ანერუდ ჯაგნოტი

ანერუდ ჯაგნოტი (დ. 29 მარტი, 1930 — გ. 3 ივნისი, 2021)  — მავრიკელი სახელმწიფო მოღვაწე, ბარისტერი და საკვანძო პოლიტიკური ფიგურა. იგი ექვსი ვადით მსახურობდა პრემიერ-მინისტრად, ორი ვადით პრეზიდენტად და ერთი ვადით ოპოზიციის ლიდერად. მას ხშირად უწოდებენ მავრიკის ეკონომიკური სასწაულის მამას; როგორც პრემიერ-მინისტრმა და პრეზიდენტმა, მან მავრიკის უპრეცედენტო ეკონომიკურ ზრდასა და მოდერნიზაციას გაუძღვა.

მან მოახდინა ეკონომიკის დივერსიფიკაცია შაქრის ლერწმის მიღმა ტურიზმის, ტექსტილის, ოფშორული მომსახურების, IT და ცოდნის სექტორებში, ამავდროულად კი მოახდინა ინფრასტრუქტურის აეროპორტების, პორტებისა და გზების მოდერნიზება.

მისი ხელმძღვანელობით მავრიკი 1992 წელს რესპუბლიკა გახდა, გაუმჯობესდა ცხოვრების სტანდარტები, გაფართოვდა სოციალური კეთილდღეობა და მოიპოვეს იუნესკოს (UNESCO) მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სტატუსი. იგი ასევე საერთაშორისო დონეზე იცავდა მავრიკის სუვერენიტეტს ჩაგოსის არქიპელაგზე, რითაც ქვეყანას ეკონომიკური კეთილდღეობისა და პოლიტიკური სტაბილურობის მემკვიდრეობა დაუტოვა.

ადრეული ცხოვრება
ჯაგნოტი დაიბადა პალმაში, მავრიკიში, ბოჯპურიზე მოლაპარაკე ინდო-მავრიკელი ინდუსების ოჯახში, რომელიც აჰირის უფრო ფართო იადავის თემს ეკუთვნოდა, და იქვე გაიზარდა. მისი პაპა მავრიკიში ინდოეთის უტარ-პრადეშის შტატის ბალიას რაიონიდან  1870-იან წლებში გადასახლდა. მისი მამა იყო რამლოჩუნ ჯაგნოტი, ხოლო დედა სუმიტრა რამნატი. მისი მშობლები დაშორდნენ, როდესაც ის ბავშვი იყო და მას მამა, დედინაცვალი და უფროსი ბიძაშვილი, ლალ ჯაგნოტი ზრდიდნენ. დაწყებითი განათლება პალმას დაწყებით სკოლაში მიიღო, ხოლო საშუალო რიჯენტ კოლეჯში. იგი გარკვეული პერიოდი ასწავლიდა ნიუ ეტონ კოლეჯში, მოგვიანებით კი მუშაობდა კლერკად ღარიბთა დახმარების დეპარტამენტში, სანამ სასამართლო დეპარტამენტში გადაიყვანდნენ. 1951 წელს მან დატოვა მავრიკი და გაემგზავრა დიდ ბრიტანეთში Lincoln's Inn-ში სამართლის შესასწავლად, 1954 წელს კი ადვოკატი გახდა.

პოლიტიკური კარიერა

ადრეული დასაწყისი: 1957–1976
1957 წელს ჯაგნოტი პალმას სოფლის საბჭოს პრეზიდენტად აირჩიეს. საკანონმდებლო საბჭოში IFB-ს წევრად მუშაობისას იგი ასევე აირჩიეს ვაკოას-ფენიქსის მუნიციპალური საბჭოს წევრად. ჯაგნოტი პირველად აირჩიეს საკანონმდებლო საბჭოში რივიერ-დუ-რემპარტის მე-14 ოლქში 1963 წლის ოქტომბერში, იმ დროს, როდესაც კუნძულზე 40 საარჩევნო ოლქი არსებობდა; იგი იყო „დამოუკიდებელი პროგრესული ბლოკის“ (IFB) კანდიდატი.

1964 წელს იგი იყო „სრულიად მავრიკის ინდუსთა კონგრესის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, თუმცა განაგრძობდა მუშაობას სერ სივოსაგურ რამგულამის მთავრობაში განვითარების სახელმწიფო მინისტრად 1965-დან 1966 წლამდე. შემდეგ იგი დაწინაურდა შრომის მინისტრად 1966 წლის ნოემბერში. ჯაგნოტი იყო მავრიკის დელეგაციის წევრი, რომელიც წარმოადგენდა IFB-ს 1965 წლის ლანკასტერ ჰაუსის კონფერენციაზე, სადაც გადაწყდა მავრიკის დამოუკიდებლობის საკითხი. 

იგი გადადგა თანამდებობიდან 1967 წლის აპრილში, შეუერთდა საჯარო სამსახურს მაგისტრატის სტატუსით და არ მიუღია მონაწილეობა 1967 წლის აგვისტოს საყოველთაო არჩევნებში. 1970 წელს იგი შეუერთდა MMM-ს და გახდა პარტიის პრეზიდენტი და გაუძღვა პარტიას მის პირველ საარჩევნო კამპანიაში, სადაც 1976 წელს წარდგენილი იყო პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად.

ოპოზიციაში: 1976–1982
1976 წლის არჩევნების მთავარი პრეტენდენტები იყვნენ „დამოუკიდებლობის პარტია“ (მავრიკის ლეიბორისტული პარტიისა და CAM-ის ალიანსი), PMSD, UDM, IFB და შედარებით ახალი MMM, პოლ ბერენჟესა და თავად ჯაგნოტის ხელმძღვანელობით. მიუხედავად ხმების უმრავლესობის (38.64%) მიღებისა, MMM-მა მხოლოდ 34 ადგილი მოიპოვა, რაც აბსოლუტურ უმრავლესობამდე ორით ნაკლები იყო. „დამოუკიდებლობის პარტიამ“ ხმების 37.90% და 28 ადგილი მიიღო, ხოლო PMSD-მ მიიღო ხმების 16.20% და 8 ადგილი.

PMSD-სთან თავისი ყოფილი ალიანსის აღდგენით, რომელიც მას 1969 წლიდან ჰქონდა, რამგულამმა მოახერხა ხელისუფლების შენარჩუნება. Labour-PMSD-CAM ალიანსმა 36 ადგილი დაიკავა სუსტი უმრავლესობით (მხოლოდ 2 ადგილი), მიუხედავად იმისა, რომ CAM-ის ლიდერმა სერ აბდულ რაზაკ მოჰამედმა ვერ მოახერხა ხელახლა არჩევა. ჯაგნოტი გახდა ოპოზიციის ლიდერი 1982 წლამდე, როდესაც მისმა ალიანსმა ასამბლეის ყველა ადგილი მოიგო.

პრემიერ-მინისტრობა: 1982–1995
1976-დან 1982 წლამდე MLP დასუსტდა მისი კოალიციური პარტნიორის, PMSD-ს ნაწილის გამოყოფით, ხოლო CAM-მა უარი თქვა არჩევნებში მონაწილეობაზე. MMM-მა შექმნა ალიანსი ჰარიშ ბუდუს „მავრიკის სოციალისტურ პარტიასთან“, რომელიც ცნობილი იყო როგორც PSM.

არჩევნები დასრულდა MMM-PSM ალიანსის (შექმნილი ჯაგნოტისა და ბერენჟეს მიერ 1981 წლის დასაწყისში) დამაჯერებელი გამარჯვებით, რომელმაც მოიგო ხმების 64.16% და სამოცივე არჩევითი ადგილი (42 — MMM-მა, 18 — PSM-მა და ორი მოკავშირე „როდრიგესის ხალხის ორგანიზაციამ“) (დამატებითი დეტალებისთვის იხილეთ 1982 წლის საკანონმდებლო ასამბლეის არჩევნების შედეგები). ამომრჩეველთა აქტივობა იყო 87.3%. LP-ს, რომელიც 1948 წლიდან დომინირებდა მავრიკის პოლიტიკაში, არცერთი ადგილი არ მოუპოვია. LP-მ და PMSD-მ საბოლოოდ მაინც მიიღეს ორ-ორი ადგილი პარლამენტში „საუკეთესო დამარცხებულის“ დებულების საფუძველზე.

ჯაგნოტი პირველად გახდა მავრიკის პრემიერ-მინისტრი, ბუდუ პრემიერ-მინისტრის მოადგილე, ხოლო პოლ ბერენჟე ფინანსთა მინისტრი. ჯაგნოტმა, როგორც პრემიერ-მინისტრმა, 1983 წელს კვლავ გამოაცხადა საყოველთაო არჩევნები. ამჯერად ის აღარ იყო MMM-ის კანდიდატი, მან ბუდუს შესთავაზა PSM-ის დაშლა ახალი, უფრო ძლიერი პარტიის, MSM-ის (მებრძოლი სოციალისტური მოძრაობა) შესაქმნელად. მან შექმნა MSM და მავრიკის ლეიბორისტულ პარტიასთან ალიანსში გავიდა არჩევნებზე ბერენჟესა და მისი MMM-ის წინააღმდეგ საბრძოლველად. 1983 წლის მარტში მთავრობა დაემხო, როდესაც MMM-ის შიგნით არსებული დომინანტური ფრაქცია ბერენჟეს მეთაურობით გამოეყო ჯაგნოტის ხელმძღვანელობას და გადადგა კაბინეტიდან.

1983 წლის აპრილის დასაწყისში ჯაგნოტმა ჩამოაყალიბა ახალი პარტია, Mouvement Socialiste Militant (MSM), რომელიც მაისში შეერწყა ჰარიშ ბუდუს მეთაურობით არსებულ PSM-ს. თუმცა, ახალ მთავრობას აკლდა უმრავლესობა საკანონმდებლო ასამბლეაში და ჯაგნოტმა ივნისში დაშალა ეროვნული ასამბლეა. ახალი არჩევნები ჩატარდა 1983 წლის 23 აგვისტოს. ჯაგნოტი ხელახლა აირჩიეს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე და დაბრუნდა MSM-PMSD-Labour ალიანსით, რომელმაც დაამარცხა MMM.

MMM-მა მიიღო 209,845 ხმა (46.4%) ხმების ყველაზე მაღალი წილი, რაც კი ოდესმე მიუღია ცალკეულ პარტიას მავრიკის ნებისმიერ არჩევნებში. ალიანსმა მიიღო 236,146 ხმა (52.22%). თუმცა, როდესაც ადგილები განაწილდა, ალიანსი ფლობდა უმრავლესობას 46-ს MMM-ის 22-ის წინააღმდეგ. ადგილების არაპროპორციული წონა ასახავს იმ ფაქტს, რომ MMM-ის ხმები კონცენტრირებული იყო ქალაქის საარჩევნო ოლქებში, სადაც დიდმა რიცხობრივმა უმრავლესობამ მხოლოდ სამი ადგილი მოიპოვა, მაშინ როცა ალიანსმა გაიმარჯვა სოფლის ოლქებში, სადაც ინდუსები ჭარბობდნენ.

თანამდებობის დაკავებიდან რამდენიმე თვეში ალიანსში დაიწყო ფრაგმენტაციის პროცესი, რის გამოც 1986 წლისთვის მთავრობა პარლამენტში სამუშაო უმრავლესობის გარეშე დარჩა. როდესაც 1984 წლის თებერვალში MLP-მ დატოვა მთავრობა, მისმა 11-მა დეპუტატმა განაგრძო მთავრობის მხარდაჭერა და MLP-ის შიგნით შექმნა ფრაქცია Rassemblement des Travaillistes Mauriciens (RTM). 1986 წლის ნოემბერში პარლამენტის მუშაობის შეჩერებისას, ჯაგნოტი დაეთანხმა, რომ არჩევნები აუცილებელი იყო.

პარლამენტი დაიშალა 3 ივლისს, ხოლო არჩევნების თარიღად დაინიშნა 1987 წლის 30 აგვისტო, გეგმაზე ერთი წლით ადრე. კამპანია დაიწყო 1987 წლის 22 ივლისს. ჯაგნოტის ალიანსი არჩევნებში იბრძოდა თავისი MSM-ით, დიუვალის MPSD-ით და MLP-ის ორივე ძირითადი ფრაქციით. არჩევნების დროს მმართველ MSM/MLP/PMSD ალიანსს ეწოდებოდა „მზე“ (Soleil), ხოლო ოპოზიციურ გაერთიანებას „გული“ (Coeur), მათი შესაბამისი ემბლემების მიხედვით.

მაშინ როცა ამომრჩეველთა საერთო აქტივობამ 85.5% შეადგინა, ზოგიერთ ოლქში ის 93%-მდე ავიდა. როგორც წინა არჩევნებში, MMM-მა და მისმა პარტნიორებმა მიიღეს ხმების ყველაზე მაღალი პროცენტი, 48.12%. მან მოიგო 21 ადგილი. ალიანსმა (MSM/PMSD/MLP) მოიგო ჯამში 49.86% და 39 ადგილი. „საუკეთესო დამარცხებულის“ ადგილების განაწილების შემდეგ, ალიანსი ფლობდა 46 ადგილს MMM-ის 24-ის წინააღმდეგ.

250px|მინი
1991 წლის 6 აგვისტოს ჯაგნოტმა დაშალა ეროვნული ასამბლეა და გამოაცხადა, რომ საყოველთაო არჩევნები ჩატარდებოდა 15 სექტემბერს. ჯაგნოტი ხელმძღვანელობდა თავისი MSM-ის ალიანსს MMM-თან და RTM-თან ერთად MLP-ისა და PMSD-ის ალიანსის წინააღმდეგ. მთავრობის ალიანსის მიერ მიღებულმა ხმების 56.3%-მა მას პარლამენტში 57 ადგილი მოუტანა, ხოლო ოპოზიციის 39.9%-მა მხოლოდ სამი ადგილი. ჯაგნოტი კიდევ ერთხელ მართავდა პარლამენტს მეოთხე ვადით და კიდევ ერთხელ აირჩიეს პრემიერ-მინისტრად.

დამარცხება და პარლამენტს გარეთ ყოფნა: 1995–2000
როდესაც ჯაგნოტმა წააგო ნდობის ვოტუმი ენობრივ საკითხზე, რომელიც კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანას მოითხოვდა, მან 1995 წლის 16 ნოემბერს დაშალა პარლამენტი და 20 დეკემბრისთვის ვადამდელი არჩევნები დანიშნა. კანდიდატთა წარდგენა 4 დეკემბრამდე უნდა მომხდარიყო, ხოლო საარჩევნო კამპანია ოფიციალურად 5 დეკემბერს გაიხსნა. ასპარეზობაში რეკორდული რაოდენობის 506 კანდიდატი ჩაება, რომელშიც დაახლოებით 42 პარტია და დამოუკიდებელი კანდიდატი მონაწილეობდა. ოპოზიციის დამაჯერებელმა გამარჯვებამ წერტილი დაუსვა ჯაგნოტის პრემიერ-მინისტრობას, რომელიც 1982 წლიდან გრძელდებოდა. „ლეიბორისტული პარტიისა“ და „მავრიკის მებრძოლი მოძრაობის“ (MMM) ალიანსმა კუნძულ მავრიკიზე პირდაპირი წესით არჩეული სამოცივე ადგილი მოიპოვა ხმების მხოლოდ 63.7%-ით, რაც მთლიანი ელექტორატის მხოლოდ 51.1%-ს შეადგენდა. კუნძულ როდრიგესზე არსებული ორი ადგილი „როდრიგესის ხალხის ორგანიზაციას“ (OPR) ერგო. MSM-RMM ალიანსმა ხმების 19.3% მიიღო (მთლიანი ამომრჩევლის 15.4%-ის მხარდაჭერა), თუმცა „საუკეთესო დამარცხებულის“ სისტემის პირობებშიც კი მან ეროვნულ ასამბლეაში ვერცერთი ადგილი ვერ მოიპოვა. (Renouveau Militant Mauricien (RMM) იყო სახელი, რომელიც მიიღო MMM-ის დიდმა ნაწილმა დოქტორ პრემ ნაბაბსინგის ხელმძღვანელობით მას შემდეგ, რაც ბერენჟე მას 1993 წელს გამოეყო და შეინარჩუნა უფლება MMM-ის სახელზე).

გამოიყო მხოლოდ ოთხი „საუკეთესო დამარცხებულის“ ადგილი, რომლებიც მცირე ეროვნული გავლენის მქონე პარტიებს ერგოთ ორი კუნძულ როდრიგესზე „როდრიგესის მოძრაობას“ (Mouvement Rodriguais), ხოლო დანარჩენი ორი „ჰიზბულას“ პარტიასა და „გაეტან დიუვალის პარტიას“ (PGD, ყოფილი PMSD). ჯაგნოტი 1998 წლის აპრილში მე-9 საარჩევნო ოლქში (ფლაკი/ბონ-აკეი) შუალედურ არჩევნებში მონაწილეობდა, თუმცა დამარცხდა. მან დაუყოვნებლივ წამოაყენა MSM/MMM ფედერაციის შექმნის იდეა, რომელმაც საბოლოო სახე 1999 წლის იანვარში მიიღო. თუმცა, ფედერაცია დაიშალა 1999 წლის 19 სექტემბრის შუალედურ არჩევნებში მათი კანდიდატის დამარცხების შემდეგ.

2000 წლის 14 აგვისტოს ჯაგნოტმა MMM-ის ლიდერ პოლ ბერენჟესთან ერთად დააფუძნა MSM/MMM ალიანსი, რომელიც ძალაუფლების თანაბარ გადანაწილებას ეფუძნებოდა. 2000 წლის 11 სექტემბრის საყოველთაო არჩევნებზე იგი მე-7 საარჩევნო ოლქის (პიტონი/რივიერ-დუ-რემპარტი) პირველ წევრად აირჩიეს და პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.

ხელისუფლებაში დაბრუნება: 2000–2003
მიმავალი პრემიერ-მინისტრი, ნავინ რამგულამი „მავრიკის ლეიბორისტული პარტიიდან“, ხელმძღვანელობდა კოალიციას ქსავიერ-ლუკ დიუვალთან, „ქსავიერ დიუვალის მავრიკული პარტიის“ (PMXD) ლიდერთან ერთად. დიუვალი 1999 წლის შუა პერიოდში ჩამოყალიბებულ წინა სამთავრობო ალიანსში ფინანსთა მინისტრი იყო. მეორე ალიანსი კი (უკვე მეოთხედ) ჯაგნოტსა (MSM) და ბერენჟეს (MMM) შორის შეიქმნა.

2000 წლის 15 აგვისტოს ამ ორი პარტიის ლიდერებმა, სხვა მცირე პარტიების ლიდერებთან ერთად, ხელი მოაწერეს დოკუმენტს, რომელსაც მათ „ისტორიული საარჩევნო შეთანხმება“ უწოდეს. ეს შეთანხმება ითვალისწინებდა პრემიერ-მინისტრის პოსტის გაზიარებას MSM-ის ლიდერ ჯაგნოტსა და MMM-ის ლიდერ ბერენჟეს შორის. ამ შეთანხმების მიხედვით, ჯაგნოტი პრემიერ-მინისტრის პოსტს პირველი სამი წლის განმავლობაში დაიკავებდა, ხოლო ბერენჟე დარჩენილი ორი წლის განმავლობაში. პრემიერ-მინისტრობის პოლ ბერენჟესთვის გადაცემის შემდეგ, ჯაგნოტი რესპუბლიკის პრეზიდენტის პოსტს დაიკავებდა მას შემდეგ, რაც გატარდებოდა რეფორმები პრეზიდენტის უფლებამოსილების გასაძლიერებლად (რომელიც მანამდე მეტწილად სიმბოლური პოსტი იყო). შეთანხმება ასევე ითვალისწინებდა საარჩევნო სისტემის რეფორმას  „საუკეთესო დამარცხებულთა სისტემის“ ეტაპობრივ ჩანაცვლებას პროპორციული წარმომადგენლობით და ელექტრონულ მედიაზე „მავრიკის სამაუწყებლო კორპორაციის“ მონოპოლიის დასრულებას.

პრემიერ-მინისტრის პოსტის გაზიარების გარდა, MSM/MMM-ის საარჩევნო შეთანხმება განსაკუთრებული იყო იმითაც, რომ კუნძულის ისტორიაში პირველად აძლევდა შესაძლებლობას არაინდუს მავრიკელს, გამხდარიყო პრემიერ-მინისტრი. არჩევნები 2000 წლის 11 სექტემბერს გაიმართა, სადაც ამომრჩეველთა აქტივობამ 80.87% შეადგინა. MSM/MMM ალიანსმა პირდაპირი წესით არჩეული 54 ადგილი მოიპოვა.

ჯაგნოტი დათანხმდა პოსტიდან გადადგომას და პრეზიდენტის პოზიციის დაკავებას 2003 წლიდან. ამაში ჩართული იყო ყოფილი პრეზიდენტი კარლ ოფმანიც. იგი პრეზიდენტის პოსტზე იმ პირობით დაინიშნა, რომ თანამდებობაზე მხოლოდ 19 თვის განმავლობაში დარჩებოდა. ჯაგნოტი პრეზიდენტი გახდა გარდამავალ ეტაპზე, პრეზიდენტ ოფმანის ე.წ. „მოულოდნელი“ გადადგომის შემდეგ.

ჯაგნოტი პრემიერ-მინისტრობიდან 2003 წლის 30 სექტემბერს, 13:30 საათზე გადადგა, ხოლო 15:00 საათზე პარლამენტის წევრობიდან; მან გადადგომის შესახებ წერილი იმავე დღეს გადასცა პალატის სპიკერს. მან თავისი წასვლის შესახებ პარლამენტის წევრების წინაშე 20-წუთიან სიტყვაში განაცხადა და აღნიშნა, რომ პოსტს ტოვებდა ახალი პრემიერ-მინისტრისთვის ადგილის დასათმობად.

„რაც არ უნდა ითქვას ჩემზე, ვამაყობ, რომ ისტორიაში შევალ როგორც პრინციპული, პატიოსანი და თავდადებული პრემიერ-მინისტრი, რომელმაც თავისი მოვალეობა კეთილსინდისიერად, შიშისა და მიკერძოების გარეშე შეასრულა. მე მესმოდა ჩვენი პოლიტიკური ოპონენტების და ყველა განსხვავებული შეხედულება თუ დამოკიდებულება მხოლოდ ჩვენი დემოკრატიის საუკეთესო გამოვლინება იყო“, განაცხადა ჯაგნოტმა წასვლის წინ წარმოთქმულ სიტყვაში.}} იგი პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებას 2003 წლის 7 ოქტომბერს შეუდგა, პრეზიდენტ კარლ ოფმანის გადადგომის შემდეგ.

250px|მინი

პრეზიდენტობა: 2003–2012
ჯაგნოტმა, ლედი ჯაგნოტთან ერთად, Chateau of Reduit-ის (პრეზიდენტის რეზიდენცია) გასაღები 2003 წლის 7 ოქტომბერს ჩაიბარა. მისი პრეზიდენტად არჩევა მოსახლეობის უმრავლესობამ დადებითად მიიღო, რადგან ეს მავრიკულ პოლიტიკაში ახალი ეპოქის დასაწყისად მიიჩნეოდა ამან პოლ ბერენჟეს მისცა საშუალება, გამხდარიყო პირველი არაინდუსი მთავრობის მეთაური.

2003 წელს მან თავისი პარტიის ხელმძღვანელობა შვილს, პრავინდ ჯაგნოტს გადააბარა. მან განაცხადა, რომ „ამ გზის დასასრულს მიაღწია“. პირველი მანდატის დროს, კონსტიტუციის შესაბამისად, მას მოუწია საყოველთაო არჩევნების გამოცხადება, რომელიც 2005 წლის ივლისში გაიმართა.

ჯაგნოტის მანდატის ამოწურვის შემდეგ, პრეზიდენტობაზე ორი კანდიდატი იყო წარდგენილი: ვიცე-პრეზიდენტი (ანგიდი ჩეტიარი) და თავად ჯაგნოტი. მას მხარი დაუჭირეს როგორც მმართველი კოალიციის, ისე ოპოზიციის დეპუტატებმა. 2003 წელს ჯაგნოტი პრეზიდენტის ცერემონიულ პოსტზე აირჩიეს. ხუთწლიანი ვადის შემდეგ, 2008 წლის 19 სექტემბერს იგი ეროვნულმა ასამბლეამ ერთხმად აირჩია ხელახლა, რასაც მხარი დაუჭირა როგორც ხელისუფლებამ, ისე ოპოზიციამ."Jugnauth re-elected Mauritius president", AFP, 20 September 2008.

მეორე ვადა: 2008–2014
პარლამენტმა 2008 წელს მხარი დაუჭირა ჯაგნოტის პრეზიდენტად დარჩენას მეორე ვადით. მალევე, 2008 წლის შუალედურ არჩევნებში მე-8 ოლქში, „მებრძოლმა სოციალისტურმა მოძრაობამ“ „ლეიბორისტული პარტიის“ მხარდაჭერით გაიმარჯვა და პრავინდ ჯაგნოტი ამ ოლქის დეპუტატად დაბრუნდა.

2010 წელს, მისი 80 წლის იუბილედან ორი დღის შემდეგ, შეიქმნა Labour-MSM-PMSD ალიანსი და ნავინ რამგულამმა დაშალა პარლამენტი საყოველთაო არჩევნების ჩასატარებლად. ალიანსმა არჩევნებში გაიმარჯვა და MSM-მა 13 დეპუტატი გაიყვანა.

თუმცა, 2011 წლის აგვისტოს ალიანსი დაიშალა და MSM-მა დატოვა მთავრობა, რამაც პრემიერ-მინისტრს ძალიან მცირე უმრავლესობა დაუტოვა. ოპოზიციის ლიდერ ბერენჟესთან პირადი შეხვედრის შემდეგ, ჯაგნოტმა გააკეთა განცხადება, რომ შესაძლოა გადამდგარიყო პრეზიდენტის პოსტიდან, თუ სიტუაცია გაუარესდებოდა Medpoint-ის სკანდალთან დაკავშირებით, რომელშიც მისი შვილი, პრავინდი იყო გარეული (იგი გამოძახებული და დაკავებული იყო კორუფციასთან ბრძოლის დამოუკიდებელი კომისიის მიერ ინტერესთა კონფლიქტის ბრალდებით).

საბოლოოდ, იგი პრეზიდენტის პოსტიდან 2012 წლის 30 მარტს გადადგა. მან აღნიშნა, რომ მხარს არ უჭერდა მთავრობის პოლიტიკას; ბევრი მიიჩნევდა, რომ მისი უკმაყოფილება გამოწვეული იყო იმით, რომ მთავრობამ უარი თქვა დახმარებოდა მის შვილს კანონისგან თავის დაღწევაში. მან განაცხადა, რომ გადადგა მთავრობის წევრებთან უთანხმოების გამო.

2012 წელს პრეზიდენტობიდან გადადგომის შემდეგ, ბერენჟემ წამოაყენა MSM/MMM კოალიციის აღდგენის იდეა, რაც ორივე პარტიის სტრუქტურებმა მოიწონეს. ჯაგნოტი ალიანსის ლიდერი გახდა იგივე პირობებით: იგი პრემიერ-მინისტრის პოსტს სამი წლის განმავლობაში დაიკავებდა, შემდეგ კი ადგილს ბერენჟეს დაუთმობდა. 2013 და 2014 წლის დასაწყისში პარტიებს შორის არსებული შიდა კრიზისის გამო, ბერენჟემ გამოაცხადა ორი „გაციების“ პერიოდი პრობლემების მოსაგვარებლად. 2014 წლის აპრილში ბერენჟემ გამოაცხადა MSM/MMM კოალიციის დასრულება. იგი გააკრიტიკეს, რადგან წინა დღეს ჯაგნოტის დაბადების დღეს დაესწრო და მისი პოლიტიკური კარიერის შესახებ საქებარი სიტყვა წარმოთქვა, იმავე ღამეს კი რამგულამს შეხვდა რესტორანში მომავალი ალიანსის განსახილველად. მოგვიანებით მან გამოაცხადა ალიანსი თავის MMM-სა და რამგულამის ლეიბორისტულ პარტიას შორის.

ბოლო პრემიერ-მინისტრობა: 2014–2017
2014 წლის აპრილში პოლ ბერენჟემ გამოაცხადა კოალიციის დაშლა ორივე პარტიაში არსებული სერიოზული უთანხმოების გამო. მოგვიანებით ბერენჟემ გამოაცხადა კოალიცია „ლეიბორისტულ პარტიასა“ და „მავრიკის მებრძოლ მოძრაობას“ (MMM) შორის. ჯაგნოტი მაშინ ჩაუდგა სათავეში კოალიციას, რომელიც შედგებოდა MSM-ის, PMSD-ისა და ML-ისგან (ჯგუფისგან, რომელმაც დატოვა MMM ლეიბორისტებთან ალიანსის გამო). ჯაგნოტის ალიანსმა, რომელიც ცნობილია როგორც "L'Alliance LEPEP", 2014 წლის საყოველთაო არჩევნებში გაიმარჯვა. 2014 წლის ნოემბრის ბოლოს, როდესაც რამგულამმა პარლამენტი დაშალა, ჯაგნოტმა და MSM-მა შექმნეს ალიანსი PMSD-თან და Mouvement Liberateur-თან (MMM-ის დისიდენტური პარტია ივან კოლენდაველუს ხელმძღვანელობით). მისმა ალიანსმა 60-დან 47 ადგილი მოიპოვა. ჯაგნოტი მეექვსედ გახდა პრემიერ-მინისტრი და ისტორია შექმნა, რადგან დაამარცხა ლეიბორისტული პარტიისა და MMM-ის ალიანსი, რომლებიც ქვეყნის ორ უმსხვილეს პარტიად ითვლებოდნენ. არჩევნების წინ მან განაცხადა, რომ ეს მისი ბოლო არჩევნები იქნებოდა ასაკის გამო.

2016 წლის 12 სექტემბერს ჯაგნოტმა გამოაცხადა, რომ ასაკის გამო მალე გადადგებოდა პრემიერ-მინისტრის პოსტიდან. 2017 წლის 23 იანვარს იგი გადადგა და პრემიერ-მინისტრად კოალიციის უმსხვილესი პარტიის ლიდერი (მისი შვილი) დანიშნა.

მინისტრი-მენტორი: 2017–2019
2017 წლის იანვარში პრემიერ-მინისტრობიდან გადადგომის შემდეგ, ჯაგნოტი დაინიშნა ახლად შექმნილ მინისტრი-მენტორის პოსტზე, რაც მას საშუალებას აძლევდა, აქტიურად დარჩენილიყო ჩართული სამთავრობო საქმეებში, მათ შორის საგზაო მოძრაობის რეგულირების, პოლიციისა და კუნძულ როდრიგესის საკითხების ზედამხედველობაში.

ამ როლში მან გადამწყვეტი ხელმძღვანელი როლი ითამაშა მავრიკის დიპლომატიურ კამპანიაში ჩაგოსის არქიპელაგის სუვერენიტეტის დასამტკიცებლად. ათწლეულების განმავლობაში წარმოებული ადვოკატირების საფუძველზე, მან მავრიკის მოაპოვებინა გაეროს გენერალური ასამბლეის 2017 წლის ისტორიული რეზოლუცია, რომელმაც მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოსგან (ICJ) მოითხოვა საკონსულტაციო დასკვნა გაერთიანებული სამეფოს მიერ კუნძულების მართვის კანონიერების შესახებ.

2019 წლის თებერვალში ICJ-მა გამოსცა ისტორიული საკონსულტაციო დასკვნა, სადაც ნათქვამია, რომ გაერთიანებული სამეფოს მიერ ჩაგოსის არქიპელაგის მართვა უკანონო იყო და სუვერენიტეტი მავრიკის უნდა დაბრუნებოდა. სასამართლომ დაადგინა, რომ დამოუკიდებლობის დროს მავრიკისგან არქიპელაგის გამოყოფამ დაარღვია საერთაშორისო სამართალი. ამ დასკვნამ მავრიკის მნიშვნელოვანი დიპლომატიური გამარჯვება მოუტანა.

უფროსი სახელმწიფო მოღვაწე და პოლიტიკური მენტორი: 2019–2021
2019 წლის არჩევნების დროს, მმართველი ალიანსი პრავინდ ჯაგნოტის მეთაურობით კამპანიას აწარმოებდა ეკონომიკური რეფორმების, სოციალური კეთილდღეობის გაუმჯობესებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების მიღწევებზე დაყრდნობით. მიუხედავად იმისა, რომ სერ ანერუდ ჯაგნოტი არ იყო არჩევნების საჯარო სახე, მისმა პოლიტიკურმა ავტორიტეტმა კოალიციას მნიშვნელოვანი მხარდაჭერა შესძინა.

2019 წლის საყოველთაო არჩევნების შემდეგ, სერ ანერუდ ჯაგნოტი მავრიკის პოლიტიკაში არაპირდაპირ, თუმცა მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა. მიუხედავად იმისა, რომ მას აღარ ეკავა სამინისტრო პორტფელი, იგი პოლიტიკურ ლანდშაფტში გავლენიან უხუცეს სახელმწიფო მოღვაწედ რჩებოდა.

იგი პოლიტიკურ საქმეებში მრჩევლისა და ცერემონიული როლით იყო ჩართული 2021 წლის 3 ივნისს გარდაცვალებამდე, ინარჩუნებდა პატივსაცემ პოზიციას, როგორც თანამედროვე მავრიკის ერთ-ერთი დამფუძნებელი მამა.

იხილეთ აგრეთვე
მავრიკის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:მავრიკის პრეზიდენტები