მიეჩისლავ ვოლფკე

მიეჩისლავ ვოლფკე (. Mieczysław Wolfke; დ. 29 მაისი, 1883, ლასკი, პოლონეთი — გ. 4 მაისი, 1947, ციურიხი, შვეიცარია) — პოლონელი ფიზიკოსი, ტელევიზიისა და ჰოლოგრაფიის პიონერი, ვარშავის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი. მან შეიმუშავა ჰელიუმის გამყარების მეთოდები და აღმოაჩინა თხევადი ჰელიუმის ორი სახეობა.Birth certificate of Mieczyslaw Wladyslaw Wolfke.  Łask Parish Archives no 128.

ბიოგრაფია
მიეჩისლავ ვოლფკე დაიბადა საგზაო ინჟინრის, კაროლ იულიუშ ვოლფკესა და ლუცინა კოსმინსკას ერთადერთ შვილად. მამამისის ოჯახი წარმოშობით პრუსიიდან იყო."Księga pamiątkowa wydana z okazji 90-lecia szkoły", Liceum Ogólnokształcące im. S. Staszica w Sosnowcu, Sosnowiec 1984. დედამისი ფიზიკოს გუსტავ კოსმინსკის და იყო, რომელიც მონაწილეობდა ჟანგბადის გათხევადების პროცესში ზიგმუნტ ვრობლევსკისა და კაროლ ოლშევსკის მიერ 1883 წელს.Patent no RU4498. 30 November 1900 
12 წლის ასაკში ვოლფკემ დაწერა ნაშრომი „პლანეტოსტატი", რომელიც ეხებოდა უკუქმედების ძალით მოძრავი კოსმოსური ხომალდებით პლანეტათაშორის მოგზაურობას. ეს მოხდა ჰერმან ობერტის მსგავსი თემატიკის სადოქტორო ნაშრომამდე 25 წლით ადრე.
17 წლის ასაკში, 1898 წელს, ვოლფკემ შექმნა „ტელექტროსკოპი" — მოწყობილობა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა გამოსახულებების გადაცემას ელექტრომაგნიტური ტალღების მეშვეობით. ეს იყო ტელევიზიის პროტოტიპი. მან მიიღო პატენტი ამ გამოგონებაზე რუსეთში და, ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, გერმანიაშიც.
1902 წელს ვოლფკე წავიდა სასწავლებლად ლეოდიუმის უნივერსიტეტში, შემდეგ კი პარიზის სორბონაში. 1907 წელს ის გადავიდა ვროცლავის უნივერსიტეტში, სადაც 1910 წელს მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი პროფესორ ოტო ლუმერის ხელმძღვანელობით. მისი სადოქტორო ნაშრომი ეხებოდა დიფრაქციული ბადეების გამოსახვის თეორიას.Karol Wolfke, Wspomnienia o ojcu, Mieczysławie Wolfke, "Postępy Fizyki", 31 (6), 1980.
1913 წელს ვოლფკემ მიიღო დოცენტის წოდება ციურიხის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (ETH), ხოლო ერთი წლის შემდეგ — უნივერსიტეტში. მისი დოსიეს რეცენზენტებს შორის იყვნენ ალბერტ აინშტაინი და პიერ ვაისი.Polish National Library Archive. Personal file of Krystyna Chądzyńska.

სამეცნიერო მოღვაწეობა
1920 წელს ვოლფკემ გამოაქვეყნა ნაშრომი „მოლეკულური ბადეების ოპტიკური გამოსახვის შესაძლებლობის შესახებ" (. „Über die Möglichkeit der optischen Abbildung von Molekulargittern"), რომელიც წარმოადგენდა მსოფლიოში პირველ ჰოლოგრაფიის კონცეფციას.Letter from the Consular Section of the Republic of Poland to Berne No 729/3408/47 dated 2 June 1947.
1922 წელს ვოლფკე დაინიშნა ვარშავის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორად. მან გადაინაცვლა კვლევის მიმართულება ოპტიკიდან ელექტროობისკენ, ხოლო შემდეგ კრიოგენიკისკენ.1."Dennis Gabor – Nobel Lecture: Holography, 1948–1971". Nobel Foundation. Nobel Media AB 2014.
1924 წელს ლეიდენის უნივერსიტეტის დაბალი ტემპერატურების ინსტიტუტში ჩატარებული კვლევების შედეგად წარმოადგინა ჰელიუმის გამყარების წნევითი მეთოდი და აღმოაჩინა თხევადი ჰელიუმის ორი სახეობა. დენის გაბორმა, რომელმაც ჰოლოგრაფიის განვითარებისთვის 1971 წელს ნობელის პრემია მიიღო, აღიარა ვოლფკეს წვლილი ამ სფეროში.Ordinance of 4 February 1921 (Journal of Laws No. 24, item 137), Act of 28 April 1922 (Journal of Laws No. 31, item 255) and Regulation of the President of the Republic of 3 December 1932 (Journal of Laws No. 109, item 899)
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1939 წლის 10 ნოემბერს, ვოლფკე დააპატიმრეს და ერთი კვირა გაატარა პავიაკის ციხეში. ომის შემდეგ აქტიურად ჩაერთო პოლონეთის მეცნიერების აღდგენაში.
მიეჩისლავ ვოლფკე გარდაიცვალა 1947 წლის 4 მაისს ციურიხში, სადაც ჩასული იყო ლექციების წასაკითხად. დაკრძალულია ციურიხის ზილფელდის სასაფლაოზე.

ჯილდოები და პრემიები
პოლონეთის აღდგენის ორდენის კომანდორის ჯვარი.

რესურსები ინტერნეტში
 Publikacje Mieczysława Wolfke w serwisie Polona.pl

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 29 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:პოლონელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ფიზიკოსები სფეროს მიხედვით
კატეგორია:ფიზიკოსები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947