ტამიკი ჰარა

ტამიკი ჰარა (, ჰარა ტამიკი, დ. 15 ნოემბერი, 1905 — 13 მარტი, 1951) — იაპონელი მწერალი და ჰიროსიმაზე დაბომბვას გადარჩენილი, რომელიც ცნობილია ატომური ბომბის გამანადგურებელი ძალის შესახებ თავისი ნაწარმოებებით.

ბიოგრაფია
ჰარა დაიბადა ჰიროსიმაში 1905 წელს. თავის ადრეულ წლებში იგი ინტროვერტული პიროვნება იყო, რომელსაც ხშირად აწუხებდა შფოთვითი მდგომარეობა. სანამ საშუალო სკოლის მოსწავლე იყო, ჰარა გაეცნო რუსულ ლიტერატურას და ასევე დაიწყო პოეზიის წერა. განსაკუთრებით აღფრთოვანებული იყო პოეტებით მურო საისეით და პოლ ვერლენით.

კეიოს უნივერსიტეტის ინგლისური ლიტერატურის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, იგი აქვეყნებდა პროზასა და პოეზიას ჟურნალ „მიტა ბუნგაკუში". 1933 წელს დაქორწინდა სადაე სასაკიზე, ლიტერატურული კრიტიკოსის, კიიჩი სასაკის დაზე. გარკვეული ხნის განმავლობაში, ის ასევე უკავშირდებოდა იაპონიის მემარცხენე მოძრაობას.

სადაე გარდაიცვალა 1944 წელს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. ჰარამ ერთხელ ასე თქვა მის შესახებ:  ერთი წლის შემდეგ იგი მშობლების სახლში ჰიროსიმაზე იმყოფებოდა ატომური დაბომბვისას, თუმცა სასწაულებრივად გადარჩა. ეს ორი ტრავმული გამოცდილება გახდა მისი შემდგომი ნამუშევრების ცენტრალური თემა.

ლიტერატურული შემოქმედება

მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები, „ზაფხულის ყვავილი“ (ნაცუ ნო ჰანა), ჰიროსიმაში საკუთარი თვალით ნანახისა და ადამიანების დაღუპვის ამსახველი თხრობა, გამოქვეყნდა 1947 წლის ივნისში და მიიღო ტაკიტარო მინაკამის პირველი პრემია. ამ ამბავს ორი შემდგომი ნაწილი მოჰყვა მოგვიანებით: „ნანგრევებიდან“ (ჰაიკიო კარა) — 1947 წლის ნოემბერში, და „განადგურების პრელუდია“ (კაიმეცუ ნო ჯოკიოკუ) — 1949 წლის იანვარში. მან ასევე დაწერა ლექსები იმავე თემაზე, ხოლო მისმა 1950 წლის მოთხრობაში „უცუკუშიკი ში ნო კიში ნი" (ლიტ. „ლამაზი სიკვდილის ზღვარზე“) აღწერა თავისი ცოლის უკანასკნელი დღეები. 1949 წელს დაწერილ ნაწარმოებში „ჩინკონკა" (ლიტ. „რეკვიემი“) განიხილავდა სადაეს სიკვდილსა და ჰიროსიმაში დაღუპულებს თითქმის ერთ მთლიან დანაკარგად.

1951 წლის მოთხრობა „გულის სურვილის ქვეყანა" (შინგან ნო კუნი) იყო ჰარას ბოლო, სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნებული ნამუშევარი. მისი უკვე მოწყვლადი ფსიქიკური მდგომარეობა გამწვავდა კორეის ომის დაწყების და პრეზიდენტ ტრუმენის ატომური ბომბების გამოყენების საჯარო განხილვის გამო. მან თვითმკვლელობა ჩაიდინა ტოკიოში 1951 წლის 13 მარტს, მიახლოებული მატარებლის რელსებზე წოლით, სიკვდილი, რომელიც იგი უკვე განიხილავდა თავის ბოლო ამბავში.
მწერალმა იოკო ოტამ არაერთხელ ააგო თემატიზირებული ჰარას თვითმკვლელობა თავის ნამუშევრებში, როგორიცაა 1953–54 წლების მოთხრობები „ციცინათელები" და „სიღარიბის ნარჩენები", და მისი 1954 წლის რომანი „ჰან ნინგენი".

მემორიალი

ტამიკი ჰარას მემორიალი და ეპიტაფია აშენდა ჰიროსიმას ციხის ადგილზე 1951 წლის ნოემბერში მწერლებისა და ლიტერატურათმცოდნეების მიერ, რომლებიც ახლოს იყვნენ მასთან. მას შემდეგ, რაც ძეგლი ვანდალიზმის შედეგად არაერთხელ დაზიანდა, იგი გადაკეთდა და გადატანილ იქნა ატომური ბომბის გუმბათის გვერდით, დღევანდელ ადგილზე, 1967 წლის ივლისში. ძეგლზე გამოსახულია ჰარას ლექსის წარწერა, რომელიც ასე იკითხება:

ძველ დღეებში ქვაში ამოკვეთილი,

ქვიშაზე ჩრდილი დაცემული,

ჩამოშლილი სამყაროს შუაგულში,

ერთი ყვავილის ხატება.

ტამიკი ჰარას სიკვდილის წლისთავს ეწოდა კაგენკი (, „ყვავილის ხატების გლოვა"). „კაგენკის საზოგადოებამ", რომელიც ჩამოყალიბდა ჰარას ნამუშევრის თაყვანისმცემლების მიერ, უმასპინძლა გამოფენას ჰარას სიკვდილის 50 წლისთავის აღსანიშნავად 2001 წელს, და ყოველწლიურად აწყობს მემორიალურ აქტივობას მისი ძეგლის წინ.

რჩეული ნამუშევრები

1945: „გენბაკუ ჰისაი-ჯი ნო ნოტო" (გამოქვეყნდა 1953)
1947: „ზაფხულის ყვავილი"
1947: „ნანგრევებიდან"
1949: „განადგურების პრელუდია"
1949: „ჩინკონკა"
1950: „უცუკუშიკი ში ნო კიში ნი"
1951: „გულის სურვილის ქვეყანა"

ლიტერატურა







==რესურსები ინტერნეტში--

 e-texts of Tamiki's works in Japanese at Aozora bunko.
 Tamiki Hara's Notes of the Atomic Bombing