სომხეთის შეიარაღებული ძალები

სომხეთის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალები (სომხურად: Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժեր – Hayastani Hanrapetut’yan zinvats uzher, შემოკლებით ՀՀ ԶՈՒ, HH ZU), ზოგჯერ ასევე მოიხსენიება როგორც სომხეთის არმია (სომხურად: հայկական բանակ – haykakan banak), წარმოადგენს სომხეთის ეროვნული სამხედრო ძალებს.

შეიარაღებული ძალები შედგება რამდენიმე ქვედანაყოფისგან, რომლებიც მოქმედებენ სომხეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ხელმძღვანელობით, და ორ ძირითად დარგად იყოფა:

სახმელეთო ძალები

საჰაერო ძალები

მიუხედავად იმისა, რომ შეიარაღებული ძალების ფორმირებაში გარკვეული წვლილი მიუძღვის სომხეთის ტერიტორიაზე განლაგებულ ყოფილი საბჭოთა არმიის ნაწილებს (ძირითადად მეშვიდე გვარდიის არმია სამხარავკასიური სამხედრო ოლქიდან), სომხეთის სამხედრო ძალების ისტორია უკავშირდება პირველი რესპუბლიკის (1918 წ.) შექმნას.

როგორც ზღვაზე გასასვლელის არმქონე ქვეყანა, სომხეთს არ აქვს საზღვაო ძალები.

სამხედრო ხელმძღვანელობა
შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი არის სომხეთის პრეზიდენტი — ვაჰაგნ ხაჩატურიანი.

თავდაცვის პოლიტიკურ ძალებს ხელმძღვანელბს სომხეთის თავდაცვის სამინისტრო, რომლის მოქმედი მინისტრია სურენ პაპიკიანი.

სამხედრო ხელმძღვანელობა გენერალურ შტაბს ეკუთვნის, რომლის უფროსია გენერალ-მაიორი ედუარდ ასრიანი.

სასაზღვრო უსაფრთხოება
სასაზღვრო დაცვა, რომელიც თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში იყო 2001 წლამდე,, დღეს იცავს სომხეთის საზღვრებს საქართველოსა და აზერბაიჯანთან.
რუსეთის შეიარაღებული ძალები კვლავ განაგრძობენ საზღვრების დაცვას თურქეთსა და ირანთან.

საერთაშორისო თანამშრომლობა
სომხეთი 2002 წლიდან არის კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის (CSTO) წევრი.
ასევე, 2015 წლის 27 ნოემბერს, სომხეთმა ხელი მოაწერა სამხედრო თანამშრომლობის გეგმას ლიბანთან.

 ისტორია 

 ადრეული სომხური არმია 

სომხური სამხედრო კორპუსი შეიქმნა ოსმალეთის წინააღმდეგ საბრძოლველად სომხურ-თურქული ომის დროს 1918 წლის დასაწყისში. ბათუმის ხელშეკრულების (4 ივნისი, 1918) საფუძველზე, ოსმალეთის იმპერიამ სომხური არმიის დიდი ნაწილი დააკომპლექტა. ჰოვანესიან. Armenia on the Road to Independence, გვ. 197.
რუსეთის იმპერიული არმიის რიგებში მსახურობიდან დაბრუნებული ეთნიკურად სომეხი ჯარისკაცები და მოხალისეები, რომლებიც მოგვიანებით გახდნენ პირველი სომხეთის რესპუბლიკის არმიის ბირთვი.


 საბჭოთა პერიოდი 
მეშვიდე გვარდიის არმია განთავსებული იყო ერევანში 1946 წლიდან 1992 წლამდე. 1980-იანი წლების ბოლოს არმიის სტრუქტურა მოიცავდა შემდეგ ქვედანაყოფებს:

გენერალური სამმართველო — ერევანი

15-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — კიროვაკანი (დღეს — ვანაძორი)

75-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — ნახიჭევანი

127-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — ლენინაკანი (დღეს — გიუმრი)

164-ე მოტორიზებული ქვეითი დივიზია — ერევანი

1992 წლის 1 ივნისს, ИТАР-ТАСС-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გენერალმა ფიოდორ რეუტმა განაცხადა: მეშვიდე გვარდიის არმიის გარკვეული ნაწილები დაიწყებდნენ სომხეთიდან გამოსვლას 10–15 დღის განმავლობაში. არმია საბოლოოდ დაიშალა იმავე წლის ზაფხულში.Holm/Feskov 2015, 7th Guards Combined Arms Army

სომხეთში განლაგებული საბჭოთა საჰაერო თავდაცვის ძალები შედგებოდნენ მე-14 საჰაერო თავდაცვის კორპუსისგან, რომელიც იყო მე-19 ცალკეული საჰაერო თავდაცვის არმიის ნაწილი.

სქოლიო

კატეგორია:სომხეთის შეიარაღებული ძალები