კორეის მუშათა პარტიის იდეოლოგია

ჩრდილოეთ კორეის (კორეის დემოკრატიული ხალხის რესპუბლიკა) მმართველი პარტია — კორეის შრომის პარტია (WPK) — ოფიციალურად წარმოადგენს კომუნისტურ პარტიას, რომელსაც ხელმძღვანელობს კიმილსონიზმ–კიმჯონგილიზმი; ეს არის კიმ ირ სენისა და კიმ ჩენ ინის იდეების სინთეზი. პარტია ერთგულია ჯუჩე–ს, იდეოლოგიისა, რომელიც მიეწერება კიმ ილ სონს და ხაზს უსვამს ეროვნული დამოუკიდებლობისა და განვითარების მიღწევას მასების ძალის მეშვეობით. თავდაპირველად ჯუჩე წარმოდგენილი იყო როგორც მარქსიზმ–ლენინიზმის კორეული ინტერპრეტაცია, თუმცა დღეს პარტია მას კიმ ილ სონის დამოუკიდებელ ფილოსოფიად მიიჩნევს. WPK აღიარებს მმართველ კიმების ოჯახის როლს როგორც საკუთარი პოლიტიკური აზრის უმაღლეს წყაროს.

პარტიის მეოთხე კონფერენციამ, რომელიც გაიმართა 2012 წელს, შეცვალა წესდება და დაუმატა, რომ კიმილსონიზმ–კიმჯონგილიზმი წარმოადგენს „პარტიის ერთადერთ ხელმძღვანელ იდეას“. კიმ ჩენ ირის მმართველობის პერიოდში, რომელიც თავმჯდომარეობდა თავდაცვის ეროვნული კომისიას, კომუნიზმი თანდათანობით ამოიღეს პარტიულ და სახელმწიფო დოკუმენტებიდან და მისი ადგილი დაიკავა , ანუ „არმია–პირველად“ პრინციპმა. პოლიტიკური ძალაუფლების საფუძვლად დადგინდა არა მუშათა კლასი, არამედ სამხედრო ძალა.

თუმცა კიმ ჩენ ირის მემკვიდრემ, კიმ ჩენ ინმა, ეს პოზიცია შეცვალა 2021 წელს: მან  ჩაანაცვლა „ხალხზე ორიენტირებული პოლიტიკით“ როგორც პარტიის ძირითადი მეთოდი და კვლავ დაადასტურა პარტიის ერთგულება კომუნიზმისადმი.

WPK ინარჩუნებს მემარცხენე პარტიის იმიჯს, და რეგულარულად აგზავნის დელეგაციას კომუნისტებისა და მუშათა პარტიათა საერთაშორისო თანმიმდევრულ შეხვედრაზე, სადაც გარკვეული მხარდაჭერაც აქვს. პარტიის წესდება აცხადებს, რომ იგი ემორჩილება „მარქსიზმ–ლენინიზმის რევოლუციურ პრინციპებს“.

მიუხედავად ამისა, რამდენიმე მკვლევარი მიიჩნევს, რომ WPK–ის იდეოლოგია უფრო სწორად აღწერილი შეიძლება იყოს როგორც ნაციონალისტური ან ფართო მნიშვნელობით კარიერისტულად მარჯვნივ გადახრილი.

ჯუჩე
მინი|ჯუჩეს სიმბოლო — ალამი ჯუჩეს კოშკის თავზე, ფხენიანი
 კავშირი მარქსიზმ–ლენინიზმთან 
მიუხედავად იმისა, რომ ტერმინი „ჯუჩე“ პირველად გამოყენებული იყო კიმ ირ სენის 1955 წლის სიტყვაში — დოგმატიზმისა და ფორმალიზმის აღმოფხვრა და იდეოლოგიურ საქმიანობაში ჯუჩეს დამკვიდრება" — ჯუჩე როგორც ჩამოყალიბებული იდეოლოგია მხოლოდ 1960-იან წლებში განვითარდა. სტალინიზმის მსგავსად, მან ხელი შეუწყო არაფორმალური (შემდგომ ფორმალურად ჩამოყალიბებული) იდეოლოგიური სისტემის განვითარებას, რომელიც იცავდა ცენტრალური პარტიული ხაზის როლს. დაახლოებით 1972 წლამდე ჯუჩე განიხილებოდა როგორც „მარქსიზმ–ლენინიზმის კრეატიული გამოყენება“ და „დღევანდელი მარქსიზმ–ლენინიზმი“, ხოლო კიმ ილ სონი მოიხსენიებოდა როგორც „ჩვენი დროის უდიდესი მარქსისტ–ლენინისტი“. თუმცა, 1976 წლისთვის ჯუჩე ოფიციალურად მიჩნეული გახდა დამოუკიდებელ იდეოლოგიად; კიმ ჩენ ინი მას უწოდებდა „უნიკალურ იდეოლოგიას, რომლის არსიც და სტრუქტურებიც ვერ ჩაითვლება უბრალოდ მარქსიზმ–ლენინიზმის გაგრძელებად“.

მე-5 ყრილობაზე ჯუჩე განმტკიცდა მარქსიზმ–ლენინიზმთან თანაბარ პოზიციაზე. XX საუკუნის 70-იან წლებში ის განსაკუთრებით გამოკვეთდა და მე-6 ყრილობაზე (1980 წ.) WPK-ის ერთადერთ იდეოლოგიად გამოცხადდა. მომდევნო ათწლეულში ჯუჩე გარდაიქმნა პრაქტიკული პოლიტიკის პრინციპიდან აბსტრაქტულ, „სუფთა“ იდეოლოგიად. ჯუჩეს იდეის შესახებ — ჯუჩეს ძირითადი თხზულება — კიმ ჩენ ილის სახელით გამოიცა 1982 წელს. ამ კვლევის მიხედვით, ჯუჩე განუყოფლად უკავშირდება კიმ ილ სონს და „წარმოადგენს კორეული რევოლუციის სახელმძღვანელო იდეას… ჩვენ წინ გვაქვს ღირსეული ამოცანა — მთელი საზოგადოება ჯუჩეს იდეის შესაბამისად ჩამოვაყალიბოთ.“ ამ შრომაში კიმ ჩენ ილი აცხადებს, რომ ჯუჩე არ არის მხოლოდ მარქსიზმ–ლენინიზმის კრეატიული გამოყენება, არამედ „ადამიანის ისტორიის განვითარების ახალ ეპოქას“ წარმოადგენს. WPK-ის წყვეტა მარქსიზმ–ლენინიზმის ძირითადი პრინციპებისგან მკაფიოდ იკვეთება სტატიაში „მივდიოთ მარქსიზმ–ლენინიზმისა და ჯუჩეს იდეას“.

მიუხედავად იმისა, რომ ჯუჩე თავდაპირველად აღიქმებოდა როგორც მარქსიზმის და ლენინიზმის კრეატიული გაგრძელება, რიგი მკვლევრები ამტკიცებენ, რომ მას მათთან მცირე პირდაპირი კავშირი აქვს. მრავალი პოლიტიკა შესაძლოა აიხსნას მარქსისტულ ან ლენინისტურ ლოგიკასთან კავშირის გარეშე, რაც კონკრეტული ზეგავლენის დადგენას ართულებს. ზოგი ანალიტიკოსი ამტკიცებს, რომ ჯუჩე უფრო მეტად უკავშირდება ნაციონალიზმს, თუმცა არა უნიკალურ ფორმას. WPK აცხადებს, რომ მისი პოზიცია არის სოციალისტურ–პატრიოტული, მაგრამ მკვლევრებს შორის ზოგი მიიჩნევს, რომ ეს ჰგავს ბურჟუაზიულ-ნაციონალიზმს; განსხვავება ისაა, რომ სოციალისტური პატრიოტიზმი შეესაბამება სოციალისტურ სახელმწიფოს. ჯუჩე ჩამოყალიბდა როგორც რეაქცია უცხო ძალების ოკუპაციაზე, ჩარევასა და გავლენაზე (უმთავრესად ჩინეთისა და საბჭოთა კავშირის) ჩრდილოეთ კორეის საქმეებში და შეიძლება შეფასდეს როგორც „ნორმალური და ჯანმრთელი რეაქცია კორეელი ხალხის მხრიდან უცხოური ბატონობის პირობებში განცდილი დათრგუნვის მიმართ“. ამ რეაქციაში არაფერია განსაკუთრებულად მარქსისტული ან ლენინისტური; მისი „კომუნისტურ“ იარლიყთან დაკავშირების მთავარი მიზეზი ის არის, რომ ეს მოხდა სახელმწიფოში, რომელიც თავს სოციალისტურად აცხადებდა. WPK–მა (და მთლიანად ჩრდილოეთ კორეის ხელმძღვანელობამ) არასდროს განმარტა დეტალურად, თუ როგორ ასახავს მისი პოლიტიკა მარქსიზმს, ლენინიზმს ან კომუნიზმს; ჯუჩე განისაზღვრება როგორც „კორეული“, ხოლო დანარჩენი — როგორც „უცხოური“.

 ძირითადი პრინციპები 

ჯუჩეს მთავარი მიზანი ჩრდილოეთ კორეისთვის არის პოლიტიკური, ეკონომიკური და სამხედრო დამოუკიდებლობა. კიმ ირ სენი, 1967 წელს, უზენაესი ხალხთა კრებისადმი მიმართვაში — „მოვიცვათ დამოუკიდებლობის, თვითდაყოფილობისა და თავდაცვის რევოლუციური სული სახელმწიფო საქმიანობის ყველა სფეროში“ — ჯუჩე ასე შეჯამა:

პოლიტიკური დამოუკიდებლობის პრინციპი, , ჯუჩეს ცენტრალური თეზისია. ჯუჩე ხაზს უსვამს ხალხთა თანასწორობასა და ურთიერთპატივისცემას, ამტკიცებს, რომ ყველა სახელმწიფოს აქვს თვითგამორკვევის უფლება. პრაქტიკაში, თვითგამორკვევისა და უპირობო სუვერენიტეტის პრინციპების რეალიზაციამ ჩრდილოეთ კორეა სამყაროსთან მიმართებით „მარტოსული სამეფო“-დ აქცია. WPK–ის ინტერპრეტაციით, უცხოელი ძალების ზეწოლაზე დათმობა ეწინააღმდეგება –ს და საფრთხეს უქმნის ქვეყნის სუვერენიტეტს.

რაც შეეხება ჩინეთსა და საბჭოთა კავშირს, კიმ ილ სონი თანამშრომლობას და ერთმანეთის გამოცდილების გაზიარებას აუცილებელ პირობად მიიჩნევდა, თუმცა მკაცრად ეწინააღმდეგებოდა მათდამი დამოკიდებულებას. კიმი აცხადებდა, რომ WPK–მა უნდა „განხორციელოს მტკიცე უარყოფა ყველაფრის ბრმა გადაბმისა ან მექანიკური კოპირებისადმი“, ხოლო ჩრდილოეთ კორეის წარმატებას პარტიის დამოუკიდებლობაში ხედავდა.

ეკონომიკური დამოუკიდებლობა () განიხილება –ს მატერიალურ საფუძვლად. კიმ ილ სონის აზრით, უცხოურ დახმარებაზე დამოკიდებულება საფრთხეს უქმნიდა სოციალიზმის მშენებლობას, რომელიც უნდა დაყრდნობოდა ძლიერი, დამოუკიდებელ ეროვნულ ეკონომიკას. –ი გულისხმობს დამოუკიდებელი ეროვნული ეკონომიკის შექმნას მძიმე მრეწველობაზე დაყრდნობით, რომელიც უნდა ემსახუროს ეკონომიკის დანარჩენ ნაწილსაც. კიმ ჩენ ილი წერდა:

კიმ ირ სენი სამხედრო დამოუკიდებლობას () გადამწყვეტ მნიშვნელობას ანიჭებდა. მიუხედავად იმისა, რომ აღიარებდა შესაძლო საჭიროებას უცხოურ სამხედრო მხარდაჭერაზე იმპერიალისტებთან ბრძოლაში, იგი ხაზს უსვამდა ადგილობრივი სამხედრო ძალის აუცილებლობას: „ ჩვენ არ გვინდა ომი, არც გვეშინია მას, და არც მუდარის თხოვნით მივმართავთ იმპერიალისტებს.“

ჯუჩეს თანახმად, თავისი ცნობიერებას გამო, ადამიანი საბოლოოდ თავად აკონტროლებს საკუთარ თავს და შეუძლია შეცვალოს მსოფლიო. ეს განსხვავდება კლასიკური მარქსიზმისგან, რომელიც ამტკიცებს, რომ ადამიანი უფრო მეტად დამოკიდებულია წარმოებასა და გაცვლის ურთიერთობებზე და წარმოების საშუალებებზე, ვიდრე საკუთარ თავზე. ჯუჩეს შეხედულება რევოლუციაზე, რომელსაც ერთიანი „დიდი ლიდერი“ ხელმძღვანელობს, ასევე განსხვავდება ლენინის მიერ ჩამოყალიბებული ავანგარდული პარტიის იდეისგან.

ლიტერატურა
წიგნები

ჟურნალები და სტატიები

მედია და გაზეთები

სხვა წყაროები

სქოლიო