ფრუქტუოსო რივერა

ფრუქტუოსო რივერა (დ. 17 ოქტომბერი, 1784 — გ. 13 იანვარი, 1854) — ურუგვაელი გენერალი და პატრიოტი, რომელიც იბრძოდა ბანდა ორიენტალის ბრაზილიის მმართველობისგან გასათავისუფლებლად. იგი სამჯერ იკავებდა ურუგვაის პრეზიდენტის პოსტს და იყო ურუგვაის ხანგრძლივი სამოქალაქო ომის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი. იგი ასევე ითვლება „კოლორადოს პარტიის“ დამფუძნებლად, რომელიც ურუგვაის შეუწყვეტლად მართავდა 1865 წლიდან 1958 წლამდე. მან მიიღო წინააღმდეგობრივი გადაწყვეტილება ადგილობრივი „ჩარუას ტომის“ თითქმის სრული განადგურების შესახებ 1831 წლის სალსიპუედესის ჟლეტის დროს.

ცხოვრება
მინი|მარცხნივ|ფრუქტუოსო რივერა
მინი|მარცხნივ|რივერას ძეგლი მონტევიდოში
ხოსე ფრუქტუოსო რივერა თავდაპირველად მეცხოველე იყო, რომელიც ხოსე ხერვასიო არტიგასის არმიას 1810 წელს შეუერთდა და საბოლოოდ გენერლის წოდებას მიაღწია. მას შემდეგ, რაც გაერთიანებულმა სამეფომ ბანდა ორიენტალის ოკუპაცია მოახდინა და დამარცხებული არტიგასი 1820 წელს დევნილობაში წავიდა, რივერა ახლად შექმნილ სისპლატინის პროვინციაში დარჩა. მოგვიანებით, 1825 წელს, იგი ხუან ანტონიო ლავალეხას შეხვდა მოვლენისას, რომელიც ისტორიაში „აბრასო დელ მონსონის“ სახელით შევიდა. იმავე წელს მან მონაწილეობა მიიღო ბრაზილიის იმპერიის წინააღმდეგ ბრძოლაში, თუმცა ბოლომდე ნათელი არ არის, არგენტინელებს ნებაყოფლობით შეუერთდა თუ იძულებით. იგი მალე გახდა მნიშვნელოვანი სამხედრო ფიგურა სისპლატინის ომში, თუმცა სხვა ლიდერებთან კონფლიქტის გამო 1827 წელს იტუსაინგოს ბრძოლაში მონაწილეობა არ მიუღია.

1828 წელს ურუგვაის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, რივერასა და ლავალეხას შორის დაპირისპირება გამწვავდა, თუმცა რივერამ მაინც მოახერხა პრეზიდენტის პოსტის დაკავება 1830 წლიდან 1834 წლამდე. ამ პერიოდში მან გადაურჩა მკვლელობის მცდელობასა და სამხედრო გადატრიალებას. საკუთარ მემკვიდრედ მან მანუელ ორიბეს დაუჭირა მხარი, თუმცა მათ შორის მალევე დაიწყო განხეთქილება. 1838 წელს რივერამ ორიბე დაამარცხა და აიძულა იგი ბუენოს-აირესში გაქცეულიყო. სწორედ ამ კონფლიქტის დროს გაჩნდა პოლიტიკური დაყოფა „კოლორადოებსა“ (წითლები) და „ბლანკოებს“ (თეთრები) შორის, რაც მომავალში პარტიულ სისტემად ჩამოყალიბდა. რივერა მეორედ გახდა პრეზიდენტი 1839 წლიდან 1843 წლამდე.

ორიბესა და არგენტინელი ხუან მანუელ დე როსასის გაერთიანებულმა ძალებმა ურუგვაიში შეჭრით საფუძველი ჩაუყარეს ხანგრძლივ სამოქალაქო ომს. 1842 წელს აროიო გრანდეს ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ, რივერას ძალაუფლება მხოლოდ ალყაში მოქცეულ მონტევიდეოზე ვრცელდებოდა. 1847 წელს იგი იძულებული გახდა ბრაზილიაში წასულიყო, სადაც რამდენიმე წელი დაჰყო. 1853 წელს, პრეზიდენტ ხიროს დამხობის შემდეგ, რივერა ვენანსიო ფლორესთან და ლავალეხასთან ერთად მმართველი ტრიუმვირატის წევრი გახდა. თუმცა, მან მონტევიდეომდე მიღწევა ვერ შეძლო – იგი 1854 წლის 13 იანვარს, გზაში გარდაიცვალა.

გვიანდელი მემკვიდრეობა
რივერას მემკვიდრეობა ურუგვაის პოლიტიკურ ისტორიაში, განსაკუთრებით კი „კოლორადოს პარტიის“ წევრებს შორის, მყარ პერსონალურ ლიდერობასთან ასოცირდება. პარტიის შიგნით დიდი ხანია არსებობს „რივერისტული“ მიმდინარეობა (რომელსაც, სხვებთან ერთად, ხორხე პაჩეკო არეკო და ბორდაბერის ოჯახი წარმოადგენდნენ), რომელიც ერთგვარ საპირწონეს ქმნის „ბატლისტური“ და სხვა ფრაქციებისთვის.

იხილეთ აგრეთვე
ურუგვაის პოლიტიკური სისტემა

ლიტერატურა
Setembrino Pereda, La leyenda del arroyo Monzón, Lavalleja y Rivera. Montevideo: 1935.

სქოლიო

კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ურუგვაელები
კატეგორია:ურუგვაელი პოლიტიკოსები