ნიკოლო ძუკი

ნიკოლო ძუკი ან ცუკი (; დ. 6 დეკემბერი, 1586, პარმა — გ. 21 მაისი, 1670, რომი) — იტალიელი იეზუიტი, მქადაგებელი, მეცნიერი, ასტრონომი, ფიზიკოსი და მათემატიკის პროფესორი.

ნიკოლო ზუკი, დანიელო ბარტოლისთან ერთად, მიეწერება ერთ-ერთ პირველთაგანს, ვინც აღმოაჩინა ეკვატორული სარტყლები პლანეტა იუპიტერზე 1630 წლის 17 მაისს.

ბიოგრაფია
ნიკოლო ძუკი დაიბადა 1586 წლის 6 დეკემბერს არისტოკრატიის კეთილშობილ ოჯახში. დაწყებითი განათლება პარმის იეზუიტთა კოლეჯში მიიღო. მოგვიანებით, პიაჩენცაში რიტორიკის შესწავლა განაგრძო, შემდეგ კი პარმაში დაბრუნდა თეოლოგიის შესასწავლად. 1602 წელს ის იესოს საზოგადოებაში შევიდა და ნოვიაციატის დასრულების შემდეგ, რომსა და რავენაში მათემატიკას, თეოლოგიასა და რიტორიკას ასწავლიდა. მოგვიანებით, რომში პაპის მქადაგებლის წოდება მიიღო.

იეზუიტ მეცნიერად აღიარებული, მას რამდენიმე გავლენიანი მფარველი ჰყავდა, რომლებიც მისი კვლევისთვის თანხებს სწირავდნენ. მის მფარველებს შორის იყვნენ პარმის ჰერცოგი რანუჩო II ფარნეზე და ერცჰერცოგი ლეოპოლდი, მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერატორი.

ოცი წლის განმავლობაში (1626–1646) მქადაგებლად მსახურობდა, ხოლო 1646-1649 წლებში რომის იეზუიტთა კოლეჯის რექტორი; რავენის კოლეჯის პირველი რექტორი (1622–1623), კარდინალ ორსინის აღმსარებელი და რომანიაში პაპის ლეგატი. ის ასევე იყო იესოს წმინდა პეტრეს ბაზილიკის სასჯელაღსრულების თემის რექტორი.

1623 წელს, ნიკოლო ძუკიმ, როგორც პაპის ლეგატმა, მონაწილეობა მიიღო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ II-ის კარზე გამართულ ელჩობაში. იქ ის შეხვდა მათემატიკოსსა და ასტრონომს იოჰანეს კეპლერს, რომელიც იმ დროს საიმპერატორო კარის მათემატიკოსი იყო, და რომელთანაც რელიგიურ საკითხებს განიხილავდა. კეპლერმა წაახალისა ნიკოლო ძუკის ინტერესი ასტრონომიის მიმართ. იტალიაში დაბრუნების შემდეგ, ის რეგულარულად წერდა კეპლერთან მიმოწერას მისი კვლევის თემაზე და გაუგზავნა მას კეპლერის მიერ აგებული ტელესკოპიც კი.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
ნიკოლო ძუკი, პირველ რიგში, ზუსტი მეცნიერებებით იყო დაინტერესებული, განსაკუთრებით ასტრონომიით, მათემატიკით და მანქანებისა და მოწყობილობების დიზაინით. მან მაგნეტიზმის კვლევა ჩაატარა და ბარომეტრები შექმნა.

მან დაამტკიცა, რომ ფოსფორები სინათლეს წარმოქმნიან და არა ფოკუსირებენ.

ასტრონომია მეცნიერის განსაკუთრებული გატაცება იყო. ჯერ კიდევ 1616 წელს მან ააგო და აღწერა მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი ამრეკლი ტელესკოპი. მისი ტელესკოპი საკმაოდ პრიმიტიული დიზაინის იყო და კარგ გამოსახულებას არ იძლეოდა. მიუხედავად ამისა, ნიკოლო ძუკიმ წარმატებით გამოიყენა იგი მარსის ზედაპირის დასაკვირვებლად, რამაც პლანეტის დეტალური აღწერა 1620 წელს შექმნა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ძუკიუსი.

რესურსები ინტერნეტში
 Molecular Expressions website Nicolas Zucchi (1586-1670)
 The Galileo Project — Zucchi, Niccolo
 Nicola Zucchi in the Historical Archives of the Pontifical Gregorian University
 Nicolò Zucchi (1652) Optica philosophia experimentis et ratione - digital facsimile from the Linda Hall Library


სქოლიო

კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები
კატეგორია:იტალიელი ფიზიკოსები