ზეამზია

ზეამზია — ისტორიული სოფლების სახელი გუჯარეთში (ახლანდ. ბორჯომის მუნიციპალიტეტი), გუჯარეთისწყლის მარცხენა შენაკადზე. XVIII საუკუნის სწავლულის ვახუშტი ბატონიშვილის რუკაზე აღნიშნულია ამ სახელწოდების სამი სოფელი. ცნობილია ამ პუნქტების უფრო ძველი სახელწოდებებიც — სამძივისხევი, სამზიოსხევი, რაც შესაძლოა სამძივართა საგვარეულოს უკავშირდებოდეს. 

XX საუკუნეში ძველ ნასოფლარებზე ქართლიდან და იმერეთიდან (ნადაბური, ამაშუკეთი) გადმოსულები დასახლდნენ და საფუძველი ჩაუყარეს სოფლებს — ზემო და ქვემო მზეთამზეს (ახლანდ. სოფელი მზეთამზე). მზეთამზის ქვემო უბანში შემორჩენილია ღვთისმშობლის სახელობის ძველი ნაეკლესიარი. ზემო მზეთამზეში, სასაფლაოზე დგას 1901 წელს აგებული წმ. გიორგის მოზრდილი, დარბაზული ეკლესია. ქვემო და ზემო მზეთამზის შემაერთებელ გზაზე მცირე გორაკია, სახელად „საჯვარე”. ზედ მართლაც ქვაჯვარის ბაზაა, აქედან გადავარდნილი მომაღლო სვეტი იქვე გდია, ზედ მოგრძო რელიეფური ჯვარია გამოსახული. ზემო მზეთამზის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ნასახლარებია (შესაძლოა ესაა ვახუშტი ბატონიშვილის რუკისეული მესამე ზეამზია). ამ სოფლის სალოცავი „საყდრისერზე” მდგარი ნაეკლესიარი უნდა ყოფილიყო: ის მსგავსია ქვემო მზეთამზის ეკლესიისა. გარეთ, აღმოსავლეთ კედელთან გდია ქვაჯვარის ბაზისი. 1916 წელს ვინოგრადოვ-ნიკიტინმა მზეთამზიდან გადაიტანა და ბორჯომის პარკში გამოფინა ორი მაღალი, ოთხკუთხა ქვის სტელა თავისი ბაზისებით. ერთ-ერთის სამ გვერდზე გამოსახულია ჯვრები და მამაკაცის ფიგურა გრძელი წვერით. სტელები აღწერა და ფოტოები გამოაქვეყნა გ. ჩუბინაშვილმა.

ლიტერატურა

 ბერძენიშვილი დ., გიორგაძე მ., ჩაჩხუნაშვილი ც., ჭანიშვილი გ., გუჯარეთი, თბ., 1987.

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები