იემნიცე

იემნიცე () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი ტრჟებიჩის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.

ადმინისტრაციული დაყოფა
იემნიცე სამი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება:
იემნიცე
ლოუკა
პანენსკა
მინი|ქალაქის გალავნის ნაწილი
მინი|იემნიცეს ციხე
მინი|წმინდა იაკობის ეკლესია
სახელწოდება
სახელწოდება ჩეხური სიტყვა jámy-დან (ანუ „ორმოები“) და jamník-იდან მომდინარეობს, რაც ძველ ჩეხურში  „მაღაროელს“ ნიშნავს. ქალაქის ტოპონიმიკა აქ ისტორიულად არსებულ სამთო მოპოვების ტრადიციებთანაა კავშირში.

გეოგრაფია
იემნიცე ქალაქ ტრჟებიჩიდან სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 31 კილომეტრში მდებარეობს, ხოლო იჰლავიდან 42 კილომეტრითაა დაცილებული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია იევიშოვიცეს ზეგანზეა. იემნიცეს ჩრდილოეთ ნაწილი კრჟიჟანოვის მთიანეთში ვრცელდება და ტყითაა დაფარული. ქალაქის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილია ინჟენირსკის გორა, მისი სიმაღლე 602 მეტრია ზღვის დონიდან.

ისტორია
იემნიცეს ადგილზე XI საუკუნეში დაარსებულ დასახლებას პოდოლი ეწოდებოდა. მისი შექმნა აქ არსებულ სამთო მოპოვების საბადოებს უკავშირდება. 1226 წელს მდინარე ჟელეტავკას ზემო წელში არსებულ კონცხზე შეიქმნა ახალი ქალაქი.

იემნიცეს სახელწოდება ისტორიულ წყაროებში პირველად ბოჰემიის მეფის ოტოკარ I-ის 1227 წლის სიგელშია ნახსენები.

ის 1530 წლამდე სამეფო ქალაქი იყო. ქალაქის გალავანი წყაროებში პირველად 1327 წელს არის მოხსენიებული. იემნიცელები მცირე ომების დროს წინააღმდეგობას უწევდნენ თავდამსხმელებს, თუმცა 1468 წელს ის მატიაშ ჰუნიადის არმიამ დაიპყრო და გადაწვა.

ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიაზე სამთო მოპოვება XV საუკუნის ომიანობის პერიოდამდე გაგრძელდა. ამის შემდეგ ის წარმატებით აღარ განახლებულა და საარსებო წყარო სოფლის მეურნეობა და თევზის მოშენება გახდა.

ბოსკოვიცელ დიდგვაროვნებსა და ადგილობრივებს შორის ქალაქის ფლობაზე დავა XVI საუკუნის დასაწყისში დაიწყო და 1525 წლამდე გაგრძელდა, ამ წელს ქალაქი პერშტეინელმა დიდგვაროვნებმა შეიძინეს. 

1896 წლიდან იემნიცე მორავსკე-ბუდეიოვიცეს რაიონის შემადგენლობაში იყო, 196 წლიდან კი ტრჟებიჩის რაიონის ნაწილი გახდა.

ღირსშესანიშნაობები
ისტორიულ ცენტრში შემონახული სახლების უმეტესობას გოტიკური ან რენესანსული საძირკველი აქვს. დღემდე შემორჩენილია ქალაქის დაახლოებით 1 340 მეტრი სიგრძის გალავანი და სამი ბასტიონი.

XIII საუკუნეში აგებული გოტიკური ციხესიმაგრე XVI საუკუნეში რენესანსის სტილის რეზიდენციად გადაკეთდა. 1734 წელს მას ბაროკოს სტილის რესტავრაცია ჩაუტარდა. ინტერიერი 1818 წელს ამპირის სტილში აღადგინეს. ბოლო მასშტაბური რეკონსტრუქცია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში განხორციელდა და ციხეს თავლები, ლუდსახარში და ადმინისტრაციული შენობები დაემატა. 1994 წლიდან ციხე ქალაქის საკუთრებაშია და ღიაა საზოგადოებისთვის.

ქალაქში სამი ეკლესიაა. ცენტრალური მოედნის ღირსშესანიშნაობა წმინდა სტანისლავის ეკლესიაა. იგი XIV საუკუნეში ააგეს და 1580-იან წლებში რენესანსის სტილში აღადგინეს. ქალაქის უძველეს ნაწილში მდებარეობს წმინდა იაკობის ეკლესია, რომელიც XI-XII საუკუნის რომანული როტონდის აღდგენილი ვარიანტია. ტაძრის გვიანდელი გოტიკური საკურთხეველი 1515 წელს აშენდა.

მესამე ეკლესია წმინდა ვიტის გოტიკური ეკლესიაა. ის აშენდა ფრანცისკანული მონასტრის ნაწილად, რომელიც 1455 წელს დაარსდა. მე-17 საუკუნის ბოლოს მისი გაუქმების შემდეგ, მონასტერი დაინგრა და თანდათან გაქრა. მხოლოდ მიწისქვეშა სივრცეებია შემორჩენილი.

ცნობილი ადამიანები
ჰუგო შარლემონტი (1850–1939) — მხატვარი 
რომან ჰაველკა (1877–1950) — მხატვარი
კარელ ვერნერი (1925–2019) — ინდოლოგი, ორიენტალისტი და რელიგიის ფილოსოფოსი

დაძმობილებული ქალაქები
 რააბს-ან-დერ-თაია, ავსტრია
 რეშელი, პოლონეთი

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები