დუბრეილოზავრი

დუბრეილოზავრი — მტაცებელი დინოზავრის გვარი შუა იურული პერიოდიდან. ეს მეგალოსავრიდიანი თეროპოდია. მისი ნამარხები საფრანგეთში აღმოაჩინეს. ერთადერთი დასახელებული სახეობა, დუბრეილოზავრ ვალესდუნენსისი, თავდაპირველად აღწერილი იყო, როგორც პოეკილოპლეურონის სახეობა. ვალესდუნენსისი, რომელიც ფორმალურად დღემდე გვარის ტიპურ სახეობას წარმოადგენს. მოგვიანებით, 2005 წელს, როდესაც ალენი იმ დასკვნამდე მივიდა, რომ ისპოეკილოპლეურონის გვარს არ მიეკუთვნებოდა, მას დუბრეილოზავრ ვალესდუნენსისი ეწოდა. მისი ტიპური ნიმუში, MNHN 1998-13, ამ ჯგუფში შემონახული ელემენტების რაოდენობით მხოლოდ ეუსტრეპტოსპონდილს უტოლდება. დუბრეუილოზავრი მაგნოზავრის დაძმობილებულ ტაქსონად ითვლება. მას კუნძულოვანი ჯუჯების ნიშნები არ აღენიშნებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ კუნძულზე აღმოაჩინეს.

აღმოჩენა და დასახლება
მინი|მარცხნივ|დუბრეილოზავრის  რეკონსტრუქცია
1994 წელს ნორმანდიის კონტვილის მერმა, ანდრე დიუბრემ, აღნიშნა, რომ პიერ დე კანის ძველი კარიერის რეაბილიტაციის დროს დინოზავრის ძვლები აღმოაჩინეს. მან თავის ქალის ნაწილი და რამდენიმე ნეკნი იპოვა და ამის შესახებ პარიზის ბუნებრივი ისტორიის ეროვნულ მუზეუმს აცნობა. თუმცა, პროფესიული გათხრები მხოლოდ 1998 წელს დაიწყო, როდესაც ჩამონგრეული კარიერის ზედაპირის ქვა უკვე საკმაოდ დიდ ზედაპირზე იყო გაფანტული. საჭირო გახდა რამდენიმე წლის განმავლობაში მრავალი კუბური მეტრი ნანგრევის ამოთხრა და გაცრა, საბოლოოდ კი დაახლოებით ორი ათასი ძვლის ფრაგმენტი იქნა გადარჩენილი, რომელთა ზომა ერთიდან ათ სანტიმეტრამდე მერყეობდა. ამ ნარჩენებისგან უფრო სრულყოფილი ჩონჩხის ხელახლა აწყობა გახდა საჭირო.

ჰოლოტიპი, MNHN 1998-13, აღმოაჩინეს კალკერ დე კანის შუა ბათონური პერიოდის ფენაში. იგი შედგება ფრაგმენტული ჩონჩხისგან თავის ქალასთან ერთად. შემონახული ნაწილებია: თავის ქალის უმეტესი ნაწილი; ქვედა ყბის ელენთა და ანგულარული ნაწილი, სურანგულარული ძვლის ბუნებრივი ფორმა, ორი კისრის მალა, კისრის ნეკნი, შვიდი დორსალი, ნეკნები, გასტრალია, სამი გავის ძვალი, ათი კუდალი, შევრონი, ბეჭის ძვლის ნაწილი, ხელის კლანჭი, ბარძაყის ძვლის ნაწილი, წვივის ძვლის ზედა ნაწილი, ფიბულას ნაწილი, მეხუთე წინა ძვალი და მესამე თითის პირველი ფალანგა. სხვა მეგალოსავრიდებთან შედარებით არასრულყოფილების გათვალისწინებით, ეს გვარი გამორჩეულია იმით, რომ ჩონჩხის მნიშვნელოვანი ნაწილებია ნაპოვნი. დუბრეუილოზავრის ტიპის ნიმუში შემონახული ელემენტების რაოდენობით ამ ჯგუფში მხოლოდ ეუსტრეპტოსპონდილს შეუძლია კონკურენცია გაუწიოს. ჰოლოტიპი წარმოადგენს სუბადულტურ ინდივიდს. Allain, R., 2005, "The postcranial anatomy of the megalosaur Dubreuillosaurus valesdunensis (Dinosauria Theropoda) from the Middle Jurassic of Normandy, France", Journal of Vertebrate Paleontology 25(4): 850–858 

აღწერა
მინი|მარცხნივ
დუბრეუილოზავრი ფიზიკურად შედარებადი იყო ეუსტრეპტოსპონდილითან. ჰოლოტიპი იყო ინდივიდი, რომლის სიგრძე 5 მეტრი იყო (16 ფუტი) და წონა 250 კილოგრამი (550 ფუნტი). Paul, G.S., 2010, The Princeton Field Guide to Dinosaurs, Princeton University Press p. 86  თუმცა, ეს იყო ქვეზრდასრული ინდივიდი; ზრდასრული ინდივიდის სიგრძე გაურკვეველია, თუმცა მითითებულია, რომ მისი სიმაღლე 9 მეტრს (30 ფუტი) აღწევდა.

2005 წელს ალენმა რამდენიმე გამორჩეული ნიშანი დაადგინა. დუბრეილოზავრს უჩვეულოდ დაბალი და გრძელი თავის ქალა აქვს, რომლის სიგრძე სიმაღლეზე სამჯერ მეტია. ზედა ყბის ცხვირის ტოტის წინა კიდის ზედა კუთხეში არის ჩაღრმავება, რომელიც ჰყოფს ქვემოთ მოცემულ ამოზნექილ სიმრუდეს ზემოთ მოცემული ჩაზნექილი სიმრუდისგან. პოსტორბიტალური ძვლის დაღმავალ ტოტს აქვს U-ს ფორმის განივი კვეთა. თხემის ძვლები გვერდითი ხედვით არ ჩანს. სუპრატემორბიტალური „ფანჯრის რაფას“ აქვს სწორი შიდა კიდე. აკლია პარაკვადრატული „ფანჯრის რაფა“. კარგად განვითარებული მორჩია ექტოპტერიგოიდის საუღლე ტოტის ქვედა მხარეს. ექტოპტერიგოიდის საუღლე ტოტის უკანა კიდე, ინფრატემორბიტალური ფანჯრის წინ, ღრმად ღარიანია. ქვედა ყბას აქვს დიდი გარეთა ქვედა ყბის ფანჯრის რაფა. მილოჰიოიდური ხვრელი ძირითადად წინ და ქვემოთ არის ორიენტირებული. ბარძაყის ძვლის თავი მიმართულია შიგნით და ქვემოთ. ბარძაყის ძვლის წინა ქვედა მხარეს ჩაზნექილი ზედაპირი აქვს. Allain, R., 2005, "The postcranial anatomy of the megalosaur Dubreuillosaurus valesdunensis (Dinosauria Theropoda) from the Middle Jurassic of Normandy, France", Journal of Vertebrate Paleontology 25(4): 850–858  2012 წელს მეთიუ კარანომ დაამატა ერთი აუტაპომორფია: ტვინის გარსის უკანა მხარეს არის ჩაღრმავება ბაზიოციპიტალსა და ძვლის ზედაპირს შორის, რომელიც წარმოიქმნება ეგზოციპიტალებისა და ოპისთოზური ძვლების მიერ. Carrano, M.T.; Benson, R.B.J.; Sampson, S.D., 2012, "The phylogeny of Tetanurae (Dinosauria: Theropoda)". Journal of Systematic Palaeontology 10 (2): 211–300, doi:10.1080/14772019.2011.630927 

როგორც ჩანს, დუბრეილოზავრს არ ჰქონდა რაიმე სახის გერბი ან რქები, თუმცა ერთადერთი ცნობილი ნიმუში ახალგაზრდაა და შესაძლებელია, რომ ეს სტრუქტურები მოგვიანებით განვითარდეს. თავისი ნათესავების მსგავსად, დუბრეილოზავრს, სავარაუდოდ, მოკლე, ძლიერი ხელები ჰქონდა სამთითიანი ხელებით. Benton, Michael J. (2012). Prehistoric Life. Edinburgh, Scotland: Dorling Kindersley. p. 260. ISBN 978-0-7566-9910-9. 

ფილოგენეზი

კაუმ (2024) დუბრეუილოზავრის დიაგნოზი ეჭვქვეშ დააყენა, მას თანამედროვე პოეკილოპლევრონის უმცროს სინონიმად მიიჩნევდა და ჩონჩხის განსხვავებებს პოზიციურ და ინდივიდუალურ ვარიაციას მიაწერა, როგორც ეს ალოზავრში ჩანს. ამრიგად, დუბრეუილოზავრი წარმოადგენდა ნაკლებად მომწიფებულ ინდივიდს, ვიდრე პოეკილოპლევრონი . Cau, Andrea (2024). "A Unified Framework for Predatory Dinosaur Macroevolution" (PDF). Bollettino della Società Paleontologica Italiana. 63 (1): 1-19. doi:10.4435/BSPI.2024.08 (inactive 12 July 2025). 
პალეონტოლოგია
შუა იურული პერიოდის განმავლობაში ევროპის დიდი ნაწილი რამდენიმე კუნძულისგან შედგებოდა. დუბრეილოზავრის ნამარხი აღმოაჩინეს დანალექ ქანებში, რომლებიც არმორიკის მასივის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მანგროს ჭაობებში იყო განლაგებული. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ შესაძლოა ის თევზებსა და სხვა ზღვის ნადავლზე ნადირობდა. Benton, Michael J. (2012). Prehistoric Life. Edinburgh, Scotland: Dorling Kindersley. p. 260. ISBN 978-0-7566-9910-9.  ალენმა 2002 წელს პ.ვალესდუნენსისი აღწერა, როგორც თევზისმჭამელი ან თევზმჭამელი , თუმცა ამაზე გავლენა იქონია იმ ფაქტმა, რომ პოეკილოპლეურონ ბაკლანის ჰოლოტიპი თევზის ნაშთებთან ერთად იქნა ნაპოვნი. Allain, R. (2002). "Discovery of a megalosaur (dinosauria, Theropoda) in the Middle Bathonian of Normandy (France) and its implications for the phylogeny of basal Tetanurae" (PDF). Journal of Vertebrate Paleontology. 22 (3): 548–563. doi:10.1671/0272-4634(2002)022[0548:domdti]2.0.co;2. S2CID 85751613. მიუხედავად იმისა, რომ კუნძულზე აღმოაჩინეს, დუბრეილოზავრს არ აღენიშნებოდა კუნძულოვანი ჯუჯების ეფექტები; ეუსტრეპტოსპონდილის მსგავსად, მისი მცირე ზომა განპირობებულია მისი სუბადულტური ყოფნით.
იხილეთ აგრეთვე
მაგნოზავრი
აფროვენატორი
მეგალოზავროიდები
ლეშანზავრი
სტრეპტოსპონდილუსი
ეუსტრეპტოსპონდილი
სქოლიო

კატეგორია:დინოზავრები