ფომა

ფომა () — ისტორიული ადგილი სამცხის მხარეში, დღეს არდაჰანის ვილაიეთის ფოსოფის რაიონთან მიკუთვნებული ბინბაშიემინბეის (ჩილვანა) სოფლის საზღვრებში მდებარე ძველი სოფელია.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 189.  ISBN 978-9941-0-7362-5

ისტორია
ფომას სოფლის განლაგების ადგილი ისტორიული სამცხის რეგიონი, ერთი ნაწილის გარდა, დღესაც საქართველოს საზღვრებშია.  ოსმალებმა ეს რეგიონი და სოფელი 1578 წელს სრულად დაიპყრეს.

სოფელი ფომა 1595 წლის ოსმალურ დეტალურ რეესტრში, რომლის სახელწოდებაა დეფტერ-ი მუფასალ-ი ვილაიეთ-ი გურჯისთან-ი, ფომა (پومە) სახელით მოიხსენიება. სოფელი ამ რეესტრში ჩიტიწყაროს (ჩიტიწყარო) სახელის მქონე მეზრასთან ერთად არის რეგისტრირებული. „ფრინველების წყარო“ მნიშვნელობის ჩიტიწყარო, რეესტრში ჩიდიზღაროს (چدزغرە) ფორმით არის ჩაწერილი. ამ დროს ფომას სოფელი საქართველოს ვილაიეთში, ფოშოვის ლივასის სამხრეთის ნაჰიეს მიეკუთვნებოდა. მოსახლეობა 12 ქრისტიანი ოჯახისგან შედგებოდა და საოჯახო თავები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხდებოდა ხორბლის, ქერის, ჭვავის, სელისა თესლის მოყვანა და ფუტკრის მეურნეობა, ზრდიდნენ ცხვარსა და ღორს.

ფომას სოფელი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 პერიოდის ოსმალური ჯიბის რეესტრშიც ფომას (پومە) ფორმით არის რეგისტრირებული და იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ფლობდა. ჰიჯრი 1126 (1714-1715) წელს სოფელი ჰასანის სახელის მქონე ერთ პირს მიეცა და 500 აქჩე გადასახადი განისაზღვრა.

ეს დეტალური რეესტრი რომელიც გამოაქვეყნა ქართველმა თურქოლოგმა სერგი ცქიამ, აღნიშნავს, რომ ფომას სახელი რუსულ წყაროებშიც ფომას (Пома) ფორმით მოიხსენიება. თუმცა 1886 წლის მოსახლეობის აღწერაში ფოშოვის მაზრაში სოფლად რომ არ მოიხსენიება, ეს აჩვენებს რომ ფომამ სოფლის სტატუსი დაკარგა. ამდენად, ფომა დღეს ბინბაშიემინბეის (ჩილვანა) სოფლის უბანია და ფუმას და დერინსუს სახელებითაც არის ცნობილი.

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები