ავტოლიკე (მთვარის კრატერი)

კრატერი ავტოლიკე  () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ძველი ბერძენი ასტრონომისა და მათემატიკოსის, ავტოლიკე პიტანელის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

 კრატერის აღწერა 
კრატერის დასავლეთით მდებარეობს უძველესი კრატერი „არქიმედე“, ჩრდილოეთით - შედარებით ახალგაზრდა კრატერი „არისტილიუსი“, სამხრეთით - დაშლის ჭაობი, აღმოსავლეთით - კავკასიონის მთები, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ფრესნელის ნაპრალი და კეიპ ფრესნელი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 38.88 კმ, სიღრმე — 2.17 კმ.

მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით, კრატერი მიეკუთვნება TRI კლასს (სახელი ეწოდა კრატერი ტრისნეკერის მიხედვით, რომელიც ამ კლასის ტიპიური წარმომადგენელია).

კრატერის კიდეს აქვს ოდნავ არაწრიული ფორმა, რბილი გარე დახრილობისა და ტერასული შიდა დახრილობის გამო. კიდეს სიმაღლე კრატერის ფსკერიდან 3,140 მ-ია, ხოლო მიმდებარე რელიეფიდან 1.02 კმ. კრატერის ჩრდილოეთ ნაწილში ძლიერი ეროზიის ნიშნებია. თვალსაჩინო თანამგზავრული კრატერი, ავტოლიკუსი A, კრატერის კიდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. კრატერის ფსკერი არათანაბარია, მიმდებარე რელიეფიდან დაახლოებით 1200 მეტრით დაბლა მდებარეობს და სავსეა ლავითა და კრატერის კიდის ნგრევის შედეგად წარმოქმნილი ნამსხვრევებით. ცენტრალური პიკი (ან, ამ შემთხვევაში, ცენტრალური მაღალმთიანი) 820 მეტრის სიმაღლისა და 7.53 კმ დიამეტრისაა. კრატერის მოცულობა 1119.04 კმ³-ია.

კრატერს აქვს მკრთალი, ძლივს შესამჩნევი სხივური სისტემა, რომელიც 400 კმ-მდეა გადაჭიმული და შეტანილია მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის (ALPO) სხივური სისტემების მქონე კრატერების სიაში.

კრატერის სხივური სისტემა გადის არქიმედეს კრატერის თასში და მის ფსკერზე კვალს ტოვებს, რაც მიუთითებს, რომ კრატერი არქიმედეს კრატერზე გვიან ჩამოყალიბდა. მეორე მხრივ, არისტილოსის კრატერის ფორმირების დროს გამოტყორცნილი მასალა ნაწილობრივ ფარავს ავტოლიკუსის კრატერის რგოლის გარეთა დახრილობას, შესაბამისად, ეს უკანასკნელი უფრო ადრე ჩამოყალიბდა.

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი|დევიდ კემბელის ფოტო ავტოლიკე  კოორდინატები დიამეტრი, კმA 4.2K 3.0

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში













სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-05