ხუთ წუთში დაბომბვას დავიწყებთ

„ხუთ წუთში დაბომბვას დავიწყებთ“ — ცივი ომის დროინდელი საკამათო, არაოფიციალური ხუმრობის ბოლო წინადადება, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტმა, რონალდ რეიგანმა, 1984 წელს წარმოთქვა. კალიფორნიაში, თავისი დასასვენებელი სახლიდან რადიო მიმართვისთვის მზადებისას, რეიგანმა დამსწრეებს რუსეთის აკრძალვასა და დაბომბვაზე ხუმრობით მიმართა. ხუმრობა პირდაპირ ეთერში არ გადაიცემოდა, მაგრამ ჩაიწერა და მოგვიანებით საზოგადოებისთვის გავრცელდა. საბჭოთა კავშირმა, ისევე როგორც რეიგანის ოპონენტმა 1984 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში, უოლტერ მონდეილმა, გააკრიტიკა ეს ხუმრობა.

 გამოსვლა 
მინი|რიგანი 1984 წლის 11 აგვისტოს რანჩო დელ სიელოში გამოსვლის ჩანაწერს აკეთებს.
1984 წლის 11 აგვისტოს, 9:06 საათზე, კალიფორნიის შტატში, სანტა ბარბარასთან ახლოს მდებარე საკუთარი რანჩოდან, პრეზიდენტმა რეიგანმა ყოველკვირეული რადიო მიმართვა გაავრცელა. პირდაპირი მიმართვა დაიწყო პრეზიდენტის მიერ თანაბარი ხელმისაწვდომობის შესახებ აქტზე ხელმოწერის გამოცხადებით: „ჩემო თანამემამულე ამერიკელებო, სიამოვნებით გაცნობებთ, რომ დღეს ხელი მოვაწერე კანონპროექტს, რომელიც საშუალებას მისცემს სტუდენტურ რელიგიურ ჯგუფებს ისარგებლონ იმ უფლებით, რომელიც მათ დიდი ხანია ჩამოერთვათ - საჯარო საშუალო სკოლებში შეკრების თავისუფლებით არასასწავლო საათებში, ისევე როგორც სხვა სტუდენტურ ჯგუფებს აქვთ ამის უფლება.“

გამოსვლამდე, NPR-ის აუდიო ინჟინრებთან ერთად ხუმრობისა და ხმის შემოწმების დროს, მან საკუთარი გამოსვლის ფრაზები გამოიყენა და თქვა: „ჩემო თანამემამულე ამერიკელებო, სიამოვნებით გაცნობებთ დღეს, რომ ხელი მოვაწერე კანონპროექტს, რომელიც რუსეთს სამუდამოდ აკრძალავს. ხუთ წუთში დაბომბვას დავიწყებთ“. ამგვარი საქციელი რეიგანისთვის ჩვეულებრივი იყო; ის იუმორს იყენებდა ხმის შემოწმებებში, ვიდეოჩანაწერებსა და შესვენებებში მთელი თავისი შოუბიზნესისა და პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში.

 გამჟღავნება 
რეიგანის გამოსვლამდე რამდენიმე წუთით ადრე, რანჩო დელ სიელოდან პირდაპირი ტრანსლაცია გადაიცემოდა შეერთებული შტატების რადიოსადგურებში. ბევრი განმეორებითი მაუწყებელი უკვე იწერდა ჩანაწერს ოფიციალური ტრანსლაციისთვის მოსამზადებლად და ამგვარად იწერდა რეიგანის გამოსვლამდე ხუმრობას. მედიის ბევრმა წარმომადგენელმა გაიგო რეიგანის იმპროვიზირებული ხუმრობები.

1982 წლის ოქტომბერში პრეზიდენტმა რეიგანმა მსგავსი არაპოლიტიკური შენიშვნები გააკეთა პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის შესახებ. როდესაც ის ემზადებოდა პოლონეთისთვის  უპირატესი ხელშეწყობის რეჟიმის გაუქმების გამოცხადებისთვის (პოლონური პროფკავშირის, „სოლიდარობის“ ჩახშობის საპასუხოდ), რეიგანმა სამხედრო მთავრობას „უვარგისი, საზიზღარი მაწანწალების ხროვა“ უწოდა. ეს მოგვიანებით გადაიცა American Broadcasting Company-მ და NBC News-მა. ამ გაჟონვის გამო, თეთრი სახლის კორესპონდენტთა ასოციაციის წევრები შეთანხმდნენ, რომ მომავალში არ გამოაქვეყნებდნენ ასეთ მოუმზადებელ, არაოფიციალურ საპრეზიდენტო განცხადებებს.
მინი|სპიკსი 1983 წლის სექტემბერში
CBS News-მაც და CNN-მაც ჩაწერეს 1984 წლის ხუმრობა, თუმცა, თეთრი სახლის შეთანხმების შესაბამისად, რეიგანის განცხადებები დამალეს. თუმცა, ხუმრობის შესახებ ჭორები სწრაფად გავრცელდა და 13 აგვისტოსთვის ციტატა გამოაქვეყნეს ისეთმა მედიასაშუალებებმა, როგორიცაა Gannett. თეთრი სახლის პრესმდივანმა, ლარი სპიკსმა, იმავე დღეს უარი თქვა კომენტარის გაკეთებაზე და თქვა: „მე არაოფიციალურ საკითხებზე არ ვსაუბრობ“.

