ჰაინრიხ მარკი

ჰაინრიხ მარკი (დ. 1 ოქტომბერი, 1911 — გ. 2 აგვისტო, 2004) — ესტონელი პოლიტიკოსი, ესტონეთის დევნილი მთავრობის პრემიერ-მინისტრი პრეზიდენტის მოვალეობებით (1 მარტი 1990 — 6 ოქტომბერი 1992). იგი იყო ემიგრაციაში მოქმედი ესტონეთის სახელმწიფოებრივი ხელმძღვანელობის უკანასკნელი წარმომადგენელი. 1991 წელს ესტონეთის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, დევნილი მთავრობის საქმიანობა საბოლოოდ სწორედ მისი უფლებამოსილების პერიოდში დასრულდა: 1992 წლის ოქტომბერში (ესტონეთის პარლამენტში გამართულ ცერემონიაზე) მან თავისი უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტები გადასცა ახლად არჩეულ პრეზიდენტ ლენარტ მერის, რის შემდეგაც დევნილმა მთავრობამ აქტივობა ოფიციალურად შეწყვიტა.

 ცხოვრება 
მარკი ოთხი ძმიდან ერთ-ერთი იყო: ადოლფი (1905–1947; გარდაიცვალა ციმბირის საპყრობილე-ბანაკში), ალბერტი (1907–1945; დაიღუპა „ტყის ძმების“ მოძრაობაში) და აქსელი (1913–2014), აგრონომი, ჟურნალისტი და ესტონეთის დევნილი მთავრობის შინაგან საქმეთა მინისტრი 1962–1992 წლებში.

განათლება ვორუში მიიღო; დაამთავრა ტარტუს მასწავლებელთა სემინარია. 1933–1938 წლებში სწავლობდა ტარტუს უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

1938–1940 წლებში მუშაობდა დაწყებითი სკოლის მასწავლებლად. 1940 წელს ტარტუში ფიცადვოკატ პ. სეპთან (P. Sepp) იურისტის თანაშემწედ (solicitor) მსახურობდა, ხოლო 1941–1943 წლებში ტალინში — იურისტის პრაქტიკით საქმიანობდა.

ესტონეთის ოკუპაციის შემდეგ, 1940 წელს მცირე ხნით დანიშნეს ტარტუს უნივერსიტეტის მდივნად, თუმცა უნივერსიტეტის რექტორის, ჰანს კრუუსის რეკომენდაციით, პოსტი დატოვა. იმავე წელს იგი დააყენეს რიიგივოლიკოგუს (Riigivolikogu) არჩევნების კანდიდატად — ესტონეთის მუშათა სახალხო კავშირის ალტერნატიულ კანდიდატად, მაგრამ კანდიდატთა სიიდან ამოიღეს. მოგვიანებით იგი ესტონეთში იმალებოდა; 1943 წელს გადავიდა ფინეთში და ესტონეთის ბიუროს (ემიგრანტულ ორგანიზაციას) ერთ-ერთ ორგანიზატორად იქცა; ამასთან, ფინეთის არმიაში მყოფ ესტონელთა გაზეთის — Malevlane-ის — მთავარი რედაქტორის თანაშემწედაც მუშაობდა.

1944 წელს მარკი გადავიდა შვედეთში, სადაც უცხოელთა ეროვნული კომიტეტის თანაშემწე იყო. 1945–1956 წლებში ესტონეთის კომიტეტში ხელმძღვანელობდა განათლების სამუშაო ჯგუფს. შემდეგ წლებში თანმიმდევრულად ეკავა კომიტეტის ბიუროს დირექტორისა და თავმჯდომარის თანაშემწის პოსტები (1954–1975), თავმჯდომარის თანამდებობა (1975–1982), ხოლო 1982 წლიდან — საპატიო თავმჯდომარის სტატუსი. 1951–1979 წლებში იგი ასევე იყო ესტონეთის ეროვნული საბჭოს გენერალური მდივანი.

 ჯილდოები და ღირსებები 
1998 წელს მარკს ტარტუს უნივერსიტეტმა სამართლის საპატიო დოქტორის ხარისხი მიანიჭა. ასევე გახდა ესტონეთის ლიტერატურის საზოგადოების საპატიო წევრი; დაჯილდოვდა ესტონეთის ეროვნული ფონდის ოქროს ნიშნით; მიენიჭა პოლონეთის რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის I კლასის ოქროს ჯილდო და ესტონეთის რესპუბლიკის გერბის ორდენის II კლასი.

 იხილეთ აგრეთვე 
 ენნო პენნო

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები