ჟუზე მარიუ ვაზი

ჟუზე მარიუ ვაზი (დ. 10 დეკემბერი, 1957) — გვინეა-ბისაუს პოლიტიკოსი, რომელიც გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტის თაბნამდებობას იკავებდა 2014 წლის 23 ივნისიდან 2020 წლის 27 თებერვლამდე.

ადრეული წლები
ხალხში ცნობილია ზედმეტსახელით „ჟომავი“ (Jomav). ჟუზე მარიუ ვაზი დაიბადა 1957 წელს მარიუ ვაზისა და ამელია გომესის ოჯახში, ქალაქ კალეკისეში, ჩრდილოეთ გვინეა-ბისაუში მდებარე ქალაქ კაშეუს მახლობლად. იგი დაქორწინებულია და ჰყავს სამი შვილი. განათლებით ეკონომისტია. უმაღლესი სასწავლებელი ლისაბონში დაამთავრა, ხოლო 1982 წელს სტაჟირება პორტუგალიის ბანკის ეკონომიკური კვლევების ოფისში გაიარა.

პოლიტიკური კარიერა
2004 წელს იგი ბისაუს მერად აირჩიეს. ამ თანამდებობას ის 2009 წლამდე იკავებდა, სანამ პრეზიდენტი მალამ ბაკაი სანა მას ფინანსთა მინისტრად დანიშნავდა. ის და სხვა მინისტრები თანამდებობებიდან 2012 წელს, გვინეა-ბისაუში მომხდარი სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად გადააყენეს.

ვაზი არის „გვინეისა და კაბო-ვერდეს დამოუკიდებლობის აფრიკული პარტიის“ (PAIGC) წევრი. მან 2014 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პარტიის სახელით მონაწილეობის უფლება მოიპოვა მას შემდეგ, რაც 2014 წლის მარტში, ორდღიან პრაიმერიზში თერთმეტი კანდიდატი დაამარცხა.

არჩევნების პირველ ტურში, რომელიც 2014 წლის 13 აპრილს გაიმართა, ვაზმა ხმების 40.9% მიიღო და მეორე ტურში გადავიდა ნუნო გომეს ნაბიამთან ერთად, რომელსაც მხარს სამხედროები უჭერდნენ. მეორე ტურში, 2014 წლის 18 მაისს, მან ხმების 61.9% მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ გომეს ნაბიამმა თავდაპირველად შედეგები გაასაჩივრა, მან დამარცხება 2014 წლის 22 მაისს მაინც აღიარა.

წინასაარჩევნო კამპანიის დროს ვაზი დაჰპირდა ამომრჩეველს, რომ ყურადღებას გაამახვილებდა სიღარიბის შემცირებასა და სოფლის მეურნეობაში ინვესტიციების გაზრდაზე, ასევე იმ კრიმინალურ საქმიანობაში მონაწილე პირთა შეწყალებაზე, რამაც გვინეა-ბისაუ ნარკოტრეფიკერების თავშესაფრად აქცია. 2012 წლის გადატრიალების შემდეგ იგი პორტუგალიაში გაიქცა, თუმცა 2013 წლის თებერვალში დაბრუნდა და სამი დღე პატიმრობაში გაატარა.  მას ბრალად ედებოდა ანგოლის მიერ ქვეყნისთვის შეწირული 9.1 მილიონი ევროს დახმარების გაუჩინარებაში მონაწილეობა. ვაზი ამ ბრალდებას უარყოფს და დღემდე გაურკვეველია, საერთოდ გამოიგზავნა თუ არა აღნიშნული შემოწირულობა.

პრეზიდენტობა
ვაზის ინაუგურაცია 2014 წლის 23 ივნისს გაიმართა. ამით დასრულდა გარდამავალი მთავრობის მმართველობა, რომელიც 2012 წლის აპრილის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ ჩამოყალიბდა.


მას შემდეგ, რაც მან 2014 წლის საყოველთაო არჩევნებში გაიმარჯვა და პრეზიდენტი გახდა, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დომინგოს სიმონს პერეირამ დაიკავა. მისი ადმინისტრაციის პერიოდში დაიწყო პოლიტიკური კრიზისი, რასაც ამ კრიზისის დასრულებისკენ მიმართული მცდელობები მოჰყვა.

ვაზი გამოირჩევა იმ თავისებურებით, რომ იგი გვინეა-ბისაუს ერთადერთი პრეზიდენტია დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, რომელმაც შეძლო თავისი ხუთწლიანი საპრეზიდენტო ვადის ბოლომდე დასრულება.


საერთაშორისო სავალუტო ფონდი შეხვდა ვაზს და სხვა ოფიციალურ პირებს ეკონომიკური აქტივობების განსახილველად, რასაც მხარს უჭერდა ფისკალური მენეჯმენტი და 2018 წლის ბიუჯეტის პროექტი.

მისი პრეზიდენტობის პერიოდში გვინეა-ბისაუში ადგილი ჰქონდა ნარკოვაჭრობას, რაც მას საარჩევნო შედეგებსა და პოპულარობაზე ანერვიულებდა. ამ საკითხთან დაკავშირებით იგი გაეროს უშიშროების საბჭოს ელჩებს შეხვდა.

პრეზიდენტმა ვაზმა მთავრობა დაუყოვნებლივ დაითხოვა, რამაც გვინეა-ბისაუში კრიზისი გამოიწვია. ეს მოხდა არჩევნებამდე სულ რაღაც ერთი თვით ადრე.

2019 წლის 27 ივნისს, მისი საპრეზიდენტო ვადის ამოწურვიდან ოთხი დღის შემდეგ, გვინეა-ბისაუს ასამბლეამ მის შემცვლელად ეროვნული სახალხო ასამბლეის პრეზიდენტი, სიპრიანუ კასამა აირჩია, რომელიც ნოემბრის არჩევნებამდე პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად უნდა დარჩენილიყო. თუმცა, 29 ივნისს დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკურმა გაერთიანებამ (ECOWAS) მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ვაზი თანამდებობაზე 2019 წლის არჩევნების დასრულებამდე დარჩენილიყო. On 29 June, ECOWAS decided that Vaz would stay in office until after the 2019 elections.

2019 წლის არჩევნებში ვაზმა კენჭი დამოუკიდებელ კანდიდატად იყარა, თუმცა პირველ ტურში ხმების მხოლოდ 12% მიიღო და მეორე ტურში გადასვლა ვერ მოახერხა.

იხილეთ აგრეთვე
გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:გვინეა-ბისაუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გვინეა-ბისაუს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები