მკვდარი არმიის გენერალი

მკვდარი არმიის გენერალი — ისმაილ კადარეს რიგით პირველი რომანი, რომელიც 1963 წელს გამოიცა. იმ დროისათვის მწერალი 26 წლის იყო. რომანმა დიდი კრიტიკა და, ამასთანავე, აღიარება მოიპოვა. რომანის დაწერისკენ მწერალი დრაგო სილიჩმა წაახალისა, ლიტერატურულმა კრიტიკოსმა და სახელმწიფო საგამომცემლო სახლის „Naim Frashëri“ დირექტორმა.

სიუჟეტი

1960-იანი წლების დასაწყისში, მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან თითქმის 20 წლის შემდეგ, იტალიელი გენერალი, რომელსაც თან ახლავს მღვდელი (ისიც იტალიის არმიის პოლკოვნიკი) იგზავნება ალბანეთში, რათა იპოვოს და შეაგროვოს ომის დროს დაღუპული თავისი თანამემამულეების ნეშტები, და დააბრუნოს ისინი იტალიაში დასამარხად.

როდესაც ისინი გათხრებს დაიწყებენ, განცვიფრებულნი არიან მათი მისიის მასშტაბით. გენერალი მღვდელს ესაუბრება ომისა და ამ საქმიანობის უაზრობაზე. 

ალბანეთის სიღრმეში ჩასვლისას მათ აღმოაჩინეს, რომ მათ უკან მოსდევს სხვა გენერალი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული გერმანელი ჯარისკაცების ნეშტებს ეძებს. ისიც, როგორც მისი იტალიელი კოლეგა, დაუფასებელ საქმეს ეწევა, ცდილობს, სამშობლოში დასაბრუნებლად ნეშტები იპოვოს. ამასთან, სვამს კითხვას, რამდენად ღირებულია მსგავსი მცდელობები ეროვნული ღირსების გადასარჩენად.

შეფასება
თუკი იმ დროის სხვა მწერლები კომუნისტურ რევოლუციას აქებდნენ საკუთარ ნაწარმოებებში, კადარემ თავი აარიდა სოციალისტური რეალიზმის სტილს და განზრახ უგულებელყო კომუნისტური პარტია. ამის გამო თავდაპირველად რომანი კრიტიკული შეფასების ობიექტი გახდა ალბანელი ოფიციალური ლიტერატურული კრიტიკოსების მხრიდან.

უცხოელი კრიტიკოსებისგან რომანმა მრავალი დადებითი რეცენზია მიიღო. რიჩარდ ედერმა The New York Times-ის  განაცხადა: 



The Boston Globe-მა ის „ძლიერ და შთამბეჭდავ ალბანურ რომანად" შეაფასა. ალან ბრაუნჯონმა The Times Literary Supplement-დან რომანი შეაფასა როგორც „ამაღელვებელი, მდიდარი ტკივილით აღსავსე დეტალებით". 

„მკვდარი არმიის გენერალი“ Le Monde-ის საუკუნის 100 წიგნის სიაშიც მოხვდა.

მიუხედავად იმისა, რომ ისმაილ კადარეს „მკვდარი არმიის გენერალი“ მწერლის ყველაზე ცნობილი რომანია, თავად ავტორი თავის საუკეთესო ნამუშევრად მას მაინც არ მიიჩნევდა.

ადაპტაცია
რომანი საფუძვლად უდევს სამ ფილმს, ესენია: ლუჩიანო ტოვოლის The General of the Dead Army, დიმიტერ ანაგნოსტის The Return of the Dead Army, ბერტრან ტავერნიეს Life and Nothing But.

სქოლიო

კატეგორია:XX საუკუნის ალბანური რომანები
კატეგორია:1963 წლის რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები