ქამრასორი (არდაჰანის რაიონი)

ქამრასორი () — ისტორიული სოფელია არტაანის რეგიონში, დღეს არდაჰანის პროვინციის ცენტრალურ რაიონში გამქრალი სოფელია.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 185, 190. ISBN 978-9941-0-7362-5

ისტორია
სოფელი ქამრასორი მდებარეობს ისტორიულ არტაანის მხარეში, რომელიც შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეებიდან ერთ-ერთი იყო. ცნობილია, რომ ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი XVI საუკუნის შუა წლებში დაიპყრეს.

სოფელი ქამრასორი 1595 წლის ოსმალური მუფასალ რეესტრში ქამრასორის (كمراصور) სახელით არის მოხსენიებული. რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით, ეს დასახლება ქამრასორი ულია (ზემო ქამრასორი) და ქამრასორი სუფლას (ქვემო ქამრასორი) სახელებით ორ სოფლად იყოფოდა და საქართველოს ვილაიეთში, არდაჰანი ბიუზურგის ლივასის ჩრდილოეთ ნაჰიის დაქვემდებარების ქვეშ შედიოდა. ზემო ქამრასორში 6 ქრისტიანული კომლი ცხოვრობდა, ქვემო ქამრასორში კი 19 ქრისტიანული კომლი და ორივე სოფლის კომლების მეთაურები ქართულ და სომხურ სახელებს ატარებდნენ. ამ დასახლებებში ხორბლის ქერის მოყვანა და ფუტკრის მეურნეობა იყო განვითარებული ასევე ცხვრისა და ღორის მოშენება. ქვემო ქამრასორში ერთი წყლის წისქვილი არსებობდა. რეესტრში აღნიშნულია, რომ  სოფელი ქვემო ქამრასორის მეზრა ზემო ქამრასორისა და სოფელ იორგიბეგის  შორის მდებარეობდა.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 522.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 448. აღნიშნული მუფასალ რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით, პენეკის ლივასის პანასკერტის ნაჰიის ქვეშ შემავალი ერთ—ერთი სოფელიც ქამრასორის სახელს ატარებდა.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 587.

სოფელი ქამრასორი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალური ჯებე დეფთერში ქამასორის (كماصور) სახელით ერთ სოფლად არის ჩაწერილი. იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობაში მყოფი სოფელი ჰიჯრი 1115 (1703/1704) წელს მეჰმედ სახელის მქონე პირს ჰქონდა გადაცემული და 13100 აქჩე გადასახადი ჰქონდა დადგენილი.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 105, 322.

ოსმალური მუფასალ დეფთერის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია გვიან პერიოდის რუკებსა და ჩანაწერებში სოფლის სახელის არ ხსენებას ქამრასორის გაქრობას უკავშირებს. ნამდვილად, 1886 წლის რუსული აღწერის დროს არდაჰანის სანჯაღის არდაჰანის კაზაში სოფელი ქამრასორი არ არის მოხსენიებული.Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 262-347

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები