არანჩინი

არანჩინი (),"arancini" (US) and  ასევე ცნობილი, როგორც არანჩინე — იტალიური ბრინჯის ბურთულები, რომელსაც  სხვადასხვა შიგთავსი აქვს. მზადდება ზეთში შეწვით. სიცილიური სამზარეულოს ერთ-ერთი ძირითადი კერძია. არანჩინის ყველაზე გავრცელებული შიგთავსია  ან , ანუ რაგუ (ხორცი ან ფარში, ნელა მოხარშული დაბალ ტემპერატურაზე პომიდვრის სოუსითა და სანელებლებით), მოცარელა ან კაჩოკავალო და ხშირად ბარდა; და  ან  (კარაქით), ანუ პროშუტო და მოცარელათი ან ბეშამელის სოუსით.

არსებობს რამდენიმე რეგიონალური ვარიანტი, რომლებიც განსხვავდება შიგთავსითა და ფორმით. Arancini al ragù-ს აღმოსავლეთ სიცილიაში, განსაკუთრებით ისეთ ქალაქებში, როგორიცაა კატანია და მესინა, კონუსისებრი ფორმა აქვს, რაც შთაგონებულია ვულკან ეტნას ამოფრქვევით.

 ეტიმოლოგია 
არანჩინი მომდინარეობს სიცილიური სიტყვის მრავლობითი რიცხვიდან, კერძოდ -დან (ფორთოხალი), რადგან მომზადების შემდეგ კერძი ფორმითა და ფერით ფორთოხალს წააგავს.

სიცილიურ ენაზე arancini გრამატიკულად მრავლობით რიცხვშია წარმოდგენილი. შესაბამისი მხოლობითი რიცხვია ან მამრობითი სქესის arancinu ან მდედრობითი სქესის arancina. სიცილიის აღმოსავლეთი მხარე, როგორც წესი, მამრობითი სქესის ფორმას იყენებს, ხოლო დასავლეთი მხარე - მდედრობითი სქესის.

იტალიურ ენაში დამკვიდრებულია ამ სიტყვის მამრობითი ფორმა, თუმცა მდედრობით ფორმასაც იყენებენ.

 ისტორია 
მინი|არანჩინი მოცარელათი
მინი|არანჩინის შიგთავსი
ამბობენ, რომ არანჩინი მე-10 საუკუნის სიცილიაში წარმოიშვა, კუნძულის არაბული მმართველობის დროს. ამიტომ, იგი შესაძლოა ლევანტის რეგიონის ქიბის კერძისგან მომდინარეობდეს. აკადემიკოსი ანეტ კონდელო არანჩინის წარმოშობას მე-18 საუკუნის სამხრეთ იტალიას მიაწერს, სადაც, მისი თქმით, ის ფორთოხლის მსგავსი იყო.

სიცილიის ქალაქებში, პალერმოში, სირაკუზასა და ტრაპანიში, არანჩინი ტრადიციული კერძია წმინდა ლუსიას () დღესასწაულისთვის, 13 დეკემბერს, როდესაც პური და მაკარონი არ მიირთმევა. ამით აღნიშნავენ მარცვლეულიანი გემის ჩამოსვლას წმინდა ლუსიას დღეს, 1646 წელს, რითაც შემსუბუქდა მძიმე შიმშილობა.

დღეს, იტალიაში ამ კერძის მზარდი პოპულარობის გამო, არანჩინი მთელი წლის განმავლობაში გვხვდება სიცილიური კვების ობიექტების უმეტესობაში.

 ინგრედიენტები და ვარიაციები 
სიცილიის კაფეებში გაყიდული არანჩინის ყველაზე გავრცელებული სახეობაა arancini cû sucu (არანჩინი ალ რაგუ ), რომელიც, როგორც წესი, შედგება პომიდვრის სოუსში მომზადებული ხორცისგან, ბრინჯისგან და მოცარელასგან ან სხვა ყველისგან. ბევრ კაფეში გვხვდება არანჩინი ცუ ბურუ (arancini al burro, კარაქით ან ბეშამელის სოუსით ) ან სხვა ვარიაციები, როგორებიცაა arancini chî funci (arancini ai funghi, სოკოთი), arancini câ fastuca (arancini al pistacchio, pistachio), ან arancini â norma (arancini alla norma, ბადრიჯნით).

რომაულ სამზარეულოში სუპლი მსგავსია, მაგრამ ხშირად ყველის შიგთავსი და განსხვავებული დამზადების მეთოდი აქვს). ნეაპოლში ბრინჯის ბურთულებს  ეწოდება და ისინი სიცილიურ არანჩინებზე პატარაა, ზოგჯერ შიგთავსის გარეშეც.

 პოპულარულ კულტურაში 
იტალიურ ლიტერატურაში, ინსპექტორი მონტალბანო, ანდრეა კამილერის დეტექტიური რომანების მთავარი გმირი, არანჩინის ცნობილი მოყვარულია — განსაკუთრებით იმ კერძების, რომლებსაც მისი დიასახლისი და მზარეული ადელინა ჩირინჩიო ამზადებს. წიგნების სერიის წარმატებამ და სატელევიზიო ადაპტაციამ ხელი შეუწყო ამ კერძის იტალიის ფარგლებს გარეთ ცნობადობის გაზრდას.

 შენიშვნები 

 რესურსები ინტერნეტში 
 არანჩინის რეცეპტი BBC Food-ზე

სქოლიო

კატეგორია:იტალიური ბრინჯის კერძები
კატეგორია:სიცილიური სამზარეულო
კატეგორია:ბრინჯის კერძები
კატეგორია:სიცილიის კულტურა