ბაჰალის ტაძარი

ბაჰალის ტაძარი () –  ვაჯრაიანული ბუდიზმის ტაძრის კომპლექსი სოფელ ბაჰალში, რომელიც მდებარეობს პადანგ ბოლაკის, პორტიბის, პადანგ ლავას რეგიონში, ინდონეზიაში. იგი მდებარეობს დაახლოებით სამი საათის მანძილზე ავტომობილით პადანგსიდემპუანიდან ან 400 კილომეტრი მედანიდან. კომპლექსი შედგება სამი ტაძრისგან: ბაჰალი I, ბაჰალი II და ბაჰალი III. ტაძრის ადგილი დაკავშირებულია პანაის სამეფო სახელმწიფოსთან, რომელიც თარიღდება XI-XIII საუკუნით ჩვენი ეპოქის მიხედვით. 

ისტორია
ბაჰალის ტაძრები არის ტაძრების ჯგუფის ნაწილი, რომელიც აღმოჩენილი იქნა პადანგ ლავასში. პადანგ ლავასი არის მდელოვანი ბრტყელი დაბლობი, რომელიც მდებარეობს ბარისანის მთების და ჩრდილოეთ სუმატრას მაღალმთიან ადგილებს შორის. დაბლობი თავისუფალი რჩება მაღალი მცენარეებისგან უძველესი მშრალი ქარის წყალობით. პადანგ ლავასში არ ყოფილა დიდი დასახლებები, მაგრამ ეს ფართობი სტრატეგიული მნიშვნელობის გზას წარმოადგენდა იმ ხალხისთვის, რომელიც სუმატრის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპირო რეგიონებს შორის მოძრაობდა. ამ ფართობის მეშვეობით გადაადგილებული ხალხის ნაკადი შეიძლება იყოს მიზეზი XI-XIII საუკუნეებში აღმართული სამლოცველოების დამყარების. პადანგ ლავას დაბლობში აღმოჩენილი იქნა მინიმუმ 25 აგურის სამლოცველო, მათ შორის „კანდი პულო“, „კანდი ბარუმუნი“, „კანდი სინგკილონი“, „კანდი სიპამუტუნგი“, „კანდი ალობანი“, „კანდი რონდამან დოლოკი“, „კანდი ბარა“, „კანდი მაგალედანგი“, „კანდი სიტოპაიანი“ და „კანდი ნაგასარიბი“. ამ ტაძრებთან არცერთი სამეფო სახელმწიფო არ იყო დაკავშირებული, ყოველ შემთხვევაში ადგილზე აღმოჩენილი წარწერების თანახმად, თუმცა რელიგია იდენტური იყო იმის, რომელსაც ადიტიავარმანი ატარებდა. ბაჰალის ტაძრები ერთადერთი სამლოცველოებია, რომელიც სრულად აღდგენილი იქნა, დანარჩენი კი ჯერ კიდევ ნანგრევებშია.

პადანგ ლავასის ტაძრების მშენებლობა ნათელი თარიღით მიეკუთვნება XI-XIII საუკუნეებს ჩვენი ეპოქის მიხედვით. ისინი, ალბათ, დაკავშირებული იყვნენ პანაის სამეფო სახელმწიფოსთან, რომელიც მალაკის სრეწის სანაპიროზე ერთ-ერთი საქონლის გაცვლის პორტი იყო სრივიჯაიას მანდალის უფლებამოსილების ქვეშ.

270px|მინი|ბუდა ამიტაბჰას ბრინჯაოს ქანდაკება იპოვეს სი პამატუნგში, ბარუმუნ ტენგას რაიონში.
ბაჰალი I ტაძრის აღდგენა მოხდა 1977-1978 და 1982-1983 წლებში. ბაჰალი II აღდგენილი იქნა 1991 და 1992 წლებს შორის.

ტაძრის კომპლექსი
ბაჰალის სამი ტაძარი დაშორებულია ერთმანეთისგან დაახლოებით 500 მეტრის დაშორებით. ტაძრის კომპლექსი ადგილობრივად ცნობილია როგორც ბიარო, რაც შესაძლოა მისი თავდაპირველი გამოყენების მინიშნება იყოს. ბაჰალის სამი ტაძრის სახელი მიუთითებს ნეპალთან და შრი-ლანკასთან კავშირებზე. ბაჰალი არის ტერმინი, რომელიც ნეპალში ჯერ კიდევ გამოიყენება ვაჯრაიანის ორსართულიანი ტაძრების აღსანიშნავად, ეს არის ძლევამოსილი რელიგიური მიმდინარეობა, რომელმაც გავლენა მოახდინა ინდონეზიაში ბუდიზმზე. კიდეზე დამჯდარი ლომები, რომლებიც ბიარო ბაჰალი I-ის ტაძრის გვერდით არის გამოკვეთილი, მსგავსი იყო პოლონარუვაში აღმოჩენილ გამოკვეთილებას, XI საუკუნის შრი-ლანკის დედაქალაქში. ეს კომპლექსი ჩრდილოეთ სუმატრაში ყველაზე დიდია. ბაჰალის სამივე ტაძარი აგებულია წითელი აგურისგან. თითოეული ტაძარი გარშემორტყმულია წითელი აგურის პერიმეტრული კედლით, რომელიც დაახლოებით 1 მეტრის სისქე და 1 მეტრის სიმაღლე აქვს. აღმოსავლეთის კედელზე მდებარე კარი უზრუნველყოფს ტაძარში შესვლის გამოსახულებას; კარი გამოჭიმულია გარედან 60 სანტიმეტრი სიმაღლის კედლებით ორივე მხარეს. თითოეული კომპლექსის მთავარი ტაძარი მდებარეობს ცენტრში.

ამ ტაძრის არქიტექტურა მსგავსია ჯაბუნგის ტაძარს, რომელიც მდებარეობს პრობოლინგოში, აღმოსავლეთ იავაში.

მიუხედავად მისი არქეოლოგიური ღირებულებისა, იავის პოპულარული ტაძრებისაგან განსხვავებით, პადანგ ლავასის ტაძრები უმეტესად მიტოვებულია და ნანგრევების მდგომარეობაში იმყოფებიან, ნაწილობრივ მათი იზოლირებული ადგილმდებარეობის გამო. არსებობს მცდელობები ტაძრებს ტურიზმის მიმზიდველობის ცენტრად წარმოედგინათ, თუმცა მათი დაშორებული მდებარეობისა და ცუდი ინფრასტრუქტურის გამო, პრომოცია და ტურიზმის საქმიანობა შეზღუდულია.

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ტაძრები აზიაში