ტაკეში კაიკო

ტაკეში კაიკო (, კაიკო ტაკეში; დ. 30 დეკემბერი, 1930 — გ. 9 დეკემბერი, 1989), ასევე ცნობილი, როგორც კენ კაიკო — იაპონელი მწერალი, ჟურნალისტი, მოთხრობების ავტორი, ესეისტი, ლიტერატურული კრიტიკოსი, სატელევიზიო დოკუმენტური ფილმების სცენარისტი და მემარცხენე აქტივისტი, ცნობილი თავისი ლიტერატურული კრიტიკითა და ომთშორის პერიოდის დემოკრატიული იდეების პოპულარიზაციით. იგი გამოირჩეოდა თავისი ცოდნით, ინტელექტით, იუმორის გრძნობითა და საუბრის უნარით. მიუხედავად იმისა, რომ მის სტილს აკრიტიკებდნენ, როგორც გადაჭარბებულად ვრცელსა და რთულად გასაგებს, ის იყო ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული იაპონელი მწერალი შოვას პერიოდის ბოლოს.

ბიოგრაფია

ადრეული წლები

კაიკო დაიბადა ოსაკის ტენოჯის რაიონში, დაწყებითი სკოლის მასწავლებლის ოჯახში. 1948 წელს ჩაირიცხა ოსაკის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამართლის ფაკულტეტზე, თუმცა ხშირად არ დასწრებოდა ლექციებს სტუდენტური გადასახადების გადასახდელად დროებითი სამუშაოების გამო. სწავლის პერიოდში, სამართლის ნაცვლად, გატაცებული იყო კაჯი მოტოჯიროს, კანეკო მიცუჰარუსა და ნაკაჯიმა აცუშის ნაწარმოებებით. თარგმნა შერვუდ ანდერსონისა და ლუი არაგონის ნამუშევრები იაპონურად. დაამთავრა უნივერსიტეტი 1953 წელს და გადავიდა ტოკიოში, სადაც დაიწყო მუშაობა კომპანია კოტობუკიაში (დღევანდელი სუნტორი), საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილებაში. დაქორწინდა პოეტ მაკი იოკოზე.

ლიტერატურული კარიერა

კაიკომ გამოაქვეყნა პირველი ნაწარმოები ნა ნო ნაი მაჩი („უსახელო ქალაქი“, 1953) ჟურნალ კინდაი ბუნგაკუში. მეორე ნამუშევარი, მოთხრობა პანიკუ (პანიკა, 1957), გამოქვეყნდა შინ ნიპონ ბუნკაკუში და გამოიწვია სენსაცია. მოთხრობა აღწერს ერთგული სატყეო მეურნეობის თანამშრომელს, რომელიც ებრძვის მთავრობის კორუფციას. კაიკომ შექმნა სატირული ალეგორია, სადაც ადამიანებს ვირთხებს ადარებს. 1957 წელს მოიპოვა აკუტაგავას პრემია ნაწარმოებით ჰადაკა ნო ოსამა („შიშველი მეფე“), რომელიც კრიტიკულად ასახავს იაპონური საგანმანათლებლო სისტემის ზეწოლას.

 პოლიტიკური აქტივიზმი 

კაიკო იყო მემარცხენე აქტივისტი, განსაკუთრებით ცნობადი ინდოჩინეთში აშშ-ის პოლიტიკის წინააღმდეგობის გამო 1960-იან წლებში. იგი ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო ვიეტნამში მშვიდობის ლიგისა (ბეჰეირენი). მუშაობდა სამხედრო კორესპონდენტად გაზეთ ასახი შიმბუნში, რის დროს მოგზაურობდა ცხელ წერტილებში. მოკლე პერიოდით იყო დატყვევებული ვიეტ კონგის მიერ. ეს გამოცდილება ასახულია რომანში კაგაიაკერუ იამი („შავ მზეში“, 1968), რომელმაც მოიპოვა მაინიჩის პრემია, რამაც კიდევ უფრო გაზარდა მისი ავტორიტეტი, როგორც საერთაშორისო აქტივისტისა და მწერლისა.

კაიკო აქტიურად ჩართული იყო მედიის სხვადასხვა ფორმაში, მონაწილეობდა საჯარო გამოსვლებში, ტელევიზიასა და რადიოში, სადაც ცდილობდა საზოგადოებისთვის გაეცნო ომის წინააღმდეგობის აუცილებლობა და სოციალური სამართლიანობა. მისი ინტერვიუები, ესეები და რეპორტაჟები საერთაშორისო ფორუმებზეც გავრცელდა, რამაც ხელი შეუწყო მშვიდობის მოძრაობების განვითარებას, საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებასა და ინდოჩინეთში ჰუმანიტარული მხარდაჭერის გაძლიერებას.

შემოქმედების მრავალფეროვნება

კაიკოს შემოქმედებიდან გამორჩეული ნაწარმოებია ნაცუ ნო იამი („სიბნელე ზაფხულში“, 1971), რომელიც რეპორტორსა და ევროპაში მცხოვრებ ექსპატრიანტ იაპონელ ქალს შორის ურთიერთობებს აღწერს. ტაკეში კაიკომ გაამდიდრა იაპონური ენა სიტყვით აპაში (სიტყვასიტყვით, გადამუშავებადი ნივთების შეგროვება). თავისი სიცოცხლის ბოლო წლებში დაწერა ესეები საკვებისა და სასმელის შესახებ, ასევე მონაწილეობდა სატელევიზიო შოუებსა და რეკლამებში.

გარდაცვალება და მემკვიდრეობა

ტაკეში კაიკო გარდაიცვალა საყლაპავის კიბოს გამო. საფლავი მდებარეობს შორეი-ინის ქვეტაძარში, ენგაკუ-ჯის ტაძრის კომპლექსში, კამაკურაში, კანაგავის პრეფექტურაში. ყოფილი სახლი ჩიგასაკიში შენახულია, როგორც მემორიალური მუზეუმი.

რჩეული ნაწარმოებები

 „იაპონიის სამფუნტიანი ოპერა“, 1959
 „შავ მზეში“ 
 „ხუთი ათასი გაქცეული“ 
 „სიბნელე ზაფხულში“ 
 „გიგანტები და სათამაშოები“
 „გარკვეული ხმა“

ლიტერატურა

 Powell, Irena. Japanese Writer in Vietnam: The Two Wars of Kaiko Ken (1931-89). Modern Asian Studies, Vol. 32, No. 1 (Feb., 1998), pp. 219–244

 სქოლიო

კატეგორია:იაპონელი მწერლები