იოზეფ მარტინ კნიუზელი

იოზეფ მარტინ კნიუზელი (დ. 16 ნოემბერი, 1813 – გ. 14 იანვარი, 1889) — შვეიცარიელი იურისტი და პოლიტიკოსი „ლიბერალურ-რადიკალური პარტიიდან“ (FDP) და შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს წევრი, რომელსაც თავმჯდომარეობდა 1861 და 1866 წლებში. მანამდე იგი ასევე იყო ლუცერნის დიდი საბჭოს, აღმასრულებელი საბჭოსა და ეროვნული საბჭოს წევრი.

განათლება და ადრეული ცხოვრება
კნიუზელი დაიბადა 1813 წლის 16 ნოემბერს ლუცერნში, კათოლიკურ ოჯახში. მისი მშობლები იყვნენ მელქიორ იოზეფი და იოზეფა (ქალიშვილობის გვარით კუიტელი) კნიუზელები. მამამისს სურსათის მაღაზია ჰქონდა და მელქიორი ფინანსურად სტაბილურ გარემოში გაიზარდა. მან დაწყებითი და საშუალო სკოლა ლუცერნში დაამთავრა და იურისპრუდენციის შესწავლა გადაწყვიტა. 1830-იან წლებში, კერძოდ 1834-1836 წლებში, იგი სამართალს გეტინგენის უნივერსიტეტში სწავლობდა, მომდევნო წელს კი — ჰაიდელბერგში. 1838 წელს მან ლუცერნის სახელმწიფო გამოცდა ჩააბარა. ამის შემდეგ რამდენიმე თვე როომონსა და ლოზანაში გაატარა ფრანგული ენის ცოდნის გასაღრმავებლად.

პროფესიული კარიერა
1838 წელს კნიუზელი სისხლის სამართლის სასამართლოს კლერკის მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა, 1839 წელს კი სისხლის სამართლის მოსამართლე გახდა. 1841 წელს ლუცერნის კონსერვატიულმა დიდმა საბჭომ იგი პროვინციის პროკურორად აირჩია, მიუხედავად იმისა, რომ იგი ლიბერალური პარტიის წევრი იყო. პროკურორის პოზიციაზე მან 1852 წლამდე დაჰყო.Steiner, Alois (2015). p.9 მის მიერ ჩატარებულ მნიშვნელოვან გამოძიებებს შორის იყო საქმე იაკობ რობერტ შტაიგერისა და მისი ამბოხებულების წინააღმდეგ, ასევე გამოძიება ფრანცისკანელთა მონასტრის სასულიერო პირთა წინააღმდეგ.

პოლიტიკური კარიერა
1847 წელს კნიუზელმა მამის ადგილი დაიკავა ლუცერნის დიდ საბჭოში, სადაც ვეგისს წარმოადგენდა. იგი ოფიციალურად იქნა არჩეული ლუცერნის დიდ საბჭოში 1848 წელს,Steiner, Alois (2015). p.13 თუმცა უარი თქვა გამხდარიყო კანტონთა საბჭოს წევრი.Steiner, Alois (2015). pp.9–10 1849 წელს იგი მხარს უჭერდა იაკობ რობერტ შტაიგერის გარშემო გაერთიანებული ამბოხებულების ამნისტიას. როდესაც 1852 წელს შტაიგერი გადადგა აღმასრულებელი საბჭოდან (რადგან ვერ შეძლო სახელმწიფოს მიერ რკინიგზის მშენებლობის მხარდაჭერის მოპოვება), კნიუზელი მის მემკვიდრედ მიიჩნიეს.Steiner, Alois (2015). p.14 1853 წელს იგი ჩართული იყო ბაზელისა და ლუცერნის დამაკავშირებელი რკინიგზის განვითარებაში სურზეს გავლით. ამ საკითხზე მას ხშირი კონტაქტი ჰქონდა იოჰან იაკობ შპაიზერთან, „შვეიცარიის ცენტრალური რკინიგზის“ პრეზიდენტთან. 1854 წლის სექტემბერში კნიუზელმა მოახერხა თავიდან აეცილებინა ძალადობრივი არეულობა მარცვლეულით მოვაჭრეების წინააღმდეგ, რომლებსაც ფასების ზედმეტად გაზრდაში ადანაშაულებდნენ. იმავე წლის ბოლოს იგი შვეიცარიის ეროვნულ საბჭოში აირჩიეს.

ფედერალური საბჭოს წევრი
კნიუზელის არჩევა ფედერალურ საბჭოში მოულოდნელი აღმოჩნდა. ფედერალური საბჭოს წევრის, იოზეფ მუნცინგერის გარდაცვალების შემდეგ, თავდაპირველად ყველაზე მეტი ხმა კაზიმირ პფიფერმა მიიღო, თუმცა მას შემდეგ, რაც პფიფერმა პირველ ტურში ვერ მოაგროვა საპარლამენტო უმრავლესობისთვის საჭირო 72 ხმა, მან კანდიდატურა მოხსნა.Steiner, Alois (2015). p.18 კნიუზელიც იყო კანდიდატი, მაგრამ მან მხოლოდ 23 ხმა მიიღო. ამის შემდეგ, 12 ივლისს, ფედერალურ მრჩევლად იოჰან იაკობ შტელინი აირჩიეს, თუმცა მან უარი თქვა თანამდებობაზე, რადგან თავს მზად არ მიიჩნევდა. ამის შემდეგ მელქიორ იოზეფ მარტინ კნიუზელი კვლავ წარადგინეს კანდიდატად და 1855 წლის 14 ივლისს იგი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში აირჩიეს. რამდენიმე დღის ფიქრის შემდეგ მან მიიღო შეთავაზება და გახდა პირველი ფედერალური მრჩეველი ლუცერნის კანტონიდან. იგი ფედერალურ საბჭოში 20 წელზე მეტხანს დარჩა, სანამ 1875 წლის 10 დეკემბერს გადადგებოდა.

როდესაც 1860 წელს იგი ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა, მხარს უჭერდა ალპებში გვირაბის მალე მშენებლობას, რათა ჩრდილოეთ ევროპა იტალიასთან დაკავშირებულიყო.Steiner, Alois (2015). p.28 იგი შეშფოთებით ადევნებდა თვალს საფრანგეთისა და ავსტრიის იმპერიის მცდელობებს, აეშენებინათ რკინიგზა ბრენერის უღელტეხილზე ან მონ-სენისზე. კნიუზელი შიშობდა, რომ თუ ისინი წარმატებას შვეიცარიაზე ადრე მიაღწევდნენ, საერთაშორისო ტრაფიკი შვეიცარიას გვერდს აუვლიდა და ქვეყანა თავის ცენტრალურ პოზიციას დაკარგავდა. იგი ასაბუთებდა, რომ თუ შვეიცარია ააშენებდა გვირაბს, ქვეყანა გახდებოდა ეკონომიკური ჰაბი იტალიის გენუას პორტიდან ჩრდილოეთ ევროპისკენ მიმავალი საქონლისთვის, ხოლო შვეიცარიის მოსახლეობას გაუადვილდებოდა წვდომა ჩრდილოეთ იტალიის მარცვლეულზე.Steiner, Alois (2015). p.31 იგი მტკიცედ უჭერდა მხარს რკინიგზის გვირაბის მშენებლობას გოტჰარდის მასივზე, ნაცვლად ლუკმანიერის ვარიანტისა. 1873 წელს რეფორმისტებსა და კათოლიკეებს შორის გაჩენილი იდეოლოგიური უფსკრული გახდა კნიუზელის ფედერალურ საბჭოში საბოლოო მარცხის მიზეზი.Steiger, Alois (2015). p.40

მას შემდეგ, რაც პაპმა პიუს IX-მ მკაცრად გააკრიტიკა ჟენევისა და ზოლოთურნის საეკლესიო კანონები, ფედერალურმა საბჭომ წაიყვანა შვეიცარიის ელჩი წმინდა საყდრიდან.Steiner, Alois (2015). pp.40–41 კნიუზელმა, როგორც ფედერალური საბჭოს ერთადერთმა კათოლიკე წევრმა, მხარი არ დაუჭირა ამ ნაბიჯს, რამაც გარკვეული წინააღმდეგობა გამოიწვია მის მშობლიურ ლუცერნის კანტონში.Steiner, Alois (2015). pp.41–42 როდესაც 1875 წელს დამადასტურებელი არჩევნები უნდა ჩატარებულიყო, იგი წარადგინეს კანდიდატად კონსერვატიულ ოლქში, სადაც მას შანსი არ ჰქონდა და დამარცხდა, რის შემდეგაც იგი თანამდებობიდან გადადგა.        

როგორც მოქმედი ფედერალური მრჩეველი, კნიუზელი იყო ეროვნული საბჭოს კანდიდატი 1866, 1869, 1872 და 1875 წლების დამადასტურებელ არჩევნებში, რაც ფორმალურად ადასტურებდა, რომ მას მოსახლეობის საკმარისი მხარდაჭერა ჰქონდა.

თანამდებობები ფედერალურ საბჭოში
თანამდებობაზე ყოფნის დროს კნიუზელი შემდეგ დეპარტამენტებს იკავებდა:
 ფინანსთა დეპარტამენტი (1855-1856)
 ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1857)
 იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1858)
 ვაჭრობისა და საბაჟო დეპარტამენტი (1859-1860)
 პოლიტიკური დეპარტამენტი (1861) შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობაზე
 ფინანსთა დეპარტამენტი (1862-1863)
 იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1864-1865)
 პოლიტიკური დეპარტამენტი (1866) შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის თანამდებობაზე
 იუსტიციისა და პოლიციის დეპარტამენტი (1867-1873)
 შინაგან საქმეთა ფედერალური დეპარტამენტი (1874-1875)
როგორც სამოქალაქო პირს (არასამხედროს), მას არ ჰქონდა უფლება ჩართულიყო სამხედრო დეპარტამენტის საქმიანობაში.Steiner, Alois (2015). p.22 იგი ორჯერ გახდა კონფედერაციის პრეზიდენტი, 1861 და 1866 წლებში.

გვიანდელი წლები
კნიუზელი პოლიტიკიდან 1875 წელს გადადგა და ლუცერნში დაბრუნდა, სადაც 1876 წელს „შვეიცარიის კეთილდღეობის ასოციაციის“ (SGG) ლუცერნის ფილიალის პრეზიდენტად აირჩიეს.Steiner, Alois (2015). p.44 მომდევნო წელს ასოციაციამ ყოველწლიური კონგრესი სწორედ ლუცერნში გამართა. იგი მხარს უჭერდა თავისუფალ ვაჭრობასა და მუშათა კლასს, რისთვისაც მოითხოვდა მათ განათლებასა და მანქანა-დანადგარებით აღჭურვას, რათა დიდ კორპორაციებთან კონკურენცია შეძლებოდათ.Steiger, Alois (2015). p.45 1878 წელს იგი პოლიტიკას დაუბრუნდა, როდესაც ეროვნულ საბჭოში აირჩიეს, სადაც 1881 წლამდე დარჩა. 1889 წლის 14 იანვარს კნიუზელი გარდაიცვალა რევმატიზმისა და გულის დაავადების მკურნალობის შემდეგ.Steiner, Alois (2015). p.50

პირადი ცხოვრება
1847 წელს კნიუზელმა იქორწინა ბერნარდინ ბრუნერზეებიკონიდან. მათ შვილი არ ჰყოლიათ. 17 ივლისს მან გადაარჩინა ბავშვი, რომელიც ლუცერნის ტბაში ჩავარდა, რისთვისაც აღმასრულებელი საბჭოს პრეზიდენტმა, ალუის ზინგერმა, ოფიციალური მადლობა გამოუცხადა. მოგვიანებით, იმავე წელს, მან შეძლო სამხედრო სამსახურის დარჩენილი ნაწილისგან გათავისუფლება 80 შვეიცარიული ფრანკის გადახდის სანაცვლოდ. მისი მეუღლე, ბერნარდინ ბრუნერი, ყოფილი ფედერალური მრჩევლისა და რომში შვეიცარიის ელჩის, ჯოვანი ბატისტა პიოდას მეუღლის, აგატა პიოდას ახლო მეგობარი იყო.Steiner, Alois (2015). p.47

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი
კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები
კატეგორია:შვეიცარიელი პოლიტიკოსები