დუმილი იაპონურ კულტურაში

დუმილი მნიშვნელოვან საკომუნიკაციო როლს ასრულებს ნებისმიერ კულტურაში და განსაკუთრებულ როლს — იაპონურ კულტურაში.Lebra T. S. The cultural significance of silence in Japanese communication //Multilingua-Journal of Cross-Cultural and Interlanguage Communication. — 1987. — Т. 6. — №. 4. — С. 343—358. დუმილი (თიმმოკუ) ითვლება იაპონიაში ურთიერთობის ხელოვნების ნაწილად.

გამოიყოფა ხუთი მიზეზი, თუ რატომ არის დუმილი მნიშვნელოვანი იაპონურ კულტურაში: დუმილი, როგორც გულწრფელი გრძნობების გამოხატულება, დუმილი, როგორც საზოგადოებრივი ნორმა, დუმილი, როგორც უხერხულობა, დუმილი, როგორც დემონსტრაციული ქცევა და დუმილი, როგორც ურთიერთგაგება.

 დუმილი, როგორც გულწრფელი გრძნობების გამოხატულება 
იაპონურ კულტურაში დუმილი დაკავშირებულია შინაგან „მე“-სთან, „კოკორო“-სთან,Rosenberger N. R. Japanese sense of self. — Cambridge University Press, 1994. — Т. 2. (страница 112) რომელიც აღნიშნავს გულს, გონებას, ემოციებს, გულწრფელ გრძნობებს. ვინაიდან იაპონური კულტურა გულისხმობს, რომ მეტყველება პოტენციურად მატყუარა და ყალბია, ნამდვილი პატიოსნება სიტყვებით ვერ გამოიხატება, ხოლო დუმილი არის ჭეშმარიტი „კოკორო“-ს მოწმე. ამგვარად, იაპონიაში ნაკლებად მოლაპარაკე ადამიანი შეიძლება ჩაითვალოს გულწრფელად და პატიოსნად, რაც ნიშნავს, რომ მას უფრო მეტად ენდობიან, ვიდრე მოლაპარაკე ადამიანს.

 დუმილი, როგორც საზოგადოებრივი ნორმა 
იაპონური კულტურა დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს სოციალურ ჰარმონიას. იაპონურ კულტურაში არსებობს არაგამოცხადებული ტაბუ ძლიერი ემოციების გამოხატვაზე. დუმილი შეიძლება იყოს იმის ნიშანი, რომ თანამოსაუბრე ერიდება კონფრონტაციას. თანამოსაუბრემ შესაძლოა გადაწყვიტოს, რომ  უბრალოდ გაჩუმდეს.Donahue R. T. Japanese culture and communication: Critical cultural analysis. — University Press of America, 1998. ამგვარად, ხანგრძლივი პაუზა შეიძლება მიუთითებდეს თანამოსაუბრის სურვილზე, შეცვალოს საუბრის თემა. იაპონურ კულტურაში ამის მიზეზი შეიძლება იყოს ენრიო-სასი, რაც დაახლოებით აღნიშნავს თავშეკავებას, განსაკუთრებით ვარაუდების გამოთქმისას. ხშირად დუმილი შეიძლება იყოს იმის ნიშანი, რომ ადამიანმა აიღო „პაუზა“, რათა დაფიქრდეს თანამოსაუბრის ან მოლაპარაკების პარტნიორის ნათქვამზე, სანამ საკუთარ თვალსაზრისს გამოთქვამს. ასეთი პაუზები ხშირად იწვევს მეორე მხარის ნერვიულობას და დამატებითი დათმობების შეთავაზებას.

მიუხედავად ამისა, იაპონელი კულტუროლოგების აზრით, დუმილი იაპონური კულტურის არაპირდაპირობის ნათელი მაგალითია.Fuki N. The role of cultural influences in Japanese communication: A literature review on social and situational factors and Japanese indirectness //異文化コミュニケーション研究. — 2002. — Т. 14. — С. 99-122. ამავდროულად, იაპონელები ცდილობენ არ გაჩუმდნენ უცნობებთან ურთიერთობისას, რათა უტაქტოდ არ გამოიყურებოდნენ, თუმცა, დასავლური კულტურის ხალხთან შედარებით, მისაღებად და ნორმალურად მიიჩნევენ დუმილს ახლო მეგობრებთან ურთიერთობისას.Hasegawa T., Gudykunst W. B. Silence in Japan and the United States //Journal of Cross-Cultural Psychology. — 1998. — Т. 29. — №. 5. — С. 668—684. ამ კონტექსტში, დუმილი შეიძლება ჩაითვალოს პატივისცემის ნიშნად ახალი მეგობრის მიმართ. იაპონური დუმილი შეიძლება ნაწილობრივ აიხსნას ბუდიზმის მნიშვნელობით იაპონურ კულტურაში, რომლის მოძღვრების საბოლოო მიზანი ხშირად განისაზღვრება როგორც შინაგანი სიცარიელე და დუმილი.Petkova D. P. BEYOND SILENCE. A CROSS-CULTURAL COMPARISON BETWEEN FINNISH ‘QUIETUDE’AND JAPANESE ‘TRANQUILITY’ //Eastern Academic Journal. — 2015. — Т. 4. — С. 1-14.

 დუმილი, როგორც უხერხულობა 
ხანგრძლივი დუმილი, რომელიც მოულოდნელად წყვეტს საუბარს, შეიძლება იყოს უხერხულობისა და დისკომფორტის ნიშანი. საინტერესოა, რომ ცოლ-ქმარსაც კი შეუძლია გამოხატოს თავისი სიმორცხვე დუმილით, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ისინი არიან გაშიშვლებულნი ან იმყოფებიან უჩვეულოდ ინტიმურ გარემოში.

 დუმილი, როგორც დემონსტრაციული ქცევა 
დუმილი შეიძლება იყოს უკმაყოფილების ნიშანი, რომელიც აჩვენებს, რომ თანამოსაუბრე დემონსტრაციულად არ გისმენთ.Matthew C, THE JAPANESE ART OF SILENCE, https://blog.gaijinpot.com/mokusatsu-japanese-art-of-silence/  დუმილი შეიძლება იყოს „მოკუსაცუ“-ის (დუმილით მოკვლა) ნიშანი, რაც დაახლოებით შეიძლება შეესაბამებოდეს გამოთქმას „უგულებელყოფა“. ამგვარად, დუმილი ხშირად შეიძლება იყოს პასიური აგრესიის ნიშანი.

დასავლური კულტურის წარმომადგენლებთან შედარებით, იაპონელთა უმეტესობა მიიჩნევს, რომ მოქმედებები უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე სიტყვები, და წარმოადგენს თავისი განზრახვების დემონსტრირების მნიშვნელოვან საშუალებას, მაშინ როდესაც დასავლელი რესპონდენტები სიტყვებს კომუნიკაციის არანაკლებ მნიშვნელოვან საშუალებად მიიჩნევენ.Ling W. N. Communicative functions and meanings of silence: an analysis of cross-cultural views //Multicultural studies. — 2003. — Т. 3. — С. 125—146.

 დუმილი, როგორც ურთიერთგაგება 
დუმილმა შესაძლოა გამოხატოს ინტუიციური ურთიერთგაგება თანამოსაუბრეებს შორის, რაც ცნობილია როგორც ჰარაგეი.Harumi S.  The use of silence by Japanese learners of English in cross-cultural communication and its pedagogical implications : дис. — Institute of Education, University of London, 1999. იაპონური კულტურა მაღალკონტექსტუალურია,Холл, Эдвард რაც ნიშნავს, რომ პაუზებისა და დუმილის ხანგრძლივობასა შეიძლება ჰქონდეს მრავალი მნიშვნელობა.Ito K. A history of manga in the context of Japanese culture and society //The Journal of Popular Culture. — 2005. — Т. 38. — №. 3. — С. 456—475 კულტურის მაღალკონტექსტუალურობაზე მიუთითებს გამოთქმა ჰარაგეი, რომელიც აღნიშნავს ფარულ ურთიერთგაგებას, თითქოს ახლო ადამიანებს შორის ტელეპათიური კომუნიკაცია მიმდინარეობდეს. მოსმენისა და გაგების ხელოვნება ძალიან მნიშვნელოვანია იაპონურ კულტურაში, საპირისპიროდ ორატორული ხელოვნებისა. ისევე, როგორც დასავლური კულტურის ადამიანები „სტრიქონებს შორის კითხულობენ“ სიტყვებზე დაყრდნობით, იაპონელები საუბარში პაუზებზე აკეთებენ ორიენტირებას.Saint-Jacques B. et al. Modern Japan: the myth and the reality. — 1984. დუმილი შეიძლება იყოს საკომუნიკაციო ინსტრუმენტი, რომელიც გამოხატავს მრავალ განზრახვასა და გრძნობას.Nakane I. Silence in intercultural communication: Perceptions and performance. — John Benjamins Publishing, 2007. — Т. 166.

 დუმილი და უცხო ენების სწავლება 
იაპონელები, უცხო ენების, მაგალითად ინგლისურის შესწავლისას, ხშირად დუმან, რაც ხშირად იწვევს უცხოელი მასწავლებლების დაუჯერებლობას თავიანთი მოსწავლეების შესაძლებლობებში.Harumi S. Classroom silence: Voices from Japanese EFL learners //ELT journal. — 2010. — С. ccq046. კლასებში, სადაც მასწავლებლები ამაღლებენ მოსწავლეთა თვითდაჯერებულობას და ხელს უწყობენ მათ უცხო ენაზე კომუნიკაციას, თუნდაც შეცდომებით, დუმილთან დაკავშირებული პრობლემები ნაკლებია — ასეთი კლასები უფრო წარმატებულია.

იმ შემთხვევაში, თუ მასწავლებლებს შეასწავლიან იაპონური კულტურის საფუძვლებს და აუხსნიან მათი მოსწავლეების დუმილის მიზეზებს, სწავლების ეფექტურობაც იზრდება.Jones S. Speech is silver, silence is golden: The cultural importance of silence in Japan //The ANU Undergraduate Research Journal. — 2011. — Т. 3. — С. 17-27. მაგალითად, გასათვალისწინებელია, რომ იაპონელი მოსწავლეები ნამდვილად აღიარებენ საკუთარ თავს ყველაზე ჩუმ მოსწავლეებად კლასში, თუმცა დუმილის ყველაზე ხშირი მიზეზია — უცხო ენაზე ფრაზის არასწორად თქმის და ამგვარად „სახის დაკარგვის“ შიშია.(7) Nakane I. Silence and politeness in intercultural communication in university seminars //Journal of Pragmatics. — 2006. — Т. 38. — №. 11. — С. 1811—1835. მეორე მხრივ, ბევრი მოსწავლე უტაქტობად მიიჩნევს კლასში სხვებზე თავისი უპირატესობის ჩვენებას და ამიტომაც დუმს გაკვეთილების დროს.

 კრიტიკა 
ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ „იაპონური დუმილის კულტურის“ მნიშვნელობა უფრო მითია, ვიდრე რეალობა, რომელიც დიდწილად იაპონელთა საუბრის თავის არიდების მანერის გამო წარმოიშვა.

სქოლიო

კატეგორია:იაპონიის კულტურა