აზამათ ზიო

აზამათ ზიო (უზბეკურად სრული სახელი: Azamat Ziyo Hamid oʻgʻli; დ. 23 ივნისი 1963, ტაშკენტი, უზბეკეთის სსრ) — უზბეკი სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწე, აკადემიკოსი. იგი იყო უზბეკეთის პირველი პრეზიდენტის, ისლამ კარიმოვის, ყოფილი პრეს-მდივანი. არის „ეროვნული აღორძინება“ პარტიის წევრი. ჟურნალ „Oʻzbekiston tarixi“-ს მთავარი რედაქტორია. აზამათ ზიო 1963 წლის 23 ივნისის ტაშკენტში, ცნობილი უზბეკი ისტორიკოსისა და მეცნიერი ჰამიდ ზიოევის (1923–2015) ოჯახში დაიბადა.

 ადრეული საქმიანობა 
აზამათ ზიომ 1985 წელს დაამთავრა ტაშკენტის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (დღევანდელი მირზო ულუღბეგის სახელობის უზბეკეთის ეროვნული უნივერსიტეტი) აღმოსავლური ენების ფაკულტეტის ირანული განყოფილება. 1985–1997 წლებში მუშაობდა უზბეკეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში — თავდაპირველად უფროს ლაბორანტად, შემდეგ უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად, მეცნიერ თანამშრომლად და უფროს მეცნიერ თანამშრომლად.

 სამეცნიერო საქმიანობა 
1990 წლიდან არის ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი (დისერტაციის თემა — „Silsilat as-salotin როგორც ისტორიული წყარო“), 1999 წლიდან კი — ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (დისერტაციის თემა — „უზბეკური სახელმწიფოებრიობის ისტორიიდან“ — უძველესი პერიოდიდან რუსეთის დაპყრობამდე). 2007 წელს მას მიენიჭა პროფესორის აკადემიური წოდება. 

აზამათ ზიო იყო პირველი მკვლევარი, რომელმაც პირველწყაროებზე დაყრდნობით დაასაბუთა, რომ უზბეკურ სახელმწიფოებრიობას დაახლოებით 2700-წლიანი ისტორია აქვს. 2023 წელს იგი აირჩიეს უზბეკეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრად — აკადემიკოსად.

 თანამდებობები 
1997–2000 წლებში იგი იყო უზბეკეთის პრეზიდენტის საინფორმაციო ცენტრის ანალიტიკური ჯგუფის მთავარი კონსულტანტი, უზბეკეთის პრეზიდენტის პრეს-მდივანი და პრეზიდენტის სახელმწიფო მრჩეველი სოციალურ-პოლიტიკურ საკითხებში. 2019 წელს დაინიშნა უზბეკეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორად.

 პოლიტიკური საქმიანობა 
აზამათ ზიოს თითქმის ორსაუკუნოვანი (დაახლოებით ოცწლიანი) საქმიანობა დაკავშირებულია უზბეკეთის პარლამენტთან: 2000–2005 წლებში ის იყო ოლი მაჯლისის ახალგაზრდულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე; 2005–2010 წლებში — ოლი მაჯლისის საკანონმდებლო პალატის მეცნიერების, განათლების, კულტურისა და სპორტის კომიტეტის თავმჯდომარე; 2010–2019 წლებში — იმავე პალატის მეცნიერების, განათლების, კულტურისა და სპორტის კომიტეტის წევრი.

1998 წლიდან არის ოლი მაჯლისის დეპუტატი, 2005 წლიდან — ოლი მაჯლისის საკანონმდებლო პალატის დეპუტატი, 2020 წლიდან — ტაშკენტის ქალაქის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს წევრი და ოლი მაჯლისის სენატის წევრი.

 ორდენები და მედლები 
 „შუჰრატის“ მედალი (Shuhrat medal) — 1996 წ.
 „Doʻstlik“ („მეგობრობის“) ორდენი (Friendship order) — 2003 წ.

 ნაშრომები და მეცნიერული პუბლიკაციები 
 Oʻzbek davlatchilik tarixi („უზბეკური სახელმწიფოებრიობის ისტორია“). ტაშკენტი, 2000.
 Oʻzbek ayollari tarix sahnasida („უზბეკი ქალები ისტორიის სცენაზე“). ტაშკენტი, 2002.
 Amir Temur xorijda („ამირ თემური უცხოეთში“). ტაშკენტი, 1996.
 Amir Temur va Tugʻluq Temur („ამირ თემური და ტუღლუქ-თემური“). ტაშკენტი, 1996.
 Oʻzbekistonda Firdavsiy hayoti va ijodini oʻrganishga doir („ფირდოვსის ცხოვრების და შემოქმედების შესწავლის შესახებ უზბეკეთში“). ტაშკენტი, 1987.
 Temur tugʻilgan joy va masalasiga doir („თემურის დაბადების ადგილის საკითხის შესახებ“). ტაშკენტი, 1994.
 Temuriylar davri Hindiston tarixnavisligi („თემურიდების ეპოქის ინდური ისტორიოგრაფია“). ტაშკენტი, 1996.

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის უზბეკი პოლიტიკოსები