ელენე ციმაკურიძე

ელენე მიხეილის ასული ციმაკურიძე (დ. 9 ივნისი, 1898, სოფელი ქვიშხეთი, — გ. 1966) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი და მუსიკოსი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1942).

ბიოგრაფია
ელენე ციმაკურიძე დაიბადა 1898 წელს სოფელ ქვიშხეთში, ხაშურის რაიონში, მიხეილ და მართა ციმაკურიძების მრავალშვილიან ოჯახში. მის გარშემო არსებული კულტურული გარემო, ხშირი სტუმრებითა და თეატრალური საუბრებით, მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო მის პროფესიულ ჩამოყალიბებაში. ციმაკურიძეების სახლს ხშირად სტუმრობდნენ იმ დროისთვის კულტურის გამოჩენილი წარმომადგენლები: ვანო სარაჯიშვილი, კოტე მესხი, ეფემია მესხი, ალექსი მესხიშვილი, ვასო აბაშიძე,  მარიამ დემურია, აკაკი წერეთელი და სხვა. ელენეს დედა, მართა, აქტიურად მონაწილეობდა და მთავარ როლებს ასრულებდა სამოყვარულო წარმოდგენებში, რაც ახალგაზრდა ელენესთვის დამატებითი შემოქმედებითი სტიმული იყო.

ელენემ 1904 წელს დაამთავრა თბილისის ქალთა I გიმნაზია, ხოლო 1918-1919 წლებში სწავლობდა გიორგი ჯაბადარის დრამატულ სტუდიაში. 1909 წელს კოტე შათირიშვილმა ის მიიწვია ზუბალაშვილის სახალხო სახლის ქართულ დასში, რაც მისი პროფესიული ცხოვრების დასაწყისი გახდა.

ელენე ციმაკურიძესთან არაერთი გამორჩეული როლია დაკავშირებული. მისი მიერ შესრულებული როლები გამოირჩეოდა ემოციური ინტენსივობით. მისი მსახიობური მოღვაწეობა გამორჩეულად ფასდებოდა როგორც თეატრალური საზოგადოების, ისე მაყურებლის მიერ. კრიტიკოსები მას უწოდებდნენ ერთ-ერთ ყველაზე მრავალფეროვან და გარდასახვის უნარით გამორჩეულ მსახიობს ქართულ სცენაზე. 1909-1954 წლებში ელენე ციმაკურიძეს შესრულებული აქვს 300-მდე როლი. მისი კარიერა მოიცავდა როგორც დრამატულ, ისე კომიკურ, მუსიკალურ და სახასიათო ჟანრებს.

ელენე ციმაკურიძე გარდაიცვალა 1966 წელს.

თეატრალური როლები

 „სინათლე“ – ტარტაროზი (ი. გედევანიშვილი)
 „ტუხა არადელი“ – ფეფელა (ფრონისპირელი)
 „დარისპანის გასაჭირი“ – კაროჟნა (ვლ. კლდიაშვილი)
 „სულელი“ – ბარონესა შტრონგერი (ნ. შიუკაშვილი)
 „მარგარიტა გოტიე“ – პრუდანი
 „ორი ობოლი“ – ფროშარი
 „დღენი ჩვენი ცხოვრებისა“ – ევდოკია ნიკოლაევნა (ლ. ანდრეევი)
 „გუშინდელნი“ – ფოფოდია (შ. დადიანი)
 „ჰანელე“ – ედვიგა (გ. ჰაუპტმანი)
 „არშინ მალალანი“ – ჯიხან-ხანუმი
 „შეშლილნი“ – ტიგრანა (ტრ. რამიშვილი)

 „ხანუმა“ – ხანუმა (ავქსენტი ცაგარელი)
 „რაც გინახავს, ვეღარ ნახავ“ – ლიზა (ავქსენტი ცაგარელი)
 „ღალატი“ – მაიკო, რუქაია, ისახარი (ალ. სუმბათაშვილი)
 „აყვავებული ბაღი“ – მამიდა
 „სოფლის საღამოები“ – დიასახლისი (კარლო კალაძე)
 „როზ-მარი“ – ეტელი
 „სტუმარ-მასპინძლობა“ – ჯადო ქალი (ტრ. რამიშვილი)
 „ქარიშხალთა შორის“ – პოლკოვნიცა
 „№ 21 ჯვრით“ – რევოლუციონერი მუშა ქალი (ია ეკალაძე)
 „სარწმუნოება“ – ქალიშვილი (გ. ჯაბადარი)

 რეჟისორული საქმიანობა 
ელენე ციმაკურიძემ სხვადასხვა კლუბსა და თეატრში დადგა მრავალი პიესა. მათ შორის გამოირჩევა:

 სულელი — ნ. შიუკაშვილი
 სიმახინჯე — ნ. შიუკაშვილი
 ციცინათელა — ნ. შიუკაშვილი
 გამცემი — ი. გედევანიშვილი
 სტუმარ-მასპინძლობა — ტრ. რამიშვილი
 შეშლილნი — ტრ. რამიშვილი
 თეატრალური მოღვაწეობა 
 წლები თეატრი / დასი პოზიცია 1909–1917 ზუბალაშვილის სახალხო სახლი; ავჭალის აუდიტორია; ნაძალადევის მუშათა თეატრი მსახიობი 1917 ბათუმის თეატრი მსახიობი 1917–1918 ქუთაისის თეატრი მსახიობი 1921–1923 შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრი მსახიობი 1923–1924 ბორჯომის დრამწრე რეჟისორი და მსახიობი 1924–1926 ქუთაისის თეატრი მსახიობი 1927–1928 თბილისის „წითელი თეატრი“ მსახიობი 1928–1929 სოხუმის თეატრი მსახიობი 1929–1930 ქუთაისის თეატრი მსახიობი 1931–1932 ფოთის თეატრი მსახიობი 1932–1933 ბაქოს ქართული თეატრი მსახიობი 1933–1934 თელავის თეატრი მსახიობი 1936–1964 ვასო აბაშიძის სახელობის მუსიკალური კომედიის თეატრი მსახიობი

ლიტერატურა
გაჩეჩილაძე, ალა, მსახიობის გზა : [ელენე ციმაკურიძე] // საბჭოთა ხელოვნება. - 1965. N 8. – გვ. 57-59.

რესურსები ინტერნეტში

 ელენე ციმაკურიძე — ქშწკგს პროსოპოგრაფია

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ქართველი მსახიობები