მეზოციკლონი

მეზოციკლონი - ეს არის მეზომასშტაბური (ქარიშხლის მაშსტაბური) ბრუნვის რეგიონი, რომელსაც 3-9 კილომეტრიანი რადიუსი აქვს. ის ძირითადად წარმოიქმნება სუპერუჯრედული ქარიშხლის უკანა (სამხრეთ-აღმოსავლეთ, სამხრეთ) მხარეს. ხშირად ერევათ ქარბორბალაში, მაგრამ მეზოციკლონი მასზე დიდია. ქარბორბალა, უშუალოდ მეზოციკლონში მდებარეობს.

 მახასიათებლები 
მარჯვნივ|მინი|ცნობილი ტორნადოები პილგერში, ნებრასკას შტატში. მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ამ მომენტში ორმა მეზოციკლონმა წარმოქმნა ორი ტორნადო.
მეზოციკლონი ხშირად დაბალი ატმოსფერული წნევის რეგიონებთან წარმოიქმნება. მათი ბრუნვა მიმართულია საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და საათის ისრის მიმართულებით, სამხრეთ ნახევარსფეროში. გამონაკლისია ყველაზე მცირე მასშტაბის მეზოციკლონები.

მეზოანტიციკლონები, რომლებიც მეზოციკლონის საპირისპირო მიმართულებით ბრუნავენ, შეიძლება თან ახლდეს მეზოციკლონებს, სუპერუჯრედში. მაგრამ ისინი, როგორც წესი, უფრო სუსტია, ვიდრე მეზოციკლონები. მეზოანტიციკლონი შეიძლება შენარჩუნდეს ათობით წუთის ან რამოდენიმე საათის განმავლობაში.

სუპერუჯრედში მეზოციკლონები ციკლურად ყალიბდება. ყველაზე ხშირად, პირველივე ციკლში ქრება. მაგრამ, როდესაც ქარიშხლის განვითარებისთვის კარგი პირობები დიდი ხნის განმავლობაში ნარჩუნდება, ასეთ შემთხვევაში მეზოციკლონის ციკლური პროცესი თვალსაჩინოდ ვლინდება. რაც გამოიხატება იმაში, რომ ძველი მეზოციკლონი ქრება, იშლება და ახალი, უფრო ძლიერი მეზოციკლონი ჩნდება. როდესაც ეს ხდება, შეიძლება ერთდროულად ორი ტორნადო გაჩნდეს - ეს ულამაზესი, მაგრამ ძალიან იშვიათი სანახაობაა.

 წარმოქმნის პროცესი 
მეზოციკლონური ბრუნვა წარმოიქმნება როდესაც ატმოსფეროშია ქარის ძვრა (ტროპოპაუზში ზედაპირულ ქართან შედარებით  ძლიერი ან სხვანაირი მიმართულების ქარი). ამ დროს ჰორიზონტალური ბრუნვის სისტემა ჩნდება. როდესაც ხვდება ჰაერის აღმავალ ნაკადს, ის ვერტიკალურად იწევა და იჭიმება.

როდესაც უკანა ფლანგის ნაკადი წარმოიქმნება, ის მარცხენა მხრიდან ეჯახება მეზოციკლონს, ნალექებს ჩრდილო-დასავლეთისკენ ატარებს და ყოფს მეზოციკლონს ორ ნაწილად - მეზოციკლონად და მეზოანტიციკლონად. მეზოციკლონში ჰაერის მასები საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით ტრიალებს, მეზოანტიციკლონი - პირიქით.

სქოლიო