ლეპოსპონდილები

ლეპოსპონდილები — ადრეული ტეტრაპოდების მრავალფეროვანი კლადია. მაროკოს გვიანი პერმული პერიოდის ერთი გვიან შემორჩენილი ლეპოსპონდილის გარდა, Germain, D (2010). "The Moroccan diplocaulid: the last lepospondyl, the single one on Gondwana". Historical Biology. 122 (1–3): 4–39. doi:10.1080/08912961003779678. S2CID 128605530. ლეპოსპონდილები ადრეული კარბონული პერიოდის ვისეანის ეტაპიდან ადრეულ პერმულ პერიოდამდე ცხოვრობდნენ და გეოგრაფიულად შემოიფარგლებოდნენ დღევანდელი ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტერიტორიებით. Carroll, R. L. (1988) Vertebrate Paleontology and Evolution, WH Freeman & Co.  Marjanović, D. (2021). "The Making of Calibration Sausage Exemplified by Recalibrating the Transcriptomic Timetree of Jawed Vertebrates". Frontiers in Genetics. 12. 521693. doi:10.3389/fgene.2021.521693. PMC 8149952. PMID 34054911. ცნობილია ლეპოსპონდილების ხუთი ძირითადი ჯგუფი: ადელოსპონდილი; აისტოპოდა; ლიზოროფია; მიკროსაურია; და ნექტეიდეა. ლეპოსპონდილებს სხეულის ფორმების მრავალფეროვანი დიაპაზონი აქვთ და მოიცავს სახეობებს ტრიტონის მსგავსი, გველთევზას ან გველის მსგავსი და ხვლიკის მსგავსი ფორმებით. სხვადასხვა სახეობა წყლის, ნახევრად წყლის ან ხმელეთის იყო.მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ისინი სპეციალიზებულ ეკოლოგიურ ნიშებში ცხოვრობდნენ, რომლებიც არ ეკავათ პალეოზოურ ეპოქაში მათთან თანაარსებობის მქონე უფრო მრავალრიცხოვან ტემნოსპონდილ ამფიბიებს. ლეპოსპონდილებს სახელი 1888 წელს კარლ ალფრედ ფონ ციტელმა დაარქვა, რომელმაც ეს სახელი პალეოზოური ეპოქის ზოგიერთ ტეტრაპოდს შემატა, რომლებსაც ნოტოქორდისა და კბილების გარკვეული სპეციფიკური მახასიათებლები ჰქონდათ. ლეპოსპონდილები ზოგჯერ თანამედროვე ამფიბიების Vallin, G; Laurin, M (2004). "Cranial morphology and affinities of Microbrachis, and a reappraisal of the phylogeny and lifestyle of the first amphibians". Journal of Vertebrate Paleontology. 24: 56–72. doi:10.1671/5.1. S2CID 26700362. Marjanović, D.; Laurin, M. (2009). "The origin(s) of modern amphibians: a commentary" (PDF). Evolutionary Biology. 36 (3): 336–338. doi:10.1007/s11692-009-9065-8. S2CID 12023942. Marjanović, D; Laurin, M (2013). "The origin(s) of extant amphibians: a review with emphasis on the "lepospondyl hypothesis"". Geodiversitas. 35: 207–272. doi:10.5252/g2013n1a8. S2CID 67823991. ან ამნიოტას (ქვეწარმავლებისა და ძუძუმწოვრების შემცველი კლადი) მონათესავეებად ან წინაპრებად ითვლებოდა. Marcello Ruta, Michael I. Coates and Donald L. J. Quicke (2003). "Early tetrapod relationships revisited" (PDF). Biological Reviews. 78 (2): 251–345. doi:10.1017/S1464793102006103. PMID 12803423. S2CID 31298396. ვარაუდობენ, რომ ჯგუფი პოლიფილეტურია, სადაც აისტოპოდები პრიმიტიული ღეროვანი ტეტრაპოდებია, ხოლო რეკუმბიროსტრანული მიკროზავრები პრიმიტიული ქვეწარმავლები. Jason D. Pardo, Matt Szostakiwskyj, Per E. Ahlberg & Jason S. Anderson (2017) Hidden morphological diversity among early tetrapods. Nature (advance online publication) doi:10.1038/nature22966> 
მინი|მარჯვნივ
ლეპოსპონდილები ტემნოსპონდილების მსგავსად 354-300 მლნ წლის წინ გადაშენდნენ. ისინი მცირე ზომის ცხოველები იყვნენ, დაახლოებით დღევანდელი ტრიტონების ხელა იზრდებოდნენ მათი ზომა არ აჭარბებდა 15სმ-ს.დოპლოკაულუსის გაქვავებული ნამარხი, რომელიც აშშ-ში აღმოაჩინეს,სიგრძით 0,8მ იყო.იგი მტკნარ წყალში ბინადრობდა ხოლო მისი უცნაური ფორმის თავი, სავარაუდოდ,წყალში(წყალქვეშა ნავის საჭის მსგავსად)მის მანევრირებად მნიშვნელოვნად ზრდიდა.
ლიტერატურა
საყვარაშვილი ნ., 8000 საინტერესო პაქტი რომელიც აუცილებლად უნდა იცოდე, გამომცემლობა „პალიტრა L“, თბ., 2017 გვ. 95
რესურსები ინტერნეტში
https://en.wikipedia.org/wiki/Lepospondyli
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5
სქოლიო