მოსიარულე თევზი

მოსიარულე თევზი —  ამბულატორიული თევზი, არის თევზი, რომელსაც შეუძლია ხმელეთზე დიდი ხნის განმავლობაში გადაადგილება. თევზის არასტანდარტული გადაადგილების სხვა რეჟიმებია ზღვის ფსკერზე „სიარული“, მაგალითად, ხელის თევზი ან ბაყაყი თევზი.

ტიპი
ყველაზე ხშირად, მოსიარულე თევზები ამფიბიები არიან. რადგან მათ შეუძლიათ წყლის გარეთ უფრო დიდხანს ყოფნა, ამ თევზებს შეუძლიათ გამოიყენონ გადაადგილების რამდენიმე საშუალება, მათ შორის ხტუნვა, გველის მსგავსი გვერდითი ტალღოვანი მოძრაობა და სამფეხის მსგავსი სიარული. ტალახიანი თევზები, ალბათ, თანამედროვე თევზებს შორის ყველაზე უკეთ ადაპტირებულები არიან ხმელეთზე და შეუძლიათ დღეების გატარება წყლიდან გარეთ გადაადგილებაში და შეუძლიათ მანგროს ტყეებში ადაფტირებაც კი, თუმცა მხოლოდ ზომიერ სიმაღლეებზე. "Tourism". Cairns Museum. Archived from the original on 1 February 2014. Retrieved 17 July 2011. ცოცვადი გორამი ხშირად კონკრეტულად მოიხსენიება, როგორც „მოსიარულე თევზი“, თუმცა ის სინამდვილეში არ „დადის“, არამედ მოძრაობს ხრინწიანი გზით, ეყრდნობა ლაყუჩების ფირფიტების გაფართოებულ კიდეებს და ფარფლებსა და კუდით უბიძგებს. ზოგიერთი ცნობით, მას ასევე შეუძლია ხეებზე ასვლა. Climbing Fish. Archived from the original on 29 August 2009. Retrieved 16 July 2009. : |website= ignored (help)thumb|250px|Pacific leaping blenny (Alticus arnoldorum) hopping

ეპოლეტისებრი ზვიგენი ძირითადად არაღრმა წყლებში ბინადრობს, სადაც ცურვა რთულია და ხშირად შეიძლება მისი დანახვა კლდეებსა და ქვიშაზე კუნთოვანი გულმკერდის ფარფლების გამოყენებით. "Why Do Sharks Expose their Dorsal Fins?". elasmo-research.org. ის წყლის სიღრმის დიდი ცვალებადობის მქონე ადგილებში ბინადრობს, როგორც წესი, იქ, სადაც მოქცევა მისი მდებარეობის ქვემოთ ეცემა. თუ წყლიდან ამოვარდა, მას შეუძლია რამდენიმე საათის განმავლობაში გადარჩენა და შეუძლია ხმელეთზე სიარული წყალამდე მისასვლელად. 

არსებობს თევზის გარკვეული რაოდენობა, რომელიც ნაკლებად ოსტატურად მოძრაობს, მაგალითად, მოსიარულე ლოქო . მიუხედავად იმისა, რომ ცნობილია „ხმელეთზე სიარულით“, ეს თევზი ჩვეულებრივ ირხევა და შეიძლება გამოიყენოს გულმკერდის ფარფლები მოძრაობის გასაადვილებლად. მოსიარულე ლოქოს აქვს სასუნთქი სისტემა, რომელიც საშუალებას აძლევს მას რამდენიმე დღის განმავლობაში იცხოვროს წყლის გარეთ. ზოგიერთი მათგანი ინვაზიური სახეობაა, მაგალითად, აშშ-ში ჩრდილოეთის გველისთავიან "Maryland Suffers Setback in War on Invasive Walking Fish", National Geographic News July 12, 2002 პოლიპტერიდებს აქვთ რუდიმენტული ფილტვები და ასევე შეუძლიათ გადაადგილება ხმელეთზე, თუმცა საკმაოდ უხერხულად. მანგროს რივულუსს შეუძლია თვეების განმავლობაში გადარჩეს წყლის გარეთ და გადაადგილდეს ისეთ ადგილებში, როგორიცაა ღრუ მორები. Taylor, Anna-Louise (8 January 2012). "Shells, trees and bottoms: Strange places fish live". BBC Nature. Archived from the original on 8 June 2018. Retrieved 12 January 2012. "Tropical fish can live for months out of water". Reuters. 15 November 2007. Mehta, Aalok (6 November 2007). "Fish Lives in Logs, Breathing Air, for Months at a Time". nationalgeographic.com. Archived from the original on July 15, 2019.

ევოლუციური კავშირი ხმელეთის ხერხემლიანებთან
მინი|მარცხნივ
ხმელეთის ხერხემლიანები დევონურ პერიოდში წარმოიშვნენ და სარკოპტერიგული თევზების შთამომავლები იყვნენ. King, Heather M.; Shubin, Neil H.; Coates, Michael I.; Hale, Melina E. (27 December 2011). "Behavioral evidence for the evolution of walking and bounding before terrestriality in sarcopterygian fishes". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 108 (52): 21146–21151. Bibcode:2011PNAS..10821146K. doi:10.1073/pnas.1118669109. PMC 3248479. PMID 22160688. 2006 წელს აღმოაჩინეს ნამარხი, ტიკტაალიკი, რომელსაც მაჯის, იდაყვის და კისრის მრავალი მახასიათებელი აქვს, რომლებიც ტეტრაპოდების მახასიათებლებს წააგავს, რაც ადასტურებს იმ აზრს, რომ ის ტეტრაპოდების დაძმობილებულ ჯგუფს წარმოადგენს. Daeschler, E.B.; Shubin, N.H.; Jenkins, F.A. Jr (6 April 2006). "A Devonian tetrapod-like fish and the evolution of the tetrapod body plan". Nature. 440 (7085): 757–763. Bibcode:2006Natur.440..757D. doi:10.1038/nature04639. PMID 16598249.
ოთხფეხა ძუძუსთავიანი ნიშან-თვისებების მქონე თევზების შედარება
რიგ თევზებს, როგორც არსებულ, ასევე პრეისტორიულ ხანაში, ახასიათებდათ მოძრაობასთან დაკავშირებული ზოგიერთი მახასიათებელი, რომელიც ტიპიურია ტეტრაპოდებისთვის.
 სახეობები  ხმელეთზე გასვლა ოთხფეხა ხერხემლიანის მსგავსი ტეტრაპოდების მსგავსნი თითის მსგავსი ძვლები 5 ღერძული რეგიონი ურთიერთდაკავშირებული მალები სრულიად დაძველებული მალები მხრებისა და თავის ქალის განცალკევება ფუნქციური „ფარფლშიდა" სახსრები ფარფლები, რომლებიც ცურვის ნაცვლად, სიარულისთვისაა ადაფტირებული ძლიერი და კუნთოვანი ფარფლები მხრის ძვლის,სხვისი ძვლისა და იდაყვის ძვლის ძვლები დიფერენცირებული დისტალური რადიალური ძვლები შეერთებული დისტალური რადიალური ძვლები პროტოპტერუს ანექტენსი † ?     ?  King, H. M.; Shubin, N. H.; Coates, M. I.; Hale, M. E. (27 December 2011). "Behavioral evidence for the evolution of walking and bounding before terrestriality in sarcopterygian fishes". Proceedings of the National Academy of Sciences. 108 (52): 21146–21151. Bibcode:2011PNAS..10821146K. doi:10.1073/pnas.1118669109. PMC 3248479. PMID 22160688.

 "A small step for lungfish, a big step for the evolution of walking". ScienceDaily (Press release). December 13, 2011.      საურიპტერუს ტეილორი † ?     ?      ტიკტაალიკი † ?           ტარასისებრი † ?           ლეპტოლეპისი † ?           ისტმანოსტეუსი † ?           ატრაქტოსტეუსის სპატული            პერიოფთალმუს ბარბარუსი            ბრაქიონიხტის ჰირსუტუსი            ოგკოცეფალუს დარვინი            ანტენარიუს მაკულატუსი            პროტოპტერუს ანექტენსი       ? King, H. M.; Shubin, N. H.; Coates, M. I.; Hale, M. E. (27 December 2011). "Behavioral evidence for the evolution of walking and bounding before terrestriality in sarcopterygian fishes". Proceedings of the National Academy of Sciences. 108 (52): 21146–21151. Bibcode:2011PNAS..10821146K. doi:10.1073/pnas.1118669109. PMC 3248479. PMID 22160688.      ლატიმერია            პოლიპტერუს ბიჩირ ლაპრადეი            ჩელიდონიხტის კუკულუსი        3 სხივი   ? (3 სხივი)  ჰემისცილიუმ ოცელატუმი       ?     

კლადოგრამა
ქვემოთ მოცემულია გზა თუ როგორ განვითაედნენ მოსიარულე თევზები ჩვეულებრივი ჭიებისაგან.

რესურსები ინტერნეტში
https://www.youtube.com/watch?v=PX0-XEf-hHQ
სქოლიო

კატეგორია: თევზები