გამარჯვების საკურთხეველი.

„გამარჯვების საკურთხეველი“ (ლათინურად:Ara Victoriae) რომის სენატის შენობაში (კურია-იულია) მდებარეობდა და მასზე გამარჯვების ქალღმერთის ოქროს ქანდაკება იდგა. საკურთხეველი ოქტავიანემ (მოგვიანებით ავგუსტუსმა) ძვ.წ. 29 წელს ააგო, აქციუმის ბრძოლაში ანტონიუსისა და კლეოპატრას დამარცხების აღსანიშნავად. 

ისტორია
ქანდაკება რომაელებმა ძვ. წ. 272 წელს, პიროსთან ომის დროს, დაიპყრეს და თავდაპირველად ნიკეს გამოსახულებას წარმოადგენდა. მასზე გამოსახული იყო ფრთოსანი ქალღმერთი, რომელსაც პალმის ტოტი ეჭირა და დაფნის გვირგვინის წარდგენისთვის ეშვებოდა. 

თანამედროვე ისტორიკოსი საკურთხევლისა და ქანდაკების მნიშვნელობაზე საუბრობს:

გამარჯვების ამ საკურთხეველთან სენატორები საკმეველს აკმევდნენ, ყოველწლიურად ლოცულობდნენ იმპერიის კეთილდღეობისთვის, დებდნენ ფიცს ყოველი ახალი იმპერატორის ტახტზე ასვლისას. ამგვარად, ქანდაკება რომის სახელმწიფოსა და რომაულ რელიგიას შორის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კავშირად იქცა, ასევე რომის დიდი წარსულისა და მომავლის იმედების შეხსენებად.Rev. James J. Sheridan, "The Altar of Victory—Paganism's Last Battle" (hereafter Sheridan), p 187.
გადატანა
საკურთხეველი კურია იულიიდან იმპერატორმა კონსტანციუს II-მ 357 წელს გადაიტანა. მოგვიანებით ის იმპერატორმა იულიანემ დააბრუნა. საკურთხეველი გრაციანემ 382 წელს გადაიტანა.

გრაციანეს სიკვდილის შემდეგ, რომის პრეფექტმა, კვინტუს ავრელიუს სიმმახმა, არაერთხელ თხოვა იმპერატორ ვალენტინიან II-ს, დაებრუნებინა საკურთხეველი.Symmachus, Relation III მისი თხოვნები შეხვდა მძლავრ წინააღმდეგობას მედიოლანის ეპისკოპოს, ამბროსის მხრიდან, რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა იმპერატორზე.Ambrose, Epistles XVII and XVIII თუმცა, ამბროსი მთავარი პირი არ იყო საკურთხევლის გადატანის გადაწყვეტილების მიღებაში, მიუხედავად იმისა, რომ მონაწილეობდა დებატებში.Ambrose Epistles 57.2

შემდგომი თხოვნები საკურთხევლის დასაბრუნებლად 391 წელს იმპერატორ თეოდოსიუს I-ის ბრძანებით  უარყოფილ იქნა, რაც მის მცდელობას წარმოადგენდა, უზრუნველყო, ქრისტიანობა ყოფილიყო ერთადერთი რელიგია იმპერიაში. საკურთხეველი აღადგინა ევგენიუსმა თავისი მოკლე მმართველობის დროს (392–394), როგორც ამას ასახავს პაულინუსი მედიოლანელი თავის შრომაში „ამბროსის ცხოვრება“.

403 წელს კლაუდიანე ღნიშნავდა, თუ საკურთხეველი არა, ქანდაკება იმ დროს სენატის შენობაში იყო.Claud. VI Cons. Hon. 636.  შერიდანი აღნიშნავს: „ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ აღება და დაბრუნება ეხებოდა როგორც გამარჯვების საკურთხეველს, ისე გამარჯვების ქანდაკებას. სხვები თვლიან, რომ ქანდაკება არასდროს აუღიათ ადგილიდან. ანტიკური ავტორები არ ასახელებენ, თუ რა მოუვიდა ქანდაკებას საკურთხევლის წაღების დროს, ამიტომ ამაზე სწორი პასუხის გაცემა რთულია“Sheridan, p. 206.

შერიდანი ასევე აღნიშნავს: „გამარჯვების საკურთხევლისა და ქანდაკების ბედი საბოლოოდ გადაწყდა 408 წლის კანონით, რომელიც მიზნად ისახავდა არაქრისტიანული ქანდაკებების აღკვეთას იმპერიაში.“ ციტირებით თეოდოსიუსის კოდექსი XVI,10,19–ზე.Sheridan, p. 206.

ბიბლიოგრაფია

 Richard Klein: Symmachus. Eine tragische Gestalt des ausgehenden Heidentums. Darmstadt (Wissenschaftliche Buchgesellschaft [Impulse der Forschung, Band 2]) 1971, .
 Richard Klein: Der Streit um den Victoriaaltar. Die dritte Relatio des Symmachus und die Briefe 17, 18 und 57 des Mailänder Bischofs Ambrosius. Darmstadt (WBG [Texte zur Forschung Band 7]) 1972, .


სქოლიო

კატეგორია:რომის იმპერია
კატეგორია:რომის იმპერატორები