ღოღობერიძეები

ღოღობერიძეები — ფეოდალური საგვარეულო დასავლეთ საქართველოში. 

ღოღობერიძეთა საგვარეულოს შესახებ წერილობით წყაროებში დაცული ცნობები მწირია. ვახუშტი ბატონიშვილი ღოღობერიძეებს მისი თანამედროვე იმერეთის უწარჩინებულეს გვარებს შორის ასახელებს. იოანე ბატონიშვილის ქართველ თავად–აზნაურთა გვარების „აღწერაში“ მოტანილი ლეგენდარული გადმოცემით: „ღუბილხან ანუ ღუღილხან იყო თათარი წელსა 1253–ს... ამათ გუარნი დაშთენ იმერეთს შ(ინ)ა და მიიღეს ღოღობერიძეობა სახელის გამო მათისა“. 

ღოღობერიძეთა შესაძლო წინაპრები („ღღ–ძთა“) მოხსენიებული არიან ვანის მარმარილოს ქანდაკების ასომთავრულ წარწერაში (XI ს.). ამავე საგვარეულოს წარმომადგენელი უნდა იყოს ხალიფანდრო ღოღაძე, რომელიც თოფურიძეთა 1413–1444 წლების სასისხლო სიგელში ალექსანდრე მეფის „კარის ვაზირთა“ შორის მოწმედ არის დასახელებული. მომდევნო პერიოდში ცნობილია მეაბჯრეთუხუცესი დავით ღოღობერიძე (1486–1488 წწ.), ციხისთავი ესტატე ღოღობერიძე (1488 წ.) და სხვ. ციხისთავის სახელოს ფლობდა 1545 წლის საბუთში მოხსენიებული ღოღობერიძეც, რომელიც უშვილოდ გარდაცვლილა და თავისი მამული ზედა ქვიტირს „ნაშვილეობით“ ბაგრატ იმერთა მეფისათვის მიუცია, ამ უკანასკნელს კი გელათის წმინდა გიორგის ტაძრისთვის შეუწირავს. XVI–XVII საუკუნეების განმავლობაში ღოღობერიძეთა საგვარეულო თანდათან დაემცრო, მათი მამულების დიდ ნაწილს კი წულუკიძეები დაეუფლნენ. XVII საუკუნის შუა ხანებში გავლენიანი პოლიტიკური მოღვაწე იყო ბეჟან ღოღობერიძე. ამ პერიოდის სასულიერო პირებიდან ცნობილია ცაიშელი ეპისკოპოსი სვიმონ ღოღობერიძე (1701 წ.), ჭყონდიდელი ევდემონ ღოღობერიძე (1714 წ.), ხელმწიფის კარის წინამძღვარი სილიბისტრო ღოღობერიძე (1750-იანი წლები).

ღოღობერიძეთა სათავადო მდ. გუბისწყალსა და ცხენისწყალს შორის მდებარე ტერიტორიას მოიცავდა. სხვადასხვა დროს მასში, მთლიანად თუ ნაწილობრივ, შედიოდა ხონი, ღანირი, ქუტირი, ივანდიდი, პატარა ანუ გოჩა ჯიხაიში, მათხოჯი, ნახახულევი. ღოღობერიძეებს რეზიდენცია — სასახლე და კარის ეკლესია — სოფ. პატარა ჯიხაიშში, ადგილ „ამოკირულის“ მიდამოებში ჰქონდათ.

 ლიტერატურა 
 სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან (სათავადოები), ტ. II, თბ., 1981. — გვ. 33-36.

*
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები