ოპერაცია ქორისთვალას დარტყმა

ოპერაცია ქორისთვალას დარტყმა — აშშ-ის მიერ „ისლამური სახელმწიფოს“ წინააღმდეგ საპასუხო სამხედრო ოპერაცია, რომელიც მოჰყვა 2025 წლის დეკემბერში პალმირაზე სირიელი პოლიციელის თავდასხმას. პოლიციელი ეჭვმიტანილი იყო „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ კავშირში. მისი თავდასხმის დროს ორი ამერიკელი ჯარისკაცი და ერთი სამოქალაქო თარჯიმანი დაიღუპა.

 ფონი 
2025 წლის დეკემბერში პალმირაზე თავდასხმის შემდეგ, შეერთებულმა შტატებმა, რეგიონულ მოკავშირეებთან კოორდინაციით, ჩაატარა 10 ოპერაცია, რამაც, აშშ-ის ოფიციალური პირის თქმით, გამოიწვია ისლამურ სახელმწიფოსთან კავშირში ეჭვმიტანილი 23 პირის მკვლელობა ან დაპატიმრება.

 ოპერაცია 
2025 წლის 19 დეკემბერს, შეერთებულმა შტატებმა, იორდანიის მხარდაჭერით, დაიწყო მასშტაბური საჰაერო იერიშები სირიაში „ისლამური სახელმწიფოს“ ინფრასტრუქტურაზე, რომელიც მოიცავდა მინიმუმ 100 საბრძოლო მასალის გამოყენებას 70 სამიზნეზე. შეერთებულმა შტატებმა გამოიყენა A-10 და F-16 ტიპის თვითმფრინავები, Apache ვერტმფრენები და HIMARS-ის მართვადი არტილერია იორდანიული F-16-ების მხარდაჭერით. 

ოპერაციას „ქორისთვალას დარტყმა“ ეწოდა, რაც ასახავდა აიოვაში დაფუძნებული დანაყოფების მონაწილეობას და სირიის უზარმაზარ ტერიტორიაზე სამიზნეების იდენტიფიცირებისთვის საჭირო მაღალი დონის სიზუსტეს.

აშშ-ის ოფიციალური პირებისა და სირიის ადამიანის უფლებათა ობსერვატორიის (SOHR) ცნობით, დარტყმების სამიზნე იყო სამეთაურო ცენტრები, იარაღის საწყობები, სასწავლო ობიექტები, დრონების ბაზები და ლოჯისტიკური ცენტრები ცენტრალურ და აღმოსავლეთ სირიაში, მათ შორის ჯაბალ ალ-ამურის რაიონი პალმირასთან ახლოს, ჰომსის პროვინციაში, მაადანის უდაბნო რაქას სოფლის რაიონში და ალ-ჰამადის უდაბნო დეირ ეზ-ზავრის მუჰაფაზა. SOHR-ის ცნობით, მოკლეს „ისლამური სახელმწიფოს“ სულ მცირე ხუთი წევრი, მათ შორის ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც მონაწილეობდა ჯგუფის მიერ გამოყენებული უპილოტო საჰაერო სისტემების მართვასა და კოორდინაციაში.

 რეაქციები 

 სახელმწიფო აქტორები 

 : იორდანიამ დაადასტურა თავისი მონაწილეობა ISIS-ის სამიზნეებზე თავდასხმაში და განაცხადა, რომ მისი მიზანია „პრევენცია გაუწიოს ექსტრემისტულ დაჯგუფებებს ამ ტერიტორიების, როგორც სადესანტო წერტილების, გამოყენებაში სირიის მეზობლებისა და რეგიონისთვის საფრთხის შესაქმნელად, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ISIS-მა გადაჯგუფება და საკუთარი შესაძლებლობების აღდგენა მოახერხა სამხრეთ სირიაში“.
 : სირიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ „ისლამური სახელმწიფოს წინააღმდეგ იბრძოლებს და უზრუნველყოფის ურყევ ერთგულებას, რომ მას სირიის ტერიტორიაზე უსაფრთხო თავშესაფრები არ ჰქონდეს და გააგრძელებს დაჯგუფების წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციების გაძლიერებას ყველგან, სადაც ის საფრთხეს წარმოადგენს“.
 : პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა დარტყმებს „ძალიან წარმატებული“ უწოდა და განაცხადა: „ჩვენ სირიაში „ისლამური სახელმწიფოს“ ბანდიტებს დავუპირისპირდით, რომლებიც ხუთი წლის წინ ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ განადგურების შემდეგ ხელახლა დაჯგუფებას ცდილობდნენ“. დარტყმების შემდეგ, თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეთმა განაცხადა, რომ „ეს ომის დასაწყისი არ არის - ეს შურისძიების დეკლარაციაა“ და რომ „ამერიკის შეერთებული შტატები, პრეზიდენტ ტრამპის ხელმძღვანელობით, არასდროს დააყოვნებს ჩვენი ხალხის დაცვას და არასდროს დანებდება“.

 არასახელმწიფო აქტორები 

 სირიის დემოკრატიული ძალები border|20px: სირიის დემოკრატიულმა ძალებმა შეაქო აშშ-ის მიერ განხორციელებული დარტყმები „ბოლო საათების განმავლობაში სირიაში ISIS-ის ტერორისტული ორგანიზაციის სამალავებზე“ განხორციელებულ სამიზნეებზე და განაცხადა, რომ „ეს უწყვეტი საჰაერო მხარდაჭერა გადამწყვეტ ფაქტორს წარმოადგენს ორგანიზაციის გადაჯგუფების ან დივერსიული საქმიანობის აღდგენის თავიდან ასაცილებლად“.

 ანალიზი 
საერთაშორისო კრიზისების ჯგუფის სირიის საკითხებში უფროსი ანალიტიკოსის, ნანარ ჰავაჩის თქმით, სირიის პრეზიდენტი აჰმედ ალ-შარაა „ძალიან ცდილობს, ვიწრო ხაზით იმოქმედოს“ საერთაშორისო პარტნიორებთან ურთიერთობით და ამავდროულად არ დაკარგოს ხალხის მხარდაჭერა, მათ შორის მათი, ვისაც ადრე ექსტრემისტული შეხედულებები ჰქონდა და რომელთა წინააღმდეგაც შესაძლოა დასავლური ქვეყნის მიერ მათ ტერიტორიაზე თავდასხმები განხორციელდეს.

ენდრიუ ტაბლერის თქმით, რომელიც სირიის რეგიონის დირექტორი იყო ტრამპის პირველი ადმინისტრაციის დროს, „დარტყმების რაოდენობა აჩვენებს, რომ ISIS-სირიაში უფრო ძლიერია, ვიდრე ეს აქამდე იყო აღიარებული.“

 სქოლიო 

კატეგორია:2025 წელი საერთაშორისო ურთიერთობებში
კატეგორია:სამხედრო კამპანიები
კატეგორია:ომი ტერორიზმის წინააღმდეგ