საკის მაიმუნი

საკის მაიმუნები — ახალი სამყაროს მაიმუნები პითეციის გვარიდან. ისინი მჭიდროდ არიან დაკავშირებული წვერიან საკებთან ქიროპოტესის გვარიდან.
მინი|სამეფო: ცხოველებიტიპი: ქორდოვანებიკლასი: ძუძუმწოვრებირიგი: პრიმატებიოჯახი: პითეციასქვეოჯახი:პითეციას|441x441პქ

 გავრცელების არეალი 
საკების არეალი მოიცავს სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილს, რომელიც ვრცელდება კოლუმბიის სამხრეთიდან, პერუს ტერიტორიაზე, ბოლივიის ჩრდილოეთ ნაწილში და ბრაზილიის ცენტრალურ რეგიონში.

 სხეულის ფუნქციები 
საკები არიან მცირე ზომის მაიმუნები გრძელი, ბუჩქოვანი კუდებით. მათი ბეწვიანი, უხეში კანი შავი, რუხი ან წითელ-ყავისფერია სახეობიდან გამომდინარე. ზოგიერთი სახეობის სახე შიშველია, მაგრამ მათი თავი ბეწვით არის დაფარული. მათი სხეული ადაპტირებულია ხეებზე ცხოვრებისთვის, ძლიერი უკანა ფეხებით, რაც საშუალებას აძლევს მათ შორ მანძილზე ნახტომების გაკეთებას. საკები აღწევენ 30-დან 50 სმ-მდე სიგრძეს, იგივე სიგრძის კუდით, და იწონიან 2 კგ-მდე.

 ჰაბიტატი და ჩვევები 
საკები დღისით აქტიური ცხოველები არიან. ისინი ცხოვრობენ წვიმიანი ტყეების ხეებზე და ზოგჯერ ეშვებიან მიწაზე. ისინი ძირითადად ოთხ ფეხზე მოძრაობენ, ზოგჯერ წამართულ მდგომარეობაში გარბიან უკანა ფეხებზე შტოებზე, ხოლო ზოგჯერ ხტიან შორ მანძილზე. დასაძინებლად საკები იხვევიან კატის მსგავსად შტოებზე. ისინი ზოგადად ძალიან მორცხვი, ფრთხილი ცხოველები არიან. საკები იღებენ ზრდასრულ შთამომავლობას და არანათესავ მიგრანტებს თავიანთ ჯგუფებში, ტიტი ან ბუს მაიმუნებისგან განსხვავებით. საკის მაიმუნები ჩვეულებრივ ითვლებოდნენ სოციალურად მონოგამურად, მაგრამ ზოგადად მხოლოდ წყვილებად მცხოვრები საკები ავლენენ სოციალურ მონოგამიას. ქალები ძირითადად ატარებენ ჩვილებს და მამრ-ჩვილის ურთიერთქმედება იშვიათია.

 კვების რაციონი 
საკები ხილის მჭამელები არიან. მათი დიეტა შედგება 90%-ზე მეტი ხილისგან და ივსება ფოთლების, ყვავილების და მწერების მცირე წილით. საკები, ისევე როგორც უაკარები, ეწევიან ხილის ჭამის სპეციალიზებულ ფორმას, რომლის დროსაც ისინი კონცენტრირდებიან კონკრეტულად უმწიფარ ხილსა და თესლებზე.

 გამრავლება 
შეჯვარება არასეზონურია და შეიძლება მოხდეს წლის ნებისმიერ დროს. დაახლოებით 150-დან 180 დღემდე ორსულობის შემდეგ, მდედრები ერთ ნაშიერს შობენ. ახალგაზრდები აკვეთენ 4 თვის შემდეგ და სრულად მომწიფდებიან 3 წელიწადში. მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა 30 წლამდეა.
რესურსები ინტერნეტში
http://pin.primate.wisc.edu/factsheets/links/pithecia