ჰოერიონგის პოლიტიკური ციხე-ბანაკი

ჰოერიონგის საკონცენტრაციო ბანაკი (ასევე — ჰენგიონგის საკონცენტრაციო ბანაკი ან № 22 ბანაკი) — საკონცენტრაციო და გამანადგურებელი ბანაკი ჩრდილოეთ კორეაში, რომლის დახურვის შესახებ ცნობები 2012 წელს გავრცელდა. ბანაკის ოფიციალური დასახელება იყო „კვანლისო“ № 22 (პენალურ-შრომითი კოლონია). იგი მაქსიმალური უსაფრთხოების ზონად ითვლებოდა და მთლიანად მოწყვეტილი იყო გარე სამყაროსგან.

2012 წელს სატელიტური სურათების ანალიზმა და სხვადასხვა ცნობებმა აჩვენა, რომ ბანაკის ინფრასტრუქტურა სერიოზულად შეიცვალა და, გავრცელებული ცნობებით, ბანაკი დაიხურა.

 მდებარეობა 
№ 22 ბანაკი მდებარეობდა ჰოერიონგის ოლქში, ჩრდილოეთი ჰამგიონის პროვინციაში, ჩრდილოეთ კორეის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩინეთის საზღვრის სიახლოვეს. ბანაკი განლაგებული იყო ფართო ველზე და მასში ჩაჭრილ გვერდით ხეობებში, რომლებსაც 400–700 მ სიმაღლის მთები არტყია. ბანაკის სამხრეთ-დასავლეთი კარიბჭე ჰოერიონგის ცენტრიდან დაახლოებით 7 კმ ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობდა, მთავარი შესასვლელი კი ჩინეთის ჯილინის პროვინციაში მდებარე Kaishantun-იდან დაახლოებით 15 კმ სამხრეთ-აღმოსავლეთით იყო. ბანაკის დასავლეთი საზღვარი დაახლოებით 5–8 კმ მანძილზე პარალელურად მისდევდა ტომენის მდინარეს, რომელიც ჩინეთთან სახელმწიფო საზღვარს წარმოადგენს. ბანაკი ჩრდილოეთ კორეის ოფიციალურ რუკებზე დიდი ხნის განმავლობაში საერთოდ არ ფიგურირებდა, ხოლო ჩრდილოეთ კორეის ხელისუფლება მის არსებობას მუდმივად უარყოფდა. 

 ისტორია 
ბანაკი დაახლოებით 1965 წელს დაარსდა კიმ ირ სენის და მისი შვილის, კიმ ჩენ ირის ინიცატივით ჰენგიონგ-რის ტერიტორიაზე და შემდგომში, 1980-იან და 1990-იან წლებში, გაფართოვდა ჩუნგბონგ-რისა და სავულ-რის მიმართულებით. პატიმართა რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა 1990-იან წლებში, როდესაც ჩრდილოეთი ჰამგიონის პროვინციაში მოქმედი სამი სხვა პოლიტიკური ბანაკი დაიხურა და მათი პატიმრები № 22 ბანაკში გადაიყვანეს. მათ შორის იყო № 11 „კვანლისო“ (კიონგსონი), რომელიც 1989 წელს დაიხურა; № 12 „კვანლისო“ (ონსონი), რომელიც 1992 წელს გაუქმდა, და № 13 „კვანლისო“ (ჩანგპიონგი), რომელიც ასევე 1992 წელს დაიხურა.

 აღწერა 
№ 22 ბანაკის ტერიტორია დაახლოებით 225 კმ² იყო. ბანაკი შიგნიდან გარშემორტყმული იყო 3300-ვოლტიანი მაღალი ძაბვის ელექტროშემდგომი ღობით, გარედან კი მავთულხლართების ღობით; ორ ღობს შორის განთავსებული იყო სხვადასხვა ხაფანგი და ჩამალული ლურსმნები. ბანაკს მართავდა დაახლოებით 1 000 მცველი და 500–600 ადმინისტრაციული თანამშრომელი. მცველები შეიარაღებულნი იყვნენ ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღით, ტყვიამფრქვევებით, ყუმბარებით, ხელკეტებით, საწამებლად გამოსაყენებელი ჩხირებითა და სპეციალურად გაწვრთნილი ძაღლებით.

შეფასებით, 1990-იან წლებში ბანაკში დაახლოებით 50 000 პატიმარი იმყოფებოდა. პატიმართა დიდი ნაწილი იყვნენ ადამიანები, რომლებიც ხელისუფლებას აკრიტიკებდნენ, ასევე „პოლიტიკურად არასაიმედოებად“ მიჩნეული პირები (მაგალითად, სამხრეთ კორეის სამხედრო ტყვეები, ქრისტიანები, იაპონიიდან დაბრუნებული კორეელი ემიგრანტები) ან პარტიის აპარატიდან გაწმენდილი მაღალი თანამდებობის წარმომადგენლები. „ბრალის კოლექტიური პასუხისმგებლობის“ პრინციპის (კორ. , yeonjwaje) საფუძველზე ასეთ ადამიანებს ხშირად აპატიმრებდნენ მთელი ოჯახის წევრებთან ერთად — ბავშვებისა და მოხუცების ჩათვლით; ბანაკში დაბადებული შვილებიც კი პატიმრებად ითვლებოდნენ. ყველა პატიმარი ბანაკში რჩებოდა სიკვდილამდე; ფაქტობრივად, განთავისუფლება არც ერთ კატეგორიას არ ეხებოდა.

№ 22 ბანაკი დაყოფილი იყო რამდენიმე შრომით კოლონიად:
 Haengyong-ri — ბანაკის ადმინისტრაციული ცენტრი, სადაც მდებარეობდა სამმართველოს შენობები, სასურსათო ქარხანა, სამკერვალო, წინასწარი დაკავების იზოლატორი, მცველების საცხოვრებელი კვარტალი და პატიმართა ოჯახების საცხოვრებელი უბნები.
 Chungbong-ri — სამთო-სამუშაო უბანი, სადაც იყო ქვანახშირის შახტი, მატარებლის დასატვირთი ტერმინალი, სარკინიგზო სადგური, საავადმყოფო, მცველების საცხოვრებელი და მარტოხელა პატიმართა ბარაკები.
 Naksaeng-ri, Sawul-ri, Kulsan-ri და Namsok-ri — სასოფლო-სამეურნეო უბნები, სადაც განლაგებული იყო პატიმართა ოჯახების საცხოვრებელი კვარტლები.

ბანაკის პერიფერიაზე, სუგოლის ხეობაში, მდებარეობდა სასჯელაღსრულებითი და სასიკვდილო დასჯის ადგილი, სადაც ხდებოდა მასობრივი დახვრეტები.

 ბანაკში არსებული პირობები 
ყოფილი მცველის, ან მიონგ-ჩოლის, აღწერით ბანაკში არსებულ პირობებს ძალიან მძიმე და სიცოცხლისთვის საშიში ხასიათი ჰქონდა. იგი იხსენებს შოკს, რომელიც ბანაკში პირველად ჩასვლისას განცდა — მისთვის პატიმრები „მოსიარულე ჩონჩხებს“, დაბალზრდიან, დასახიჩრებულ და დაძონისხმულ ადამიანებს ჰგავდნენ. ან მიონგ-ჩოლის შეფასებით, პატიმრების დაახლოებით 30 %-ს სხვადასხვა სახის დასახიჩრება ჰქონდა — ჩამოხეული ყურები, დალეწილი თვალები, მოკირწყლული და დამახინჯებული ცხვირები, ცემა-ტანჯვით ნაწიბურებით მოფენილი სახეები. მისი თქმით, დაახლოებით 2 000 პატიმარს კიდურები აკლდა, თუმცა ისინიც კი, ვინც ყავარჯნებზე დაყრდნობით ძლივს დადიოდა, იძულებული იყვნენ, მუშაობაში მონაწილეობა მიეღოთ. 

პატიმრები თითო ჭამაზე 180 გ სიმინდს იღებდნენ (დღეში ორჯერ), პრაქტიკულად ყოველგვარი ბოსტნეულის და ხორცის გარეშე. მათი რაციონში ერთადერთი „ხორცი“ იყო თაგვები, გველები, ბაყაყები ან მწერები, რომლებსაც თავად იჭერდნენ. ან მიონგ-ჩოლის შეფასებით, ყოველწლიურად 1 500–2 000 ადამიანი შიმშილით იღუპებოდა, ძირითადად — ბავშვები. მიუხედავად იმისა, რომ სიკვდილიანობა ასეთი მაღალი იყო, პატიმართა რაოდენობა სტაბილურად უცვლელი რჩებოდა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ბანაკში ყოველწლიურად დაახლოებით იგივე რაოდენობის ახალი პატიმარი შემოჰყავდათ. 

ბავშვები მხოლოდ ელემენტარულ განათლებას იღებდნენ. დაახლოებით 6 წლიდან მათ სხვადასხვა სამუშაოზე ანაწილებდნენ — ბოსტნეულის კრეფა, სიმინდის გაწმენდა, ბრინჯის გაშრობა და სხვა, თუმცა დღეში სულ  საკვებს აძლევდნენ. ამის შედეგად, მრავალი ბავშვი ათ წლამდე ასაკშიც ვერ აღწევდა. ხანდაზმულ პატიმრებს იგივე სამუშაო ნორმები ჰქონდათ, რაც ზრდასრულებს. მძიმედ ავადმყოფ პატიმრებს იზოლაციაში გადაჰყავდათ, ფაქტობრივად, თავს ანებებდნენ და კვდომაზე მიუტოვებდნენ.

მარტოხელა პატიმრები დიდ ბარაქებში ცხოვრობდნენ, სადაც ერთ ოთახში დაახლოებით 100 ადამიანი იყრიდა თავს. კარგი „შრომითი შედეგებისთვის“ ჯილდოს სახით ოჯახებს ზოგჯერ ერთ ოთახიან, პატარა სახლში ერთად ცხოვრების ნებას აძლევდნენ, თუმცა ასეთ სახლებში გაუმართავი ინფრასტრუქტურა იყო და წყალგაყვანილობა არ არსებობდა. სახლები, როგორც წესი, ტალახის კედლებით იყო ნაშენები და მრავალ ბზარსა და ხვრელს შეიცავდა. ყველა პატიმარი მხოლოდ საერთო, გადატვირთულ და მოუვლელ საზოგადოებრივ საპირფარეშოებს იყენებდა.

პატიმრები მძიმე ფიზიკურ სამუშაოს ასრულებდნენ სოფლის მეურნეობაში, მაღაროებსა და საწარმოებში დილის 5:00 საათიდან საღამოს 20:00 საათამდე (ზამთარში — 19:00 საათამდე), რის შემდეგაც მიმდინარეობდა იდეოლოგიური „გადამზრდელი“ სესიები და ე.წ. „თვითკრიტიკის“ ჯგუფური შეხვედრები. პატიმრებისთვის ერთადერთი ოფიციალური დასვენების დღე ახალი წლის დღე იყო. მაღაროებში უსაფრთხოების ელემენტარული ზომებიც კი არ არსებობდა და, ან მიონგ-ჩოლის თქმით, მსხვერპლი თითქმის ყოველდღე იყო. პატიმრები მხოლოდ პრიმიტიულ იარაღებს — ნიჩბებსა და წაულებს — იყენებდნენ და მუშაობდნენ გამოფიტვამდე. ხანძრის ან გვირაბის ჩამონგრევის შემთხვევაში, პატიმრებს შიგნით ტოვებდნენ და იღუპებოდნენ. ყოფილი უსაფრთხოების ოფიცრის, კვონ ჰიოკის, ცნობით, დაღუპულთა ცხედრებს ქვანახშირთან ერთად სატვირთო ვაგონებში ათავსებდნენ და შემდგომში დნობის ღუმელებში წვავდნენ. მიღებული ქვანახშირი ჩონჯინის თბოელექტროსადგურში, ასევე ჩონჯინისა და კიმჩჰექის მეტალურგიულ ქარხნებში იგზავნებოდა,  ხოლო ბანაკის წარმოებიდან გასული პროდუქცია და საკვები სახელმწიფო უსაფრთხოების უწყებებს მიეწოდებოდა ან ფხენიანში და ქვეყნის სხვა რეგიონებში იყიდებოდა.

 ადამიანის უფლებების დარღვევები 
ან მიონგ-ჩოლმა განმარტა, რომ ბანაკის მცველებს ასწავლიდნენ, თითქოს პატიმრები „ფრაქციონერები“ და „კლასობრივი მტრები“ იყვნენ, რომლებიც უნდა „გაენადგურებინათ როგორც სარეველები ფესვიანად“. მათ ინსტრუქციად ჰქონდათ, პატიმრები მონებად ექციათ და არავის სცნობოდათ ადამიანებად. ამ ლოგიკიდან გამომდინარე, მცველებს გაუფრთხილებლად შეეძლოთ მოეკლათ ნებისმიერი პატიმარი, რომელიც მათ ბრძანებებს არ დაემორჩილებოდა.  ჰიოკის მონათხრობით, უსაფრთხოების ოფიცერს ჰქონდა უფლება თავად გადაეწყვიტა, დაეხვრეტათ თუ არა ის პატიმარი, რომელმაც ბანაკის წესი დაარღვია. მისივე თქმით, ერთხელ მას შეუკვეთა ხუთი ოჯახის 31 ადამიანის კოლექტიური დასჯა და დახვრეტა, რადგან მათი ოჯახის ერთ-ერთმა წევრმა გაქცევას სცადა.

კვონის თქმით, 1980-იან წლებში საჯარო სიკვდილით დასჯა კვირაში დაახლოებით ერთხელ მაინც ტარდებოდა. ან მიონგ-ჩოლი იხსენებს, რომ 1990-იან წლებში საჯარო დასჯები საიდუმლო, დახურულ წამებებით შეიცვალა, რადგან უსაფრთხოების სამსახურს შიში ჰქონდა, რომ თავმოყრილ პატიმართა მასა შესაძლოა აჯანყებულიყო.  კვონს რამდენჯერმე ევალებოდა საიდუმლო დასჯის ადგილის შემოწმებაც; იქ ის ხედავდა დასახიჩრებულ და დამსხვრეულ ცხედრებს. 

ბანაკის წესების სერიოზული დარღვევების შემთხვევაში პატიმრები დამატებით „გამოძიების“ პროცესს ექტომბებოდნენ. ამ „გამოძიებას“ თან ახლდა დამატებითი წამების მეთოდები — საკვების კიდევ უფრო შემცირება, ფიზიკური ძალადობა, სისტემური ცემა და სექსუალური შევიწროება. ბანაკში არსებობდა იზოლატორიც; მრავალი პატიმარი სწორედ ამ იზოლატორში კვდებოდა, კიდევ უფრო მეტი კი იქიდან უკვე დასახიჩრებული და ინვალიდიზირებული გამოდიოდა.

ან მიონგ-ჩოლისა და კვონ ჰიოკის მონათხრობში აღწერილია რამდენიმე წამების სტანდარტული მეთოდი, რომლებიც ჰენგიონგ-რის უბანში გამოიყენებოდა:
 წყლით წამება — პატიმარი 24 საათის განმავლობაში იდგა წყლით სავსე ავზში, ისე, რომ მხოლოდ თითისწვერებით ეყრდნობოდა ძირს და წყლის დონე ცხვირამდე სწვდებოდა.
 კიდზე დაკიდებით წამება — პატიმარს ტანს აცლიდნენ, შემდეგ კი ჭერზე თავსქვევით აკიდებდნენ და აგრესიულად სცემდნენ.
 „ყუთის“ იზოლატორი — პატიმარს ამწყვდევდნენ უკიდურესად პატარა ერთკაციან საკანში, სადაც შეუძლია მხოლოდ დაჯდეს, მაგრამ ვერ დადგეს ან დაწვეს; ეს გრძელდებოდა სამი დღე ან ერთ კვირამდე.
 მუხლის წამება — პატიმარს აიძულებდნენ მუხლზე დაჩოქილს დაჯდომას, მუხლის მიდამოში უღებდნენ ხის ჯოხს, რათა სისხლის მიმოქცევა შეეწყვიტათ. ერთი კვირის შემდეგ პატიმარი ვეღარ დადიოდა და, აღწერილი ცნობებით, რამდენიმე თვეში ხშირ შემთხვევაში სიკვდილი დგებოდა.
 „მტრედის“ წამება — პატიმარს ხელებს აბრებინებდნენ კედელზე დაახლოებით 60 სმ სიმაღლეზე და აიძულებდნენ საათობით მუხლებზე მოხრილ პოზაში დარჩენას.

პატიმრებს ყოველდღიურად სცემდნენ, მაგალითად, თუ ისინი მცველებს საკმარისად სწრაფად ან „საკმარისად ღრმად“ არ მოეხრებოდნენ, თუ „არასაკმარისად მონდომებით“ მუშაობდნენ, ან მცველის ბრძანებას შებოჭილად/შეფერხებით ემორჩილებოდნენ. ხშირი იყო პრაქტიკა, როდესაც მცველები პატიმრებს საბრძოლო ხელოვნების სავარჯიშო „საგნებად“ იყენებდნენ. ბანაკში მრავლად იყო გავრცელებული გაუპატიურება და სექსუალური ძალადობა, რადგან ქალმა პატიმრებმა კარგად იცოდნენ, რომ თუ უსაფრთხოების ოფიცრების მოთხოვნებს შეეწინააღმდეგებოდნენ, მათი მოკვლა დიდი სიძნელის გარეშე შეიძლებოდა.

ან მიონგ-ჩოლის თქმით:

ცდები ადამიანებზე
კვონმა ჰენგიონგ-რიში ადამიანებზე ჩატარებული ცდების შესახებ ისაუბრა. მის აღწერილობაში აღნიშნულია ჰერმეტულად დალუქული მინის კამერა, სიგანეში 3.5 მ, სიგრძეში 3 მ და სიმაღლეში 2.2 მ, სადაც მან იხილა, როგორ კვდებოდა ორი ბავშვის მქონე ოჯახი, რომელიც ასფიქსიური გაზის ცდაში გამოიყენეს საცდელ სუბიექტებად. ან მიონგ-ჩოლმა განმარტა, რომ ჩუნგბონგ-რის საავადმყოფოს გამოუცდელი მედიკოსები ქირურგიულ მანიპულაციებზე პრაქტიკას გადიოდნენ პატიმრებზე. მისი თქმით, მას არაერთი შემთხვევის შესახებ სმენია, როდესაც უაზრო ოპერაციებმა და სამედიცინო შეცდომებმა პატიმრები ან მოკლა, ან მუდმივად დაასახიჩრა. 

მასობრივი შიმშილობისა და დახურვის შესახებ ცნობები
2012 წლის ბოლოს გადაღებული სატელიტური სურათების ანალიზმა აჩვენა, რომ დაკავების ცენტრი და რამდენიმე სამეთვალყურეო კოშკი დანგრეული იყო, თუმცა დანარჩენი ნაგებობები კვლავ ფუნქციონირებად გამოიყურებოდა. ითქვა, რომ 27 000 პატიმარი მოკლე დროში შიმშილით გარდაიცვალა, ხოლო გადარჩენილი 3 000 პატიმარი ჰვასონის პოლიტიკური ციხე-ბანაკში გადაასახლეს 2012 წლის მარტიდან ივნისის პერიოდში. სხვა ცნობებით, ბანაკი ივნისში დახურეს, უსაფრთხოების თანამშრომლებმა აგვისტოში დასრულეს დაკავების ინფრასტრუქტურის კვალის მოცილება, ხოლო ამ ტერიტორიაზე კუნგსიმის მაღაროდან ჩამოყვანილი მეშახტეები და საბიოლისა და უნდოკის ფერმერები გადმოსახლდნენ. ერთ-ერთი მოხსენების თანახმად, ხელისუფლებამ ბანაკის დახურვა მას შემდეგ გადაწყვიტა, რაც ბანაკის ერთ-ერთმა მეთვალყურემ დეზერტირობა მოახდინა და საზღვარგარეთ გადავიდა.

ლიტერატურა
안명철, 완전통제구역-북한 정치범수용소 경비대원의 수기, 시대정신 (სეული, 2007-09-20), 287 გვ.,   (Ahn Myong-chol, “Maximum Security Camp”, Zeitgeist, Seoul 2007, 287 p.)

안명철, 그들은 울고있다, 천지미디어 (სეული, 1995-08-01), 354 გვ.,   (Ahn Myong-chol, “They are weeping”, Chonji Media, Seoul 1995, 354 p.)

იხილეთ აგრეთვე
კაეჩონის ინტერნირების ბანაკი
იოდოკის პოლიტიკური ციხე-ბანაკი
კვანლისო
ჩრდილოეთ კორეის ციხეები
ჩრდილოეთ კორეაში ადამიანის უფლებები
შრომით განადგურება

რესურსები ინტერნეტში
 – Overview of North Korean prison camps with testimonies and satellite photographs
 – Comprehensive analysis of various aspects of life in political prison camps
 – Document on camp conditions (torture, executions, hunger, child labor, forced labor) in North Korean prison camps
 – Analysis of the phenomena of repression associated with North Korea's political labor camps
 – Report to emphasize the urgent need to mass killings, arbitrary imprisonment, torture and related international crimes
 – Eye-witness accounts from North Korean prison camps
 – Summary and Analysis of the North Korea Witness on the Crimes against Humanity in North Korea
 – Satellite imagery and witness accounts of Camp 22
 – Annotated satellite imagery of Camp 22
 – NBC News investigation uncovers horrific, extensive atrocities

სქოლიო

კატეგორია:საკონცენტრაციო ბანაკები
კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის ისტორია