ვილი რიჩარდი

ვილი რიჩარდი (დ. 28 სექტემბერი, 1918 — გ. 16 ოქტომბერი, 1983) — შვეიცარიის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გამოჩენილი პოლიტიკოსი. იგი ისტორიაში შევიდა, როგორც შვეიცარიის ფედერალური საბჭოს პირველი და დღემდე ერთადერთი წევრი, რომელიც მუშათა კლასიდან იყო გამოსული. ფედერალურ დონეზე მოღვაწეობამდე იგი ასევე იყო ზოლოთურნის კანტონის მთავრობის წევრი და ეროვნული საბჭოს დეპუტატი.

ადრეული ცხოვრება და განათლება
ვილი რიჩარდი დაიბადა 1918 წლის 28 სექტემბერს სოლოთურნის კანტონში, ფრიდა რიფისა და ერნსტ ემილ რიჩარდის ოჯახში. მისი მამა პროფესიით მეწაღე იყო, სოფელ დაიტინგენში ცხოვრობდა და სოციალ-დემოკრატიულ იდეებს იზიარებდა. ბავშვობაში მეზობლები ვილის ხშირად ფიზიკურადაც უსწორდებოდნენ მხოლოდ იმის გამო, რომ იგი მემარცხენე შეხედულებების მქონე მუშათა ოჯახის შვილი იყო. თექვსმეტი წლის ასაკში მან ორივე მშობელი დაკარგა. მან გათბობის სისტემების ინჟინრის შეგირდად დაიწყო მუშაობა, თუმცა მოგვიანებით მუშათა პროფკავშირულ მოძრაობაში ჩაერთო. იგი ესწრებოდა მრავალრიცხოვან კურსებს შვეიცარიის მუშათა განათლების ცენტრში, რომელიც სოციალ-დემოკრატიული პარტიის პოლიტიკოსის, მაქს ვებერის მიერ იყო დაარსებული.
მინი|უილი რიჩარდი 1974 წელს სტუმრობს „Swissair“-ს

კარიერა პროფკავშირებში
1945 წელს რიჩარდი გახდა მშენებელთა და ხის დამამუშავებელთა ასოციაციის სოლოთურნის ფილიალის მდივანი. ბალმბერგზე მან დააარსა მუშათა განათლების სკოლა, ხოლო 1965 წელს დაიკავა მუშათა სკოლის ხელშეწყობის ასოციაციის პრეზიდენტის პოსტი, რომელზეც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა. პროფკავშირში მოღვაწეობისას იგი აქტიურად ავითარებდა აზრს, რომ პროფესიულ გაერთიანებებს მუშათა უფლებების დაცვისა და სოციალური უსაფრთხოების მოთხოვნები არა ქუჩებში, არამედ სოციალ-დემოკრატიულ პარტიასთან ერთად, უშუალოდ სამთავრობო დონეზე უნდა წამოეყენებინათ. 

პოლიტიკური კარიერა
1947 წელს ვილი რიჩარდი აირჩიეს ლუტერბახის მუნიციპალიტეტის პრეზიდენტად და ამ საპასუხისმგებლო პოზიციას იგი 1959 წლამდე იკავებდა. მისი წინსვლა ეროვნულ დონეზე 1955 წელს გაგრძელდა, როდესაც იგი შვეიცარიის ფედერალური ასამბლეის ქვედა პალატის, ეროვნული საბჭოს წევრად იქნა არჩეული. ეროვნულ საბჭოში მოღვაწეობისას მან სახელი გაითქვა, როგორც მუშათა კლასის ინტერესებისა და უფლებების თავდადებულმა დამცველმა. 1962 წელს მან წამოაყენა მოთხოვნა უცხოელი მუშახელის რაოდენობის შეზღუდვის შესახებ, რამაც მას დიდი პოპულარობა მოუტანა არა მხოლოდ საკუთარ პარტიაში, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც.

1964 წელს რიჩარდი სოლოთურნის კანტონის აღმასრულებელ საბჭოში, ანუ კანტონურ მთავრობაში აირჩიეს. ამ პერიოდში იგი აქტიურად უჭერდა მხარს კანტონთაშორისი კომისიის მუშაობას, რომელიც მიზნად ისახავდა საგადასახადო სისტემების ჰარმონიზაციასა და მოწესრიგებას. გარდა ამისა, იგი ბირთვული ენერგიის მომხრედ გვევლინებოდა და შედიოდა კომპანია „Atel“-ის დირექტორთა საბჭოში, რომელიც დღეს „Alpiq“-ის სახელით არის ცნობილი. სწორედ მისი მხარდაჭერითა და მოღვაწეობის პერიოდში, 1972 წელს, სოლოთურნის კანტონში მდებარე გესგენის ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობას ჩაეყარა საფუძველი. 

ფედერალური საბჭო
1973 წლის 5 დეკემბერს ვილი რიჩარდი შვეიცარიის ფედერალურ საბჭოში აირჩიეს, სადაც მან ტრანსპორტისა და ენერგეტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელობა ჩაიბარა. აღსანიშნავია, რომ იგი აირჩიეს მიუხედავად იმისა, რომ საკუთარი პარტიის ოფიციალური კანდიდატი არ ყოფილა.  მან საკუთარ არჩევას თვალი სახლში, ტელევიზორის საშუალებით ადევნა.

1974 წელს მან ენერგეტიკის კომისიაში ბირთვული ენერგიის მომხრე მაიკლ კონი მიიწვია, რამაც ანტიბირთვულ მოძრაობაში გარკვეული უკმაყოფილება გამოიწვია. თუმცა, 1974 წელს, როდესაც მომიტინგეებმა კაიზერაუგსტის ატომური ელექტროსადგურის სამშენებლო მოედანი დაიკავეს, რიჩარდმა სიტუაციის განმუხტვა მოახერხა — მან მომიტინგეებს მოლაპარაკებების პერიოდში მშენებლობის შეჩერება შესთავაზა. 1978 წელს იგი შვეიცარიის კონფედერაციის პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა. მისი ხელმძღვანელობით მომზადდა ბირთვული ენერგიის შესახებ კანონი, რომელიც შვეიცარიის მოქალაქეებმა 1979 წლის რეფერენდუმზე დაამტკიცეს. საინტერესო ფაქტია, რომ 1980 წელს, დედოფალ ელისაბედის შვეიცარიაში სახელმწიფო ვიზიტისას, რიჩარდს ძალიან ეხამუშა 1 მაისს, მშრომელთა საერთაშორისო დღეს სამეფო ბანკეტზე სმოკინგით გამოცხადება. 

1980 წლიდან რიჩარდი სათავეში ჩაუდგა ფედერალურ ფინანსთა დეპარტამენტს. მან თანამდებობიდან გადადგომის შესახებ 1983 წლის 28 სექტემბერს გამოაცხადა, თუმცა, ვიდრე გადაწყვეტილება ძალაში შევიდოდა, იმავე წლის 16 ოქტომბერს მოულოდნელად გარდაიცვალა.

მემკვიდრეობა
ვილი რიჩარდი ისტორიაში დარჩა, როგორც პირველი ფედერალური მრჩეველი, რომელიც მუშათა კლასს ეკუთვნოდა.  იგი ნამდვილი „ვარსკვლავი-პოლიტიკოსი“ იყო, რაზეც ისიც მოწმობს, რომ პანკ-ჯგუფმა „Hertz“-მა მისი მმართველობის პერიოდში მას სიმღერაც კი მიუძღვნა. ხალხში მას მეტსახელად „Willi National“-ს ეძახდნენ. რიჩარდი განთქმული იყო ორატორული ნიჭითა და გულწრფელობით, რაც მას საზოგადოების თვალში ავთენტურობას სძენდა. იგი არ მალავდა, რომ სიტყვებს ყოველთვის თავად არ წერდა. მისი ზოგიერთი გამოსვლის ტექსტის ავტორი მისი მეზობელი, ცნობილი მწერალი და ჟურნალისტი პეტერ ბიხსელი იყო. ფედერალურ საბჭოში მუშაობისას მისი ციტატების ორი წიგნი გამოიცა: პირველი 1975 წელს, ხოლო მეორე — 1982 წელს. ორივე მათგანი გამომცემლობა „Benteli“-მ დაბეჭდა.

პირადი ცხოვრება
რიჩარდმა 1941 წელს იქორწინა გრეტი ჰოსტეტლერზე. მათ ორი შვილი შეეძინათ: მარგარეტა უკერ-რიჩარდი და როლფ რიჩარდი. მოგვიანებით როლფი, მამის მსგავსად, პოლიტიკაში ჩაერთო და სოლოთურნის აღმასრულებელი საბჭოს წევრი გახდა.

ვილი რიჩარდი 1983 წლის 16 ოქტომბერს, გრენხენის მახლობლად, გრენხენბერგის მთაზე სეირნობისას მოულოდნელად გარდაიცვალა. მისი დაკრძალვის ცერემონია 20 ოქტომბერს სოლოთურნის წმინდა ურსისა და ვიქტორის ტაძარში გაიმართა. იგი დაკრძალულია ლუტერბახში. 2011 წელს ლუტერბახის აღმასრულებელმა საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომლის თანახმადაც რიჩარდის განსასვენებელს ლუტერბახის სასაფლაოზე დროში შეუზღუდავი უფლება მიენიჭა. მოგვიანებით ეს უფლება ლუტერბახის ყველა საპატიო მოქალაქეზე გავრცელდა.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:შვეიცარიის პრეზიდენტები
კატეგორია:შვეიცარიელი პოლიტიკოსები