 რეაქციები 

 საბჭოთა 
13 აგვისტოს, საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ვალენტინ კამენევმა, ჟურნალისტებს განუცხადა: „მე არაფერი მაქვს სათქმელი“. მეორე დღეს, პრეზიდენტ რეიგანის გაჟონილი კომენტარები დაგმეს საბჭოთა მთავრობამ, „პრავდამ“, „ იზვესტიამ“ და „ტასმა“, როგორც „უპრეცედენტოდ მტრული განცხადება“, რაც მოწმობს შეერთებული შტატების არაგულწრფელობას საბჭოთა-ამერიკის ურთიერთობების გაუმჯობესების მცდელობაში და პრეზიდენტის თანამდებობის ბოროტად გამოყენებას. დასავლელმა დიპლომატებმა საბჭოთა კავშირის რეაქცია გადაჭარბებულად შეაფასეს და მიანიშნეს, რომ ეს იყო მცდელობა, რომ შეერთებულ შტატებთან მოლაპარაკებებში მეტი ბერკეტი მიენიჭებინათ. აშშ-ის ოფიციალური პირები იძულებულნი იყვნენ, დაემშვიდებინათ საბჭოთა კავშირი და დაერწმუნებინათ შეერთებული შტატების ცივი ომის მოწინააღმდეგე, რომ „რეიგანის უმიზეზო შენიშვნა არ ასახავდა თეთრი სახლის პოლიტიკას ან აშშ-ის სამხედრო განზრახვებს“.

2003 წელს, „მოსკოვსკი კომსომოლეცის ' ჟურნალისტმა, მიხაილ როსტოვსკიმ, განაცხადა, რომ „ საბჭოთა პროპაგანდამ სახელმწიფო ლიდერის ეს ხუმრობა მაქსიმალურად გამოწურა“.

14 აგვისტოსთვის რეიგანის ხუმრობის ჩანაწერი მსოფლიო სიახლედ იქცა. 15 აგვისტოს, ანონიმურმა პირმა, ვისაც ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტომ აშშ-ის წარმომადგენელ მაიკლ დ. ბარნსს „ საბჭოთა კავშირის შორეული აღმოსავლეთის სარდლობის ურჩ ოპერატორად“ აღუწერა, ვლადივოსტოკიდან კოდური შეტყობინება გამოგზავნა, რომელშიც ნაწილობრივ ეწერა: „ახლა ჩვენ ვიწყებთ სამხედრო მოქმედებებს აშშ-ის ძალების წინააღმდეგ“. იაპონურმა და აშშ-ის დაზვერვამ გაშიფრა შეტყობინება და მსოფლიოს ამ ნაწილში განგაშის მდგომარეობა აამოქმედა; ჩრდილოეთ წყნარ ოკეანეში მყოფი საბჭოთა საზღვაო გემები დაბნეულ მდგომარეობაში დაუკავშირდნენ ვლადივოსტოკს. აშშ-მ ვერ დაინახა საბჭოთა თავდასხმის მზადების რაიმე მტკიცებულება და ვლადივოსტოკის მიერ გამოცხადებული განგაშის სტატუსი 30 წუთში გაუქმდა.

 შიდა 
რეიგანის გამოკითხვის შედეგებს დარტყმა მიადგა, რამაც დროებით გააძლიერა უოლტერ მონდეილის მხარდამჭერების იმედები 1984 წლის შეერთებული შტატების საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიაში. მონდეილმა რეიგანის ხუმრობის შესახებ თქვა: „[პრეზიდენტი] ძალიან, ძალიან ფრთხილად უნდა იყოს თავის სიტყვებთან“. თუმცა, რეიგანის ისტორიკოსის, კრეიგ შერლის ანალიზში, რეიგანის ხუმრობის გაჟონვა დემოკრატიულმა პარტიამ ცუდად გამოიყენა: „[ხუმრობის კრიტიკა] სინამდვილეში დემოკრატების წინააღმდეგ და რეიგანის სასარგებლოდ მუშაობდა […] რადგან ისინი ჰიპერმგრძნობიარეები ჩანდნენ, ხოლო რეიგანი - მშვიდი, ცივი და თავშეკავებული“.

2010 წელს, Politico-ს ჟურნალისტმა ენდრიუ გლასმა დაწერა: „კომენტატორების უმეტესობამ ხუმრობა, უარეს შემთხვევაში, უგემოვნოდ მიიჩნია. მიუხედავად ამისა, მან გეოპოლიტიკური გავლენა მოიპოვა, რადგან ის ვაშინგტონსა და მოსკოვს შორის ცივი ომის დროს გამწვავებული დაძაბულობის დროს მოხდა — რომელიც რეიგანის მეორე ვადის განმავლობაში დიდწილად გაქრა“. 2011 წელს, Deseret News-მა რეიგანის მიკროფონთან დაკავშირებული შეცდომა მის მეექვსე საუკეთესო ციტატად დაასახელა და გაკვირვება გამოთქვა იმით, რომ ის არჩევნებამდე მხოლოდ 87 დღით ადრე გავრცელდა.

 სხვა გამოყენებები 
ამერიკული როკ-ჯგუფ Talking Heads-ის წევრმა ჯერი ჰარისონმა ჩანაწერის ასლი მოიპოვა და გამოიყენა 1984 წლის სიმღერაში „Five Minutes“, რომელიც მან შეასრულა Bonzo Goes to Washington-ის სახელით.

 იხილეთ აგრეთვე 

 ბუშიზმი

სქოლიო

კატეგორია:1984 წელი საერთაშორისო ურთიერთობებში
კატეგორია:სტატიები hAudio მიკროფორმატებით
კატეგორია:ცივი ომი