დანიელ ჩანის პინსონი

დანიელ ჩანის პინსონი (დ. 20 ნოემბერი, 1892 — გ. 22 იანვარი, 1961) — პანამის პოლიტიკოსი და ექიმი. როგორც დომინგო დიას აროსემენას პირველი ვიცე-პრეზიდენტი, იგი პანამის პრეზიდენტი გახდა 1949 წლის 28 ივნისს და ამ თანამდებობაზე იმსახურა 1949 წლის 20 ნოემბრამდე, როდესაც ის პოლიციის უფროსმა, ხოსე („ჩიჩი“) რემონმა დამხობის გზით გადააყენა. მისი მემკვიდრე დიას აროსემენას მეორე ვიცე-პრეზიდენტი, რობერტო ჩიარა გახდა. ჩანის პინსონი ლიბერალურ პარტიას მიეკუთვნებოდა.

ადრეული ცხოვრება
ჩანისმა მედიცინის დოქტორის ხარისხი 1917 წელს ედინბურგის უნივერსიტეტში მოიპოვა, რის შემდეგაც სამედიცინო პრაქტიკას ეწეოდა როგორც პანამაში, ისე შოტლანდიაში. 1942 წელს ჩანისმა ამერიკის უროლოგიური ასოციაციის ჟურნალში გამოაქვეყნა ნაშრომი სათაურით: „ჰერმაფროდიტიზმის ზოგიერთი ასპექტი: ქალის ფსევდოჰერმაფროდიტიზმის შემთხვევის ანგარიში“. იგი ასევე მსახურობდა პანამის გენერალურ კონსულად ლივერპულსა და ლონდონში, აგრეთვე იკავებდა ფინანსთა მინისტრის თანამდებობასაც.

პირველი ვიცე-პრეზიდენტი
ეროვნული პოლიციის ძალები, რემონის სარდლობით, ოფიციალურად არჩევნების მონიტორინგისა და წესრიგის დასაცავად გამოიძახეს, though in reality their presence was intended to sway the voting to Diaz Arosemena, თუმცა რეალურად მათი ყოფნა მიზნად ისახავდა ხმების გადახრას დიას აროსემენას სასარგებლოდ,  რომელიც ამერიკის შეერთებული შტატების სასურველი კანდიდატი იყო. ჩანისი არჩევნებში მონაწილეობდა როგორც პირველი ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი დიას აროსემენასთან ერთად. მიუხედავად იმისა, რომ 9 მაისის არჩევნების შემდეგ ჩანდა, თითქოს არიასს 1500-ით მეტი ხმა ჰქონდა, ვიდრე დიას აროსემენას, პანამის ეროვნულმა საარჩევნო ჟიურიმ 6 აგვისტოს გამარჯვებულად დიას აროსემენა გამოაცხადა, დაახლოებით 2400 ხმის უპირატესობით. ამ გადაწყვეტილების შემდეგ არიასი კოსტა-რიკაში გაიქცა. ჩანისმა პირველი ვიცე-პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება 1948 წლის 1 ოქტომბრიდან დაიწყო.

პრეზიდენტი
ჩანისმა აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის მოვალეობის შესრულების ფიცი 1949 წლის 28 ივლისს დადო, როდესაც მაშინდელმა პრეზიდენტმა, დომინგო დიას აროსემენამ, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო ექვსთვიანი შვებულება აიღო. ჩანისი პრეზიდენტი გახდა აროსემენას გარდაცვალების შემდეგ, 1949 წლის 23 აგვისტოს.

1949 წლის სახელმწიფო გადატრიალება
ჩანისის პრეზიდენტობა 1949 წლის 20 ნოემბერს დასრულდა. პანამის პოლიციის უფროსმა, ხოსე რემონმა, მოაწყო სახელმწიფო გადატრიალება მას შემდეგ, რაც ჩანისმა უარი თქვა პანამის უზენაესი სასამართლოს იმ გადაწყვეტილების გაუქმებაზე, რომელმაც ბათილად ცნო კონტრაქტი სასაკლაოსა (რომელიც „რემონის ბიზნეს იმპერიის ნაწილი იყო“) და რამდენიმე გავლენიან პანამურ ოჯახს შორის. ჩანისმა მანამდე რემონს გადადგომა მოსთხოვა, ხოლო როდესაც რემონმა უარი თქვა, პროტესტის ნიშნად თავად წარადგინა განცხადება გადადგომის შესახებ. ბუნდოვანია, ეს გადადგომა ნებაყოფლობითი იყო თუ რემონის მიერ იძულებითი, თუმცა ჩანს, რომ უცხოური დიპლომატიური წნეხი, რომელსაც სისხლისღვრის თავიდან აცილება სურდა, ხელს უწყობდა ამ გადადგომას. ჩანისი ჩაანაცვლა მეორე ვიცე-პრეზიდენტმა და რემონის ბიძაშვილმა, რობერტო ჩიარიმ.

გადატრიალების შემდგომი პერიოდი
გადადგომიდან მალევე, როდესაც ეროვნული ასამბლეა შეიკრიბა, ჩანისმა უკან გაიტანა თავისი გადადგომის განცხადება და თქვა, რომ ეს ყოველივე იძულებითი იყო. მან გენერალური ასამბლეის წინაშე რემონზე „მძაფრი იერიში“ მიიტანა. ასამბლეამ, ყოფილი პრეზიდენტის, არმოდიო არიასის მოწოდებით, მხარი დაუჭირა ჩანისს და ეროვნულ პოლიციასთან დაპირისპირებისთვის მოემზადა. თუმცა, კიარიმ მოვლენები დააჩქარა და პანამის უზენაეს სასამართლოს მოსთხოვა გადაწყვეტილება იმის შესახებ, თუ ვინ იყო კონსტიტუციური პრეზიდენტი, ის თუ ჩანისი. სასამართლო 4 ხმით 1-ის წინააღმდეგ ჩანისის მხარეს დადგა. ამ შეცდომამ და ძალადობის თავიდან აცილების სურვილმა რემონი აიძულა, ჩანისი თავისი ყოფილი „დაუძინებელი პოლიტიკური მტრით“, არნულფო არიასით ჩაენაცვლებინა, რაზეც პანამის კონგრესის თანხმობაც მიიღო.  პრეზიდენტობის ლეგიტიმაციისთვის, ეროვნულმა საარჩევნო ჟიურიმ, რომელმაც 1948 წელს არიასის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება მიიღო, „აღმოაჩინა არიასის მომხრე ისეთი ხმები, რომელთა პოვნაც 1948 წლის კენჭისყრიდან რამდენიმე კვირის განმავლობაში ვერ შეძლო“.

იხილეთ აგრეთვე
პანამის პრეზიდენტი

სქოლიო

კატეგორია:პანამის პრეზიდენტები
კატეგორია:პანამის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:ედინბურგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები