პეტერ აპიანე

პეტერ აპიანე (, ; დ. 16 აპრილი, 1495, ლეისნიგი, საქსონიის საკურფიურსტო — გ. 21 აპრილი, 1552, ინგოლშტადტი, ბავარიის საჰერცოგო) — გერმანელი მექანიკოსი და ასტრონომი. 

ბიოგრაფია
იგი დაიბადა 1495 წლის 16 აპრილს, საქსონიაში, ლაისნიგის მახლობლად. 1523 წლიდან იყო მათემატიკის პროფესორი ინგოლშტადტის უნივერსიტეტში (გერმანულად). გარდაიცვალა ინგოლშტადტში 1552 წლის 21 აპრილს.

მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომია „კოსმოგრაფია“, რომელიც თარგმნილია რამდენიმე ენაზე (ლანდსგუტი 1524, ანტვერპენი 1529 და სხვა გამოცემები). ამ ნაშრომში აპიანუსი გვთავაზობს მთვარესა და ფიქსირებულ ვარსკვლავებს შორის მანძილის გაზომვას გეოგრაფიული გრძედის დასადგენად და პირველია, ვინც აღნიშნავს, რომ კომეტების კუდები მზისგან საპირისპირო მიმართულებითაა მიმართული. მან ასევე დაწერა მდიდრულად გამოცემული წიგნები „Astronomicum Caesareum“ (ინგოლშტადტი, 1540, გრავიურებით) და „Inscriptiones sacrosanctae vetustatis“ (ინგოლშტადტი, 1534, გრავიურებით). აპიანუსმა გამოიგონა და გააუმჯობესა მრავალი მათემატიკური და ასტრონომიული ინსტრუმენტი, ასევე აღწერა ზოგიერთი მათგანი.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს აპიანუსი.

თხზულებები
 Astronomicum Caesareum, 1540.
 Elektronische Facsimile-Editionen der Buchsammlung der Universitätssternwarte Wien: Astronomicum Caesareum 1540
 XVI საუკუნის ხელნაწერის გერმანული თარგმანი Die Heidelberger «Bibliotheca Palatina»
 Cosmographia, 1533.
 ფაქსიმილური ეგზემპლიარი ნაკრებიდან «Posner Memorial Collection»
 La cosmographia de Pedro Apiano, corregida y anadida por Gemma Frisio, Antwerpen 1575, Digitalisat

ლიტერატურა

Röttel, K. (Ed.): Peter Apian: Astronomie, Kosmographie und Mathematik am Beginn der Neuzeit, Polygon-Verlag 1995; . In German.

 Peter and Philipp Apian, in German.
 Ralf Kern. Wissenschaftliche Instrumente in ihrer Zeit. Volume 1: Vom Astrolab zum mathematischen Besteck. Cologne, 2010.

რესურსები ინტერნეტში

Petrus Apianus.
Astronomicum Caesareum at the library of the ETH Zurich.
Astronomicum Caesareum  at Rare Book Room.
  Astronomicum Caesareum, Ingolstadt 1540 da www.atlascoelestis.com
Electronic facsimile-editions of the rare book collection at the Vienna Institute of Astronomy
Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries High resolution images of works by and/or portraits of Petrus Apianus in .jpg and .tiff format.
  Horoscopion Apiani Generale…, Ingolstadt 1533 da www.atlascoelestis.com
Cosmographiae Introductio, 1537 from the Collections at the Library of Congress
Cosmographia, 1544 (1st edition was 1524)

სქოლიო

კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები