ანტონიო საკა

ელიას ანტონიო "ტონი" საკა გონსალესი (დაბ. ) —სალვადორელი პოლიტიკოსი, ბიზნესმენი და ჟურნალისტი, სალვადორის პრეზიდენტი 2004 წლიდან 2009 წლამდე, როგორც ნაციონალისტური რესპუბლიკური ალიანსის (ARENA) წევრი. კორუფციის ბრალდებით მინიმუმ 10-წლიან სასჯელს იხდის.

ადრეული ცხოვრება
ანტონიო დაიბადა სანტა-ელენაში, სალვადორი, საკა მამის მხრიდან პალესტინური წარმოშობის არის. მისი ოჯახი შედგებოდა კათოლიკე ემიგრანტებისგან, რომლებიც სალვადორში მე-20 საუკუნის დასაწყისში ბეთლემიდან ჩავიდნენ. საკას მუსლიმმა პაპამ დედის მხრიდან სახელი შეიცვალა და მოისეს გონსალესი დაირქვა. ანტონიოს დედის მხარე ფლორესების ოჯახს ეკუთვნის.

პრეზიდენტად გახდომამდე საკა რადიოჟურნალისტი იყო, მისი ძირითადი სპეციალობა — სპორტული რადიო და ცნობილი ბიზნესმენები. მან განათლება მიიღო ცენტრალური ამერიკის უნივერსიტეტში. ანტონიო აქტიური ევანგელისტი პროტესტანტია და ამას გამოხატავდა სალვადორულ და ამერიკულ პროტესტანტულ ეკლესიებთან მეგობრული ურთიერთობებით.

საკამ ანა ლიხია მიქსკო სოლ დე საკაზე 1989 წლის 11 აგვისტოს იქორწინა. მათ სამი შვილი ჰყავთ: ხერარდო ანტონიო, ხოსე ალეხანდრო და კრისტიან ედუარდო.

პრეზიდენტობა

2004 წლის 21 მარტს საკა სალვადორის პრეზიდენტად აირჩიეს, ხოლო 1 ივნისს მან პრეზიდენტი ფრანსისკო ფლორესი ჩაანაცვლა.

საარჩევნო კამპანიის დროს ზოგიერთი კრიტიკოსი აკრიტიკებდა საკას პოლიტიკური გამოცდილების ნაკლებობას. არჩევნებში ანტონიომ დაამარცხა მემარცხენე ფარაბუნდო მარტის ეროვნული განთავისუფლების ფრონტის (FMLN) კანდიდატი, ასევე არაბული წარმოშობის პრეზიდენტი შაფიკ ჰანდალი.

ანტონიო საკა (ARENA) – 57.7%
შაფიკ ჰანდალი (FMLN) – 35.6%
ექტორ სილვა (CDU-PDC) – 3.9%
სხვები – 2.8%

ARENA-ს პარტიამ საკა 2009 წლის დეკემბერში გარიცხა. მიზეზად დასახელდა მისი სავარაუდო მონაწილეობა და გავლენის ქონა პარტიის ზოგიერთი წევრის სხვა პარტიაში გადასვლაში, რაც მმართველ მთავრობასთან თანამშრომლობით მოხდა.

პოლიტიკა

მინი|საკას შეხვედრა ჯორჯ უოკერ ბუშთან  ვაშინგტონში, 16 დეკემბერი 2008

პრეზიდენტმა საკამ 2005 წლის ოქტომბერში "სოლიდარობის ქსელის გეგმა" წამოიწყო, რომელიც ევროპული ქვეყნების, მათ შორის ესპანეთის საერთაშორისო დახმარებით ხორციელდებოდა. გეგმა მიზნად ისახავდა სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფი თემების დახმარებას. შემუშავდა ღარიბი რეგიონების რუკა და თითოეულ ოჯახზე თვეში 15-დან 20 დოლარამდე ფინანსური დახმარება გაიცა.

საკა აშშ-ის მთავრობის ფავორიტი კანდიდატი იყო 2004 წლის არჩევნებში. ის ლათინური ამერიკის იმ მცირერიცხოვან ლიდერთა შორის შედიოდა, რომლებაც ერაყში ჯარები გაგზავნეს. ის ერთადერთი იყო, ვინც ხანგძლივად ეხმარებოდა ერაყს.
სალვადორის სამხედრო მისია ერაყში 2009 წლის დასაწყისში დასრულდა.

ბევრი ანალიტიკოსი საკას პროამერიკულ განწყობას იმით ხსნიდა, რომ 2004 წლის კამპანიისას მას ღიად უჭერდნენ მხარს აშშ-ს რესპუბლიკური პარტიისას ჯორჯ ბუშის ადმინისტრაციის წარმომადგენლები. ბევრი ანალიტიკოსის აზრით, აშშ-ის მემარჯვენეები დარწმუნებულები იყვნენ, რომ საკა მათი ინტერესების შესაბამისად კონსერვატიულ მთავრობას უხელმძღვანელებდა.

FMLN აშშ-ს საარჩევნო პროცესში ჩარევაში ადანაშაულებდა, რადგან რამდენიმე მაღალჩინოსანმა განაცხადა, რომ ჰანდალის გამარჯვების შემთხვევაში აშშ-სა და სალვადორის ურთიერთობას საფრთხე დაემუქრებოდა. ეს მოსაზრება გაამყარა იმ ფაქტმა, რომ ARENA-მ დაარწმუნა, შეერთებულ შტატებს შეეძლოთ იქ მცხოვრები სალვადორელების დეპორტი თუ მემარცხენე კანდიდატი გაიმარჯვებდა.

ბრალდებები კორუფციაში
პრეზიდენტი საკა ფართომასშტაბიანი კორუფციული ბრალდებების ობიექტი გახდა. სან-სალვადორში ამერიკის საელჩოს საიდუმლო წერილში, რომელიც WikiLeaks-მა გაასაჯაროვა, საკუთარი პარტიის კანონმდებლები და ბიზნესწრეების წარმომადგენლები გამოთქვამდნენ შეშფოთებას პრეზიდენტის მიერ ძალაუფლების გამოყენებაზე პირადი ინტერესებისთვის.

აშშ-ის საელჩოს წერილში ასევე ნახსენებია საკას პრეზიდენტობის დროს აშენებული მრავალმილიონიანი სასახლე: „საკამ დააგროვა 
თვალშისაცემი აქტივი — მათ შორის სასახლე სან-სალვადორში და დიდი მიწის ნაკვეთები ლა-უნიონში, რაც არ შეესაბამება მის ინვესტიციებსა და შემოსავლებს პრეზიდენტობამდე.

აშშ-ის საელჩოს სხვა საიდუმლო წერილი იტყობინება, რომ ARENA-მ საკა პარტიიდან გარიცხა „219 მილიონი დოლარის გაფლანგვისა და 2008-2009 წლების საარჩევნო პროცესში დაფიქსირებული დარღვევების გამო, ნათქვამია რომ საკა მერებზე ზეწოლას ახდენდა რომ მას კონკრეტული კანდიდატებისთვის მიეცა ხმა, წინააღმდეგ შემთხვევაში პარტიული სიიდან გაირიცხებოდა. ARENA-ს ხელმძღვანელობამ განაცხადა, რომ საკამ სახელმწიფო სახსრები არამართებულად გამოიყენა საკუთარი იმიჯის გასაუმჯობესებლად, მიუხედავად საზოგადოებრივი ჯანდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში დაფინანსებების დეფიციტისა. საკამ თავი დაიცვა 13 დეკემბრის სატელეფონო ინტერვიუში მემარცხენე-ცენტრისტულ ონლაინ გაზეთ „El Faro“-სთან და განაცხადა, რომ ფინანსების გადარიცხვა კანონით ნებადართული იყო.

პოლიტიკური კამპანიისას, 2013 წლის 21 ოქტომბერს, ყოფილ პრეზიდენტს სასამართლოში უჩივლეს კორუფციისა და ფულის გათეთრებისთვის.
2016 წლის 7 მარტს სალვადორის უზენაესმა სასამართლომ საკას უკანონო გამდიდრების საქმეზე სასამართლოს წინაშე წარდგომა უბრძანა.
2018 წლის 12 სექტემბერს ტრიბუნალმა მას 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
საკა 2014 წლის 2 თებერვლის არჩევნებში კანდიდატად წარდგა. მიუხედავად მემარჯვენე პოლიტიკური ხედვებისა, საკა და დეპუტატები ეროვნულ ასამბლეაში ხშირად უკავშირდებოდნენ FMLN-ს ARENA-ს წინააღმდეგ ხმის მისაცემად, რაც ანტონიოს გარკვეულ პოლიტიკურ გავლენას უნარჩუნებდა.

ოპერაცია კორუფციის მხილება (")
2016 წლის 29 ოქტომბრის ღამეს პოლიციამ საკა კორუფციის ბრალდებით დააკავა. პროკურორის განცხადებით, დაპატიმრების მიზეზი გახდა სავარაუდო უკანონო გამდიდრება, უკანონო დაჯგუფების შექმნა და ფულის გათეთრება. ასევე დააკავეს ხულიო რანკი (კომუნიკაციების ყოფილი მდივანი), სესარ ფუნესი (ყოფილი მდივანი) და მისი მთავრობის კიდევ ოთხი ყოფილი მაღალჩინოსანი. პროკურატურამ მათ ბრალი დადო სახელმწიფოსგან 246 მილიონი დოლარის მითვისებაში.

5 ნოემბერს მოსამართლემ გასცა ბრძანება პროცესის საგამოძიებო ეტაპზე გადასვლისა და დაკავებულების, მათ შორის საკას, პატიმრობაში დატოვების შესახებ.

მსჯავრდება და პატიმრობა
2018 წლის 12 სექტემბერს საკას 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა 300 მილიონ დოლარზე მეტი სახელმწიფოს ფინანსების მითვისებისა და ფულის გათეთრებაში ბრალის აღიარების შემდეგ. 2019 წლის 18 სექტემბერს მას კიდევ ორი წელი მიემატა, სასამართლო მოხელის 10 000$-ით მოსყიდვის მცდელობისთვის ინფორმაციის სანაცვლოდ.
მეორე განაჩენის გამოტანისას იგი უკვე იხდიდა პირველ 10-წლიან სასჯელს.
სალვადორის უზენაესმა სასამართლომ 2019 წლის 26 დეკემბერს ძალაში დატოვა განაჩენი და საკას 260 მილიონი დოლარის დაბრუნება დაავალა.
სასამართლომ ასევე ძალაში დატოვა ანტონიოს თანადამნაშავეების განაჩენები და ასევე მათაც დაავალა მოპარული ფულის დაბრუნება.
საკას ექვს თანაბრალდებულს ასევე მიესაჯათ 3-დან 16-წლამდე პატიმრობა.

2021 წლის 5 იანვარს ანტონიო და მისი მეუღლე ანა ლიხია დე საკა უკანონო გამდიდრებაში ცნეს დამნაშავედ და სალვადორის მთავრობისთვის 4.4 მილიონი დოლარის გადახდა დაეკისრათ.
2021 წლის 4 ივნისს ანა ლიხია დე საკასა და მის ძმას, ოსკარ ედგარდო სოლ მიქსკოს, 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯათ ფულის გათეთრებისთვის და სახელმწიფო ბიუჯეტში 17.6 მილიონი დოლარის დაბრუნება დაევალათ.

რესურსები ინტერნეტში
 The Presidential website (ესპანურად)
Biography by CIDOB (ესპანურად)
President Bush Meets with President Saca of El Salvador

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:სალვადორის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სალვადორელები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს