ვლადიმერ იაშვილი (რევოლუციონერი)

ვლადიმერ (ლადო) იაშვილი (21 ივნისი, 1872, არგვეთი — 1910ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. II ე-ლ / იოსებ იმედაშვილი. – თბ.,2021. – გვ.382 ან 1912გომართელი, თამარ. არასდროს დაიბინდება : ლიტერატურული წერილები ძველი თბილისის მგოსან-აშუღებზე [ლადო იაშვილი – გვ. 80-85]. – თბილისი : მერანი, 1992.ჩახვაშვილი, ნიკო. ვინ იყო "შავბიჭა" // ლიტერატურული გაზეთი. – თბილისი, 1957. – N 29 (19 ივლისი). – გვ. 4., რუსეთი) — ქართველი რევოლუციონერი, მწერალი.

 ბიოგრაფია 
ლადო იაშვილი დაიბადა 1872 წელს სოფელ არგვეთში (საჩხერის რაიონში), პირველდაწყებითი განათლება ქუთაისში მიიღო, შემდეგ გორის სამასწავლებლო სემინარიაში გააგრძელა სწავლა. იყო რევოლუციური გამოსვლების აქტიური მონაწილე, რის გამოც სასწავლებლიდან გარიცხეს. 

 რევოლუციური მოღვაწეობა 
1892 წელს ლადომ ხაშურის რკინიგზის დეპოს სამმართველოში დაიწყო მუშაობა. 1899 წელს, სამხედრო სამსახურის მოხდის შემდეგ, გადავიდა თბილისის რკინიგზის დეპოში, სადაც რევოლუციურ მუშაობაში ჩაება და მუშებს შორის ეწეოდა მეფის მთავრობის საწინააღმდეგო აგიტაციას. 

1899 წლიდან ლადო იაშვილი მუშათა სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის წევრი გახდა. მონაწილეობდა მუშათა გაფიცვებსა და საპირველმაისო გამოსვლებში, რის გამოც მას ცარიზმის რეჟიმი მუდმივად დევნიდა და ავიწროებდა. 

1902 წლის 2 აპრილს თბილისის გუბერნიის ჟანდარმერიამ დააპატიმრა თბილისის სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის აქტიური წევრები, მათ შორის ლადოც, და ჩასვა მეტეხის ციხეში. 1903 წლის 9 ივლისის "უზენაესი ბრძანებით" ლადო იაშვილი გადაასახლეს არხანგელსკის გუბერნიაში. 1904 წლის 20 ოქტომბერს გაათავისუფლეს ავადმყოფობის გამო და ნება დართეს თავის სოფელ არგვეთში ეცხოვრა. 

ვლადიმერ იაშვილის რევოლუციურ-არალეგალური საქმიანობა არც მერე შეუწყვეტია. 1904 წლიდან სოფელ არგვეთში და საჩხერის რაიონში ჩამოაყალიბა არალეგალური რევოლუციური ორგანიზაციები, იყო 1905 წლის რევოლუციურ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთ აქტიური მონაწილე: მართავდა მიტინგებს, ხელმძღვანელობდა პროპაგანდისტებს, შექმნა მთავრობის საწინააღმდეგო მებრძოლი წითელი რაზმი და სხვ. 

1906 წლის იანვარში მეფის დამსჯელმა რაზმმა ალიხანოვ-ავარსკის მეთაურობით სასტიკი იერიში მიიტანა დასავლეთ საქართველოს აჯანყებული გლეხობის წინააღმდეგ. დააპატიმრეს გლეხები და გადაასახლეს რუსეთის შორეულ გუბერნიებში. ამ რაზმმა ცეცხლს მისცა ლადო იაშვილის სახლი, ხოლო ლადომ მოახერხა თავის დაღწევა. იგი კისლოვოდსკში გაიქცა, სადაც არალეგალურ-რევოლუციურ მუშაობას განაგრძობდა და აწყობდა მუშათა გაფიცვებს. აქ ლადო ჟანდარმერიამ მაინც ჩაიგდო ხელში. თბილისში წამოყვანის დროს, სადგურ ესენტუკიში იგი მცველებს დაუძვრა ხელიდან და გაიქცა. ამის შემდეგ ფარულად ცხოვრობდა დასავლეთ საქართველოში. რეაქციის მძიმე წლებში ჟანდარმერიამ კვლავ დააპატიმრა და 1909 წლიდან სამუდამო კატორღამისჯილი ირკუტსკის გუბერნიაში გადაასახლეს. სოფელ უსტ-უდაში მძიმე პირობებში მყოფი ჭლექით დაავადდა და 1912 წელს გარდაიცვალა.

 ლიტერატურული მოღვაწეობა 
ვლადიმერ იაშვილი რევოლუციურ საქმიანობასთან ერთად 90-იანი წლებიდან ლიტერატურულ მოღვაწეობასაც ეწეოდა. წერდა ლექსებს, მოთხრობებს. აგროვებდა ფოლკლორულ მასალებს. დადიოდა სოფლებში ხალხური ლექსების, ზღაპრებისა და ანდაზების ჩასაწერად, რომლებიც გაზეთ "კვალსა" და ჟურნალ "ჯეჯილში" იბეჭდებოდა.

1896 წლის ჟურნალ "მწყემსის" მეოთხე ნომერში დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსიიაშვილი, ლ. ყოვლად სამღვდელო იმერეთის ეპისკოპოსის გაბრიელის გარდაცვალების გამო // მწყემსი. – თბილისი, 1896. – N 4 (29 თებერვალი). – გვ. 12.. მას 1897-1898 წლებში ლასანის ფსევდონიმით გამოქვეყნებული აქვს ლექსები: "ვინც საქართველოს საქვეყნო სარბიელზე ქველმოქმედად გამოსულა", "გამოიცვალა ქვეყანა", "გაზაფხული" და სხვ. არალეგალურ გაზეთ "ბრძოლაში" შავბიჭას ფსევდონიმით გამოქვეყნებული აქვს ლექსი "22 აპრილი" (1901, №1), რომელიც ეძღვნებოდა თბილისში 1901 წლის 22 აპრილს გამართულ საპირველმაისო დემონსტრაციას.

ლიტერატურა
გომართელი, თამარ. არასდროს დაიბინდება : ლიტერატურული წერილები ძველი თბილისის მგოსან-აშუღებზე [ლადო იაშვილი – გვ. 80-85]. – თბილისი : მერანი, 1992.
ჩახვაშვილი, ნიკო. ვინ იყო "შავბიჭა" // ლიტერატურული გაზეთი. – თბილისი, 1957. – N 29 (19 ივლისი). – გვ. 4.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები