დემოკრატიული სოციალიზმი

დემოკრატიული სოციალიზმი — მემარცხენე პოლიტიკური და ეკონომიკური იდეოლოგია, რომელიც მხარს უჭერს დემოკრატიულ პრინციპებსა და სოციალისტურ მიზნებს. დემოკრატიული სოციალიზმი ემყარება იდეას, რომ ეკონომიკური რესურსები და წარმოების საშუალებები უნდა იმართებოდეს საზოგადოებრივი ინტერესების შესაბამისად, დემოკრატიული კონტროლისა და მოქალაქეთა მონაწილეობის გზით, ხოლო პოლიტიკური სისტემა უნდა დარჩეს მრავალპარტიული და დემოკრატიული. იდეოლოგია განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს ეკონომიკურ დემოკრატიაზე, მუშათა თვითმმართველობაზე და სამუშაო ადგილების დემოკრატიულ ორგანიზებაზე, განსაკუთრებით კი დეცენტრალიზებულ, ბაზარზე ორიენტირებულ ან დემოკრატიულად დაგეგმილ სოციალისტურ ეკონომიკაში.

დემოკრატიული სოციალისტების მიხედვით, კაპიტალიზმი ბუნებით შეუთავსებელია თავისუფლების, თანასწორობისა და სოლიდარობის ღირებულებებთან, ხოლო ეს იდეალები მხოლოდ სოციალისტური საზოგადოების შექმნით შეიძლება განხორციელდეს. მათი უმეტესობა კაპიტალიზმიდან სოციალიზმზე თანდათანობით გადასვლას უჭერს მხარს, თუმცა დემოკრატიული სოციალიზმი შეიძლება მხარს უჭერდეს როგორც რევოლუციურ, ისე რეფორმისტულ პოლიტიკას სოციალიზმის დასამყარებლად.

დემოკრატიული სოციალიზმი პოპულარული გახდა XX საუკუნეში სოციალისტებს შორის, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ ავტორიტარიზმსა და ერთპარტიულ პოლიტიკურ სისტემას.

ისტორიულად, დემოკრატიული სოციალიზმი დაკავშირებულია XIX საუკუნის სოციალისტი მოაზროვნეების იდეებთან ევროპაში და ბრიტანეთის ჩარტისტულ მოძრაობასთან. XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში დემოკრატიულმა სოციალიზმმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია ბრიტანულ „ფაბიანელთა საზოგადოებასა“ და ედუარდ ბერნშტეინის ევოლუციურ სოციალიზმზე გერმანიაში.

ლიტერატურა








კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები