კონფიგურაცია (ასტრონომია)

კონფიგურაცია — მზის, მთვარის, პლანეტებისა და მზის სისტემის სხვა სხეულთა განსაკუთრებული ურთიერთმდებარეობანი ცის სფეროზე. ე. წ. ქვედა პლანეტებისათვის, რომელთა ორბიტები დედამიწის ორბიტის შიგნითაა, განასხვავებენ ზედა და ქვედა შეერთებებს მზესთან (ამ დროს პლანეტისა და მზის ეკლიპტიკური გრძედები თანატოლია) და აღმოსავლეთ და დასავლეთ ელონგაციებს (პლანეტიდან მზემდე ხილული კუთხური მანქილი უდიდესია). ზედა შეერთებისას პლანეტა მზის მიღმაა და მის სხივებშია გაუჩინარებული, ქვედა შეერთებისას კი შეიძლება გამოჩნდეს მისი გავლა მზის დისკოზე. ორბიტათა ელიფსურობის გამო პლანეტის კუთხური მანძილი მზიდან ელონგაციების დროს ცვალებადობს. მერკურისათვის იგი აღწევს 28°, ვენერასათვის კი – 48°. 

ზედა პლანეტებისათვის (მათი ორბიტები დედამიწის ორბიტის გარეთაა) განასხვავებენ ზედა შეერთებას (მზისა და პლანეტის ეკლიპტიკური გრძედები თანატოლია), პირისპირდგომას (გრძედთა სხვაობა 180°-ია) და აღმოსავლეთ და დასავლეთ კვეადრატურებს (გრძედთა სხვაობა 90°-ია). ამ პლანეტების დამზერა ყველაზე უკეთ შეიძლება პირისპირდგომის დროს, 

ანალოგიურად განიმარტება მთვარის, მცირე ცთომილების, კომეტების, კოსმოსური ზონდებისა და სხვა სხეულთა კონფიგურაცია. მაგალითად, მთვარის კონფიგურაცია შეესაბამება მთვარის ფაზებს; მთვარისა და პლანეტების კონფიგურაციის ცხრილები ყოველწლიურად ქვეყნდება ასტრონომიულ წელიწდეულებში.

ლიტერატურა

კატეგორია:ცის მექანიკა