ბონავენტურა კავალიერი

ბონავენტურა კავალიერიუნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი : 3 ტომად / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა. - I-ლი გამოც.. - თბ. : ფანტაზია, 2006 (, ; დ. 1598, მილანი — გ. 30 ნოემბერი 1647, ბოლონია) — იტალიელი მათემატიკოსი, მათემატიკური ანალიზის პიონერი და „განუყოფელთა გეომეტრიის“ ყველაზე თვალსაჩინო და გავლენიანი წარმომადგენელი. მის მიერ წამოყენებულმა პრინციპებმა და მეთოდებმა მრავალი ანალიტიკური პრობლემის წარმატებით გადაჭრის საშუალება მისცა მათემატიკური ანალიზის აღმოჩენამდეც კი.

ბიოგრაფია
ბონავენტურა კავალიერი დაიბადა მილანში. ადრეულ ასაკში ბერად აღიკვეცა და წმინდა იერონიმეს იეზუატების ორდენს ეკუთვნოდა. მან მათემატიკა პიზაში გალილეოს მხარდამჭერსა და მეგობარ ბენედეტო კასტელის ხელმძღვანელობით შეისწავლა. კასტელის მეშვეობით კავალიერი გალილეოს შეხვდა, რომელიც მაშინ მეზობელ ფლორენციაში ცხოვრობდა.

1621 წლის ბოლოსთვის კავალიერიმ უკვე მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა განუყოფელთა მეთოდის შემუშავებაში და გალილეოსთან მიმოწერაში ფიგურების უსასრულო ელემენტებად დაშლის დაშვებობაზე მსჯელობა.

როდესაც ბოლონიის უნივერსიტეტში მათემატიკის კათედრა 1629 წელს ვაკანტური გახდა, კავალიერიმ განუყოფელთა გეომეტრიის შესახებ დასრულებული ნაშრომის ხელნაწერი წარადგინა. მის კანდიდატურას ენთუზიაზმით დაუჭირა მხარი გალილეომ, რომელმაც ახალგაზრდა მეცნიერი „არქიმედეს მეტოქედ“ მოიხსენია.

კავალიერი სიცოცხლის ბოლომდე ბოლონიის უნივერსიტეტის პროფესორად დარჩა. პაპმა ურბან VIII-მ, რომელიც მას მხარს უჭერდა, მონასტრის აბატად დანიშნა.

კავალიერის სიცოცხლის ბოლო წლები პოდაგრის მძიმე ფორმით გადაიტანა, რის გამოც ის ნაადრევად გარდაიცვალა 49 წლის ასაკში.

1632 წელს კავალიერიმ ლოგარითმისთვის შემოიღო აღნიშვნა „log“. მასზე ადრე კეპლერმა გამოიყენა აღნიშვნა „Log“.

კავალიერიმ დაწერა რამდენიმე ნაშრომი ტრიგონომეტრიაზე, ლოგარითმებზე, გეომეტრიულ ოპტიკაზე და ა.შ., მაგრამ მისი ცხოვრებისეული ნაშრომი იყო მისი ტრაქტატი „გეომეტრია ახალი გზით განვითარებული უწყვეტი განუყოფელი ნაწილების საშუალებით“ (1635) და მისი გაგრძელება, „ექვსი გეომეტრიული კვლევა“ (1647).

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს კავალერიუსი.

რესურსები ინტერნეტში

 More informations about the method of Cavalieri
 Infinitesimal Calculus, an article on its historical development, in Encyclopaedia of Mathematics, Michiel Hazewinkel ed.

სქოლიო

კატეგორია:იტალიელი მათემატიკოსები