ტამაშ შუიოკი

თამაშ შუიოკი (; დ. 24 მარტი, 1956) — უნგრელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც 2024 წლიდან უნგრეთის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. 2016 წლიდან 2024 წლამდე შუიოკი უნგრეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე გახლდათ. 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე შუიოკი წარდგენილი იყო, როგორც კოალიცია „ფიდესი - ქრისტიან - დემოკრატიული სახალხო პარტიის“ (Fidesz–KDNP) კანდიდატი.

ბიოგრაფია
შუიოკი 2014 წელს უნგრეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლედ დაინიშნა, 2016 წელს კი მისი თავმჯდომარე გახდა. შუიოკი უფლებამოსილების პერიოდში მან რამდენიმე სადავო გადაწყვეტილებას გაუწია ზედამხედველობა, მათ შორის ისეთებს, რომლებიც მასწავლებელთა გაფიცვის უფლებას ეხებოდა.

2024 წლის თებერვალში შუიოკი პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელდა პარტია „ფიდესის“ მიერ, კატალინ ნოვაკის გადადგომის შემდეგ, რაც სექსუალური ძალადობის საქმეში თანამონაწილის შეწყალების გამო გამოწვეულ საზოგადოებრივ პროტესტს მოჰყვა.

26 თებერვალს ეროვნულმა ასამბლეამ შუიოკის კანდიდატურა ხმების ორი მესამედით დაამტკიცა (134 მომხრე, 5 წინააღმდეგი, 60-მა დეპუტატმა კი პროტესტის ნიშნად დარბაზი დატოვა). შუიოკს მხარი „ფიდესმა“ და მისმა კოალიციურმა პარტნიორმა, „ქრისტიან-დემოკრატიულმა სახალხო პარტიამ“ დაუჭირეს. კენჭისყრის დასრულებისთანავე შუიოკმა ფიცი დადო, თუმცა თანამდებობა ოფიციალურად 5 მარტს უნდა დაეკავებინა. 

ოპოზიციურმა პარტიებმა შუიოკის წარდგენა გააკრიტიკეს, შუიოკი პოლიტიკურად გამოუცდელად დაახასიათეს და 25 თებერვალს ბუდაპეშტში საპროტესტო აქცია გამართეს, სადაც პრეზიდენტის პირდაპირი წესით არჩევას ითხოვდნენ.

თავის საინაუგურაციო სიტყვაში შუიოკმა გამოთქვა მზადყოფნა, ყოფილიყო კანონის ერთგული მიმდევარი, რომელიც შეეცდებოდა, თავი აერიდებინა უნგრეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიური ჩარევისგან. შუიოკმა ასევე დაგმო ევროკავშირის მიერ უნგრეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციები და პროცედურები, რომლებიც კანონის უზენაესობისა და დემოკრატიული მმართველობის გარშემო არსებულ შეშფოთებას უკავშირდებოდა. შუიოკმა აღნიშნა, რომ „კანონის უზენაესობის სწორად განსაზღვრული კონცეფცია იკარგება და დღევანდელ ევროპაში, წმინდად უტილიტარული პოლიტიკური მიდგომის ფარგლებში, იდეალიდან კერპად იქცევა“. შუიოკმა ხაზგასმით დაამატა, რომ ევროკავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა უნდა შეინარჩუნონ თავიანთი სამართლებრივი ეროვნული სუვერენიტეტი.

თანამდებობის დაკავებისთანავე, 5 მარტს, მისი პირველი ნაბიჯი პრეზიდენტის რანგში ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში (ნატო) შვედეთის გაწევრიანების თაობაზე მიღებული კანონპროექტის ხელმოწერა იყო.

ჯილდოები
მალტის სუვერენული სამხედრო ორდენი: ორდენის  ყელსაბამი (17 სექტემბერი, 2024)
 : მეგობრობის ორდენის I ხარისხი (2 ოქტომბერი, 2025)

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:უნგრეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:უნგრელი პოლიტიკოსები