მოტყუებული ვარსკვლავები

„მოტყუებული ვარსკვლავები“ (), ასევე ცნობილი როგორც „იუსიფ შაჰის ისტორია“ () —აზერბაიჯანელი მწერლის, მირზა ფათალი ახუნდოვის სატირული ნოველა, დაწერილი 1857 წელს. იგი ითვლება XIX საუკუნის აზერბაიჯანული ლიტერატურის მნიშვნელოვან ნიმუშად და ასახავს ავტორის საგანმანათლებლო და კრიტიკულ იდეებს.

ნოველა დაფუძნებულია ირანელი ისტორიკოსის, ისკენდერ მუნშის ქრონიკიდან „ტარიჰი-ალემ-არაი-აბასი“, რომელიც ეძღვნება შაჰ აბას I მმართველობას. ახუნდოვმა ისტორიული სიუჟეტი სატირული სტილით გადაამუშავა და სოციალურ-ფილოსოფიური ელფერი შესძინა.М. Г. Рафили. Ахундов / Под общей редакцией Дж. Джафарова. — 2-е. — М.: «Молодая гвардия», 1959. — 192 с. — (Жизнь замечательных людей). — 25 000 экз.

მოქმედება შაჰის მეფობის მეშვიდე წელს ვითარდება. კარის ასტროლოგი მირზა სადრედინი მმართველისთვის მოახლოებულ „ბედის დარტყმას“ წინასწარმეტყველებს. საფრთხის თავიდან აცილებისა და ბედისწერის მოტყუების მცდელობისას, შაჰი, ასტროლოგის რჩევით, დროებით ტახტს სხვა კაცს, იუსიფ შაჰს, გადასცემს. ავტორი სიუჟეტს იყენებს ცრურწმენის, აბსოლუტიზმისა და სამეფო კარის ინტრიგების კრიტიკისთვის.

ნაწარმოების მიხედვით 1974 წელს დაიდგა ამავე სახელწოდების სატელევიზიო სპექტაკლი, ხოლო 1977 წელს აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე შედგა კომპოზიტორ მამედ გულიევის ოპერის „მოტყუებული ვარსკვლავების“ პრემიერა (ლიბრეტო — ვიდადი ფაშაევი, რეჟისორი — აფლატუნ ნემატზადე, დირიჟორი — რაუფ აბდულაევი).

ნაწარმოები ქართულ ენაზე თარგმნა გიორგი შაყულაშვილმა და ალექსანდრე ლორდელმა.

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი მწერლები
კატეგორია:მოთხრობები