ხუან ბაუტისტა ეგუსკისა

ხუან ბაუტისტა ეგუსკისა ისასი (დ. 25 აგვისტო, 1845 — გ. 24 აგვისტო, 1902) — პარაგვაელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც 1894–1898 წლებში იყო პარაგვაის მე-13 პრეზიდენტი.

 ბიოგრაფია 
იგი დაიბადა ასუნსიონიში, 1845 წლის 25 აგვისტოს. მშობლები იყვნენ კამილო ეგუსკისა და ხუანა იზაბელ ისასი.  

მამის მხრიდან მისი პაპა, ბაუტისტა დე ეგუსკისა, იყო წარმოშობით ბასკეთის ქალაქ გიპუსკოადან. ხოლო მეორე ბაბუა, ხუან ფრანსისკო დე კევედო იყო სანტანდერიდან. მისი წინაპრები იყვნენ პარაგვაის დამპყრობელი ესპანელი პედრო დე ოველარი და კოლონიზატორი მენსია კალდერონი, ორივე წარმოშობით ექსტრემადურადან. დედის მხრიდან მისი ბაბუა აგუსტინ დე ისასი დაიბადა ესპანეთიში და დასახლდა პარაგუარიში. დედის გვარი ისასი წარმოიშვა ეიბარიში, რაც "ბუჩქებან ადგილს" ნიშნავს.  

ხუან ბაუტისტა ეგუსკისა სწავლობდა არგენტინის ენტრე-რიოსის პროვინციაში. კერძოდ ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სასწავლებელ ურუგვაის კოლეჯში. ეს სასწავლებელი არგენტინის კონფედერაციის პრეზიდენტმა გენერალმა ხუსტო ხოსე დე ურკისამ 1849 წელს დაარსა. ხუან ეგუსკისას კურსელი იყო გენერალი და მოგვიანებით არგენტინის მთავარსარდალი ხულიო არგენტინო როკა.  

ის დაქორწინებული იყო დონა კასიანა ისასიზე. ეგუსკისა ორივე მშობლის მხრიდან ბასკური წარმოშობის იყო და ის იგინიო ურიარტეს შემდეგ პარაგვაის მეორე პრეზიდენტი იყო ბასკური ფესვებით.  

 სამხედრო კარიერა 
ეგუსკისა მრავალმხრივ განათლებული სამხედრო პირი იყო, რომელიც პარაგვაის ლეგიონში გაწევრიანდა. ეს იყო პარაგვაის ასოციაციის სამხედრო ნაწილი, თავდაპირველად არგენტინის არმიაში მიიღო ლეიტენანტის და ალფერესის ხარისხი, მოგვიანებით კაპიტნის რანგში დააწინაურეს. პარაგვაის არმიაში მან სამსახური ლეიტენანტ‑პოლკოვნიკის რანგში განაგრძო. 1890 წლის 5 მაისს დაიკავა მისონთა სამხედრო მეთაურის პოზიცია. 1891 წლის აგვისტოში დაწინაურდა პოლკოვნიკად, მონაწილეობდა 1891 წლის ოქტომბრის ლიბერალების აჯანყების ჩახშობაში. 1892 წლის 14 აგვისტოს დაწინაურდა ბრიგადის გენერალად.  

 პრეზიდენტობა 
მინი|მარცხნივ
ეგუსკისა პრეზიდენტი 1894 წლის 25 ნოემბრიდან 1898 წლის 25 ნოემბრამდე იყო.
მისი პრეზიდენტობის დროს პარაგვაის ეპისკოპოსად დაინიშნა ხუან სინფორიანო ბოგარინი, შეიქმნა სასოფლო-სამეურნეო სკოლა მოიზეს ბერტონის ხელმძღვანელობით, დაარსდა პარაგვაის ინსტიტუტი, დაფუძნდა რამდენიმე ახალი დასახლება (აიოლასი, ირალა, ჰერნანდარასი), განვითარდა მასწავლებელთა სკოლები. ასევე კონვერსიის ფონდი და ეროვნული გვარდია. უნივერსიტეტში განახლდა სამედიცინო ფაკულტეტი და ა.შ.  

იგი აქცენტს აკეთებდა განათლებაზე, აგზავნიდა ახალგაზრდა ადვოკატსა და ისტორიკოს ბლას გარაის ევროპის ქვეყნების საელჩოებში დიპლომატიური ურთიერთობების გასაუმჯობესებლად.  

1897 წლის 25 ოქტომბერს პარაგვაიში დაარსდა სასოფლო-სამეურნეო სკოლა და მოდელირებული მეურნეობა. ეგუსკისას ინიციატივით 1898 წლის 4 აპრილს ფულგენციო რ. მორენო გახდა უმაღლესი განათლების საბჭოს წევრი.

შეიქმნა ხელოვნების სასწავლებლები. გახშირდა ოპერის წარმოდგენები, დააფასეს პარაგვაის ინსტიტუტის ფუნქციონირება, რომელიც 1895 წლის 10 ივლისს დაარსდა. პრესის ჯიხურებში გამოჩნდა გაზეთები “El Cívico”, “La Prensa” და “La Nación”, ასევე “Revista del Instituto Paraguayo” და “Revista Mensual”.  

 პოლიტიკური კარიერა 
ხუან ბაუტისტა ეგუსკისა იყო შინაგან საქმეთა მინისტრი 1891 წელს და 1894 წლის იანვარიდან აპრილამდე, ასევე ომებისა და ფლოტის მინისტრი პრეზიდენტ ხუან გუალბერტო გონსალესის მმართველობის დროს.  

 ეგუსკისიზმი 
ეგუსკისიზმი იყო პრეზიდენტის ერთგული მიმდევრებისგან შემდგარი ჯგუფი, რომელიც პოლიტიკური აზრის გავლენიანი წყარო იყო იმ პერიოდში. მათ ჰქონდათ მხარდაჭერა ასოციაცია ნასიონალ რეპუბლიკანასგან (კოლორადო პარტია), რათა წარედგინათ პრეზიდენტის მომხრეთა კანდიდატურები: ემილიო ასევალი და ჰექტორ კარვალო. 1887 წლის 11 სექტემბერს ხელი მოეწერა ANR-ს დამფუძნებელი აქტს.  

ეგუსკისა გარდაიცვალა 1902 წლის 24 აგვისტოს, ასუნსიონში, სენატორის სტატუსით. მის სახლში დღეს დანტე ალიგიერის კოლეჯია განთავსებული.

 სქოლიო 

კატეგორია:პარაგვაის პრეზიდენტები
კატეგორია:პარაგვაელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1902