გორიუ ასადა

ასადა გორიუ (; დ. 10 მარტი, 1734 — გ. 25 ივნისი, 1799) — იაპონელი ექიმი და ასტრონომი, რომელმაც ედოს პერიოდში დასავლური და იაპონური ასტრონომიის ინტეგრაციას შეუწყო ხელი. მან იაპონიაში რამდენიმე დასავლური ასტრონომიული ინსტრუმენტი და მეთოდი შემოიტანა და დამოუკიდებლად დაადასტურა კეპლერის მესამე კანონი.

ასადა ფსევდონიმი იყო, რომელიც მისი სოფლის სახელწოდებიდან მომდინარეობდა. დაიბადა 1734 წლის 6 თებერვალს, იაპონური წელი კიოჰო. როგორც იასუაკირა აიაბე, მისი მამა, კეისაი აიაბე, ბუნგოს (კიუშუ) მიწიანი კიცუკის კლანიდან იყო. ასადამ თავისი კარიერის დიდი ნაწილი აყვავებულ კომერციულ ქალაქ ოსაკაში გაატარა, სადაც ის მედიცინას ეწეოდა. შემდეგ, 1767 წელს, მან მამამისის პრაქტიკა ოფიციალურ ექიმად გადაიბარა. იაპონიის მთავრობის იზოლაციის პოლიტიკის გამო, დასავლური სამეცნიერო თეორია ზოგადად ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ ჩინეთში იეზუიტების მიერ რედაქტირებული მოძველებული ჩინური ნაშრომების მეშვეობით. მიუხედავად ამისა, ასადამ მოახერხა ციური მოძრაობების დახვეწილი მათემატიკური მოდელების აგება და ზოგჯერ მას კეპლერის მესამე კანონის დამოუკიდებლად აღმოჩენასაც მიაწერენ. ასადა ასევე სწავლობდა ანატომიას დასავლურ ტექსტებში და მისი ნაშრომები მისი მეგობრის, რიკენ ნაკაის (1732-1817) მიერ ესო-როჰიცუს კრებულში იქნა შეტანილი.

ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს ასადა.

სქოლიო

კატეგორია:იაპონელი ასტრონომები