ნიკოლაი არტამონოვი

ნიკოლაი ნიკოლას ძე არტამონოვი (; დ. 6 დეკემბერი, 1906, მოსკოვი — გ. 2 მარტი, 1965) — საბჭოთა, საავიაციო და რაკეტული ტექნიკის კონსტრუქტორი, ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1906 წლის 6 დეკემბერს, მოსკოვში მუშის ოჯახში. ნიკოლაიმ დაამთავრა ცხრაწლიანი სკოლა და ლეპსეს ინსტიტუტის სამი კურსი, ცივი ლითონის დამუშავების სპეციალიზაციით, როგორც მექანიკური ინჟინერი.

1924-1926 წლებში მუშაობდა მუშად, ხოლო 1926-1931 წლებში — კრასნაია პრადილინიაში (პოკროვსკოე-სტრეშნევო) დაზგის ოპერატორად. 1928 წელს გახდა სკკპ წევრი.

1931 წლიდან მუშაობდა ორგავიაპრომის ტრესტში, როგორც ოსტატი, ტექნოლოგი და MAP ქარხნების ტექნიკური დახმარების ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1941 წლის სექტემბერში იგი მივლინებული იქნა ყაზანის #16 ქარხანაში. ომის დროს მუშაობდა ყაზანში ვ. პ. გლუშკოსთან, სადაც ის უზრუნველყოფდა წვის კამერის და შემდგომში მთელი РД-1 თხევადი საწვავის რაკეტის ძრავის ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას. 1944 წელს ОКБ-СД-ის ჩამოყალიბების შემდეგ, იგი დაინიშნა ექსპერიმენტული წარმოების ხელმძღვანელად. სამხედრო ტექნიკის სფეროში მუშაობის საფუძველზე, 1945 წლის სექტემბერში მას მიენიჭა საპატიო ნიშნის ორდენი, გ. ს. ჟირიცკისთან, ს. პ. კოროლიოვთან, გ. ნ. ლისტთან და ნ. ს. შნიაკინთან ერთად. მას ასევე მიენიჭა მედალი „მამაცი შრომისთვის 1941-1945 წლების დიდი სამამულო ომის დროს“. მოგვიანებით მას მიენიჭა მედალი „მოსკოვის 800 წლის იუბილეს ხსოვნისადმი“.

1945 წლის სექტემბრიდან ის იმყოფებოდა გერმანიის ნორდჰაუზენში, სადაც სწავლობდა ფაუ-2 რაკეტისთვის ძრავების წარმოებას. 1947 წლის იანვარში ის დაბრუნდა სსრკ-ში, ხიმკიში, სადაც განაგრძო მუშაობა ვ. პ. გლუშკოს ხელმძღვანელობით ОКБ-456-ში. ОКБ-456-ში ის ექსპერიმენტული წარმოების ხელმძღვანელის (1946-1947), წარმოების მთავარი კონსტრუქტორის მოადგილის (1947-1955 და 1959-1960) და სახელოსნოს ოსტატის თანამდებობებს ასრულებდა.

1950 წლის 10 ივნისს მან ბაუმანის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტის უმაღლესი საინჟინრო კურსები „შესანიშნავი“ ნიშნით დაამთავრა და სპეციალური გამოცდის გარეშე ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხის მოსაპოვებლად დისერტაციის დაცვის უფლება მოიპოვა.

ის ხელმძღვანელობდა თხევადი საწვავის სარაკეტო ძრავების პირველი РД-1 ოჯახის ტექნოლოგიების შემუშავებას. მან მრავალი ღირებული წინადადება წამოაყენა მძლავრი სარაკეტო ძრავების წარმოების ტექნოლოგიის გასაუმჯობესებლად, განსაკუთრებით შედუღებული წვის კამერების დამზადების შესახებ. იმ დროის პერსონაჟის ცნობარში ნათქვამია: „ის პროაქტიულია და შეუძლია წარმოებისა და ტექნიკური საკითხების მოგვარება“. „მას კარგი ორგანიზაციული უნარები აქვს“.

1955 წლის ოქტომბერში იგი თანამდებობიდან გაათავისუფლეს პირადი სარგებლისთვის სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების გამო: მან ქარხანას სთხოვა მისი საავტომობილო ნავისთვის პროპელერის ლილვის ამძრავის დამზადება. იგი დაინიშნა სახელოსნოს ოსტატად, შემდეგ ექსპერიმენტული წარმოების უფროსად და მთავარი მეტალურგის მოადგილედ.

გარდაიცვალა 1965 წლის 2 მარტს.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არტამონოვი.

რესურსები ინტერნეტში
 Память народа

კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:საბჭოთა კონსტრუქტორები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები