ჰანს შტროილი

ჰანს შტროილი (დ. 13 ივლისი, 1892 – გ. 23 მაისი, 1970) — შვეიცარიელი არქიტექტორი და პოლიტიკოსი, რადიკალურ-დემოკრატიული პარტიის (PRD) წევრი.

იგი იყო ფედერალური საბჭოს წევრი 1954-დან 1959 წლამდე და ასევე იყო კონფედერაციის პრეზიდენტი 1957 წელს.

ბიოგრაფია
ახალგაზრდობა
ჰანს შტროილი დაიბადა 1892 წელს ციურიხში (შვეიცარია). იგი იყო მხატვრის, ჟან შტრეულისა და სუზეტ შმიდტის ერთადერთი ვაჟი. ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ვედენსვილში (Wädenswil), სადაც ჰანსმა დაწყებითი განათლება მიიღო. ლოზანაში ბაკალავრიატის დასრულების შემდეგ, იგი დაბრუნდა ციურიხში და ჩაირიცხა ციურიხის ფედერალურ პოლიტექნიკურ სკოლაში არქიტექტურის ფაკულტეტზე, რომელიც 1916 წელს დაამთავრა. 1918 წელს მან გახსნა საკუთარი არქიტექტურული სტუდია ვედენსვილში. 1922 წელს გადავიდა რიხტერსვილში (Richterswil) და დაქორწინდა კლარა პიუნტერზე, რომელთანაც ორი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი შეეძინა. 1928 წელს ჰანს შტრეული აირჩიეს რიხტერსვილის მერად და ამ თანამდებობას 1935 წლამდე იკავებდა.

პოლიტიკური კარიერა ციურიხის კანტონში
1935 წლის 7 აპრილს რადიკალურ-დემოკრატიულმა პარტიამ იგი ციურიხის კანტონის აღმასრულებელ ორგანოში აირჩია. მისი მოლოდინის საწინააღმდეგოდ, იგი არა მშენებლობის, არამედ ფინანსთა დეპარტამენტში დანიშნეს. მიუხედავად ამისა, მან სწრაფად აითვისა საჭირო ცოდნა. ამ თანამდებობაზე მან გადამწყვეტი როლი ითამაშა კანტონალური ფინანსების გაჯანსაღებაში, ხოლო 1952 წელს მოსახლეობამ მხარი დაუჭირა მის ფართომასშტაბიან საგადასახადო რეფორმას. თუმცა, 1941 წელს მისი კანტონალური დაზღვევის პროექტი სიბერის შემთხვევისთვის ჩაიშალა.

კანტონალურ მთავრობაში ყოფნისას, ჰანს შტროილი იყო 1939 წლის ციურიხის ეროვნული გამოფენის („Landi“) საორგანიზაციო კომიტეტის პრეზიდენტი, რისთვისაც 1940 წელს ციურიხის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის ხარისხი (Dr. oec. publ.) მიენიჭა.[1][3] იგი ასევე იყო Rentenanstalt-Swisslife-ისა (1940–1954) და Swissair-ის (1946–1953) დირექტორთა საბჭოს წევრი.[2]

ფედერალური საბჭო
არჩევნები
შტროილის წინამორბედი, სოციალისტი მაქს ვებერი, 1953 წლის 8 დეკემბერს გადადგა მას შემდეგ, რაც ფინანსურ რეფორმაზე რეფერენდუმი წააგო. მისმა პარტიამ უარი თქვა ვაკანტურ ადგილზე და ოპოზიციაში გადასვლა ამჯობინა. შტრეული ფედერალურ საბჭოში 1953 წლის 22 დეკემბერს აირჩიეს (რიგით 68-ე წევრი შვეიცარიის ისტორიაში). ეს იყო უკანასკნელი შემთხვევა, როდესაც რადიკალურ-დემოკრატიული პარტია ფედერალურ საბჭოში უმრავლესობას ფლობდა.

ჰანს შტროილი არის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან პოლიტიკოსთაგან, რომლებიც ფედერალურ საბჭოში ისე აირჩიეს, რომ მანამდე არასდროს ყოფილან საკანონმდებლო ორგანოს წევრები.

საქმიანობა ფედერალურ საბჭოში
როგორც მოსალოდნელი იყო, მან ფინანსთა და საბაჟო დეპარტამენტი ჩაიბარა. მისი ყურადღება ძირითადად მიმართული იყო ფედერალური ფინანსური სისტემის რეორგანიზაციისკენ იყო მიმართული, თუმცა ამ ინიციატივას დიდი წინააღმდეგობა შეხვდა, მათ შორის საკუთარი პარტიის რიგებიდანაც. ერთიანი ფედერალური გადასახადის შემოღებას ბურჟუაზიული წრეები ეწინააღმდეგებოდნენ, რადგან მიიჩნევდნენ, რომ ეს დიდ ტვირთად დააწვებოდა მაღალ შემოსავლებსა და ეკონომიკას. შტროილიმ გააუქმა ფედერალური გადასახადი ფუფუნების საგნებზე და შეამცირა მაქსიმალური საგადასახადო განაკვეთები. იგი ცდილობდა რომ ფედერალური ხარჯები მინიმუმამდე დაეყვანა, მიუხედავად ეკონომიკური აღმავლობისა. 1958 წელს მან შეძლო ომისდროინდელი საგადასახადო სისტემის სტაბილიზაცია. გარდა ამისა, მან მიაღწია კანტონებს შორის ფინანსური გათანაბრების კონსტიტუციაში ასახვას.

ჰანს შტროილი მიჩნეული იყო ნაკლებად დიპლომატიურ, ძლიერი აღმასრულებელი ხელისუფლების მომხრე პოლიტიკოსად, რომელიც ყოველთვის მზად იყო ურთულესი საკითხების გადასაჭრელად და ზედმიწევნით ფლობდა ინფორმაციას ყველა საქმეზე. მას სურდა, რომ კონფედერაციას მეტი კომპეტენცია ჰქონოდა ტერიტორიულ დაგეგმარებასა და ავტომაგისტრალების ქსელის მშენებლობაში.

გადადგომა
შტრეული ფედერალური საბჭოდან 1959 წლის 31 დეკემბერს, 67 წლის ასაკში გადადგა და რიხტერსვილში დაბრუნდა. 1959 წლის 17 დეკემბერს აირჩიეს ფედერალური საბჭოს ოთხი ახალი წევრი, რის შემდეგაც მიჰყვებოდა ე.წ. „ჯადოსნურ ფორმულას“ ორი წარმომადგენელი რადიკალურ-დემოკრატიული პარტიიდან (PRD), ორი შვეიცარიის სოციალისტური პარტიიდან (PSS), ორი ქრისტიან-დემოკრატიული პარტიიდან (PDC) და ერთი სახალხო პარტიიდან (UDC) განისაზღვრებოდა 2003 წლამდე. ფინანსთა სამინისტროში მისი პირდაპირი მემკვიდრე ჟან ბურკნეხტი გახდა.

საქმიანობა ფედერალური საბჭოს შემდეგ
გადადგომის შემდეგ ჰანს შტრეული სხვადასხვა ორგანიზაციისა და ასოციაციის პრეზიდენტი იყო, მათ შორის: სამრეწველო ატომური ტექნოლოგიების ხელშეწყობის ეროვნული საზოგადოების, ფედერალური საბანკო კომისიის (1965–1966), პესტალოცის ფონდის, პარიზის შვეიცარიული ჰოსპიტალისა და შვეიცარიის მთის დახმარების ფონდის.

რესურსები ინტერნეტში
 Hans Streuli en la base de datos Dodis de los Documentos Diplomáticos de Suiza
 Perfil de Hans Streuli con los resultados electorales en la página web del Consejo Federal Suizo
 Ханс Штройли на сайте Федерального совета Швейцарии 
 Биография на www.munzinger.de. 

სქოლიო

კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები