ზენის ციხე

ზენის ციხე, საჯიჯაოს ციხე (ჯიხა) — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზენში (საჯიჯაოს ადმინისტრაციული ერთეული). თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით. ეკუთვნოდა თავად ჩიჩუების საგვარეულოს. 2018 წელს მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი.

ძეგლი დგას შევაკებულ ადგილზე, ღელე პარტიკის მარჯვენა ნაპირზე, სოფლის ცენტრალური საავტომობილო გზიდან დაახლოებით 300 მეტრის დაშორებით მდებარეობს. ამჟამად მოქცეულია კერძო საკუთრების ეზოში. ციხე საკმაოდ დიდია, ნაგებია რიყის ქვებით. შიდა ეზოს ფართობი დაახლოებით 500 მ²-ია. გალავანში ორი კოშკია ჩართული. ჩრდილოეთის კოშკში ჭიშკარია მოწყობილი, მისი პირველი სართული თაღოვან გასასვლელს წარმოადგენს. შემოსასვლელის თავზე სალოდეა, მესამე სართულის ოთხივე კედელში თითო სათოფეა მოწყობილი. სამხრეთის კოშკი საბრძოლო-საცხოვრებელია, იგი ციხის მთავარი კოშკია, დიდია და მასიური, პირამიდული ფორმისაა. პირველი სართული მაღლაა, მის ქვემოთ შესაძლოა სარდაფი იყოს ჩამარხული. კოშკში ერთადერთი შესასვლელი ეზოდან 4 მეტრის სიმაღლეზეა. პირველ და მეორე სართულებში სათოფეებია. კოშკების ზედა ნაწილი გადანგრეულია. ციხის გალავანი 6-8 მეტრის სიმაღლისაა. მოგვიანებით ციხისათვის მიუშენებიათ სათავსები. ნაგებობათა კვალი ჩანს ციხის ეზოშიც. პარმენ ზაქარაიას აზრით ზენის ციხე XVII საუკუნის I ნახევარში უნდა იყოს აგებული.
ლიტერატურა
 ზაქარაია პ. ქართულ ციხე-სიმაგრეთა ისტორია. თბ., 2002. — გვ. 287-288. 
 ჩიტაია გ. ფოთისა და ხობის ეპარქია: ისტორიული ძეგლები. თბ., 2007. — გვ. 48-49.
რესურსები ინტერნეტში

 ზენის ციხე — საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო

კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები