სტუდენკა

სტუდენკა () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ნოვი-იიჩინის რაიონში მდებარეობს. ქალაქის მუნიციპალური ტერიტორიის ერთი ნაწილი ისტორიულ მორავიაშია  და მეორე ნაწილი ისტორიულ სილეზიაში. სტუდენკა სამი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება, თავად სტუდენკის გარდა მუნიციპალიტეტში გაერთიანებულია ბუტოვიცე და ნოვა-ჰორკა.

გეოგრაფია
სტუდენკა რაიონულ ცენტრ ნოვი-იჩინიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაახლოებით 13 კილომეტრში მდებარეობს. თავად ქალაქის ცენტრი სტუდენკა მდებარეობს ჩეხურ სილეზიაში, ხოლო გაეუბნები ბუტოვიცე და ნოვა-ჰორკა მორავიაში.

სტუდენკა მორავიის კარიბჭის ვაკე რელიეფზეა გაშენებული, ის მდინარე ოდრას მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს. ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში პოოდრჟის დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაა.

ისტორია
სტუდენკა ისტორიულ წყაროებში პირველად 1436 წელს არის მოხსენიებული, თუმცა მის მუნიციპალიტეტში შემავალი სოფლები უფრო ადრე იხსენიება. 

ბუტოვიცეს შესახებ ცნობები პირველად 1324 წელს, ხოლო ნოვა-ჰორკას შესახებ 1374 წელს გვხვდება წყაროებში. თავდაპირველად ბუტოვიცე პატარა სოფელი გახლდათ და ჩეხებით იყო დასახლებული, მათი ძირითადი საქმიანობა სოფლის მეურნეობა იყო. ბუტოვიცე გერმანელებით დასალხებული სოფლეი იყო, აქაურთა ძირითად საქმიანობას მეცხოველეობა წარმოადგენდა.

1467–1569 წლებში სტუდენკა ფულშტეინელი თავადების  საკუთრება იყო, შემდეგ ის ბილკოველმა პრაჟმას გვარის დიდგვაროვნებმა შეიძინეს, მათ სტუდენკა ბილოვეცის მამულს შეუერთეს.

ბოჰემიის აჯანყების შემდეგ, პრაჟმებს ქონება ჩამოართვეს და 1634 წელს სტუდენკას მამულები ვრბნოელმა დიდგვაროვანმა ვაცლავმა შეიძინა. მან აქაურობა ფულნეკის მამულს შეუერთა. 

1881 და 1890 წლებში გაიხსნა სტუდენკა-შტრამბერკის და სტუდენკა-ბილოვეცის რკინიგზის ხაზები, ხოლო 1900 წელს დაარსდა რკინიგზის ვაგონების მწარმოებელი ქარხანა სტუდენკაში. ქარხანა რეგიონში მთავარი დამსაქმებელი გახდა და დასახლების განვითარებას შეუწყო ხელი.

1959 წელ სტუდენკას ბუტოვიცეს მუნიციპალიტეტი შეუერთდა და მან ქალაქის სტატუსი მიიღო.

ღირსშესანიშნაობები
მინი|ნოვა-ჰორკის ციხე 
მინი|წმინდა ბართლომეს ეკლესია
სტუდენკას ციხესიმაგრე ორი ბაროკოს სტილის შენობისგან შედგება, რომლებიც ცნობილია როგორც ძველი ციხესიმაგრე და ახალი ციხესიმაგრე. ძველი ციხესიმაგრე 1705 წელს აშენდა, ხოლო ახალი ციხესიმაგრე 1750 წელს. სტუდენკას ციხეს ახალი კოშკი 1860–1863 წლებში დაემატა. დღეს ციხესიმაგრე კულტურული და კომერციული მიზნებისთვის გამოიყენება, მასში განთავსებულია სარიტუალო დარბაზი, ბიბლიოთეკა, დაწყებითი სამხატვრო სკოლა და მატარებლის ვაგონების მუზეუმი.

ყველაზე ღირებული რელიგიური ნაგებობაა წმინდა ბართლომეს სამრევლო ეკლესია. იგი ნეო-გოტიკურ სტილში 1880 წელს აშენდა.

ცნობილი ადამიანები
ჰუგო გორგე (1883–1934) - არქიტექტორი
ავგუსტინ ნოვაკი (1890–1970) - სამხრედრო მფრინავი
ფრანტიშეკ ტომაშეკი (1899–1992) - პრაღის 34-ე არქიეპისკოპოსი.
მარტინ ადამსკი (დაბ. 1981) - ჰოკეისტი
ვლადიმირ სვაჩინა (დაბ. 1987) - ჰოკეისტი

დაძმობილებული ქალაქები
 დაბროვა-გურნიჩა, პოლონეთი

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები