ისამუ იოშიი

გრაფი ისამუ იოშიი (吉井 勇, იოშიი ისამუ, დ. 8 ოქტომბერი, 1886 — 9 ნოემბერი, 1960) — იაპონელი ტანკას პოეტი და დრამატურგი, რომელიც მოღვაწეობდა იაპონიის ტაიშოს და შოვას პერიოდებში. ახალგაზრდობაში დაინტერესებული იყო ევროპული რომანტიზმით და ატარებდა მის გავლენას, თუმცა მისი შემდგომი ნაწარმოებები უფრო თავშეკავებული იყო.Miller, The A-Z of Modern Japanese Literature and Theater, page 146

ადრეული ცხოვრება

იოშიი ისამუ დაიბადა ტოკიოს ელიტურ ტაკანავას რაიონში. მისი ბაბუა, გრაფი იოშიი ტომოსანე, საცუმას სამთავროს ყოფილი სამურაი-მოსამსახურე იყო, აგრეთვე ფეოდალური პალატისა (Peers House) და საიდუმლო საბჭოს წევრი, ასევე იმპერატორის სასახლის სამინისტროს მაღალჩინოსა. მისი დეიდა იყო ფელდმარშალ ოიამა ივაოს მეუღლე. იოშიიმ 1887 წლიდან დაიწყო ცხოვრება მამის საზაფხულო სახლში კანაგავას პრეფექტურაში, კამაკურაში, ზაიმოკუზას უბანში და 1891 წელს შევიდა კამაკურას სკოლის დაწყებით განყოფილებაში. შემდეგ წელს ოჯახი დაბრუნდა ტოკიოში, მაგრამ დანარჩენი ცხოვრების განმავლობაში ის ხშირად უბრუნდებოდა კამაკურას, რათა ჯანმრთელობის პრობლემებისთვის მიეხედა (მწერალს ტუბერკულოზი აწუხებდა).

მან დაიწყო მოკლე ლექსების წერა ტოკიოს მეტროპოლიტენ №1 სასწავლო უმცროს სკოლასა და კოგიოკუშას უმცროს სკოლაში სწავლის დროს.

ლიტერატურული კარიერა

იოშიი ჩაირიცხა ვასედას უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებებისა და ეკონომიკის ფაკულტეტზე 1908 წელს, მაგრამ იმავე წელს მიატოვა, რადგან შეუერთდა იოსანო ტეკანის ტოკიოს შინ-ში შას (ტოკიოს ახალი პოეზიის საზოგადოება) და დაიწყო თავისი ტანკა ლექსების მიწოდება ლიტერატურულ-საზოგადოებრივი ჟურნალისთვის, მიოჯოსთვის („ნათელი ვარსკვლავი“). როგორც მიოჯოს წრის წევრი, ის შეხვდა მორი ოგაის, უედა ბინის და კიტაჰარა ჰაკუშუს და მათი ძლიერი გავლენაც განიცადა.

იოშიიმ დატოვა მიოჯო, რათა ჩამოეყალიბებინა ახალი ჯგუფი, პან ნო კაი,  ჰაკუშუ კიტაჰარასთან ერთად, მათი რომანტიზმისა და ესთეტიზმის მიმართ საერთო ინტერესების გამო. 1909 წელს, მორი ოგაის მფარველობით, იოშიიმ გამოუშვა ახალი ლიტერატურული ჟურნალი, სუბარუ.

1910 წელს იოშიიმ გამოაქვეყნა თავისი პირველი ტანკას ანთოლოგია, საკეჰოგაი (მხიარულება), რომელიც აღწერდა ღვინოსა და ქალებს მიცემული ახალგაზრდა პოეტის სიხარულებსა და მწუხარებებს. ამან მისი სახელი მტკიცედ დაამკვიდრა პოეტურ წრეებში და მას მოჰყვა სხვა ტანკას ანთოლოგიები, როგორიცაა საკუჯიცუ მადე („გუშინამდე“), გიონ კაშუ („გიონის ლექსები“, 1915) და ტოკიო კოტო შუ („კრებული ტოკიოს წითელი ფარნების რაიონიდან“, 1916).

თეატრალური ნაწარმოებები

იოშიი ასევე იყო დაინტერესებული შინგეკის (ახალი თეატრის) მოძრაობით. მისი პირველი სცენური პიესა (სინამდვილეში თერთმეტი ერთმოქმედებიანი პიესის კრებული), სახელწოდებით გოგო სანჯი, გამოქვეყნდა სუბარუში 1911 წელს, რაც შეიძლება ჩაითვალოს მისი, როგორც დრამატურგის, დებიუტად. ამას მოჰყვა ნაწარმოებები, როგორიცაა იუმესუკე ტო სო ტო („იუმესუკე და ბერი“) და კიო გეინინ („კომიკოსი ხელოვანი“).

რადიოდრამა და შემდგომი წლები

შიკოკუში, კიუსიუსა და კიოტოში მოგზაურობისას ის შეუერთდა რადიოს დრამის კენკიუკაის კუბოტა მანტაროსთან ტოკიოს სამაუწყებლო კორპორაციის (მოგვიანებით NHK) მოთხოვნით, რომელმაც დაიწყო რადიო პროგრამების მაუწყებლობა 1925 წელს. იმავე წელს მან შექმნა სცენარები რადიო დრამებისთვის, როგორიცაა საიგო ნო სეპპუნ („უკანასკნელი კოცნა“), გეკიჯო ირიგუჩი ნო ჰანჯიკან („ნახევარი საათი თეატრის კართან“) და კამომე ნო შიგაი („მკვდარი თოლია“). 1927 წელს მისი პიესა ამე ნო იობანაში („ღამის ისტორიები წვიმაში“) მელანქოლიური მოგზაური შემსრულებლის შესახებ, რომელიც მოგზაურობს ქვეყნის გარშემო, გადაიცა, როგორც რადიო დრამა. ისტორია აღმოჩნდა ძალიან პოპულარული და მოუტანა იოშიის ფართო მიმდევრები რადიოს ადრეულ დღეებში.

1933 წელს იოშიი იძულებული შეიქნა, განშორებოდა მისი მეუღლეს, ნობუკო, რომელიც „ფლორიდის საცეკვაო დარბაზის სკანდალის“ ცენტრალური ფიგურა იყო — დიდგვაროვნების წარმომადგენლებისა და უბრალო მოქალაქეების სექსუალური ურთიერთობის თემაზე განვითარებული დიდი სკანდალის. page 190

ცხოვრების ბოლო წლები და მემკვიდრეობა

გვიანდელ წლებში იოშიი ცხოვრობდა სახლში კიოტოში, მთა ჰიეის ძირში და იყო გიონის გასართობი რაიონის ხშირი სტუმარი. ყოველწლიურად 8 ნოემბერს იმართება ფესტივალი მის პატივსაცემად, სადაც გიონის რაიონის გეიკო (გეიშა) და მაიკო (მომავალი გეიშა ან გეიკო) აწყობენ ყვავილებს ძეგლის წინ მის ტანკასთან:

„რაც არ უნდა თქვან,

მე მიყვარს გიონი.

თუნდაც ძილში

წყლის ხმა

ჩემი ბალიშის ქვეშ მიედინება.“

(かにかくに　祇園はこひし寝（ぬ）るときも　枕のしたを水のながるる）

Ka ni kaku ni / Gion ha koishi / nuru toki mo / makura no shita wo / mizu no nagaruru

1948 წელს იოშიი დაინიშნა პოეზიის შემრჩევად საიმპერატორო კარზე ახალი წლის პოეზიის კითხვის ცერემონიისთვის. იმავე წელს ის გახდა იაპონიის ხელოვნების აკადემიის წევრი. იოშიი გარდაიცვალა 1960 წელს, 74 წლის ასაკში. მისი საფლავი მდებარეობს ტოკიოს აოიამას სასაფლაოზე.

ბიბლიოგრაფია

 Kato, Shuichi. A History of Japanese Literature. RoutledgeCurzon (1997) 
 Keene, Donald. Modern Japanese Literature: An Anthology. Grove Press (1956). 

 Ortolani, Benito. The Japanese Theatre. Princeton University Press (1995). 

რესურსები ინტერნეტში

Prominent People of Minato City 
Yoshii Isamu Memorial Museum, Kami City, Shikoku

იხილეთ აგრეთვე
იაპონური ლიტერატურა

 სქოლიო