ბრტნიცე

ბრტნიცე () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ვისოჩინის მხარეში, ქალაქი იჰლავის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის ისტორიული ცენტრი კარგად არის შემონახული და ჩეხეთის კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.
მინი|ბრტნიცეს ციხესიმაგრე
მინი|წმინდა იაკობის ეკლესია
მინი|იოზეფ ჰოფმანის სახლმუზეუმი
ადმინისტრაციული დაყოფა
ბრტნიცე 10 მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება:

ბრტნიცე
დოლნი-სმრჩნე
იესტრჟები
კომაროვიცე
მალე
პანსკა-ლჰოტა
პრჟიმელკოვი
პრჟისეკა
სტრჟიჟოვი
უჰრჟინოვიცე

სახელწოდება
სახელწოდება ძველი ჩეხური სიტყვიდან brtě-დან მომდინარეობს, რაც  „საფუტკრეებს“ ნიშნავს. ამ ადგილზე ისტორიულად მრავლად ჰყავდათ ფუტკარი.

გეოგრაფია
ბრტნიცე რეგიონალურ ცენტრ იჰლავიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 11 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორია კრჟიჟანოვის მთიანეთშია გაშლილი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე 663 მეტრია ზღვის დონიდან. ქალაქში მიედინება მდინარე ბრტნიცე.

ისტორია
ბრტნიცეს ისტორიულ წყაროებში პირველად 1234 წელს არის მოხსენიებული. ამ წელს მეფე ვაცლავ I-მა პრჟედკლაშტერჟიში მდებარე მონასტერს შესწირა. 1410 წლიდან 1623 წლამდე ბრტნიცე ვალდშტაინების დიდგვაროვანთა ოჯახის წარმომადგენელ ბრტნიცკებს ეკუთვნოდათ. მათი მმართველობის დროს ბრტნიცე განვითარდა და ახალი ციხე აშენდა. 1588 წელს ციხესიმაგრის გვერდით აშენდა ეკლესია, რომელიც წმინდა მათეს სახელზე აკურთხეს.

1623 წელს ბრტნიცე იტალიელმა კოლალტოს გვარის დიდგვაროვნებმა შეიძინეს, ისინი მას 1945 წლამდე ფლობდნენ. კოლალოტოებმა ააშენეს მონასტერი და აღადგინეს ციხესიმაგრე. მათ განაახლეს ეკლესიის ინტერიერი და მოედანზე არსებული სახლები რენესანსისა და ბაროკოს სტილში გადააკეთეს.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ისტორიულ ცენტრსა და მთავარ მოედანს მდინარე ბრტნიცე ჰყოფს. მდინარეზე ორი ბაროკოს სტილის ხიდია გადებული. ერთ-ერთია ე.წ. ებრაული ხიდი, რომელიც ქალაქს ებრაულ კვარტალთან აკავშირებს და მხოლოდ ნაწილობრივ არის ქანდაკებებით მორთული. ხიდების გარდა სვობოდის მოედნის მთავარი ღირსშესანიშნაობა 1580 წელს აგებული რენესანსის სტილის მერიაა..

ქალაქის მთავარ მოედანზე მდებარე არქიტექტორ იოზეფ ჰოფმანის სახლმუზეუმი ერთ-ერთი გამორჩეული ღირსშესანიშნაობაა. 1992 წელს ბრტნიცეში ქალაქისა და ვენის გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმის მიერ ჰოფმანის ნამუშევრებისადმი მიძღვნილი ერთობლივი გამოფენის შემდეგ, მისი სახლი მუდმივ საგამოფენო სივრცედ გადაკეთდა. 2006 წლიდან შენობას ვენის გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმის მხარდაჭერით მართავს ქალაქ ბრნოს მორავიის გალერეა.

მოედნის მახლობლად მდებარეობს წმინდა იაკობის ტაძარი. ეს არის 1776–1784 წლების მარტივად ნაგები ბაროკოს სტილის ნაგებობა, რომელმაც აქ მანამდე მდგარი შუა საუკუნეების ტაძარი ჩაანაცვლა. ეკლესიაში ხელოვნების ძვირფასი ნიმუშებია დაცული.

ბრტნიცეს ციხე ქალაქის ცენტრის მახლობლად არსებულ გორაკზე მდებარეობს. ეს არის რენესანსის სტილის ციხესიმაგრის უნიკალური დიდი კომპლექსი ბაროკოს სტილის მოდიფიკაციებით. ისტორიული წყაროების მიხედვით აქ ეს ციხესიმაგრე უკვე იდგა 1400 წელს. 1650–1655 წლებში ციხესიმაგრეს ბაროკოს სტილის რესტავრაცია ჩაუტარდა. ციხესიმაგრის გარშემო 1817 წელს ინგლისური სტილის ბაღი გააშენეს. ციხესიმაგრეში განთავსებულია ექსპოზიციები შუა საუკუნეების წამებისა და შავი ჭირის ეპიდემიების ისტორიის შესახებ. ციხის კომპლექსის გვერდით მდებარეობს ყოფილი მინიმების ორდენის მონასტერი და  ნეტარი ჯულიანა კოლალტოელის ეკლესია.

როკშტეინის ციხის ნანგრევები სოფელ პანსკა-ლჰოტასთან ახლოს მდებარეობს. ადრეული გოტიკური ციხესიმაგრე XV საუკუნეში მატიაშ ჰუნიადის არმიამ დაიპყრო და დაანგრია.

ცნობილი ადამიანები
ჰერმან სოლმს-ჰოჰენსოლმს-ლიხელი (1838–1899) — დიდგვაროვანი და პოლიტიკოსი
იოზეფ ჰოფმანი (1870–1956) — არქიტექტორი 
გუსტავ ჰალოუნი (1898–1951) — სინოლოგი
ბარუხ კურცვეილი (1907–1972) — ლიტერატურის კრიტიკოსი
უილიამ პაჩნერი (1915–2017) — მხატვარი
ზდენეკ მერჟინსკი (1948–2016) — არქეოლოგი და ისტორიკოსი

დაძმობილებული ქალაქები
 ორპუნდი, შვეიცარია

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ვისოჩინის მხარის ქალაქები