ანტონიო სქემბრი

ანტონიო სქემბრი (დ.1813; ვალეტა, მალტა – გ.1872) იყო მალტელი ორნითოლოგი.

ანტონიო სქემბრი პროფესიულად საზღვაო აგენტი იყო, თუმცა ცნობილია როგორც მალტის ერთ-ერთი პირველი მეცნიერ-ორნითოლოგი. 1843 წელს მან იტალიურ ენაზე გამოაქვეყნა ნაშრომი Catalogo Ornitologico del Gruppo di Malta, რომელიც წარმოადგენს მალტის ფრინველთა პირველი მეცნიერული კატალოგს.

იგივე წელს გამოვიდა მისი მეორე მნიშვნელოვანი ნაშრომი Quadro Geografico Ornitologico Ossia Quadro Comparativo dell’Ornitologia di Malta, Sicilia, Roma, Toscana, Liguria, Nizza e la Provincia di Gard, სადაც ავტორი მალტის, სიცილიის, რომის, ტოსკანის, ლიგურიის, ნისის და გარის ფრინველთა გეოგრაფიულ გავრცელებასა და ბუდობის არეალს ერთმანეთს ადარებს ცხრილების სახით.

სქემბრიმ 1846 წელს ბოლონიაში გამოსცა ნაშრომი Vocabolario dei Sinonimi Classici dell'Ornitologia Europea, რომელიც ეძღვნება ევროპული ორნითოლოგიური ტერმინების სინონიმების განმარტებას.

ანტონიო სქემბრი ასევე იყო ენტომოლოგი და მეგობრობდა ლუიჯი ბენუასთან. ის თანამშრომლობდა კამილო რონდანის ნაშრომზე Dipterologiae Italicae prodromus და იქ საკუთარი წვლილიც შეიტანა.

 საზოგადოებრივი და სამეცნიერო მოღვაწეობა 
ანტონიო სქემბრი მალტის ორნითოლოგიის ერთ-ერთ ფუძემდებლად ითვლება. მისი მოღვაწეობა სცდებოდა მხოლოდ ფრინველების მეცნიერულ აღწერას და მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდა როგორც სამეცნიერო, ისე საზოგადოებრივ სფეროებზე. იგი იყო მრავალი საზოგადოებრივი ორგანიზაციის წევრი და ინიციატორი.

სქემბრი 1836 წელს პრუსიაში მალტის კონსულის თანამდებობაზე დაინიშნა, ხოლო 1849 წელს — ბელგიაში. მოგვიანებით, 1856 წელს, ის აირჩიეს მალტის მმართველობის საბჭოს წევრად, თუმცა ეს თანამდებობა მალევე დატოვა დიპლომატიური მოვალეობების გამო.

1837 წელს დაარსდა ორგანიზაცია „Società Medica d’Incoraggiamento di Malta“, რომელიც მიზნად ისახავდა მედიცინისა და ბუნებისმეტყველების ხელშეწყობას მალტაში. 1840 წელს სქემბრი ამ საზოგადოების საპატიო წევრი გახდა. 1844 წელს მან დააარსა „Società Economico-Agraria del Gruppo di Malta“, რომელიც მალტაში აგრარული სფეროს განვითარებას ემსახურებოდა. 1855 წლამდე იგი ამ ორგანიზაციის მდივანი იყო, ხოლო შემდეგ — პრეზიდენტი.

1854 წელს სქემბრიმ, ჯუზეპე გაუჩი აზზოპარდისთან ერთად, ბუსკეტში (Buskett Gardens) ჩაუყარა საფუძველი პირველ წლიურ სოფლის მეურნეობის გამოფენას. აღნიშნული ინიციატივა მალტაში აგრარული განვითარების ხელშეწყობის ერთ-ერთი საყრდენი გახდა.

მისი მთავარი სამეცნიერო ღვაწლი მაინც ორნითოლოგიას უკავშირდება — ნაშრომით Catalogo Ornitologico del Gruppo di Malta (1843) მას მიაკუთვნებენ მალტის ფრინველთა პირველი მეცნიერული კატალოგის ავტორობას.

სქემბრის მეგობრობა და თანამშრომლობა ლუიჯი ბენუასთან და კამილო რონდანისთან ასევე ხაზგასმით აისახა მის სამეცნიერო გზაზე. როგორც ენტომოლოგი, მან მონაწილეობა მიიღო ნაშრომში Dipterologiae Italicae prodromus.

სქემბრის ხსოვნა მალტის თანამედროვე სამეცნიერო საზოგადოებაშიც დაფასებულია: 1972 წელს ბოსკეტის ბაღებში (Buskett Gardens) მის პატივსაცემად დამონტაჟდა მემორიალური დაფა.

 აგრარული ინიციატივები და სოფლის მეურნეობა 
ანტონიო სქემბრის მოღვაწეობა მხოლოდ ორნითოლოგიათ არ შემოიფარგლებოდა. მას აქტიური როლი ჰქონდა მალტის სოფლის მეურნეობის განვითარებაში. მისი ხედვა ეხმიანებოდა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური გაძლიერების საჭიროებას, რაც განსაკუთრებით გამოკვეთილია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.

1854 წელს სქემბრიმ, ჯუზეპე გაუჩი აზზოპარდისთან ერთად, დააარსა პირველი ყოველწლიური სოფლის მეურნეობის გამოფენა ბუსკეტში (Buskett Gardens), რომელიც მალტაში აგრარული სექტორის პოპულარიზაციას ემსახურებოდა. ეს ინიციატივა მალტისთვის უჩვეულო მასშტაბისა და მიზნის მქონე ღონისძიება იყო, რომელიც არა მხოლოდ პროფესიონალ ფერმერებს, არამედ საზოგადოებრივ სექტორსაც მოიცავდა.

სქემბრის ღვაწლი აგრარულ სექტორში ასევე მოიცავდა თეორიულ მხარეს. მის მიერ დაწერილი პუბლიკაციები ეხებოდა აგრონომიულ პრაქტიკებს, ნიადაგის მოვლის მეთოდებსა და სოფლის მეურნეობის პროდუქტიულობის ამაღლების გზებს. ამ პუბლიკაციებში იგი იძლეოდა რეკომენდაციებს ისეთი კულტურების განვითარებაზე, რომლებიც კლიმატურად და ეკონომიკურად შესაფერისი იქნებოდა მალტის პირობებისთვის.

გარდა ამისა, 1844 წელს სქემბრიმ დააარსა „Società Economico-Agraria del Gruppo di Malta“ — ორგანიზაცია, რომელიც მიზნად ისახავდა აგრარული ინოვაციების ხელშეწყობას, ცოდნის გავრცელებასა და ფერმერთა მხარდაჭერას. 1855 წლამდე ის ამ ორგანიზაციის მდივნის როლში იყო, ხოლო შემდეგ — პრეზიდენტად აირჩიეს.

სქემბრის აგრარული ინიციატივები არა მხოლოდ ეკონომიკურ, არამედ სოციალურ განვითარებასაც უწყობდა ხელს. სოფლის მეურნეობით დაინტერესებული მოსახლეობისთვის იგი სამაგალითო ფიგურა იყო. სქემბრის მიდგომა სოფლის მეურნეობაზე აჩვენებდა მის პროგრესულ ხედვას, რომელიც ეყრდნობოდა ცოდნისა და პრაქტიკის ჰარმონიულ შერწყმას.

მისი მოღვაწეობა აგრარულ სექტორში თანხვედრაში მოდიოდა მეცნიერული ცნობისმოყვარეობისა და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობის პრინციპებთან, რაც მას მალტის ერთ-ერთ თვალსაჩინო პიროვნებად აქცევს XIX საუკუნის მალტაში.

 იხილეთ აგრეთვე 
მალტის ბიომრავალფეროვნება

მეცნიერული კლასიფიკაცია

 რესურსები ინტერნეტში 
Biodiversity Heritage Library – Antonio Schembri's works

კატეგორია:დაბადებული 1813
კატეგორია:გარდაცვლილი 1872
კატეგორია:მალტელი ორნითოლოგები
კატეგორია:მალტის მეცნიერები
კატეგორია:მალტელი ენტომოლოგები
კატეგორია:ორნითოლოგია
კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები
კატეგორია:ენტომოლოგია
სქოლიო