ილდირიმლი (ბორჩხა)

ილდირიმლი () — ართვინის პროვინციის ბორჩხის რაიონში მდებარე სოფელ არქაქოის უბანი.

ისტორია
ადრე ცალკე სოფლად არსებული ილდირიმლის ძველი სახელია სამახრეო. ქართული ადგილის სახელი სამახრეო, თურქულად ასევე იწერებოდა როგორც სამახრეო (سامخرەو), თუმცა იკითხებოდა როგორც „სამხეროვ“.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 119.Nurşen Gök, “Artvin Livası'nın Anavatan'a Katılışı Sırasındaki Durumuna İlişkin Belgeler”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 41, Mayıs 2008, s. 89-104.

სამახრეო მდებარეობდა ისტორიული საქართველოს ერთ-ერთ რეგიონში კლარჯეთში. აღსანიშნავია, რომ ოსმალებმა ეს რეგიონი XVI საუკუნეში დაიპყრეს.როლანდ თოფჩიშვილი, ქართველთა ეთნიკური ისტორია და საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარეები, 2002, გვ. 66-67. 

სამახრეო 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ ოსმალეთის იმპერიამ რუსეთს საომარი რეპარაციების ნაწილის სახით გადასცა. რუსული მმართველობის დროს რეგიონში მოგზაურობისას ქართველმა ისტორიკოსმა ზაქარია ჭიჭინაძემ დაწერა, რომ სოფელში, რომელსაც ის სამახრეოდ მოიხსენიებდა, 10 ოჯახი ცხოვრობდა, ხოლო 7 ოჯახი 1893 წლამდე ოსმალეთში გადასახლდა. ამ პერიოდში ზემო აჭარის რეგიონში არსებული ერთ-ერთი სოფელიც სამახრეოს (სამახრეო) სახელს ატარებდა.ზაქარია ჭიჭინაძე, მუსულმან ქართველობა და მათი სოფლები საქართველოში, თბ., 1913, გვ. 147. ზაქარია ჭიჭინაძე, ქართველ მაჰმადიანთ დიდი გადასახლება ოსმალეთში მუჰაჯირი-ემიგრაცია,  თბ., 1912, გვ. 130, 135.

სამახრეოს თურქეთისთვის გადაცემის შემდეგ, 1922 წელს ართვინის ლივაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერის დროს სოფელში 2 ოჯახში ცხოვრობდა 12 ადამიანი - 6 ქალი და 6 მამაკაცი და ეს მოსახლეობა მთლიანად ქართველებისგან შედგებოდა. ამ დროს ეს დასახლება ართვინის ლივას ბორჩხის ოლქის ცენტრალურ ნაჰიეს ეკუთვნოდა.Nurşen Gök, “Artvin Livası'nın Anavatan'a Katılışı Sırasındaki Durumuna İlişkin Belgeler”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 41, Mayıs 2008, s. 89-104. მუვაჰიდ ზეკიმ, რომელიც ცნობილია ართვინის პროვინციაზე თავისი ნაშრომით, 1927 წელს გამოცემულ წიგნში სოფლის სახელი დაწერა როგორც სამახრეო (سامخرەو). 1926 წელს ჩატარებული მოსახლეობის აღწერისას სოფელში 2 ოჯახში 15 ადამიანი იყო აღრიცხული - 6 მამაკაცი და 9 ქალი. ამ დროს ბორჩხის ოლქი ნაჰიედ იყო გარდაქმნილი.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 119. 

სამახრეოს სახელი, ართვინის პროვინციის სხვა სოფლების მსგავსად, 1925 წელს შეიცვალა და სოფელს ილდირიმლი ეწოდა.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 118. 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ეს დასახლებული პუნქტი მოხსენიებულია როგორც ილდირიმლი (ییلدیرملی).Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 79. ის ფაქტი, რომ ის არ ფიგურირებდა 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში, მიუთითებს, რომ ილდირიმლი, როგორც უბანი, არქაქოის შეუერთდა. ეს დასახლება დღესაც არქაქოის უბანია.“Yerel Yönetimler Türkiye İl, İlçe, Belde, Mahalle, Köy Listesi”

სქოლიო

კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ტაო-კლარჯეთი