ზაფერი

ზაფერი () — რიზეს პროვინციის პაზარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრის ქალაქ პაზარის ერთ-ერთი უბანი.

ისტორია
ზაფერი ადრე ცალკე სოფელი იყო და მისი ძველი სახელი ლაზურად იყო „ჯინი ბულეფი“, რაც ნიშნავს „ზემო ბულეფის“.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 101, ISBN  978-605-89094-0-3 ასევე ცნობილი ყო როგორც „ჟინი ბულები“ ლაზურად „ბულეფი“  არის „ბული“ სიტყვის მრავლობითი ფორმა, რაც ნიშნავს „ალუბალს“.Ali Tandilava, “ლაზური ლექსიკონი” (Lazca Sözlük) „ჯინი“ ან „ჟინი“ არის ლაზური „ზემო“-ს მნიშვნელობის მქონე „ჯილენი“ და „ჟილენის“ სიტყვების შეკვეცილი ფორმა. ბულეფის სახელი თურქულში შევიდა „ბულების“ ფორმით. რაც ბუნებრივიცაა, ეს ტოპონიმი 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის სალნამეში და 1828 წლის ოსმალურ სოფლების ნუსხაში მოიხსენიება როგორც „ბულებ-ი ულია“ (بولب علیا), რაც ნიშნავს „ზემო ბულების“.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 370, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619. ქალაქ პაზარის უბანი ყირაზლიქი კი ლაზურად „თუდენი ბულეფის“, ხოლო თურქულად „ბულებ-ი სუფლას“ სახელს ატარებდა.

სოფელი ჯინი ბულეფი ან ბულებ-ი ულია მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში რომელიც ანტიკურ ეპოქაში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში იყო მოქცეუი. ოსმალებმა ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1547 წელს მთლიანად დაიკავეს ეს რეგიონიც.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

ჯინი ბულეფი ან ბულებ-ი ულია, 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის სალნამის მიხედვით, ტრაპიზონის ვილაეთის ლაზეთის სანჯაყის ათინას ყაზის ცენტრალურ ნაჰიას ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 44 ოჯახში მცხოვრები 75 კაცისგან. სოფელში გადასახადის ქვეშ მყოფი საქონელი მოიცავდა: 141 ცხვარს, 102 თხას, 80 ძროხას და 10 ხარს.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 371, ISBN 9789157871117.

ენათმეცნიერმა ნიკო მარიმ 1910 წელს ლაზეთში ჩატარებული კვლევითი მოგზაურობის ჩანაწერებში სოფლის სახელი „ბულეფის“ ფორმით აღნიშნა. ლაზური ენის ბულეფის კილოს კვლევისას ის 46 წლის ბალთაზადე შუქრუსა და 12 წლის ქემალ ბალთაზადე იბრაჰიმს იყენებდა.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 39, ISBN 9786055753634. ეს დასახლება პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში ჩავარდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევით მოგზაურობაში მყოფმა ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი ქართულად „ჯინი ბულეფის“ და რუსულად „ბულეფ-ი ულიას“ მნიშვნელობით „ბულეფ-უ“ თარგმნა. (Булеп-У.) ამ ფორმებით აღნიშნა, რომ სოფელში 73 ოჯახში 311 კაცი ცხოვრობდა.

ჯინი ბულეფი ან ბულებ-ი ულია, 1928 წლის ოსმალური სოფლების ნუსხაში რიზეს ვილაიეთის ათინას ყაზის ცენტრალური ნაჰიის სოფელთაგან ერთი იყო. 1935 წლის ზოგადი მოსახლეობის აღწერისას "ბულებიულიას" ფორმით აღნიშნულ დასახლებას, ართვინისა და რიზეს ვილაიეთების გაერთიანების შედეგად შექმნილ ჭოროხის ვილაიეთში იგივე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა და მოსახლეობა 715 კაცს შეადგენდა. ამ თარიღისთვის ათინას ყაზის სახელი შეიცვალა პაზარით. ზოგადი მოსახლეობის აღწერაში 1950 წელს ყოფნის მიუხედავად, 1955 წელს მისი არყოფნა ცხადყოფს, რომ სოფელი ამ ორ თარიღებს შორის ქალაქ პაზარს უბნად მიემატა. მეორე მხრივ, ჯინი ბულეფის ან ბულებ-ი ულიას სახელი შეიცვალა ზაფერით.

მოსახლეობა
ზაფერის უბანში 2024 წელს დადგინდა რომ 1265 კაცი ცხოვრობდა, მათ შორის 625 მამაკაცი და 640 ქალი."Türkiye Nüfusu İl ilçe Mahalle Köy Nüfusları" - Nüfusune

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები