ხოსე მარია კამპო სერანო

ხოსე მარია კამპო სერანო ( დ. 8 სექტემბერი, 1832 — გ. 6 იანვარი, 1915) — კოლომბიელი იურისტი, გენერალი და სახელმწიფო მოღვაწე. იგი კოლომბიის პრეზიდენტი გახდა პრეზიდენტის გადადგომისა და ვიცე-პრეზიდენტის გადაყენების შემდეგ. მან დაამტკიცა 1886 წლის კონსტიტუცია, რომელმაც შექმნა კოლომბიის რესპუბლიკა, როგორც კოლუმბიის შეერთებული შტატების მემკვიდრე. წარმოშობით სამარიელი (სანტა-მარტადან) კოსტენიო, იყო მაგდალენასა და ანტიოქიის სუვერენული შტატების პრეზიდენტი, პანამის გუბერნატორი და თავისი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში ეკავა სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობაც.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ხოსე მარია კამპო დაიბადა 1832 წლის 8 სექტემბერს, სანტა-მარტაში, მაგდალენაში, იმდროინდელ ახალი გრანადის რესპუბლიკაში. იგი იყო ანდრეს დელ კამპოსა და მარია ხოსეფა სერანოს პირველი შვილი და ხუან კამპო სერანოს ძმა (რომელმაც ასევე მოაწერა ხელი 1886 წლის კონსტიტუციას, როგორც ბოლივარის შტატის დელეგატმა). სწავლა დაასრულა სანტა-მარტას სემინარიაში (Seminario Conciliar), მოგვიანებით კი სწავლობდა სანტანდერის პროვინციულ კოლეჯში, სადაც შეისწავლა სამართალი და ფილოსოფია.

იგი დაქორწინებული იყო როსა რიასკოს გარსიაზე.

პოლიტიკური კარიერა
მაგდალენა
კამპომ პოლიტიკური მოღვაწეობა მშობლიურ მაგდალენას შტატში დაიწყო. იქ მას ეკავა სხვადასხვა თანამდებობა მმართველობის სხვადასხვა დონეზე: იყო მაგდალენას საკანონმდებლო ასამბლეის წევრი, გენერალური პროკურორი, წარმომადგენელთა პალატისა და კოლომბიის სენატის წევრი მაგდალენას მხრიდან. იგი ასევე ორჯერ იმყოფებოდა მაგდალენას სუვერენული შტატის პრეზიდენტის თანამდებობაზე, პირველად 1871–1874 წლებში, ხოლო მეორედ — 1879–1884 წლებში.

მისი ადმინისტრაციები ძირითადად ფოკუსირებული იყო რკინიგზის მშენებლობასა და გაფართოებაზე რათა რეგიონში ვაჭრობა-მრეწველობა წაეხალისებინა და ქვეყანა პორტთან დაეკავშირებინა. ამ მიზნის ნაწილი შესრულდა 1881 წელს, როდესაც გაფორმდა კონტრაქტები სანტა-მარტასა და ელ-ბანკოს დამაკავშირებელი რკინიგზის მშენებლობის დასაწყებად.

ანტიოქია
1884-1885 წლების კოლომბიის სამოქალაქო ომის დროს, ხოსე მარია კამპო იყო ანტიოქიის სუვერენული შტატის სამოქალაქო და სამხედრო უფროსი 1885 წლის 14 მარტიდან 21 სექტემბრამდე.

მისი ადმინისტრაციის მიზანი იყო სამოქალაქო ამბოხების შეკავება და პოლიტიკური ოპოზიციის დემორალიზება. ამის ერთ-ერთი გზა იყო ზოგიერთი საარჩევნო ოლქის საზღვრების შეცვლა (redistricting), რომლებიც რადიკალ ამბოხებულებს აძლევდა ხელს, როგორიც იყო ლა-უნიონისა და პაბონის ოლქები.

როგორც მაგდალენაში, კამპო აქაც დაინტერესებული იყო რკინიგზის განვითარებით, რასაც მიაღწია 1885 წლის 18 აგვისტოს, როდესაც კერძო სექტორთან მოლაპარაკებების შედეგად მოხდა ანტიოქიის რკინიგზის გაუმჯობესება და გაფართოება. გენერალმა კამპომ დატოვა ანტიოქიის პრეზიდენის თანამდებობა, რათა წარმოედგინა დამფუძნებელი ასამბლეა ბოგოტაში.

სამინისტროები
გენერალი კამპო სხვადასხვა პრეზიდენტის ადმინისტრაციის აქტიური წევრი იყო, როგორც მინისტრთა საბჭოს წევრი. პირველი თანამდებობა მას ეკავა 1882 წელს ფრანსისკო ხავიერ სალდუას პრეზიდენტობისას, სადაც იყო სახალხო განათლების მინისტრი, პასუხისმგებელი ეროვნულ განათლებაზე. ეს თანამდებობა მან კვლავ დაიკავა 1884 წლის 1 აპრილს.

რაფაელ ნუნიესის ადმინისტრაციაში იგი მუშაობდა ორ სამინისტროში: ომის სამინისტროში, სადაც მოუწია 1885 წლის სამოქალაქო ომთან გამკლავება, და ფინანსთა სამინისტროში, რომელიც მან ანტიოქიაში გამგზავრების გამო დატოვა.

მისი ბოლო მინისტრის თანამდებობა იყო შინაგან საქმეთა (Government) მინისტრი მიგელ ანტონიო კაროს პრეზიდენტობის დროს.

პრეზიდენტობა 1886–1887
1885 წლის 9 დეკემბერს დამფუძნებელმა ასამბლეამ აირჩია რაფაელ ნუნიესი პრეზიდენტად, ელისეო პაიანი ვიცე-პრეზიდენტად, ხოლო ხოსე მარია კამპო — პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად (designate).  ხ.მ. კამპო ხელისუფლებაში ძალიან უჩვეულო გზით მოვიდა; 1886 წლის 30 მარტს პრეზიდენტმა ნუნიესმა კონგრესს გადადგომის შესახებ წარუდგინა განცხადება დიზენტერიით გამოწვეული ჯანმრთელობის მძიმე მდგომარეობის გამო. ვიცე-პრეზიდენტს, როგორც მემკვიდრეობის რიგში მომდევნოს, კონგრესში ბევრი მტერი ჰყავდა და 1886 წლის 4 მაისს კონგრესმა ელისეო პაიანს ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა გაუუქმა.

1886 წლის 1 აპრილს, როდესაც ვიცე-პრეზიდენტი აღარ არსებობდა, პრეზიდენტი კი გადამდგარი იყო, პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა ხოსე მარია კამპომ, როგორც აღმასრულებელ ხელისუფლებაში მემკვიდრეობის რიგით მომდევნომ, დადო ფიცი, როგორც კოლუმბიის შეერთებული შტატების პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელმა.

პოლიტიკა
მინი|მარცხნივ|სავანის მატარებელი, პრეზიდენტ კამპოს პროექტი.
მინი|მარცხნივ|ეროვნული პანთეონი, მდებარე კინტა-დე-სან-პედრო-ალეხანდრინოში.
კამპოს მოკლე პრეზიდენტობის ზოგიერთი მნიშვნელოვანი პოლიტიკა უფრო ლოკალური იყო, ვიდრე ფართო ეროვნული მასშტაბის. მისი ადმინისტრაციის ზოგიერთი პროექტი მოიცავდა კონტრაქტებს ბოგოტასთვის გარე განათებისა და სასმელი წყლის სერვისების მონტაჟსა და მშენებლობაზე. მან ასევე გააგრძელა სარკინიგზო ტრანსპორტისა და რკინიგზის ადვოკატირება და 1887 წელს მუშაობა დაიწყო „სავანის მატარებელმა“ (Train of the Savanna), რომელიც აკავშირებდა ბოგოტას ახლომდებარე ქალაქებთან — ფაკატატივასთან და სიპაკირასთან; იგი დღესაც მუშაობს.

კამპოს ერთ-ერთი დეკრეტი, როგორც კოლომბიის პრეზიდენტისა, ეხებოდა კინტა-დე-სან-პედრო-ალეხანდრინოს — სახლს, სადაც გარდაიცვალა განმათავისუფლებელი სიმონ ბოლივარი. სახლი კერძო საკუთრება იყო და მფლობელები მთავრობას მის მიყიდვას უზარმაზარ თანხად სთავაზობდნენ. 1886 წლის აღმასრულებელი ბრძანებით, კამპომ მოახდინა ქონების ჩამორთმევა და მისი მართვა მაგდალენას დეპარტამენტს დაავალა.

მიუხედავად იმისა, რომ ამის უფლება ჰქონდა, კამპომ არ აირჩია საცხოვრებლად სან-კარლოსის სასახლე (იმდროინდელი საპრეზიდენტო სასახლე) და ამჯობინა კვლავ თავის ჩვეულ რეზიდენციაში ცხოვრება.

1886 წლის კონსტიტუცია
დამფუძნებელმა ასამბლეამ, რომელიც 1885 წელს რაფაელ ნუნიესმა ახალი კონსტიტუციის შესამუშავებლად მოიწვია, საბოლოო რეზოლუცია 1886 წლის 4 აგვისტოს მიიღო. მომდევნო დღეს პრეზიდენტმა კამპომ და მისმა მინისტრთა საბჭომ დაამტკიცეს კონსტიტუცია, გახადეს იგი ოფიციალური, ქვეყანას სახელი შეუცვალეს და კოლომბიის რესპუბლიკა უწოდეს, რითაც კამპო მისი პირველი პრეზიდენტი გახდა.

პოსტ-პრეზიდენტობა
ახლად დაარსებული კოლომბიის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტი გადადგა 1887 წლის 6 იანვარს და ძალაუფლება დაუთმო ელისეო პაიანს, რომელიც ნუნიესის არყოფნისას პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა.

პანამა
ხოსე მარია კამპო კვლავ გამოიძახეს პოლიტიკასა და ომში პანამაში გასამგზავრებლად, სადაც ლიბერალი ამბოხებულები ებრძოდნენ კონსერვატიულ მთავრობას, რადგან პანამა ათასდღიანი ომის ერთ-ერთი ასპარეზი იყო. მისი პოლიტიკური და სამხედრო ავტორიტეტის გამო, იგი დაინიშნა პანამის დეპარტამენტის გუბერნატორად 1900 წლის იანვარში, რითაც შეცვალა მაშინდელი გუბერნატორი ფაკუნდო მუტის დურანი.

კამპო ენერგიულად შეუდგა საქმეს, მან რეგიონში ქვეყნის სხვადასხვა ნაწილიდან დამხმარე ძალები ჩაიყვანა, რადგან ამ დროისთვის ომი ფოკუსირებული იყო პანამასა და კარიბის რეგიონზე. იგი იყენებდა რკინიგზის სტრატეგიულ მნიშვნელობას ჯარების მობილიზებისა და მიმდებარე ტერიტორიების გასაწმენდად.

ომი უფრო რთულდებოდა და გენერალ კამპოს მოუწია ბარანკილიაში გამგზავრება იარაღის საყიდლად და დამხმარე ძალების მოსაყვანად, გუბერნატორის თანამდებობა კი ალეხანდრო ორილიაკს გადააბარა. მიუხედავად იმისა, რომ გენერალ კამპოს წასვლამ გამოიწვია ამბოხებული ძალების გააქტიურება, ომი 1902 წელს დასრულდა, რამაც გზა გაუმზადა კოლომბიისგან პანამის გამოყოფას.

სიკვდილი და მემკვიდრეობა
ხოსე მარია კამპო გარდაიცვალა თავის სახლში, სანტა-მარტაში, 1915 წლის 24 თებერვალს, 82 წლის ასაკში.

ბევრი მას ისტორიაში ყველაზე გავლენიან სამარიელად მიიჩნევს. მისი ყველაზე ხანგრძლივი მემკვიდრეობა, უდავოდ, 1886 წლის კონსტიტუციაა, რომელიც ქვეყნის ფუნდამენტური კანონი იყო თითქმის 105 წლის განმავლობაში, სანამ იგი 1991 წლის კონსტიტუციით არ შეიცვალა.

ცოცხალი ნათესავები: კონსუელო მეხია კამპო და მარია ვიქტორია მეხია კამპო.

იხილეთ აგრეთვე
 კოლომბიის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1832
კატეგორია:გარდაცვლილი 1915