ზეფართელიანდაგიანი სიგანის რკინიგზა

ზეფართელიანდაგიანი სიგანის რკინიგზა — რკინიგზის ლიანდაგი, რომლის სიგანე მნიშვნელოვნად უფრო განიერია, ვიდრე ჩვეულებრივი რკინიგზის ლიანდაგისა. ისტორიულად გამოტანილი იქნა ასეთი რკინიგზების მშენებლობის ბევრი პროექტი, რომლებიც დარჩნენ (ზოგიერთის გამოკლებით, როგორიცაა იზამბარ კინგდომ ბრუნელის პროექტი) არარეალიზირებულები.

 უპირატესობა და ნაკლოვანებები 
ზეფართელიანდაგიანი სიგანის რკინიგზებიდან რეალური სარგებელი: ხელშესახები ეკონომიკური სარგებელი — არაგაბარიტული ტვირთის გადატანის შესაძლებლობა (რომლებიც, შეადგენენ საერთო ტვირთის საკმაოდ უმნიშვნელო ნაწილს). ასევე შეიძლება დავასახელოთ სამგზავრო ვაგონების კომფორტის ამაღლების ახალი შესაძლებლობები.

ნაკლოვანებებს შორის ყველაზე მთავარია — მთლიანად ახალი რკინიგზის ქსელის შექმნის აუცილებლობა, რაც ძველ ქსელთან დაკავშირებულია მხოლოდ გადასაჯდომი და გადასატვირთი პუნქტებით.

 რეალიზებულები 
 რუსეთის იმპერია 
რუსეთის იმპერიაში პირველი რკინიგზა (ცარსკოსელსკის რკინიგზა, აშენდა 1836 წელს) იყენებდა 1829 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეს; 1897 წლის შემდეგ გადაიკერა 1524 მმ ლიანდაგის სიგანეზე.

 ინგლისი 
ლიანდაგის სიგანის მეორე რადიკალური გაფართოების პროექტი განხორციელდა ინგლისში ინჟინერ იზამბარ კინგდომ ბრუნელის მიერ. 2140 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის რკინიგზები 1838 წლიდან დაწყებული შენდებოდა კომპანია „Great Eastern Railway-ის“ მიერ, მაგრამ 1864 წელს დაიწყო მათი გადაკერვა 1435 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეზე, რომელიც დამთავრდა 1892 წელს.

 სსრკ 
საბჭოთა კავშირში აშენდა და 1976 წელს ექსპლოატაციაში ჩაბარდა 9000 მმ-ანი ზეფართე ლიანდაგის სიგანის რკინიგზა — კრასნოიარსკის ჰესის გემამწევი.

რაკეტა-მატარებელ ნ-1-ის, ხოლო მოგვიანებით — რაკეტა-მატარებელ „ენერგიის“ ტრანსპორტირებისთვის ბაიკონურის კოსმოდრომზე დაიგო ზეფართე სიგანის ორი 1520 მმ სიგანის მქონე ლიანდაგი, რომლებიც ერთმანეთისგან 18 მეტრის დაშორებით იყო განლაგებული.

 პროექტები 
 გერმანია 
ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ამბიციური პროექტი (Breitspurbahn) მუშავდებოდა ნაცისტურ გერმანიაში 1930-იან—1940-იან წლებში. გათვალისწინებული იყო 3000 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის გამოყენება (თავდაპირველად 4000 ან 4600 მმ-იც კი). მოძრავი შემადგენლობა უნდა ყოფილიყო სიგანით 8000 მმ და სიმაღლით 7500 მმ. ღერძზე დატვირთვა უნდა ყოფილიყო 30—35 ტძ; სამგზავრო მატარებლების სიჩქარე 200—250 კმ/სთ. ელექტროფიკაცია უნდა მომხდარიყო მესამე რელსის დახმარებით.

 სსრკ 
Звонков В. В. // Материалы к биобиблиографии учёных СССР. Серия технических наук. Транспорт. Вып. 4. — М., 1957.

რესურსები ინტერნეტში
 Магистрали гитлеровской Германии: проект гигантских железных дорог
 В тундру на атомном поезде — проект гигантских железных дорог в СССР 

 Breitspurbahn

სქოლიო

კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე