ბლორძა

ბლორძა[“გურჯ. დავთ.-1595”, გვ. 9, 92-93: №3]  ლორზა – სოფელი გურჯისტანის ვილაიეთის ახალციხის ლივის აწყურის ნაჰიეში. ამჟამად ახალციხის მუნიციპალიტეტშია. აღნუსხულია აგრეთვე ამიერკავკასიის მხარის მოსახლეობის 1886 წლის საოჯახო სიებში, რომლის მიხედვითაც იგი შედიოდა ტფილისის გუბერნიის ახალციხის მაზრის აწყურის უბანსა და აწყურის სასოფლო თემში. დატანილია არაერთ ძველ კარტოგრაფიულ წყაროზე.Блордза [10-ти и 5-ти верст. карты: Д7], Блорза [Дор. карта Кавказа, 1903], ბლორზა [ჯავახიშვილი, 1922], ბლორძა [ჯავახიშვილი, 1930-31]. 

დავთრის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 6 კომლი. კომლთა უმეტესობას ერქვა ქართველებისათვის/ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: ზაქარა, ნიკოლოზ, ღვინია და ა.შ. მოხსენიებულია ბადუჩასა და ერდგულას შვილიშვილები. დასახელებულია 3 აზნაური, რომლებიც ფლობდნენ ვენახსა და ბაღს, თუმცა დავთრის შედგენის მომენტისათვის ახალი მფლობელები, ანთროპონიმებიდან (მუსტაფა და მუსა) გამომდინარე, მუსლიმანები უნდა ყოფილიყვნენ.

ამიერკავკასიის მხარის მოსახლეობის 1886 წლის საოჯახო სიების მიხედვით კი აქ ცხოვრობდა 16 კომლი (128 მცხოვრები). მთელი მოსახლეობა რეგისტრირებული იყო როგორც სუნიტი ქურთი.

სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგი იყო მემარცვლეობა (გადასახადის საერთო რაოდენობის თითქმის 84%). ძირითადი აგროკულტურები იყო: ქერი და ხორბალი. მართალია, ხორბალზე მეტი გადასახდი იყო გაწერილი, თუმცა ქილებით ქერი აღემატებოდა ხორბალს. ეს კი ქერის მეტ მოსავალზე მიგვანიშნებს. ჭვავსა და ფეტვზე ნაკლები გადასახადი იყო გაწერილი. ყველა სხვა დარგი მეტნაკლებად თანაბარი მნიშვნელობის იყო: მებოსტნეობა, მევენახეობა, შირის წარმოება, მეფუტკრეობა, მოჰყავდათ პარკოსნები, სელი, კაკალი. თითქმის ყველა მათგანზე გაწერილი იყო 50-100 ახჩა. გამონაკლისი იყო შირის წარმოება და კაკალი, რომელზეც იხდიდნენ 400 და 200 ახჩას შესაბამისად. ჯამურად მეცხოველეობაზე გადასახადი თითქმის 5% იყო, თუმცა დარგების მიხედვით ეს მაჩვენებელი ძალზე დაბალია. ჰყავდათ 250 სული ცხვარი და 80 სული ღორი. 1 კომლზე გაანგარიშებით არც ისე მცირე რიცხვს ვიღებთ: 42 სულ ცხვარსა და 13 სულ ღორს.

+ ბლორძა („გურჯ. დავთ. - 1595“)  №  გადასახადი  მანი  ქილა  ახჩა  ახჩა ერთკომლზე  % 1  ხორბალი   500  6000  1000  40,2  2  ქერი   550  5500  916,7  36,7 3  ფეტვი   50  500  83,3  3,4  4  ჭვავი   50  500  83,3  3,4  5  მუხუდო   4  120  20  0,8 6  ოსპი   4  80  13,3  0,5 7  ცერცვი   4  60  10  0,4  8  სელი   10  100  16,7  0,7 9  კაკალი   10  200  33,3  1,3 10  ხილი    100  16,7  0,7 11  ბოსტანი    100  16,7  0,7 12  ვენახი    50  8,3  0,3 13  შირა  50   400  66,7  2,7  14  იონჯა, თივა    300  50  2 15  იალაღი    100  16,7  0,7 16  იათაღი    10  1,7  0,1 17  ცხვარი    150  25  1 18  ღორი    100  16,7  0,7 19  თუტკარი    120  0,1  0,8 20  ისფენჯი (6 კომლი)    150  25  1 21  მურახასიე    12  2  0,1 22  თაფუ, დეშთიბანი    100  16,7  0,7 23  ბადიჰავა, არუსანე    158  26,3  1,1 ჯამი/საშუალო    50  1182  14 910  107,2  100 

ლიტერატურა
 დ. ნიკოლაიშვილი, დ. სართანია, ა. უჯმაჯურიძე, დ. კირთაძე, მ. კვეტენაძე. მესხეთი ოსმალური დავთრების მიხედვით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი", თბ., უნივერსალი, 2021, გვ. 238

სქოლიო

კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები