ახალშენი (არდაჰანის რაიონი)

ახალშენი () — ისტორიული სოფელი არტანის რეგიონში, დღესდღეობით არდაჰანის ვილაიეტის ცენტრალურ რაიონს დაქვემდებარებული აკიაკას საზღვრებში განადგურებული სოფელია.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 183.  ISBN 978-9941-0-7362-5

ისტორია
ახალშენი, როგორც ქართული ტოპონიმი, შედგება სიტყვა „ახალი“-სგან რომელიც ნიშნავს ახალს, და სიტყვა „შენი“-სგან ,რომელიც ნიშნავს „ახალ სოფელს“."ახალი", A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5„შენი", A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5

ახალშენის სოფლის მდებარე ისტორიული არტანის რეგიონი შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეთაგანი იყო. ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი ქართველებისგან XVI საუკუნის შუახანებში დაიკავეს.

ახალშენის სოფელი 1595 წლის ოსმალური დეტალური რეესტრში აღნიშნულია როგორც ახალშენ (اخالشین). ამ პერიოდში სოფელი საქართველოს ვილაიეთში, არდაჰან-ი ბუზურგის ლივასის ჩრდილოეთის ნაჰიეს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 19 ქრისტიანი ოჯახისგან და ოჯახის მეთაურები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხმარდებოდა ხორბლის და ქერის მოყვანა, აგრეთვე მეფუტკრეობა, იზრდებოდა ცხვარი და ღორი. იყო აგრეთვე ერთი წყლის წისქვილი . ამავე დეტალურ რეესტრში არდაჰან-ი ბუზურგის ლივასის მეშეს ნაჰიეს კუთვნილი იგივე სახელწოდების კიდევ ერთი სოფელი იყო. ეს სოფელი დღეს ჰანაკის რაიონშია და საზლიჩაირის სახელს ატარებს.

ოსმალური დეტალური რეესტრის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ციკიას მიწოდებული ინფორმაციით, გვიან პერიოდში რუსულ რუკაზე „ახაშენ“ (Ахашен) სახელით აღნიშნული ეს დასახლება არდაჰანის ქალაქის დასავლეთით მდებარეობდა და 1878 წელს აქ 16 ოჯახი იყო. თუმცა ახალშენი 1886 წლის რუსულ მოსახლეობის აღწერაში არდაჰანის სანჯაყის არდაჰანის კაზაში როგორც სოფელი არ ყოფილა რეგისტრირებული. ახალშენი, რომელიც, როგორც ჩანს, სოფლის სტატუსი დაკარგა, მისი დასახლების ტერიტორია აკიაკას (კოდიწკაროს) სოფლის დღევანდელ საზღვრებშია.

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები