შიკოტან-ძინძა

შიკოტან-ძინძია () ან საკოტან-ძინძია — ყოფილი შინტოისტური ტაძარი იაპონიის დასახლება შიკოტანში (ამჟამად მალოკურილსკოე), კუნძულ შიკოტანზე. ტაძარი დაარსდა 1887 წელს. ზოგიერთი მონაცემით, იგი ააგეს თევზჭერისა და შრომის ღმერთის — ებისუს პატივსაცემად, სხვა წყაროების მიხედვით კი — იმპერატორ მეიძის და ზღვაოსნობის ღმერთების სადიდებლად, როგორც კოტოჰირაგუს ტიპის ტაძარი. საბჭოთა კავშირ-იაპონიის ომის შემდეგ ტაძარი დაინგრა.

ზოგადი ინფორმაცია
შიკოტან-ძინძია აგებული იყო სიმმეი-ძუკურის სტილში, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მარტივი ორფერდი სახურავი და არქიტექტურული მორთულობების არარსებობა. სახალინელი მკვლევრის, იგორ სამარინის ვერსიით, კურილის კუნძულების სინტოისტური ტაძრების უმეტესობის სტილი მაინც ოდნავ განსხვავდებოდა ტრადიციული სიმეი-ძუკურისგან. თუმცა, სამხრეთ კურილებზე არსებობდა სხვა არქიტექტურული სტილით ნაგები ტაძრებიც. მაგალითად, მათ შორის ყველაზე დიდი — კუნაშირი-ძინძია (რომელიც ასევე აღარ არსებობს), მდებარეობდა კუნძულ კუნაშირზე (დღევანდელი დასახლება გოლოვნინო) და აგებული იყო გონგენ-ძუკურის სტილში, ხოლო რიგი სხვა ტაძრებისა — ირიმოია-ძუკურის სტილში.

შიკოტანის დასახლებაში მდებარე ტაძარს ჰქონდა რამდენიმე არქიტექტურული თავისებურება, რომელიც მეზღვაურებისა და ვეშაპმჭერების შრომას უკავშირდებოდა (ვეშაპსარეწი შიკოტანზე ვითარდებოდა როგორც იაპონიის მმართველობის, ისე საბჭოთა პერიოდის პირველ წლებში.) სინტოისტური ნაგებობებისთვის ტრადიციული რიტუალური ჭიშკრის (ტორიი) გვერდით, შესასვლელის წინ აღმართული იყო ვეშაპის ძვლებისგან აგებული თაღი.

ამჟამად ტაძარი განადგურებულია. შემორჩენილია მისი რამდენიმე შავ-თეთრი ფოტო. სამი მათგანი გამოქვეყნდა წიგნში „ათასი კუნძულის მიწაზე“, რომელიც ეძღვნება სსრკ-ს გეოგრაფიული საზოგადოების პრიმორიეს ფილიალისა და მეცნიერებათა აკადემიის შორეული აღმოსავლეთის ბაზის მიერ 1946 წლის ივნის-ოქტომბერში ორგანიზებულ კომპლექსურ ექსპედიციას. ფოტოებზე ნათლად ჩანს, რომ ტაძრის შესასვლელთან იდგა კომაინუს (ლომი-ძაღლის) ქანდაკებები და ქვის ფანრები. ამავე გამოცემაში ნახსენებია ჰოკაიდოს გუბერნატორის მიერ 1939 წელს კურილის კუნძულებზე ჩატარებული ტაძრების ინსპექცია, რომლის მიხედვითაც კურილებზე ოფიციალურად 52 სინტოისტური ტაძარი იყო რეგისტრირებული.''По земле тысячи островов. Курильская экспедиция 1946 года // Министерство культуры и архив. дела Сахалин обл., Гос. ист. Архив Сахалин обл.; Примор. краев. отд-ние Всерос. обществ. орг. «Рус. географ. о-во» — О-во изучения Амур. края; ред-кол.: Л. В. Драгунова (и др.); сост. П. Ф. Бровко (и др.); авт. текста М. В. Гридяева; науч. конс. Д. Н. Козлов, И. А. Самарин. — Изд. 2-е, испр. и доп. — Калининград: Аксиос, 2016. — 240 с.: ил. — Библиогр. — 1000 экз. — ISBN 978-5-91726-126-3

დღეისათვის მათგან თითქმის არაფერია დარჩენილი. კუნაშირზე, რომელიც შიკოტანის მსგავსად სამხრეთ კურილის საქალაქო ოლქის შემადგენლობაში შედის, დღემდე შესაძლებელია ზოგიერთი სინტოისტური და ბუდისტური ტაძრის ნანგრევების პოვნა. როგორც ადგილობრივი გაზეთი „ნა რუბეჟე“ წერდა: „1980-იან წლებში მოსკოვის განკარგულებით, სამხრეთ კურილის რაიკომის პირველმა მდივანმა გასცა ბრძანება, გაენადგურებინათ იაპონური კულტურის ყველა ძეგლი კუნაშირისა და შიკოტანის ტერიტორიაზე. ძეგლების ნაწილი მართლაც ააფეთქეს“.

ვეშაპის ხატება შინტოიზმში
სინტოისტურ მითოლოგიაში არსებობს ცნება ბაკე-კუძირა — ვეშაპის მოჩვენებითი სილუეტი. ამ ცხოველის პატივსაცემად იაპონიაში მთელ ტაძრებსაც კი აგებდნენ (კუძირა-ძინძია), ხოლო ე.წ. კუძირა-ტორიის — ვეშაპის ძვლებისგან დამზადებულ რიტუალურ ჭიშკარს — სალოცავის შესასვლელთან აღმართავდნენ. ცნობილია ასეთი ნაგებობების რამდენიმე მაგალითი, კერძოდ, უძველესი კუძირა-ტორიი დაბა ტაიძიში მდებარეობს. მსგავსი კონსტრუქციები იგებოდა იმ ტერიტორიებზეც, რომლებიც ოდესღაც იაპონიის მმართველობის ქვეშ იყო, მაგალითად — ტაივანში. რუსეთის ტერიტორიაზე ცნობილია ასეთი ნაგებობის ორი შემთხვევა: შიკოტანზე და სოფელ სატოში (მოგვიანებით იქ თანამედროვე კორსაკოვის რაიონის სასაზღვრო საგუშაგო „იუჟნაია“ ჩამოყალიბდა), რომელიც სახალინის სამხრეთით მდებარეობდა.

ვეშაპი-ღმერთისადმი რწმენას უკავშირდება კიდევ ორი ცნება — ჰიოტიაკუშინი („ნაპირზე გამორიყული ღმერთი“) და იორიკამი შინკო („მობრძანებული ღმერთის რელიგია“). ეს უკანასკნელი გულისხმობს იმ ძუძუმწოვრების გაღმერთებას, რომლებიც გაურკვეველი მიზეზების გამო ნაპირზე „გამოირიყებოდნენ“. იაპონიის სხვადასხვა ნაწილში გვხვდება ვეშაპის გორასამარხები  და ვეშაპის საფლავები (რომლებიც ყოველთვის როდი წარმოადგენდნენ რელიგიური თაყვანისცემის ობიექტს). ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი გორასამარხი ქალაქ სეიოპში მდებარეობს, სულ კი იაპონიის კუნძულების ტერიტორიაზე ასამდე ასეთი ადგილია. იაპონიის ბევრ რეგიონში ვეშაპები ღმერთ ებისუსთან ასოცირდებიან.

რესურსები ინტერნეტში
 Синтоистские храмы Южного Сахалина (составлено по изданиям «Обзор синтоистских храмов Великой Японии» и «Синтоистские храмы на Карафуто» Т. Маэда)

სქოლიო

კატეგორია:სინტოიზმი
კატეგორია:იაპონიის კულტურა
კატეგორია:იაპონიის არქიტექტურა
კატეგორია:სინტოისტური ტაძრები
კატეგორია:იაპონიის შენობა-ნაგებობები