სტანისლავ ჰორნო-პოპლავსკი

სტანისლავ ჰორნო-პოპლავსკი (დ. 14 ივლისი, 1902, ქუთაისი — გ. 6 ივლისი, 1997, სოპოტი) — პოლონელი მოქანდაკე და მხატვარი, პედაგოგი.

 რეზიუმე 
სტანისლავი დაიბადა ქუთაისში, საქართველოში, იმის გამო, რომ მისი ბაბუა იანვრის აჯანყებაში მონაწილეობისთვის კავკასიაში გადაასახლეს. 1908–1922 წლებში ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა მოსკოვში, სადაც სწავლობდა საშუალო სკოლაში (კადეტთა კორპუსი), საიდანაც ჩააბარა საშუალო სკოლის გამოსაშვები გამოცდები. 1922 წელს ოჯახთან ერთად ვილნიუსის მაზრაში გადავიდა. 1923 წლიდან 1931 წლამდე სწავლობდა ვარშავის სახვითი ხელოვნების სკოლაში პროფესორ ტადეუშ პრუშკოვსკისთან (ფერწერა) და პროფესორ ტადეუშ ბრეიერთან  (ქანდაკება). ამასობაში, 1929–1930 წლებში, სამხედრო სამსახური გაიარა ზამბროვის სარეზერვო ქვეითი კადეტთა სკოლაში. 1932 წლიდან 1939 წლამდე ასწავლიდა ქანდაკებას ვილნიუსის სტეფან ბატორის უნივერსიტეტის სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტზე, სადაც იყო ასისტენტი, შემდეგ კი ასისტენტ-პროფესორი . ომებს შორის პერიოდში ის მონაწილეობდა შეჯიბრებებში და ჯილდოებს იღებდა.

ის იბრძოდა სექტემბრის კამპანიაში. ტყვედ ჩავარდა და 1939 წლიდან 1945 წლამდე ოფლაგ II C ვოლდენბერგის ციხეში იმყოფებოდა, სადაც ხატვისა და ფერწერის კურსებს ასწავლიდა.

ომის შემდეგ ის ბიალისტოკში დასახლდა, სადაც სახვითი ხელოვნების სკოლაში პროფესორი გახდა. შემდეგ, 1946 წლიდან 1949 წლამდე, ტორუნის ნიკოლოზ კოპერნიკის უნივერსიტეტის სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტზე ასოცირებული პროფესორის თანამდებობაზე კითხულობდა ლექციებს, ხოლო 1946 წლიდან 1970 წლამდე მუშაობდა გდანსკის ვიზუალური ხელოვნების სახელმწიფო უმაღლეს სკოლაში. 1949 წელს იგი ქანდაკების კათედრის გამგე გახდა; ხელმძღვანელობდა ქანდაკების, ასევე სკულპტურულ-არქიტექტურული დიზაინის სახელოსნოებს. 1951 წლიდან სათავეში ჩაუდგა არქიტექტურისა და ქანდაკების ფაკულტეტის ქანდაკების სახელოსნოს, ხოლო 1956 წლიდან — ქანდაკების ფაკულტეტს. 1953–1955 წლებში ის გდანსკის ისტორიული ცენტრის (Main City) რეკონსტრუქციის მთავარი მოქანდაკე-დიზაინერი იყო. მისი ნამუშევრების ნახვა შესაძლებელია დლუგი ტარგში, მწვანე კარიბჭესა და ოქროს კარიბჭესთან. 1955 წელს მას სრული პროფესორის წოდება მიენიჭა. იგი ორჯერ (1949–1950 და 1956–1960 წლებში) იკავებდა სახელმწიფო უმაღლესი სამხატვრო სკოლის ქანდაკების ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობას.

თავდაპირველად, ჰორნო-პოპლავსკის ნამუშევრები რეალისტური იყო. სიცოცხლის ბოლო წლებში მხატვარი სულ უფრო მეტად შორდებოდა კლასიკურ ნამუშევრებს და მსუბუქად დამუშავებული საველე ქვებისგან შექმნილ კომპოზიციებს მიმართავდა.

1970 წელს ის პენსიაზე გავიდა და მთლიანად მხატვრულ საქმიანობას მიუძღვნა თავი.

1996 წელს მას მიენიჭა ტორუნის ნიკოლოზ კოპერნიკის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება, ხოლო 1997 წელს - გდანსკის სახვითი ხელოვნების აკადემიის საპატიო დოქტორის წოდება.

ის იყო მოქანდაკე სტანისლავა ინგებორგას (ინგა) ქალიშვილობის გვარი სკოკოვსკის (1917–2008) ქმარი, არქიტექტორი ანდჟეის, იოზეფისა და იოლანტას მამა, მუსიკოსი და მასწავლებელი, ხოლო 1960 წლიდან მსახიობ რიშარდ რონჩევსკის  ცოლი.

ის გარდაიცვალა ქალაქ სოპოტში  და ადგილობრივ მუნიციპალურ სასაფლაოზე (სექტორი D-2-1)  დაკრძალეს.

 ყველაზე მნიშვნელოვანი ნამუშევრები 

 ეპისკოპოს ვლადისლავ ბანდურსკის ძეგლი ვილნიუსში (1938)
 მრეცხავი ქალის ქანდაკება ბიალისტოკში (1938)
 ადამ მიცკევიჩის ძეგლი ვარშავაში, კულტურისა და მეცნიერების სასახლის წინ (1955) 
 ჯულიან მარლევსკის ძეგლი ვლოცლავეკში (1964)
 ჰენრიკ სიენკევიჩის ძეგლი ბიდგოშჩში (1968)
 მარია კონოპნიცკას ძეგლი კალისში (1969)
 კაროლ შიმანოვსკის ძეგლი სლუპსკში (1972)
 იან კილინსკის ძეგლი სლუპსკში (1973)

 შეკვეთები და დეკორაციები 

 შრომის დროშის პირველი კლასის ორდენი (1978) 
 პოლონეთის აღდგენის ორდენის კომანდორის ჯვარი ვარსკვლავით (1959)
 შრომის დროშის მეორე ხარისხის ორდენი (1969) 
 პოლონეთის აღდგენის ორდენის რაინდის ჯვარი (1954 წლის 15 ივლისი) 
 დამსახურების ოქროს ჯვარი (1952 წლის 22 ივლისი) 
 პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის 40 წლისთავის მედალი (1985) 
 მედალი „ეროვნული თავდაცვისთვის დამსახურებისთვის“ (1969)
 პოლონეთის ოლიმპიური კომიტეტის საპატიო მედალი პოლონეთის ოლიმპიური მოძრაობისთვის შეტანილი დამსახურებისთვის (1979)
 საპატიო ორდენი „გდანსკისთვის დამსახურებისთვის“ (1960)

 ბიბლიოგრაფია 

  Horno. Stanisław Horno-Popławski. Rzeźba. Katalog wystawy. — Warszawa: Centralne Biuro Wystaw Artystycznych «Zachęta», 1970.

 Ewa Toniak, Olbrzymki. Kobiety i socrealizm, wyd. Korporacja Ha!art, Kraków 2008



 რესურსები ინტერნეტში 
  Horno-Popławski on the Polish site culture.pl
  Bydgoszcz Art Centre
  სტანისლავ ჰორნო-პოპლავსკი

 სქოლიო 

კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:პოლონელი მოქანდაკეები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივლისი