ვლადისლავ ძიევულსკი

ვლადისლავ ძიევულსკი (; დ. 2 სექტემბერი, 1878, ვარშავა — გ. 6 თებერვალი, 1962, ტორუნი) — პოლონელი ასტრონომი.

ბიოგრაფია
ვლადისლავ ძიევულსკი დაიბადა 1878 წლის 2 სექტემბერს ქალაქ ვარშავაში, ცნობილი ნატურალისტის, ევგენიუს ძიევულსკის ოჯახში. მისი ძმები იყვნენ იურისტი და ეკონომისტი სტეფან ძიევულსკი და ფიზიკოსი ვაცლავ ძიევულსკი. 1901 წელს დაამთავრა ვარშავის უნივერსიტეტი დოქტორის ხარისხით. 1902-1903 წლებში (და შემდგომში 1907-1908 წლებში) სტაჟირება გაიარა გეტინგენის უნივერსიტეტის ობსერვატორიაში, სადაც კარლ შვარცშილდთან თანამშრომლობდა. 1903 წლიდან მუშაობდა იაგელონის უნივერსიტეტში, თავდაპირველად ასტრონომიის განყოფილებაში, შემდეგ (1909-1919) ასტრონომიულ ობსერვატორიაში. 1906 წელს იაგელონის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „მარსის საუკუნოვანი შეშფოთებები ეროსის გადაადგილებაში“. 1920 წლიდან მუშაობდა ვილნიუსის სტეფან ბატორის უნივერსიტეტში — ასოცირებული პროფესორი, პროფესორი, მათემატიკისა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების ფაკულტეტის დეკანი (1921-1922), რექტორი (1924-1925), პრორექტორი (1925-1928) და უნივერსიტეტის ობსერვატორიის დამფუძნებელი და დირექტორი. ნაცისტური ოკუპაციის დროს ის და მისი კოლეგები ხელმძღვანელობდნენ ვილნიუსში არსებულ იატაკქვეშა პოლონურ უნივერსიტეტს. მას შემდეგ, რაც ვილნიუსი წითელმა არმიამ 1944 წელს დაიკავა, ის პოლონელი მეცნიერების ჯგუფთან (მათ შორის ვილჰელმინა ივანოვსკასთან) ერთად ლოძში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც მათ გადაწყვიტეს ტორუნში ახალი კვლევითი ცენტრის დაარსება. ამრიგად, 1945 წელს ძიევულსკი გახდა ტორუნში ნიკოლაი კოპერნიკის უნივერსიტეტის (1945-1947 წლებში მისი პრორექტორი იყო), ასევე პივნიცას ასტრონომიული ობსერვატორიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი.

მისი ძირითადი ნაშრომები ციური მექანიკის, ვარსკვლავური დინამიკის, ცვლადი ვარსკვლავების ფოტომეტრიისა და ასტრონომიის ისტორიის სფეროებში იყო. მან 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი გამოაქვეყნა. ის იყო პოლონეთის მეცნიერებათა აკადემიის (1952), ვარშავის სამეცნიერო საზოგადოების (1909), პოლონეთის ასტრონომიული საზოგადოების (ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მისი პირველი პრეზიდენტი 1923–1924 წლებში) და სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების წევრი.

ის დაქორწინებული იყო იადვიგაზე (ქალიშვილობის გვარი მალინოვსკა). მისი ერთ-ერთი ქალიშვილია ასტრონომი ანელა ძიევულსკა.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, 
მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ძიევულსკი;
მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ ასტეროიდს დაარქვეს (319636) ძიევულსკი.

სქოლიო

კატეგორია:პოლონელი ასტრონომები