ალექსანდრე (ივანე) მგელაძე

ალექსანდრე (ივანე) ბუჭუას ძე მგელაძე (დ. 1864, სოფელი ბახვი — გ. 1932) — ქართველი პედაგოგი, პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე მგელაძე დაიბადა 1864 წელს, ოზურგეთის მაზრის სოფელ ბახვში, ღარიბი გლეხის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ამავე სოფელში მიიღო, ხოლო შემდეგ სწავლა განაგრძო გორის საოსტატო სემინარიაში, რომელიც 1885 წელს დაამთავრა და მოიპოვა "დაწყებითი სახალხო სასწავლებლის მასწავლებლის" წოდება.

გორის საოსტატო სემინარიის დამთავრების შემდეგ, 1885 წელსვე ალექსანდრე მასწავლებლად დაინიშნა სოფელ დვაბზუში,1892 წლის 20 იანვარს კი, სოფელ ბახვის სასწავლებელში გადაიყვანეს. მან ექვსი წელი გაატარა მშობლიურ სოფელში, შემდეგ კი, კვლავ გადაიყვანეს აჭარის სოფელ ხულოში. ხულოში ამ დროსთვის არსებობდა ორკლასიანი სასწავლებელი და ალექსანდრე მგელაძე ამ სკოლის ზედამხედველად დაინიშნა. მალევე, იგი საცხოვრებლად გადავიდა ბათუმში, სადაც კერძო მოწაფეებთან მუშაობდა. 1903 წელს ალექსანდრემ მუშაობა დაიწყო "ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" ბათუმის ქართულ დაწყებით სკოლაში, რომელიც 1881 წლის 23 მარტს გაიხსნა. მან დარჩენილი სიცოცხლე ამ სკოლაში გაატარა.

ალექსანდრე მგელაძემ ისე, როგორც ყველა მაშინდელმა პროგრესულად მოაზროვნე მასწავლებელმა, თავის თავზე გამოსცადა რეაქციული სასწავლო ხელისუფლების მთელი სისასტიკე. ამ პერიოდში სკოლა მოინახულა "ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" საპატიო წევრმა, დავით კარიჭაშვილმა, რომელმაც სკოლის მუშაობა დადებითად შეაფასა. ბათუმის სკოლაში ალექსანდრე მგელაძე ასწავლიდა მე-2 განყოფილებაში რუსულ ენასა და ანგარიშს, ხოლო მე-3 და მე-4 განყოფილებაში ქართულ ენას, სამშობლოს აღწერას და ბუნებისმეტყველებას.

1914 წლისთვის, პირველი მსოფლიო ომის დაწყების გამო ბათუმის სკოლაში სწავლა შეწყდა და ალექსანდრე დროებით თავის მშობლიურ სოფელში დაბრუნდა. 1915 წლის სექტემბერში, როცა სკოლამ კვლავ განაახლა მუშაობა, ალექსანდრე მგელაძე სკოლის გამგედ დაინიშნა და სიცოცხლის ბოლომდე ამ თანამდებობაზე მუშაობდა.

პრაქტიკულ პედაგოგიურ მოღვაწეობასთან ერთად ალექსანდრე მგელაძე მუშაობდა ქართული ენის სასკოლო სახელმძღვანელოების შედგენაზე. ესენია: "საანბანო წიგნი", "ლამპარი", "ანბანი და პირველი საკითხავი წიგნი", "პირველი ბიჯი", "კოკორი" და "ლექსიკური გაკვეთილები ქართული ენის შესასწავლად". ყველა ეს სახელმძღვანელო ინახება მის პირად არქივში.

ალექსანდრე მგელაძე აქტიურად თანამშრომლობდა ქართულ იუმორისტულ ჟურნალ "ეშმაკის მათრახთან", სადაც იგი "ალ. ბლიკვაძის" ფსევდონიმით ხშირად ანთავსებდა სახუმარო სცენებს, ლექსებსა და შარადებს სხვადასხვა საკითხზე.

1925 წლის 7 ივნისს, პედაგოგს ბათუმის საზოგადოებამ პედაგოგიური მოღვაწეობის 40 წლის იუბილე გადაუხადა. 1925 წლის 6 ივნისს აჭარის ასსრ სახალხო კომისართა საბჭოს დადგენილებით ბათუმის პირველი საფეხურის მე-2  ქართულ სკოლას ალექსანდრე მგელაძის სახელი ეწოდა.

ალექსანდრე მგელაძე გარადიცვალა 1932 წელს, ქალაქ ბათუმში.
ლიტერატურა
ვარშანიძე, ს., მასწავლებელი ალექსანდრე ბუჭუს ძე მგელაძე // კომუნისტი. - 1925. N 123. – 31 მაისი. – გვ. 5.
ალექსანდრე ბუჭუას ძე მგელაძე : საარქივო დოკუმენტი / დოკუმენტს ხელს აწერენ საიუბილეო კომიტეტის თავმჯდომარე აჭარსტანის განათლების სახალხო კომისარი სულეიმან ვარშანიძე და განათლების მუშაკთა კავშირის პასუხისმგებელი მდივანი ვ. ტორჩინოვა // 	არხეიონი = Archeion / აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება - საარქივო სამმართველო. - 2017. N 13. – გვ. 81-87.

რესურსები ინტერნეტში

 ალექსანდრე (ივანე) ბუჭუას ძე მგელაძე — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები

სქოლიო=

კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1932