კაზუალური თამაში

კაზუალური თამაში () — ვიდეო თამაშების ჟანრი, რომელიც გათვლილია მომხმარებელთა ფართო სპექტრზე, განსხვავებით ჰარდკორ-თამაშებისგან, რომლებიც რთული წესებით ხასიათდება და მოიცავს გამოცდილი მოთამაშეების მცირე აუდიტორიას. 

კაზუალური თამაშები შეიძლება მოიცავდეს ნებისმიერი ტიპის გეიმპლეისა და ჟანრს. მათ ზოგადად ახასიათებთ მარტივი წესები, ინტერფეისი, ხანმოკლე სესიები და ნაკლებად მოითხოვენ სპეციალურ უნარ-ჩვევებს. ასეთი ტიპის თამაშები, როგორც წესი, ნაკლები ღირს სხვა თამაშებთან შედარებით, რაც მათი სტრატეგიის ნაწილია — მოიზიდონ რაც შეიძლება მეტი მოთამაშე. ისინი იყენებენ მონეტიზაციის ნებისმიერ მეთოდს, საცალო დისტრიბუციიდან დაწყებული free-to-play მოდელით და რეკლამაზე დაფუძნებული მეთოდებით დამთავრებული.

ისტორია
ჟურნალისტი კრის კოლერი 2010 წელს წერდა, რომ Namco-ს არკადული თამაში „Pac-Man“ (1980), შეიძლება იყოს პირველი კაზუალური ვიდეო თამაში, მისი სახალისო პერსონაჟებისა და მარტივი და მიმზიდველი დიზაინის გამო, რომელიც უფრო ფართო აუდიტორიას იზიდავდა, ვიდრე shoot-em-up ჟანრის თამაში „Space Invaders“. არსებული მონაცემებით, ის XX საუკუნეში ათ მილიარდზე მეტჯერ ითამაშეს, რაც მას ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიან ვიდეო თამაშად აქცევს.

1989 წელს Nintendo-ს Game Boy-სთან ერთად კომპლექტში გამოვიდა Tetris, რომელიც სწრაფად აითვისეს და უზომოდ პოპულარული გახდა მოთამაშეებში; სწორედ მას მიაწერენ Nintendo-ს ახლად შექმნილი პორტატული სათამაშო სისტემის წარმატებას.

Microsoft“-ის „Solitaire“ (1990), რომელიც უფასოდ მოჰყვებოდა Microsoft Windows-ს, საყოველთაოდ მიიჩნევა კომპიუტერზე შექმნილ პირველ წარმატებულ „კაზუალურ თამაშად“; 2007 წლის მონაცემებით ის 400 მილიონზე მეტმა ადამიანმა ითამაშა. Windows-ის შემდგომმა ვერსიებმა მოიცვა თამაშები „Minesweeper“, „FreeCell“ და „Spider Solitaire“.

1990-იან წლებში, ინტერნეტის მასობრივმა გავრცელებამ ხელი შეუწყო კაზუალური თამაშების პოპულარობას. ბანქო და სამაგიდო თამაშები ხელმისაწვდომი იყო ფასიანი სერვისებიდან (AOL და Prodigy), შემდეგ კი ვებ-პორტალებიდან (Yahoo! Games და Microsoft-ის Gaming Zone). 2000-იანი წლების შუა პერიოდში კიდევ უფრო მეტმა საიტმა დაიწყო კაზუალური თამაშების ჰოსტინგი და გამოცემა (Gamesville და RealNetworks). ზოგიერთმა გამომცემელმა და დეველოპერმა თავი კონკრეტულად კაზუალური თამაშების კომპანიად გამოაცხადა (Big Fish Games, PopCap Games და MumboJumbo). Adobe-ს Shockwave-ისა და Flash-ის გამოჩენამ გამოიწვია ვებ-ზე დაფუძნებული თამაშების „აფეთქება“, რამაც დიზაინერებს უბიძგა შეექმნათ მარტივი თამაშები, რომლებიც მრავალ სხვადასხვა საიტზე განთავსდებოდა და ერთი მოკლე სესიის განმავლობაში დასრულდებოდა. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კაზუალური თამაშია, „Bejeweled“ (2000).

2008-2009 წლებში დიდი პოპულარობა მოიპოვა სოციალური ქსელის კაზუალურმა თამაშებმა როგორიცაა „Mafia Wars“, გამოსული Facebook-ისთვის და „Happy Farm“, გამოსული ჩინეთში. უახლოეს პერიოდში შეიქმნა Happy Farm-ის მრავალი კლონი, მათ შორის ყველაზე პოპულარული სოციალური ქსელური თამაში, „FarmVille“ (2009), რომლის  ყოველთვიურ აქტიურ მომხმარებელთა რაოდენობამ 2010 წლის მარტში 83.76 მილიონს მიაღწია.  მათ შექმნეს ვირუსული მარკეტინგის ახალი მეთოდი: მოთამაშეებს ჯილდოები გადაეცემოდათ მეგობრების მოწვევისა და თამაშის სიახლეების Facebook-ზე გაზიარებისთვის.

კაზუალური თამაშები პოპულარული გახდა მობილურ ტელეფონებზეც, რომლებიც 2000-იანი წლების განმავლობაში ფართოდ გავრცელდა. ამ ტელეფონებზე ხშირად წინასწარ იყო ჩატვირთული კლასიკური თავსატეხი ვიდეო თამაშების (Tetris, Qix) ან სამაგიდო თამაშების კლონები. ტელეფონებმა უზრუნველყო თამაშების მუდმივი ხელმისაწვდომობა და ხელი შეუწყო კაზუალური თამაშების პოპულარიზაციას. ახალმა სმარტფონებმა, დიდი ფერადი ეკრანებით, 2010-იან წლებში ახალი ინდუსტრიის აღმავლობას შეუწყო ხელი აპლიკაციების ჩამოსატვირთი მაღაზიების ფართო ხელმისაწვდომობით.

ვიდეო თამაშების კონსოლების ძირითად აუდიტორიას ჰარდკორ გეიმერები წარმოადგენენ, თუმცა კაზუალური თამაშები ყველა კონსოლზე არსებობს. Nintendo-ს Wii კონსოლის უნიკალური, მოძრაობის სენსორული კონტროლერი მიმზიდველი აღმოჩნდა კაზუალური აუდიტორიისთვის. „Wii Sports“-ში (2006), რომელიც ხუთი მარტივი სპორტული სიმულატორისაგან შედგება, მოთამაშეები კონტროლერს ჩოგბურთის ჩოგანის ან ბეისბოლის ბიტის მსგავსად იყენებდნენ. უმეტეს ტერიტორიაზე თამაში კომპლექტში მოჰყვებოდა კონსოლს. 2019 წლისთვის თამაშის გაყიდვებმა 82 მილიონს გადააჭარბა.

2005 წელს დაარსდა Casual Games Association (კაზუალური თამაშების ასოციაცია), რომლის მიზანს კაზუალური თამაშების ხელშეწყობა წარმოადგენდა. ასოციაცია გამოსცემდა ბეჭდურ ჟურნალს და ატარებდა ყოველწლიურ კონფერენციებს „Casual Connect“-ის სახელწოდებით სიეტლში, კიევში, ამსტერდამსა და ლონდონში. მათი განცხადებით, ამ კონფერენციებს „წელიწადში 7,000-ზე მეტი პროფესიონალი ესწრებოდა“.

სქოლიო

კატეგორია:კაზუალური თამაშები
კატეგორია:კომპიუტერული თამაშების ჟანრები