როჟნოვ-პოდ-რადჰოშტემი

როჟნოვ-პოდ-რადჰოშტემი () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. მდებარეობს ვსეტინის რაიონში. ქალაქი მორავიის ვლახეთის ერთ-ერთი კულტურული ცენტრია.

სახელწოდება
ქალაქის სახელწოდების წარმოშობის მრავალი ვერსია არსებობს. ერთი ვერსიით ქალაქის დასახელება გერმანული წარმოშობისაა (Rosenau – „ვარდების მდელო“). აგრეთვე არსებობს სახელწოდების ჩეხური წარმოშობის ვერსიაც, რომელიც ოდესღაც ამ ადგილის მფლობელის სახელს უკავშირდება. როჟნოვის სახელწოდებას 1913 წელს „პოდ-რადჰოშტემი” დაემატა, რაც ქართულად „რადჰოშტის ძირში”-ს ნიშნავს. რადჰოშტი სიმბოლური მთაა მორავიაში, სწორედ ამ მთაზე სახლობდა აქაური სლავების ქრისტიანობამდელი ღმერთი რადეგასტი.

გეოგრაფია
მინი|ქალაქის ხედი
როჟნოვ-პოდ-რადჰოშტემი ვსეტინის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაახლოებით 17 კილომეტრში მდებარეობს. ის ქალაქ ოსტრავიდან 38 კილომეტრითაა დაშორებული. ქალაქი გაშენებულია მდინარე როჟნოვის ბეჩვას ხეობებში. როჟნოვ-პოდ-რადჰოშტემის მუნიციპალური ტერიტორიის ჩრდილოეთ ნაწილი მორავია-სილეზიის ბესკიდების ფერდობებზე მდებარეობს. მორავია-სილეზიის ბესკიდები არის ქედი აღმოსავლეთ ჩეხეთში.
ქალაქის უმაღლესი წერტილი 980 მეტრია ზღვის დონიდან, ამ ადგილს ველკა-პოლონიას მთა ჰქვია. ქალაქის დასახელებაში არსებული მთა რადჰოშტი კი მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარეთაა და მისი სიმაღლე 1 129 მეტრია ზღვის დონიდან.

ისტორია
როჟნოვ-პოდ-რადჰოშტემი წერილობით წყაროებში პირველად 1267 წელსაა მოხსენიებული. ერთი ვერსიით აქ სოფელი გერმანული წარმოშობის თავადმა და კათოლიკე მღვდელმა ბრუნო ფონ შაუენბურგმა დააარსა. ის ოლომოუცის ეპისკოპოსი იყო.  ბრუნო ფონ შაუენბურგი აქ 1246-1267 წლებში მოღვაწეობდა, თუმცა არსებობს მეორე მოსაზრება, რომ ეპისკოპოსის ამ ადგილზე მოსვლამდე აქ უკვე არსებობდა პატარა დასახლება. ქალაქში ჰრადისკოს ბორცვზე მდებარე ციხესიმაგრე პირველად 1310 წელს გვხვდება ისტორიულ წყაროებში. ციხე XVI საუკუნეში გაუკაცრიელდა და 1538 წელს დაანგრიეს, დღეს მხოლოდ ციხის ნანგრევებია შემორჩენილი. 1411 წელს კი როჟნოვი პირველად არის ქალაქად მოიხსენიებული. 
XVI საუკუნემდე ქალაქმა რამდენიმე მფლობელი გამოიცვალა, 1548 წელს კი აქაურობა ჟეროტინების გვარის თავადებმა შეიძინეს. ისინი ქალაქს XIX საუკუნემდე ფლობდნენ. 
მათი მმართველობის დროს როჟნოვი ეკონომიკურად განვითარდა. ქალაქში მნიშვნელოვანი გახდა მინის წარმოება. როჟნოვი მთელ ჰაბსბურგთა მონარქიაში ცნობილი იყო სელისა და ბამბის ქსოვილებით.
დიდი ხნის განმავლობაში ქალაქში მხოლოდ ხის შენობები იდგა და დროთა განმავლობაში ქვის შენობები მომრავლდა. 1796 წელს აღმოაჩინეს აქაური კლიმატის სასარგებლო სამკურნალო თვისებები. ბალნეოლოგიური კურორტი როჟნოვში 1820 წელს დაარსდა. ამ კურორტის ისტორია მეორე მსოფლიო ომის დაწყებით დასრულდა.

ღირსშესანიშნაობები
როჟნოვის ყოვლადწმინდას ეკლესია 1745–1750 წლებში აშენდა. მან XVI საუკუნეში აქ არსებული ძველი ხის ეკლესია ჩაანაცვლა.
როჟნოვის ევანგელისტური ხის ტაძარი 1950 - 1953 წლებში აშენდა და მას კულტურული ძეგლის სტატუსი აქვს.
ქალაქის ღია ცის ქვეშ არსებული ვლახეთის მუზეუმი უდიდესი მსგავსი სახის მუზეუმია ჩეხეთში. მუზეუმში წინაპართა ცხოვრების წესი და ხალხური არქიტექტურაა წარმოდგენილი. მუზეუმი ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი ადგილია ჩეხეთში.

ცნობილი ადამიანები
ნაფტალი კელერი (1834–1865), ავსტრიელი განმანათლებელი; მოღვაწეობდა და გარდაიცვალა ამ ქალაქში
 ლეო კაცი (1887–1982), ამერიკელი მხატვარი და ფოტოგრაფი
გუსტავ ბრომი (1921–1995), ბიგ-ბენდის ლიდერი და არანჟირების შემსრულებელი
ემილ ზატოპეკი (1922–2000), ათლეტი
ალენა ვარმუჟოვა (1939–1997), მათემატიკოსი
მარკეტა შტუსკოვა (დაბ. 1974), ჩოგბურთელი
ალენა ვაშკოვა (დაბ. 1975), ჩოგბურთელი
მარტინა ჰინგისი (დაბ. 1980), ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი
პეტრა მანაკოვა (დაბ. 1989), ხელბურთელი

დაძმობილებული ქალაქები
 ბერგენი, გერმანია
 კორმენდი, უნგრეთი
 პოვაჟსკა-ბისტრიცა, სლოვაკეთი
 შრემის გმინა, პოლონეთი

მინი|მარცხნივ|გიმნაზია
მინი|ხის ეკლესია ვლახეთის მუზეუმში
მინი|ცენტრი|ქალაქის ბიბლიოთეკა

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ზლინის მხარის ქალაქები