პერუს კონსტიტუცია

პერუს პოლიტიკური კონსტიტუცია ( ― პერუს უზენაესი კანონი. დღევანდელი კონსტიტუცია ამოქმედდა 1993 წლის 31 დეკემბერს. იგი პერუში XX საუკუნეში მიღებულ კონსტიტუციებს შორის მეხუთე კონსტიტუციაა. ჩაანაცვლა 1979 წლის კონსტიტუცია. კონსტიტუციის პროექტი დემოკრატიულმა საკონსტიტუციო კონგრესმა შეიმუშავა, რომელიც პრეზიდენტმა ალბერტო ფუხიმორიმ მოიწვია პერუს 1992 წლის საკონსტიტუციო კრიზისის დროს. დემოკრატიული საკონსტიტუციო კონგრესი 1992 წელს აირჩიეს და საბოლოო ტექსტი 1993 წლის რეფერენდუმზე დაამტკიცეს. კონსტიტუცია ფუხიმორისა და მისი მხარდამჭერების მიერ იქნა შემუშავებული, ოპოზიციის მონაწილეობის გარეშე.Villalba, Fernando Velásquez (2022). "A totalidade neoliberal-fujimorista: estigmatização e colonialidade no peru contemporâneo". Revista Brasileira de Ciências Sociais. 37 (109) e3710906. doi:10.1590/3710906/2022. terruqueo, ou seja, a construção artificial, racista e conveniente de um inimigo sociopolítico para deslegitimar formas de protesto social.

ისტორია
პერუს 12 კონსტიტუცია ჰქონდა, რომლებიც 1823, 1826, 1828, 1834, 1839, 1856, 1860, 1867, 1920, 1933, 1979 და 1993 წლებში მიიღეს. ქვეყანაში მოქმედებდა 4 გარდამავალი წესდება (statute) (1821, 1855, 1879 და 1883) და ერთი კონფედერაციის კონსტიტუცია ბოლივია-პერუს კონფედერაციის (1837) დროს.

1823 წლის კონსტიტუცია
პერუს რესპუბლიკის პოლიტიკური კონსიტიტუცია () პერუს პირველმა საკონსტიტუციო კონგრესმა 1823 წლის 12 ნოემბერს შეიმუშავა. იგი პრეზიდენტმა ხოსე ბერნარდო დე ტაგლემ გამოაქვეყნა. მისი მოქმედება თითქმის მთლიანად შეჩერდა, რათა სიმონ ბოლივარის კამპანია ფრთხილად დაგეგმილიყო. ხელახლა ამოქმედდა 1827 წლის 11 ივნისს, თუმცა მომდევნო წელს გაუქმდა.

1826 წლის კონსტიტუცია
პერუს რეპსუბლიკის კონსტიტუცია () სიმონ ბოლივარმა დაწერა და სამთავრობო საბჭომ გამოაქვეყნა, რომელსაც ანდრე დე სანტა კრუსი ხელმძღვანელობდა. იგი ბოლივიის კონსტიტუციის და კოლუმბიის დაგეგმილი კონსტიტუციის მსგავსი იყო, რადგანაც ეს სამი ქვეყანა ბოლივარის გეგმის ნაწილი იყო, რომლის მიხედვითაც სამხრეთ ამერიკაში ფედერაცია უნდა შექმნილიყო. პერუში ბოლივარის საწინააღმდეგო განწყობა მომძლავრდა და მიღებიდან 49 დღის შემდეგ კონსტიტუციის მოქმედება შეჩერდა. მომდევნო წელს კვლავ 1823 წლის კონსტიტუცია ამოქმედდა.

1828 წლის კონსტიტუცია
პერუს რესპუბლიკის პოლიტიკური კონსტიტუცია () ― გამოქვეყნდა 1828 წლის 18 მარტს, პრეზიდენტ ხოსე დე ლა-მარის მიერ. მართალია, კონსტიტუციამ 1834 წლამდე იმოქმედა, მაგრამ სწორედ მან ჩამოაყალიბა კონსტიტუციური საფუძვლები პერუში და თითქმის ერთი საუკუნის განმავლობაში მომდევნო კონსტიტუციების მოდელს წარმოადგენდა.

იხილეთ აგრეთვე
კონსტიტუციონალიზმი

სქოლიო

კატეგორია:პერუს კონსტიტუციები
კატეგორია:1823 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1826 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1828 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1834 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1839 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1856 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1860 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1867 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1920 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1933 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1979 წელს დაარსებულები პერუში
კატეგორია:1993 წელს დაარსებულები პერუში