ნობუცუნა სასაკი

ნობუცუნა სასაკი (佐佐木/佐々木 信綱, სასაკი ნობუცუნა; დ. 8 ივლისი, 1872 — 2 დეკემბერი, 1963) — ტანკას ტექსტების შემქმნელი პოეტი და იაპონური ლიტერატურის ნარასა და ჰეიანის პერიოდების მკვლევარი. იგი აქტიური იყო იაპონიის შოვას პერიოდში.

ბიოგრაფია

სასაკი დაიბადა იმ ტერიტორიაზე, რომელიც ახლა ქალაქ სუძუკას ნაწილია, მიეს პრეფექტურაში. იგი ითვლებოდა განსაკუთრებული უნარების მქონე ბავშვად და მამამ, სასაკი ჰიროცუნამ, ასწავლა მას პოეზიის შექმნის საფუძვლები და მოტივაცია მისცა, კლასიკური ტანკას ლექსები დაეზეპირებინა. ტოკიოს საიმპერატორო უნივერსიტეტის კლასიკური ლიტერატურის დეპარტამენტის დამთავრების შემდეგ, მან მამის სურვილი შეასრულა და გადაწყვიტა, ცხოვრება მიეძღვნა ვაკას პოეზიისთვის, და, ერთი მხრივ, ეკვლია ძველი ლექსები, მეორე მხრივ კი, თავადაც შეექმნა ისინი. pages 135, 151

ლიტერატურული კარიერა

1894 წელს სასაკიმ გამოაქვეყნა ხანგრძლივი პატრიოტული ლექსი შინა სეიბაცუ ნო უტა („ჩინეთის დაპყრობის სიმღერა“), ჩინეთ-იაპონიის ომის დაწყების თაობაზე. ლექსმა ძალიან მალე მოიპოვა პოპულარულობა და მისი ერთ-ერთი ტაეპი, რომელიც იმპერატორისთვის ბრძოლაში დაცემულ იაპონელ ჯარისკაცებს ჩამოცვენილ ალუბლის ყვავილებს ადარებდა, იქცა საყოველთაო სიმბოლურ ფრაზად მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე.

სასაკიმ დააარსა ლიტერატურული საზოგადოება სახელწოდებით ჩიკუჰაკუკაი (მისი მამის ფსევდონიმიდან), რომელიც გამოსცემდა ლიტერატურულ ჟურნალს კოკორო ნო ჰანა („გულის ყვავილი“) 1898 წლიდან. ჟურნალის, როგორც მედიუმის, გამოყენებით, მას შეეძლო პოპულარიზაცია გაეწია ვაკას შესახებ საკუთარი ფილოსოფიისთვის, გამოექვეყნებინა თავისი კვლევა იაპონური პოეზიის ისტორიისა და განვითარების თაობაზე და აღეზარდა პოეტთა მომავალი თაობა. მის მრავალრიცხოვან მოწაფეთა შორის იყვნენ კავადა ჯუნი, კინოშიტა რიგენი და კატაიამა ჰიროკო. ჟურნალი დღესაც არსებობს, როგორც იაპონიის უძველესი ყოველთვიური პოეტური გამოცემა.

1902 წელს სასაკიმ იმოგზაურა ჩინეთში, აიარა მდინარე იანძი და ეწვია ხანგჭოუსა და სუჭოუს. page 252

მის ზოგიერთ ადრეულ ნაწარმოებს ეტყობა მორი ოგაის, მასაოკა შიკისა და იოსანო ტეკანის გავლენის კვალი. 1903 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი ტანკას ანთოლოგია — ომოიგუსა („აზრების ბალახები“). საბოლოოდ მან გამოსცა ტანკას დამატებით თერთმეტი კრებული, რომლებიც მოიცავდა შინგეცუს („ახალი მთვარე“, 1912), ტოიოჰატა გუმოს („ქარში მომავალი ღრუბლები“, 1929) და იამა ტო მიზუ ტოს („მთები და წყალი“, 1951). ამ ძალისხმევის აღიარებით, სასაკის შესთავაზეს ლექტორის თანამდებობა ტოკიოს საიმპერატორო უნივერსიტეტში 1905 წელს და ოფიციალურად დაევალა განათლების სამინისტროს მიერ, ემუშავა უძველესი კრებულის, მანიოშუს, თანამედროვე კომენტარის შექმნაზე.
სასაკი ამ პროექტზე მუშაობდა მამასთან ერთად და გამოაქვეყნა შუა საუკუნეების ვაკას ყოვლისმომცველი გამოკვლევა (ვაკაში ნო კენკიუ, „კვლევები იაპონურ პოეზიაში“, 1915). მოგვიანებით ხელმძღვანელობდა მეცნიერთა ჯგუფს, რომელმაც გამოსცაა თანამედროვე მანიოშუს კვლევების საფუძვლად მიჩნეული „მანიოშუს კონკორდანსი“ (კოჰან მანიოშუ, 1924-1925).

დამსახურებები, აღიარება და სიცოცხლის ბოლო წლები

1934 წელს სასაკი გახდა პრესტიჟული საიმპერატორო აკადემიის წევრი. იგი იყო პირველი ადამიანი, რომელსაც მიენიჭა კულტურის ორდენი იაპონიის მთავრობის მიერ 1937 წელს და ასევე გახდა იაპონიის ხელოვნების აკადემიის წევრი იმავე წელს. მოგვიანებით დაინიშნა პოეზიის მრჩევლად საიმპერატორო ოჯახისთვის და მსაჯად ყოველწლიურ უტაკაი ჰაჯიმეს პოეზიის კითხვის კონკურსებზე. იგი ასევე იყო საიმპერატორო დედოფლის ტეიმეისა და საიმპერატორო ოჯახის სხვა წევრების მასწავლებელი პოეზიის კრებულების შედგენისას.

1921 წელს სასაკი გადავიდა ტოკიოდან კამაკურაში, კანაგავის პრეფექტურაში, სადაც ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე (1963 წ.). მას ასევე ჰქონდა რეზიდენცია ატამიში (შიზუოკა), ცხელი წყლების კურორტზე, ქვედა სანაპიროზე.

სასაკი დაკრძალულია იანაკის სასაფლაოზე, ტოკიოში. მისი გარდაცვალების შემდეგ მისი ყოფილი სახლის ადგილას, ქალაქ სუზუკაში, მიეს პრეფექტურაში, აიგო მემორიალური მუზეუმი, სადაც დაცულია მწერლის არაერთი  ხელნაწერი. შიზუოკაში მდებარე საზაფხულო სახლი კი ადგილობრივმა ხელისუფლებამ პირვანდელი სახით შეინარჩუნა.

ლიტერატურა
კატო, შუიჩი. იაპონური ლიტერატურის ისტორია: პირველი ათასი წელი (ინგლისური თარგმანი: A History of Japanese Literature: The First Thousand Years). Kodansha (2003). ISBN 4-7700-2934-9.

რესურსები ინტერნეტში

Sasaki Nobutsuna Memorial Museum, Suzuka city, Mie prefecture (Japanese site) 
 Sasaki, Nobutsuna | Portraits of Modern Japanese Historical Figures (National Diet Library)

Sasaki Nobutsuna Memorial Museum, Atami

სქოლიო

კატეგორია:იაპონელი ლიტერატორები
კატეგორია:ტანკას ავტორები
კატეგორია:იაპონელი პოეტები