რელსების გამრეკი

რელსების გამრეკი — რელსის პირაპირებში ღრეჩოების დასარეგულირებელი სალიანდაგო ინსტრუმენტი. გამოიყენება რკინიგზის ტრანსპორტზე მშენებლობისათვის, რემონტისათვის და რკინიგზის ლიანდაგის მიმდინარე შეკეთების დროს.

 ისტორია 
საბჭოთა კავშირში პირველად რელსების გამრეკები გამოყენებული იქნა 1960-იან წლებში.

დღეისათვის ჰიდრავლიკური ტიპის რელსების გამრეკებმა მთლიანად განდევნეს დარტყმითი მოქმედების რელსების გამრეკები. ასევე, რკინიგზის ლიანდაგებზე მუშაობაში ზოგჯერ შეიძლება შეგვხვდეს ხრახნიანი რელსების გამრეკები. საქართველოში 2000 წლიდან დაიწყო ფრანგული ფირმა Geismar-ის მიერ ნაწარმოები რელსების გამრეკების შემოტანა და დღეისათვის ის რუსულ რელსების გამრეკებთან ერთად ფართედაა გავრცელებული. თანდათანობით, წლების განმავლობაში, სულ უფრო იზრდება ფრანგული რელსების გამრეკების რაოდენობა საქართველოში.

 მუშაობის პრინციპი 
альт=Схема разгонщика гидравлического РЗ-25|thumb|ჰიდრავლიკური რელსების გამრეკის სქემა
ჰიდრავლიკური რელსების გამრეკები რკინიგზაში გამოიყენება რელსებს შორის სარელსო პირაპირების კორექტირებისთვის, რომლებიც ირღვევა ლიანდაგის წარეკვის შედეგად.

ლიანდაგის რელსების გამრეკის მოქმედება დაფუძნებულია გამფართოვებელი ძალის გადაცემაზე, რომელიც იქმნება ჰიდროცილინდრში, სოლ-სამაგრ მოწყობილობაზე, რომლებიც მაგრდებიან მეზობელი რელსების ბოლოებზე. ხელის ჰიდროტუმბოთი () ჰიდროცილინდრში ზეთის მიწოდებისას ხდება ღეროების () გადაადგილება, რომლებიც ზემოქმედებენ რელსებზე სოლების მომჭერების საშუალებით. თავდაპირველ მდგომარეობაში დგუშები ბრუნდებიან ზამბარების ზემოქმედების შედეგად.

რელსების გამრეკს დგავენ რელსებზე ისე, რომ ორ რელს შორის არსებული პირაპირი მდებარეობდეს თანაბარ მანძილზე ხელსაწყოს კორპუსიდან. მართვის სახელურებს ამოძრავებენ ურთიერთსაწინააღმდეგო მიმართულებით და ხელსაწყო თავისი კორპუსით აწვება რელსებს. გამშვები სარქვლის ღეროს მოაბრუნებენ საათის ისრის მიმართულებით. სახელურების წინ და უკან მოძრაობისას ზეთი რეზერვუარიდან მიეწოდება გამშლელ ცილინდრებში. მასში იქმნება წნევა, რომლის ზემოქმედებისას ხელსაწყოს კორპუსი, რელსის თავების სოლით დაჭერისას იწყებს გაგანიერებას და პირაპირში ღრეჩოს აფართოებს დასაშვებ სიდიდემდე.

 ტექნიკური პარამეტრები 
 გარეკვის მაქსიმალური ძალა — 25-26 ტონა ძალა
 დგუშის ბიჯი — 100-150 მილიმეტრი
 ინსტრუმენტის მასა — 55-65 კილოგრამი

ლიტერატურა
 რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. - Москва. Железнодорожный транспорт : Энциклопедия, წყარო=http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html , ფურცლები=349-350
Эксплуатация гидравлических разгоночных приборов, уход и ремонт // Путевые механизмы и инструменты / Муравьев И. В., Огарь Ю. С. - М.: Транспорт, 1972. - С. 321

კატეგორია:სალიანდაგო ინსტრუმენტი