ბორნისთავის არქეოლოგიური ძეგლები

ნიჩბისისხევის სამაროვანი და ბორნისთავის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოში, სოფელ ახალი ნიჩბისის (მცხეთის მუნიციპალიტეტი) მახლობლად, მდ. მტკვრისა და ნიჩბისისწყლის შესართავთან, ადგილ „ბორნისთავზე“. სხვადასხვა დროს აქ გაითხარა ნეოლითური, გვიანბრინჯაო-ადრე რკინის ხანის, გვიანანტიკური და ადრე შუა საუკუნეების სამაროვნები და კულტურული ფენები. ძეგლი ბოლომდე შესწავლილი არაა.   

ძეგლი შემთხვევით აღმოჩნდა 1983 წელს მშენებლობის დროს. 1984 წელს მცხეთის მუდმივმოქმედმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღ. ა. აფაქიძე) დაიწყო ძეგლის შესწავლა. გაითხარა ადრესამიწათმოქმედო კულტურის ნამოსახლარის ფრაგმენტები, ბაზალტისა და რიყის ქვისაგან დამზადებული შრომის იარაღები, მოყავისფროდ გამომწვარი თიხის ჭურჭელი მცენარეული ჩანართებით. ნამოსახლარი თარიღდება ძვ. წ. IV ათასწლეულით. იქვე აღმოჩნდა ადრებრინჯაოს ხანის ნამოსახლარის ფრაგმენტები და სამეურნეო ორმოები კერამიკის ფრაგმენტებით, ობსიდიანის ანატკეცებით, საქონლის ძვლებით.

გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის (ძვ. წ. XIV-XII საუკუნეების) სამაროვანზე გაითხარა რამდენიმე ათეული ქვაწრიანი და წრიულქვაყრილიანი ორმოსამარხები. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ თავით ჩრდილოეთისაკენ, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე, კიდურებმოკეცილნი. სამარხებში აღმოჩნდა ბრინჯაოს ფოთლისებური სატევრები, შუბისპირები, ისრისპირები, ირმის რქის ძირის კვერთხისთავი და სხვ. იმავე ტერიტორიაზე გაითხარა II-III საუკუნეებით დათარიღებული გვიანანტიკური ხანის სამაროვანი და ნამოსახლარი. ორმოსამარხებში აღმოჩნდა მოვარდისფროდ გამომწვარი თიხის ჭურჭელი და სხვადასხვა მასალის სამკაული.

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში

კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები