2014 წელი პაკისტანში

2014 წლის მოვლენები პაკისტანში.

მოქმედი პირები

ფედერალური მთავრობა
პრეზიდენტი: მამნუნ ჰუსეინი
პრემიერ-მინისტრი: ნავაზ შარიფი
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე:ტასადუქ ჰუსეინ ჯილანი; (6 ივლისამდე), ნასირ-ულ-მულკი

გუბერნატორები
ბელუჯისტანის გუბერნატორი:მუჰამედ ხან აჩაკზაი
გილგიტ-ბალტისტანის გუბერნატორი: პირ კარამ ალი შაჰი
ხაიბერ-პახტუნხვას გუბერნატორი:შაუკატულაჰ ხანი
პენჯაბის გუბერნატორი:მოჰამედ სარვარი
სინდის გუბერნატორი: იშრატ-ულ-იბად ხანი

მოვლენები

იანვარი
1 იანვარი – ბომბი აფეთქდა კვეტაში, ახტარაბადის ქამბრანის გზაზე, ავტობუსთან, რომელსაც ირანიდან პაკისტანში მინიმუმ 50 მომლოცველი გადაჰყავდა. პოლიციამ დაადასტურა, რომ სამი მგზავრი დაიღუპა და სულ მცირე 24 დაშავდა.
6 იანვარი – ხიბერის სააგენტოში თემის უხუცესის სახლში ბომბი აფეთქდა, რის შედეგადაც 10 ადამიანი დაიღუპა და 9 დაშავდა.
9 იანვარი – ჩრდილოეთ პაკისტანში 14 წლის ბიჭი, აიტიზაზ ჰასანი, დაიღუპა სკოლის მთავარ ჭიშკართან თვითმკვლელი ტერორისტის შეჩერებისას. მან გადაარჩინა ყველა თანასკოლელი, რომლებიც დილის შეკრებაზე იყვნენ შეგროვებულნი. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა სუნიტურმა დაჯგუფება „ლაშქარ-ე-ჯანგვიმ“ აიღო.
10 იანვარი – დაჯგუფება „თეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტანმა“ დანაღმული ავტომობილი ააფეთქა პოლიციის მაღალჩინოსან ჩაუდრი ასლამ ხანის მანქანასთან, რის შედეგადაც ხანი და კიდევ ორი პირი დაიღუპა.
11 იანვარი – ნავაზ შარიფმა აიტიზაზ ჰასანი სახელმწიფო ჯილდოზე წარადგინა.
11 იანვარი – პენჯაბში 10 წლის მოსამსახურე გოგონა წამებით მოკლეს, რამაც პაკისტანში ადამიანის უფლებების დაცვასთან დაკავშირებით დიდი შეშფოთება გამოიწვია.
19 იანვარი – ქალაქ ბანუში სამხედრო კონვოზე ბომბის აფეთქების შედეგად სულ მცირე 20 ჯარისკაცი დაიღუპა.
20 იანვარი – რავალპინდიში, პაკისტანის სამხედრო შტაბ-ბინასთან, თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა, რასაც მინიმუმ 13 ადამიანი ემსხვერპლა.
20 იანვარი – გაერთიანებულმა სამეფომ უარყო თავისი მონაწილეობა აშშ-ის საბრძოლო დრონების თავდასხმებში პაკისტანის ტერიტორიაზე.
20 იანვარი – ომი ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანში:
პაკისტანის სამხედრო ავიაციამ დაბომბა თალიბების სავარაუდო თავშესაფრები ჩრდილოეთ ვაზირისტანში, რის შედეგადაც 25 ბოევიკი დაიღუპა.
დასავლეთ პაკისტანში ბომბმა ააფეთქა შიიტი მომლოცველებით სავსე ავტობუსი, რის შედეგადაც სულ მცირე 22 ადამიანი დაიღუპა.
31 იანვარი – ბელუჯისტანის მშფოთვარე პროვინციაში ბომბის აფეთქებამ პაკისტანის არმიის სამი ჯარისკაცი იმსხვერპლა და ოთხი დააშავა.

თებერვალი
9 თებერვალი – სინდისა და ბელუჯისტანის პროვინციების საზღვარზე მომხდარი ორმხრივი სროლის შედეგად სულ მცირე ცხრა ადამიანი დაიღუპა.
9 თებერვალი – კარაჩიში შეიარაღებული პირები თავს დაესხნენ ისლამურ რელიგიურ შეკრებას, რის შედეგადაც 8 ადამიანი დაიღუპა.
11 თებერვალი – ქალაქ პეშავარში კინოთეატრში ხელყუმბარის აფეთქების შედეგად მინიმუმ 11 ადამიანი დაიღუპა.
12 თებერვალი – ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანში ბოევიკებმა ქალაქ პეშავარის სიახლოვეს დახოცეს პრო-სამთავრობო შეიარაღებული ფორმირების მოკლული ლიდერის ოჯახის 9 მამაკაცი წევრი.
13 თებერვალი – კარაჩიში თვითმკვლელი ტერორისტის თავდასხმის შედეგად სულ მცირე რვა პოლიციელი დაიღუპა.
16 თებერვალი – სამხრეთ-დასავლეთ პაკისტანში ბომბის აფეთქების შედეგად მატარებელი რელსებიდან გადავიდა, დაიღუპა 8 ადამიანი.
17 თებერვალი – დაჯგუფება „თეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტანმა“ განაცხადა, რომ მოკლეს პაკისტანის უსაფრთხოების ძალების 23 ტყვედ აყვანილი წევრი, რაც მძიმე დარტყმა იყო სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის.
17 თებერვალი – ყოფილი პრეზიდენტი პერვეზ მუშარაფი პირველად წარსდგა სამოქალაქო სასამართლოს წინაშე.
21 თებერვალი – გაიმართა მატჩი პაკისტანსა და ინდოეთს შორის ICC T20 2014-ის მსოფლიო თასზე.

მარტი
1 მარტი – ფედერალურად მართვად ტომთა ზონაში (FATA) ბომბის აფეთქებას სულ მცირე 11 ადამიანი ემსხვერპლა, 10 კი დაშავდა.
1 მარტი – ომი ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანში:
ხიბერ-პახტუნხვას პროვინციის ერთ-ერთ სოფელში პოლიომიელიტის ვაქცინაციის ჯგუფზე თავდასხმის შედეგად მინიმუმ ათი ადამიანი დაიღუპა.
პაკისტანის თალიბანმა სამშვიდობო მოლაპარაკებების აღდგენის მიზნით ერთთვიანი ცეცხლის შეწყვეტა გამოაცხადა.
2 მარტი – პაკისტანის ავიაციამ დაბომბა თალიბების ლიდერის სამალავი, რის შედეგადაც ხუთი ბოევიკი დაიღუპა.
3 მარტი – ისლამაბადის ადგილობრივ სასამართლოში შეიარაღებულმა პირებმა ცეცხლი გახსნეს, რასაც მინიმუმ 11 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, 22 კი დაშავდა.
14 მარტი – თავდასხმებმა მთელი პაკისტანის მასშტაბით ათობით ადამიანი იმსხვერპლა; ძალადობის ეპიცენტრი პეშავარი და კვეტა იყო.
22 მარტი – ბელუჯისტანში ბენზინმზიდისა და ორი ავტობუსის შეჯახების შედეგად სულ მცირე 35 ადამიანი დაიღუპა.
31 მარტი – პაკისტანის სასამართლომ ყოფილ პრეზიდენტ პერვეზ მუშარაფს სახელმწიფო ღალატის ბრალდება წაუყენა 2007 წელს საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების გამო.

აპრილი
3 აპრილი – ყოფილი პრეზიდენტი პერვეზ მუშარაფი ისლამაბადში მკვლელობის მცდელობას გადაურჩა. დაშავებულების შესახებ ინფორმაცია არ გავრცელებულა.
8 აპრილი – სიბიში, სარკინიგზო ვაგონში ბომბი აფეთქდა, რის შედეგადაც 13 ადამიანი დაიღუპა და 35 დაშავდა.
9 აპრილი – ისლამაბადის გარეუბანში, ბაზარში მომხდარ აფეთქებას 26 ადამიანი ემსხვერპლა.
11 აპრილი – ვაზირისტანში „თეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტანის“ ორ დაპირისპირებულ ფრაქციას შორის შეტაკებას 12 ბოევიკი ემსხვერპლა.
12 აპრილი – შეიარაღებულმა პირებმა ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანში ტომთა შეკრებიდან 100 მამაკაცი გაიტაცეს.
13 აპრილი – თალიბებმა გატაცებიდან მეორე დღეს 73 ადამიანი გაათავისუფლეს.
17 აპრილი – „თეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტანმა“ განაცხადა, რომ არ გააგრძელებს ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმს მთავრობასთან.
22 აპრილი – ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანში ორ სხვადასხვა თავდასხმას ცხრა ადამიანი ემსხვერპლა.
25 აპრილი – კარაჩიში ბომბის აფეთქების შედეგად 4 ადამიანი დაიღუპა და 25 დაშავდა.

მაისი
7 მაისი – აშშ-ის გამოძიების ფედერალური ბიუროს (FBI) სავარაუდო აგენტი დააკავეს თვითმფრინავში საბრძოლო მასალის ატანის მცდელობისთვის, რაც პაკისტანის ანტიტერორისტულ კანონმდებლობას არღვევს.
8 მაისი – ავღანეთის საზღვართან, ჩრდილოეთ ვაზირისტანში, გზის პირას დამონტაჟებულმა ნაღმმა 8 პაკისტანელი ჯარისკაცი იმსხვერპლა.
9 მაისი – მთავრობამ ტელეკომპანია Geo TV-ს მაუწყებლობა აკრძალა.
21 მაისი – პაკისტანის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა ჩრდილოეთ ვაზირისტანში ბოევიკების სამალავები დაბომბეს; დაიღუპა დაახლოებით 60 და დაშავდა 30 ბოევიკი.
27 მაისი – სასამართლოს შენობის წინ ოჯახის წევრებმა (მამამ, ორმა ძმამ და ყოფილმა საქმრომ) ქვებით ჩაქოლეს პაკისტანელი ქალი იმის გამო, რომ მან საყვარელ მამაკაცზე ოჯახის ნების წინააღმდეგ იქორწინა.
28 მაისი – „თეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტანში“ განხეთქილება მოხდა; მეჰსუდის ფრაქცია გამოეყო დაჯგუფებას და მის ლიდერებს „არაისლამურ“ ტაქტიკაში დასდო ბრალი.
31 მაისი – ავღანეთიდან გადმოსული თალიბები თავს დაესხნენ პაკისტანის სასაზღვრო პუნქტს ბაჯურის ტომთა ზონაში; დაიღუპა 14 ბოევიკი და ერთი ჯარისკაცი.

ივნისი
4 ივნისი – ისლამაბადში თვითმკვლელმა ტერორისტმა სამხედრო ავტომობილთან თავი აიფეთქა, რასაც 5 ადამიანი ემსხვერპლა.
5 ივნისი – პაკისტანის პოლიციამ ფარზანა პარვინის ჩაქოლვაში მონაწილე კიდევ რამდენიმე პირი დააკავა (სულ 12 პატიმარი).
6 ივნისი – ჩრდილოეთ ვაზირისტანის სოფელ ურმუზში უცნობმა პირებმა მოკლეს აშიკულა მეჰსუდი, „თეჰრიკ-ი-თალიბან პაკისტანის“ მაღალჩინოსანი მეთაური. ვარაუდობენ, რომ მკვლელობა მეჰსუდის განდგომილმა ფრაქციამ ჩაიდინა.
8 ივნისი – ბელუჯისტანის პროვინციაში ბოევიკები თავს დაესხნენ ავტობუსს, რომელსაც შიიტი მომლოცველები გადაჰყავდა ირანიდან კვეტაში. დაიღუპა მინიმუმ 24 ადამიანი.
8 ივნისი – შეიარაღებული პირები თავს დაესხნენ კარაჩის ჯინას საერთაშორისო აეროპორტს; დაიღუპა 13 ადამიანი, ყველა ფრენა გაუქმდა.
9 ივნისი – ჯინას საერთაშორისო აეროპორტმა მუშაობა განაახლა. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა თალიბანმა აიღო.
10 ივნისი – აეროპორტზე თავდასხმის საპასუხოდ, ავიაციამ დაბომბა თალიბების პოზიციები თირას რეგიონში (15 დაღუპული ბოევიკი). პარალელურად, შეიარაღებულმა პირებმა აეროპორტის სიახლოვეს მდებარე საწვრთნელ ბაზაზე მიიტანეს იერიში.
11 ივნისი – საჰაერო დარტყმები თირას ხეობაში: მოკლულია მინიმუმ 25 სავარაუდო ბოევიკი.
11 ივნისი – სვატის ხეობის მახლობლად მომხდარ შეტაკებებში ხუთი ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის პოლიციის დაცვის წევრი და ორი სამხედრო მოსამსახურე.
12 ივნისი – ჩრდილოეთ ვაზირისტანში აშშ-ის სავარაუდო დრონის დარტყმის შედეგად კიდევ ათი ბოევიკი განადგურდა.
15 ივნისი – ომი ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანში:
ავღანეთის საზღვართან საჰაერო დარტყმებმა 100-მდე ბოევიკი იმსხვერპლა.
მოკლულია აბუ აბდურ რეჰმან ალმანი, აეროპორტზე თავდასხმის სავარაუდო ორგანიზატორი.
პაკისტანმა ოფიციალურად დაიწყო მასშტაბური სამხედრო ოპერაცია ჩრდილოეთ ვაზირისტანში.
16 ივნისი – ავიაციამ გაანადგურა თალიბების 6 პოზიცია, მოკლულია 27 ბოევიკი.
17 ივნისი – შეტაკებები ლაჰორში პენჯაბის პოლიციასა და პარტია „პაკისტან ავამი თეჰრიკის“ აქტივისტებს შორის; პოლიციის ცეცხლის შედეგად რამდენიმე მომიტინგე დაიღუპა.
29 ივნისი – პაკისტანში რამაზანის (რამადანის) წმინდა თვე დაიწყო.

ივლისი
1–28 ივლისამდე – პაკისტანში გრძელდებოდა ისლამური წმინდა თვე რამზანი (რამადანი).
29–31 ივლისამდე – აღინიშნა იდ ალ-ფიტრი

აგვისტო
4 აგვისტო – ბომბის აფეთქება დერა ისმაილ ხანში; დისტანციური მართვის ასაფეთქებელი მოწყობილობის მსხვერპლი გახდა ფაქირ ჯამშედი აჰმედ ხანი, ნური დარბარი კულაჩის ტახტის მემკვიდრე.
13 აგვისტო – დაიწყო პარტიების, PTI-სა და PAT-ის[1] მიერ ორგანიზებული „დიდი მარში“ (Long March) და მჯდომარე საპროტესტო აქციები.
14 აგვისტო – პაკისტანის დამოუკიდებლობის 67-ე წლისთავი აღინიშნა ლაჰორიდან ისლამაბადისკენ მიმავალი საპროტესტო მარშის პარალელურად.
15 აგვისტო – თავდასხმა კვეტას ავიაბაზაზე; კვეტაში პაკისტანის სამხედრო-საჰაერო ძალების ბაზებზე წარუმატებელი თავდასხმის შედეგად ლიკვიდირებულია 12 ბოევიკი, დაშავდა 11 პირი.
16 აგვისტო – PTI-მ და PAT-მა პარლამენტის შენობის წინ მჯდომარე აქცია დაიწყეს.
26 აგვისტო – ჯავედ ჰაშმი გამოეყო PTI-ის საპროტესტო აქციას.

სექტემბერი
1 სექტემბერი – ისლამაბადის ცენტრში ხელკეტებითა და ქვებით შეიარაღებული მომიტინგეები პოლიციას დაუპირისპირდნენ; პრემიერ-მინისტრ ნავაზ შარიფის გადადგომის მოთხოვნით დაწყებული აქცია ძალადობაში გადაიზარდა. შეტაკებების გამო დედაქალაქში ყველა სკოლა დაიხურა.
1 სექტემბერი – პაკისტანის ტელევიზიამ (PTC) მაუწყებლობა შეწყვიტა მას შემდეგ, რაც მომიტინგეები მის შტაბ-ბინაში შეიჭრნენ.
2 სექტემბერი – დაიბადა ჯაჰანზაიბ მირზა (ცნობილი ინჟინერი და ადვოკატი).
4 სექტემბერი – მუსონურ წვიმებს პაკისტანში 40-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა.
9 სექტემბერი – წყალდიდობის შედეგად დაღუპულთა რიცხვი პაკისტანში 205-მდე, ხოლო ინდოეთში 200-მდე გაიზარდა.
9 სექტემბერი – ლაჰორში, დაროღავალას ღარიბულ დასახლებაში, მეჩეთის სახურავის ჩამონგრევის შედეგად სულ მცირე ცხრა ადამიანი დაიღუპა.
10 სექტემბერი – მდინარე ჩენაბი ნაპირებიდან გადმოვიდა და ჯანგის რაიონს დატბორვის საფრთხე შეუქმნა.
11 სექტემბერი – კრიკეტის საერთაშორისო საბჭომ (ICC) საიდ აჯმალს თამაშზე აკრძალვა დაუწესა.
13 სექტემბერი – შესრულდა ერთი თვე PTI-სა და PAT-ის საპროტესტო აქციების დაწყებიდან.
21 სექტემბერი – პარტია PTI-მ კარაჩიში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური სემინარი გამართა.
22 სექტემბერი – ჯავედ ჰაშმიმ შაჰ მეჰმუდ კურეში მულტანის საარჩევნო ოლქში (NA-149) დუელში გამოიწვია.
23 სექტემბერი – პეშავარში ბომბის აფეთქების შედეგად სამი ადამიანი დაიღუპა.
28 სექტემბერი – ჩრდილო-დასავლეთ ტომთა ზონაში საჰაერო დარტყმებისა და ორმხრივი სროლის შედეგად სულ მცირე 21 ბოევიკი იქნა ლიკვიდირებული.

ოქტომბერი
ოქტომბერი – მულტანის ტრაგედია (საპროტესტო აქციაზე მომხდარი ჭყლეტა).
10 ოქტომბერი – აქტივისტი მალალა იუსაფზაი გახდა მეორე პაკისტანელი, რომელმაც ნობელის მშვიდობის პრემია მოიპოვა გოგონების განათლების უფლებისთვის ბრძოლის გამო.

ნოემბერი
2 ნოემბერი – ვაგას საზღვარზე (ინდოეთ-პაკისტანის გამშვები პუნქტი), პაკისტანის მხარეს, თვითმკვლელი ტერორისტის თავდასხმის შედეგად 60-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა და 110-ზე მეტი დაშავდა.
3 ნოემბერი – ერის სულისკვეთების ასამაღლებლად, პენჯაბის რეინჯერებმა ნება დართეს მოსახლეობას დასწრებოდნენ დროშის დაშვების ცერემონიას ვაგას საზღვარზე, წინა დღეს მომხდარი სისხლიანი ტერაქტის მიუხედავად. საფრთხის მიუხედავად, ცერემონიას უამრავი ადამიანი დაესწრო.
10 ნოემბერი – კარაჩისა და რავალპინდიში მომხდარი ცალკეული თავდასხმების შედეგად ოთხი პოლიციელი დაიღუპა და ოთხი დაშავდა.
11 ნოემბერი – შეტაკებებისა და ორი აფეთქების შედეგად სულ მცირე 15 ბოევიკი და 5 ჯარისკაცი დაიღუპა. სუკურის რაიონში (სინდის პროვინცია) ავტობუსის კატასტროფამ 58 ადამიანი იმსხვერპლა.
28 ნოემბერი – გულ აჰმად საიდმა მოკლა მშობლები, ძმა და რძალი მას შემდეგ, რაც მათ მის ქორწინებას ხელი შეუშალეს, რის შემდეგაც მიიმალა. მას საბოლოოდ 14 მკვლელობაში დასდეს ბრალი.

დეკემბერი
16 დეკემბერი – თავდასხმა პეშავარის სკოლაზე: თალიბანის შეიარაღებული პირები შეიჭრნენ პეშავარის სამხედრო სკოლაში (Army Public School), რის შედეგადაც სულ მცირე 141 ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის 132 ბავშვი და სკოლის 9 თანამშრომელი. 500-მდე სტუდენტის ევაკუაცია მოხერხდა. სროლა შვიდივე ტერორისტის ლიკვიდაციით დასრულდა.
17 დეკემბერი – პეშავარის ტრაგედიის შემდეგ, პაკისტანმა გააუქმა მორატორიუმი სიკვდილით დასჯაზე ტერორიზმთან დაკავშირებულ საქმეებზე.
17 დეკემბერი – გაიმართა „ყველა პარტიის კონფერენცია“ (APC) პეშავარში საერთო ეროვნული სტრატეგიის შესამუშავებლად.
17 დეკემბერი – პარტია „პაკისტანის სამართლიანობის მოძრაობამ“ (PTI) სკოლაზე თავდასხმის გამო 126-დღიანი საპროტესტო აქცია (sit-in) შეწყვიტა.

სპორტი

კრიკეტი
საერთაშორისო: პაკისტანმა ითამაშა 2014 წლის T20 მსოფლიო თასზე, სადაც ტურნირის ისტორიაში პირველად ვერ გასცდა ჯგუფურ ეტაპს (ვესტ-ინდოეთთან 84 რბენით მარცხის გამო).

აზიის თასი: მსოფლიო თასამდე გუნდმა ითამაშა 2014 წლის აზიის თასზე, სადაც ფინალში გავიდა, თუმცა 5 ვიკეტით დამარცხდა.

ოლიმპიური თამაშები
2014 წლის ზაფხულის ახალგაზრდული ოლიმპიური თამაშები.
2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები.
2014 წლის აზიის სანაპირო თამაშები.

გარდაცვლილები
6 იანვარი – აიტზაზ ჰასანი (15 წლის), სტუდენტი, დაიღუპა ბომბის აფეთქებისას (გმირულად შეაჩერა ტერორისტი).
9 იანვარი – ჩაუდრი ასლამ ხანი (53 წლის), პოლიციის უფროსი და სინდის პოლიციის კრიმინალური გამოძიების დეპარტამენტის სპეც-კომისარი, დაიღუპა აფეთქებისას.

სქოლიო

კატეგორია:2014 წელი პაკისტანში
კატეგორია:2014 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:2014 წელი აზიაში
კატეგორია:2010-იანი წლები პაკისტანში
კატეგორია:XXI საუკუნის წლები პაკისტანში