ტრინის ხეობა

ტრინის ხეობა (, აგრეთვე ცნობილია როგორც ლომნიცის ან ერმის მდინარის კანიონი) — კანიონისმაგვარი ხეობა, რომელიც ერმის მდინარეს მიუყვება და მდებარეობს ბულგარეთის დასავლეთ ნაწილში, რუის ქედის ყველაზე აღმოსავლეთ მონაკვეთზე. ადმინისტრაციულად ის განლაგებულია ტრინის მუნიციპალიტეტში, პერნიკის ოლქში, დაახლოებით 3 კმ-ით ჩრდილოეთით მუნიციპალიტეტ ტრინის ცენტრიდან და ბულგარეთ-სერბეთის საზღვრიდან სამხრეთით. ტრინის ხეობა ბულგარეთის შედის ბულგარეთის 100 ტურისტულ ობიექტს შორის და პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა.

გეოგრაფია
ტრინის ხეობა სათავეს იღებს ლომნიცის სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 677 მ სიმაღლეზე და ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მიემართება. 300 მეტრის შემდეგ ის აღწევს ყველაზე ვიწრო ნაწილს, რომელიც დაახლოებით 100 მ სიგრძისა და 5 მ სიგანისაა, სადაც სიმაღლე დაახლოებით 650 მეტრს შეადგენს. ყველაზე ვიწრო ნაწილში, რომელიც დაახლოებით 120 მ სიღრმისა და 150 მ სიგრძისაა, ერმას მდინარის ორივე ნაპირზე ორი კლდე მაღლდება, რომლებსაც „ცარკვიშტეტო" (ეკლესია) და „ჟილავ კამაკ" (მყარი კლდე) ეწოდება. ქვევით ხეობა ფართოვდება და მისი ფერდობები შედარებით ციცაბო რჩება. ის მთავრდება ბოგოინას სოფლის სამხრეთ-დასავლეთით, 630 მ სიმაღლეზე. ხეობის საერთო სიგრძე 2,8 კმ-ს შეადგენს, საშუალო სიმაღლე კი 650 მეტრია.

ერმას მდინარემ დაახლოებით 120 მეტრი ჩაჭრა ზედა იურული პერიოდის კირქვიან საფუძვლებში, ხოლო გარშემო მდებარე ფერდობები ციცაბოა, ზოგან კი ვერტიკალური. გეოლოგიური თვალსაზრისით, ხეობა ჩაჭრილია მტკიცე კირქვებში რთული და მრავალფეროვანი სტრუქტურით, რომლებიც დაახლოებით 200 მილიონი წლის წინ ზღვის აუზში ჩამოყალიბდა. ის საკმაოდ ვიწროა თავის ძირთან და მდინარე კარსტულ არხებსა და მცირე ჩანჩქერებს ქმნის. ტრინის ხეობის შუა ნაწილამდე კედლები ვერტიკალურია, ხოლო მათი სიგანე 10-15 მეტრს არ აღემატება. ის ჩამოყალიბდა მილიონობით წლის განმავლობაში ეროზიული პროცესის შედეგად მდინარის ზემოქმედებით, რომელმაც თანდათან გაჭრა გზა კლდეში.

ბუნება
1961 წელს ის გამოცხადდა ბუნებრივ ღირშესანიშნაობად ერმას მდინარის ხეობის სახელით, რათა „შენარჩუნებულიყო მისი უნიკალური კლდოვანი წარმონაქმნები". ხეობა მდებარეობს რუის მცირე მთის ქედის ტყიან ზონაში, ზნეპოლეს ველის ჩრდილოეთით და წარმოადგენს მრავალფეროვანი ფლორისა და ფაუნის საცხოვრებელს. მიმდებარე ტერიტორიაზე ბინადრობს ფრინველების უამრავი სახეობა, მათ შორის: ბოლოკარკაზი, ჩვეულებრივი ვარხვი, ველის კაკაჩა, ველის ლონია, მთის არწივი, ჩია არწივი, მიმინო, ბარი, კირკიტა, მარჯანი, ოქროსფერი კვირიონი, ჭოტი, ლაკლაკი, ღალღა, ჩვეულებრივი უფეხურა, ჩვეულებრივი ყაპყაპი, სირიის კოდალა, ტყის ტოროლა,  ჩვეულებრივი მჟოლი, ბაღის მერცხალა და სხვები.

რუის რაიონი, ხეობის ჩათვლით, წარმოადგენს პეპლების ერთ-ერთ ძირითად საცხოვრებელს ბულგარეთში, სადაც გვხვდება რამდენიმე სახეობა, რომლებსაც მნიშვნელოვანი ბუნებრივი დაცვითი მნიშვნელობა აქვთ, მათ შორის: პოლიქსენა, აპოლონი, ორიონის ლურჯი, ლურჯი ალექსისის ,  ლურჯი ზეფირი, შავი მედუზას და სხვა.

ტურიზმი
ხეობა და მისი შემოგარენი ღირსშესანიშნავი და ადვილად მისაწვდომია დედაქალაქ სოფიიდან II-63 მეორე ხარისხის გზით. ხეობა მდებარეობს ტრუნის ქალაქიდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 3 კმ-ზე, აღნიშნული ასფალტირებული გზით. ხეობის სამხრეთ ბოლოდან იწყება 13 კილომეტრიანი ეკობილიკი ტრუნი, რომლის მთლიან გავლას 8 საათი სჭირდება. ეკობილიკის კიდევ ერთი საწყისი წერტილია სოფელი ბანკია, სხვა ბუნებრივი ღირშესანიშნაობის - იაბლანიცას ხეობის მახლობლად. იგი მოიცავს რიგ ბრტყელ მონაკვეთებს, ძირითადად მდინარის გასწვრივ, თუმცა ასევე მრავალ ციცაბო ასასვლელს და ჩასასვლელს, ხიდებსა და კიბეებს. ცარკვიშტეტოსა და ჟილავ კამაკის კლდეებზე ალპინისტური მარშრუტებია. ჟილავ კამაკის ქვეშ გადის 200 მეტრის სიგრძის გვირაბი, რომელიც XX საუკუნის დასაწყისში მოეწყო ტრანსა და ცარიბროდს შორის საცალქალაქო რკინიგზის ხაზისთვის, იმ პერიოდში როცა ცარიბროდი ბულგარეთის ნაწილი იყო. აქვეა ბილიკები, რომლებიც მიდის მიმდებარე სოფლებში და ასევე რუის მწვერვალზე (1706 მ).

ხელოვნება და ლიტერატურა
ტრინის ხეობა და პოგანოვოს ხეობა ერმას მდინარის ქვეშ, რომლებიც ახლა სერბეთშია განთავსებული, მაგრამ მანამდე ბულგარეთის შემადგენლობაში შედიოდა, ვიდრე დასავლური პერიფერია არ დაკარგა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენების სამეფოსთვის პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, ნათლად იქნა აღწერილი XIX საუკუნის მწერლისა და ბულგარეთში ტურისტული მოძრაობის ინიციატორის ალეკო კონსტანტინოვის სამგზავრო ჟურნალში „რა? შვეიცარია?": „ხედავთ თუ არა ამ კბილისებრ ნაცრისფერ გიგანტურ კლდეებს, რომლებიც მზეზე ბრწყინავს? ისინი ასე პარალელურად ჩადის უფსკრულში, სადაც მიედინება ერმას მდინარე. ახლა როგორ შემიძლია აღვწერო ეს კოლოსალური კარიბჭე, რომელიც წარმოიქმნა მრავალფერი კლდეებით, რომელზეც ჩემი მზერა მიოპყრო?"

ხეობის შემოგარენი გამოსახულია 1913 წლის ნახატზე „ერმას მდინარე ტრინის ქალაქთან ახლოს", ბულგარელი პეიზაჟისტის ნიკოლა პეტროვის ნამუშევარზე, რომელიც ინახება ეროვნულ სამხატვრო გალერეაში და, ითვლება, რომ ის ედგარ დეგასა და ჟორჟ სერას ნამუშევრებს ჰგავს.

გალერეა


ლიტერატურა
Мичев (Michev), Николай (Nikolay). Географски речник на България : [] / Николай (Nikolay) Мичев (Michev), Цветко (Tsvetko) Михайлов (Mihaylov), Иван (Ivan) Вапцаров (Vaptsarov) … [и др.]. — София (Sofia) : Наука и култура (Nauka i kultura), 1980.

რესურსები ინტერნეტში




სქოლიო

კატეგორია:ხეობები
კატეგორია:ხეობები ქვეყნების მიხედვით