ალესანდრო ალორი

ალესანდრო ალორი, სრული სახელი: ალესანდრო დი კრისტოფანო დი ლორენცო დელ ბრონძინო ალორი (; დ. 31 მაისი, 1535, ფლორენცია, ტოსკანა — გ. 22 სექტემბერი, 1607, ფლორენცია) — ფლორენციული სკოლის მანიერიზმის პერიოდის იტალიელი ფერმწერი. თავისი ბიძის, ბრონძინოს მოსწავლე. 1572 წელს, მასწავლებლის გარდაცვალების შემდეგ, მან დაიწყო საკუთარი ნამუშევრების ხელმოწერა ბრონძინოს პატივსაცემად: „ალესანდრო ბრონძინო“ ან „ალესანდრო ბრონძინო ალორი“ (შემოკლებით: სანდრინო), რის გამოც მას ხშირად თავად ანიოლო ბრონძინოში ურევდნენ.Thieme / Becker. Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. — E.A. Leipzig, 1899

ბიოგრაფია
ალესანდრო ალორი დაიბადა 1535 წლის 31 მაისს ფლორენციაში, მეიარაღე კრისტოფანო დი ლორენცოსა და დიანორა სოფერონის ოჯახში. სავარაუდოდ, ის ჯერ კიდევ ბავშვობაში შევიდა ოჯახის მეგობრის, ანიოლო ბრონძინოს სახელოსნოში, რომელიც 1540 წელს ბიჭის მამის გარდაცვალების შემდეგ, ჯორჯო ვაზარის მოწმობით, მას შვილობილად მიიჩნევდა.Allòri, Alessandro, su Treccani.it — Enciclopedie on line. Istituto dell’Enciclopedia Italiana. Allòri, Alessandro   მტკიცებას იმის შესახებ, რომ ბრონძინო ალესანდრო ალორის ბიძა იყო, გვიანდელი მკვლევრები შეცდომად მიიჩნევენ.Maria Luisa Becherucci. ALLORI, Alessandro Dizionario Biografico degli Italiani // Volume 2 (1960)  

1554 წელს ალესანდრო ძმასთან, ბასტიანოსთან ერთად რომში გაემგზავრა, სადაც „მარადიულ ქალაქში“ მოღვაწე ტოსკანელ მხატვართა წრეს შეუერთდა; შესაძლოა, ის პირადად იცნობდა მიქელანჯელოსაც, რომლის შემოქმედებითაც აღფრთოვანებული იყო, ასევე სწავლობდა რაფაელის ტილოებს. იგი ფლორენციაში 1560 წელს დაბრუნდა, რათა ვატიკანის სიქსტეს კაპელაში შესრულებული ჩანახატების მიხედვით სანტისიმა-ანუნციატას მონასტრის მონტაუტოს კაპელა მოეხატა.

1560 წელს ალესანდრო ალორიმ დაიწყო მუშაობა ტრაქტატზე პლასტიკური ანატომიის შესახებ — „დიალოგი ხატვის ხელოვნებაზე“, რომელიც ბრონძინოს მიუძღვნა; იგი ასევე ხატავდა საკურთხევლის სურათებს. მომდევნო წელს დაასრულა მუშაობა ტილოზე „ნუ შემეხები“ (ამჟამად ინახება ლუვრში) და მცირე ხნით გაემგზავრა რომში პაოლო კაპრინას პორტრეტის შესასრულებლად, რომელიც ახლა აშმოლის მუზეუმშია. 1561 წლის 18 იანვარს ბრონძინომ შეადგინა ანდერძი, რომლის მიხედვითაც თავისი ნახატები, ნახაზები, საღებავები და ყველაფერი, რაც ფერწერის ხელოვნებას ეხებოდა, ალესანდრო ალორის დაუტოვა. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები ბრონძინომ და ალორიმ ერთად, ერთ სახლში გაატარეს (არსებობს მყარი ვერსია მათ ჰომოსექსუალურ ურთიერთობაზე, რასაც ირიბად ადასტურებს ბრონძინოს შემოქმედებაც).Furno А. La Vita E Le Rime Di Angiolo Bronzino. — Pistoia, 1902, 2010

1563 წლის 18 ოქტომბერს ალორი ფლორენციის „ხატვის აკადემიის“ კონსულად დაინიშნა და ამ თანამდებობას 1564 წლის აპრილამდე იკავებდა; იგი ასევე მონაწილეობდა მიქელანჯელოს დაკრძალვის მომზადებაში. 1570-1572 წლებში ალესანდრო ალორი მონაწილეობდა ფლორენციის პალაცო ვეკიოში „Studiolo di Francesco I“-ს გაფორმებაში. პროექტს ხელმძღვანელობდა ჯორჯო ვაზარი რთული, სპეციალურად შემუშავებული იკონოგრაფიული პროგრამის მიხედვით. ალორის გარდა, ამ პროექტის განსახორციელებლად მან იმ დროის მრავალი ფლორენციელი მანიერისტი მხატვარი მიიწვია: იაკოპო ძუკი, მირაბელო კავალორი, ჯიროლამო მაკიეტი, ფრანჩესკო მორანდინი, ჯოვანი ბატისტა ნალდინი, მაზო და სან-ფრიანო, ალესანდრო ფეი, კარლო პორტელი, ჯოვანი სტრადანო და სხვები.

სტუდიოლო 1590 წელს დაიშალა, ხოლო მასში დაცული ხელოვნების ნიმუშები, მათ შორის ფერწერული პანელები, გაიფანტა.Valentina Conticelli. «Guardaroba di cose rare e preziose». Lo Studiolo di Francesco I de' Medici. Arte, storia e significati. — Lugano: Agorà Publishing, 2007 ბრონძინოსა და ვაზარის გარდაცვალების შემდეგ, ალესანდრო ალორი დიდი ჰერცოგის, ფრანჩესკო I მედიჩის ოფიციალური მხატვარი გახდა. იგი ასრულებდა მის მხატვრულ შეკვეთებს და სხვადასხვა სახის დავალებებს ითავსებდა; 1592 წელს იგი ასევე დაინიშნა ფლორენციის სანტა-მარია-დელ-ფიორეს ტაძრის არქიტექტორად.

ოთხმოცდაათიანი წლებიდან ალესანდრო სარგებლობდა თავისი ვაჟის, კრისტოფანოს (1577-1621) დახმარებით და აითვისა ის სიახლეები, რომლებსაც უმცროსი თაობის მანიერისტი მხატვრები და კონტრრეფორმაციის პერიოდის მკაცრი ესთეტიკა სთავაზობდათ. მისი უმნიშვნელოვანესი ნამუშევრებია: „ქრისტეს ნათლობა“, „ისააკის მსხვერპლშეწირვა“, ჯულიანო მედიჩის, ბიანკა კაპელოსა და თავად მხატვრის პორტრეტები (ხუთივე ფლორენციის უფიცის გალერეაში), კარდინალ ფერდინანდო მედიჩის პორტრეტი, „ღვთისმშობლის შობა“ (სანტისიმა-ანუნციატას ეკლესიაში), „ქრისტე მართასა და მარიამის სახლში“ (ხელოვნების ისტორიის მუზეუმი, ვენა), „ბერსაბე საბანაოზე“ და ახალგაზრდა კაცის პორტრეტი (ერმიტაჟში), „ვენერა და კუპიდონი“ (ფაბრის მუზეუმი, მონპელიე), „ქრისტე და სამარიტელი ქალი“ (სანტა-მარია-ნოველას ეკლესია, ფლორენცია). ალორის თანაავტორებს შორის იყო ჯოვანი მარია ბატერლი. მისი მოწაფეები იყვნენ: ჯოვანი ბიძელი, ჯოვანი ბატისტა ვანი, კრისტოფორო დელ ალტისიმოს, ჩეზარე დანდინი, არკანჯელა პალადინი, აურელიო ლომი, ჯონ მოსიე, ალესანდრო პიერონი და მონანი.

1576 წელს ალესანდრო ალორი სათავეში ჩაუდგა ფლორენციის შპალერების (კედლის ხალიჩების) მანუფაქტურას და პირადად ასრულებდა ბევრ კარტონს ნაქსოვი ხალიჩებისთვის.Власов В. Г. Аллори, Алессандро // Стили в искусстве. В 3-х т. — СПб.: Кольна. — Т. 2. — Словарь имён, 1996. — С. 17. — ISBN 5-88737-005-X 1580 წლიდან ალორი, ბუტერისთან ერთად, ბადია-დი-პასინიანოში მუშაობდა.Supino В. I Ricordi di Alessandro Allori. — Firenze, 1908. — Рp. 10, 14, 19, 23, 25—27, 30Supino В. I Ricordi di Alessandro Allori. — Firenze, 1908. — Рp. 25—27, 30

ალესანდრო ალორი 1607 წლის 22 სექტემბერს მშობლიურ ქალაქში გარდაიცვალა.

სანქტ-პეტერბურგის ერმიტაჟში დაცულია ალესანდრო ალორის ხუთი ნახატი.Государственный Эрмитаж. Западноевропейская живопись. Каталог 1. — Л.: Аврора, 1976. — С. 67

გალერეა

რესურსები ინტერნეტში


სქოლიო

კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:XVI საუკუნის იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი მხატვრები