სიკვდილით დასჯა ირანში

სიკვდილით დასჯა — ლეგალური სასჯელი ირანში."China Leads Death List as # of Executions Around the World Soars ", Common Dreams NewsCenter, 5 April 2005. Retrieved 16 May 2006. სიკვდილით ისჯება შემდეგი დანაშაულები: მკვლელობა; გაუპატიურება; ბავშვზე სექსუალური ძალადობა; ჰომოსექსუალობა; ნარკოტიკით ვაჭრობა; შეიარაღებული ძარცვა; გატაცება; ტერორიზმი; პირადი საკუთრების ძარცვა; ინცესტი; მრუშობა (როგორც ღალატი, ასევე დაუქორწინებელ პირებს შორის სექსუალური კავშირი); სოდომია; სექსუალური შევიწროება; პროსტიტუცია; ისლამური მთავრობის ჩამოგდების დაგეგმვა; პოლიტიკური დისიდენტობა; დივერსია; ხანძრის გამიზნულად გაჩენა; აჯანყება; აპოსტაზია; მკრეხელობა; გამოძალვა; გაყალბება; კონტრაბანდის გავრცელება; ალკოჰოლის რეციდივულად მიღება; ისეთი საჭმლის, სასმლის, კოსმეტიკისა და საწმენდი საშუალებების წარმოება/მომზადება, რომლებიც გამოყენების ან მიღებისას სიკვდილს იწვევს; პორნოგრაფიის გადაღება/გამოქვეყნება; პორნოგრაფიის მეშვეობით სექსუალური ურთიერთობის დამყარების მცდელობა; ცრუ ჩვენების მიცემა; რეციდივული ქურდობა; ზოგი სამხედრო დანაშაული (მაგ. სიმხდალე, მოწინააღმდეგის დახმარება); „ღვთის წინააღმდეგ ბრძოლა“; „დედამიწაზე ბოროტების გავრცელება“; შპიონაჟი და სახელმწიფოს ღალატი."Iran/death penalty" p4. International Federation for Human Rights. Last accessed 19 February 2011. ირანმა, წლების მიხედვით ჩაატარა: 2015 წელს — სულ ცოტა 977 სიკვდილით დასჯა; 2016 წელს — სულ ცოტა 567 სიკვდილით დასჯა;  2017 წელს — სულ ცოტა 507 სიკვდილით დასჯა; 2018 წელს — სულ ცოტა 249 სიკვდილით დასჯა; 2019 წელს — სულ ცოტა 273 სიკვდილით დასჯა; 2020 წელს — სულ ცოტა 246 სიკვდილით დასჯა; 2021 წელს — სულ ცოტა 290 სიკვდილით დასჯა; 2022 წელს — სულ ცოტა 553 სიკვდილით დასჯა; 2023 წელს — ირანში შედგა მსოფლიოში ჩატარებული სიკვდილის დასჯების 74% — სულ ცოტა 834; გაერთიანებული ერების თანახმად, 2024 წლის მხოლოდ ერთ კვირაში სულ ცოტა 40 სიკვდილით დასჯა განხორციელდა, ხოლო ჯამში — 901; ამავე წელს, Amnesty International-ის მიხედვით ირანში შედგა მსოფლიოში ჩატარებული სიკვდილით დასჯების 64%.  

მიუხედავად მისი გათავისუფლების მოთხოვნებისა, ირანის მთავრობამ 2023 წლის იანვარში სიკვდილით დასაჯა ბრიტანელ-ირანელი ალირეზა ახბარი, ირანის თავდაცვის მინისტრობის დეპუტატი. ეს სასჯელი გააკრიტიკეს გაერთიანებულმა სამეფომ და პრემიერ-მინისტრმა რიში სუნაკმა, რომელმაც ამ ქმედებას „პოლიტიკურად მოტივირებული“ და „ბარბაროსული რეჟიმის მიერ“ ჩადენილი „სასტიკი და მხდალი საქციელი“ უწოდა.

მთავრობის მიერ დამტკიცებულმა სიკვდილით დასჯებმა ძალიან მოიმატა 2023 წელს. ამ წლის მაისში ეს განაჩენი გამოუტანეს სულ ცოტა 142 პიროვნებას, რაც თვეში მსგავსად დასჯილთა უმაღლესი რაოდენობა იყო 2015 წლის შემდეგ. ამ ადამიანთაგან სულ ცოტა 30 მაინც სუნიტი სისტანი და ბელუჯისტანის ოსტანელი იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ ირანი ამტკიცებს, რომ ადამიანის უფლებათა დაცვის ორგანიზაციების მიერ გავრცელებული რიცხვები „გაბერილი“ და „მცდარია“ და მსგავსი განაჩენი მხოლოდ „გრძელი სასამართლო პროცესების“ შედეგია, ქვეყანა საშუალოდ ყველაზე მეტ ადამიანს სჯის სიკვდილით. ირანის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ ისინი „მასშტაბურ ნარკო-დაჯგუფებებს ებრძვიან აღმოსავლეთ საზღვრებზე, და ნარკობარონებისა და კონტრაბანდისტების რაოდენობის გაზრდა სიკვდილით დასჯილთა რიცხვსაც ზრდის.“ BBC-ის მიხედვით, ირანი „ყველაზე მეტ ადამიანს კლავს მსოფლიოში, ჩინეთის გარდა.“
სქოლიო

კატეგორია:სიკვდილით დასჯა ირანში
კატეგორია:მკვლელობა ირანში
კატეგორია:ირანის სამართალი