ტუსკულანთა პაპობა

ტუსკულანთა პაპობა — პაპობის ისტორიის პერიოდი 1012-დან 1048 წლამდე, როდესაც ტუსკულუმის გრაფთა საგვარეულოს სამი თანამიმდევრული ნათესავი რომის პაპად აღსაყდრდა.

ფონი

ტუსკულუმის გრაფი თეოფილაქტე I, მისი მეუღლე თეოდორა და ქალიშვილი მაროზია 904-დან 964 წლამდე დიდ გავლენას ახდენდნენ პაპების დანიშვნაზე. ამ პერიოდში თეოდორასა და მაროზიას საყვარლები, აგრეთვე მაროზიას ვაჟი და შვილიშვილი, პაპის ტახტზე აღსაყდრდნენ. თუმცა, 1012 წლამდე ტუსკულუმის გრაფთაგან არავის უცდია, თავად დაეკავებინა პაპის ტახტი. მათმა მეტოქეებმა — კრესცენტიანებმა — პაპობაზე კონტროლი 974-იდან 1012 წლამდე მოიპოვეს.

კუშინგის მიხედვით, „მრავალი თვალსაზრისით, X საუკუნეის შუა ხანებიდან XI საუკუნეის შუა ხანებამდე პაპის ხელისუფლებისადმი მზარდი პატივისცემის საუკეთესოდ დანახვა შესაძლებელია რომის ორი საგვარეულოს — კრესცენტიანებისა და ტუსკულანების — გავლენის პრიზმაში; მათი კონტროლი პაპობაზე მნიშვნელოვან შედეგებს გამოიწვევდა როგორც რეფორმის კონტროლში, ისე მის მიმართულებაში.“Cushing, 2005, p. 61. როგორც კრესცენტიანები, ისე ტუსკულუმის გრაფები წარმოშობით თეოფილაქტე I-ის ხაზიდან იყვნენ — იმ დროინდელი პაპის ვესტარარიუსის შთამომავლები. კრესცენტიანები თანამშრომლობდნენ გერმანელ იმპერატრიცა თეოფანუსთან და ოტო III-თან, რომელიც 999-იდან 1001 წლამდე რომში იმყოფებოდა.

ტუსკულანები ეკლესიის საკუთრებას არ ითვისებდნენ, რათა საკუთარი საგვარეულოს ისედაც მნიშვნელოვანი მამულები გაეზარდათ; პირიქით, როგორც ჩანს, ისინი საკუთარ რესურსებსაც ხარჯავდნენ პაპობის ძალაუფლების გასამყარებლად.Cushing, Kathleen. Reform and the Papacy in the Eleventh Century: Spirituality and Social Change. Manchester University Press, 2005, p. 62.
ლუსკომბისა და რაილი-სმითის მიხედვით, „კრესცენტიანებისგან განსხვავებით, რომლებიც დიდწილად ეყრდნობოდნენ საკუთარი დინასტიისა და მხარდამჭერების გამყარებას რომის საჰერცოგოში როგორც საერო დიდებულებისა და მიწათმფლობელების, ხშირად — რომაული ეკლესიის საერო ძალაუფლების ხარჯზე, ტუსკულანებმა თავიანთი საერო ძალა და წარმატებები გამოიყენეს რომაული არისტოკრატიის თვალში პაპობის ავტორიტეტის გასამყარებლად. ‘პატრიცის’ ტიტული, რომელიც კრესცენტიანთა მმართველობისთვის ასე მნიშვნელოვანი იყო, ამ პერიოდში ვაკანტურად დარჩა.“Luscombe and Riley-Smith, 2004, p. 10.

ამ პერიოდში წარმატებით მოღვაწეობდა კლუნის აბატი ოდილო, რომელსაც ბენედიქტე VII და იოანე XIX მონასტრული იმუნიტეტის მხარდაჭერას უცხადებდნენ. ტუსკულან პაპთა ძალაუფლება ერთდროულად ეფუძნებოდა პაპის უზენაესობის ხაზგასმას და რომის კონკურენტ საგვარეულოებს შორის ძალთა ბალანსის შენარჩუნების უნარს.Cushing, 2005, p. 63.

ტუსკულუმის გრაფთა პოლიტიკური ცენტრი იყო ტუსკულუმი (ტუსკოლო), ფრასკატის ზემოთ, რომელიც ბორგეტოს უძველესი ციხესიმაგრით იყო გამაგრებული; მათი მთავარი მონასტრები იყო გროტაფერატა და სუბიაკო (იტალია); ისინივე აკონტროლებდნენ მრავალ ეკლესიასა და რელიგიურ სახლს რომში და მის შემოგარენში.Partner, 1972, p. 102.

ისტორია

სქოლიო

კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესია