ედუარდ ფონ შტეიგერი

ადოლფ ედუარდ ფონ შტეიგერი (დ. 2 ივლისი, 1881 — გ. 10 თებერვალი, 1962) — შვეიცარიელი იურისტი და პოლიტიკოსი, რომელიც ორჯერ, 1945 და 1951 წლებში, იკავებდა შვეიცარიის კონფედერაციის 51-ე პრეზიდენტის თანამდებობას. იგი წარმოადგენდა „ფერმერთა, მოვაჭრეთა და დამოუკიდებელთა პარტიას“ (ამჟამად ცნობილია როგორც „შვეიცარიის სახალხო პარტია“ — SVP). ფონ შტეიგერი 1941 წლიდან 1951 წლამდე იყო ფედერალური საბჭოს წევრი, ხოლო მანამდე, 1914-1939 წლებში, მსახურობდა ბერნის დიდ საბჭოში.

ფონ შტეიგერი ცნობილია თავისი როლით მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაციზმისგან მომავალი ებრაელი ლტოლვილების მიმართ შვეიცარიის პოლიტიკის გატარებაში, რამაც 1942 წლის 13 აგვისტოს შვეიცარიის საზღვრების მათთვის ჩაკეტვა გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ საარქივო მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ეს პოლიტიკა თავდაპირველად შვეიცარიის ეროვნული პოლიციის უფროსმა, ჰაინრიხ როტმუნდმა წამოაყენა, შტეიგერმა დაამტკიცა და აამოქმედა იგი პრეზიდენტ ფილიპ ეტერთან ერთად. იგი ცნობილია ფრაზით „ნავი სავსეა“ (რომლის მიხედვითაც მოგვიანებით გადაიღეს ფილმი „ნავი სავსეა“), რომელიც მან 1942 წლის 30 აგვისტოს წარმოთქმულ სიტყვაში გამოიყენა შვეიცარიის შემზღუდავი პოლიტიკის გასამართლებლად. ამის საფუძველზე, 2013 წელს, ლანგნაუ-იმ-ემენტალში შვეიცარიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ადგილობრივმა ახალგაზრდულმა ფრთამ წარადგინა პეტიცია მისი საპატიო მუნიციპალური მოქალაქეობის გაუქმების შესახებ, რომელიც მას 1944 წლიდან ჰქონდა მინიჭებული. თუმცა, ლანგნაუს მუნიციპალურმა საბჭომ პეტიცია უარყო და ფონ შტაიგერი დღემდე რჩება ამ ქალაქის საპატიო მოქალაქედ.  

ფონ შტაიგერი იყო იურისტი და ბერნში კერძო საადვოკატო პრაქტიკას ეწეოდა. იგი ასევე მსახურობდა სხვადასხვა ორგანიზაციის საბჭოებში, მათ შორის: Schweizerische Volksbank-ში (Credit Suisse-ის წინამორბედი) 1933 წლიდან 1940 წლამდე და შვეიცარიის ფედერალურ რკინიგზაში (SBB/CFF/FFS) 1938 წლიდან 1940 წლამდე. ფედერალურ მრჩევლად ყოფნის პერიოდში, 1931-დან 1941 წლამდე, იგი ასევე შედიოდა შვეიცარიის ეროვნულ ბანკის საბჭოში.

ადრეული წლები და განათლება
ფონ შტეიგერი დაიბადა 1881 წლის 2 ივლისს ლანგნაუ-იმ-ემენტალში. იგი იყო ხუთი შვილიდან უფროსი ალბრეხტ ფონ შტაიგერის (დ. 1851 — გ. 1928), ინჟინრის, და ანა სოფია იოჰანა ფონ შტაიგერის (დაბადებით ფონ ვატენვილი; დ. 1860 — გ. 1931) ოჯახში. მისი ოჯახი შვეიცარიულ თავადაზნაურობას მიეკუთვნებოდა, ორივე მშობელი ბერნის პატრიციატის წარმომადგენელი იყო. მან სამართალი ჟენევის, ლაიფციგისა და ბერნის უნივერსიტეტებში შეისწავლა.

პოლიტიკური კარიერა
იგი გახდა კონსერვატიული პარტიის წევრი, ხოლო 1914 წელს აირჩიეს ბერნის მუნიციპალურ მრჩევლად და ბერნის კანტონალური პარლამენტის წევრად. 1922 წლიდან 1929 წლამდე იგი ბერნის მერი (პრეზიდენტი) იყო. გარდა ამისა, იგი ხელმძღვანელობდა „ფერმერთა, მოვაჭრეთა და დამოუკიდებელთა პარტიის“ საპარლამენტო ფრაქციას.

კანტონალურ პარლამენტში იგი თავმჯდომარეობდა იუსტიციის კომისიას 1922–1926 წწ. და სახელმწიფო ეკონომიკურ კომისიას 1929–1934 წწ., იგი ასევე იყო საპარლამენტო საბჭოს პრეზიდენტი, ხოლო 1939 წელს აირჩიეს ბერნის კანტონალურ აღმასრულებელ საბჭოში.

1940 წლის 10 დეკემბერს იგი აირჩიეს ფედერალურ საბჭოში, სადაც უფლებამოსილებას 1951 წლის 31 დეკემბრამდე ასრულებდა. იგი გაწევრიანებული იყო „ფერმერთა, მოვაჭრეთა და დამოუკიდებელთა პარტიაში“ (BGB/PAI), რომელიც დღეს „შვეიცარიის სახალხო პარტიის“ სახელითაა ცნობილი.

თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში მას ებარა იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი, ხოლო 1945 და 1951 წლებში ორჯერ იყო კონფედერაციის 51-ე პრეზიდენტი.

პირადი ცხოვრება
1914 წელს ფონ შტეიგერმა ცოლად შეირთო ბეატრის გაბრიელ ფონ მიულინენი ცნობილი როგორც ბატრიქს ფონ შტაიგერი (დ. 1889 — გ. 1974), ჰანს-ფრიდრიხ ფონ მიულინენისა და მატილდა ემა ალის ფონ მიულინენის (დაბადებით დე ბარი) ქალიშვილი. ბეატრისის მამა ქალაქ ბერნის მთავარი მეტყევე იყო, ხოლო დედა პოეტი და მწერალი, რომელიც ბერნის „ლიცეუმის კლუბის“ პრეზიდენტისა და საპატიო პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. იგი ბაზელურ აბრეშუმის მწარმოებელთა დინასტიას მიეკუთვნებოდა. წყვილს შეეძინა ქალიშვილი:
მარი მადლენ გაბრიელ ფონ შტაიგერი (დ. 1915 წელს), რომელიც ცოლად გაჰყვა ბელგიური წარმოშობის რენე ლოდევიკ მაურიტს დეროლეზს — ფილოლოგს, ინგლისური და გერმანული ფილოლოგიის პროფესორს გენტის უნივერსიტეტში.

ფონ შტაიგერი გარდაიცვალა 1962 წლის 10 თებერვალს ბერნში, შვეიცარიაში, 80 წლის ასაკში.

იხილეთ აგრეთვე
შვეიცარიის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ჟენევის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ლაიფციგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი