სილეზიის პირველი ომი

სილეზიის პირველი ომი (, 1740–1742) — შეიარაღებული კონფლიქტი, სამი სილეზიის ომიდან პირველი, რომელიც ავსტრიული მემკვიდრეობის ომის ფარგლებში მიმდინარეობდა. კონფლიქტი მიმდინარეობდა პრუსიის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ფრიდრიხ II, და ჰაბსბურგების მონარქიას, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მარია ტერეზია, სილეზიის კონტროლისთვის.

 ისტორია 
1740 წლის 20 ოქტომბერს, საღვთო რომის იმპერატორის, კარლ VI-ის გარდაცვალების შემდეგ, ჰაბსბურგების ტახტი და სამფლობელოები მის ქალიშვილს, მარია ტერეზას გადაეცა 1713 წლის პრაგმატული სანქციის შესაბამისად. მიუხედავად იმისა, რომ ევროპული სახელმწიფოების უმეტესობა აღიარებდა მას, მემკვიდრეობის ლეგიტიმურობა პრუსიის მეფე ფრიდრიხ II-მ და ბავარიის მეფე კარლ ალბრეხტმა გაასაჩივრეს.

ჩამოყალიბდა ორი დაპირისპირებული ბლოკი. პრუსიის მოკავშირეები, რომლებსაც წარმოადგენდნენ ბავარია, საფრანგეთი, საქსონია, კიოლნი, ესპანეთი, შვედეთი და ნეაპოლი. კოალიციის მთავარი მიზანი იყო ჰაბსბურგების იმპერიის დასუსტება. ჰაბსბურგების მოკავშირეები, რომელთაც წარმოადგენდნენ დიდი ბრიტანეთი, სარდინია, ნიდერლანდები და რუსეთი. 1740 წლის 11 დეკემბერს ფრიდრიხ II-მ ავსტრიას ულტიმატუმი წაუყენა, რომლითაც სილეზიის დათმობას მოითხოვდა პრაგმატული სანქციის აღიარებისა და მარია ტერეზიას ქმრის, ფრანც I შტეფანის მხარდაჭერის სანაცვლოდ საიმპერატორო არჩევნებში. პასუხის მოლოდინის გარეშე, 1740 წლის 16 დეკემბერს, 25 000 კაციანი პრუსიული არმია შეიჭრა სილეზიაში.

1741 წელს პრუსიის ჯარებმა გამარჯვებების სერია მოიპოვეს: 9 მარტს პრინცმა ა ლეოპოლდმანჰალტ-დესაუსმა გლოგაუს ციხე შტურმით აიღო, ხოლო 10 აპრილს მოლვიცის ბრძოლა ფელდმარშალ კურტ კრისტოფ ფონ შვერინის მეთაურობით მოიგო. იმავე წლის მაისში ავსტრიის მოწინააღმდეგეებს შორის ნიმფენბურგის ზავი დაიდო. აგვისტოში პრუსიის ჯარებმა ბრესლაუ დაიკავეს, ხოლო ოქტომბერში კლაინ-შნელენდორფის ზავი დაიდო. 26 ნოემბერს ბავარიის, საქსონიისა და საფრანგეთის მოკავშირე ძალებმა პრაღა აიღეს, რამაც დროებით გაზარდა ზეწოლა ჰაბსბურგებზე.

1742 წელს საომარი მოქმედებები გაგრძელდა. 14 მარტს ლეზეს ბრძოლა გაიმართა, ხოლო 17 მაისს ხოტუზიცის ბრძოლა, რომელიც პრუსიის გამარჯვებით დასრულდა. კონფლიქტი 11 ივნისს ბრესლაუს ზავის ხელმოწერით დასრულდა, რომლის მიხედვითაც მარია ტერეზიამ თითქმის მთელი სილეზია დათმო, რითაც პირველ სილეზიურ ომში პრუსიის გამარჯვება უზრუნველყო.

სილეზიის შეერთებამ მნიშვნელოვნად გააფართოვა პრუსიის ტერიტორია და გააძლიერა მისი პოზიციები ცენტრალურ ევროპაში. რეგიონის დაკარგვა სერიოზული დარტყმა იყო ავსტრიისთვის და შემდგომში მეორე სილეზიური ომის დაწყება გამოიწვია. 1741 წელს პირველი სილეზიური ომის დროს, პრუსიის არმიამ მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა მოლვიცის ბრძოლაში 10 აპრილს, როდესაც ფელდმარშალ კურტ კრისტოფ ფონ შვერინის მეთაურობით ჯარებმა ავსტრიის ძალები დაამარცხეს. მოგვიანებით, იმავე წლის 26 ნოემბერს, პრუსიის მოკავშირე ძალებმა - ბავარიელებმა, საქსონებმა და ფრანგებმა - აიღეს პრაღა, რითაც დროებით გაზარდეს ზეწოლა ჰაბსბურგების მონარქიაზე. მომდევნო წელს, 1742 წლის 17 მაისს, პრუსიის არმიამ კვლავ მოიპოვა გადამწყვეტი გამარჯვება ხოტუზიცის ბრძოლაში, გაიმყარა თავისი პოზიციები და ომი ბრესლაუს ზავის ხელმოწერით დაასრულა.

 ხილეტ აგრეთვე 

 სილეზიის ომები

 რესურსები ინტერნეტში 

 New Views on the Silesian Wars
 Frederick the Great: King of Prussia
 ADB:Johann Georg (Markgraf von Brandenburg)
 History of Friedrich II of Prussia, Called Frederick the Great, Volume 1

კატეგორია:ავსტრიის ომები
კატეგორია:პრუსიის ომები