განჯის მემორიალური კომპლექსი

განჯის მემორიალური კომპლექსი () — მემორიალური კომპლექსი აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში, რომელიც ეძღვნება მთიანი ყარაბაღის ომის დროს სომხური ძალების მიერ განხორციელებული სარაკეტო თავდასხმების შედეგად დაღუპულ მშვიდობიან მოქალაქეთა ხსოვნას, აგრეთვე სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის სხვადასხვა ეტაპს. კომპლექსი მდებარეობს დაბომბვის შედეგად დანგრეული საცხოვრებელი შენობების ადგილზე.

 ისტორია 
მეორე ყარაბაღის ომის დროს ქალაქ განჯის საცხოვრებელი უბნები არაერთხელ გახდა სარაკეტო და საარტილერიო თავდასხმების ობიექტი.

2022 წლის 30 იანვარს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დაბომბვის შედეგად დარჩენილ ნანგრევებზე ღია ცის ქვეშ განჯის მემორიალური კომპლექსის მშენებლობას საფუძველი ჩაუყარა.

2025 წლის 30 ივლისს ილჰამ ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას კომპლექსში სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოების დასრულებისა და მუზეუმის ექსპოზიციის ორგანიზების შესახებ, რომლის თანახმადაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტის სარეზერვო ფონდიდან 10,5 მილიონი მანათი გამოიყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ურბანული განვითარებისა და არქიტექტურის სახელმწიფო კომიტეტისთვის.

განჯის მემორიალური კომპლექსის გახსნის ცერემონია გაიმართა 2025 წლის 27 სექტემბერს.

 არქიტექტურა და მუზეუმი 
კომპლექსის ავტორია აზერბაიჯანის დამსახურებული მხატვარი შარიფ შარიფოვი. არქიტექტურული დიზაინი შეიმუშავა ბრიტანულმა კომპანიამ Chapman Taylor, ხოლო მშენებლობა განახორციელა სახელმწიფო დიზაინის ინსტიტუტმა Azermemarproekt-მა.

განჯის მემორიალური კომპლექსი მოიცავს მუზეუმის შენობასა და ლანდშაფტურ სივრცეს. სიმბოლურად რაკეტის კვალს ასახავს. კომპლექსი შესრულებულია მინიმალისტურ სტილში და აღჭურვილია მუზეუმის პანორამის დასათვალიერებელი პლატფორმებით.

მუზეუმის შენობა ეძღვნება ყარაბაღის ომის დროს განჯაში განვითარებულ მოვლენებს, ხოლო ღია სივრცეში დაცულია სარაკეტო და საარტილერიო დაბომბვის შედეგად დანგრეული საცხოვრებელი შენობების ნაშთები. კომპლექსის საერთო ფართობი 4 ჰექტარს შეადგენს, შენობებისა და ნაგებობების ფართობი — 3,140.2 მ², ხოლო ორსართულიანი მუზეუმის შენობის ფართობი 2,400 მ²-ია.

მუზეუმის ძირითადი სივრცე წარმოადგენს საგამოფენო დარბაზს, სადაც წარმოდგენილია ექსპოზიციები სომხეთ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის სხვადასხვა ისტორიული ეტაპის შესახებ. ექსპოზიცია მოიცავს მე-20 საუკუნის დასაწყისის მოვლენებს, მათ შორის 1905–1906 წლების დაპირისპირებას, 1918 წლის მარტის მოვლენებსა და 1948–1953 წლებში აზერბაიჯანელთა დეპორტაციას სომხეთიდან. ასევე წარმოდგენილია მასალები XX საუკუნის ბოლოს განვითარებულ კონფლიქტებზე, ლტოლვილებსა და იძულებით გადაადგილებულ პირებზე, აგრეთვე მეორე ყარაბაღის ომის დროს მშვიდობიან მოსახლეობას შორის არსებულ მსხვერპლზე.

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები