მუნაკატა-ტაიშა

მუნაკატა-ტაიშა () — სამი შინტოისტური ტაძრისგან შემდგარი კომპლექსი იაპონიაში, ფუკუოკას პრეფექტურაში. ჰეცუ-მიას ტაძარი მდებარეობს ქალაქ გენკაიში, კუნძულ კიუსიუს სანაპიროზე; ნაკაცუ-მია — კუნძულ ოშიმაზე, სანაპიროდან 10 კმ-ის დაშორებით; ხოლო ოკიცუ-მია — კუნძულ ოკინოშიმაზე, სანაპიროდან 60 კმ-ის დაშორებით. მთელი იაპონიის მასშტაბით ამ სალოცავის 9 ათასი ფილიალი არსებობს.

მითოლოგია და ტრადიციები
სალოცავში თაყვანს სცემენ ამატერასუსა და სუსანოო-ნო-მიკოტოს სამ ქალიშვილს — ტაორიჰიმე,田心姫命 ტაგიცუჰიმესა და იტიკისიმაჰიმეს. კოძიკის თანახმად ზეციდან გაძევებამდე სუსანოომ თავისი დის, ამატერასუს, უკანასკნელად ნახვა ითხოვა. იმის დასამტკიცებლად, რომ მისთვის ზიანის მიყენებას არ აპირებდა, მან დას ღმერთების ერთობლივად შობა შესთავაზა. ამისთვის მან ამატერასუს თავისი მახვილი გადასცა. ქალღმერთმა იგი სამ ნაწილად გატეხა, დაღეჭა და სწორედ მათგან გაჩნდა სამი ასული. ვინაიდან სუსანოო ზღვასთანაა დაკავშირებული, მის ქალიშვილებსაც თაყვანს სცემენ როგორც მეზღვაურთა მფარველებს. სხვა ვერსიით, ქალღმერთები თავად ამატერასუმ შექმნა იმ სამი მახვილისგან, რომლებიც მას თან ჰქონდა. მუნაკატას საგვარეულო ამ სამ ღვთაებას სულ მცირე IV საუკუნიდან სცემს თაყვანს.

დღემდე ის კუნძულები, რომლებზეც ტაძარია განთავსებული, ნაკრძალებად და წმინდა ადგილებად ითვლება. მორწმუნეებს (მხოლოდ მამაკაცებს, არაუმეტეს 200 კაცისა) იქ შესვლის უფლება წელიწადში ერთხელ, 27 მაისს ეძლევათ. კუნძულზე ფეხის დადგმამდე მათ რიტუალური განწმენდის წესები უნდა გაიარონ.

ისტორია
სავარაუდოდ, თავდაპირველად ამჟამინდელი სალოცავების ადგილზე თაყვანს სცემდნენ ქსოვის ადგილობრივ ღვთაებებს, რაც მსოფლიო წესრიგის სიმბოლო იყო. კიუსიუს ჩრდილო-დასავლეთ სანაპირო უძველესი დროიდან ასრულებდა მნიშვნელოვან როლს კონტინენტთან საზღვაო კავშირებში, ხოლო V–VIII საუკუნეებში კორეისკენ მიმავალი ძირითადი გზა სწორედ კუნძულებზე — ოშიმასა და ოკინოშიმაზე გადიოდა. არქეოლოგიური გათხრების მონაცემებით, ეს ადგილები ჯერ კიდევ ჯიომონის ეპოქაში მიიჩნეოდა წმინდად. საზღვაო ვაჭრობის გაფართოებასთან ერთად, ადგილობრივი ღვთაებები მეზღვაურთა და მოგზაურთა მფარველებად იქცნენ. როდესაც 1954 წელს კუნძულზე პირველი გათხრები ჩატარდა, მკვლევრებმა 120 000-ზე მეტი ნივთი აღმოაჩინეს, რომლებიც IV-დან IX საუკუნემდე ადგილობრივი ღვთაებისთვის შეწირულ ძღვენს წარმოადგენდა.

სალოცავი „ენგისიკიში“ (ენგის ეპოქის წესები/რიტუალები) მოხსენიებულია როგორც ტაისია. მეიძის რესტავრაციის შემდეგ ტაძარს კოკუჰეი ტიუსიას სტატუსი მიენიჭა, თუმცა 1899 წელს იგი ოფიციალურად მიეკუთვნა კამპეი-ტაისიას (დიდი იმპერატორული ტაძრები) — სახელმწიფოს მიერ მხარდაჭერილი სალოცავების უმაღლეს კატეგორიას.

2017 წელს მუნაკატა-ტაიშა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.

არქიტექტურა
ჰეცუ-მიას ტაძრის ჰონდენსა და მის სანდოს (ტაძრისკენ მიმავალი გზა) უჩვეულო ორიენტაცია აქვთ — ისინი მიმართულია ჩრდილო-დასავლეთისკენ, სადაც დანარჩენი ორი ტაძარი მდებარეობს და სადაც ძველად კონტინენტისკენ მიმავალი გზა გადიოდა. მას შემდეგ, რაც 1557 წელს ძველი ნაგებობები დაიწვა, 1578 და 1590 წლებში აიგო ამჟამინდელი ჰონდენი და ჰაიდენი. იგი აგებულია ნაგარე-ძუკურის სტილში. მისი სახურავი კვიპაროსის ქერქითაა დაფარული და შემკულია ჯვარედინი კოჭებით და ხუთი ცილინდრული ორნამენტები. ღია ტიპის ჰაიდენი  ჰონდენის პერპენდიკულარულად დგას და მათი სახურავები თითქმის ეხება ერთმანეთს. სალოცავის ტერიტორიაზე, ჰონდენთან ახლოს, ასევე განთავსებულია ტეინინომიასა და ტეისანნომიას ტაძრები, რომლებიც აქ ისედან გადმოიტანეს ამ უკანასკნელის რეგულარული რეკონსტრუქციის შემდეგ. ისინი წარმოადგენენ წმინდა სიმმეი-ძუკურის სტილის ნიმუშებს.

ნაკაცუ-მიას ტაძარი ჰგავს ჰეცუ-მიას, თუმცა ბევრად პატარაა და არაა ასეთი მკვეთრი ფერების. ტაძარი მთის ძირას მდებარეობს, მის გვერდით კი სათავეს იღებს მდინარე ამანოგავა („ზეციური მდინარე“).

ოკიცუ-მიას ტაძარი კუნძულ ოკინოშიმას სამხრეთ კიდეზე, პატარა ნავმისადგომთან მდებარეობს. იგი მთის ფერდობზეა აგებული, რომლისკენაც ციცაბო კიბეები და დაკლაკნილი ბილიკები მიემართება. ნაგებობები დანარჩენი ორი ტაძრის მსგავსია, თუმცა კიდევ უფრო მცირე ზომის, ხოლო მათი სახურავები სპილენძითაა დაფარული.

რესურსები ინტერნეტში




სქოლიო

კატეგორია:სინტოიზმი
კატეგორია:იაპონიის კულტურა
კატეგორია:იაპონიის არქიტექტურა
კატეგორია:სინტოისტური ტაძრები
კატეგორია:იაპონიის შენობა-ნაგებობები