რიზომა

მინი|Corm stolons5680.jpg
რიზომა (/ˈraɪzoʊm/ RY-zohm) — ბოტანიკასა და დენდროლოგიაში მოდიფიცირებული მიწისქვეშა მცენარის ღერო, რომელიც თავისი კვანძებიდან ავრცელებს ფესვებსა და ყლორტებს. რიზომებს ასევე უწოდებენ მცოცავ ფესვღეროებს ან უბრალოდ ფესვღეროებს. რიზომები ვითარდება იღლიის კვირტებიდან და იზრდება ჰორიზონტალურად. რიზომა ასევე ინარჩუნებს უნარს, რომ ახალი ყლორტები ზევითკენ იზრდებოდეს.

რიზომა არის მცენარის მთავარი ღერო, რომელიც მიწისქვეშ გადის ჰორიზონტალურად ნიადაგის ზედაპირის მიმართ. რიზომებს აქვთ კვანძები, უკვანძო ნაწილები და დამხმარე კვირტები. ფესვებს არ აქვთ კვანძები და უკვანძო ნაწილები და მათი ბოლოები სრულდება ფესვის ქუდით. ზოგადად, რიზომებს აქვთ მოკლე უკვანძო ნაწილები, კვანძების ქვედა ნაწილიდან ავრცელებენ ფესვებს და კვანძების ზედა ნაწილიდან წარმოქმნიან ახალ ზევითკენ მზარდ ყლორტებს. სტოლონი მსგავსია რიზომისა, მაგრამ სტოლონი ყლორტავს არსებული ღეროდან, რომელსაც აქვს გრძელი უკვანძო ნაწილები და ბოლოებში წარმოქმნის ახალ ყლორტებს, მათ ხშირად გამრავლებით ნიჟარებსაც უწოდებენ, როგორიცაა მაგალითად მარწყვის მცენარეში.

ლიტერატურა 

Jang, Cheol Seong; et al. (2006). "Functional classification, genomic organization, putatively cis-acting regulatory elements, and relationship to quantitative trait loci, of sorghum genes with rhizome-enriched expression". Plant Physiology. 142 (3): 1148–1159. doi:10.1104/pp.106.082891. PMC 1630734. PMID 16998090.
Wilford, Richard; Gardens, Kew Royal Botanic (3 September 2019). The Kew Gardener's Guide to Growing Bulbs: The art and science to grow your own bulbs. Frances Lincoln. ISBN 978-0-7112-4717-8.
Clarke, Richard L. W. (2000). "Root Versus Rhizome: An 'Epistemological Break' in Francophone Caribbean Thought". Journal of West Indian Literature. 9 (1): 12–41. ISSN 0258-8501. JSTOR 23019767.
Davis, Tim D.; Haissig, Bruce E. (11 November 2013). Biology of Adventitious Root Formation. Springer Science & Business Media. ISBN 978-1-4757-9492-2.
B.P, Pandey. Botany for B.Sc. Students Semester I: Introduction to Microbes and Plant Kingdom (NEP 2020 -Jammu). S. Chand Publishing. ISBN 978-93-5501-270-8.
 Kraehmer, Hansjoerg; Hesse, Linnea (29 July 2024). Rhizomes: Hidden Stems with Unknown Diversity. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-119-82714-6.
Stern, Kingsley R. (2002). Introductory Plant Biology (10th ed.). McGraw Hill. ISBN 0-07-290941-2.
Nayak, Sanghamitra; Naik, Pradeep Kumar (2006). "Factors effecting in vitro microrhizome formation and growth in Curcuma longa L. and improved field performance of micropropagated plants". Science Asia. 32: 31–37. doi:10.2306/scienceasia1513-1874.2006.32.031.
Rayirath, Usha P; et al. (2011). "Role of ethylene and jasmonic acid on rhizome induction and growth in rhubarb (Rheum rhabarbarum L.)". Plant Cell, Tissue and Organ Culture. 105 (2): 253–263. Bibcode:2011PCTOC.105..253R. doi:10.1007/s11240-010-9861-y. S2CID 6630060.
Hogan, C. Michael (2008). Stromberg, Nicklas (ed.). "Western Poison-oak (Toxicodendron diversilobum)". GlobalTwitcher. Archived from the original on 21 July 2009.
Husby, C. (2003). "Ecology and Physiology of the Giant Horsetails". Florida International University. Archived from the original on 14 July 2009.
Lim, T.K. (2016). Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants (11th ed.). Springer. ISBN 978-3-319-26061-7.[page needed]

კატეგორია:მცენარეები