ფლორენტინო ამეგინო

ფლორენტინო ამეგინო [(), სახელი დაბადებისას ჯოვანი ბატისტა ფიორინო ჯუზეპე ამეგინო (); დ. 19 სექტემბერი, 1853, მონელია, იტალია — გ. 6 აგვისტო, 1911, ბუენოს-აირესი] — არგენტინელი ნატურალისტი, პალეონტოლოგი, ანთროპოლოგი და ზოოლოგი. სამხრეთ ამერიკის პრეისტორიული ფაუნის ფუნდამენტური კლასიფიკაციის ავტორი.

ბიოგრაფია
ამეგინო დაიბადა 1853 წლის 19 სექტემბერს, ტესიში, ლიგურიის მუნიციპალიტეტის, მონეგლიის დასახლებაში, სარდინიის სამეფოში. 18 თვის ასაკში მშობლებთან ერთად არგენტინაში გადავიდა საცხოვრებლად. ამეგინო თვითნასწავლი ნატურალისტი იყო და თავისი კვლევა სამხრეთ პამპასის მიწებზე გაამახვილა. მან იმ დროისთვის მსოფლიოში ნამარხების ერთ-ერთი უდიდესი კოლექცია შექმნა, რომელიც მრავალი გეოლოგიური და პალეონტოლოგიური კვლევის საფუძვლად იქცა. ამეგინო ფილოგენეტიკისა და ევოლუციური ბიოლოგიის პალეონტოლოგიური მიდგომის განვითარების წამყვანი პიონერი იყო. მან ასევე გამოიკვლია პრეისტორიული ადამიანის შესაძლო არსებობა პამპასში და რამდენიმე საკამათო მტკიცება წამოაყენა ადამიანის წარმოშობის შესახებ სამხრეთ ამერიკაში. დომინგო ფაუსტინო სარმიენტომ, არგენტინის პრეზიდენტმა 1868-1874 წლებში, ამეგინო აღწერა, როგორც „მერსედესელი თანამემამულე, რომლის შესახებაც აქ არავინ იცის, მაგრამ რომელიც მთელ მსოფლიოში მეცნიერების მიერ არის აღფრთოვანებული“.

„ადამიანის სიძველე რიო-დე-ლა-პლატაში“, რომელიც მოგვიანებით ფრანგულად ითარგმნა, 1878 წელს გამოიცა. „ფილოგენია“, რომელიც 1884 წელს გამოიცა, იყო თეორიული ნაშრომი ევოლუციური კონცეფციის ლამარკისეული სქემის მიხედვით შემუშავებაზე და ზოოლოგიური ტაქსონომიის, როგორც მათემატიკური საფუძვლების მქონე დისციპლინის დამკვიდრებამდე მიგვიყვანა. მოგვიანებით ის კორდობას ეროვნული უნივერსიტეტის ზოოლოგიის დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა, რომელმაც მას საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა და არგენტინის მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში შეიყვანეს.

ამეგინო ლა-პლატის მუზეუმის დამფუძნებელსა და დირექტორ ფრანცისკო პ. მორენოსთან ერთად მუშაობდა დირექტორის მოადგილედ, მდივნად და პალეონტოლოგიის დეპარტამენტის დირექტორად 1888 წელს მისი დაარსებისთანავე. ამეგინომ თავისი დეპარტამენტი საკუთარი კოლექციით გაამდიდრა, რომელიც ამ მიზნით პროვინციულ მთავრობას მიჰყიდა. თუმცა, ეს ორი მეცნიერი ერთად მცირე ხნის განმავლობაში მუშაობდა. ერთი წლის შემდეგ მისი შედევრი გამოქვეყნდა მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის შრომებში, ძუძუმწოვრების ნამარხები არგენტინის რესპუბლიკაში, რომელიც 1028 გვერდსა და ატლასს მოიცავდა. არგენტინის ნამარხი ძუძუმწოვრების შესახებ ცოდნის გაღრმავებაში ამ უკანასკნელმა წვლილმა 1889 წელს პარიზში გამართულ უნივერსალურ გამოფენაზე ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა.Irina Podgorny, Florentino Ameghino y hermanos. Buenos Aires: Edhasa, 2021.

მოგვიანებით იგი ბუენოს-აირესში ბერნარდინო რივადავიას სახელობის ბუნებისმეტყველების მუზეუმის დირექტორის თანამდებობას იკავებდა და 1906 წელს გამოაქვეყნა „ცარცული და მესამეული ეპოქის დანალექი წარმონაქმნები პატაგონიაში“, სინთეზური ნაშრომი, რომელიც არ შემოიფარგლება მხოლოდ აღწერილობებით, არამედ ის სხვადასხვა ძუძუმწოვრების ევოლუციის შესახებ ჰიპოთეზებს წამოჭრის და ქერქის სხვადასხვა ფენების და მათი შესაძლო ასაკის ანალიზს ახდენს. ამეგინო 1907-1911 წლებში დაუბრუნდა თავის ადრინდელ საქმიანობას: ანთროპოლოგიას, პირველი მაცხოვრებლების, ინდუსტრიებისა და კულტურების აღწერილობებს. მან გამოთქვა თეორიები პამპას მთებში ადამიანებსა და გადაშენებული მეგაფაუნას შორის თანაარსებობის შესახებ, მათ შორის ადამიანების შესაძლო წარმოშობისა და შემდგომი ევოლუციის შესახებ ამერიკაში. როგორც ავტოდიდაქტმა, მან შეისწავლა პამპას მიწები, შეაგროვა მრავალი ნამარხები, რომლებზეც დაყრდნობით ჩაატარა მრავალი გეოლოგიური და პალეონტოლოგიური კვლევა. მან ასევე გამოიკვლია მეოთხეული ადამიანი შელესის არქეოლოგიურ ადგილას.

1911 წლის 6 აგვისტოს, ფლორენტინო ამეგინო, დიაბეტით დაავადებისა და ქირურგიული ჩარევისადმი წინააღმდეგობის შემდეგ ლა პლატაში 57 წლის ასაკში გარდაიცვალა.Podgorny, Florentino Ameghino y hermanos, 293-297.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად:
არგენტინაში, ჩუბუტის პროვინციაში ერთ-ერთ დეპარტამენტს ეწოდა ფლორენტინო-ამეგინო.
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს ეწოდა ამეგინო.

ლიტერატურა
Орлов Ю. А. 100-летие со дня рождения Флорентино Амегино // Вестн. АН СССР. 1954. № 11. С. 95-96.
Орлов Ю. А. Флорентино Амегино, 1854-1911 // Изв. АН СССР. Сер. геол., 1954. № 6. С. 107 -108.
Орлов Ю. А. Флорентино Амегино и его роль в развитии палеонтологии позвоночных: [Доклад зас. секции естествознания Всес. о-ва культур. связи с заграницей и Палеонтол. ин-та АН СССР, 6 сент. 1954 г.] // Изв. АН СССР. Сер. биол. 1954. № 6. С. 117-124.
Orlov J. A. Florentino Ameghino y su contribución al desarrollo de la paleontología de los vertebrados // Homenaje a Ameghino en Moscú. Buenos Aires: IRC Argentina-URSS, 1954. P. 5-25.
Орлов Ю. А. Книга о замечательном аргентинском ученом. [Ф. М. Миранда Амегино: Героическая жизнь. Буэнос-Айрес, 1951] // «Природа». 1954. № 12. С. 118-119.

რესურსები ინტერნეტში
 Bosque Petrificado Florentino Ameghino Official Web of the petrified forest – Trelew, Chubut, Patagonia, Argentina. 
 Doctor Florentino Ameghino, 1854–1911 
 Florentino Ameghino: su vida y sus obras 
 Los hermanos Ameguino  macn.secyt.gov.ar, Museo Argentino de Ciencias Naturales 


 Florentino Ameghino biography (Spanish)
Ameghiana
Florentino Ameghino (Google Scholar)

სქოლიო

კატეგორია:არგენტინელი ნატურალისტები
კატეგორია:არგენტინელი პალეონტოლოგები
კატეგორია:არგენტინელი ზოოლოგები