ქოისანური ხალხები

200პქ|მინი|ბუშმენი ნამიბიიდან
ქოისანური ხალხები, ქოესანური ხალხები — ქოისანურ ენებზე მოსაუბრე ხალხთა ჯგუფი აფრიკაში. მასში შემავალი ხალხები ცხოვრობენ რამდენიმე ქვეყანაში: სანდავე და ჰაძა – ტანზანიაში (49 ათასი ადამიანი 2008 წლის შეფასებით), ქოექოე ანუ ჰოტენტოტები და სანი ანუ ბუშმენები — ნამიბიაში (312,7 ათასი ადამიანი), სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში (83,5 ათასი ადამიანი), ბოტსვანაში (66,3 ათასი ადამიანი), ანგოლაში (39,7 ათასი ადამიანი), ზიმბაბვეში (7,8 ათასი ადამიანი), ზამბიაში (0,1 ათასი ადამიანი). ქოისანური ხალხები წარმოადგენენ აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკის უძველეს ეთნიკურ ფენას, გამოირჩევიან ფიზიკური აღნაგობის საერთო ნიშნებით (ე. წ. სამხრეთაფრიკული რასა), კულტურის არქაული ფორმებით.

ქოისანური ხალხების სხვადასხვა ჯგუფებს შორის ენობრივი ნათესაობა დისკუსიის საგანია. XVII საუკუნესა და XVIII საუკუნის დასაწყისში ქოექოეს ხალხი ცხოვრობდა თანამედროვე სამხრეთ და ცენტრალური ნამიბიის ტერიტორიაზე (ნამას ჯგუფი), ახლანდელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის დასავლეთ და სამხრეთ სანაპიროზე (ორლამი ანუ ორლამ-ნამა, კაპის ჰოტენტოტები); ჟუს ხალხი (ანუ კუნგი / ხუნი) — თანამედროვე ანგოლის სამხრეთსა და აღმოსავლეთში, ნამიბიის ჩრდილოეთსა და ბოტსვანის დასავლეთში; ჩუ-ქვეს ხალხი — ანგოლის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ბოტსვანაში; ტაა ანუ ხოონი — ნამიბიის აღმოსავლეთსა და ბოტსვანის დასავლეთში; ამკოე ანუ ქოანი — ცენტრალური ბოტსვანის სამხრეთ ნაწილში; კვი — ნამიბიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ბოტსვანის სამხრეთსა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. XVIII-XX საუკუნეებში მათი ტერიტორია მნიშვნელოვნად შემცირდა, განსაკუთრებით სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.

 ლიტერატურა 


კატეგორია:აფრიკის ხალხები