რუსეთის სამხედრო რეფორმა (2008)

რუსეთის სამხედრო რეფორმა (2008) (), ხშირად მოიხსენიება როგორც სერდიუკოვის რეფორმა () — რუსეთის შეიარაღებული ძალების მასშტაბური სტრუქტურული რეორგანიზაცია იყო, რომელიც 2009 წელს დაიწყო.

რუსეთის არმიის მნიშვნელოვანი რეფორმები სერდიუკოვის მინისტრობის დროს 2008 წლის ოქტომბერში გამოცხადდა, ხოლო სტრუქტურული რეორგანიზაცია 2009 წლის დასაწყისში დაიწყო. რეფორმის მიზნები იყო რუსეთის არმიის სტრუქტურისა და სამეთაურო ჯაჭვის რეორგანიზაცია და მისი რაოდენობის შემცირება.

2008 წლის ოქტომბერში გამოცხადებული რეფორმების ელემენტები იყო შემდეგი:

 2012 წლისთვის შეიარაღებული ძალების ერთ მილიონამდე შემცირება;
 ოფიცერთა რაოდენობის შემცირება;
 ოფიცერთა მომზადების 65 სამხედრო სკოლის 10 „სისტემურ“ სამხედრო საწვრთნელ ცენტრში ცენტრალიზაცია;
 პროფესიონალური სერჟანტთა კორპუსის შექმნა;
 ცენტრალური სარდლობის ზომის შემცირება;
 მეტი სამოქალაქო ლოჯისტიკისა და დამხმარე პერსონალის დანერგვა;
 კადრების სიძლიერის ფორმირებების აღმოფხვრა;
 რეზერვების რეორგანიზაცია;
 არმიის ბრიგადის სისტემად რეორგანიზაცია;
 საჰაერო ძალების რეორგანიზაცია პოლკების ნაცვლად საჰაერო ბაზების სისტემად.

მანამდე რამდენიმე რეფორმის მცდელობა იყო, როგორიცაა თავდაცვის მინისტრის, იგორ სერგეევის 1997 წლის გეგმა და პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის 2003 წლის პროგრამა („რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების განვითარების გადაუდებელი ამოცანები“), რომელთაგან ეს უკანასკნელი ძალიან ჰგავდა 2008 წლის პროგრამას, რადგან ის ხაზს უსვამდა პირადი შემადგენლობის შემცირების, წვევამდელების გამოყენების თანდათანობითი შემცირების, პროფესიული სერჟანტთა კორპუსის შექმნის და ოფიცერთა მომზადებისა და განათლების მკვეთრი ცვლილებების საჭიროებას. 2003 წლის პროგრამა ძალიან ნელი ტემპით ვითარდებოდა, ძირითადად სამხედროების რეფორმებისადმი სურვილის არქონის გამო.

პირადი შემადგენლობის რაოდენობა
სამხედრო რეფორმის არსებითი ნაწილი შეიარაღებული ძალების რაოდენობის შემცირება იყო. რეფორმის დაწყებისას, რუსეთის შეიარაღებულ ძალებში დაახლოებით 1.13 მილიონი სამხედრო მოსამსახურე ირიცხებოდა. სამხედრო მოსამსახურეთა რაოდენობის დაგეგმილმა შემცირებამ 1 მილიონამდე, 2016-დან 2022 წლამდე გადმოინაცვლა.Moscow Defense Brief #4, 2008 p. 21-24 შემცირების უდიდესი ნაწილი ოფიცერთა კორპუსს შეეხო. თუ ადრე ისინი შეიარაღებული ძალების საერთო რაოდენობის დაახლოებით მესამედს შეადგენდნენ, ეს მაჩვენებელი 15 პროცენტამდე უნდა დაწეულიყო.Moscow Defense Brief #2, 2009 p. 18-20

 სამხედრო მოსამსახურის კატეგორია1 სექტემბერი, 20081 დეკემბერი, 2009დაგეგმილი 2012-სთვის განსხვავებაგენერალი1,107780 866  −22%პოლკოვნიკი  15,365    3,114  −80%ვიცე-პოლკოვნიკი 19,300    7,500  −61%მაიორი  99,550    30,000  −70%კაპიტანი 90,000    40,000  −56%უფროსი ლეიტენანტი 30,000    35,000 +17%ლეიტენანტი  20,000    26,000  +30% ოფიცრები  365,000   142,000  −61%პრაპორშჩიკი 90,000  0  0  −100% მიჩმანი  50,000  0  0  −100%

2011 წლის 4 აპრილს, გენერალურმა შტაბის უფროსის მოადგილემ, გენერალ-პოლკოვნიკმა ვასილი სმირნოვმა განაცხადა, რომ რეფორმირებული შეიარაღებული ძალები შედგებოდა 220,000 ოფიცრისგან, 425,000 საკონტრაქტო მოსამსახურისა და 300,000 წვევამდელი ჯარისკაცისგან.  ოფიცერთა კორპუსის შემცირებამ მოგვიანებით ხელი შეუწყო ოფიცრების დეფიციტს რუსეთ-უკრაინის ომის დროს.

ოფიცერთა კორპუსი
რეფორმების მნიშვნელოვანი ელემენტი იყო პროფესიონალი სერჟანტთა (NCO) კორპუსის შექმნა. ასეთი კორპუსი საფუძვლად დაედებოდა ჯარისკაცების მომზადებასა და სამხედრო დისციპლინას. სერჟანტთა კორპუსი უნდა შემდგარიყო სპეციალისტებისგან, რომლებსაც თითქმის 3-წლიანი (2 წელი და 10 თვე) მომზადება ექნებოდათ გავლილი. სერჟანტთა პირველი ახალი სასწავლო ცენტრი 2009 წლის დეკემბერში, რიაზანის სადესანტო ჯარების ინსტიტუტში ჩამოყალიბდა.
მომავალი სერჟანტები დაიკავებდნენ მოტომსროლელი, სადაზვერვო, სადესანტო და საავტომობილო ოცეულების მეთაურებისა და მეთაურის მოადგილეების, ასევე ასეულისა და ბატარეის პირველი სერჟანტების თანამდებობებს. დაგეგმილი იყო ყოველწლიურად 2,000 კანდიდატის მიღება. სერჟანტების სისტემაში დანერგვას არა ნავარაუდები 3-4 წელი, არამედ სულ მცირე 10-15 წელი დასჭირდებოდა. ამ დაგვიანებას შეეძლო ძირი გამოეთხარა რეფორმისთვის, რადგან შექმნიდა მართვისა და იმ საბრძოლო ქვედანაყოფების დაკომპლექტების პრობლემებს, სადაც ოფიცრების შედარებით მაღალი პროცენტი უშუალოდ მართავს სამხედრო ტექნიკას, მაგალითად, წყალქვეშა ფლოტსა და საჰაერო თავდაცვის ძალებში.

სამხედრო ოლქები
1992 წლიდან 2010 წლამდე რუსეთის სახმელეთო ჯარები დაყოფილი იყო შვიდ სამხედრო ოლქად:

 ლენინგრადის სამხედრო ოლქი;
 მოსკოვის სამხედრო ოლქი;
 ვოლგა-ურალის სამხედრო ოლქი;
 ჩრდილოეთ კავკასიის სამხედრო ოლქი;
 ციმბირის სამხედრო ოლქი;
 შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქი;
 კალინინგრადის განსაკუთრებული რაიონი (ჩამოყალიბდა 1997 წელს).

2010 წლის შუა პერიოდში გამოცხადდა რეორგანიზაცია, რომელიც ითვალისწინებდა სამხედრო ოლქებისა და საზღვაო ფლოტების გაერთიანებას ოთხ გაერთიანებულ სტრატეგიულ სარდლობად (OSK). გეოგრაფიული დაყოფის მიხედვით, ეს ოთხი სარდლობაა:

 დასავლეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობა – დასავლეთის სამხედრო ოლქი (შტაბ-ბინა სანქტ-პეტერბურგში), მოიცავს ბალტიის ფლოტსა და კალინინგრადის ოლქს;
 სამხრეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობა – სამხრეთის სამხედრო ოლქი (შტაბ-ბინა დონის როსტოვში), მოიცავს შავი ზღვის ფლოტსა და კასპიის ფლოტილიას;
 ცენტრალური გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობა – ცენტრალური სამხედრო ოლქი (შტაბ-ბინა ეკატერინბურგში);
 აღმოსავლეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობა – აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქი (შტაბ-ბინა ხაბაროვსკში), მოიცავს წყნარი ოკეანის ფლოტს.

2014 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება ჩრდილოეთის ფლოტისთვის მეტი ავტონომიის მინიჭების შესახებ და ჩამოყალიბდა მეხუთე სტრატეგიული სარდლობა:

 ჩრდილოეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობა – ჩრდილოეთის ფლოტის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობა (შტაბ-ბინა სევერომორსკში); ამ სარდლობის ძირითადი კომპონენტი ჩრდილოეთის ფლოტია.

სერდიუკოვის თავდაცვის სამინისტრო ასევე გეგმავდა ზოგიერთი მალე გამოსათავისუფლებელი უძრავი ქონების გასაყიდად გამოტანას, მაგალითად: მოსკოვის სამხედრო ოლქის შტაბ-ბინის (პოლინა ოსიპენკოს ქუჩა, მოსკოვი) და შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქის შტაბ-ბინის (სერიშევის ქუჩა, ხაბაროვსკი).Russian Defence Policy blog, Winners and Losers in Organizing New MDs and Armies, 25 August 2010 ამ შენობებისა და მიწის ნაკვეთების საწყისი გასაყიდი ფასი რამდენიმე მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენდა.

როგორც დიდი ხნის წინ იყო დაფიქრებული, ამ გაყიდვებიდან მიღებული შემოსავლები, საზღვაო ფლოტის მთავარი შტაბის, სამხედრო სასწავლო დაწესებულებებისა და მოსკოვში მდებარე სხვა სამხედრო ობიექტების გაყიდვიდან მიღებულ თანხებთან ერთად, უნდა მოხმარებოდა (ანუ იგეგმებოდა, რომ მოხმარებოდა) სამხედრო მოსამსახურეებისთვის საცხოვრებლის მშენებლობასა და ჯარების დისლოკაციის ახალ ადგილებში სამხედრო გარნიზონების ინფრასტრუქტურის მოწყობას.

სახმელეთო ძალები
2008 წლის რეფორმამდე, რუსეთის სახმელეთო ჯარები შედგებოდა 24 დივიზიისგან: 3 სატანკო, 16 მოტომსროლელი და 5 ტყვიამფრქვევ-არტილერიული დივიზიისგან; ასევე სომხეთსა და ტაჯიკეთში განლაგებული ორი დივიზიის დონის სამხედრო ბაზისა და 12 დამოუკიდებელი ბრიგადისგან. ამ 24 დივიზიიდან, 2008 წელს მხოლოდ 5 მოტომსროლელი დივიზია იყო სრულად დაკომპლექტებული. არმიის ქვედანაყოფების მხოლოდ დაახლოებით 13 პროცენტი მიიჩნეოდა მუდმივ საბრძოლო მზადყოფნაში.Moscow Defense Brief #2, 2010 p. 22–24 გამოცხადდა, რომ წესისამებრ, თითოეული სატანკო თუ მოტომსროლელი დივიზია ორ ბრიგადად გაიყოფოდა. ეს პროცესი 2008 წლის ოქტომბერში, მოსკოვთან ახლოს მდებარე მე-2 გვარდიული ტამანსკაიას მოტომსროლელი დივიზიის გაყოფით დაიწყო. 2009 წლის ბოლოსთვის, 24-დან 23 დივიზია დაიშალა და მათი ელემენტების ბაზაზე შეიქმნა 4 სატანკო ბრიგადა, 35 მოტომსროლელი ბრიგადა (რომელთაგან 10 უკვე არსებობდა) და ერთი „საფორტიფიკაციო“ ბრიგადა. ყველა ბრიგადა წარმოადგენს მუდმივი მზადყოფნის ძალას.

ამჟამად თითქმის ყველა ბრიგადას „ცალკეული“ ეწოდება, რამდენიმე ქვედანაყოფმა კი შეინარჩუნა საპატიო წოდება - „გვარდიული“. ერთადერთი შემორჩენილი დივიზია არის კურილის კუნძულებზე განლაგებული მე-18 ტყვიამფრქვევ-არტილერიული დივიზია. სამხედრო ნაწილებისა და შენაერთების რაოდენობა სახმელეთო ჯარებში სამი წლის განმავლობაში 1,890-დან 172-მდე უნდა შემცირებულიყო. მართვისა და კონტროლის თავდაპირველი ოთხდონიანი სისტემა (სამხედრო ოლქი – არმია – დივიზია – პოლკი) შეიცვალა სამდონიანი სისტემით (სამხედრო ოლქი – ოპერატიული სარდლობა – ბრიგადა).

სამხედრო-საჰაერო ძალები
რუსეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებში (VVS) ნაწილების რაოდენობა 340-დან 180-მდე უნდა შემცირებულიყო, ხოლო ავიაბაზების რაოდენობა — 245-დან 52-მდე. სამხედრო-საჰაერო ძალებმა დაგეგმეს შემცირებული, ორესკადრილიანი საავიაციო პოლკების გაუქმება (რომელთა შემადგენლობაში 24 საბრძოლო თვითმფრინავი შედიოდა). VVS-ის ახალმა ორგანიზაციულმა სტრუქტურამ ძირითად სტრუქტურულ ერთეულად ავიაბაზა დაადგინა. თითოეული ავიაბაზა მოიცავს შტაბს, 1-დან 7-მდე საავიაციო ესკადრილიას (ან საავიაციო ჯგუფს), აეროდრომის მომსახურების ბატალიონსა და კავშირგაბმულობის ქვედანაყოფებს. ბელარუსის სამხედრო-საჰაერო ძალები იმავე სტრუქტურას იყენებენ. საავიაციო დივიზიების ყველა შტაბი დაიშალა. ავიაბაზები ბრძანებებს შვიდი ახალი საავიაციო სარდლობისგან იღებენ:

 ოპერატიულ-სტრატეგიული კოსმოსურ-საჰაერო თავდაცვის სარდლობა (ყოფილი სპეციალური დანიშნულების სარდლობა და მე-16 საჰაერო არმია);

 შორი მოქმედების ავიაციის სარდლობა (ყოფილი 37-ე საჰაერო არმია);

 სამხედრო-სატრანსპორტო ავიაციის სარდლობა (ყოფილი 61-ე საჰაერო არმია);

 დასავლეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობის საჰაერო ძალებისა და ჰსთ-ის ძალების 1-ლი სარდლობა (ყოფილი მე-6 საჰაერო არმია);

 აღმოსავლეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობის საჰაერო ძალებისა და ჰსთ-ის ძალების მე-2 სარდლობა (ყოფილი მე-11 საჰაერო არმია);

 ცენტრის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობის საჰაერო ძალებისა და ჰსთ-ის ძალების მე-3 სარდლობა (ყოფილი მე-14 საჰაერო არმია);

 სამხრეთის გაერთიანებული სტრატეგიული სარდლობის საჰაერო ძალებისა და ჰსთ-ის ძალების მე-4 სარდლობა (ყოფილი მე-4 და მე-5 საჰაერო არმიები).

ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ძალების (PVO) ყველა დივიზია და კორპუსი, რომლებიც 1998 წლიდან სამხედრო-საჰაერო ძალების შემადგენლობაში შედიოდნენ, დაიშალა და ისინი კოსმოსურ-საჰაერო თავდაცვის 13-მა ბრიგადამ შეცვალა. ეს ახალი ბრიგადები აღნიშნულ შვიდ სარდლობას შორის გადანაწილდა და შედგება გამანადგურებელი ავიაციის ავიაბაზების, საზენიტო-სარაკეტო პოლკებისა და რადიოლოკაციური პოლკებისგან. გაგარინისა და ჟუკოვსკის სამხედრო-საჰაერო აკადემიები გაერთიანდა ჟუკოვსკი-გაგარინის ახალ სამხედრო-საჰაერო აკადემიაში, რომელიც მონინოში მდებარეობს.Gagarin Air Force Academy

საზღვაო ძალები
რუსეთის ფლოტის (VMF) ნაწილების რაოდენობა თითქმის უნდა განახევრებულიყო — 240-დან 123 ერთეულამდე. ფლოტის საბრძოლო შესაძლებლობების გაძლიერება სხვადასხვა ქვედანაყოფის ომისდროინდელ სრულ შემადგენლობამდე შევსებით დაიგეგმა. სხვა დაგეგმილი ცვლილებები მოიცავდა არასამხედრო აქტივების (მაგალითად, საცხოვრებელი ფონდის) მოცილებას, ზოგიერთი სამუშაოს სამოქალაქო კონტრაქტორებისთვის გადაცემას (აუთსორსინგს) და არასაბრძოლო ოფიცრების რაოდენობის შემცირებას.Moscow Defense Brief #2, 2011 p. 18-22 ფლოტები დაექვემდებარა ახალ ოპერატიულ-სტრატეგიულ სარდლობებს: ჩრდილოეთისა და ბალტიის ფლოტები დასავლეთის სამხედრო ოლქის ნაწილი გახდა, შავი ზღვის ფლოტი და კასპიის ფლოტილია — სამხრეთის სამხედრო ოლქის, ხოლო წყნარი ოკეანის ფლოტი — აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქის.

შეიარაღების სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, 2020 წლისთვის დაგეგმილი იყო 100 ხომალდის შესყიდვა, მათ შორის 20 წყალქვეშა ნავის, 35 კორვეტისა და 15 ფრეგატის. ფლოტის სასწავლებლები და კვლევითი ინსტიტუტები გაერთიანდა ტერიტორიულად განაწილებულ სამხედრო-საზღვაო აკადემიის სამეცნიერო-სასწავლო ცენტრში, რომელიც მოიცავს: სამხედრო-საზღვაო აკადემიას, ფლოტის ოფიცერთა უმაღლეს სპეციალურ კლასებს, ხუთ სამხედრო-საზღვაო კვლევით ინსტიტუტს, თავდაცვის სამინისტროს სამ კვლევით ინსტიტუტს, სანქტ-პეტერბურგის ნახიმოვის სასწავლებელსა და სამხედრო-საზღვაო კადეტთა კორპუსს.

საზღვაო ავიაცია და დამხმარე ნაწილები რეორგანიზებულ იქნა 13 ავიაბაზად, რომლებიც მეორე ეტაპზე ტერიტორიულად ინტეგრირებულ სტრუქტურებად გაერთიანდა. რეფორმირებული საჰაერო ძალების მსგავსად, თითოეული ახალი ავიაბაზა შედგებოდა შტაბისგან, დამხმარე ნაწილებისა და ერთი ან რამდენიმე საავიაციო ჯგუფისგან. სტატუსი შეიცვალა საზღვაო ქვეითთა რამდენიმე ქვედანაყოფმაც: ჩრდილოეთის ფლოტის 61-ე ცალკეული საზღვაო ქვეითთა ბრიგადა პოლკად გადაკეთდა, შავი ზღვის ფლოტის 810-ე პოლკი — ბრიგადად, წყნარი ოკეანის ფლოტის 55-ე დივიზია დაიშალა და მის ნაცვლად 155-ე ცალკეული საზღვაო ქვეითთა ბრიგადა შეიქმნა, ხოლო კასპიის ფლოტილიის 77-ე ბრიგადა გაუქმდა.

საჰაერო-სადესანტო ძალები
თავდაპირველად დაგეგმილი იყო საჰაერო-სადესანტო ძალების (VDV) ოთხი დივიზიის გარდაქმნა 7-8 საჰაერო-მოიერიშე ბრიგადად. სხვა ცვლილებებთან ერთად, ამ გეგმამ გამოიწვია მძაფრი პროტესტი თადარიგის და მოქმედი მედესანტეების მხრიდან, რომლებიც სტატუსის დაკარგვას უფრთხოდნენ. გენერალმა ვლადიმერ შამანოვმა, რომელიც 2009 წლის მაისში VDV-ს მთავარსარდლად დაინიშნა და რომელიც ზოგადად მხარს უჭერდა რეფორმის პროგრამას, გააუქმა ყველა შემცირება და ცვლილება VDV-ში და განაცხადა, რომ სადესანტო ჯარები პირიქით, გაძლიერდებოდა.Åslund A., Guriev S. and Kuchins A. (2010) Russia after the global economic crisis The Russia Balance Sheet Project.  მინისტრმა სერდიუკოვმა აღნიშნა, რომ ვერ ხედავდა დამოუკიდებელი სწრაფი რეაგირების ძალების შექმნის საჭიროებას: „შეიარაღებულ ძალებს უკვე ჰყავთ ასეთი ნაწილები VDV-ს სახით. ისინი გაძლიერდებიან და თითოეულ სამხედრო ოლქს ექნება სადესანტო ბრიგადა გაუთვალისწინებელ გარემოებებში გადაუდებელი მისიებისა და ოპერაციების შესასრულებლად“. დივიზიები გაძლიერდა და ამჟამად არსებობს ოთხი დამოუკიდებელი საჰაერო-სადესანტო/საჰაერო-მოიერიშე ბრიგადა.

სტრატეგიული დანიშნულების სარაკეტო ძალები
სტრატეგიული დანიშნულების სარაკეტო ძალებში (RVSN) თორმეტი სარაკეტო დივიზიის ნაცვლად რვა უნდა დარჩენილიყო.

კოსმოსური ძალები
რუსეთის კოსმოსური ძალების (KV) ნაწილებისა და შენაერთების რაოდენობა 7-დან 6-მდე უნდა შემცირებულიყო.

სამხედრო განათლების რეფორმა
სამხედრო განათლების სისტემის ცენტრალიზაცია და შემცირება მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ოფიცერთა კორპუსის შემცირებასთან. რუსული სამხედრო განათლების სისტემა ეფუძნებოდა საბჭოთა სამხედრო აკადემიების ბაზას. სერდიუკოვმა გამოაცხადა, რომ 65 სამხედრო უმაღლესი სასწავლებელი (15 აკადემია, 4 უნივერსიტეტი, 46 კოლეჯი და ინსტიტუტი — სუვოროვისა და ნახიმოვის სასწავლებლების ჩათვლით) 2012 წლისთვის მხოლოდ ათ „სისტემურ ინსტიტუტად“, სამ სამეცნიერო-სასწავლო ცენტრად, ექვს აკადემიად და ერთ უნივერსიტეტად ჩამოყალიბდებოდა. ახალ დაწესებულებებს ოფიცრები უნდა მოემზადებინათ და კვლევები ეწარმოებინათ. ისინი ჩამოყალიბდა ტერიტორიული პრინციპით და არა ჯარების სახეობის მიხედვით. სერდიუკოვმა დაადასტურა, რომ სამხედრო ინსტიტუტების მთელი პროფესორ-მასწავლებელთა შემადგენლობა შენარჩუნდებოდა და ახალ სისტემაში გადავიდოდა, შემცირება კი მხოლოდ მმართველ რგოლს შეეხებოდა. მან ასევე აღნიშნა, რომ ბევრი ყოფილი სამხედრო სპეციალობის (მაგალითად, იურისტების) მომზადება ამიერიდან სამოქალაქო სასწავლებლებში მოხდებოდა.

სამხედრო ქალაქების დახურვა
როდესაც სერდიუკოვი თავდაცვის მინისტრი გახდა, რუსეთში 27 000 გამაგრებული დასახლება — სამხედრო ბაზა არსებობდა, რომლებიც, ფაქტობრივად, დახურულ ქალაქებს წარმოადგენდა. 2008 წლის რეფორმებმა ეს რიცხვი 500-მდე შეამცირა. პრობლემები მაშინ დაიწყო, როდესაც ამ ობიექტებისთვის ახალი მფლობელების ძებნა დაიწყეს. ძირითადად, მათი გადაბარება ადგილობრივ საბჭოებს (მუნიციპალიტეტებს) დაევალათ, რამაც ადგილობრივი თვითმმართველობების უკმაყოფილება გამოიწვია. მაცხოვრებლებზე სათანადო ზედამხედველობა არ არსებობდა; ბევრ ქალაქში ცხოვრობდნენ კრიმინალები ან უკიდურესად გაჭირვებული ადამიანები, რომლებსაც ადგილობრივი სამართალდამცავები ვერ ეხებოდნენ, რადგან დახურული დასახლებები სამხედრო იურისდიქციაში შედიოდა. საცხოვრებელი ფონდი და ინფრასტრუქტურა სავალალო მდგომარეობაში იყო, ადგილობრივ საბჭოებს კი მათი შეკეთების რესურსი არ გააჩნდათ.

სანამ ეს ქალაქები სამხედროების კონტროლის ქვეშ იყო, მაცხოვრებლებს შეეძლოთ წერილობითი საჩივრების წარდგენა, თუმცა საჩივრების უმეტესობა იკარგებოდა, იგნორირებული იყო ან მათზე პასუხს არავინ სცემდა. ჩივილს აზრი არ ჰქონდა, რადგან გადაწყვეტილების მიმღები პირები მიუწვდომელნი იყვნენ. ადგილობრივი საბჭოები კი, რომლებსაც სერდიუკოვის რეფორმების შემდეგ ამ ქალაქების გადაბარება მოუწიათ, ხელმისაწვდომები იყვნენ. იმის გათვალისწინებით, რომ სამხედროების გასვლის შემდეგ ამ ქალაქების მაცხოვრებლებმა ადგილობრივ არჩევნებში მონაწილეობის უფლებაც მიიღეს, ადგილობრივი საბჭოების ხელმძღვანელობის უმეტესობას მათი მიღება არ სურდა.

ფინანსების კონტროლი და გენერალური შტაბის ძალაუფლების შემცირება
მიუხედავად იმისა, რომ სერდიუკოვის მინისტრობამდე თავდაცვის ხარჯები მნიშვნელოვნად გაიზარდა, უკეთესი დაფინანსება არ იგრძნობოდა, რადგან თანხები „ორთქლდებოდა“. როგორც ჩანს, სერდიუკოვის პირველი ამოცანა ფინანსებზე კონტროლის დამყარება იყო, რითაც აიხსნება მის მიერ თავდაცვის სამინისტროში ფინანსური კონტროლის დეპარტამენტის შექმნა და იქ ფედერალური საგადასახადო სამსახურიდან კადრების მოყვანა. ამან კიდევ უფრო დაძაბა ისედაც დაძაბული ურთიერთობა სერდიუკოვსა და გენერალურ შტაბს შორის, რადგან ტრადიციულად თავდაცვასთან დაკავშირებული საკითხები გენერალური შტაბის კონტროლის ქვეშ იყო.

გენერალ იური ბალუევსკის გადაყენება, 2008 წლის რეფორმების გატარება და გენერალ ნიკოლაი მაკაროვის დაწინაურება იყო „სალამის ტაქტიკის“ სტილის ნაბიჯები გენერალური შტაბის ძალაუფლების ეტაპობრივად შესამცირებლად. სერდიუკოვის შემდეგი ნაბიჯი იყო მასიური საექსპლუატაციო ხარჯების შემცირება, რადგან რეფორმებამდე რუსული არმია, არსებითად, საბჭოთა შეიარაღებული ძალების მცირე ვერსიას წარმოადგენდა. 1991 წლიდან არსებობდა მრავალი გეგმა რუსული სამხედრო ძალების პოსტსაბჭოთა დონეზე რეფორმირებისა და ეროვნული თავდაცვის საჭიროებებზე მორგების შესახებ, მაგრამ გენერალური შტაბისა და არსებული სტრუქტურების წინააღმდეგობის გამო, მათი უმეტესობა მხოლოდ ფურცელზე რჩებოდა. 2008 წლის რეფორმა იყო პირველი მკაფიოდ განხორციელებული ცვლილება, სადაც გენერალური შტაბის წინააღმდეგობა გატყდა.

გენერალური შტაბის მხრიდან ფინანსების არასწორი მართვის მრავალი მაგალითი არსებობდა. ყველაზე ცნობილი შემთხვევა რუსულ წყალქვეშა ნავ „ეკატერინბურგს“ (K-84) უკავშირდება. 2011 წლის 29 დეკემბერს, მცურავ დოკ PD-50-ში ყოფნისას, ნავს ცეცხლი გაუჩნდა. მონაცემების მიხედვით, იმ დღეს სამი ხანძარი მოხდა, ბოლო კი კონტროლიდან გამოვიდა, რამაც ბორტზე არსებული შეიარაღების, მათ შორის ბირთვული იარაღის გამო, სახიფათო მდგომარეობა შექმნა. ოფიციალური პირები თავიდან ამტკიცებდნენ, რომ მთელი შეიარაღება წინასწარ იყო გადმოტვირთული, თუმცა ვიცე-პრემიერმა დიმიტრი როგოზინმა გამოძიების შედეგად დაასკვნა, რომ საბრძოლო მასალა არ გადმოუტვირთავთ: ბორტზე იყო ტორპედოები და რეგულარული ბალისტიკური რაკეტები. მოსკოვის უკმაყოფილების ერთ-ერთი მიზეზი ისიც იყო, რომ რემონტის პერიოდში შეიარაღების გადმოტვირთვისთვის საჭირო თანხები გამოყოფილი იყო, თუმცა ისინი, სავარაუდოდ, გაქრა.

კიდევ ერთი პრობლემა იყო საბრძოლო მასალის შენახვა და საწყობების აფეთქებები. 2008 წლის რეფორმებამდე რუსული სამხედრო მრეწველობა წელიწადში 150 000 ტონა საბრძოლო მასალას მოიხმარდა. 2011 წლისთვის კი საწყობებში 4.5 მილიონი ტონა ვადაგასული საბრძოლო მასალა იყო დაგროვილი. ზოგიერთი მათგანი 1920-იან წლებში იყო დამზადებული არტილერიისთვის, ასევე ინახებოდა ჭურვები T-34 ტანკებისთვის, რომლებიც დიდი ხნის წინ იყო შეიარაღებიდან ამოღებული. 2012 წლის ბოლოსთვის რუსეთის სამხედრო პოლიგონებზე 3.6 მილიონი ტონა ასეთი მასალა ააფეთქეს. რუსეთის სამხედრო მრეწველობას, რომელიც პასუხისმგებელი იყო ამ მასალების შენახვაზე, ეს არ მოეწონა, რადგან ამან მათ ბიზნესს ზიანი მიაყენა.

ლიტერატურა


რესურსები ინტერნეტში




სქოლიო

კატეგორია:რუსეთის შეიარაღებული ძალები
კატეგორია:რუსეთის არმია