ასბესტის ბალასტი

ასბესტის ბალასტი — რკინიგზის ლიანდაგის (ბალასტის პრიზმის) ზედნაშენისთვის განკუთვნილი ბალასტი.

 საერთო დახასიათება 
ასბესტის ბალასტში ასბესტის ბოჭკოების წყალობით სამთო ქანების მარცვლებს შორის დატენიანებისა და დატკეპნის შემდეგ იქმნება მტკიცე სტრუქტურული კავშირები, ხოლო პრიზმის ზედაპირზე — ქერქი, შეუღწევადი ატმოსფერული წყლებისთვის და დამაჭუჭყიანებლებისთვის.

 გამოყენება 
ТУ 32 ЦП-782—92-ის შესაბამისად ასბესტის ბალასტი გამოიყენება ყველა კატეგორიისა და სადგურის მთავარი ლიანდაგების ბალასტირებისთვის. შეიძლება გამოყენებული იქნეს გაცხრილული დაქუცმაცებული სერპენტინიტების ქვიშა-ღორღოვანის ნარევი.

ბალასტის პრიზმის ზედა ფენაში ასბესტის ბალასტის გამოყენება ჩქაროსნულ ხაზებზე არ დაიშვება.

 ნაკლოვანებები 
ასბესტის ბალასტი არ შეიძლება მთავარი ლიანდაგების ბალასტირებისთვის ჩაითვალოს პერსპექტიულ მასალად შემდეგი მიზეზების გამო:
 გაწმენდა და მისი ლიანდაგში ხელმეორედ გამოყენება (ღორღისგან განსხვავებით) შეუძლებელია, აუცილებელია დაჭუჭყიანებული ნარევის შრომატევადი ამოჭრა და გატანა;
 მტვრიანი ნაწილაკების დიდი რაოდენობის (0,16 მმ-ზე ნაკლები 10 %-ზე მეტი), ასევე აზბესტის ბოჭკოების არასაკმარისი მოვლა-შენახვის (1 %-ზე ნაკლები) და შპლის ქვეშ არსებული 20 სმ-ზე დაბალი სისქის შედეგად ასბესტის ბალასტი მუშაობს დაუკმაყოფილებლად;
 დაჭუჭყიანებული ასბესტის ბალასტის, რომელმაც ამოწურა საკუთარი საექპლოატაციო ვადა და კაპიტალური რემონტის დროს ლიანდაგიდან ამოიჭრა მისი ღორღით შეცვლისას, უზარმაზარი მოცულობის დამარხვის აუცილებლობა, წარმოადგენს სერიოზულ ეკოლოგიურ პრობლემას;
 სანიტარული ნორმები ითხოვენ, რომ ყველა სახის სამუშაოები, სადაც ფიგურირებს ასბესტის ბალასტი (დატვირთვა—გადმოტვირთვა, ლიანდაგის დაბალასტება, გამოტენვა) ხორციელდებოდეს აუცილებელი ღონისძიებებით, რომლებიც მიმართულია მისი გამტვერიანობის შემცირებისკენ, რაც პრაქტიკაში ძნელად და იშვიათად განსახორციელებელია (სხვათა შორის, ასბესტის მცირე ბოჭკოების შესუნთქვა სახიფათოა ადამიანების ჯანმრთელობისათვის).

პოსტსაბჭოთა სივრცეში უკანასკნელ წლებში ასბესტის ბალასტის გამოყენება მკვეთრად შეიზღუდა. 1970-იან წლებში ადგილი ქონდა ასბესტის ბალასტის ფართე გამოყენებას, რომლის ლიანდაგში დაყრაც ყველგან რაციონალურად ითვლებოდა, იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც მისი გადაზიდვა და ადგილამდე მიტანის სიშორე 2—3 ათას კილომეტრს წარმოადგენდა. მთავარი ლიანდაგების მნიშვნელოვანი ნაწილის სიგრძე აღმოჩნდა ასბესტის ბალასტზე დაგებული. დღეისათვის, ლიანდაგების ბევრ მონაკვეთებზე ასეთი ბალასტის მუშაობის უნარი აღმოჩნდა ამოწურული მისი მაქსიმალური დაბინძურების გამო. ასეთი ბალასტი საჭიროა ამოიჭრას და შეიცვალოს ღორღის ბალასტით.

საქართველოში ასბესტის ბალასტის გამოყენება ლიანდაგებში შეწყდა 1991 წლიდან, ანუ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ. მთავარ მაგისრალურ ხაზებზე და სადგურიების მთავარ ლიანდაგებზე მთლიანად გამოიყენება ღორღის ბალასტი. სადგურის მიმღებ-გამშვებ, გამთრევ, დეპოს და მისასვლელ ლიანდაგებში 2000 წლამდე იშვიათად გამოიყენებოდა წიდის ბალასტიც, ხოლო მას შემდეგ ძირითადად გამოიყენება ღორღის ბალასტი, ხოლო იშვიათად ხრეშის ბალასტიც.

რესურსები ინტერნეტში
 Железнодорожный путь / Т. Г. Яковлева, Н. И. Карпущенко, С. И. Клинов, Н. Н. Путря, М. П. Смирнов; Под ред. Т. Г. Яковлевой. —М.: Транспорт. 1999. 405 с. — ISBN 5-277-02079-9.

კატეგორია:სალიანდაგო მეურნეობა
კატეგორია:აზბესტი