გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 591

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 591 მიიღეს 1986 წლის 28 ნოემბერს, რეზოლუციების 418 (1977), 421 (1977), 473 (1980) და 558 (1984) გახსენების შემდეგ, საბჭომ გააძლიერა აპართეიდის სამხრეთ აფრიკის წინააღმდეგ სავალდებულო იარაღის ემბარგო, რომელიც დაწესდა რეზოლუცია 418-ით, და გახადა იგი უფრო ყოვლისმომცველი. რეზოლუცია 591 ცდილობდა განემარტა ბუნდოვანი ტერმინები ამ თემები წინა რეზოლუციებიდან.

საბჭომ აღიარა სამხრეთ აფრიკის ხალხის ბრძოლა და მოუწოდა დემოკრატიული სახელმწიფოს დაარსებას სრული სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებებით, როგორც ეს ჩამოყალიბებულია ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციაში (1948). მან ასევე დაგმო სამხრეთ აფრიკის „რასისტული რეჟიმი“ აპარტეიდის მოწინააღმდეგეთა რეპრესიების, მომიტინგეთა მკვლელობის, პოლიტიკური პატიმრების დაპატიმრების და უსაფრთხოების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეის რეზოლუციების უგულებელყოფისთვის.

რეზოლუცია მოუწოდებდა წევრ სახელმწიფოებს უზრუნველეყოთ, რომ ემბარგოსთვის დაქვემდებარებული ნივთების კომპონენტებს არ მიაღწიათ სამხრეთ აფრიკაში მესამე ქვეყნების მეშვეობით, მათ შორის თვითმფრინავების სათადარიგო ნაწილები და სხვა სამხედრო აღჭურვილობა, რომელიც ეკუთვნის სამხრეთ აფრიკას, ასევე ნებისმიერი ნივთი, რომლის მიმართაც სხვა ქვეყნებმა შეიძლება იფიქრონ, რომ განკუთვნილია სამხრეთ აფრიკის პოლიციის ძალების ან არმიის მიერ გამოსაყენებლად. ნივთები მოიცავდა თვითმფრინავებს, თვითმფრინავების ძრავებს ან ნაწილებს, ელექტრონულ და სატელეკომუნიკაციო აღჭურვილობას, კომპიუტერებს და ოთხბორბლიან მანქანებს. რეზოლუცია 418-იდან „იარაღისა და მასთან დაკავშირებული მასალის“ თვალსაზრისით, ეს მოიცავდა ბირთვულ, სტრატეგიულ და ჩვეულებრივ იარაღს, ყველა სამხედრო და პარამილიტარულ პოლიციის სატრანსპორტო საშუალებას აღჭურვილობასა და სხვა დაკავშირებულ მასალას. საბჭო განსაკუთრებით მოუწოდებდა ბირთვულ სფეროში ნებისმიერ თანამშრომლობას.

შემდეგ საბჭო მოუწოდებდა წევრ სახელმწიფოებს არ მიეღოთ იარაღის, საბრძოლო მასალის ან სამხედრო სატრანსპორტო საშუალებების იმპორტი სამხრეთ აფრიკიდან და სთხოვა მათ, ვისაც ეს ჯერ არ გაუკეთებია, დაესრულებინა ყველა გაცვლითი ვიზიტი, მათ შორის სამთავრობო პერსონალის მიერ. მან ასევე მოითხოვა წევრი სახელმწიფოებისგან და მათგან, ვინც არ არის გაეროს წევრი, არ მიიღონ მონაწილეობა არც ერთ აქტივობაში ქვეყანაში, რომელმაც შეიძლება ხელი შეუწყოს სამხრეთ აფრიკის სამხედრო შესაძლებლობებს, უზრუნველყოფდნენ, რომ ეროვნული კანონმდებლობა ასახავდეს ამას. თუმცა, ზოგიერთი სახელმწიფო კვლავ აგრძელებდა თანამშრომლობას სამხრეთ აფრიკის რეჟიმთან: ისრაელი და ჩილეს სამხედრო დიქტატურის იარაღს აწვდიდნენ, ხოლო პარაგვაის დიქტატურა უშვებდა, რომ პარაგვაი გამოეყენებინათ მესამე ქვეყნად, რომლის მეშვეობითაც ტვირთი მიეწოდებოდა. ასევე, რადგან მრავალი გაეროს წევრი სახელმწიფო იცავდა რეზოლუციას, არაწევრი სახელმწიფოები და ტერიტორიები, მათ შორის ტაივანი, მათი კომპანიების სამხრეთ აფრიკაში მოქმედების წილი იზრდებოდა, თუმცა ეს არ ნიშნავდა აუცილებლად იარაღის მიწოდებას, სხვა სახელმწიფოების ზეწოლის გამო.

ბოლოს, რეზოლუცია 591 მოუწოდებდა გენერალურ მდივანს ხავიერ პერეს დე კუელიარს წარედგინა ანგარიში მიმდინარე რეზოლუციის განხორციელების პროგრესის შესახებ არაუგვიანეს 1987 წლის 30 ივნისისა.

მიუხედავად იმისა, რომ რეზოლუცია მიღებული იყო ერთხმად, მისი დადგენილებები იყო ნებაყოფლობითი. სანქციები გაუქმდა რეზოლუცია 919-ის მიხედვით 1994 წელს.

იხილეთ აგრეთვე
აპართეიდი

რესურსები ინტერნეტში
Text of the Resolution at undocs.org

სქოლიო

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1986 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები სამხრეთ აფრიკის შესახებ
კატეგორია:1986 წელი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში