ქვემო წერაქვი

ქვემო წერაქვი — ისტორიული სოფელი ქვემო ქართლში, ახლანდელი მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფ. წერაქვის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლ. 2 კმ-ზე, მდინარე შულავრის მარცხენა შენაკადი ხევის სათავეში, ტყეში.

ქვემო წერაქვი ისტორიულ საბუთებში ცნობილია XVII საუკუნიდან. ქართლის მეფე ბაგრატ VII-ის (ბაგრატ-ხანის) 1616 წლის 8 ნოემბრით დათარიღებული წყალობის წიგნის თანახმად, ბაგრატმა სომხითის მელიქ ათაბაგს (მირიმანიძე) ლუარსაბ მეფის მიერ ნაბოძები ქარტაკი და გელაქთაგი გამოართვა და სანაცვლოდ ქვემო წერაქვი უბოძა. 1689 წლის ერთ-ერთ საბუთში წერაქვი ბარათაშვილების „მკვიდრი მამულია“, ხოლო 1783 წელს —  მათგან განაყარი გოსტაშაბიშვილებისა. წერაქვის სახელწოდებით 2 სოფელი მოხსენიებულია ვახუშტი ბატონიშვილის რუკასა და სოფლების სიაში, ასევე იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ (XVIII საუკუნის მიწურული). XX საუკუნის დასაწყისში სოფელი დაიცალა. წერაქვის სახელი შემორჩა სოფელ ზემო წერაქვს. 

ნასოფლარის ჩრდილოეთით, განაპირას, ადგილ „ქალაფაზე“ მდებარეობს წერაქვის სამონასტრო კომპლექსი: XIII საუკუნის ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის სამნავიანი დარბაზული ეკლესია (კედელზე XV საუკუნის ლაპიდარული წარწერით), გვიანი შუა საუკუნეების წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, სამრეკლო, მარანი და გალავანი.

ლიტერატურა
 ბერძენიშვილი დ., ფანასკერტელთა ფეოდალური საგვარეულოს ისტორიიდან, წგნ. „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული“, ტ. I. თბ., 1960. — გვ. 95-111.
 ქართველიშვილი თ., თანაავტ., დოკუმენტური წყაროები XVII საუკუნის I ნახევრის ქართლისა და კახეთის მეფეების შესახებ, ტ. I. თბ., 2019. — გვ. 129.
 ბაგრატიონი იოანე, ქართლ-კახეთის აღწერა (ტექსტი გამოსაცემად მოამზადეს თინა ენუქიძემ და გურამ ბედოშვილმა), თბ, 1986. — გვ. 56.

კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები