რისკო-კაიდო

რისკო-კაიდო — რელიეფის ფორმა და არქეოლოგიური ძეგლი ესპანეთის კუნძულ გრან-კანარიაზე. ეს ადგილი მოიცავს პრეისტორიული პერიოდის გამოქვაბულებში მოწყობილ საცხოვრებლებს, ტაძრებს და მარნებს, რომლებიც მიეკუთვნება კანარის კუნძულების მოწინავე ესპანურ კულტურას. ასევე მიჩნეულია რომ აბორიგენი მოსახლეობა რისკო-კაიდოს იყენებდნენ როგორც ასტრონომიულ ობსერვატორიას. 2019 წლის ივლისში რისკო-კაიდო იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად დასახელდა. იუნესკოს მიერ ასევე აღიარებულია როგორც კულტურული ლანდშაფტი. იგი არის გრან-კანარიას კუნძულისა და ლას პალმასის პროვინციის პირველი ხოლო კანარის კუნძულების მეოთხე მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.

აღწერა
რისკო-კაიდო რომელიც გრან-კანარიას ვრცელი მთიანი რაიონის ცენტრშია განლაგებული მოიცავს კლდეებს, ხეობებს და ვულკანურ წარმონაქმნებს. ლანდშაფტი მოიცავს ტროგლოდიტურ (გამოქვაბულებში მცხოვრები) საცხოვრებლების, მარნებისა და ცისტერნების დიდ რაოდენობას, რომელთა ასაკი მოწმობს კუნძულზე მოწინავე ესპანური კულტურის არსებობას, რომელიც იზოლაციაში ვითარდებოდა ჩრდილოეთ აფრიკელი ბერბერების ჩამოსვლიდან, ჩვენი ერის დასაწყისში, XV საუკუნეში პირველი ესპანელი დამკვიდრებლების ჩამოსვლამდე. ტროგლოდიტური კომპლექსი ასევე მოიცავს საკულტო ღრუებს და ორ წმინდა ტაძარს ანუ „ალმოგარენებს“ - რისკო-კაიდოსა და როკე ბენტაიგას, სადაც სეზონური ცერემონიები იმართებოდა. ითვლება, რომ ეს ტაძრები დაკავშირებულია ვარსკვლავებისა და დედა მიწის შესაძლო კულტთან.

კრიტიკა
რისკო-კაიდოს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეყვანა კრიტიკის საგანი გახდა მეცნიერებისგან, მათ შორისაა მათემატიკოსი ხოსე ბარიოსი, რომელიც თვლის, რომ არსებობს მცირე მეცნიერული საფუძველი იმისათვის, რომ ის ჩაითვალოს აბორიგენულ. გეოგრაფმა ეუსტაკიო ვილიალბამ ასევე ეჭვქვეშ დააყენა რისკო-კაიდოში ასტრონომიული ობსერვატორიის არსებობის შესახებ.Los que rompen la unanimidad sobre Risco CaídoRisco Caído, un ejemplo de historia manipulada

ბარიოსის თანახმად, არ არსებობს მეცნიერული კვლევა, რომელიც მხარს უჭერდა არქეოლოგიურ ასტრონომიულ ჰიპოთეზას (ძირითადი მიზეზი, რის გამოც ადგილი გამოცხადდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად). ის ამტკიცებს, რომ არ არსებობს ასტრონომიული მტკიცებულება, რომლებიც დაადასტურებდა ამ თეორიას.Algunas consideraciones sobre las políticas de protección del patrimonio arqueoastronómica de Gran Canaria: los casos de Cuatro Puertas y Risco Caído

რესურსები ინტერნეტში
 Official Website  in Spanish.
 Explore Risco Caído and the Sacred Mountains of Gran Canaria Cultural Landscape in the UNESCO collection on Google Arts and Culture

სქოლიო