ხოსე ხუსტო კორო

ხოსე ხუსტო კორო (დ. 19 ივლისი, 1794 – გ. 18 დეკემბერი 1864) — მექსიკელი იურისტი და სახელმწიფო მოღვაწე, რომელიც მექსიკის პრეზიდენტად 1836 წლის 2 მარტს, პრეზიდენტ მიგელ ბარაგანის მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ დაინიშნა. მისი მმართველობის პერიოდში განხორციელდა გადასვლა მექსიკის პირველი რესპუბლიკიდან მექსიკის ცენტრალისტურ რესპუბლიკაზე და გამოიცა ახალი კონსტიტუცია: "შვიდი კანონი" (Siete Leyes). ამავე დროს, ქვეყანა ტეხასის რევოლუციის წინაშე იდგა, მექსიკის დამოუკიდებლობა კი ესპანეთმა და წმინდა საყდარმა (ვატიკანმა) აღიარეს.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ხოსე ხუსტო კორო დაიბადა 1794 წლის 18 ივლისს, ქალაქ გვადალახარაში, რომელიც დღევანდელი ხალისკოს შტატის დედაქალაქია. მისი მშობლები ფინანსურად შეძლებულები იყვნენ და მექსიკის თავადაზნაურობის შთამომავლებს წარმოადგენდნენ. საზოგადოებრივი მოღვაწეობა მან 1810 წელს დაიწყო, როგორც პროვინციულმა ენსინმა (უმცროსი ოფიცერი) და მიაღწია კაპიტან-ლეიტენანტ-პოლკოვნიკის წოდებას, როდესაც მონაწილეობა მიიღო მექსიკის დამოუკიდებლობისთვის ომში.  მან იურიდიული განათლება გვადალახარაში მიიღო, სანამ მეხიკოში გადავიდოდა, სადაც სახელი გაითქვა, როგორც ნიჭიერმა ადვოკატმა.

კარიერა 
ადრეული თანამდებობები
კორო იყო დეპუტატი ხალისკოს დამფუძნებელ კონგრესში, რომელმაც პირველი სესია 1823 წლის 14 სექტემბერს გამართა. იქ ყოფნისას მან მონაწილეობა მიიღო შტატის კონსტიტუციის შემუშავებასა და ხელმოწერაში, რომელიც 1824 წლის 18 ნოემბერს გამოქვეყნდა. კორო იყო კონგრესის ხაზინის კომისიის წევრი, სადაც ის და სხვა კანონმდებლები ეწინააღმდეგებოდნენ გენერალური კონგრესის შემოსავლების კლასიფიკაციას, რადგან ის და ხალისკოს შტატი ფედერალიზმს უჭერდნენ მხარს. შემდგომში, 1828-1829 წლებში, იგი ხალისკოს გუბერნატორის თანამდებობას იკავებდა.

1835 წლის 26 იანვარს მოქმედმა პრეზიდენტმა ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანამ გადადგომა სცადა, მაგრამ კონგრესმა მისი გადადგომა მაშინვე არ მიიღო. ვიცე-პრეზიდენტი ვალენტინ გომეს ფარიასი ხელისუფლებას ჩამოაშორეს და მისი თანამდებობა მომდევნო დღეს გააუქმეს, ხოლო 28 იანვარს პრეზიდენტი გენერალი მიგელ ბარაგანი გახდა. ბარაგანმა კორო იუსტიციისა და საეკლესიო საქმეთა მინისტრად 1835 წლის 18 მაისს დანიშნა, სადაც იგი 1836 წლის 27 თებერვლამდე მუშაობდა. ბარაგანი მუცლის ტიფით 1836 წლის 1 მარტს გარდაიცვალა, მას შემდეგ, რაც 27 თებერვალს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო თანამდებობიდან გადადგა. სანტა-ანა ამ დროს კვლავ დედაქალაქის გარეთ იმყოფებოდა (ამჯერად ტეხასში ამბოხებულებს ებრძოდა). ასეთ ვითარებაში, დეპუტატთა პალატამ 1836 წლის 27 თებერვალს კორო პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად დაასახელა. მან ოფიციალურად თანამდებობა 2 მარტს დაიკავა.

პრეზიდენტობა
მისი პრეზიდენტობის მესამე თვე დაიწყო, როდესაც მოვიდა ამბავი სან-ხასინტოს ბრძოლის, ტეხასელების მიერ მექსიკის დამარცხებისა და სანტა-ანას დატყვევების შესახებ. კორომ გამოაქვეყნა პატრიოტული მოწოდებები ჯარების დასახმარებლად და პრეზიდენტის გადასარჩენად, ასევე წარადგინა გეგმა, რომლის მიხედვითაც მთავრობას შეეძლო მეტი სახსრების მოძიება. მექსიკის საზღვაო ფლოტს რამდენიმე ხომალდი დაემატა, ხოლო 1836 წლის ბოლოსთვის ტეხასში დამატებითი ძალები გაიგზავნა.

პუებლაში გამოჩნდა "პრონუნსიამიენტო" (სამხედრო მანიფესტი) — "კონკორდიას გეგმა", რომელიც მოუწოდებდა ყველა პარტიას ერთიანობისკენ, თუმცა მას სერიოზული საფრთხე მთავრობისთვის არ შეუქმნია. 1836 წლის ბოლოსთვის ყოფილი კონსერვატორი პრეზიდენტი ევროპული გადასახლებიდან ქვეყანაში დაბრუნდა და საზოგადოებრივი აზრი მის პრეზიდენტობისკენ გადაიხარა.

საგარეო ურთიერთობები
მთავრობას ამ დროს მრავალ საგარეო კრიზისთან მოუწია გამკლავება, რომელთა შორის ყველაზე აშკარა ტეხასის რევოლუცია და იმის საშიშროება იყო, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები ტეხასის დამოუკიდებლობას აღიარებდა. საფრანგეთმა წამოაყენა ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნები, რასაც საბოლოოდ 1838 წელს "ნამცხვრების ომი" მოჰყვა. მზარდი დაძაბულობის გამო, მანუელ ედუარდო დე გოროსტიზა, მექსიკის მინისტრი აშშ-ში, უკან, მექსიკაში გამოიძახეს. ამერიკული სავაჭრო გემების დაკავების საპასუხოდ, ამერიკულმა ხომალდებმა შეიპყრეს მექსიკური ბრიგანტინა "გენერალი ურეა", აიძულეს მექსიკური დროშის დაშვება და ამერიკული დროშის აღმართვა. ომის თავიდან აცილების სურვილით, მექსიკის მთავრობამ დაკავებული გემების გათავისუფლების ბრძანება გასცა.

1837 წლის მარტში, საფრანგეთის ახალმა ელჩმა მექსიკაში მიიღო შეტყობინება თავისი მთავრობისგან, რომელიც მოითხოვდა იმ ზარალის ანაზღაურებას, რომელიც მექსიკის მთავრობის მიერ უგულებელყოფილი იყო; შეტყობინება შეიცავდა გაფრთხილებას, რომ თუ ეს მოთხოვნები კვლავ უპასუხოდ დარჩებოდა, ეს საფრანგეთსა და მექსიკას შორის ომს გამოიწვევდა. როდესაც ელჩი მექსიკაში ჩამოვიდა, იგი პრეზიდენტმა კორომ მიიღო, ხოლო მინისტრმა ხოსე მარია ტორნელმა მის პატივსაცემად მრავალი ბანკეტი გამართა. თავის მიმართვაში კორომ დაარწმუნა ხალხი, რომ იგი არ შეშინდებოდა უცხოური ინტერესების წინაშე. ერთ-ერთმა გაზეთმა გამოაქვეყნა საფრანგეთის ელჩის წერილი რუკებით, რომლებიც ასახავდა საფრანგეთის ბოლოდროინდელ წარმატებებს ალჟირში, რაც მიზნად ისახავდა საფრანგეთის სამხედრო ძლიერების დემონსტრირებას.

კოროს ადმინისტრაციამ წარმატებით მიაღწია წმინდა საყდრის (ვატიკანის) მიერ მექსიკის დამოუკიდებლობის აღიარებას იმ პირობით, რომ გაუქმდებოდა ანტიკლერიკალური კანონები, რომლებიც 1833 წელს პრეზიდენტ ვალენტინ გომეს ფარიასის მიერ იყო დაწესებული. ამის შემდეგ პაპმა გადაწყვიტა ინტერნუნციუსის (დიპლომატიური წარმომადგენლის) გაგზავნა. 1836 წლის 28 დეკემბერს ესპანეთმაც აღიარა მექსიკის დამოუკიდებლობა, თუმცა ეს ამბავი მექსიკაში მხოლოდ მაშინ ჩავიდა, როცა კორო აღარ იყო პრეზიდენტი. მადრიდში მოლაპარაკებების დროს მექსიკას წარმოადგენდა მიგელ სანტა მარია, რომელიც ესპანეთში მექსიკის საგარეო წარმომადგენლად დარჩა.

შიდა საკითხები
250px|მინი
თავისი პრეზიდენტობის განმავლობაში კოროს ჰყავდა ფინანსთა სამი მინისტრი — მანხინო, ალასი და სერვანტესი. სამივე მათგანი დიდ ძალისხმევას ხარჯავდა სახსრების მოსაძიებლად და მთავრობას საგარეო სესხების აღებისკენ მოუწოდებდა. პრობლემებს ქმნიდა სპილენძის გამოყენებაც, რადგან მისი გაყალბება ადვილი იყო; კორო ამის აღკვეთას სპილენძის მონეტის დევალვაციით (ღირებულების შემცირებით) ცდილობდა. ფინანსური ქაოსის შესამსუბუქებლად დაარსდა ეროვნული ბანკი, თუმცა მასაც სახსრების ნაკლებობის გამო გაუჭირდა ფუნქციონირება. დამოუკიდებლობის მოპოვების დღიდან ქალაქის უძრავი ქონება გადასახადებისგან თავისუფალი იყო, თუმცა კოროს ადმინისტრაციამ 1836 წლის 30 ივნისს გამოსცა დეკრეტი, რომლის მიხედვითაც მესაკუთრეებს ყოველ ათას პესოზე ორი პესოს გადახდა დაეკისრათ.

მუნიციპალურ დონეზე პარტიულმა კონფლიქტმა გამოიწვია პეტიცია პრეზიდენტის მიმართ, რათა შეჩერებულიყო ადგილობრივი თვითმმართველობის (Ayuntamientos) არჩევნები "შვიდი კანონის" — ახალი კონსტიტუციის — გამოქვეყნებამდე. ქვეყნის სამხრეთში ხუან ალვარესის ამბოხების ჩახშობის შემდეგ, კონგრესმა ყურადღება სწორედ ამ ახალ, ცენტრალისტურ კონსტიტუციაზე გადაიტანა. "შვიდი კანონი" საბოლოოდ 1836 წლის 30 დეკემბერს გამოქვეყნდა. მან გააუქმა გომეს ფარიასის მიერ მანამდე მიღებული ანტიკლერიკალური კანონები, თუმცა ეკლესიაზე სახელმწიფო კონტროლი შეინარჩუნა.

არჩევნები ახალი კონსტიტუციის შესაბამისად ჩატარდა და ევროპიდან ახლად დაბრუნებულმა ყოფილმა პრეზიდენტმა, ანასტასიო ბუსტამანტემ, მორიგ საპრეზიდენტო ვადაში გამარჯვება მოიპოვა.

შემდგომი ცხოვრება
კორო თანამდებობიდან 1837 წლის 19 აპრილს გადადგა და მისი ადგილი ბუსტამანტემ დაიკავა. ამის შემდეგ იგი ხალისკოში დაბრუნდა და კვლავ გახდა შტატის გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებელი 1837 წლის 1 ნოემბრიდან 30 დეკემბრამდე. 1839 წელს იგი იყო შტატის კონგრესის დეპუტატი, მოგვიანებით კი მისი პრეზიდენტი. კორო ასევე იყო 1842 წლის დამფუძნებელი კონგრესის სათადარიგო დეპუტატი.

ამის შემდეგ კორო გვადალახარაში კერძო ცხოვრებას დაუბრუნდა. იგი იქვე გარდაიცვალა 1864 წლის 18 დეკემბერს. მისი ცხედარი დაკრძალულია "ბელენის პანთეონში" (Panteón de Belén). იგი დაქორწინებული იყო ხუანა ფერნანდა ულოაზე. გვადალახარაში არსებობს კოროს სახელობის ქუჩა.

ბიბლიოგრაფია

რესურსები ინტერნეტში
 "Corro, José Justo", Enciclopedia de México, v. 4. Mexico City, 1996, .
 García Puron, Manuel, México y sus gobernantes, v. 2. Mexico City: Joaquín Porrúa, 1984.
 Orozco Linares, Fernando, Gobernantes de México. Mexico City: Panorama Editorial, 1985, .
 Santibáñez, Enrique, El Ejecutivo y su labor política. Estudios de historia nacional contemporénea. 1916.

იხილეთ აგრეთვე
ნიგერიის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1794
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:მექსიკელი პოლიტიკოსები