ჯოვანი დი სიმონე

ჯოვანი დი სიმონე (; დ. უცნობია — გ. 1284-1298, პიზა) — იტალიელი არქიტექტორი და ინჟინერი, რომელიც მოღვაწეობდა პიზაში. კამპო-სანტოს სასაფლაოს კლუატრის ავტორი. მონაწილეობას იღებდა პიზის კოშკის მშენებლობაში.

საუკუნეების განმავლობაში კრიტიკოსები და ხელოვნებათმცოდნე ისტორიოგრაფები მის ფიგურას სრულ უგულებელყოფას უკეთებდა, რაც გამოწვეული იყო მისი სახელის აღრევით ჯოვანი პიზანოსთან. ამ გაუგებრობას წერტილი დაუსვა იტალიელმა ისტორიკოსმა ბაჩიმ 1918 წელს. დოკუმენტურ რეკონსტრუქციაზე დაყრდნობით, მან აჩვენა, რომ დი სიმონე XIII საუკუნის მეორე ნახევრის პიზის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და ნიჭიერი არქიტექტორი იყო.

ბიოგრაფია
ჯოვანი დი სიმონეს დაბადების თარიღი და ადგილი უცნობია; ისტორიისთვის უცნობია ისიც, წარმოშობით პიზელი იყო თუ სხვა ქალაქიდან მოსული. პირველი დოკუმენტი, რომელიც დი სიმონეს ეხება, 1245 წლის ივლისით თარიღდება. არსებობს მოსაზრება, რომ დი სიმონე წამყვან როლს ასრულებდა ახალი საავადმყოფოს მშენებლობაში, რომელიც 1257 წელს სამების მოედნის (სასწაულთა მოედნის) სამხრეთ მხარეს დაიწყო.

საავადმყოფოს მშენებლობის დასრულებისას (1262 წელი), ჯოვანი უკვე მუშაობდა წმინდა ფრანცისკეს ეკლესიაზე, რომლის მშენებლობაც 1261 წელს დაიწყო. ეკლესია აგებულია ტერაკოტის სტილში, პიზისთვის დამახასიათებელი ტრადიციის შესაბამისად, თუმცა იგი ეყრდნობა ქვის საძირკველს. 1264 წლის დოკუმენტის თანახმად, ამ საძირკვლისთვის საჭირო მასალას პიზანოს მთასთან მოიპოვებდა ქვისმთლელთა ჯგუფი ჯოვანის ხელმძღვანელობით. ტაძრის გამორჩეული არქიტექტურული ელემენტია სამრეკლო, რომელიც მხოლოდ პერიმეტრის ორ კედელს ეყრდნობა; მათში არქიტექტორმა ჩააშენა ორი სარტყელი, რომლებიც იჭერს კონცენტრული აგურის ფენებისგან შემდგარ და მცირე თაღებით შემსუბუქებულ ცილინდრს.

ამ უნიკალურ დეტალებზე დაყრდნობით, კრისტიანი ტესტიმ (1986) დი სიმონეს მიაკუთვნა ასევე ალექსანდრიელი წმინდა ეკატერინეს დომინიკელთა ეკლესიის სამრეკლო, რომლის მშენებლობაც ფრანციცკანელთა ტაძარზე ცოტა უფრო ადრე დაიწყო. თუმცა, ამ მოსაზრებას ყველა ისტორიკოსი არ იზიარებს.

1266 წლიდან 1286 წლამდე დი სიმონე პიზის კათედრალთან არსებული ოპერა-დელ-დუომოს (Opera del Duomo) მთავარი მშენიებელი იყო.

დაახლოებით 1275 წელს განახლდა ამჟამად მსოფლიოში საყოველთაოდ ცნობილი სამრეკლო კოშკის (პიზის კოშკის) მშენებლობა, რომელიც თითქმის ოთხმოცდაათი წლით იყო შეჩერებული შენობის ავადხსენებული დახრილობის გამო. სამუშაოების შესრულება დი სიმონეს დაევალა.

ამავდროულად დაიწყო კამპო-სანტოს სასაფლაოს არქიტექტურული ანსამბლის მშენებლობაც. დი სიმონემ შეიმუშავა ნაგებობის საერთო დიზაინი, ასევე მას მიეწერება აღმოსავლეთ ნაწილის პირველი ოცი თაღის საინჟინრო გადაწყვეტები.

არ არსებობს დოკუმენტები, რომლებიც ზუსტად მიუთითებდა, თუ როდის შეწყვიტა ჯოვანიმ მუშაობა კამპო-სანტოზე; რაც შეეხება კოშკის მშენებლობაში გამოწვეულ შესვენებას, იგი 1284 წლით თარიღდება, რაც დაემთხვა პიზის ისტორიის „შავ პერიოდს“, რომელიც მელორიის ბრძოლით დასრულდა. არსებობდა ჰიპოთეზა, რომ დი სიმონეს სიკვდილიც ამ მოვლენას უკავშირდებოდა, თუმცა ამ მოსაზრებას უარყოფს 1286 წლის დოკუმენტი, რომელიც ჯოვანის გადასახადებისგან გათავისუფლების შესახებ იუწყება. შეიძლება ითქვას, რომ ჯოვანი დი სიმონე გარდაიცვალა არაუგვიანეს 1298 წლისა, რადგან ამავე წლით დათარიღებულ დოკუმენტში, სადაც არქიტექტორის უფროსი ვაჟი — გვინდო და ჯოვანი პიზანო სამრეკლოს წყალმომარაგების სისტემასთან დაკავშირებით მოიხსენიებიან, დი სიმონე უკვე გარდაცვლილთა სიაშია.

ხსოვნა
ჯოვანი დი სიმონეს სახელი ეწოდა ქუჩას პიზაში — Via Giovanni Di Simone.

რესურსები ინტერნეტში
 Michela Becchis. Michela Becchis — Dizionario Biografico degli Italiani — Volume 56 (2001). Giovanni di Simone (на итальянском языке)

კატეგორია:იტალიელი მხატვრები
კატეგორია:XIII საუკუნის იტალიელი მხატვრები