ფრანცისკო ვალდივიესო ი პრადა

ფრანსისკო დე პაულა ვალდივიესო ი პრადა (დ. 10 იანვარი, 1773, ლიმა - გ. 9 ივნისი, 1828 ლიმა) — პერუელი იურისტი, მაგისტრატი და პოლიტიკოსი. იგი იყო მთავრობისა და საგარეო ურთიერთობათა მინისტრი 1822 წლიდან 1824 წლამდე, უზენაესი სასამართლოს პრეზიდენტი 1825 წელს და გენერალური დამფუძნებელი კონგრესის პრეზიდენტი 1827 წელს.

ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ვალდივიესო ლიმაში დაიბადა, მიგელ დე ვალდივიესო ი ტორეხონის, ლიმელი ცნობილი იურისტისა და მწერლის, და იზაბელ დე პრადა ი უიდობროს ოჯახში. სწავლობდა სან-მარკოსის ეროვნულ უნივერსიტეტში. ხელოვნებისა და თეოლოგიის დოქტორის ხარისხის მიღების შემდეგ, 1791 წელს სან-მარკოსის უნივერსიტეტში ხელოვნების პროფესორად დაიწყო მუშაობა. შემდეგ 1796 წელს დაამთავრა სან-კარლოსის უნივერსიტეტი კანონიკური სამართლის სპეციალობით, სადაც 1797 წელს ფილოსოფიისა და თეოლოგიის შესწავლის პრორექტორისა და რეგენტის თანამდებობა ეკავა. 1797 წლის 3 ოქტომბერს ლიმას ნამდვილ აუდიენსიაში იგი ადვოკატად მიიღეს. სიცოცხლეშივე მან მაღალი ცოდნისა და განსჯის უნარის გამო დიდი რეპუტაცია მოიპოვა.

1807 წელს ის ესპანეთში გაემგზავრა, ხოლო 1811 წელს პერუში დაბრუნდა და მთავრობაში თავისი ფუნქციები განაახლა. 1813 წელს ის კვლავ ესპანეთში გაემგზავრა, როდესაც ლიმას ორი დეპუტატიდან ერთ-ერთი ესპანეთის კორტესში აირჩიეს, მეორე კი ხოსე ბერნანდო დე ტაგლე. ფარული შესრულების შემდეგ, 1815 წელს იგი სანტიაგოს ნამდვილი აუდიენსიის მოსამართლედ დაინიშნა. 1817 წლის აპრილში კადისში გაემგზავრა და იმავე წლის სექტემბერში კალიაოში ჩავიდა, მაგრამ ავადმყოფობის გამო ჩილეში მოგზაურობის გაგრძელება ვეღარ შეძლო.

ხოსე დე სან მარტინის მეთაურობით განმათავისუფლებელი ექსპედიციის ჩამოსვლისთანავე, ლიმას მრავალი ზედა ფენის მოქალაქე შეუერთდა დამოუკიდებლობის მომხრეებს. ვალდივიესომ ხელი მოაწერა დამოუკიდებლობის დეკლარაციის აქტს, რომელიც ლიმას მოსახლეობამ დაამტკიცა cabildo abierto-ში 1821 წლის 15 ივლისს. სან მარტინის მფარველი მთავრობის ბრძანებით, იგი დაინიშნა იუსტიციის უმაღლეს პალატაში და ასევე გახდა Junta de Secuestros-ის წევრი, რომელიც პასუხისმგებელი იყო ქალაქიდან გაქცეული როიალისტების ქონების მართვაზე. მალევე, მას დაევალა ამ ამოცანის შესრულება და დაინიშნა გატაცებების ექსკლუზიურ მოსამართლედ. 1822 წლის 10 იანვარს იგი შეუერთდა პატრიოტულ საზოგადოებას, რომლის წიაღშიც ცენზორის ფუნქციას ასრულებდა ფრანსისკო ხავიერ დე ლუნა პისაროსთან ერთად.

იგი პერუს მთავრობისა და საგარეო საქმეთა მინისტრად დაინიშნა, თანამდებობას 1822 წლის 22 ივლისიდან 1823 წლის 17 ივლისამდე იკავებდა. 1822 წლის 25 ივლისს, ლიმაში მისი მმართველობის შესახებ საჩივრების შემდეგ, მან მინისტრ ბერნარდო მონტეაგუდოს გაძევების ბრძანება გასცა. 1822 წლის 21 სექტემბრიდან 1823 წლის 2 აპრილამდე დროებით ფინანსთა მინისტრის თანამდებობას იკავებდა.

პრეზიდენტ ხოსე დე ლა-რივა აგუეროს გადადგომის შემდეგ, დამფუძნებელმა კონგრესმა მას უფლება მისცა, დროებით განეხორციელებინა აღმასრულებელი ხელისუფლება ომისგან დაუზიანებელ ადგილებში, ხოლო სამხედრო ძალაუფლებას ბოლივარის ლეიტენანტი, ვენესუელელი გენერალი ანტონიო ხოსე დე სუკრე ახორციელებდა. ეს დროებითი მანდატი 1823 წლის 23 ივნისიდან 17 ივლისამდე გაგრძელდა, როდესაც ხოსე ბერნარდო დე ტალიმ პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა.

პერუს ხუნინსა და აიაკუჩოში გამარჯვების შემდეგ, ვალდივიესო დაინიშნა უზენაესი სასამართლოს წევრად, რომლის პრეზიდენტობის უფლებამოსილებასაც 1825 წელს განახორციელებდა. მან ასევე შექმნა კომისია, რომელსაც სამოქალაქო და სისხლის სამართლის კოდექსების პროექტების შემუშავება დაევალა. 1825 წლის 10 ოქტომბერს მას მიენიჭა სამოქალაქო მედალი ბოლივარის ბიუსტით. 1826 წლის 11 აპრილს მან წვლილი შეიტანა ხუან დე ბერინდოაგასა და პაბლო ტერონის სიკვდილით დასჯის დამტკიცებაში, რომლებიც ღალატის სავარაუდო დანაშაულში ჩადენილ იქნა ესპანეთის წინააღმდეგ ომის დროს როიალისტებთან ფარული მოლაპარაკებების შემდეგ.

1827 წელს იგი ლიმას დეპუტატად აირჩიეს და შეუერთდა გენერალურ დამფუძნებელ კონგრესს, რომლის პრეზიდენტიც 1827 წლის 4 აგვისტოდან 4 ოქტომბრამდე იყო, ფრანსისკო ხავიერ დე ლუნა პისარო შეცვალა.

ის გარდაიცვალა ლიმაში 1828 წლის 9 ივნისს.

იხილეთ აგრეთვე
ომი პერუს დამოუკიდებლობისათვის

რესურსები ინტერნეტში
https://www.congreso.es/es/historico-diputados?p_p_id=historicodiputados&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_historicodiputados_mvcRenderCommandName=mostrarDetalle&_historicodiputados_nume=2262

სქოლიო

კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1828
კატეგორია:მამაკაცები
კატეგორია:პერუელები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:იურისტები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები