ფრანჩესკო ბაროცი

ფრანჩესკო ბაროცი (, ; დ. 9 აგვისტო, 1537, ჰერაკლიონი — გ. 23 ნოემბერი, 1604, ვენეცია) — იტალიელი მათემატიკოსი, ასტრონომი და ჰუმანისტი.

ბიოგრაფია
დაიბადა კრეტას კუნძულ კანდიაში (ახლანდელი ჰერაკლიონი), რომელიც მაშინ ვენეციის რესპუბლიკის სამფლობელო იყო. ის იყო ვენეციელი დიდგვაროვანის, იაკოპო ბაროცის ვაჟი. სწავლობდა ფილოსოფიასა და მათემატიკას პადუას უნივერსიტეტში, სადაც მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი მარკო ანტონიო დე პასერი იყო. 1559 წელს, მერვე კურსზე, მან დაიწყო ლექციების კითხვა მათემატიკაზე უნივერსიტეტში (მისი საინაუგურაციო სიტყვა გამოქვეყნდა მომდევნო წელს). იმ წელს ექვსი ლექცია მიეძღვნა პროკლეს კომენტარს ევკლიდეს „ელემენტების“ პირველი წიგნის შესახებ; 1560 წელს მან გამოაქვეყნა ამ კომენტარების ლათინური თარგმანი. 1559 წელს მან ასევე წაიკითხა ლექციები უნივერსიტეტში საკრობოსკოს სფეროზე, სადაც მიუთითა მეცნიერის 84 შეცდომაზე. მან ასევე თარგმნა სხვა უძველესი მეცნიერების მრავალი ნაშრომი, მათ შორის ჰერონის, ალექსანდრიელი პაპოსისა და არქიმედეს მათემატიკური ნაშრომები.

ბაროციმ ასევე გამოაქვეყნა კომენტარი პლატონის ნაშრომის „ყველაზე ბუნდოვან“ პასაჟზე, კერძოდ, „რესპუბლიკის“ VIII წიგნში (1566) მოცემულ გეომეტრიულ ფიგურაზე; და ასიმპტოტის კონუსისებრი მონაკვეთების დასახაზად კომპასის გამოყენებით აგების აღწერა (1586). ესე შუა საუკუნეების რიცხვთა თამაშ „რიტმომაქიაზე“, რომელიც ვენეციაში 1572 წელს იტალიურ ენაზე გამოიცა, გერმანულად თარგმნა ბრაუნშვიგელმა ავგუსტუს II-მ.

ბაროცის ბევრ მათემატიკოსთან ჰქონდა მიმოწერა, მათ შორის გერმანელ იეზუიტ ქრისტეფორე კლავიუსთან.

მან ცხოვრების უმეტესი ნაწილი ვენეციაში გაატარა. მამისგან მემკვიდრეობით მიღებული კრეტაზე მდებარე მამული მას მნიშვნელოვან შემოსავალს მოჰქონდა და მას შეეძლო სამეცნიერო საქმიანობაში ჩართვა აკადემიური თანამდებობების დაკავების გარეშე.

ბაროცის ინტერესი წინასწარმეტყველებებისადმი გამოიხატა მის მიერ 1565–1570 წლების ნოსტრადამუსის წინასწარმეტყველებების კრებულის, „Pronostico Universale di tutto il mondo“-ს (ბოლონია, 1566) გამოცემაში. მან ასევე გამოაქვეყნა კრიპტოგრაფიული წინასწარმეტყველებების კრებული „Oracula Leonis“ (ლეო ბრძენის ორაკლები), 1577 წელს. 1587 წელს მას ბრალი დასდეს განდგომილებაში, ერესში ეჭვმიტანილობაში და ოკულტიზმით ჩართულობაში — არა მხოლოდ საკუთარი ქმედებებისთვის, არამედ ზოგიერთი ნათესავის ცრურწმენისა და ჯადოქრობისკენ წაქეზებისთვისაც. კერძოდ, მას ბრალი დასდეს კორნელიუს აგრიპასა და პიეტრო დ’აბანოს სწავლებების მხარდაჭერაში. დამნაშავედ ცნეს, იძულებული გახდნენ ვერცხლის ჯვრები შეეწირათ და მხოლოდ პირობითი პატიმრობა მიუსაჯეს.

მან შეაგროვა უძველესი ხელნაწერების, ბიბლიური ტექსტების და სხვა ტექსტების მნიშვნელოვანი კოლექცია. ის მემკვიდრეობით მიიღო მისმა ძმისშვილმა, იაკოპო ბაროციმ (1562–1617), რომელმაც გააფართოვა იგი. 1629 წელს კოლექცია ოქსფორდის უნივერსიტეტმა შეიძინა და ამჟამად ბოდლეანის ბიბლიოთეკაშია დაცული.

ის 1604 წლის 23 ნოემბერს ვენეციაში გარდაიცვალა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ბაროციუსი.

რესურსები ინტერნეტში

The Galileo Project 
Text of Barozzi's Translation of Hero 
Michele Sbacchi, Euclidism and Theory of Architecture (abstract)
Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries High resolution images of works by and/or portraits of Francesco Barozzi in .jpg and .tiff format.

სქოლიო

კატეგორია:იტალიელი მათემატიკოსები
კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები