ადრიენა კლარკსონი

ადრიენა ლუიზ კლარკსონი (; დ. 10 თებერვალი, 1939) — კანადელი ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1999-2005 წლებში იყო კანადის 26-ე გენერალ-გუბერნატორი.

კლარკსონი ბავშვობაში ოჯახთან ერთად ლტოლვილის სტატუსით ჩავიდა კანადაში ოკუპირებული ჰონგ-კონგიდან. მან კარიერა კანადის სამაუწყებლო კორპორაციაში (CBC) ჟურნალისტად და ტელეწამყვანად დაიწყო. იგი იყო პირველი კანადელი გენერალ-გუბერნატორი აზიური წარმოშობით და მეორე ქალი ამ პოსტზე.

 ადრეული ცხოვრება და განათლება 
ადრიენა კლარკსონი დაიბადა ჰონგ-კონგში, უილიამ და ეთელ პოების ოჯახში. მისი მამა იყო წარმატებული ბიზნესმენი, რომლის ოჯახიც წარმოშობით ტაიშანიდან (გუანდუნის პროვინცია) იყო. 1941 წელს, იაპონიის მიერ ჰონგ-კონგის ოკუპაციის შემდეგ, მისი ოჯახი ლტოლვილად იქცა. 1942 წელს მათ მოახერხეს კანადაში გადასახლება ტყვეთა გაცვლის პროგრამის ფარგლებში და დასახლდნენ ოტავაში.

კლარკსონმა განათლება ოტავის საჯარო სკოლებში მიიღო. მოგვიანებით სწავლობდა ტორონტოს უნივერსიტეტის ტრინიტი კოლეჯში, რომელიც დაასრულა ინგლისური ლიტერატურის ბაკალავრისa (1960) და მაგისტრის (1962) ხარისხით. 1962-1964 წლებში იგი სწავლობდა პარიზის უნივერსიტეტში.

 გენერალ-გუბერნატორობა 
1999 წლის 8 სექტემბერს, პრემიერ-მინისტრ ჟან კრეტიენის რეკომენდაციით, დედოფალმა ელისაბედ II-მ ადრიენა კლარკსონი კანადის გენერალ-გუბერნატორად დანიშნა. მისი დანიშვნა ისტორიული იყო რამდენიმე მიზეზის გამო: იგი იყო პირველი გენერალ-გუბერნატორი, რომელსაც არ ჰქონდა სამხედრო ან პოლიტიკური წარსული და პირველი აზიელი კანადელი ამ თანამდებობაზე.

თავისი მოღვაწეობის პერიოდში კლარკსონმა დიდი ყურადღება დაუთმო კანადის ჩრდილოეთ რეგიონებსა და სამხედრო ძალებს. 2001 წელს მან პირადად მოინახულა კანადელი ჯარისკაცები კოსოვოში, ხოლო 2002 წელს — ავღანეთში. მისი ინიციატივით დაარსდა „გენერალ-გუბერნატორის ჩრდილოეთის ჯილდო“.

 პირადი ცხოვრება 

1980-იანი წლებიდან კლარკსონს ურთიერთობა აქვს კანადელ მწერალთან და ფილოსოფოსთან, ჯონ რალსტონ სოლთან. 1963 წელს კლარკსონი დაქორწინდა სტივენ კლარკსონზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებების პროფესორზე. წყვილს სამი ქალიშვილი შეეძინა: კირა (დაბადებული 1969 წელს) და ტყუპები — ბლეიზი და ქლოე (დაბადებულნი 1971 წელს); თუმცა, ცხრა თვის ასაკში ქლოე ჩვილის უეცარი სიკვდილის სინდრომით გარდაიცვალა. ადრიენი და სტივენი ოთხი წლის შემდეგ განქორწინდნენ. მისი ქალიშვილები დედასთან გაუცხოებულნი იყვნენ და ისინი სტივენ კლარკსონის მეორე ცოლმა, კრისტინ მაკკოლმა იშვილა."The woman who would be queen", Maclean's, 1999. ბლეიზი ოჯახის ექიმია ტორონტოში,Toronto General Hospital, Staff Directory. კირა კი არქიტექტორია — იგი ნიუ-იორკიდან კვლავ ტორონტოში დაბრუნდა.Architecture Canada, 2012.

წმინდა მარიამ მაგდალინელის ეკლესიის წევრი, კლარკსონი, მორწმუნე ანგლიკანია, ისევე როგორც მისი მთელი საგვარეულო ხუთი თაობის განმავლობაში; მისი ბიძა ჰონგ-კონგის ანგლიკანური ეკლესიის მღვდელი იყო. კლარკსონმა ტორონტოს უნივერსიტეტის ტრინიტი-კოლეჯში სწავლა სწორედ მისი ანგლიკანური კავშირების გამო გადაწყვიტა. იქ ყოფნისას იგი ხვდებოდა ღვთისმეტყველების სტუდენტს, მაიკლ პირსს, რომელიც მოგვიანებით კანადის ანგლიკანური ეკლესიის მთავარეპისკოპოსი და პრიმასი გახდა. ეს მეგობრობა წლების განმავლობაში გაგრძელდა: პირსმა დალოცა კლარკსონის ქორწინება, ჩაატარა მისი გენერალ-გუბერნატორად დანიშვნის ცერემონია და გაუძღვა მისი მშობლების დაკრძალვას. კლარკსონს ასევე მიეწერება ვიცე-სამეფო ინსტალაციის ცერემონიაში ლოცვის დაბრუნება, რომელიც 1995 წელს რომეო ლებლანის დანიშვნისას ამოღებული იყო.Anglican Journal, "Prayer returns to viceregal ceremony", 1999.

კლარკსონი მორწმუნეების მხრიდან სიმპათიით სარგებლობდა რიდო-ჰოლში ყოფნისას თავისი რელიგიური მრწამსის ღიად გამოხატვის გამო. 2005 წლის ინტერვიუში მან აღნიშნა: „მე ანგლიკანი ვარ და ეს ჩემი ცხოვრების ნაწილია“.Anglican Journal, Interview with Adrienne Clarkson, December 2005. ამავე ინტერვიუში მან გააკრიტიკა კონსერვატორები ანგლიკანურ ეკლესიაში ჰომოსექსუალობის საკითხთან დაკავშირებით შექმნილი განხეთქილების გამო. მისი საჯარო რწმენა ზოგჯერ დაპირისპირების საგანიც ხდებოდა: იგი გააკრიტიკეს კათოლიკურ ეკლესიაში ზიარების მიღების გამო, რადგან ეს დენომინაცია სხვა აღმსარებლობის პირთათვის ზიარებას არ უშვებს.Catholic Register, "Controversy over Communion", 2001.National Post, "Governor General's communion creates stir", 2001.

ჯილდოები

 დანიშვნები 
 1992 წლის 30 აპრილი – 1999 წლის 8 ოქტომბერი: კანადის ორდენის ოფიცერი (OC)
 2000 წლის 8 ოქტომბერი – 2005 წლის 27 სექტემბერი: კანადის ორდენის კანცლერი და მთავარი კომპანიონი (CC)
 2005 წლის 27 სექტემბერი – 2013 წლის 8 მაისი: კანადის ორდენის კომპანიონი (CC)
 2013 წლის 8 მაისიდან: კანადის ორდენის საგანგებო კომპანიონი (CC)
 1999 –: ზემო კანადის იურიდიული საზოგადოების საერო ბენჩერი (Lay Bencher)
 2000 წლის 8 ოქტომბერი – 2005 წლის 27 სექტემბერი: სამხედრო დამსახურების ორდენის კანცლერი და მეთაური (CMM)
 2005 წლის 27 სექტემბერი – 2013 წლის 8 მაისი: სამხედრო დამსახურების ორდენის მეთაური (CMM)
 2013 წლის 8 მაისიდან: სამხედრო დამსახურების ორდენის საგანგებო მეთაური (CMM)
 2000 წლის 8 ოქტომბერი – 2005 წლის 27 სექტემბერი: იერუსალიმის წმინდა იოანეს ჰოსპიტალის ყველაზე ღირსეული ორდენის იუსტიციის დამა, პრიორი და მთავარი ოფიცერი კანადაში
 2005 წლის 27 სექტემბერი –: იერუსალიმის წმინდა იოანეს ჰოსპიტალის ყველაზე ღირსეული ორდენის იუსტიციის დამა
 2000 წლის 8 ოქტომბერი – 2005 წლის 27 სექტემბერი: კანადის მთავარი სკაუტი
 1999 –: კანადის სამეფო სამხედრო კოლეჯის კლუბის საპატიო წევრი
 2000 წლის 3 ოქტომბერი – 2005 წლის 27 სექტემბერი: პოლიციის ძალების დამსახურების ორდენის კანცლერი და მეთაური (COM)
 2005 წლის 27 სექტემბერი –: პოლიციის ძალების დამსახურების ორდენის მეთაური (COM)
 2005 წლის 23 ივლისი –: კაინაის ტომის ბელადების (Kainai Chieftainship) საპატიო ბელადი
 2005 წლის 3 ოქტომბერი –: კანადის დედოფლის საიდუმლო საბჭოს წევრი (PC)

 მედლები 
 1960: გენერალ-გუბერნატორის აკადემიური მედალი
 1967: კანადის ასწლეულის მედალი
 1992: კანადის კონფედერაციის 125-ე წლისთავის საიუბილეო მედალი
 1999 წლის 8 ოქტომბერი: კანადის შეიარაღებული ძალების დეკორაცია (CD) ერთი შესაკრავით
 2002: დედოფალ ელისაბედ II-ის ოქროს საიუბილეო მედალი
 2005 წლის 4 სექტემბერი: საირასკაჩევანის ასწლეულის საიუბილეო მედალი
 2012: დედოფალ ელისაბედ II-ის ბრილიანტის საიუბილეო მედალი
 2019 წლის 26 მარტი: კანადის სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების ოქროს მედალი

 ჯილდოები და ნომინაციები 
 1973: ACTRA-ს ჯილდო საუკეთესო დოკუმენტური ფილმისთვის: უდაბნო კვდება (The Desert is Dying)
 1974: ACTRA-ს ჯილდო საუკეთესო საზოგადოებრივი მაუწყებლისთვის
 1976: გორდონ სინკლერის ჯილდო მაუწყებლობაში პატიოსნებისთვის
 1982: ACTRA-ს ჯილდო საუკეთესო წამყვანი-ინტერვიუერისთვის
 1993: Gemini Award საუკეთესო წამყვანისთვის საშემსრულებლო ხელოვნების სერიებში
 1993: CBC-ის Prix Anik საუკეთესო გასართობი სერიისთვის: ადრიენ კლარკსონი წარმოგიდგენთ
 2009: "ტოპ 25 კანადელი იმიგრანტის" ჯილდოს მფლობელი
 2010 წლის 19 ნოემბერი: ვიმის ჯილდო (Vimy Award)

 უცხოური ჯილდოები 
 2001: La Pléiade-ის ორდენის დიდი ჯვარი
 2006–2022: რუსეთის ფედერაციის მეგობრობის ორდენი (გადაცა 2022 წლის 3 მარტს პროტესტის ნიშნად)
 2022 წლის 1 მარტი: გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის მეთაურის ჯვარი

 საპატიო სამხედრო წოდებები 
 2000–2005: გენერალ-გუბერნატორის ცხენოსანი გვარდიის პოლკოვნიკი
 2000–2005: გენერალ-გუბერნატორის ფეხოსანი გვარდიის პოლკოვნიკი
 2000–2005: კანადის გრენადერთა გვარდიის პოლკოვნიკი
 2007 წლის 7 თებერვლიდან: პრინცესა პატრიციას კანადის მსუბუქი ქვეითი ჯარის მთავარი პოლკოვნიკი (Colonel-in-Chief)

 საპატიო ხარისხები 
კლარკსონს მიღებული აქვს საპატიო დოქტორის ხარისხი მრავალი უნივერსიტეტისგან, მათ შორის:
 ვიქტორიის უნივერსიტეტი (LLD, 2000)
 მაკგილის უნივერსიტეტი (LLD, 2001)
 ტორონტოს უნივერსიტეტი (LLD, 2001)
 ოტავის უნივერსიტეტი (DUniv, 2003)
 ქუინსის უნივერსიტეტი (LLD, 2003)
 კონკორდიის უნივერსიტეტი (LLD, 2004)

 მის პატივსაცემად დარქმეული სახელები 
 კლარკსონის თასი (Clarkson Cup) — ჰოკეის ჯილდო
 ადრიენ კლარკსონის სახელობის დაწყებითი სკოლა (ოტავა)
 ადრიენ კლარკსონის სახელობის საჯარო სკოლა (რიჩმონდ-ჰილი, ონტარიო)

 სქოლიო