დენი პეტო

დენი პეტო (; დ. 21 აგვისტო, 1583, ორლეანი, საფრანგეთი — გ. 11 დეკემბერი, 1652, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი კათოლიკე კარდინალი, თეოლოგი და ისტორიკოსი, მწერალი და პოეტი, იეზუიტი მეცნიერი და თანამედროვე ქრონოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ასევე ცნობილი ლათინიზირებული ფორმით დიონისე პეტავიუსი ().

ბიოგრაფია
დენი პეტო დაიბადა 1583 წლის 21 აგვისტოს ორლეანში. 19 წლის ასაკში იგი ბურგეს უნივერსიტეტის ფილოსოფიის პროფესორი გახდა, ხოლო მოგვიანებით ორლეანის საკათედრო ტაძრის კანონიკოსი. 1605 წელს იგი იეზუიტებს შეუერთდა. 1621 წელს პარიზში პოზიტიური თეოლოგიის პროფესორი გახდა, ხოლო 1639 წელს რომის კათოლიკური ეკლესიის კარდინალი.

გარდაიცვალა 1652 წლის 11 დეკემბერს, კლერმონის კოლეჯში, თავის კელიაში.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
დენი პეტო ცნობილია თეოლოგიაზე, პატრისტიკაზე, ფილოსოფიაზე, ისტორიასა და ქრონოლოგიაზე მრავალი ნაშრომით. ის თავისი დროის ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ მეცნიერად ითვლებოდა. ქრონოლოგიის სფეროში პეტავიუსმა განაგრძო პროტესტანტი ქრონოლოგის, ი. სკალიგერის (რომელსაც ის კაუსტიკური, პოლემიკური სტილით აკრიტიკებდა) მოღვაწეობა სხვადასხვა კალენდარული სისტემის შესწავლით. 1627 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი ცნობილი ნაშრომი ქრონოლოგიის შესახებ, „Opus de doctrina temporum“, რომლის შემოკლებული ვერსია 1633 წლიდან მრავალჯერ გადაიბეჭდა სათაურით „Rationarium temporum“ და ითარგმნა ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე ადგილობრივი დამატებებით. ამ ნაშრომში დიონისე პეტავიუსმა აქტიურად გამოიყენა ქრისტეს შობის ტრადიციულ წლამდე წლების დათვლის სისტემა დროის უკუთვლით, რომელიც ამჟამად ცნობილია როგორც ქრისტემდე ან ჩვენს წელთაღრიცხვამდე წლები. მსგავსი სისტემა კიდევ უფრო ადრე გამოიყენა ბედა ღირსმა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს პეტავიუსი.

 შრომები 
 «Paraphrasis psalmorum omnium nec non canticorum» (1627)
 «Opus de doctrina temporum» (1627)
 «Uranologion» (1630)
 «Rationarium temporum» (1633) 
 «De ecclesiastica hierarchia» (1641)
 «De potestate consecrandi» (1646)
 «De lege et gratia» (1648)
 «De Tridentini concilii interpretatione et S. Augustini doctrina» (1649)
 «De theologicis dogmatibus» (1644—1650)
 "The History of the World or an Account of Time" 

სქოლიო

კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები