ავთანდილ პატარაია

ავთანდილ პატარაია  (დ. 15 მაისი, 1931 — გ. მაისი, 2011) — ქართველი მეცნიერი, მკვლევარი, პედაგოგი და ფიზიკოსი. ასტროფიზიკოსი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის მკვლევარი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი

 ბიოგრაფია 
ავთნდილ პატარაია დაიბადა 1931 წლის 15 მაისს, მარტვილის მუნიციპალიტეტ სოფელ ბანძაში. გარდაიცვალა 2011 წლის მაისში. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-ტექნიკის ფაკულტეტი. 1956 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა თეორიული ფიზიკის განხრით.

1957-1958 წლებში მუშაობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად. 1958-1976 წლებში ფიზიკის ინსტიტუტში უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1977 წლიდან აბასთუმნის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში უფროს, ხოლო შემდგომ წამყვან და მთავარ მეცნიერ თანამშრომლად. 1996 წლიდან ამავე ობსერვატორიაში პლაზმური ასტროფიზიკის განყოფილების გამგედ. სამეცნიერო მოღვაწეობის სფერო: ატომბირთვის ფიზიკა, პლაზმის ფიზიკა და პლაზმური ასტროფიზიკა. მის მიერ პირველადაა გამოკვლეული არაწრფივი ტალღები (სოლიტონები) და ამ ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა მრავალკომპონენტიან პლაზმაში. დაუჯახებელი დარტყმითი ტალღების სტრუქტურა იონებისა და ჩაჭერილი ნაწილაკების ლარმორის რადიუსების ეფექტის გათვალისწინებით. ლენგმიურის, ალვენისა და მაგნიტობგერითი ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა და სოლიტონები ელექტრონულ-პოზიტრონულ ტალღაში. არაწრფივი ტალღების მოდულაციური არამდგრადობა და სოლიტონები შიდა გრავიტაციულ და როსბის ტალღებისთვის. მზის სპიკულთა მოდელი, რომელიც კარგად ხსნის სპექტრულ სტრუქტურას წყალბადისა და ჰელიუმის ხაზებში, რაც დაწვრილებითაა აღწერილი აბასთუმნის ობსერვატორიაში ჩატარებული ექსპერიმენტების შედეგად. არის 120 სამეცნიერო შრომის ავტორი. 6 საკანდიდატო დისერატაციის ხელმძღვანელი.საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

 ლიტერატურა 
  ავთანდილ პატარაია : განცხადება გარდაცვალების შესახებ, საქართველოს რესპუბლიკა. თბილისი, 2011, 20 მაისი - N93 (6704), გვ. 11

 რესურსები ინტერნეტში 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები