ანაქსაგორა (მთვარის კრატერი)

კრატერი ანაქსაგორა () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილოეთ პოლარულ ნაწილში. სახელი ეწოდა სოკრატემდელი ბერძენი ფილოსოფოსის, ანაქსაგორის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება კოპერნიკული პერიოდით ივარაუდება.

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ანაქსაგორა-ს () მიხედვით. შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ანაქსაგორა“, ისევე, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

 კრატერის აღწერა 
კრატერი მდებარეობს მთიან ზონაში და გოლდშმიდტის კრატერის დასავლეთ ნაწილს ფარავს. სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს ბეროუს კრატერი, ხოლო ანაქსაგორას კრატერის დასავლეთით - ფილოლაოსის კრატერი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 51.9 კმ-ია, სიღრმე — 2.37 კმ. კრატერი სტრუქტურულად ტიხოს კრატერის მსგავსია.

კრატერი შედარებით ცოტა ხნის წინ ჩამოყალიბდა და შესაბამისად, შეინარჩუნა 900 კმ-ზე გადაჭიმული სხივების სისტემა, რომელიც სამხრეთით პლატონის კრატერს აღწევს. კრატერის თასს მაღალი ალბედო აქვს, რაც მას სავსე მთვარის დროსაც კი აშკარად ხილულს ხდის. კრატერის კიდეს აქვს ციცაბო, ტერასის მსგავსი შიდა დახრილობა დაახლოებით 39°-იანი დახრილობით. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.14 კმ-ით მაღლა მდებარეობს, ხოლო კრატერის მოცულობა 2180.79 კმ³-ია.

ცენტრალური პიკი, რომელიც ჩრდილოეთით ოდნავ გადახრილია, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ კვეთს კრატერის თასს და პატარა ქედის მიმდებარედ თითქმის მთლიანად ანორთოზიტისგან შედგება, რაც შეესაბამება პირველყოფილ მთვარის ქერქს. ცენტრალური პიკის სიმაღლე 1000 მ-ია. ცენტრალური პიკის მახლობლად მდებარე ტერიტორია NASA-მ Constellation პროგრამის ფარგლებში ინტერესის ზონად გამოაცხადა.

კრატერის თასი დაფარულია დარტყმის შედეგად გამოტყორცნილი გამდნარი ქანებით; დნობის ზედა ფენა რეგოლითად გადაიქცა, ზოგიერთ ადგილას კი კრატერის სტრუქტურების ეროზიის შედეგად 10-30 მ ზომის ლოდები წარმოიქმნა. ამ ფორმირების მექანიზმი დღემდე აუხსნელია.

ანაქსაგორა შეტანილია მთვარისა და პლანეტარული ასტრონომიის ასოციაციის (ALPO) კაშკაშა სხივების კრატერების სიაშიПеречень кратеров с яркой системой лучей Ассоциации лунной и планетарной астрономии (ALPO)  და შიდა ფერდობზე არსებული მუქი სხივების კრატერების ALPO სიაში.Перечень кратеров с темными радиальными полосами Ассоциации лунной и планетарной астрономии (ALPO) 

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი|დევიდ კემბელის ფოტო ანაქსაგორა  კოორდინატები დიამეტრი, კმA20.1B5.0

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში













სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-01