ალფონსო (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალფონსო () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა კასტილიის მეფისა და ასტრონომის, ალფონსო X-ის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ალფონსო X-ს () ლათინიზებური ვარიანტისაგან — „ალფონსო“ (). შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ალფონსო“ და არა „ალფონსი“, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

 კრატერის აღწერა 
ჩრდილოეთით კრატერი ოდნავ ფარავს პტოლემეოსის კრატერს. კრატერის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს ალ-ბიტრუჯის კრატერი, სამხრეთით კი არზაჩელის კრატერი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 110.54 კმ, სიღრმე — 2.89 კმ.

კრატერის კიდე ოდნავ შერყეულია და თითქმის ექვსკუთხა ფორმა აქვს, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ფსკერიდან კიდის სიმაღლე დაახლოებით 1.54 კმ-ია. კრატერის ფსკერს სამხრეთიდან ჩრდილოეთის მიმართულებით კვეთს შეჯახების დროს გამოტყორცნილი ქანების ნაოჭები. ცენტრალურ მწვერვალს (ალფონს ალფა) პირამიდული ფორმა და ციცაბო ფერდობები აქვს, რომელიც კრატერის ფსკერიდან დაახლოებით 1500 მ-ით მაღლა ადის, სავარაუდოდ, ანორთოზიტით არის წარმოქმნილი. კრატერის თასის შედარებით ბრტყელი დასავლეთი და აღმოსავლეთი ნაწილები დაფარულია ღარების სისტემით. კრატერის მოცულობა 12505.67 კმ³-ია.

კრატერის თავისებურებაა პიროკლასტური ქანების მრავალრიცხოვანი კვალი, რომლებიც ალფონსის კრატერის თასში არსებული რამდენიმე პატარა კრატერის გარშემო ბნელ ჰალოს ქმნიან და მის შიდა კიდეს ესაზღვრებიან. ასეთი ქანების არსებობამ, დაკვირვებულ მოკლევადიან მთვარის მოვლენებთან ერთად (იხილეთ ქვემოთ), კრატერში ვულკანური აქტივობის კვალის ვარაუდის საფუძველი მისცა, თუმცა, თანამედროვე წარმოდგენების თანახმად, ეს ქანები მთვარის ზღვის ქანებია, რომლებიც რეგოლითის ფენაზე დარტყმის დროს გამოიტყორცნა.

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი| ალფონსო  კოორდინატები დიამეტრი, კმA 3.6B22.9C 3.4D23.7G 3.5H 7.0J 7.9K20.6L 3.8R 3.0X 4.7Y 2.6

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში










სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-19