რელსის სახერხი ჩარხი

რელსის სახერხი ჩარხი — რელსის საჭრელი სალიანდაგო ინსტრუმენტი. გამოიყენება რკინიგზის ტრანსპორტზე მშენებლობაში, რემონტში და რკინიგზის ლიანდაგის მიმდინარე შეკეთების დროს.

 ისტორია 
პირველი ხელით და ხერხის პირით მომუშავე რელსის სახერხი ჩარხები რუსეთის იმპერიაში გამოჩნდა XX საუკუნის დასაწყისში. შემდგომში რელსის სახერხ ჩარხებზე დაიწყეს ელექტროძრავების ან შიგაწვის ძრავების დაყენება. ელექტროძრავიანი რელსის სახერხი ჩარხების მასიური გამოშვება საბჭოთა კავშირში დაიწყო 1950-იანი წლების დასაწყისიდან. ევროპის ქვეყნებში და აშშ-ში გავრცელდა აბრაზიულ წრეებიანი და შიგაწვის ძრავიანი ჩარხები. საქართველოში 2000 წლიდან დაიწყო ფრანგული ფირმა Geismar-ის მიერ ნაწარმოები რელსის სახერხი ჩარხების შემოტანა და დღეისათვის ის რუსულ რელსის სახერხ ჩარხებთან ერთად ფართედაა გავრცელებული. თანდათანობით, წლების განმავლობაში, სულ უფრო იზრდება ფრანგული რელსის სახერხი ჩარხების რაოდენობა საქართველოში.

 კონსტრუქცია და მუშაობის პრინციპი 
რელსის სახერხი ჩარხის მუშა ორგანოები:
 ხერხის პირი (უწრთობი რელსების გასაჭრელად)
 მჭრელი აბრეზიული წრეები (მთლიანად ნაწრთობი რელსებისათვის)
რელსის სახერხი ჩარხი მუშაობისას მაგრდება რელსის თავზე დასამაგრებელი ხელსაწყოთი. სახერხ მექანიზმის ჩარჩოში ჩამაგრებული ხერხის პირი ძრავ-რედუქტორთან დაკავშირებული მრუდხარა-ბარბაცა მექანიზმის მოქმედებით მოძრაობს წინ და უკან, რომლის ელექტროძრავსაც აქვს სიმძლავრე 1,2 კილოვატი და იკვებება ელექტროქსელიდან ან გადასატანი ელექტროსადგურიდან. რელსზე ხერხის პირის დაწოლას უზრუნველყოფს სახერხ დანადგარზე დამაგრებული ტვირთი. სახერხ ადგილას გამაცივებელი სითხე მიეწოდება თვითდინებით ხერხზე დამაგრებულ ხერხიდან. ყველა ტიპის მთლიანად ნაწრთობი რელსების გასახერხად გამოიყენება რელსის სახერხი ჩარხები 400 მმ-ანი დიამეტრის აბრაზიული წრეებით. საჭრელი თავის შპინდელი ბრუნავს ელექტროძრავის საშუალებით სოლისებურ ღვედური გადაცემის დახმარებით.

 ტექნიკური პარამეტრები 
ჩარხი ხერხის პირით:
 Р65 ტიპის უწრთობი რელსის გახერხვის დრო — 8 წუთი
 Р65 ტიპის ნაწრთობი რელსის გახერხვის დრო — 19 წუთი
 ელექტროძრავის სიმძლავრე — 1,2 კილოვატი
 ჩარხის მასა — 90 კილოგრამი

ჩარხი აბრაზიული წრეებით:
 მთლიანად ნაწრთობი რელსების გახერხვის დრო — 0,5—1 წუთი
 ელექტროძრავის სიმძლავრე — 5,5 კილოვატი
 ჩარხის მასა — 27 კილოგრამი

ლიტერატურა
 რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა Железнодорожный транспорт : Энциклопедия / Гл. ред. Н. С. Конарев. - Москва. Железнодорожный транспорт : Энциклопедия, წყარო=http://listaem.com/2007/11/08/zheleznodorozhnyjj_transport_jenciklopedija.html , ფურცლები=368

კატეგორია:სალიანდაგო ინსტრუმენტი
კატეგორია:ჩარხები