ჟან კალმანი

ჟან ლუიზ კალმანი (დ. 21 თებერვალი, 1875 — გ. 4 აგვისტო, 1997) — ფრანგი ცენტენარიანელი. დოკუმენტირებული სიცოცხლის ხანგრძლივობით — 122 წელი და 164 დღე, კალმანი არის ისტორიაში ყველაზე ხანდაზმული ადამიანი, ვისი ასაკიც დადასტურებულია. ჟან კალმანის სიცოცხლის ხანგრძლივობამ მიიპყრო მედიის ყურადღება, რის შედეგადაც ჩატარდა სამედიცინო კვლევები.

მოსახლეობის აღწერის ჩანაწერების თანახმად, კალმანმა ქალიშვილსა და შვილიშვილსაც კი გადააჭარბა სიცოცხლით. 1988 წლის იანვარში, ფართოდ გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ჟანი იყო ყველაზე ხანდაზმული ცოცხალი ადამიანი მსოფლიოში. 1995 წელს, 120 წლის ასაკში, ჟან ლუიზ კალმანი გამოცხადდა ისტორიაში ყველაზე ხანდაზმულ ადამიანად დადასტურებული დაბადების თარიღით.

ადრეული ცხოვრება
კალმანი დაიბადა 1875 წლის 21 თებერვალს არლში, ბუშ-დიუ-რონის, პროვინციაში.  ჟანის ზოგიერთ ახლო ოჯახის წევრსაც ჰქონდა საშუალოზე მაღალი სიცოცხლის ხანგრძლივობა. ფრანსუა კალმანმა (1865–1962), ჟან ლუიზის უფროსმა ძმამ, იცოცხლა 97 წლამდე; მამამ, ნიკოლამ (1837–1931), იცოცხლა 93 წლამდე, ხოლო დედამ, მარგერიტ ჟილმა (1838–1924), იცოცხლა 86 წლამდე. 

შვიდი წლის ასაკიდან პირველ ზიარებამდე, კალმანი არლში ქალბატონ ბენეტის საეკლესიო დაწყებით სკოლაში დადიოდა, შემდეგ კი ადგილობრივ კოლეჯში (საშუალო სკოლა), რომელიც 16 წლის ასაკში ბრევე კლასიკის დიპლომით დაამთავრა. კითხვაზე, თუ როგორი იყო ჟანის ყოველდღიური რუტინა დაწყებით სკოლაში, კალმანმა უპასუხა, რომ „როდესაც ახალგაზრდა ხარ, დგები დილის რვა საათზე“. მყარი საუზმის ნაცვლად, ახალგაზრდა ჟანი მიირთმევდა ან რძიან ყავას, ან ცხელ შოკოლადს, ხოლო შუადღისას მამამისს სკოლიდან მიჰყავდა სახლში სადილად, სანამ შუადღეს კალმანი გაკვეთილებზე დაბრუნდებოდა. მომდევნო წლებში კვლავ მშობლებთან ერთად ცხოვრობდა, ელოდებოდა გათხოვებას, ხატავდა და აუმჯობესებდა ფორტეპიანოზე დაკვრის უნარებს. 

შემდგომი წლები
1896 წლის 8 აპრილს, 21 წლის ასაკში, ჟანი დაქორწინდა თავის ორმაგ მეორე თაობის ბიძაშვილზე, ფერნან ნიკოლა კალმანზე (1868–1942). მამისეული ბაბუები ძმები იყვნენ, ხოლო მამისეული ბებიები – დები.   გავრცელებული ინფორმაციით, ჟან ლუიზთან შეხვედრა ფერნანმა 15 წლის ასაკში დაიწყო, მაგრამ ჟანი "ძალიან პატარა იყო ბიჭებით დაინტერესებისთვის". ფერნანი იყო არლის ცენტრში, კლასიკური პროვანსული სტილის შენობაში მდებარე ქსოვილების ბიზნესის მემკვიდრე და წყვილი საოჯახო მაღაზიის ზემოთ მდებარე ფართო ბინაში გადავიდა. 

ჟანს მოსამსახურეები ჰყავდა და არასოდეს უწევდა მუშაობა; ეწეოდა უდარდელ ცხოვრებას არლის უმაღლეს საზოგადოებაში, ეძლეოდა ისეთ ჰობიებს, როგორებიცაა ფარიკაობა, ველოსიპედით სიარული, ჩოგბურთი, ცურვა, ფორტეპიანოზე დაკვრა და მეგობრებთან ერთად მუსიკის შექმნა. ზაფხულობით, წყვილი ურიაჟში რჩებოდა მყინვარზე ალპინიზმისთვის. ახლად დაქორწინებულები ასევე ნადირობდნენ კურდღლებზე და ღორებზე პროვანსის ბორცვებზე, იყენებდნენ "18 მმ-იან თოფს". კალმანმა თქვა, რომ  არ მოსწონდა ფრინველებისთვის სროლა. 
კალმანმა გააჩინა ერთადერთი შვილი, ქალიშვილი სახელად ივონ მარი ნიკოლ კალმანი, 1898 წლის 19 იანვარს. ივონი 1926 წლის 3 თებერვალს ცოლად გაჰყვა არმიის ოფიცერს, ჟოზეფ ბიიოს, და ერთადერთი ვაჟი, ფრედერიკი, იმავე წლის 23 დეკემბერს დაიბადა.  პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისას, ჟანის ქმარი ფერნანდი, რომელიც 46 წლის იყო, ძალიან ხანდაზმულად ჩაითვალა სამხედრო სამსახურისთვის. 

ივონი პლევმონიით გარდაიცვალა 1934 წლის 19 იანვარს, თავის 36-ე დაბადების დღეზე,  რის შემდეგაც კალმანმა გაზარდა ფრედერიკი, თუმცა პატარა ბიჭი მამასთან ერთად ცხოვრობდა მეზობელ ბინაში.  მეორე მსოფლიო ომმა მცირე გავლენა მოახდინა ჟანის ცხოვრებაზე. ჟან ლუიზმა თქვა, რომ გერმანელდოკუმენტური ფილმი ჯარისკაცებს კალმანების სახლში ეძინათ, მაგრამ "არაფერი წაუღიათ", რის გამოც მათზე ნაწყენი არ დარჩა. 1942 წელს ფერნანდი გარდაიცვალა, 73 წლის ასაკში, გავრცელებული ინფორმაციით, ალუბლით მოწამვლის შედეგად.   1954 წლის აღწერით, ჟან ლუიზი კვლავ იმავე ბინაში იყო რეგისტრირებული, თავის სიძესთან, პენსიაზე გასულ პოლკოვნიკ ბიიოსთან, ივონის ქვრივთან ერთად; აღწერის დოკუმენტებში ჟანი 1954 წელს „დედად“ და 1962 წელს „ქვრივად“ არის მითითებული. მისი შვილიშვილი ფრედერიკ ბიიო მეზობლად ცხოვრობდა მეუღლესთან, რენესთან ერთად.  მისი ძმა ფრანსუა გარდაიცვალა 1962 წელს, 97 წლის ასაკში. მისი სიძე ჟოზეფი გარდაიცვალა 1963 წლის იანვარში, ხოლო მისი შვილიშვილი ფრედერიკი გარდაიცვალა ავტოკატასტროფაში იმავე წლის აგვისტოში.

1965 წელს, 90 წლის ასაკში და მემკვიდრეების გარეშე, კალმანმა ხელი მოაწერა უძრავი ქონების უვადო იჯარის ხელშეკრულებას თავის ბინაზე სამოქალაქო სამართლის ნოტარიუსთან, ანდრე-ფრანსუა რაფიესთან, გაყიდა ქონება საცხოვრებელი უფლების სანაცვლოდ და ყოველთვიური შემოსავლით 2,500 ფრანკი (€380) მის გარდაცვალებამდე. რაფიე გარდაიცვალა 1995 წლის 25 დეკემბერს, რა დროისთვისაც კალმანს ანდრე-ფრანსუასგან ბინის ღირებულებაზე ორჯერ მეტი ჰქონდა მიღებული, და ოჯახს მოუწია გადახდების გაგრძელება. ჟან ლუიზმა სიტუაცია ასე შეაფასა: „ცხოვრებაში ზოგჯერ ცუდ გარიგებებს დებ“. 1985 წელს, ის მოხუცთა თავშესაფარში გადავიდა, 110 წლამდე დამოუკიდებლად ცხოვრობდა. მისი ცხოვრების შესახებ დოკუმენტური ფილმი, სახელწოდებით “120 წელზე მეტი ჟან კალმანთან ერთად”, გამოვიდა 1995 წელს.  1996 წელს გამოვიდა Time's Mistress - ოთხ-ტრეკიანი CD, რომელზეც ჟანი საუბრობს სხვადასხვა სტილის მუსიკალური ფონის თანხლებით, რეპის ჩათვლით. 

ყველაზე ხანდაზმული დოკუმენტირებული ადამიანი
დღეგრძელობის ჩანაწერები                                                                                           
მინი|მარცხნივ|ჟან კალმანის დაბადების მოწმობა
1986 წელს კალმანი გახდა ყველაზე ხანდაზმული ცოცხალი ადამიანი საფრანგეთში 111 წლის ასაკში.  ჟანის პროფილი გაიზარდა ვინსენტ ვან გოგის არლში გადასვლის ასი წლისთავზე, რაც მოხდა 1888 წლის თებერვლიდან 1889 წლის აპრილამდე, როდესაც ჟან ლუიზი 13 და 14 წლის იყო. კალმანმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ სწორედ იმ დროს შეხვდა ვან გოგს, როდესაც მომავალმა ქმარმა წარუდგინა ბიძამისის ქსოვილების მაღაზიაში. ჟანს ახსოვდა, რომ ვან გოგმა  ამპარტავნული მზერა მიაპყრო, თითქოს არ აინტერესებდა კალმანი. ჟან ლუიზმა აღწერა ვან გოგის პიროვნება როგორც უშნო, უხეში და „ძალიან უსიამოვნო“, და ახსენა, რომ მხატვარს „ალკოჰოლის სუნი ასდიოდა“. საბოლოოდ კი კალმანმა თქვა, რომ აპატია ვან გოგს ცუდი მანერები. 

ჟან ლუიზ კალმანი გინესის მსოფლიოს რეკორდების წიგნმა მსოფლიოს ყველაზე ხანდაზმულ ცოცხალ ადამიანად აღიარა 1988 წელს, როდესაც 112 წლის იყო.  თუმცა, გერონტოლოგიის კვლევითმა ჯგუფმა მას შემდეგ დაადასტურა ესთერ უიგინსის (დ. 1 ივნისი, 1874  – გ. 7 ივლისი, 1990) ასაკი, რაც იმას ნიშნავს, რომ რეალურად კალმანი მსოფლიოს ყველაზე ხანდაზმული ცოცხალი ადამიანი 1990 წელს გახდა.   114 წლის ასაკში, კალმანი  გამოჩნდა 1990 წლის ფანტასტიკურ ფილმში „ვინსენტი და მე“, სადაც ის გარეთ დადიოდა და კითხვებს პასუხობდა. 

კალმანის სტატუსი კიდევ უფრო გაიზარდა, როდესაც გინესმა ისტორიაში ყველაზე ხანდაზმული ადამიანი უწოდა 1995 წლის 17 ოქტომბერს.  ეს ეფუძნებოდა იმ ფაქტს, რომ მან გადააჭარბა იაპონელი მამაკაცის შიგეჩიო იზუმის ახლა უკვე უარყოფილ ასაკობრივ პრეტენზიას. მას შემდეგ რაც, იზუმის ტიტული გაუუქმდა, კალმანი უკვე იყო ისტორიაში ყველაზე ხანდაზმული ადამიანად შერაცხეს. მას შემდეგ, რაც 1991 წლის 30 მარტს გადააჭარბა ესთერ უიგინსის ასაკს.

ჟან ლუიზი ფართოდ განიხილება, როგორც ყველაზე კარგად დოკუმენტირებული ცენტენარიანელი, რომელიც მნიშვნელოვნად აღემატება ნებისმიერ სხვა დადასტურებულ ადამიანურ სიცოცხლის ხანგრძლივობას. მაგალითად, კალმანი  იყო თოთხმეტი მოსახლეობის აღწერის მონაწილე, დაწყებული 1876 წლიდან, როგორც ერთი წლის ჩვილი. კალმანის გარდაცვალების შემდეგ, 122 წლისა და 164 დღის ასაკში, თითქმის 117 წლის კანადელი ქალი მარი-ლუიზ მეიორი გახდა ყველაზე ხანდაზმული დადასტურებული ცოცხალი ადამიანი. გაკეთდა რამდენიმე პრეტენზია კალმანის ასაკის გადაჭარბების შესახებ, მაგრამ არცერთი არ დადასტურებულა. დაახლოებით სამი ათწლეულის განმავლობაში, კალმანს უკავია ყველაზე ხანდაზმული ადამიანის სტატუსი, რომლის ასაკიც დადასტურებულია თანამედროვე სტანდარტებით.

ასაკის დადასტურება
1994 წელს ქალაქი არლის მმართველობამ იკითხა კალმანის პირად დოკუმენტებზე, ქალაქის არქივებში შესატანად. თუმცა, გავრცელებული ინფორმაციით, კალმანის მითითებით, ადრეული დოკუმენტები და საოჯახო ფოტოები შერჩევითად დაწვა შორეულმა ოჯახის წევრმა, ჟოზეტ ბიგონემ, ჟან ლუიზის შვილიშვილის ბიძაშვილმა.
კალმანის ასაკის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მოძიება დაიწყო 1995 წელს, როდესაც 120 წლის გახდა, ეს პროცესი მთელი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. ჟანს დაუსვეს კითხვები დოკუმენტირებული დეტალებისა და ადრეული ცხოვრებიდან ადამიანებისა და ადგილების შესახებ, მაგალითად, მასწავლებლების ან მოახლეების შესახებ. დიდი აქცენტი გაკეთდა მოსახლეობის აღწერის ჩანაწერების სერიაზე, სადაც კალმანი დასახელებული იყო 1876 წლიდან 1975 წლამდე.

ჟანის ოჯახი ადგილობრივ კათოლიკურ ბურჟუაზიაში აქტიურად იყო ჩაართული, სწორედ ამ ფაქტმა განაპირობა დოკუმენტური მტკიცებულებების მარტივად მოძიება. კალმანის მამა ქალაქის საკრებულოს წევრი იყო, ხოლო მეუღლეს დიდი ქსოვილებისა და ტანსაცმლის ბიზნესი ეკუთვნოდა. ოჯახი ცხოვრობდა მაღაზიის იმავე შენობაში მდებარე ორ ბინაში, პირველ ბინაში ცხოვრობდენენ ჟანი, ფერნანი და ფერნანის დედა, ჟანის დედამთილი. მეორე ბინაში ცხოვრობდა კალმანის ქალიშვილი ქმარ-შვილთან ერთად. ასევე, დაწესებულებაში რეგისტრირებული იყო რამდენიმე სახლის მოსამსახურე. 

პოპულარული მედიის ცნობები
აპოკრიფულმა მედია სტატიებმა განსხვავებული დეტალები გაავრცელეს, რომელთაგან ზოგიერთი ნაკლებად სავარაუდოა. ერთ-ერთი ცნობით, კალმანს ახსოვდა, რომ ფერადი ფანქრები მიჰყიდა ვინსენტ ვან გოგს, რომელიც მოგვიანებით ახსოვდა, როგორც „ჭუჭყიანი, ცუდად ჩაცმული და უსიამოვნო“  და, რომ ჟან კალმანმა იხილა ეიფელის კოშკის მშენებლობა.    სხვა სტატიაში ეწერა, რომ მან ფარიკაობა 1960 წელს, 85 წლის ასაკში დაიწყო. 

კალმანი, გავრცელებული ინფორმაციით, დღეგრძელობასა და ასაკისთვის შედარებით ახალგაზრდულ გარეგნობას ზეითუნის ზეთით მდიდარ დიეტას მიაწერდა. 

ასაკთან დაკავშირებული დაპირისპირება
დემოგრაფებმა ხაზი გაუსვეს, რომ ჟან ლუიზის ასაკი ანომალიაა, რადგან კალმანის სიცოცხლის ხანგრძლივობა სამ წელზე მეტით აღემატება აქამდე ყველაზე ხანდაზმული ადამიანის ტიტულის მქონე პიროვნებებს. ჩვეულებრივ თვეებში ან კვირებშია განსხვავება ამ ადამიანებს შორის. არსებობდა სხვადასხვა ვარაუდები თუ რამდენად რეალური იყო ჟან კალმანის ასაკი.

2018 წელს, რუსმა გერონტოლოგმა ვალერი ნოვოსელოვმა და მათემატიკოსმა ნიკოლაი ზაკმა აღადგინეს ჰიპოთეზა, რომ ჟანი გარდაიცვალა 1934 წელს და მისმა ქალიშვილმა ივონმა, რომელიც 1898 წელს დაიბადა, დედის ოფიციალური ვინაობა მიიღო და ამგვარად, 1997 წელს გარდაცვალებისას ის 99 წლის იყო. დაახლოებით იმავე დროს, გერონტოლოგიის ბლოგერის იური დეიგინის მიერ გამოქვეყნებული დაკავშირებული პოსტების სერია, სახელწოდებით „J'Accuse!“, ვირუსულად გავრცელდა Medium-ზე. 
ამ ჰიპოთეზას სუსტად მიიჩნევენ დღეგრძელობის წამყვანი ექსპერტები, როგორიცაა ფრანგი გერონტოლოგი ჟან-მარი რობინი,  რომელმაც აღნიშნა, რომ მისი კვლევის დროს კალმანმა სწორად უპასუხა კითხვებს იმ საკითხების შესახებ, რაც ივონს არ შეეძლო სცოდნოდა.    რობინმა ასევე უარყო მოსაზრება, რომ არლის მაცხოვრებლებს შეიძლება შეცდომაში შეეყვანათ ვინაობის შეცვლა.  სხვა ექიმმა, რომელიც დაეხმარა კალმანის ჩანაწერების დადასტურებაში, თქვა, რომ გუნდმა ვინაობის შეცვლის ჰიპოთეზა განიხილა, სანამ კალმანი ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო, რადგან ფოტოებში ქალიშვილზე ახალგაზრდულად გამოიყურებოდა, მაგრამ დაბერების ტემპის მსგავსი შეუსაბამობები ხშირად გვხვდება ასწლოვანი წევრების მქონე ოჯახებში. 

რამდენიმე ექსპერტთან კონსულტაციის შემდეგ, „ვაშინგტონის პოსტმა“ დაწერა, რომ „სტატისტიკურად წარმოუდგენელი არ ნიშნავს სტატისტიკურად შეუძლებელს“, რომ ნოვოსელოვისა და ზაკის პრეტენზიები უარყოფილია ექსპერტების აბსოლუტური უმრავლესობის მიერ .  2019 წლის სექტემბერში, რამდენიმე ფრანგმა მეცნიერმა გამოაქვეყნა ნაშრომი The Journals of Gerontology, სადაც მითითებულია ზაკის და სხვების ნაშრომში არსებული შეცდომები. 

გუნდმა წარმოადგინა მტკიცებულება კალმანის ასაკის დასადასტურებლად - მათ შორის მრავალი ოფიციალური დოკუმენტი, აღწერის მონაცემები და ფოტო მტკიცებულება - და ასევე ამტკიცებდა, რომ სტატისტიკურად მართლაც შესაძლებელი იყო კალმანის ასაკამდე მიღწევა. ავტორებმა გააკრიტიკეს ვინაობის შეცვლის ჰიპოთეზის ადვოკატები და მოითხოვეს ზაკის სტატიის უკან გაწვევა. 2020 წლის თებერვალში ზაკმა და ფილიპ გიბსმა გამოაქვეყნეს შეფასება, რომელშიც გამოიყენეს ბაიესის თეორემა მისი რეალურობის საკითხზე, აღნიშნეს, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ სუბიექტურია, ეს ფაქტი იძლევა „99.99% ალბათობას ვინაობის შეცვლისა ქალბატონი კალმანის შემთხვევაში“. Robine, Jean-Marie; Allard, Michel; Herrmann, François R.; Jeune, Bernard (2019), "The Real Facts Supporting Jeanne Calment as the Oldest Ever Human", The Journals of Gerontology: Series A, 74 (Suppl_1): S13–S20, doi:10.1093/gerona/glz198, PMID 31529019Zak, Nikolay; Gibbs, Philip (February 2020). "A Bayesian Assessment of the Longevity of Jeanne Calment". Rejuvenation Research. 23 (1): 3–16. doi:10.1089/rej.2019.2227. PMID 31578922Robin-Champigneul, François (February 2020). "Jeanne Calment's Unique 122-Year Life Span: Facts and Factors; Longevity History in Her Genealogical Tree". Rejuvenation Research. 23 (1): 19–47. doi:10.1089/rej.2019.2298. PMID 31928146.Young, Robert (February 2020). "If Jeanne Calment Were 122, That Is All the More Reason for Biosampling". Rejuvenation Research. 23 (1): 48–64. doi:10.1089/rej.2020.2303. PMID 31928204.Rosenberg, Eli, "The world's oldest person record stood for decades. Then came a Russian conspiracy theory", The Washington Post, archived from the original on 17 January 2019, retrieved 12 January 2019

ფრანსუა რობინ-შამპინიულმა და რობერტ იანგმა კომენტარი გააკეთეს ზაკისა და გიბსის დასკვნებზე, სადაც რობინ-შამპინიულმა თქვა, რომ  „ფაქტობრივად სუბიექტური და არარიგორიანი ანალიზია“, ხოლო იანგმა თქვა, რომ „ფაქტების უგულებელყოფა და მოსაზრებების ერთობლიობა 'ბაიესის' ანალიზში არის მხოლოდ მათემატიკური ინსტრუმენტის არასწორად გამოყენება“. იანგმა აღმოაჩინა, რომ „ძალიან მყარი შემთხვევა, რომ ჟანი 122 წლის იყო, უკვე დადასტურებულია“, მაგრამ ბიოსინჯის აღება მაინც საჭიროა „არაჩვეულებრივი დღეგრძელობის ბიომარკერების შესამოწმებლად“. რობინ-შამპინიულმა განაცხადა, რომ „ვინაობის გაცვლის ჰიპოთეზა ქალიშვილთან არც კი გამოიყურება რეალისტურად კონტექსტისა და ფაქტების გათვალისწინებით და არ არის გამყარებული მტკიცებულებებით“. 

ვინაიდან ჟან კალმანს ჰყავდა 16 სხვადასხვა დიდი-დიდი-ბებია და ბაბუა, ხოლო ივონს მხოლოდ 12, გენეტიკოსებმა აღნიშნეს, რომ ვინაობის საკითხის ადვილად მოგვარება შესაძლებელი იქნებოდა ავტოზიგოტური დნმ-ის ტესტით, თუ სისხლის ან ქსოვილის ნიმუში გახდებოდა ხელმისაწვდომი. 

 ჯანმრთელობა და ცხოვრების წესი
კალმანის ჯანმრთელობა შემდგომი რეკორდის წინაპირობა იყო. ტელევიზიით ჟან ლუიზმა განაცხადა: "J'ai jamais été malade, jamais, jamais" (თარგმ. მე არასოდეს ვყოფილვარ ავად, არასოდეს, არასოდეს).  20 წლის ასაკში, საწყისი კატარაქტა აღმოაჩინეს, როდესაც ცენტენარიანელს კონიუნქტივიტის სერიოზული ეპიზოდი ჰქონდა. 

ჟან ლუიზ კალმანი 21 წლის ასაკში გათხოვდა და მეუღლის სიმდიდრემ კალმანს მუშაობის გარეშე ცხოვრების საშუალება მისცა. მთელი ცხოვრება ჟანი ზრუნავდა კანზე ზეითუნის ზეთით და ცოტაოდენი პუდრით. ახალგაზრდობის დაუზუსტებელ პერიოდში შაკიკი აწუხებდა.  ჟან ლუიზს ქმარმა სიგარეტის მოწევა შეაყვარა და სადილის შემდეგ სიგარეტს სთავაზობდა,  მაგრამ ჟანი ამ სადილის შემდგომი შემთხვევების გარდა არ ეწეოდა. კალმანმა მოწევა განაგრძო სიბერეში, სანამ 117 წლის გახდებოდა.

„საპენსიო ასაკში“ კალმანმა კოჭი მოიტეხა, მაგრამ მანამდე არასოდეს ჰქონია სერიოზული დაზიანებები. ჟან ლუიზი ველოსიპედით სეირნობას აგრძელებდა მეასე დაბადების დღემდე.  დაახლოებით 100 წლის ასაკში კალმანმა ფეხი მოიტეხა, მაგრამ სწრაფად გამოჯანმრთელდა და კვლავ შეძლო სიარული. 
ჟანის ძმის, სიძისა და შვილიშვილის გარდაცვალების შემდეგ 1962–63 წლებში, კალმანს ოჯახის წევრები აღარ დარჩა, მარტო ცხოვრობდა 88 წლის ასაკიდან 110 წლის დაბადების დღემდე ცოტა ხნით ადრე, როდესაც გადაწყვიტა მოხუცთა თავშესაფარში გადასვლა. ჟანის გადაადგილება დაჩქარდა 1985 წლის ზამთარში, რომელმაც გაეყინა წყლის მილები სახლში (ზამთარში გათბობას ჟანი არასოდეს იყენებდა) სწორედ ამან ხელებზე მოყინვა გამოიწვია. 

ყოველდღიური რუტინა
1985 წლის იანვარში, თითქმის 110 წლის ასაკში, Maison du Lac მოხუცთა თავშესაფარში მიღების შემდეგ, კალმანი თავდაპირველად მკაცრად რიტუალიზებულ ყოველდღიურ რუტინას მისდევდა. ჟან ლუიზი ითხოვდა, რომ 6:45 საათზე გაეღვიძებინათ და დღეს ფანჯარასთან ხანგრძლივი ლოცვით იწყებდა, მადლობას უხდიდა ღმერთს იმისთვის, რომ ცოცხალი იყო და მშვენიერი დღისთვის, რომელიც იწყებოდა. ზოგჯერ ხმამაღლა კითხულობდა მისი დღეგრძელობის მიზეზს.
თავის სავარძელში მჯდომი, კალმანი ვარჯიშობდა სტერეო ყურსასმენებით.  ვარჯიშები მოიცავდა ხელების, შემდეგ კი ფეხების მოხრასა და გაჭიმვას. ექთნები აღნიშნავდნენ, რომ ჟანი სხვა მაცხოვრებლებზე, რომლებიც 30 წლით ახალგაზრდები იყვნენ, უფრო სწრაფად მოძრაობდა. კალმანის საუზმე შედგებოდა ყავა რძითა და ორცხობილით. 

ცხოვრების ბოლომდე ჟან კალმანი დაუხმარებლად იბანდა თავს ფლანელის ქსოვილით და არა შხაპის მიღებით, სახეზე ჯერ საპონს, შემდეგ კი ზეითუნის ზეთსა და პუდრას ისვამდა. სუპერსენტერიანი თავად რეცხავდა თავის ჭიქასა და დანა-ჩანგალს სადილობამდე. ძალიან უყვარდა დობი (ჩაშუშული საქონლის ხორცი), მაგრამ არ მოსწონდა მოხარშული თევზი. ჟანი ყოველი ჭამის დროს დესერტს მიირთმევდა და ამბობდა, რომ თუ არჩევანი ექნებოდა, მენიუში არსებული უგემური საკვების ნაცვლად, შემწვარ და ცხარე საკვებს შეჭამდა. კალმანი ყოველდღიურად ამზადებდა თავისთვის ხილიან სალათებს ბანანითა და ფორთოხლით. მას უყვარდა შოკოლადი და ზოგჯერ კვირაში ერთ კილოგრამს (2.2 ფუნტი) მიირთმევდა. 
ჭამის შემდეგ  სიგარეტს ეწეოდა და მცირე რაოდენობით პორტვაინს სვამდა. შუადღისას ორი საათით დაიძინებდა თავის სავარძელში, შემდეგ კი მოხუცთა თავშესაფარში მეზობლებს სტუმრობდა და უყვებოდა უახლეს ამბებს, რომლებიც რადიოთი ჰქონდა მოსმენილი. ღამით კალმანი სწრაფად ივახშმებდა, ბრუნდებოდა თავის ოთახში, უსმენდა მუსიკას (მისი ცუდი მხედველობა ხელს უშლიდა კროსვორდების გაკეთებაში), ეწეოდა ბოლო სიგარეტს და 10:00 საათზე იძინებდა.   კვირაობით ჟან კალმანი წირვაზე მიდიოდა, ხოლო პარასკევს მწუხრზე დადიოდა. ჟან ლუიზი რეგულარულად ლოცულობდა და ეძებდა დახმარებას ღმერთისგან და ინტერესდებოდა იმქვეყნიური ცხოვრებით. 

სამედიცინო მეთვალყურეობა
მედიცინის სტუდენტმა ჟორჟ გარუიანმა 1990 წლის იანვარში, როდესაც კალმანი 114 წლის იყო, თეზისი გამოაქვეყნეს ფრანგი ცენტენარიანელის შესახებ. პირველი ნაწილი აღწერს ჟანის ყოველდღიურ რუტინას (როგორც ზემოთ არის წარმოდგენილი), ხოლო მეორე — სამედიცინო ისტორიას. კალმანი აცხადებდა, რომ ბავშვობაში აცრილი იყო, თუმცა ვერ ახსოვდა, რომელი ვაქცინებით. შაკიკის წინააღმდეგ ასპირინის გარდა, ჟანს არასოდეს მიუღია არცერთი მედიკამენტი, არც კი მცენარეული ჩაი. კალმანს არასდროს არ ჰქონია ჩუტყვავილა, წითელა ან შარდსასქესო ინფექციები და არ იყო მიდრეკილი ჰიპერტენზიისა და დიაბეტისადმი.

1986 წლის აპრილში, 111 წლის ასაკში, ჟან კალმანი გულის უკმარისობის გამო საავადმყოფოში გადაიყვანეს და მკურნალობდნენ დიგოქსინით. მოგვიანებით კალმანს განუვითარდა ართროპათია კოჭებში, იდაყვებსა და მაჯებში, რაც წარმატებით იმკურნალა ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატებით. ჟანის არტერიული წნევა იყო 140 მმ/70 მმ, პულსი — 84 წუთში. ჟან კალმანის სიმაღლე იყო 150 სმ (4 ფუტი 11 ინჩი), ხოლო წონა — 45 კგ (99 ფუნტი), რაც წინა წლებთან შედარებით თითქმის არ შეცვლილა. გონებრივ ტესტებში მან კარგი შედეგები აჩვენა, გარდა რიცხვითი ამოცანებისა და ახლახან მომხდარი მოვლენების გახსენებისა.

სისხლის ანალიზები 111–114 წლის ასაკში ნორმის ფარგლებში იყო და არ აღინიშნებოდა გაუწყლოების, ანემიის, ქრონიკული ინფექციის ან თირკმლის უკმარისობის ნიშნები. ადამიანის ლეიკოციტური ანტიგენის სისტემის გენეტიკურმა ანალიზმა გამოავლინა DR1 ალელის არსებობა, რომელიც ხშირად გვხვდება ასწლოვნებში. კარდიოლოგიურმა შეფასებამ აჩვენა მარცხენა პარკუჭის ზომიერი ჰიპერტროფია, მარცხენა წინაგულის მსუბუქი დილატაცია და ნაადრევი გულისცემა. რენტგენოლოგიურმა კვლევამ გამოავლინა გავრცელებული ოსტეოპოროზი და მარჯვენა თეძოს საწყისი ოსტეოართროზი. ულტრაბგერითმა გამოკვლევამ შინაგანი ორგანოების ანომალიები არ აჩვენა. ამ ეტაპზე კალმანი კვლავ კარგ ჯანმრთელად იყო და დამოუკიდებლად, ჯოხის გარეშე დადიოდა.
1990 წლის იანვარში (თითქმის 115 წლის ასაკში) ჟან ლუიზი დაეცა და ბარძაყის ძვალი მოიტეხა, რის გამოც ქირურგიული ჩარევა გახდა საჭირო.  ამის შემდეგ კალმანმა ინვალიდის ეტლი გამოიყენა და უარი თქვა ყოველდღიურ რუტინაზე.

115 წლის ასაკში კალმანმა მიიპყრო მკვლევრების ჟან-მარი რობინისა და მიშელ ალარის ყურადღება, რომლებიც კალმანის მკურნალ ექიმ ვიქტორ ლებრთან ერთად თანამშრომლობდნენ, რათა ჩაეტარებინათ ინტერვიუ, დაედასტურებინათ ჟან კალმანის ასაკი და გამოეკვეთათ ხანგრძლივი სიცოცხლის ხელშემწყობი ფაქტორები. ერთწლიანი ანალიზის მიხედვით, კალმანის მხედველობა სერიოზულად იყო დაზიანებული ორმხრივი კატარაქტის გამო, თუმცა კალმანმა უარი თქვა ჩვეულებრივ ოპერაციაზე მხედველობის აღსადგენად. ჟან ლუიზს ჰქონდა ზომიერად სუსტი გული, ქრონიკული ხველა და რევმატიზმის შეტევები. ამავე დროს, მონელება ყოველთვის კარგი ჰქონდა, კარგად ეძინა და შეუკავებლობა არ აღენიშნებოდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში მისი სიმაღლე იყო 137 სმ (4 ფუტი 6 ინჩი), ხოლო წონა — 40 კგ (88 ფუნტი); სუპერსენტენარიანი ადასტურებდა, რომ ყოველთვის პატარა ტანის იყო და ბოლო წლებში წონა დაიკლო. ჟანს თვალები ღია ნაცრისფერი იყო, ხოლო თეთრი თმა ადრე წაბლისფერი ჰქონდა.

118 წლის ასაკში ჟან კალმანს ჩაუტარდა განმეორებითი ნეიროფიზიოლოგიური ტესტები და კომპიუტერული ტომოგრაფია. ტესტებმა აჩვენა, რომ ჟან ლუიზის ვერბალური მეხსიერება და ენის თავისუფლად გამოყენების უნარი შეედრებოდა იმავე განათლების მქონე 80–90 წლის პირების მონაცემებს. შუბლის წილის ფუნქციები შედარებით შენარჩუნებული იყო და არ არსებობდა პროგრესირებადი ნევროლოგიური აშლილობის, დეპრესიული სიმპტომების ან სხვა ფუნქციური დაავადების მტკიცებულება. დაკვირვების ექვსთვიან პერიოდში ჟან კალმანის კოგნიტური ფუნქციონირება ოდნავ გაუმჯობესდა.  ცნობების მიხედვით, კალმანი სიცოცხლის ბოლომდე „გონებრივად მკვეთრი“ დარჩა.

გარდაცვალება
კალმანი გარდაიცვალა 1997 წლის 4 აგვისტოს, დაახლოებით დილის 10:00 საათზე, საფრანგეთში, არლში მდებარე მოხუცთა თავშესაფარში. ჟან ლუიზი იყო 122 წლისა და 164 დღის. ფრანგულმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ჟან კალმანი ბუნებრივი მიზეზებით გარდაიცვალა, თუმცა ზოგიერთ ინგლისურენოვან ნეკროლოგში გარდაცვალების მიზეზი დაზუსტებული არ ყოფილა. The New York Times-მა დემოგრაფ ჟან-მარი რობინს მოიყვანა ციტატად, რომელმაც განაცხადა, რომ გარდაცვალებამდე დაახლოებით ერთი თვით ადრე კალმანი ჯერ კიდევ კარგ ჯანმრთელობაში იყო, მიუხედავად იმისა, რომ თითქმის ბრმა და ყრუ იყო. 

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აგვისტო
კატეგორია:ცენტენარიანელები
კატეგორია:საფრანგეთში დაბადებულები