ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ სანქციები დაეკისრა ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობაზე ყოფნისას „ფულის გათეთრებით გამოწვეული მნიშვნელოვანი კორუფციისთვის“.

პირადი ცხოვრება
200px|მინი|მარჯვნივ|სანჩეს სერენი მეუღლესთან ერთად 2015 წელს
სანჩეს სერენი 1968 წელს დაქორწინდა ვილიალტაზე. წყვილს ოთხი შვილი ჰყავს: ანტონიო, კლაუდია, ფატიმა და ივეტი.

რესურსები ინტერნეტში
 Archived official website 


სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები