ხოაკინ კრესპო

ხოაკინ სინფორიანო დე ხესუს კრესპო ტორესი —  (დ.22 აგვისტო 1841 – გ.16 აპრილი 1898) — ვენესუელელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. ვენესუელის დიდი ლიბერალური პარტიის წევრი, იგი მსახურობდა ვენესუელის პრეზიდენტად 1884-დან 1886 წლამდე და კვლავ 1892-დან 1898 წლამდე. მან კარიერა დაიწყო როგორც ჯარისკაცმა ფედერალური ომის დროს.

პრეზიდენტობა
ხოაკინ კრესპო პრეზიდენტი პირველად 1884 წელს გახდა. 1886 წელს გუსმან ბლანკო პრეზიდენტად დაბრუნდა. კრესპო ემიგრაციაში წავიდა ხუან პაბლო როხას პაულის პრეზიდენტობის დროს, რაც გუსმან ბლანკოს პოლიტიკასთან დაშორებით იყო ნიშანდობლივი.

1888 წელს, ტრინიდადში დევნილობაში მყოფი ვენესუელელი რევოლუციონერების ჯგუფი ავიდა ორთქლმავალ „ბოლივარზე“, რომელიც პორტ-ოვ-სპეინში იყო ღუზაჩაშვებული, მის ხელში ჩასაგდებად, მაგრამ ისინი აღმოაჩინეს და აიძულეს ნაპირზე გადასულიყვნენ. მეორე ჯგუფმა, რომელიც ხმელეთზე ელოდა, დაიწყო თავდასხმა და ბრძოლა ეკიპაჟის წინააღმდეგ. ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა, მომართული ხმლებით, დაიკავეს გემი და დაიმორჩილეს ვენესუელელი რევოლუციონერები. ტრინიდადიდან კრესპო გაიქცა სენტ-ტომასში, დანიის კოლონიაში ვირჯინიის კუნძულების არქიპელაგზე. შარლოტ ამალიაში კრესპო შეეცადა ვენესუელაში შეჭრას შხუნა „ანა ხასინტათი“. მთავრობის მიერ დამარცხებული, იგი დააპატიმრეს ლა როტუნდას ციხეში, მოგვიანებით კი პრეზიდენტმა როხას პაულმა შეიწყალა პოლიტიკიდან დროებითი წასვლის პირობით. იგი თავისი რანჩოს მოვლას მიეცა, სანამ პერუში ემიგრაციაში წავიდოდა.

ხოაკინ კრესპოს მეორე რეჟიმის დროს, რომელიც 1892 წელს დაიწყო, ახალმა კონსტიტუციამ გაზარდა საპრეზიდენტო ვადა. 1895 წლის ვენესუელის კრიზისის დროს ვენესუელის ხანგრძლივმა ტერიტორიულმა დავამ დიდ ბრიტანეთთან კულმინაციას მიაღწია, სადაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ვენესუელას დიპლომატიური მხარდაჭერა გაუწია. ბრიტანეთი ამტკიცებდა, რომ ტერიტორია ბრიტანეთის გვიანის ნაწილი იყო, ხოლო ვენესუელა მას თავის ტერიტორიად მიიჩნევდა. სადავო საზღვარი საერთაშორისო არბიტრაჟს გადაეცა. საარბიტრაჟო კომისიამ ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ბრიტანეთს მიაკუთვნა 1899 წელს, კრესპოს გარდაცვალების შემდეგ.

შემდგომი კარიერა
1897 წელს კრესპოს მესამე საპრეზიდენტო ვადისთვის კამპანია არ უწარმოებია, მაგრამ მხარი დაუჭირა იგნასიო ანდრადეს მთავარი ოპონენტის, ხოსე მანუელ ერნანდესის წინააღმდეგ. ანდრადემ გაიმარჯვა არჩევნებში და თავისი ვადა 1898 წლის 28 თებერვალს დაიწყო. ერნანდესმა შედეგები გაყალბებულად გამოაცხადა და იარაღს მიჰყო ხელი. ერნანდესი სწრაფად დამარცხდა, რასაც პოლიტიკური არეულობა მოჰყვა.

სიკვდილი
კრესპო, რომელიც მთავრობის სამხედრო საყრდენად რჩებოდა, მოკლეს ბრძოლაში 1898 წლის 16 აპრილს, მატა კარმელერას შეტაკებისას, როდესაც ის ანდრადეს მთავრობას იცავდა.

იგი დაკრძალეს სამხრეთის ზოგად სასაფლაოზე. 2018 წელს ვენესუელაში არსებული კრიზისის დროს კრესპოსა და მისი მეუღლის, ხასინტას საფლავი გაძარცვეს და ვანდალიზმი მოაწყვეს, რის შედეგადაც მათი ცხედრები ღია ცის ქვეშ დარჩა.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნის პოლიტიკოსები