უკრაინელები საქართველოში

უკრაინელები საქართველოში 2014 წლის საყოველთაო აღწერის თანახმად, საქართველოს მთლიანი მოსახლეობის (3 713 804) დაახლოებით 0,16%-ს, ანუ 6 034 ადამიანს შეადგენდნენ. სხვადასხვა ოდენობით ცხოვრობენ ქვეყნის ქალაქებსა და რეგიონებში, განსაკუთრებით მრავლად არიან თბილისში და აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. 

 ისტორია 

 უკრაინელები საქართველოში XVIII-XIX საუკუნეებში 
მცირე რაოდენობით საქართველოს ტერიტორიაზე პირველად XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში დასახლდნენ, ამის მიზეზი გახდა რუსეთის იმპერიის დედოფალ ეკატერინე II-ს მიერ ზაპოროჟიეს სეჩის დაშლა, რის შედეგადაც ბევრი კაზაკი იძულებული გახდა იმპერიის სამხრეთი ტერიტორიებისკენ გაქცეულიყო. ამის შედეგად ზოგიერთი მათგანი საქართველოშიც აღმოჩნდა. XIX საუკუნის დამდეგს საქართველოში რუსული სამხედრო ნაწილები ჩამოასახლეს, მათში იყვნენ უკრაინელებიც. სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ უკრაინელთა ნაწილი სამუდამოდ დასახლდა სამხედრო ნაწილების ახლოს მათთვის სპეციალურად გამოყოფილ მიწის ნაკვეთებზე, ძირითადად, აღმოსავლეთ საქართველოში. მაგრამ დასახლებების მცირერიცხოვნობის გამო, მათი არსებობა ხანმოკლე გამოდგა. XIX საუკუნის შუა ხანებში ამგვარი დასახლებები საერთოდ გაუქმდა. რუსეთში ბატონყმობის გაუქმების შემდეგ გლეხებმა თავისუფალი მიწების ძიება დაიწყეს. ამ პერიოდში, საქართველოში მომხდარი მოვლენების შედეგად, ბევრი თავისუფალი ტერიტორია გაჩნდა, კერძოდ, აფხაზეთში, სადაც რუსებით, უკრაინელებით, სომხებით, ბერძნებითა და სხვა ეთნიკური ჯგუფებით დასახლებული სოფლები წარმოიშვა.

მინი|ზაპოროჟიე სეჩის ნაციონალური დროშა

 უკრაინელები საბჭოთა საქართველოში 
1917-1926 წლებში უკრაინელთა ნაწილი დაბრუნდა ისტორიულ სამშობლოში, რამაც მნიშვნელოვნად შეამცირა მათი რაოდენობა საქართველოში. ამავე დროს 1922 წლიდან საქართველოში უკრაინელთა ახალი ტალღის შემოსვლა აღინიშნება. მხოლოდ 12 წლის განმავლობაში, 1926 წლიდან 1939 წლამდე, უკრაინელთა მოსახლეობა მკვეთრად გაიზარდა.უკრაინული მოსახლეობის რაოდენობა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კიდევ უფრო გაიზარდა ინდუსტრიალიზაციის პროცესის შედეგად. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, 1959-1979 წლებში, სლავების, მათ შორის რუსებისა და უკრაინელების რაოდენობა საქართველოში 43.5 ათასით შემცირდა. 1970 წლის მონაცემებით, საქართველოში მცხოვრები რუსებისა და უკრაინელების 82.2% ქალაქებში ცხოვრობდა. 1989 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, საქართველოში 52,4 ათასი უკრაინელი იყო, რაც ქვეყნის საერთო მოსახლეობის 1%-ს შეადგენდა. უკრაინელები ცხოვრობდნენ თბილისში, სოხუმში, ბათუმში, რუსთავში, ქუთაისსა და ფოთში. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ქვეყანაში შექმნილი რთული სოციალურ-ეკონომიკური პირობებისა და პოლიტიკური არასტაბილურობის გამო, მათი ნაწილი სამშობლოში დაბრუნდა ან სხვა ქვეყნებში გაემგზავრა.

 უკრაინელები დამოუკიდებელ საქართველოში 
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, უკრაინელების საკმაოდ დიდი ნაწილი სამშობლოში დაბრუნდა ან სხვა ქვეყნებში გაემგზავრა, თუმცა უკრაინელების გარკვეული ნაწილი მაინც დარჩა საქართველოში. საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის აღწერის შედეგების მიხედვით, საქართველოში 7 039 უკრაინელი ცხოვრობდა. უმეტესობა ქ. თბილისში და აჭარის ავტონომიურ რესოუბლიკაში სახლობდა. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მათი რაოდენობა შემცირდა და უკვე 6 034-ს წარმოადგენდა.1999 წლის 1 სექტემბრიდან თბილისში მოქმედებს მიხეილ გრუშევსკის სახელობის პირველი უკრაინული სკოლა. 2022 წლის უკრაინა-რუსეთის ომის შემდეგ საქართველომ ბევრი უკრაინელი ლტოლვილები მიიღო, დღესდღეობით 2023 წლის მონაცემებით საქართველოში 24 180 უკრაინელი ცხოვრობს. 

 დემოგრაფია 

 უკრაინელების დემოგრაფია საქართველოში რუსეთის იმპერიის დროს 
1897 წლის რუსეთის იმპერიის საყოველთაო აღწერაში უკრაინელები "მალოროსებად" იყვნენ აღწერილი. მთლიანად საქართველოში ე.წ "მალოროსების" რაოდენობა 10 000-ს აღწევდა მათ შორის 4 000 უკრაინელი ქუთაისის გუბერნიაში ცხოვრობდა 6400 კი თიფლისის გუბერნიაში.
+ქუთაისის გუბერნიამაზრა/ოკრუგიმოსახლეობაუკრაინელების
რაოდენობაქუთაისის გუბერნია1 058 2414 008ართვინის ოკრუგი56 140714ბათუმის ოკრუგი88 4441 637ზუგდიდის მაზრა114 86918ოზურგეთის მაზრა90 32641ლეჩხუმის მაზრა47 7792რაჭის მაზრა60 42114სენაკის მაზრა115 785124სოხუმის ოკრუგი106 179809ქუთაისის მაზრა221 665642შორაპნის მაზრა156 6337
+ტფილისის გუბერნიამაზრა/ოკრუგიმოსახლეობაუკრაინელების
რაოდენობატფილისის გუბერნია1 051 0326 443ტფილისის მაზრა234 632 3 450ახალქალაქის მაზრა72 709286ახალციხის მაზრა68 837490ბორჩალოს მაზრა128 5871 241გორის მაზრა191 091335დუშეთის მაზრა67 71953სიღნაღის მაზრა102 313447თელავის მაზრა66 76723თიანეთის მაზრა34 1530ზაქათალას ოკრუგი84 224118

 უკრაინელების დემოგრაფია საბჭოთა საქართველოში 
1926-1989 წლების განმავლობაში საბჭოთა საქართველოში უკრაინელთა რაოდენობა მკვეთრად იცვლებოდა, მათი რაოდენობა ხან მცირდებოდა ხან იმატებდა. 
+192619391959197019791989რაოდენობა%რაოდენობა%რაოდენობა%რაოდენობა%რაოდენობა%რაოდენობა%14 3560.545 5951.352 2361.349 6221.145 0360.952 4431
უკრაინელები საბჭოთა საქართველოში ძირითადად ცხოვრობდნენ დედაქალაქ თბილისში და აფხაზეთის და აჭარის ასსრ-ში. მათი ძირითადი ნაწილი განსახლებული იყო საქალაქო დასახლებებში ბათუმში, თბილისში, სოხუმში და ა.შ.
+1989 წლის აღწერა რეგიონების მიხედვითრეგიონი/ქალაქიმოსახლეობაუკრაინელების 
რაოდენობა%თბილისი1 246 93616 074აფხაზეთის ასსრ525 06111 655აჭარის ასსრ392 4325 943სამხრეთ ოსეთის ა.ო98 527472გურია158 053970იმერეთი766 8924 185კახეთა441 0451 952მცხეთა-მთიანეთი133 864413რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი59 75715სამეგრელო და ზემო სვანეთი424 7463 440სამცხე-ჯავახეთი235 5121 568ქვემო ქართლი608 4914 859შიდა ქართლი321 598908

 უკრაინელების დემოგრაფია თანამედროვე საქართველოში 
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, უკრაინელების საკმაოდ დიდი ნაწილი სამშობლოში დაბრუნდა, თუმცა უკრაინელების გარკვეული ნაწილი მაინც დარჩა საქართველოში. საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის აღწერის  მიხედვით, საქართველოში 7 039 უკრაინელი ცხოვრობდა. 2014 წლის აღწერის მიხედვით მათი რაოდენობა შემცირდა და უკვე 6 034-ს წარმოადგენდა.

 სქოლიო 

კატეგორია:უკრაინელები
კატეგორია:საქართველოს ეთნიკური ჯგუფები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები