ანტს პიიპი

ანტს პიიპი (VR III/1; ასევე — ანტონი ან ჰანს პიიპი; დ. 28 თებერვალი, 1884 / 16 თებერვალი, 1884, ტუჰალაანე — გ. 1 ოქტომბერი 1942, ნირობსკის ბანაკი, მოლოტოვის ოლქი, რუსეთის სფსრ) — ესტონელი იურისტი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. პიიპმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, პარიზის სამშვიდობო კონფერენციის პროცესში, როდესაც ესტონეთის დამოუკიდებლობის სწრაფვა საერთაშორისო დღის წესრიგში უფრო მკაფიოდ წარადგინა.

 განათლება 
მცირე დამოუკიდებელი მიწათმფლობელი გლეხის ოჯახში დაბადებულმა პიიპმა საშუალო სკოლის გამოცდები კურესაარის სახელმწიფო გიმნაზიაში ჩააბარა და შემდეგ სწავლა გააგრძელა კულდიგის (წარსულში — გოლდინგენი; დღეს ლატვიაში) მასწავლებელთა სემინარიაში. 1903–1905 წლებში იგი ალუქსნეში (Alūksne) პარაფიის მოხელედ და სკოლის მასწავლებლად მუშაობდა, ხოლო 1905–1906 წლებში — კურესაარეში, იმპერატორ ნიკოლოზის სახელობის მართლმადიდებლური სამრევლო სკოლის მასწავლებლად. შემდგომ წლებში ასწავლიდა კურესაარის საზღვაო სკოლაში (1906–1912), სანქტ-პეტერბურგში — იანსონის სავაჭრო სკოლაში (1913–1915).

1908–1913 წლებში პიიპი სწავლობდა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის სამეცნიერო სტიპენდიით იგი 1913–1916 წლებში გაძლიერებულ აკადემიურ კვლევას ატარებდა და ამავდროულად მუშაობდა რუსეთის იუსტიციისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროებში. 1912 წელს დამატებითი კურსები ბერლინის უნივერსიტეტში გაიარა.

 კარიერა 
პიიპი იყო ესტონეთის გუბერნიის კრების —  — წევრი; მოგვიანებით მუშაობდა დამფუძნებელ კრებაში (Asutav Kogu), შემდეგ კი — რიიგიკოგუში. 1917–1919 წლებში იგი ესტონეთის საგარეო მისიის შემადგენლობაში სანქტ-პეტერბურგსა და ლონდონში საქმიანობდა და პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაშიც მონაწილეობდა. 1919 წელს იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ხოლო 1919–1920 წლებში — ესტონეთის დელეგაციის წევრი ტარტუს სამშვიდობო მოლაპარაკებებში რუსეთის სფსრ-სა და ესტონეთს შორის.

1919–1940 წლებში პიიპი იყო ტარტუს უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლის პროფესორი. 1920 წელს იგი დიდ ბრიტანეთში ესტონეთის რესპუბლიკის დიპლომატიურ წარმომადგენლად დაინიშნა. 1920–1921 წლებში, როდესაც სახელმწიფოს მეთაურის (სახელმწიფო უხუცესის) ფუნქციას ასრულებდა, პიიპი პარალელურად ომის მინისტრიც იყო. სხვადასხვა დროს ხუთჯერ ეკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტი; 1923–1925 წლებში კი ესტონეთის ელჩის/დიპლომატიური წარმომადგენლის მოვალეობას ასრულებდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1938–1940 წლებში იყო რიიგივოლიკოგუს (Riigivolikogu) წევრი — რიიგიკოგუს პირველი პალატა.

პიიპი ნკვდ-მ დააკავა 30 ივნისი 1941 და მომდევნო წელს გარდაიცვალა საბჭოთა ბანაკში — NyrobLag-ში.

 ციტატა 
1934 წელს, რიგაში ყოფნისას, პიიპმა ხაზგასმით აღნიშნა რეგიონული თანამშრომლობის მნიშვნელობა ბალტიის დამოუკიდებლობის შესანარჩუნებლად:

 ჯილდოები 
 1920 — ესტონეთის „თავისუფლების ჯვარი“ (III/I)
 1926 — ლატვიის „სამი ვარსკვლავის ორდენი“ (I)
 1932 — ესტონეთის „წითელი ჯვრის ორდენი“ (I/II)
 1934 — ესტონეთის „არწივის ჯვრის ორდენი“ (I)
 1940 — ესტონეთის „თეთრი ვარსკვლავის ორდენი“ (I)

 ლიტერატურა 


 Ants Piip
 Ülo Kaevats et al. 2000. Eesti Entsüklopeedia, volume 14. Tallinn: Eesti Entsüklopeediakirjastus, 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ესტონელი დიპლომატები
კატეგორია:ესტონეთის პრემიერ-მინისტრები