აზერბაიჯანის სახელმწიფო კინოფონდი

აზერბაიჯანის სახელმწიფო კინოფონდი () — საჯარო ორგანიზაცია, რომლის მიზანია ეროვნული კინემატოგრაფიის ხელშეწყობა და კინემატოგრაფიული მემკვიდრეობის დაცვა. ფონდი დაფუძნდა ბაქოში, 1993 წლის 22 დეკემბერს, აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის განკარგულებით და ოფიციალურად ფუნქციონირება დაიწყო 1994 წლიდან. 1999 წელს კინოფონდი გახდა კინოარქივების საერთაშორისო ფედერაციის წევრი.

 საქმიანობა 
ფონდის ძირითადი საქმიანობა მოიცავს შემდეგ მიმართულებებს: კინოფილმების აღდგენა და კონსერვაცია, ეროვნული და უცხოური კინოს პოპულარიზაცია, საარქივო დოკუმენტაციის შეგროვება, სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობის განხორციელება და საერთაშორისო თანამშრომლობა.

ფონდში დაცულია 64,372 კინოფილმი, დაახლოებით 20,000 ფოტოდოკუმენტი და 14,000-მდე ორიგინალური დოკუმენტი. არქივის მასალებში წარმოდგენილია ლიტერატურული და რეჟისორული სცენარები, მონტაჟის ფურცლები, დიპლომები, პრიზები და სხვა მნიშვნელოვანი ექსპონატები. კოლექციის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს აზერბაიჯანული კინოს პირველი ქრონიკები — მათ შორის „ცეცხლი ბიბი-ჰეიბათზე“ და „ნავთობის შადრევანი ბალახანის ველზე“, რომელიც გადმოტანილია ფრანგული კინოარქივიდან.

ფონდის საცავებში მოიპოვება კინომემკვიდრეობის ამსახველი 12,000-ზე მეტი ფოტო, ასობით მხატვრული, დოკუმენტური, სამეცნიერო, პოპულარული და ანიმაციური ფილმი. კოლექცია ასევე მოიცავს უცხოურ ფილმებს, დუბლირებულს აზერბაიჯანულ ენაზე.

ფონდის მუზეუმში დაცულია კინორეჟისორთა არქივები, ხელნაწერები, კინოწარმოებასთან დაკავშირებული მასალები, ლიტერატურული სცენარები, დიპლომები და ჯილდოები. არქივში ასევე განთავსებულია 11,100-მდე აზერბაიჯანული და საერთაშორისო კინემატოგრაფიული ნაშრომის ორიგინალები და ასლები, მათ შორის სატირული ჟურნალი „მოზალანი“.

ფონდის კოლექცია პერიოდულად ვითარდება. სხვადასხვა ქვეყანაში მოპოვებული მასალებიდან აღსანიშნავია ყარა ყარაევის, ფიკრეტ ამიროვის, ნიაზის, ტოფიგ გულიევისა და მუსლიმ მაგომაევის ფოტოარქივები, რომლებიც შემოიტანეს რუსეთიდან, კანადიდან, საქართველოდან და სხვა ქვეყნებიდან. სიმფეროპოლის არქივიდან ფონდს გადაეცა ამერიკაში მცხოვრები ერთ-ერთი პირველი აზერბაიჯანელი კინომსახიობის, ხაირი ამირზადეს დოკუმენტების ასლები, აგრეთვე მსახიობ იზეთ ორუჯოვას საარქივო მასალა და ფილმ „სევილის“ (1929) გადაღებასთან დაკავშირებული დოკუმენტები.

დოკუმენტების ძიების პროცესში აღმოაჩინეს რამდენიმე დაკარგული მუნჯი ფილმი.

უახლესი შენატანი მოიცავს ფოტოდოკუმენტებს, რომლებიც 2024 წლის ივნისში შემოიტანეს ფოტოგრაფ მამედ ბაბაევის პირადი არქივიდან.

 მეცნიერება და კულტურული საქმიანობა 
2008 წლიდან ფონდი გამოსცემს „კინო ჰერალდის“ ყოველწლიურ კრებულსა და სხვადასხვა წიგნს, რომელიც ეძღვნება დაცული კინემატოგრაფიული მასალების კვლევას. 2009 წელს, ჰეიდარ ალიევის ფონდის მხარდაჭერით, დაარსდა ბავშვთა კინოს სახლი — პირველი მსგავსი დაწესებულება აზერბაიჯანში.

სახელმწიფო კინოფონდის ერთ-ერთი პრიორიტეტია როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო კინოპროდუქციის პოპულარიზაცია. ამ მიზნით ტარდება საიუბილეო ღონისძიებები, შემოქმედებითი საღამოები, იბეჭდება ფილმების კატალოგები აზერბაიჯანულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე, მათ შორის ციფრული ვერსიები.

ფონდს აქვს ასევე მუზეუმი, სადაც განთავსებულია კინოს ისტორიის ამსახველი ექსპონატები, სტუმრების საჩუქრები, გამოჩენილი კინემატოგრაფისტების პირადი არქივები და პირადი ნივთები, რაც ამყარებს კინოს მემკვიდრეობის მნიშვნელობას როგორც კულტურულ, ასევე კვლევით სივრცეში. 

კატეგორია:ბაქოში დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:აზერბაიჯანში დაარსებული ფონდები
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:აზერბაიჯანული კინო