შირინ ფოზდარი

შირინ ფოზდარი (დ. 1905 — გ. 1992)
— ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი. დაიბადა ინდოეთში,სადაც 1930-იან და 1940-იან წლებში მუშაობდა მშობლიურ ქვეყანაში ქალთა უფლებებისა და კეთილდღეობის საკითხებზე. 1950 წელს ის მეუღლესთან ერთად გადავიდა სინგაპურში, რათა დახმარებოდა ბაჰაის სარწმუნოების გავრცელებას. სინგაპურში იგი გახდა უთანასწორო ქორწინებისა და პოლიგამიის წინააღმდეგ ბრძოლის ჩემპიონი; მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სინგაპურის ქალთა საბჭოს და ქვეყნის შარიათის სასამართლოს დაარსებაში. ასევე, იგი იყო წამყვანი ფიგურა იმ საადვოკატო ძალისხმევაში, რის შედეგადაც ქალთა ქარტია კანონად იქცა.

1958 წელს მეუღლის გარდაცვალებისა და 1961 წელს ქალთა ქარტიის მიღების შემდეგ, ის თოთხმეტი წლით გადავიდა ტაილანდში. ამ პერიოდის განმავლობაში, მან დააარსა სკოლა იმ გოგონებისთვის, რომლებსაც პროსტიტუციაში იძულებით ჩართვის საფრთხე ემუქრებოდათ.

ადრეული ცხოვრება
შირინ ფოზდარი დაიბადა 1905 წელს ინდოეთში, მუმბაიში (მაშინ ცნობილი როგორც ბომბეი). მისი მშობლები, მეჰრაბან ხოდაბუქს ბეჰჯათი და დოულათი, იყვნენ ირანელი წარმოშობის ბაჰაის სარწმუნოების მიმდევრები, რომლებიც ზოროასტრიზმიდან იყვნენ მოქცეულნი. ბაჰაის რელიგიის ერთ-ერთი სწავლებაა ის, რომ ქალები და კაცები თანასწორნი არიან, და 17 წლის ასაკში მან ყოვლისმომცველი განათლების შესახებ პრეზენტაცია გამართა ბაჰაის ინდოეთის ეროვნულ კონვენციაზე კარაჩიში. 1930-იანი წლებისთვის ის ჩართული იყო სრულიად აზიის ქალთა კონფერენციაში, რომელმაც ის გაგზავნა ჟენევაში, ერთა ლიგის კონფერენციაზე, სადაც მან 1934 წელს თანასწორობის შესახებ პრეზენტაცია გამართა. ის აგრძელებდა საჯარო გამოსვლებს, და 1941 წელს, მაჰათმა განდის თხოვნით, მშვიდობის შესახებ სიტყვით გამოვიდა აჰმედაბადში.

სინგაპური
1950 წელს ფოზდარი მეუღლესთან, ხოდადად ფოზდართან, ერთად გადავიდა სინგაპურში, სადაც ბაჰაის სწავლებების გავრცელებას ცდილობდა. მისი მეუღლე იყო ექიმი, ასევე ზოროასტრული წარმოშობის, რომელიც აღწერილია, როგორც პირველი ინდოელი ზოროასტრიელი, ვინც ბაჰაის რელიგიაზე მოექცა. 1952 წელს ფოზდარმა, სხვა აქტივისტებთან ერთად, რომლებიც არსებულ ქალთა ორგანიზაციებს წარმოადგენდნენ, მონაწილეობა მიიღო სინგაპურის ქალთა საბჭოს (SCW) დაარსებაში. ფოზდარი იყო ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც აქტიურად უბიძგებდა იმ შეხვედრის ორგანიზებას, რასაც „SCW“-ის შექმნა მოჰყვა, და ამ საწყის შეხვედრაზე მან ხელი შეუწყო ჯგუფის ხედვისა და დღის წესრიგის ჩამოყალიბებას. ის აირჩიეს ჯგუფის საპატიო გენერალურ მდივნად და უზრუნველყოფდა მისი პირველი კომუნიკაციების გაგზავნას მედიასა და პოლიტიკოსებისთვის. ეს ჯგუფი იყო პირველი ქალთა პოლიტიკური აქტიური ორგანიზაცია, რომელსაც ჰყავდა 2,000-ზე მეტი წევრი და წარმოადგენდა ყველაზე დიდ ასეთ ჯგუფს ხუთი ათწლეულის განმავლობაში.

ერთ-ერთი საკითხი, რომელმაც ფოზდარის უშუალო ყურადღება მიიპყრო, იყო ქორწინების უთანასწორობა; ქორწინებისა და განქორწინების მარეგულირებელი კანონები ქმარს აძლევდა უფლებას, ადვილად განქორწინებულიყო და ხელახლა დაქორწინებულიყო, ხოლო ცოლს მცირე დახმარების საშუალებას უტოვებდა. ინტერვიუში ფოზდარმა განმარტა: „როდესაც პირველად ჩამოვედი აქ, პოლიგამიისა და ადვილი განქორწინების მაჩვენებლები შემაშფოთებელი იყო. ქორწინების კანონები სუსტი იყო. ქალები ყველანაირ სისასტიკეს განიცდიდნენ, რადგან მამაკაცებს სწამდათ, რომ ქალები სუსტი სქესი იყვნენ“. ფოზდარი და სინგაპურის ქალთა საბჭო (SCW) ინტენსიურად ატარებდნენ კამპანიას გამოსავლის მოსაძებნად, და 1955 წელს საკითხის მოსაგვარებლად შარიათის სასამართლო დაარსდა. სასამართლოს ჰქონდა იურისდიქცია ქორწინებასა და განქორწინებაზე, შეეძლო ქმრებისთვის ალიმენტის გადახდის დავალება, და სანამ პოლიგამია აიკრძალებოდა, შეეძლო ქმრისთვის დაევალებინა, მეორე ცოლის მოყვანამდე პირველი ცოლის თანხმობა უზრუნველეყო. წიგნი „ჩვენი ცხოვრება საცხოვრებლად: ქალის სახის მიცემა ცვლილებებისთვის სინგაპურში“ („Our Lives to Live: Putting a Woman's Face to Change in Singapore“) შირინ ფოზდარს, ჩე ზაჰარა ბინტე ნოორ მოჰამედს და ხატიჯუნ ნისა სირაჯს ასახელებს სასამართლოს ჩამოყალიბების მთავარ მამოძრავებელ ძალებად.

1950-იანი წლების განმავლობაში, ფოზდარს და სინგაპურის ქალთა საბჭოს (SWC) არათანმიმდევრული სამუშაო ურთიერთობა ჰქონდათ სახალხო მოქმედების პარტიასთან (PAP), რომელიც 1954 წელს დაარსდა ბრიტანეთისგან სინგაპურის დამოუკიდებლობის პლატფორმით. „SWC“ იმედოვნებდა, რომ „PAP“ ქალთა თანასწორობის საკითხებს, განსაკუთრებით კი პოლიგამიის გაუქმებას, თავისი დღის წესრიგის ძირითად ნაწილად აქცევდა. „PAP“ ზოგჯერ ძლიერად იყო მზად მიეღო ეს საკითხები, და 1956 წელს ფოზდარს მისცა შესაძლებლობა, პარტიის მიერ ორგანიზებულ ქალთა დღის მიტინგზე ესაუბრა პოლიგამიის საკითხზე. თუმცა, 1957 წლისთვის „SWC“ იმდენად იმედგაცრუებული იყო „PAP“-ის უმოქმედობით ქალთა თანასწორობის საკითხებზე, რომ მოუწოდა „SWC“-ის წევრებს, იმ წლის საქალაქო საბჭოს არჩევნებში მონაწილეობა მიეღოთ, როგორც დამოუკიდებელ კანდიდატებს, და არა „PAP“-ის კანდიდატებს. თუმცა, სახალხო მოქმედების პარტია (PAP) იყო ერთადერთი პარტია, რომელმაც საბოლოოდ შეიტანა ქალთა უფლებებისა და ანტი-პოლიგამიის საკითხები თავის ქარტიაში, ეს მოხდა 1959 წლის საარჩევნო მანიფესტში. „PAP“-მ იმ წლის არჩევნებში დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა, რაც მნიშვნელოვანწილად ქალი ამომრჩევლების მხარდაჭერით იყო განპირობებული. ფოზდარი სწრაფად მოქმედებდა და მოუწოდებდა პარტიას, მიეღო ქალთა უფლებების კანონპროექტი, რომელიც პირველად 1954 წელს იყო შეთავაზებული. საკანონმდებლო ორგანომ ეს საკითხი 1960 წელს განიხილა, 1954 წლის წინადადება გამოიყენა როგორც ძირითადი ჩარჩო, და 1961 წელს ქალთა ქარტია კანონად იქცა. კანონპროექტმა აკრძალა პოლიგამია, ქალებს მისცა სამართლებრივი საშუალება იმ ქმრების წინააღმდეგ, რომლებიც მრუშობდნენ ან ბიგამიას სჩადიოდნენ, და შეიცავდა არაერთ სხვა დებულებას, რომელიც იცავდა ქალებსა და გოგონებს. სინგაპურის ქალთა დიდების დარბაზის (Singapore Women's Hall of Fame) თანახმად, რომელმაც ფოზდარი 2014 წელს შეიყვანა წევრთა სიაში, სწორედ მისი აქტივიზმი იყო გადამწყვეტი ქარტიის მიღებაში.

გვიანდელი ცხოვრება
ფოზდარის ქმარი 1958 წელს გარდაიცვალა. 1961 წელს კი ფოზდარი საცხოვრებლად გადავიდა ტაილანდში, სადაც დააარსა სკოლა გოგონებისთვის. ამ სკოლის მიზანი იყო ქალთა გაძლიერება იმისათვის, რომ წინააღმდეგობა გაეწიათ პროსტიტუციაში იძულებით ჩართვისთვის. მან თოთხმეტი წელი გაატარა ამ ქვეყანაში, რის შემდეგაც სინგაპურში დაბრუნდა. Archived in Singapore & I.R.O., p. 35. იგი მოგზაურობდა საერთაშორისო მასშტაბით და აგრძელებდა გამოსვლებს ქალთა უფლებების საკითხებზე, ისევე როგორც ბაჰაის სარწმუნოებაზე. 

შირინ ფოზდარი 1992 წლის 2 თებერვალს კიბოთი გარდაიცვალა. მას ჰყავდა სამი ვაჟი და ორი ქალიშვილი. უფროსი ქალიშვილი, მუნირა ფოზდარი, რომელიც იურისტი იყო, ცოლად გაჰყვა სერ ჩინუბჰაი მადჰოვლალ რანჩჰოდლალს, შაჰპურის მე-3 ბარონეტს.

რესურსები ინტერნეტში
Singapore & I.R.O. – S.F. & J.K.F. 1950–2005, a collection of documents about Shirin Fozdar

სქოლიო

კატეგორია:ინდოელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ინდოელი ქალები