რაფაელ ფრანკო

რაფაელ დე ლა კრუს ფრანკო ოხედა (დ. 22 ოქტომბერი, 1896, ასუნსიონი — გ. 16 სექტემბერი, 1973, ასუნსიონი) — პარაგვაელი სამხედრო, პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე, პარაგვაის 32-ე პრეზიდენტი 1936–1937 წლებში.

ფრანკო ხელისუფლებაში მოვიდა თებერვლის რევოლუციის შედეგად. იგი ითვლება რევოლუციური ფებრერისტული პარტიის (ეროვნული რევოლუციური პარტია) დამფუძნებლად და ისტორიულ ლიდერად. მონაწილეობდა ჩაკოს ომში და ჰქონდა მაღალი სამხედრო წოდებები.

მისი პრეზიდენტობის დროს მან განახორციელა პარაგვაის პირველი მასშტაბური მიწის რეფორმა (ზოგიერთი მსხვილი კერძო მიწის საკუთრების კონფისკაცია და დაშლა) და დანერგა არაერთი მუშათა ხელშემწყობი სიახლე.

 ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ფრანკო დაიბადა ასუნსიონიში, 1896 წლის 22 ოქტომბერს. ის იყო ფედერიკო ფრანკოსა და მარსელინა ოხედას შვილი.მისი მამა იყო მათემატიკის პროფესორი აგრონომიის სკოლაში.

რაფაელ ფრანკო დაქორწინებული იყო დეიდამია სოლალინდეზე და მათ ჰყავდათ ექვსი შვილი. პირველადი განათლების დასრულების შემდეგ, ფრანკო 1915 წელს ჩაირიცხა სამხედრო კოლეჯში.

 სამხედრო კარიერა 

ფრანკოს პირველ სამხედრო სამსახურში მეორე ლეიტენანტის წოდება ჰქონდა და პოლკოვნიკ პედრო მენდოზას მეთაურობით მსახურობდა. 1921 წლის 9 მაისს დაწინაურდა პირველი ლეიტენანტად, ხოლო 13 აგვისტოს გადაიყვანეს მანქანის შაშხანის ჯგუფის მეთაურად ასუნსიონში.

1924 წლის 13 აგვისტოს მიიღო კაპიტნის ჩინი. 1926 წლის 10 თებერვალს დაინიშნა სამხედრო კოლეჯის კადეტების ბატალიონის მეთაურად, 1926 წლის ნოემბერში ქვეითთა მეორე პოლკის მეთაურად ვილა-ჰაიესში.

1928 წელს ფრანკო მსახურობდა პარაგვაის ჩაკოში, სადაც დამოუკიდებლად, მცირე ძალებით შეუტია ბოლივიის ერთ-ერთ ციხესიმაგრეს და აიღო.

1933 წელს დააწინაურეს პოლკოვნიკად და ჩაკოს ომში ხელმძღვანელობდა პარაგვაის მესამე კორპუსის პირველ დივიზიას.

მისი ჯარისკაცები მას  „ლეონ-კარე“-ს უწოდებდნენ, რაც გუარანის ენაზე „დაჭრილ ლომს“ ნიშნავს, ეს მეტსახელი ფრანკოს ფეხის ტრამვის გამო შეერქვა.

 პოლიტიკური კარიერა 

ფრანკო იყო რევოლუციური ფებრერისტული პარტიის დამფუძნებელი და ისტორიული ლიდერი. ჩაკოს ომის დროს ხელმძღვანელობდა მეორე კორპუსს, მათ დაიკავეს სტრატეგიული ტერიტორიები.

 პრეზიდენტობა 
ფრანკო კრიტიკულ კონკურენციაში იყო პრეზიდენტ ეუსებიო აიალასთან, რომელიც მისმა მომხრეებმა ჩამოაგდეს და არგენტინაში გადასახლდა. ამის შემდეგ ფრანკო დროებით გახდა პრეზიდენტი (20 თებერვალი, 1936 — 13 აგვისტო, 1937).

 დამხობა და გადასახლება 
1937 წლის 13 აგვისტოს ჩაკოს ომში პოზიციების დაკარგვით უკმაყოფილო ჯარისკაცებმა რაფაელ ფრანკო სამხედრო გადატრიალებით ჩამოაგდეს.

ის ურუგვაიში გაიქცა. 20 წელს გაატარა ქვეყნის გარეთ, 1946 წელს დაბრუნდა ამნისტიის ფარგლებში, შემდეგ ისევ გაიქცა შეთქმულების ბრალდების გამო. 1947 წელს უჭერდა მხარს აჯანყებას.

 სიცოცხლის ბოლო წლები 
პარაგვაიში დაბრუნების შემდეგ ფრანკო მუშაობდა სხვადასხვა სამუშაოზე, მათ შორის უძრავი ქონების აგენტად. პოლიტიკურ ოპოზიციას აგრძელებდა ალფრედო სტრესნერი წინააღმდეგ რევოლუციური ფებრერისტული პარტიის მეშვეობით  

მისი ჯანმრთელობა გაუარესდა 70-იან წლებში. ბოლოს ცხოვრობდა პატარა ოთახში, ყოფილ ავტოფარეხში. 1973 წლის სექტემბერში მოხვდა ამერიკულ საავადმყოფოში და გარდაიცვალა 16 სექტემბერს.

 სქოლიო 

კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:პარაგვაელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973