მიგელ აბადია მენდესი

მიგელ აბადია მენდესი ( დ. 5 ივლისი, 1947 — გ. 9 მაისი, 1947) — კოლომბიის მე-12 პრეზიდენტი (1926–1930). კონსერვატიული პარტიის პოლიტიკოსი. აბადია იყო ბოლო პრეზიდენტი პერიოდისა, რომელიც ცნობილია როგორც „კონსერვატიული ჰეგემონია“; იგი კენჭს იყრიდა უალტერნატივოდ და ჩამოაყალიბა ერთპარტიული კაბინეტი.

პოლიტიკური კარიერა
აბადია, როგორც ახალგაზრდა იურისტი, იყო პროფესორი და პარლამენტის წევრი. პრეზიდენტ პედრო ნელ ოსპინას მიერ იგი დაინიშნა განათლების მინისტრად და მთავრობის მინისტრად.Gobernantes Colombianos, Ignacio Arismendi Posada, Interprint Editors Ltd., Italgraf, Segunda Edición, Page 181, Bogotá, Colombia, 1983 1926 წელს აბადია კენჭს იყრის პრეზიდენტად, როგორც კოლომბიის კონსერვატიული პარტიის ერთადერთი კანდიდატი. კოლომბიის ლიბერალურ პარტიას ამ არჩევნებში მონაწილეობა არ მიუღია. ამგვარად, აბადია აირჩიეს პრეზიდენტად 1926–1930 წლების საპრეზიდენტო ვადით. მისი ვადის დასასრულს, კონსერვატორების მმართველობის 20-წლიანი პერიოდი დასრულდა.

პრეზიდენტობა (1926-1930)
აბადიას, როგორც პრეზიდენტს, მოუწია გამკლავება რთულ ეკონომიკურ მდგომარეობასთან და მსოფლიო რეცესიასთან, რომელიც გამოწვეული იყო „დიდი დეპრესიით“. იგი იძულებული გახდა აემოქმედა 1922 წლის კანონი, რომლითაც მთავრობას უფლება ეძლეოდა ესესხა ფული უცხო ქვეყნებისგან. მისმა ადმინისტრაციამ ისესხა უზარმაზარი თანხა (70 მილიონი პესო) ამერიკის შეერთებული შტატებისგან, ძირითადად ინფრასტრუქტურის ხელშეწყობისთვის, რამაც მნიშვნელოვნად შეამსუბუქა უმუშევრობის მდგომარეობა. ეს ნასესხები სახსრები ძირითადად დაბანდდა საავტომობილო გზების, რკინიგზის, წყლის გზებისა და საზღვაო პორტების მშენებლობაში.

ეკონომიკა მძიმე დეპრესიაში იყო და უმუშევრობა ძალიან მაღალი. ამან გამოიწვია ფართომასშტაბიანი სოციალური და პოლიტიკური არეულობა მთელ ქვეყანაში. 1929 წელს აბადიამ გაგზავნა კოლომბიის არმია სიენაგაში (Ciénaga), სადაც ფერმერები გაიფიცნენ საშინელი სამუშაო პირობების გამო; ისინი ითხოვდნენ მინიმალურ ხელფასს, სავალდებულო დაზღვევას, ქვეკონტრაქტორების მეშვეობით დაქირავების შეწყვეტას და მუშებისთვის პესოს ნაცვლად კომპანიის კუპონებით გადახდის დასრულებას. ჯარისკაცებმა ესროლეს გაფიცულ მუშებს და მოაწყვეს მათი ხოცვა-ჟლეტა, რომელიც „ბანანის ხოცვა-ჟლეტის“ (Banana Massacre) სახელით არის ცნობილი; დაღუპულთა რაოდენობა 100-დან 2000-მდე მერყეობს. ამ მოვლენამ გამოიწვია აღშფოთება კოლომბიის საზოგადოებაში, გამოიწვია მემარცხენე და რევოლუციური ორგანიზაციების აფეთქება, რამაც საბოლოოდ მიგვიყვანა „ბოგოტასომდე“ (Bogotazo) და შემდგომ სამოქალაქო ომამდე — „ლა ვიოლენსიამდე“ (La Violencia). ეს სამოქალაქო ომი თავის მხრივ შექმნიდა FARC-ისა და კოლომბიის კონფლიქტის საფუძვლებს. მუშათა უკმაყოფილება პროფკავშირების სახით 1928 წელს გამოვლინდა ორი ძირითადი გაფიცვით: ერთი მაგდალენას შტატის ბანანის მომყვან რეგიონში United Fruit Company-ის მონოპოლიის წინააღმდეგ, ხოლო მეორე სანტანდერის შტატში Tropical Oil Company-ის წინააღმდეგ. 1929 წლისთვის სამოქალაქო არეულობამ მიაღწია ბოგოტას, სადაც ადგილობრივი უნივერსიტეტების სტუდენტებმა მოაწყვეს ქუჩის პროტესტები. აბადიამ ძალაუფლების შესანარჩუნებლად საომარი მდგომარეობა გამოაცხადა.Gobernantes Colombianos, Ignacio Arismendi Posada, Interprint Editors Ltd., Italgraf, Segunda Edición, Page 183, Bogotá, Colombia, 1983

საგარეო პოლიტიკა
მისი ადმინისტრაციის დროს მთავრობა დაკავებული იყო თავის ლათინოამერიკელ მეზობლებთან არსებული ხანგრძლივი ტერიტორიული დავების გადაჭრით. 1928 წლის 24 მარტს, აბადიას ადმინისტრაციამ, მანუელ ესგერას — კოლომბიის საგანგებო დესპანისა და სრულუფლებიანი მინისტრის ხელმძღვანელობით მანაგუაში, აწარმოა მოლაპარაკებები და ხელი მოაწერა ესგერა-ბარსენასის ხელშეკრულებას ნიკარაგუის საგარეო საქმეთა მინისტრ ხოსე ბარსენას მენესესთან, რომლითაც ნიკარაგუამ აღიარა კოლომბიის სუვერენიტეტი სან-ანდრესის, პროვიდენსიასა და სანტა-კატალინას არქიპელაგზე, ხოლო კოლომბიამ დათმო პრეტენზიები მოსკიტების სანაპიროზე (Mosquito Coast); ორივე ტერიტორია კოლომბიას ეკუთვნოდა uti possidetis juris პრინციპით ესპანეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ. 1928 წლის 19 მარტს კონგრესმა მოახდინა სალომონ-ლოზანოს ხელშეკრულების რატიფიცირება, რომელსაც 1922 წლის 24 მარტს ხელი მოაწერეს ფაბიო ლოზანო ტორიხოსმა, კოლომბიის საგანგებო დესპანმა და სრულუფლებიანმა მინისტრმა პერუში, და ალბერტო სალომონ ოსორიომ, პერუს საგარეო ურთიერთობათა მინისტრმა; ხელშეკრულებამ საბოლოოდ გამიჯნა საზღვარი კოლომბიასა და პერუს შორის და დროებით მოუღო ბოლო სამხედრო აქტივობებს ორ ერს შორის საზღვრის გასწვრივ. აბადიას ადმინისტრაციის პერიოდში ბოლო მნიშვნელოვანი სასაზღვრო ხელშეკრულება გაფორმდა 1928 წლის 15 ნოემბერს ლაურეანო გარსია ორტისს, კოლომბიის საგანგებო დესპანსა და სრულუფლებიან მინისტრს ბრაზილიაში, და ოტავიო მანგაბეირას, ბრაზილიის საგარეო ურთიერთობათა მინისტრს შორის; მანგაბეირა-გარსია ორტისის ხელშეკრულება იყო პასუხი ეკვადორისა და პერუს მისწრაფებებზე, მოეპოვებინათ აღმოსავლეთიდან გასასვლელი ბრაზილიაში მდინარე აპაპორისის მეშვეობით, რომელიც მდინარე კაკეტა/ჟაპურას შენაკადია; ამ ხელშეკრულებამ საბოლოოდ მოაწესრიგა ბრაზილია-კოლომბიის საზღვარი.

მისი ადმინისტრაციის დროს აბადიას მოუწია გამკლავება კარიბის რეგიონში კოლომბიელი ხილის მუშაკების მზარდ უკმაყოფილებასთან და რეგიონში შეერთებული შტატების ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ინტერესებთან. 1928 წლის ნოემბერს, მაგდალენას დეპარტამენტში United Fruit Company-ის მუშებმა მოაწყვეს გაფიცვა, რითაც აპროტესტებდნენ კომპანიის მიერ მუშებისა და მთლიანად საზოგადოებისთვის თავსმოხვეულ უსამართლო შრომით პრაქტიკასა და პირობებს; შეერთებულმა შტატებმა ამას უპასუხა მუქარით, რომ განახორციელებდა გარკვეული სახის სამხედრო ინტერვენციას გაფიცვის დასასრულებლად. მთავრობამ უპასუხა სამხედრო ძალების გაგზავნით პროტესტის ჩასახშობად და გაფიცვის წაქეზებაში ბრალდებული მუშების დასაპატიმრებლად; ის, რაც შემდეგ მოხდა, ცნობილია როგორც „ბანანის ხოცვა-ჟლეტა“, სადაც კოლომბიის არმიის მიერ მოკლულ იქნა დაუდგენელი რაოდენობის ხალხი; ეს მოვლენა აღწერა გაბრიელ გარსია მარკესმა თავის რომანში „მარტოობის ასი წელი“. ამ მოვლენამ აღნიშნა United Fruit Company-ის გავლენის დაქვეითება რეგიონში და გამოიწვია კარიბის რეგიონის მოსახლეობის დიდი უკმაყოფილება შეერთებული შტატების მიმართ; ლიბერალმა პოლიტიკოსმა ხორხე ელიესერ გაიტანმა წამოიწყო ფართო კამპანია ამ მოვლენის მართვისას აბადიას ადმინისტრაციის მიერ გადადგმული ნაბიჯების გამოსაძიებლად და პასუხისგებაში მისაცემად, მისი პოპულარობა გაიზარდა აბადიასა და კონსერვატიული პარტიის საპირისპიროდ, რამაც მალევე გამოიწვია მათი დაქვეითება.

პირადი ცხოვრება
დაიბადა 1867 წლის 5 ივლისს ლას-ვეგას-დე-ლოს-პადრესში, მისი ოჯახის მამულში კოელიოში, ტოლიმა, კოლომბიის შეერთებულ შტატებში, მიგელ აბადია ს.-სა და არსელია მენდეს ლოპესის ოჯახში. იგი გარდაიცვალა ლა-უნიონში, კუნდინამარკა, 1947 წლის 9 მაისს.

იხილეთ აგრეთვე
 კოლომბიის პრეზიდენტი

რესურსები ინტერნეტში
Luis Angel Arango Library: Miguel Abadia Mendez biography 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები