ფელიქს ფორი

ფელიქს ფრანსუა ფორი (დ.30 იანვარი, 1841 – გ.16 თებერვალი, 1899) — საფრანგეთის პრეზიდენტი 1895 წლიდან 1899 წელს გარდაცვალებამდე. წარმოშობით პარიზიდან. ახალგაზრდობაში ფელიქსი მეთევზედ მუშაობდა. ფორი 1881 წელს სენ-ენფერიერის დეპუტატთა პალატის წევრი გახდა. ფელიქს ფორი ეროვნულ პოლიტიკაში გამორჩულ ადგილს იკავებდა,  სანამ მოულოდნელად ქვეყნის პრეზიდენტი არ გახდა, რა დროსაც საფრანგეთის ურთიერთობები რუსეთთან გაუმჯობესდა. 

დევიდ ბელის თანახმად, ფელიქს ფორი პარიზში დაიბადა და გადავიდა ლე-ავრში, სადაც წარმატებულ გემთმფლობელად იქცა. ადგილობრივი პოლიტიკიდან წინ წავიდა და 1881 წელს დეპუტატთა პალატაში აირჩიეს. უმცროსი მინისტრის რანგში დაიწყო და საზღვაო და კოლონიების მინისტრი გახდა. 1895 წელს მესამე რესპუბლიკის მეშვიდე პრეზიდენტად აირჩიეს და 1899 წელს თანამდებობაზე ყოფნისას გარდაიცვალა.David Bell, et al. eds. Biographical dictionary of French political leaders since 1870 (1990) p. 145.

ბიოგრაფია
ფელიქს ფრანსუა ფორი პარიზში დაიბადა, პატარა ავეჯის დამამზადებელი ხელოსნის, ჟან-მარი ფორის (1809-1889) და მისი პირველი მეუღლის, როზა კუისარის (1819-1852) ოჯახში.

ცხოველების ტყავის დამმუშავებლად და ვაჭრად მუშაობისას ფორმა ლე ჰავრში მნიშვნელოვანი სიმდიდრე დააგროვა, 1881 წლის 21 აგვისტოს ეროვნულ ასამბლეაში აირჩიეს და ადგილი დაიკავა მემარცხენე ფრთის წევრად, ძირითადად ეკონომიკის, რკინიგზისა და საზღვაო ფლოტის საკითხებით დაინტერესდა. პალატაში ყოფნისას თავი ნიჭიერ პოლიტიკოსად და ადმინისტრატორად გამოავლინა,რის გამოც 1882 წლის ნოემბერში ფერის მთავრობაში კოლონიების მდივნის მოადგილედ დაინიშნა და ეს თანამდებობა 1885 წლამდე შეინარჩუნა. ამ პერიოდში საზღვაო ფლოტის მინისტრთან მეგობრულ ურთიერთობას ინარჩუნებდა და მნიშვნელოვანი ინიციატივის მოპოვება შეძლო. იგივე თანამდებობა დაიკავა ტირარდის მთავრობაში 1828 წელს, ხოლო 1893 წელს პალატის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს.

1894 წელს შარლ დიუპუის ადმინისტრაციაში საზღვაო ფლოტის მინისტრთა კაბინეტის წოდება მიიღო. მომდევნო წლის იანვარში მოულოდნელად რესპუბლიკის პრეზიდენტად აირჩიეს პრეზიდენტ კაზიმირ-პერიეს გადადგომის შემდეგ. დაწინაურების მთავარი მიზეზი იყო ზომიერი რესპუბლიკური პარტიის სხვადასხვა ფრთის გადაწყვეტილება, ჰენრი ბრისონის გამორიცხვის შესახებ, რომელსაც პირველ ტურში ხმების უმრავლესობა ჰქონდა, მაგრამ აბსოლუტური უმრავლესობის მიღწევა ვერ შეძლო. ამ მიზნის მისაღწევად პარტიის გაერთიანება გახდა აუცილებელი და ასეთი ერთიანობა მხოლოდ ისეთი ადამიანის ნომინაციით შეიძლებოდა მომხდარიყო, რომელიც არავის შეურაცხყოფდა. ფორი ზუსტად ამ აღწერას შეესაბამებოდა.

ფელიქსმა 1895 წელს ანარქისტულ მოძრაობებს ამნისტია მიანიჭა, რამაც რამდენიმე ცნობილ ანარქირსტს, მაგალითად ემილ პუჟეს ინგლისში გადასახლებიდან დაბრუნება შესაძლებელობა მისცა. 
მინი|მარცხნივ|ფელიქს ფორის საფლავი პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე
1898 წელს (და მომდევნო საუკუნის პირველი წლების განმავლობაში) საფრანგეთის საავტომობილო ინდუსტრია მსოფლიოში უდიდესი გახლდათ. პრეზიდენტი ფორი აღფრთოვანებული არ ჩანდა. როდესაც ფორი ინდუსტრიის ლიდერების წინაშე სიტყვით გამოსვლისთვის მიიწვიეს, მან აუდიტორიის წინაშე განაცხადა: "თქვენი მანქანები ძალიან მახინჯია და ძალიან ცუდი სუნი ასდის" ("Vos voitures sont bien laides et sentent bien mauvais !").Museum label at the French National Motor Museum for the 1901 Renault Phaeton Type D.   (A year after making the pronouncement Faure was dead. "L'automobile" lives on.)
ფელიქსის შესანიშნავმა გამოჩენამ და საზეიმო შემთხვევებში ტაქტიანობამ სახელმწიფოს გარკვეული სარგებელი მოუტანა, როდესაც 1896 წელს პარიზში მიიღო ცარი და 1897 წელს კვლავ ესტუმრა, რის შემდეგაც ფრანკო-რუსული ალიანსი კვლავ საჯაროდ გამოცხადდა. ფორის პრეზიდენტობის ბოლო დღეები დრეიფუსის საქმემ შთანთქა, რომელსაც მტკიცედ თვლიდა, როგორც „chose jugée“ (ლათინურად: res judicata, „გადაწყვეტილება შემდგომი გასაჩივრების გარეშე“). ამან ფორის წინააღმდეგ დრეიფუსის მომხრე ინტელექტუალების და პოლიტიკოსების კრიტიკა გამოიწვია, როგორიცაა ემილ ზოლა და ჟორჟ კლემანსო.

მასონობა
ფელიქს ფორი ლე ჰავრში, "L'aménité"-ში, Grand Orient de France-ის ლოჟაში 1865 წლის 25 ოქტომბერს მიიღეს.Dictionnaire de la Franc-Maçonnerie (Daniel Ligou, Presses Universitaires de France, 2006)Encyclopédie de la Franc-Maçonnerie (ed. Livre de Poche, 2000)
გარდაცვალება
მინი|მარჯვნივ|Le Petit Journal-ის მიერ ილუსტრირებული, ფორეს გარდაცვალება.
ფორი მოულოდნელად გარდაიცვალა 58 წლის ასაკში ინსულტისგან, ელისეის სასახლეში, 1899 წლის 16 თებერვალს.

იმდროინდელი ამერიკული გაზეთის ერთ-ერთ მონაკვეთში ეწერა:

დაახლოებით 6 საათისთვის ბატონი ფორი, რომელიც იმ დროს თავის კაბინეტში იმყოფებოდა, მივიდა პირადი მდივნის, ბატონ ლეგალის ოთახის კართან, რომელიც კაბინეტს ესაზღვრება და უთხრა:

"თავს კარგად არ ვგრძნობ. მოდი ჩემთან."

ლეგალი დაუყოვნებლივ მივიდა პრეზიდენტთან, დივანზე დააწვინა და გენერალი ბაიუდი გამოიძახა. პრეზიდენტის სახლის გენერალური მდივანი მ. ბლონდელი, პირადი მდივნის მოადგილე და დოქტორი ჰუმბერტი, რომელიც შემთხვევით ელისეში იმყოფებოდა ნათესავთან, დახმარებას უწევდნენ.

პრეზიდენტის მდგომარეობა საშიში არ ჩანდა, მაგრამ დოქტორმა ჰერბერტმა შენიშნა, რომ სწრაფად უარესდებოდა, ტელეფონით გამოიძახა დოქტორი ლან-ლონგი და დოქტორი შერლე, რომლებიც ბატონ დიუპუასთან ერთად მივიდნენ და მოგვიანებით დოქტორი ბერჟეროი შეუერთდათ.

მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტი ფორი ჯერ კიდევ გონზე იყო, ექიმებმა აღიარეს, რომ საქმე უიმედო იყო, თუმცა ოჯახს რეალური მდგომარეობის შესახებ მხოლოდ დაახლოებით 8 საათისთვის აცნობეს. ყველანი იმ დივანთან მივიდნენ, სადაც პრეზიდენტი ცოტა ხნის წინ ნაჩქარევად დააწვინეს. მას შემდეგ რაც გონება დაკარგა, ყველა მცდელობის მიუხედავად, ათ საათზე გარდაიცვალა ოჯახისა და ბატონი დიუპუას თანდასწრებით.

იმდროინდელი დაუდასტურებელი ჭორების თანახმად, ფორი თავის ოფისში, საპრეზიდენტო მაგიდაზე, სექსუალური აქტივობებით იყო დაკავებული 29 წლის მარგერიტ შტაინჰეილთან ერთადArmand Lanoux wrote a book about her affair with Faure, Madame Steinheil ou la Connaissance du président (1983). This title is a pun on connaissance meaning both 'consciousness' and 'acquaintance'. The priest who came to give last rites to Félix Faure when he died allegedly asked a police officer whether the president still "had his consciousness/acquaintance", to which the police officer replied "no, she left through the back door"..

ფართოდ გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ეს აქტივობები ორალური სექსი იყო, მაგრამ ზუსტი ბუნება სინამდვილეში უცნობია და ასეთი ცნობები შესაძლოა წარმოიშვა სხვადასხვა jeux de mots-იდან (სიტყვათამაშები), რომლებიც პოლიტიკურმა მოწინააღმდეგეებმა შექმნეს. ლეგენდის თანახმად, შტაინჰეილი ორალურ სექსს ასრულებდა, როდესაც ფორს ინსულტი დაემართა, კრუნჩხვაში მყოფი ხელები კი შტაინჰეილის თმაში აგრეხილა. ოფიციალურად არ გაცხადებულა, მაგრამ ჭორები მაშინვე გავრცელდა, თუმცა რამდენიმე წლის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ გარდაცვალების დროს ფორის პარტნიორი მსახიობი სესილ სორელი იყოArmand Lanoux wrote a book about her affair with Faure, Madame Steinheil ou la Connaissance du président (1983). This title is a pun on connaissance meaning both 'consciousness' and 'acquaintance'. The priest who came to give last rites to Félix Faure when he died allegedly asked a police officer whether the president still "had his consciousness/acquaintance", to which the police officer replied "no, she left through the back door"..

პიერ დარმონის, 1939 წელს დაბადებული მედიცინის ისტორიკოსის თანახმად, ფორის გარდაცვალების პოპულარული ისტორია ლეგენდაა: ფელიქს ფორს ტაქიკარდიის ნიშნები ჰქონდა. მონაკოს პრინც ალბერტთან ქარიშხლიანმა შეხვედრამ (დრეიფუსარდი, რომელიც მოითხოვდა, რომ გერმანია უდანაშაულო კაპიტნის გარანტორის როლში გამოსულიყო) პრეზიდენტის მდგომარეობა გააუარესა. შემდეგ რამდენიმე წუთი საყვარელთნ ერთად გაატარა, სანამ გონებას დაკარგავდა და კაბინეტში დაბრუნდებოდა. ოჯახისა და ექიმის გარემოცვაში გარდაიცვალა, მაგრამ ჟერმენ გალერანის, ექიმისა და მედიცინის ისტორიის საერთაშორისო საზოგადოების წევრის თანახმად, ფორი ინსულტისგან გარდაიცვალა, რომლის პირველი ნიშნები რამდენიმე საათით ადრე გამოჩნდა და ისტორიკოსი ამ სასიკვდილო ხრიკების ვერსიას „ქალბატონი შტაინჰაილის მითომანიას“ უკავშირებს
.
პოპულარულ კულტურაში

ფრანგული ბარკი Président Felix Faure, რომელსაც პრეზიდენტის სახელი ერქვა, მონაწილეობდა 1908 წელს ახალი ზელანდიის სამხრეთით, ანტიპოდის კუნძულებზე გემის ჩაძირვაში, რის შედეგადაც გადარჩენილები სამოცი დღის განმავლობაში იმყოფებოდნენ ნაპირზე, სანამ არ გადაარჩენდნენ
.

ფორის კავშირი მარგერიტ შტაინჰეილთან ფილმის, The President's Mistress (2009),  თემა გახდა, რომელიც Eurochannel-ზე გავიდა კრისტიანა რეალით შტაინჰეილის როლში, და ასევე ნახსენები იყო სერიალის Paris Police 1900-ის (2021) პირველ ეპიზოდში,სადაც ეველინ ბროშუ გახლდათ შტაინჰეილის როლში
.
იხილეთ ასევე
ფელიქს ფორი (პარიზის მეტრო), სადგური პარიზის მეტროს მე-8 ხაზზე

სი-მუსტაფა, ქალაქი ალჟირში, რომელსაც ადრე ფელიქს-ფორი ერქვა
 სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
კატეგორია:ფრანგები
კატეგორია:პარიზელები
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საფრანგეთის პრეზიდენტები