ნიკარაგუა გერმანიის წინააღმდეგ

ოკუპირებული პალესტინის ტერიტორიის მიმართ გარკვეული საერთაშორისო ვალდებულებების სავარაუდო დარღვევები (), ასევე ცნობილი, როგორც ნიკარაგუა გერმანიის წინააღმდეგ ( — მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს საქმე, რომელიც ნიკარაგუამ გერმანიის წინააღმდეგ 2024 წლის 1 მარტს აღძრა, მათ შორის, გენოციდის კონვენციის საფუძველზე, რაც გამოწვეულია გერმანიის მიერ ისრაელის მხარდაჭერით ღაზის ომში. ის ითხოვდა დაცვის დროებით ზომების დაწესებას, მათ შორის, UNRWA-სთვის გერმანიის მიერ შეჩერებული დაფინანსების განახლებასა და ისრაელისთვის სამხედრო მარაგების მიწოდების შეწყვეტას.

 ფონი 
7 ოქტომბრიდან მოყოლებული, იმავე დღეს პალესტინელთა თავდასხმების საპასუხოდ, ისრაელმა ღაზის სექტორის დაბომბვა დაიწყო; რამდენიმე კვირის შემდეგ კი ისრაელი ღაზაში შეიჭრა. 2025 წლის 17 სექტემბრის მონაცემებით, ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს თანახმად, ისრაელმა 65.000-ზე მეტი პალესტინელი მოკლა. დაღუპულთა უმეტესობას ქალები და ბავშვები შეადგენდნენ. როგორც გენოციდის კვლევების სწავლულები და მრავალი უფლებადამცველი ორგანიზაცია აღიარებს, ისრაელი გენოციდს სჩადის ღაზაში.

სამხრეთ აფრიკის სარჩელი 

სასამართლოში მიმდინარე უფრო ადრეულ პროცესებზე, სამხრეთ აფრიკამ განაცხადა, რომ ისრაელმა ჩაიდინა და სჩადის გენოციდს პალესტინელების წინააღმდეგ ღაზის სექტორში, რითაც არღვევს გენოციდის კონვენციას. ქვეყანა ამ ბრალდებებს განიხილავს ისრაელის პალესტინელებისადმი მოპყრობის უფრო ფართო კონტექსტში, რაც მოიცავს სამხრეთ აფრიკის მიერ აღწერილ 75-წლიან აპარტეიდს, 56-წლიან ოკუპაციასა და ღაზის სექტორის 16-წლიან ბლოკადას. სამხრეთ აფრიკამ მოითხოვა, რომ მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს გამოეცა დაუყოვნებლივი დაცვის დროებითი ზომები და დაევალებინა ისრაელისთვის ღაზაში და ღაზის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციების დაუყოვნებლივ შეჩერება.The request for provisional measures is made under Article 74 of the Rules of the Court , which states that "A request for the indication of provisional measures shall have priority over all other cases." ALT Link

ისრაელის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ სამხრეთ აფრიკის ბრალდებები შეაფასა როგორც „უსაფუძვლო“ და სამხრეთ აფრიკა ჰამასის „იურიდიულ ფრთად“ მოქმედებაში დაადანაშაულა. ისრაელი ამტკიცებს, რომ ის აწარმოებს თავდაცვით ომს საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად, რაც მოჰყვა 2023 წლის 7 ოქტომბერს მის ტერიტორიაზე ჰამასის მიერ განხორციელებულ თავდასხმებს. ამ თავდასხმების შედეგად დაიღუპა დაახლოებით 1,200 ადამიანი, რომელთა უმეტესობა მშვიდობიანი მოქალაქე იყო, ხოლო 250-ზე მეტი მძევლად აიყვანეს. ისრაელი მიუთითებს სამოქალაქო დასახლებების მიმართულებით რაკეტების მუდმივ გაშვებაზე, ღაზაში ისრაელელი მძევლების აყვანასა და დაკავებაზე, და აცხადებს, რომ მისი ომის კაბინეტისა და სამხედრო ხელისუფლების დირექტივები არ მიუთითებს გენოციდურ განზრახვაზე. მშვიდობიან მოსახლეობაში მსხვერპლის მაღალი მაჩვენებლის აღიარებისას, ისრაელი ამას აბრალებს ჰამასსა და სხვა მებრძოლ ჯგუფებს, რომლებიც სამოქალაქო ინფრასტრუქტურას იყენებენ საფარად საკუთარი სამხედრო აქტივებისა და ოპერაციებისთვის. ისრაელი აცხადებს, რომ იცავს საერთაშორისო სამართალს და ხელს უწყობს ჰუმანიტარული დახმარების შეტანას ტერიტორიაზე.: "The conflict with Hamas poses serious operational and legal challenges: in conducting close-quarter urban combat, while mitigating harm to the surroundings; in seeking to put a stop to Hamas' military use of hospitals, while minimizing disruption of medical services; in helping civilians leave areas of the most intense fighting, while Hamas forces them to stay in the line of fire; in facilitating the provision of aid, when that aid is constantly stolen by Hamas, to sustain its military efforts; in balancing humanitarian considerations with the need to act forcefully against an adversary that still fires rockets deep into our country and holds our citizens hostage."

სასამართლომ 2024 წლის 26 იანვარს გამოსცა განჩინება დროებითი ზომების მოთხოვნასთან დაკავშირებით, რომლითაც ისრაელს დაავალა მიიღოს ყველა ზომა ნებისმიერი ისეთი ქმედების აღსაკვეთად, რომელიც შეიძლება განიხილებოდეს როგორც გენოციდური 1948 წლის გენოციდის კონვენციის შესაბამისად. სასამართლომ განაცხადა, რომ „სამხრეთ აფრიკის მიერ წარმოდგენილი ზოგიერთი ქმედება და უმოქმედობა, რომელიც, სავარაუდოდ, ისრაელმა ჩაიდინა ღაზაში, შესაძლოა მოექცეს [გენოციდის] კონვენციის დებულებების ფარგლებში“. სასამართლოს ისრაელისთვის არ დაუვალებია ღაზის სექტორში სამხედრო კამპანიის შეჩერება, რასაც სამხრეთ აფრიკა ითხოვდა. გადაწყვეტილებას მიესალმნენ როგორც სამხრეთ აფრიკის, ისე ისრაელის ოფიციალური პირები და ორივე მხარემ ის საკუთარ გამარჯვებად მიიჩნია. სასამართლომ ასევე გამოხატა „ღრმა შეშფოთება“ ღაზის სექტორში დაკავებული მძევლების ბედთან დაკავშირებით და აღიარა კატასტროფული მდგომარეობა ღაზაში, რომელიც საბოლოო განაჩენამდე „მდგომარეობის კიდევ უფრო გაუარესების სერიოზული რისკის“ ქვეშ დგას.

 სასამართლო პროცესი 

 ნიკარაგუას სარჩელი 
 იურისდიქცია 
ნიკარაგუამ განაცხადა, რომ მასაც და გერმანიასაც აღიარებული აქვთ სასამართლოს სავალდებულო იურისდიქცია ამ საკითხზე, რადგან არცერთი მხარის მიერ ამ იურისდიქციის აღიარებისას გაკეთებული დათქმა არ მოიცავს მოცემულ შემთხვევას. გენოციდის კონვენციის მე-9 მუხლი ითვალისწინებს სასამართლოს იურისდიქციას დავებზე, რომლებიც ეხება მისი დებულებების „ინტერპრეტაციას, გამოყენებას ან შესრულებას“, და არც ნიკარაგუას და არც გერმანიას არ გამოუხატავთ რაიმე დათქმა, რომელიც მე-9 მუხლს შეეხება. ნიკარაგუამ დამატებით აღნიშნა, რომ ასეთი დავა არსებობს. 2024 წლის 2 თებერვლის ვერბალური ნოტით ნიკრაგუამ გერმანიის საგარეო საქმეთა ფედერალურ ოფისს მოუწოდა შეეწყვიტა იარაღის მიწოდება ისრაელისთვის და განაცხადა, რომ ისინი შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო გენოციდის კონვენციის დარღვევით; დაგმო UNRWA-ს დაფინანსების შეჩერება, როგორც გერმანიის საერთაშორისო სამართლებრივი ვალდებულებების საწინააღმდეგო ქმედება და დაადანაშაულა გერმანია გენოციდის კონვენციით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობაში. ნოტაში ნიკარაგუამ განაცხადა, რომ საკუთარი erga omnes ვალდებულებების გათვალისწინებით, იგი მზად იყო დაეწყო სამართლებრივი დავა სასამართლოში და შეახსენა გერმანიას მისივე ვალდებულებები. ნიკარაგუა ამტკიცებდა, რომ ვინაიდან გერმანიამ „უარყო... შინაარსი“ პრესრელიზისა, რომელიც ეხებოდა ვერბალური ნოტის შინაარსს, არსებობს დავა, რომელიც ეხება, მათ შორის, „გენოციდის კონვენციის, 1949 წლის ჟენევის კონვენციებისა“ და საერთაშორისო სამართლის ინტერპრეტაციასა და გამოყენებას.

 გერმანიის ქმედებები 
ნიკარაგუამ განაცხადა, რომ გერმანიამ იცოდა „ისრაელის მიერ ჩადენილი დარღვევების შესახებ მათი პირველივე გამოვლინებიდან“, მათ შორის ისრაელის სავარაუდო განზრახვაზე „ამოეღო მიზანში სამოქალაქო მოსახლეობა, რაც კოლექტიური დასჯის აშკარა აქტია“. ნიკარაგუამ მაგალითად მოიყვანა გერმანიის კანცლერის, ოლაფ შოლცის სიტყვები, რომელმაც თქვა, რომ „ისრაელის უშშროება გერმანიის raison d'État-ია“, მიუთითა ისრაელისთვის იარაღის მიწოდებაზე, და გამოხატულ შეშფოთებაზე პალესტინელი სამოქალაქო პირებისათვის მიყენებული ზიანისა და გენოციდის რისკის შესახებ. ნიკარაგუა ამტკიცებდა, რომ გერმანიის პოლიტიკამ პალესტინელებისადმი დაუხმარებლობის შესახებ „გაზარდა პალესტინელი მოსახლეობის, განსაკუთრებით ღაზელების მოწყვლადობა და ხელი შეუწყო გამოუსწორებელი ზიანის მიყენების რეალურ რისკს“. ნიკრაგუამ ასევე განაცხადა, რომ გერმანიამ UNRWA-ს დაფინანსება შეაჩერა ისრაელის არასანდო ბრალდებების საფუძველზე, თითქოს UNRWA-ს წევრები მონაწილეობდნენ ჰამასის 7 ოქტომბრის თავდასხმაში. ნიკარაგუამ აღნიშნა, რომ UNRWA-ს დაფინანსება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო მისი მუშაობის გასაგრძელებლად, რაზეც ორ მილიონზე მეტი ადამიანი იყო დამოკიდებული, მათ შორის ჯანდაცვის სერვისების, სანიტარიის, წყლის ხარისხის, განათლებისა და მიკროდაფინანსების კუთხით. ნიკარაგუამ მოიყვანა UNRWA-ს განცხადება, რომ დაფინანსების შეჩერებას შეეძლო გამოეწვია მისი ოპერაციების შეწყვეტა თებერვლის ბოლოსთვის, მიუხედავად ღაზის მოსახლეობაში ფართოდ გავრცელებული შიმშილისა, გაეროს ანგარიშების თანახმად.

 მოთხოვნები 
ნიკარაგუა ითხოვდა სასამართლო გადაწყვეტილებას და დეკლარაციას იმის შესახებ, რომ: ისრაელის დახმარებით, მომარაგებითა და მასზე ზეწოლის განუხორციელებლობით, გერმანიამ დაარღვია გენოციდის კონვენციით და ჟენევის მეოთხე კონვენციით ნაკისრი ვალდებულებები და პალესტინელი ხალხის თვითგამორკვევის უფლების დაცვის მოვალეობა; UNRWA-ს დაფინანსების შეჩერებით, გერმანიამ დაარღვია გენოციდის კონვენციით, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლით და ჟენევის მეოთხე კონვენციით ნაკისრი ვალდებულებები; საერთაშორისო სამართლით გათვალისწინებულ დანაშაულებზე, მათ შორის ომის დანაშაულებსა და აპარტეიდზე პასუხისმგებელ პირთა წინააღმდეგ საქმის აღძვრის შეუსრულებლობით, გერმანიამ დაარღვია საკუთარი საერთაშორისო სამართლებრივი ვალდებულებები და გერმანიამ უნდა შეწყვიტოს ზემოაღნიშნული დარღვევები, უზრუნველყოს მათი განუმეორებლობა და „სრულად აანაზღაუროს მისი საერთაშორისო მართლსაწინააღმდეგო ქმედებებით მიყენებული ზიანი“.

 დროებითი ზომები 
ნიკარაგუამ დამატებით სთხოვა სასამართლოს გამოეყენებინა დროებითი ზომები საკუთარი erga omnes ვალდებულებების შესაბამისად. ნიკარაგუამ მიუთითა „სრული ჰუმანიტარული კატასტროფის გარდაუვალ რისკზე“. მან მოიყვანა ისრაელის ოფიციალური პირებისა და გაეროს წარმომადგენლების განცხადებები. მან აღნიშნა, რომ სასამართლოს ჰქონდა prima facie იურისდიქცია ნიკარაგუასა და გერმანიას შორის დავის არსებობის გამო. ნიკარაგუამ ასევე განაცხადა, რომ მანაც და გერმანიამაც, გენოციდის კონვენციასთან შეერთებით, „აიღეს ვალდებულება აღკვეთონ გენოციდი“, რაც მოიცავს გარკვეული ქმედებების აკრძალვასა და პოზიტიურ მოვალეობას, ხელი შეუწყონ ასეთი ქმედებების პრევენციას. ნიკარაგუამ აღნიშნა, რომ არსებობდა „გამოუსწორებელი ზიანის რისკი და პალესტინელი ხალხის უფლებების დაცვის გადაუდებელი საჭიროება“, რომ სასამართლომ მსგავს დასკვნამდე უკვე მისული სამხრეთ აფრიკის მიერ აღძრულ უფრო ადრეულ საქმეში. შესაბამისად, ნიკარაგუამ აღნიშნა, რომ „უფლებები, რომელთა აღდგენასაც ნიკარაგუა ცდილობს, ასობით ათასი ადამიანის სიცოცხლეს ეხება“.

ამრიგად, ნიკარაგუა სასამართლოსგან ითხოვდა დროებითი ზომების გამოყენებას, მათ შორის: ისრაელისთვის გერმანული დახმარებისა და სამხედრო მხარდაჭერის დაუყოვნებლივ შეჩერებას, რამდენადაც იგი შეიძლება გამოყენებული ყოფილიყო გენოციდის კონვენციის ან საერთაშორისო სამართლის დარღვევით; გერმანიის იძულებას გამოიყენოს ზეწოლა იმის უზრუნველსაყოფად, რომ მის მიერ უკვე მიწოდებული იარაღი არ იქნას გამოყენებული ასეთი მიზნებისთვის და გერმანიის მიერ UNRWA-ს დაფინანსების აღდგენას.

სასამართლოს წესდება ითვალისწინებს, რომ „დროებითი ზომების მითითების შესახებ მოთხოვნას პრიორიტეტი ენიჭება ყველა სხვა საქმესთან შედარებით“.

 ზეპირი მოსმენები 
2024 წლის 15 მარტს სასამართლომ გამოაცხადა, რომ ზეპირი მოსმნები გაიმართებოდა 8-9 აპრილს. ნიკარაგუამ თავისი პოზიცია 8 აპრილს წარადგინა.ICJ to hear Nicaragua case against Germany for ‘facilitating Gaza genocide’ გერმანიის პასუხი წარდგენილი იქნა მომდევნო დღეს.

 სასამართლოს გადაწყვეტილება დროებით ზომებზე 
30 აპრილს სასამართლომ უარი თქვა რაიმე დროებითი ზომის გამოყენებაზე, თუმცა უარი თქვა ნიკარაგუას სარჩელის წარმოებიდან ამოღებაზე, რასაც გერმანია ითხოვდა.

 გერმანიის პასუხი ნიკარაგუას სარჩელზე 
გერმანიამ განაცხადა, რომ ეს საქმე ეწინააღმდეგებოდა აუცილებელი მესამე მხარის პრინციპს, რომელიც დადგენილია ფულადი ოქროს საქმეში. მან განაცხადა, რომ 2023 წელს მიწოდებული 326 მილიონი ევროს ღირებულების იარაღისა და სამხედრო აღჭურვილობის მხოლოდ მცირე ნაწილი იყო საბრძოლო იარაღი (). ასევე, მიუხედავად 2024 წლის იანვრიდან UNRWA-სთვის გადახდების შეჩერებისა, გერმანიის მთავრობამ ფულადი დამხარება გაუწია UNICEF-ს, მსოფლიო სასურსათო პროგრამისა და წითელ ჯვარს პალესტინელი ხალხის დასახმარებლად.

კომენტარები 
იმოჯენ სონდერსმა ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტიდან დაწერა, რომ ნიკარაგუას სარჩელი იყო „პირველი... რომელიც ეხებოდა გენოციდის აქტში წვლილის შეტანას და არა თავად აქტის ჩადენას“. სონდერსმა აღნიშნა, რომ ნიკარაგუას საქმე „ეფუძნება დასკვნას, რომ ღაზაში ხორციელდება გენოციდი“, რა შემთხვევაშიც ისრაელი იქნებოდა საქმის „აუცილებელი მესამე მხარე“; აუცილებელი მესამე მხარის საქმეში არ მონაწილეობის შემთხვევაში კი საქმე დაუშვებელია. სონდერსი ვარაუდობს, რომ ნიკარაგუას შეეძლო ჩართულიყო სამხრეთ აფრიკის პროცესებში ისრაელის წინააღმდეგ მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს წესდების 62-ე მუხლის საფუძველზე, რათა თავიდან აეცილებინა მისი საქმის დასაშვებობის დაბრკოლებები.

იხილეთ აგრეთვე
 მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლო
 სამხრეთი აფრიკა ისრაელის წინააღმდეგ
 როჰინჯების გენოციდის საქმე
 უკრაინა რუსეთის ფედერაციის წინააღმდეგ (2022)
რესურსები ინტერნეტში
 დოკუმენტები საქმის წარმოების შესახებ სასამართლოს ვებ-გვერდზე.

სქოლიო

კატეგორია:მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს დავები
კატეგორია:ნიკარაგუის სასამართლო დავები
კატეგორია:გერმანიის სასამართლო დავები
კატეგორია:სასამართლო დავები გენოციდის შესახებ