ნაზარაშვილები

ნაზარაშვილები, ნაზარასშვილები — ვერცხლის პროფესიონალურად მდნობელთა დინასტია, რომლის მინიმუმ ოთხი თაობის წარმომადგენელი უწყვეტად მუშაობდა თბილისის ზარაფხანაში. ნაზარაშვილების მიერ გამომდნარი და დაწმენდილი ვერცხლით იჭრებოდა ვერცხლის მონეტები. 

ნაზარაშვილები წარმოშობით გარეჯვრიდან იყვნენ, გორთანაც ყოფილან დაკავშირებული და ამილახვრებს ყმობიან. გულანბეგა ნაზარაშვილი ვახტანგ VI-ის სამსახურში შესულა და ერთგულად უმსახურია. საბოლოოდ ბაქარ მეფეს ნაზარაშვილების ოჯახი ამილახვრისათვის სხვა ყმებში გაუცვლია და თბილისში გადმოუსახლებია. პირველი ნაზარაშვილი, რომელიც მეტალურგიაში მუშაობდა, იყო იესე გულანბეგას ძე ნაზარაშვილი, მისი მოღვაწეობის ქრონოლოგიური არეალი XVII საუკუნის ბოლო მესამედითა და XVIII საუკუნის პირველ მესამედით შეიძლება განისაზღვროს. აღსანიშნავია, რომ უფროსი იესე ნაზარაშვილი სახელგანთქმული ოსტატი უნდა ყოფილიყო, რადგან მისი შვილი ბეჟანაც და სხვა შთამომავლები ხშირად პატრონიმული ზედწოდებით, „უსტა იესეს შვილებად“ ან „იესიანთ“-ებად (ვარიანტი — უსტაიასიანთი) არიან მოხსენიებული წყაროებში. 

ბეჟან იესეს ძე ნაზარაშვილი აგრძელებდა მამის ხელობას და ზარაფხანას ხელმძღვანელობდა, იყო ვერცხლის მდნობელი — საბაქი. ის წყაროებში 1792 წლამდე მოიხსენიება. ამის შემდეგ ზარაფხანაში, ცნობილი პაპის მოსახელე იასე ბეჟანის ძე ნაზარაშვილი ჩანს, რომელიც რუსეთის იმპერიის ოფიციალურ საბუთებში გვარის რუსიფიცირებული ფორმით „ნაზაროვითაც“ არის ხოლმე წარმოდგენილი. უსტა იესე ბეჟანის ძე ნაზარაშვილი, ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმებისა და რუსული ადმინისტრაციის მიერ ახალი ზარაფხანის დაარსების შემდეგ კვლავ იქნა აყვანილი სამსახურში.

თბილისის ახალი ზარაფხანის 1821 წლის დოკუმენტიდან ირკვევა, რომ ამ დროისათვის იესე ცოცხალი აღარ არის და მისი შვილი დავითი (დავით ნაზაროვი) ითხოვს მამის ადგილზე დანიშვნას, ვინაიდან ის ადრიდანვე დაუფლებია ვერცხლის დნობის საქმეს და მაღალი კლასის მდნობელი გამხდარა. 

ლიტერატურა
დვალიშვილი ლ., ზარაფხანის ამალა (ძველი თბილისის ზარაფხანის მოხელეთა ვინაობის საკითხისათვის), ჟურ. განთიადი, N 11-12. ქუთაისი, 2024, გვ. 151-161

კატეგორია:ქართველი მეტალურგები