მიკრობიომი

მიკრობიომი (ბერძნ. micro — „მცირე“, bios — „სიცოცხლე“) — მიკროორგანიზმების ერთობლიობა, რომლებიც ბინადრობენ კონკრეტულ გარემოში, ან ამგვარი ერთობლიობის მიკროორგანიზმების გენების ერთობლიობა. ტერმინი ხშირად გამოიყენება როგორც „მიკრობიოტის“ ან „მიკროფლორის“ სინონიმი. იგი პირველად 1952 წლის სტატიაში იქნა გამოყენებული, რომელიც კანალიზაციის ჩამდინარე წყლებით წყლის დაბინძურებას ეხებოდა. საკუთარი მიკრობული ერთობლიობა (მიკრობიომი) გააჩნია ყველა ეკოსისტემას — დაწყებული ცალკეული ორგანიზმების ქსოვილებიდან და ორგანოებიდან, დასრულებული მთლიანი საცხოვრებელი გარემოთი. მიკრობიომი მონაწილეობს უმნიშვნელოვანეს ეკოსისტემურ პროცესებში და ხელს უწყობს როგორც მასპინძელი ორგანიზმის მეტაბოლიზმს ლოკალურ მასშტაბში, ისე საკვები ნივთიერებების ბიოგეოქიმიურ წრებრუნვას გლობალურ დონეზე .გენეტიკურად ყველაზე მრავალფეროვანია ნიადაგის მიკრობიომები, რომლებიც გავლენას ახდენენ მიწისზედა და მიწისქვეშა ბიომების, წყლის ეკოსისტემებისა და დედამიწის ატმოსფეროს ურთიერთქმედებაზე. ოკეანის მიკრობიომი გავლენას ახდენს პლანეტის კლიმატზე, მონაწილეობს აზოტისა და სხვა საკვები ნივთიერებების წრებრუნვაში.

 სხვადასხვა საცხოვრებელი გარემოს მიკრობიომი 
 ნიადაგის მიკრობიომი 
ნიადაგის მიკრობიომები დედამიწაზე გენეტიკურად ყველაზე მრავალფეროვანი ეკოსისტემებია, რომლებიც ბაქტერიების, არქეებისა და ეუკარიოტების რთულ ერთობლიობებს მოიცავს. ნიადაგი  ერთ გრამზე დაახლოებით 108—1010 მიკრობულ უჯრედს შეიცავს, რაც მსოფლიო ოკეანეში მილილიტრზე  არსებულ რაოდენობაზე (104–107 უჯრედი) ბევრად მეტია. ნიადაგის მიკროორგანიზმები სასიცოცხლო როლს ასრულებენ ბიოსფეროს გეოქიმიური შემადგენლობის შენარჩუნებაში. ისინი პასუხისმგებელნი არიან ბიოგენური ელემენტების (აზოტი, ნახშირბადი, ფოსფორი და სხვა) ცირკულაციაზე, მათ მცენარეებისთვის ხელმისაწვდომ ფორმებად გარდაქმნასა და ნიადაგის სტრუქტურის შენარჩუნებაზე. მიკროორგანიზმები ახდენენ ატმოსფერული აზოტის, ნახშირბადის ფიქსაციას იმ რაოდენობით, რაც საკმარისია ახალგაზრდა ნიადაგში აზოტის წრებრუნვის პროცესების დასაწყებად.აწარმოებენ ორგანულ ნივთიერებებს. ნიადაგი წარმოადგენს იმ მიკროორგანიზმების სახეობათა რეზერვუარს, რომლებიც  ხელს უწყობენ მცენარის ზრდას (სასარგებლო სიმბიონტები) ან აფერხებენ მას (პათოგენები), ასევე ცვლიან საკვები ნივთიერებებისა და ტოქსინების ბიოშეღწევადობას. ნიადაგის მიკრობიომი გავლენას ახდენს მიწისზედა და მიწისქვეშა ბიომების, წყლის ეკოსისტემებისა და დედამიწის ატმოსფეროს ურთიერთქმედებაზე და უზრუნველყოფს ნივთიერებათა წრებრუნვას.

ნიადაგის მიკრობიომის უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენლებს შორის, რომლებიც მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანენ ნიადაგის მიკრობული საზოგადოების ფორმირებაში, არის Pseudomonas-ის გვარის ბაქტერიები (რომლებიც წარმოქმნიან სხვადასხვა ანტიბიოტიკებს, ლიზურ ფერმენტებს, მცენარეულ ჰორმონებს, ეთილენს, აუქსინებს და გიბერელინებს), Azotobacter, Clostridium, Rhizobium და Bradyrhizobium (რომლებიც ატომურ აზოტს შთანთქავენ), ასევე აქტინომიცეტები (Streptomyces) და სოკოები (Mycorrhizae).

 სქოლიო 

კატეგორია:ბიოლოგიური ტერმინები