მზის გვირგვინი

მზის გვირგვინი, მზის კორონა — მზის ატმოსფეროს ყველაზე გარე, ყველაზე გავრცობილი (მზის რამდენიმე დიამეტრის სიგრძემდე), დიდად გაიშვიათებული ფენა-სიკაშკაშით ბევრად ჩამორჩება მზის ფოტოსფეროს, ამიტომ ჩანს მხოლოდ მთვარით მზის სრული დაბნელების დროს მოვერცხლისფრო, მარგალიტისებრი ნათების სახით. 

მზის გვირგვინის სტრუქტურა არაერთგვაროვანია. შიგა ნაწილში შეინიშნება რკალების, თაღებისა და სხივების მსგავსი წარმონაქმნები. აქტიური არეების თავზე ჩანს ძალიან გრძელი სხივები. მზის აქტიურობის მაქსიმუმში მზის გვირგვინის ფორმა სიმეტრიულია, მინიმუმში იგი წაგრძელებულია ეკვატორის გასწვრივ, პოლუსების თავზე კი ძალიან შესუსტებულია, სამაგიეროდ კარგად გამოიკვეთება ე. წ. პოლარულ სხივთა სისტემა. შიგა გვირგვინის სპექტრი უწყვეტია, დასერილი ემისიური ხაზებით. ყველაზე ძლიერია მწვანე 5303 Å (Fe XIV), ყვითელი 5694 Å (Ca XV) და წითელი 6374 Å (Ca X) ხაზები. უწყეეტი სპექტრი მიიღება ფოტოსფეროს გამოსხივების გაბნევით თავისუფალ ელექტრონებზე, რომელთა დიდი სიჩქარე აგანიერებს და უხილავს ხდის ფრაუნჰოფერის ხაზებს (ისინი ჩნდებიან მზის კიდიდან 5'-10' მანძილზე). 

მზის გვირგვინის კინეტიკური ტემპერატურაა ~ 10⁶, აქტიური არეების თავზე კი რამდენიმე მლნ. გრადუსი.

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში
 NASA description of the solar corona
 NASA/GSFC description of the coronal heating problem
 FAQ about coronal heating (Stanford University)
 Solar and Heliospheric Observatory, including near-real-time images of the solar corona
 Coronal x-ray images from the Hinode XRT
 nasa.gov Astronomy Picture of the Day July 26,  2009 – a combination of thirty-three photographs of the Sun's corona that were digitally processed to highlight faint features of a total eclipse that occurred in March 2006
 Animated explanation of the core of the Sun  (University of South Wales)
 Solar Interface Region – Bart de Pontieu (SETI Talks) Video

კატეგორია:მზე