დარია ახვლედიანი

დარია გრიგოლის ასული ახვლედიანი (ნამდვილი გვარი — ქაჯაია) (დ. 25 მაისი, 1873, ჭაგანი — გ. 3 სექტემბერი, 1941, თბილისი) — ქართველი მწერალი, პოეტი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე.

 ბიოგრაფია 
დარია ახვლედიანი დაიბადა 1873 წლის 25 მაისს ქუთაისის მაზრის, სამტრედიის რაიონის სოფელ ჭაგანში აზნაურ გიორგი ქაჯაიასა და მგოსან სიმონ გუგუნავას დის – დომნას ოჯახში. წერა-კითხვა სახლში დედამ შეასწავლა. 8 წლისა ქუთაისის ქალთა სასწავლებელში შეიყვანეს, მაგრამ ავადმყოფობის გამო სწავლას თავი მიანება და თვითგანათლებას მიჰყო ხელი.

 შემოქმედება 
დარია ახვლედიანმა ლექსების წერა ბავშვობიდანვე დაიწყო. პირველი ლექსი "არ მსურს" 1901 წელს "კვალში" (N 17) გამოაქვეყნა დარია ხუნდაძის სახელით. მისი ლექსები იბეჭდებოდა ჟურნალ-გაზეთებში: "კვალი", "ნაკადული", "თეატრი და ცხოვრება" და სხვა პერიოდულ გამოცემებში. გამოცემული ჰქონდა ლექსების კრებული – "სევდის ჰანგები" (1912). მისი ლექსების მთავარი საგანია შეურაცხყოფილი და უფლებააყრილი სამშობლო. იყენებდა ფსევდონიმ დიანას.
ლექსების გარდა იგი პატარ-პატარა მოთხრობებსაც წერდა. დაწერილი აქვს პიესა – "ქალი და აჩრდილი".ქალი და აჩრდილი : (1 მოქმ. პიესა დ. ახვლედიანისა) // ხმა ქართველი ქალისა: ყოველკვირეული საპოლიტიკო, სამეცნიერო და სალიტერატურო გაზეთი. – ქუთაისი, 1918. N 4 (5 თებერვალი). – გვ. 2-4. აქვეყნებდა კრიტიკულ წერილებს.

 საზოგადოებრივი მოღვაწეობა 
დარია ახვლედიანი აქტიურად მონაწილეობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ჩამოყალიბებასა და ფუნქციონირებაში. იგი სრულიად უსასყიდლოდ მონაწილეობდა თითქმის ყველა საზოგადოებრივ და საქველმოქმედო დაწესებულებაში, მატერიალურად ეხმარებოდა ინტელიგენციას. ამის შესახებ, თავის მოგონებებში, თავად იოსებ გრიშაშვილი წერდა.

1906 წელს გაზეთ "ლამპარის" რედაქციაში კორექტორად მუშაობდა და მიუხედავად საკუთარი გაჭირვებისა, რედაქციას ყოველმხრივ ეხმარებოდა. 1907 წელს თითქმის მარტო უშვებდა ქალთა ჟურნალ "გუშაგს", რომელიც ქალთა უმწეო მდგომარეობას ასახავდა. მარიამ დემურიასთან ერთად თვალსაჩინო ღვაწლი მიუძღვის ჟურნალ "ნაკადულის" დაარსებასა და გავრცელებაში. იყო მწერალთა კავშირისა და ლიტერატურული ფონდის წევრი.

დარია ახვლედიანი მეგობრობდა აკაკი წერეთელთან და გალაკტიონ ტაბიძესთან. ის იყო ერთადერთი პოეტი ქალი, ვინც სიტყვა წარმოთქვა მთაწმინდის პანთეონში აკაკის დაკრძალვის ცერემონიაზე. გალაკტიონმა ლექსიც კი მიუძღვნა მეგობარ ქალს. დარიას ლექსი უძღვნა ტერენტი გრანელმაც.

 ოჯახი 
დარია ახვლედიანის მეუღლე გახლდათ 1937-1938 წლებში რეპრესირებული მეცენატი და საზოგადო მოღვაწე გიორგი ახვლედიანი. დარია მეუღლესთან ერთად 1916 წლამდე ქუთაისში ცხოვრობდა. 1916 წელს ოჯახი საცხოვრებლად თბილისში გადმოვიდა. გიორგი ახვლედიანს გოლოვინის პროსპექტზე გახსნილი ჰქონდა "ახალი აფთიაქი" და პირველი მსოფლიო ომის დროს დაჭრილებსა და ქვრივ-ობლებს უფასო მედიკამენტებით ეხმარებოდა. იგი დახვრიტეს 1937-1938 წლებში, მისი საფლავი უცნობია.

 გარდაცვალება და მემკვიდრეობა 
დარია ახვლედიანი გარდაიცვალა 1941 წელს და დაკრძალეს დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში იეთიმ გურჯის გვერდით, ხოლო მოგვიანებით, 1959-1960 წლებში საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში გადმოასვენეს.

დარიას გარდაცვალების შემდეგ, ფაქტობრივად უპატრონოდ დარჩენილ მის 13 წლის ვაჟს – ოთარს, მეზობლებმა ქურდობა დასწამეს. მართალია, იგი ციხიდან გალაკტიონმა იხსნა, მაგრამ მისი ბინა, სახლში არსებული ყველა ნივთი, ავეჯი და დარიასა და გიორგის საუკეთესო ბიბლიოთეკა მათ მიითვისეს.

ლიტერატურა
ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი. ტ. 1, ა - დ / იოსებ იმედაშვილი. – თბილისი: ეროვნული ბიბლიოთეკის გამ-ბა, 2018. - გვ. 245-246.

რესურსები ინტერნეტში

დარია ახვლედიანი | ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 25 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ქალი მწერლები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები