ვოლფგანგ ლარასაბალი

ვოლფგანგ ლარასაბალი (დ. 5 მარტი, 1911 — გ. 27 თებერვალი, 2003) — ვენესუელელი სამხედრო-საზღვაო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. იგი იკავებდა ვენესუელის პრეზიდენტის თანამდებობას 1958 წლის 23 იანვრის სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მარკოს პერეს ხიმენესის დამხობის შემდეგ. იმავე წლის ბოლოს მან თანამდებობა დატოვა.

ბიოგრაფია 
ადრეული წლები
ლარასაბალი დაიბადა 1911 წლის 5 მარტს ქალაქ კარუპანოში.
იგი სწავლობდა მარაკაიბოს „ლიბერტადორის“ კოლეჯში. ჟურნალმა Time-მა მას უწოდა „ძველი საზღვაო ოფიცრების ოჯახის კეთილშობილი შთამომავალი“. 1928 წელს ლარასაბალი ჩაირიცხა ბოლივარიული ფლოტის სამხედრო აკადემიაში.

სამხედრო კარიერა
ლარასაბალმა ვენესუელის ბოლივარიულ ფლოტში სამსახური 1932 წელს დაიწყო. 1938–1939 წლებში იგი ფრეგატ ARA Presidente Sarmiento-ს შემადგენლობაში იმყოფებოდა დედამიწის გარშემო მოგზაურობისას. მან დაასრულა საზღვაო სარდლობის კურსი აშშ-ში, ნიუპორტის (როდ-აილენდი) საზღვაო ომის კოლეჯში. 1945 წელს იგი დაინიშნა ბოლივარიული ფლოტის სამხედრო აკადემიის დირექტორის მოადგილედ. 1949 წლიდან 1952 წლამდე მას ეკავა სამხედრო-საზღვაო ატაშეს თანამდებობა ვენესუელის საელჩოში, ვაშინგტონში; ამ დროისთვის იგი უკვე კაპიტნის წოდებას ფლობდა.

1952 წელს იგი დაინიშნა სპორტის ეროვნული ინსტიტუტის პრეზიდენტად. 1955 წელს ლარასაბალი გახდა კარაკასის „სამხედრო წრის“ (Caracas Military Circle) დირექტორი. იმავე წლის ივლისში იგი ჟიურის წევრი იყო „მის სამყარო 1955“-ის სილამაზის კონკურსზე, რომელიც კარაკასში ჩატარდა.

1957 წლის ივლისში ლარასაბალს მიენიჭა კონტრადმირალის წოდება და დაინიშნა ვენესუელის ბოლივარიული ფლოტის შტაბის უფროსად. 1958 წლის იანვარში პრეზიდენტმა მარკოს პერეს ხიმენესმა იგი ფლოტის უმაღლეს სარდლად დანიშნა, რითაც იგი ვენესუელის უმაღლესი რანგის სამხედრო ოფიცერი გახდა. იმ დროისთვის ლარასაბალი ცნობილი იყო როგორც „მშვიდი ადამიანი, რომელიც უფრო მეტად წესრიგის მომხრე იყო, ვიდრე შეთქმული“.

პრეზიდენტობა
მას შემდეგ, რაც ქვეყანაში სახალხო მღელვარება და საყოველთაო გაფიცვა დაიწყო, 1958 წლის 22 იანვარს ლარასაბალმა ვენესუელის შტაბის უფროსების სახელით პერეს ხიმენესს წერილი მისწერა და მისი გადადგომა მოითხოვა.
მას შემდეგ, რაც პერესი ქვეყნიდან გაიქცა, 1958 წლის 23 იანვარს ლარასაბალი ვენესუელის პრეზიდენტი გახდა, როგორც სამხედრო ხუნტის (Junta Militar de Gobierno) ხელმძღვანელი. თავდაპირველად ხუნტაში მასთან ერთად ოთხი პოლკოვნიკი შედიოდა. 26 იანვარს, საზოგადოებრივი წნეხის საპასუხოდ, მან ხუნტა შვიდ წევრამდე გააფართოვა და მასში ინდუსტრიალისტი ეუხენიო მენდოსა და აკადემიკოსი ბიას ლამბერტი შეიყვანა.

ძალაუფლების ხელში ჩაგდების შემდეგ, ლარასაბალი დაჰპირდა ხალხს, რომ რაც შეიძლება მალე ჩაატარებდა თავისუფალ არჩევნებს, გარანტიას იძლეოდა პოლიტიკური თავისუფლებებისა და უცხოური ინვესტიციების დაცვაზე. იგი „ძალზე პოპულარული გახდა რიგით ვენესუელელებში თავისი უშუალო ქარიზმის, პოპულისტური პოლიტიკური შეხედულებებისა და მისი მთავრობის მიერ შეთავაზებული გულუხვი სოციალური შეღავათების გამო“. ლარასაბალის მთავრობამ ნავთობის მოგებაზე გადასახადი 50%-დან (რაც 1946 წელს იყო დადგენილი) 60%-მდე გაზარდა, რამაც ნავთობმომპოვებელი ინდუსტრიის უკმაყოფილება გამოიწვია.
ამერიკის შეერთებული შტატები თავიდან ლარასაბალის მთავრობას განიხილავდა როგორც „ზომიერ კონსერვატორულს, ძლიერი პროამერიკული ტენდენციებით“.

250px|მინი

1958 წლის მაისში, აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტის, რიჩარდ ნიქსონის ავტოკოლონაზე თავდასხმის შემდეგ, რეგიონში ამერიკული სამხედრო ძალების გადასროლის საპასუხოდ, ლარასაბალმა პირობა დადო, რომ ნიქსონის ჯგუფი ამიერიდან „სრულად იქნებოდა დაცული“.
თუმცა, ნიქსონის ვენესუელიდან გამგზავრების შემდეგ, ლარასაბალმა უარი თქვა თავდასხმის დაგმობაზე და განაცხადა, რომ სტუდენტი რომ ყოფილიყო, თავადაც შეუერთდებოდა პროტესტს.

1958 წლის ივნისში ჟურნალმა Time-მა აღნიშნა, რომ ლარასაბალი „გაუგებარი მონდომებით ცდილობდა კომუნისტებისადმი კეთილგანწყობის გამოჩენას“. ციტირებდნენ მის სიტყვებს: „შეიძლება გულუბრყვილო ვარ, მაგრამ ვფიქრობ, ჩვენი კომუნიზმი განსხვავებული კომუნიზმია. თავისი მდიდარი პატრიოტული მემკვიდრეობის გამო, არცერთი ვენესუელელი არ მიიღებს ბრძანებებს საზღვარგარეთიდან“. ლარასაბალი მხარს უჭერდა ფიდელ კასტროს კუბის რევოლუციის დროს და ხელს უწყობდა სიერა-მაესტრაში კასტროს ძალებისთვის იარაღის მიწოდებას, ასევე თავშესაფარს აძლევდა კუბის დევნილ მთავრობას.

1958 წლის 5 ივლისს თავდაცვის მინისტრად არმიის გენერალი ხესუს მარია კასტრო ლეონი დაინიშნა. დანიშვნიდან მალევე მან ლარასაბალს ხუნტის წინააღმდეგ საჩივრების ნოტა წარუდგინა, რაც ულტიმატუმად იქნა აღქმული. 23 ივლისს ლარასაბალის გატაცების შეთქმულება გამოაშკარავდა. შეთქმულების ჩაშლის შემდეგ, 24 ივლისს კასტრო ლეონი გადადგა და კურასაოში გაიხიზნა.
1958 წლის სექტემბერში ლარასაბალმა გადატრიალების მეორე მცდელობასაც გაუძლო.

1958 წლის სექტემბერში ლარასაბალი შეხვდა „23 de Enero“-ს (23 იანვრის უბნის) მცხოვრებლებს, რომლებიც ქირის შემცირებას ითხოვდნენ. ამის შემდეგ, მუშათა ბანკმა (Banco Obrero) შეამცირა ქირა და გააფართოვა იპოთეკური პროგრამა.
ოქტომბერში მისმა მთავრობამ დაამტკიცა „ელ ჰელიკოიდეს“ (El Helicoide) მშენებლობა მას შემდეგ, რაც დეველოპერები დათანხმდნენ პროექტში დიდი რაოდენობით უმუშევარი ადამიანის დასაქმებას.

1958 წლის ოქტომბერში ლარასაბალმა ხელი მოაწერა პუნტოფიხოს პაქტს (Puntofijo Pact), რომლის მიხედვითაც ვენესუელის ყველა მთავარი პოლიტიკური პარტია ვალდებულებას იღებდა, პატივი ეცა 1958 წლის 7 დეკემბრის საყოველთაო არჩევნების შედეგებისთვის. ლარასაბალი გადადგა 1958 წლის 14 ნოემბერს, რათა კენჭი ეყარა არჩევნებში; პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად ედგარ სანაბრია დაინიშნა. მას ოფიციალურად მხარს უჭერდა „დემოკრატიული რესპუბლიკური კავშირი“ და ვენესუელის კომუნისტური პარტია; ასევე ფარულად უჭერდა მხარს საბჭოთა კავშირი.   ამ დროისთვის აშშ-ს აღარ სურდა ლარასაბალის გაპრეზიდენტება და ჩუმად უჭერდა მხარს მის მეტოქეებს: რომულო ბეტანკურსა და რაფაელ კალდერას. საბოლოოდ, ლარასაბალი ბეტანკურთან დამარცხდა — მან ხმების 34.61% მიიღო ბეტანკურის 49.18%-ის წინააღმდეგ.
კარაკასში მან ბეტანკურს დიდი უპირატესობით აჯობა, თუმცა სოფლის რაიონებში დაბალი შედეგები აჩვენა. არჩევნების შემდეგ ლარასაბალმა „ღირსეულად აღიარა მარცხი“; როდესაც ქვეყანაში ძალადობრივი პროტესტი დაიწყო, მან ტელევიზიითა და რადიოთი მიმართა ხალხს და მოუწოდა არჩევნების შედეგების პატივისცემისკენ.

250px|მინი

შემდგომი ცხოვრება
1959 წლის იანვარში ლარასაბალი შეხვდა ფიდელ კასტროს, რომელიც ვენესუელის ცენტრალური უნივერსიტეტის სტუდენტურმა თვითმმართველობამ პერეს ხიმენესის დამხობის წლისთავის აღსანიშნავად მიიწვია. ვიზიტის დროს კასტრომ მადლობა გადაუხადა ლარასაბალს კუბის რევოლუციის მხარდაჭერისთვის.

1959 წელს ლარასაბალი ჩილეში ვენესუელის ელჩად დაინიშნა, რასაც ჟურნალმა Time-მა „ნახევრად გადასახლება“ უწოდა. 1962 წელს, „ელ კარუპანასოს“ (El Carupanazo) — სამხედრო ამბოხების დროს, ლარასაბალმა ჩილედან წერილი მისწერა პრეზიდენტ ბეტანკურს და დაარწმუნა იგი, რომ ფლოტი არასოდეს აჯანყდებოდა დემოკრატიულად არჩეული მთავრობის წინააღმდეგ. მისი ელჩობის ვადა 1963 წელს ამოიწურა. მან ჩამოაყალიბა ახალი პარტია — „სახალხო დემოკრატიული ფრონტი“ (მას შემდეგ, რაც „დემოკრატიულმა რესპუბლიკურმა კავშირმა“ კანდიდატად ხოვიტო ვილიალბა აირჩია). მან მონაწილეობა მიიღო 1963 წლის საყოველთაო არჩევნებში, თუმცა დამარცხდა რაულ ლეონისთან („დემოკრატიული მოქმედების“ პარტია), მიიღო რა ხმების 9,43%. მან უარი თქვა ლეონის მთავრობაში ნებისმიერ თანამდებობაზე.

1964 წლიდან 1969 წლამდე ლარასაბალი სენატორის თანამდებობას იკავებდა. 1969 წელს პრეზიდენტმა რაფაელ კალდერამ იგი კანადაში ვენესუელის ელჩად დანიშნა, სადაც 1973 წლამდე იყო. 1973 წელს ლარასაბალმა მხარი დაუჭირა ლორენსო ფერნანდესის საპრეზიდენტო კამპანიას. 1974 წლიდან 1979 წლამდე მან სენატორის მეორე ვადა მოიხადა. 

ლარასაბალი 2003 წლის 27 თებერვალს, 91 წლის ასაკში, კარაკასში, საკუთარ სახლში სუნთქვის უკმარისობით გარდაიცვალა.

რესურსები ინტერნეტში
 Wolfgang Larrazábal at EfemeridesVenezolanas.com 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით