ოსაბო

ოსაბო— კუნძული ატლანტის ოკეანეში, აშშ-ის ჯორჯიას შტატის სანაპიროსთან, დაახლოებით ოცი მილის დაშორებით სანაპიროდან, სამხრეთით ქალაქ სავანას ისტორიული ცენტრიდან. ჯორჯიას კუნძულებიდან ერთ-ერთი უდიდესია; ოსაბო შეიცავს 9 000 აკრ (3 600 ჰა) ტყიან მაღლობებს მტკნარი წყლის ტბებით და 16 000 აკრ (6 500 ჰა) ჭაობიან ტერიტორიებს, რომლებიც ერთმანეთთან გადაჯაჭვულია ნაკადულებით. მდებარეობს კუნძულ უასოს და მდინარე ოგიჩს შორის ჩრდილოეთით და წმინდა კატერინეს კუნძულის სამხრეთით; კუნძული არ არის დაკავშირებული კონტინენტთან ხიდით ან გზატკეცილით. 26 000 აკრის (11 000 ჰა) ფართობით ის ჯორჯიას შტატის სიდიდით რიგით მესამე კუნძულს წარმოადგენს.

ისტორია
ადამიანის არსებობის კვალი კუნძულზე მინიმუმ 4,000 წელს ითვლის,  რაც დადასტურებულია კერამიკული ნატეხებით, რომლებიც ნაპოვნია კუნძულზე გავრცელებულ ზღვის მასალებით აგებულ შენობებში. მე-16 საუკუნის დასაწყისში, როდესაც ესპანელები იკვლევდნენ ჯორჯიის სანაპიროს, კუნძული დასახლებული იყო გუალეს ინდიელებით. ესპანური მისიონერული პერიოდის განმავლობაში გუალეს ტომი ხან ეხმარებოდა ესპანელებს, ხან კი ებრძოდა. როდესაც 1730-იან წლებში ინგლისელებმა ჩაანაცვლეს ესპანელები ამ რეგიონში, გუალეს ტომი შიდა ტერიტორიაზე იყო გადაადგილებული, სავარაუდოდ ავადმყოფობისა და ესპანელთა მხრიდან ჩაღწევების გამო. ადრეულ ინგლისურ ხელშეკრულებებში კუნძული კრიკების ტომისთვის ნადირობისა და თევზჭერის ადგილად იყო დათმობილი.

1758 წელს კრიკების ტომის ლიდერების ჯგუფი დაიყოლიეს, რომ კუნძული ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ II-ს გადასცემდა. 1760 წელს ანრი ბურკენმა კუნძულის საკუთრება მოითხოვა. მოგვიანებით ის კუნძული თავის სიძეს, ჯონ მორელს მიჰყიდა. მორელი მონებს იყენებდა სოფლის მეურნეობისა და ტყის ჭრისთვის, მისი გარდაცვალების შემდეგ კუნძული ოთხ პლანტაციად გაიყო. მორელის ანდერძში აღნიშნულია 155 მონა, რომლებიც მის სამ შვილს გადაეცა. ამერიკის სამოქალაქო ომის შემდეგ კუნძულს მცირე მასშტაბით რამდენიმე მფლობელი და იჯარით მომოუშავე ფერმერი ამუშავებდა, საუკუნის დასაწყისამდე. 1907 წელს სავანას მკვიდრმა, ჰენრი დ. უიდმა, შეიძინა კუნძულის 9000-ზე მეტი აკრი, და 1916 წლისთვის უიდი უკვე კუნძულის ერთადერთი მფლობელი იყო.New Georgia Encyclopedia http://www.georgiaencyclopedia.org/articles/geography-environment/ossabaw-island  1916 წლის შემდეგ კუნძული გამოიყენებოდა ნადირობისთვის, სანამ 1924 წელს იგი დეტროიტელ ექიმმა, ჰენრი ნორტონ ტორეიმ და მისმა მეუღლემ ნელ ფორდ ტორეიმ არ შეიძინეს.

1961 წელს ელეონორ ტორეი უესტმა და კლიფორდ ბ. უესტმა დააფუძნეს ოსაბაუს ფონდი და დაიწყეს „ოსაბაუს კუნძულის პროექტი“ – სამეცნიერო და მხატვრული რეზიდენცია. წლების განმავლობაში კუნძულის სიმშვიდემ და ბუნებრივმა სილამაზემ მოიზიდა მრავალი ცნობილი სტუმარი, მათ შორის კომპოზიტორები აარონ კოპლანდი და სემუელ ბარბერი; მწერლები რალფ ელისონი, ენი დილარდი, ოლივ ენ ბერნსი და მარგარეტ ეტვუდი; სკულპტორი ჰარი ბერტოა; და მეცნიერი იუჯინ ოდუმი. ფონდი ასევე მასპინძლობდა „გენეზისის პროექტს“, სამეცნიერო კვლევებსა და საგანმანათლებლო პროგრამებს.

1978 წელს, რადგან აღარ შეეძლოთ კუნძულზე მიმდინარე სამეცნიერო, საგანმანათლებლო და მხატვრული საქმიანობის შენარჩუნება და უარი თქვეს კურორტების განვითარებაზე, ქ-ნი უესტმა და მისი ძმის შვილებმა გადაწყვიტეს კუნძული ჯორჯიის შტატისთვის გაეყიდათ როგორც მემკვიდრეობის ნაკრძალი, პირობით რომ ოსაბაუ „გამოიყენებოდა ბუნებრივი, სამეცნიერო და კულტურული შესწავლის, კვლევის და განათლებისათვის, ასევე კუნძულის ეკოსისტემის გარემოს დაცვის შენარჩუნებისა და მართვისათვის“.[2]

ოსაბო დღეს
დღეს ოსაბაუ ჯორჯიის ბუნებრივი რესურსების დეპარტამენტის (DNR) მართვაშია, რომელსაც გაფორმებული აქვს გამოყენების ხელშეკრულება ოსაბაუს კუნძულის ფონდთან — სავანაში დაფუძნებულ არაკომერციულ ორგანიზაციასთან, რომელიც არეგულირებს წვდომასა და ისტორიული ზონების გამოყენებას. ფონდი თანამშრომლობს DNR-თან კუნძულზე საჯარო საგანმანათლებლო პროგრამების მართვისთვის.

ოსაბაუს კუნძულის ფონდი, საჯარო საქველმოქმედო ორგანიზაცია, 1994 წელს დაარსდა  და მისია ასე განისაზღვრება: „[ფონდი]… ჯორჯიის შტატთან საჯარო-კერძო პარტნიორობით, შთააგონებს, ხელს უწყობს და მართავს გამორჩეულ საგანმანათლებლო, კულტურულ და სამეცნიერო პროგრამებს, რომლებიც შექმნილია ოსაბაუს კუნძულის გამოცდილების მაქსიმალიზაციისთვის და მისი ბუნებრივი რესურსების მინიმალური ზიანისთვის.“ ზოგად საზოგადოებას ვიზიტისათვის განაცხადის შევსება სჭირდება. ფონდი მიჰყვება ქ-ნი უესტის მიერ 1978 წლის მემკვიდრეობის ნაკრძალში განსაზღვრულ პრინციპებს: კუნძული გახსნილია მხოლოდ განათლებაში, კვლევასა და შესწავლაში ჩართულ ჯგუფებისთვის: ახალგაზრდებისთვის, ზრდასრული ინტერესთა ჯგუფებისთვის, კოლეჯებისა და უნივერსიტეტებისთვის, მასწავლებლებისთვის, ხელოვანებისა და მკვლევრებისთვის. კვლევის მაგალითებია ქურჩხალა ზღვის კუების ბუდობის შესწავლა, მიგრირებადი ფრინველების მონიტორინგი, ირემის ნაბოლარის კბილის ცვეთის კვლევა და ფერალური სიცილიური ვირების გენეტიკური კვლევა.

ოსაბაუს კუნძულის ყოვლისმომცველი მართვის გეგმა  ამბობს, რომ ღორსა და ვირებს უნდა გაუკეთდეთ მოცილება. სავარაუდოდ, დოკუმენტის ფორმულირებიდან გამომდინარე, ფერალური ცხენებიც ასევე უნდა მოიხსნან. Ossabawisland.org აცხადებს, რომ „ყველა დარჩენილი ვირია სტერილიზებულია მომავალი თაობების თავიდან ასაცილებლად“.

ოსაბო კულტურაში
სერიალ Fear the Walking Dead–ის 8 სეზონში ოსაბაუს კუნძული არის ლოკაცია, რომელსაც ეწოდება PADRE, როგორც მაიდსონ კლარკი ამბობს ეპიზოდში „All I See is Red.

რესურსები ინტერნეტში
Official website
სქოლიო

კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ამერიკის გეოგრაფია
კატეგორია:კუნძულები ოკეანეების მიხედვით