ტიტო ოკელო

ტიტო ოკელო (დ. 15 ოქტომბერი, 1914 — გ. 3 ივნისი, 1996) — უგანდელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი, რომელიც უგანდის პრეზიდენტის პოსტს 1985 წლის 29 ივლისიდან 1986 წლის 26 იანვრამდე იკავებდა.

წარმომავლობა
ტიტო ოკელო დაიბადა ეთნიკური აჩოლის ოჯახში, დაახლოებით 1914 წელს, ნამუკორაში, კიტგუმის რაიონში.

1940 წელს იგი შეუერთდა „მეფის აფრიკულ მსროლელებს“ (King's African Rifles) და მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომის აღმოსავლეთ აფრიკის კამპანიაში. როგორც კარიერულ სამხედრო ოფიცერს, მას მრავალფეროვანი დავალებების შესრულება უწევდა.

პრეზიდენტ მილტონ ობოტეს მხარდაჭერის გამო, ოკელო ემიგრაციაში წავიდა 1971 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ, რის შედეგადაც უგანდის ახალი მმართველი იდი ამინი გახდა. 1972 წელს ამბოხებულები უგანდაში შეიჭრნენ ობოტეს ხელისუფლების აღსადგენად. ოკელო იყო ერთ-ერთი ლიდერი იმ ამბოხებული ჯგუფისა, რომლის სამიზნესაც მასაკა წარმოადგენდა. ეს შემოჭრა იდი ამინის ერთგულმა უგანდის არმიის ჯარებმა დაამარცხეს.

ოკელო მონაწილეობდა უგანდა-ტანზანიის ომში. იგი იყო ერთ-ერთი მეთაური იმ კოალიციისა, რომელიც ტანზანიის სახალხო თავდაცვის ძალებსა და უგანდის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ არმიას (UNLA) შორის ჩამოყალიბდა და რომელმაც 1979 წელს ამინი ხელისუფლებას ჩამოაშორა. 1980 წელს მილტონ ობოტე პრეზიდენტის პოსტზე აღადგინეს. ოკელო 1980 წლიდან 1985 წლამდე „UNLA“-ს სარდლად აირჩიეს.

სახელმწიფო გადატრიალება
1985 წლის ივლისში, ბაზილიო ოოლარა-ოკელოსთან ერთად, ტიტო ლუტვა ოკელომ მოაწყო პუტჩი, რომელმაც პრეზიდენტ ობოტეს მმართველობა დაამხო. ოკელო ქვეყანას ექვსი თვის განმავლობაში მართავდა, სანამ იძულებული გახდებოდა ძალაუფლება გადაეცა „ეროვნული წინააღმდეგობის არმიისთვის“ (NRA), რომელსაც მოქმედი პრეზიდენტი, იოვერი მუსევენი ხელმძღვანელობდა. მას შემდეგ, რაც მუსევენმა მისი მმართველობა ძალისმიერი გზით დაასრულა, ოკელო კენიაში ემიგრაციაში წავიდა.

ოჯახი
ტიტო ოკელოს ვაჟი, ჰენრი ორიემ ოკელო, ამჟამად იკავებს საგარეო საქმეთა სახელმწიფო მინისტრის პოსტს საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში. 2002 წელს ტიტო ოკელოს უმცროსი ძმა, ერისანვერი ოპირა, საკუთარი სახლიდან ამბოხებულთა ჯგუფმა, „უფლის წინააღმდეგობის არმიამ“ (LRA) გაიტაცა. მისი გატაცება უჩვეულო მოვლენად მიიჩნიეს, რადგან „LRA“, როგორც წესი, მოზარდებსა და ახალგაზრდებს იტაცებდა ჯარისკაცებად ან სექსუალურ მონებად გამოსაყენებლად. ოპირა გატაცებისას 70 წელს იყო გადაცილებული.

სიცოცხლის ბოლო წლები
ოკელო ემიგრაციაში 1993 წლამდე დარჩა, სანამ პრეზიდენტმა მუსევენმა მას ამნისტია არ უბოძა, რის შემდეგაც იგი კამპალაში დაბრუნდა. იგი სამი წლის შემდეგ, 1996 წლის 3 ივნისს, 81 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ტიტო ოკელო კიტგუმის რაიონში, საგვარეულო მამულში დაკრძალეს.

მემკვიდრეობა და ჯილდოები
2010 წლის იანვარში ოკელოს სიკვდილის შემდეგ მიენიჭა კაგერას ეროვნული საპატიო მედალი 1970-იან წლებში იდი ამინის დიქტატურის წინააღმდეგ ბრძოლისთვის.

რესურსები ინტერნეტში
 Analysis of Uganda's Political and Military Turmoil in the 1970s and 80s

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:უგანდის პრეზიდენტები
კატეგორია:უგანდელი პოლიტიკოსები