ურუგვაის კონსტიტუცია

ურუგვაის აღმოსავლეთ რესპუბლიკის კონსტიტუცია () ― ურუგვაის უზენაესი კანონი. კონსტიტუციის პირველი ვარიანტი 1830 წელს დაიწერა, ხოლო უკანასკნელი შესწორება 2004 წელს შევიდა. 

ურუგვაის პირველი კონსტიტუცია 1830 წელს მიიღეს, სისპლატინის 3 წლიანი ომის დასრულების შემდეგ, რომელშიც ურუგვაი და არგენტინა ერთად მოაწილეობდნენ რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციების სახით. გაერთიანებული სამეფოს შუამავლობით, 1828 წლის მონტევიდეოს სამშვიდობო ხელშეკრულებამ ურუგვაის სახელმწიფოს ჩამოყალიბებასა და კონსტიტუციის მიღებას შეუწყო ხელი. კონსტიტუცია რამდენჯერმე შეიცვალა: 1918, 1934, 1942, 1952 და 1967 წლებში, თუმცა პირველი კონსტიტუციის რამდენიმე მუხლი დღემდეა შენარჩუნებული.

ვარიანტები
პირველი კონსტიტუცია (1830-1918)
პირველი კონსტიტუცია ქვეყნის საყოველთაო დამფუძნებელმა და საკანონმდებლო კრებამ 1829 წლის 10 სექტემბერს დაამტკიცა. კონსტიტუცია 1830 წლის 28 ივნისს გამოქვეყნდა.Constitución de 1830  Consultado el 24 de noviembre de 2010.  ამჟამიდელი ტექსტი ძირითადად 1967 წლისაა, რომელმშიც შემდეგში რამდენიმე შესწორება შევიდა, მათ შორის, 1997 წლის კონსტიტუციური რეფორმა.

მეორე კონსტიტუცია (1918-1934)
1913 წელს პრეზიდენტმა ხოსე ბატლიე ი ორდონიესმა საკონსტიტუციო რეფორმის იდეა წამოაყენა, რომელიც შვეიცარიული სტილის კოლეგიური აღმასრულებელი სისტემის დანერგვას ითვალისწინებდა, სახელწოდებით ― colegiado. ბატლიე ი ორდონიესი ერთი პიროვნების ძლიერი პრეზიდენტობის მოწინააღმდეგე იყო და სჯეროდა, რომ კოლექტიური აღმასრულებელი ძალაუფლება პოლიტიკური ლიდერების დიქტატორულ ზრახვებს გაანეიტრალებდა. ორდონიესის იდეას მწვავე წინააღმდეგობა მოჰყვა არა მხოლოდ ბლანკოსების, არამედ მისივე, კოლორადოს პარტიის, წევრების მხრიდანაც. ორდონიესის პროექტი 1916 წელს ჩავარდა, მაგრამ ბლანკოსების ფრაქციასთან შეთანხმებას მიაღწია და მეორე კონსტიტუციით კომპსომისული სისტემა დაინერგა. მეორე კონსტიტუცია 1917 წლის 25 ნოემბერს გამართულ რეფერენდუმზე დაამტკიცეს.Rex A. Hudson (December 1993). "Constitutional Background". In Hudson, Rex A.; Meditz, Sandra W. (eds.). Uruguay: A country study. Federal Research Division, Library of Congress. LCCN 92006702

მესამე კონსტიტუცია (1934-1942)
1934 წლის კონსტიტუციამ კოლეგიადო გააუქმა და მისი ძალაუფლება პრეზიდენტს გადასცა, თუმცა პრეზიდენტის ძალაუფლება გარკვეულწილად შეზღუდული დარჩა. აღმასრულებელი ხელისუფლება პრეზიდენტის ხელში იყო, რომელიც გადაწყვეტილებებს მინისტრებთან ერთად იღებდა. 1934 წლის ქარტიით, დაფუძნდა მინისტრთა საბჭო (consejo de Ministros), რომელიც ამ გადაწყვეტილებების მიმღები ორგანო იყო. იგი პრეზიდენტისა და კაბინეტის წევრი მინისტრებისგან შედგებოდა. კონსტიტუციის მიხედვით, აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურს კაბინეტის 9 მინისტრიდან სამი იმ პარტიიდან უნდა დაენიშნა, რომელიც საპრეზიდენტო არჩევნებში მიღებული ხმებით მეორე ადგილზე გავიდა. გენერალურ ასამბლეას კაბინეტის მინისტრებისადმი უნდობლობის გამოცხადება შეეძლო, რისთვისაც ასამბლეის წევრების ორი მესამედის თანხმობა იყო საჭირო.

იხილეთ აგრეთვე
კონსტიტუციონალიზმი

რესურსები ინტერნეტში




სქოლიო

კატეგორია:ურუგვაის კონსტიტუციები
კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ურუგვაის პოლიტიკა
კატეგორია:ურუგვაის სამართალი
კატეგორია:დემოკრატიზაცია