იოსებ დაისი

იოსებ დაისი (დ. 18 იანვარი, 1946) — შვეიცარიელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1999 წლიდან 2006 წლამდე შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი იყო. როგორც ქრისტიან-დემოკრატიული სახალხო პარტიის (CVP/PDC) წევრი, იგი თავდაპირველად საგარეო საქმეთა ფედერალურ დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა 1999–2002 წლებში, შემდეგ კი ეკონომიკურ საქმეთა ფედერალურ დეპარტამენტში გადაინაცვლა 2003–2006 წლებში. 2010 წელს დაისი გაეროს გენერალური ასამბლეის 65-ე სესიის პრეზიდენტად აირჩიეს.

პოლიტიკური კარიერა
საკანონმდებლო და ადგილობრივი გამოცდილება
იოსებ დაისმა პოლიტიკური კარიერა 1981 წელს დაიწყო, როგორც თავისი პარტიის წარმომადგენელმა ფრიბურგის დიდ საბჭოში. 1991 წელს იგი ერთი წლის ვადით კანტონური პარლამენტის პრეზიდენტი გახდა. 1982-დან 1996 წლამდე დაისს მშობლიური სოფლის, ბარბერეშის მერის თანამდებობა აკავა.

1991 წელს იგი ეროვნულ საბჭოში აირჩიეს. 1995-დან 1996 წლამდე დაისი ეროვნული საბჭოს საგარეო საქმეთა კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტი იყო, ხოლო 1996 წელს იმ კომიტეტის პრეზიდენტად დაინიშნა, რომელსაც შვეიცარიის ფედერალური კონსტიტუციის სრული გადასინჯვა ევალებოდა.

ფედერალურ საბჭოში
დაისი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში 1999 წლის 11 მარტს, თავის კოლეგა რუთ მეცლერთან ერთად აირჩიეს. ადალბერტ დურერთან და რემოჯიო რატისთან ერთად, იგი იყო ერთ-ერთი იმ სამი ოფიციალური კანდიდატიდან, რომლებიც ქრისტიან-დემოკრატიულმა სახალხო პარტიამ (CVP/PDC) გადამდგარი ფედერალური მრჩევლის, ფლავიო კოტის ადგილზე წარადგინა. თუმცა, არჩევნები დაისსა და პიტერ ჰესს შორის რომელსაც საკმაოდ ბევრი კონსერვატორი წარმომადგენელი უჭერდა მხარს დაძაბულ ბრძოლაში გადაიზარდა. საბოლოოდ, კენჭისყრის მეექვსე ტურში, დაისმა 120 ხმით 119 ხმის წინააღმდეგ გაიმარჯვა.Official Record of the United Federal Assembly, AB V 1999 625.

თანამდებობაზე ყოფნისას იგი ხელმძღვანელობდა შემდეგ დეპარტამენტებს:

საგარეო საქმეთა ფედერალური დეპარტამენტი (1999–2002)
ეკონომიკურ საქმეთა ფედერალური დეპარტამენტი (2003–2006)

მას შემდეგ, რაც 2003 წელს რუთ მეცლერი ვერ აირჩიეს ხელახალი ვადით, მან დაისი მისი ადგილისთვის ბრძოლაში გამოიწვია, თუმცა 138 ხმით 96-ის წინააღმდეგ მაინც დამარცხდა. შემდგომში, დაისი 2004 წლისთვის კონფედერაციის პრეზიდენტად აირჩიეს, ერთი წლით ადრე, ვიდრე ეს ზოგადას დადგენილი წესით მოხდებოდა. იგი საბჭოში ქრისტიან-დემოკრატიული სახალხო პარტიის (CVP) ერთადერთ წარმომადგენლად დარჩა.

2006 წლის 27 აპრილს დაისი საკმაოდ მოულოდნელად გადადგა ფედერალური მრჩევლის თანამდებობიდან.Bundesrat Deiss tritt zurück, NZZ Online, April 27, 2006. ვინაიდან CVP-ის კვოტას სხვა პარტიები არ ეცილებოდნენ, მისი მემკვიდრე ამავე პარტიის პრეზიდენტი, დორის ლოითარდი გახდა, რომელმაც დაისის თანამდებობა 2006 წლის 1 აგვისტოს დაიკავა. მრჩეველმა კი დაადასტურა, რომ თანამდებობას ყოველგვარი პარტიული ზეწოლის გარეშე ტოვებდა.

პროფესიული კარიერა
ჟოზეფ დაისმა ეკონომიკისა და სოციალური მეცნიერებების ფაკულტეტი ფრიბურგის უნივერსიტეტში დაამთავრა. მან სწავლა ამავე უნივერსიტეტში განაგრძო დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად, რის შემდეგაც გარკვეული პერიოდი კვლევით საქმიანობას ეწეოდა კემბრიჯის უნივერსიტეტის კინგს-კოლეჯში (King's College).

კვლევითი საქმიანობის დასრულების შემდეგ, იოსებ დაისმა ფრიბურგის უნივერსიტეტში ეკონომიკის ლექციების კითხვა დაიწყო. 1983 წელს იგი მიწვეულ პროფესორად დაინიშნა შვეიცარიის რამდენიმე უნივერსიტეტში: ციურიხის ფედერალურ ტექნოლოგიების ინსტიტუტში (ETH Zurich), ასევე ლოზანისა და ჟენევის უნივერსიტეტებში.

1993 წლიდან 1996 წლამდე იოსებ დაისი ფასების სახელმწიფო ზედამხედველის მოვალეობას ასრულებდა. ამის შემდეგ იგი ფრაიბურგის უნივერსიტეტში დაბრუნდა და ეკონომიკისა და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი გახდა. უნივერსიტეტში მოღვაწეობის პერიოდში იგი ასევე იყო შმიტენში (ფრიბურგის კანტონი) მდებარე კომპანია Schumacher AG-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე და ოტ-ლაკის Raiffeisenbank-ის თავმჯდომარე კურტეპენში, ფრიბურის კანტონში.

2004 წელს იოსებ დაისს ლოზანის ბიზნეს სკოლის საპატიო დოქტორის ხარისხი მიენიჭა, შვეიცარიის პოლიტიკური და ეკონომიკური პოზიციების განმტკიცებასა და გაფართოებაში შეტანილი წვლილისათვის.
პირადი ცხოვრება
დაისი დაქორწინებულია და სამი ვაჟი ჰყავს.

პირადი ცხოვრება
დაისი დაქორწინებულია და სამი ვაჟი ჰყავს.

ჟოზეფ დაისი არის რაულ ვალენბერგის საერთაშორისო ფონდის (The International Raoul Wallenberg Foundation) საპატიო წევრი, ასევე შვეიცარიის საერთაშორისო სამოქალაქო მოსამსახურეთა ასოციაციის (AFIS) საპატიო წევრიც.

ნაშრომები
პოლიტიკური ეკონომიკის სახელმძღვანელო, დანიელ მეულისთან ერთად, 1-ლი გამოცემა, 1994 წელი, შემდგომში მრავალჯერ შესწორებული.
შესავალი პოლიტიკურ ეკონომიკაში: შვეიცარიის ეკონომიკური ანალიზი, 1-ლი გამოცემა, 1982 წელი, შესწორებული.
შვეიცარიის პოლიტიკური ეკონომიკა და ეკონომიკური პოლიტიკა, 1-ლი გამოცემა, 1979 წელი, შესწორებული.
რეგიონული ადაპტაციის პროცესი და რეგიონული მონეტარული პოლიტიკა, 1978 წელი.
საერთაშორისო სავაჭრო პირობების წმინდა თეორია, სადოქტორო დისერტაცია, 1971 წელი.

რესურსები ინტერნეტში
Official biography

იხილეთ აგრეთვე
შვეიცარიის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:შვეიცარიის  პრეზიდენტები
კატეგორია:გაეროს გენერალური ასამბლეის თავმჯდომარეები
კატეგორია:XX საუკუნის რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი