ანიბალე დე გასპარისი

ანიბალე დე გასპარისი (; დ. 9 ნოემბერი, 1819, ბუგნარა — გ. 21 მარტი, 1892, ნეაპოლი) — იტალიელი ასტრონომი.

ბიოგრაფია
დე გასპარისი დაიბადა 1819 წელს ბუგნარაში, ანჯელო დე გასპარისისა და ელეონორა ანჯელანტონის ოჯახში. სწავლობდა სულმონასა და კიეტის სემინარებზე, გატაცებული იყო კლასიკური რომანებით და დამოუკიდებლად სწავლობდა მათემატიკას. 1838 წელს ის ნეაპოლში ჩავიდა, რათა ინჟინერია შეესწავლა ხიდებისა და გზების სკოლაში, რომელიც დღეს ნეაპოლის უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტია, მომდევნო წელს კი დირექტორმა ერნესტო კაპოჩიმ კაპოდიმონტეს ასტრონომიულ ობსერვატორიაში სტუდენტად მიიღო. მან შეისწავლა მათემატიკა და ციური მექანიკა და 1845 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი სამეცნიერო ნაშრომი მცირე პლანეტა ვესტას ორბიტაზე. ამ კვლევებისთვის მან ჯერ კიდევ 1846 წელს მიიღო ნეაპოლის უნივერსიტეტის მათემატიკის საპატიო ხარისხი.

დე გასპარისი 1848 წელს დაქორწინდა ჯუზეპინა რუსოზე. ქორწინებაში მათ ერთად 9 შვილი ეყოლათ.

1848 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ლიბერალურ მოძრაობებში, თავი აარიდა ბურბონების რეპრესიებს და მეფე ფერდინანდ II-ს მიუძღვნა თავისი პირველი აღმოჩენა: ასტეროიდი ჰიგიეა, რომელიც 1849 წლის 12 აპრილს რაიხენბახისა და უცშნაიდერის ეკვატორული ტელესკოპით იქნა აღმოჩენილი და მას იგეა ბორბონიკა უწოდა. 1850 წელს კაპოჩი ლიბერალურ აჯანყებებში მონაწილეობის გამო ობსერვატორიის დირექტორის თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. დე გასპარისმა უარი თქვა ობსერვატორიის დირექტორის თანამდებობის დაკავებაზე, თავისი მენტორისა და მეგობრის, კაპოჩის პატივისცემის ნიშნად.

1858 წელს იგი ნეაპოლის უნივერსიტეტში ასტრონომიის პროფესორად დაინიშნა. კაპოჩის გარდაცვალების შემდეგ, 1864 წლის 6 იანვარს, იგი ნეაპოლში, კაპოდიმონტეს ასტრონომიული ობსერვატორიის დირექტორად დაინიშნა. ავადმყოფობის გამო მან ობსერვატორია 1889 წელს დატოვა და ობსერვატორიიდან არც თუ ისე შორს მდებარე აგარაკზე გადავიდა საცხოვრებლად.

დე გასპარისმა გამოაქვეყნა 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი მათემატიკაზე, ციურ მექანიკაზე, ასტრონომიასა და მეტეოროლოგიაზე.

ჯილდოები და მედლები
1851 წელს მან მიიღო სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების ოქროს მედალი.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად,
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს დე გასპარისი;
მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (4279) დე გასპარისი.

რესურსები ინტერნეტში



სქოლიო

კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები