დემეტრიოს კოკიდისი

დემეტრიოს კოკიდისი ( Δημήτριος Κοκκίδης; დ. 4 ნოემბერი, 1840 — 11 თებერვალი, 1896) — ასტრონომი, მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, პროფესორი და დეკანი. კოკიდისი იყო ათენის ობსერვატორიის მეოთხე პრეზიდენტი იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ. ის იყო ერთ-ერთი გამორჩეული ბერძენი ასტრონომი გეორგიოს კონსტანტინოს ვურისისა და იოანის პაპადაკისის შემდეგ. მან ჩაატარა ფართო კვლევები და დაწერა სტატიები მერკურის, მზის, მთვარისა და სხვადასხვა მეტეოროლოგიური მოვლენის შესახებ. 

დემეტრიოსი დაიბადა ათენში. მისი მამა იყო ბერძენი ომის გმირი კოსმას კოკიდისი. კოსმასი ასევე ასწავლიდა ევერპიდონში (საბერძნეთის სამხედრო აკადემია). დემეტრიოსის ძმა იფიკრატის კოკიდისი იყო გამორჩეული სამხედრო ინჟინერი. ახალგაზრდობიდანვე დემეტრიოსმა გამოავლინა მაღალი გონებრივი შესაძლებლობები და მიიპყრო ბერძენი მეწარმისა და ფილანთროპის, სიმონ სინასის ყურადღება. დემეტრიოსმა შეისწავლა ასტრონომია ბერლინის უნივერსიტეტსა და ბერლინის ობსერვატორიაში იოჰან ფრანც ენკეს ხელმძღვანელობით. მისი სადისერტაციო ნაშრომის (1862) თემა იყო „ვარსკვლავების θ დიდი დათვი და β დრაკონის დეკლინაციების ვარიაციები“ (Variationibus Declinationum Stellarum θ Ursae Majoris et β Draconis). 

დემეტრიოსმა ასევე ისწავლა პარიზში 1877 წლამდე. შემდეგ დაბრუნდა საბერძნეთში და ასწავლიდა სამ სხვადასხვა დაწესებულებაში, ამავე დროს წერდა ორი გამოცემისთვის „პარნასოსისა“ და „ესტიასთვის“. მცირე ხნით მსახურობდა ფილოსოფიური სკოლის დეკანად ათენის უნივერსიტეტში. ასტრონომიის სფეროში შეტანილი გამორჩეული წვლილისთვის საბერძნეთში მას მიენიჭა მხსნელის ორდენი. მსგავსი ჯილდოები მიიღო ესპანეთსა და პრუსიაში. ის გარდაიცვალა ათენში 1896 წელს, 55 წლის ასაკში. 

ისტორია

დემეტრიოს კოკიდისი დაიბადა ათენში. იგი ცნობილი აკადემიური ოჯახიდან იყო. მისი დედის სახელი იყო ფანი, ხოლო მამის — კოსმას კოკიდისი. კოსმასმა იბრძოლა საბერძნეთის დამოუკიდებლობის ომში და საბოლოოდ გახდა პროფესორი ევერპიდონში. დემეტრის ძმა იფიკრატის კოკიდისიც ჯარისკაცი და პროფესორი იყო ევერპიდონში. 1850 წლის ოქტომბერში დემეტრიოსი შევიდა სამხრეთ საშუალო სკოლაში, ხოლო სამი წლის შემდეგ, 1853 წლის სექტემბერში, მიღებულ იქნა ათენის პირველ სამეფო უმაღლეს სკოლაში. მისი ერთ-ერთი პროფესორი იყო ფიზიკოსი და მათემატიკოსი ათანასიოს კიზიკინოსი. დემეტრიოსმა წარჩინებით დაამთავრა სწავლა 1858 წლის ივნისში. 
განსაკუთრებული ნიჭის მქონე სტუდენტმა ბერძენი ფილანთროპისა და როიალისტის, სიმონ სინასის ყურადღება მიიქცია. სინასი და მისი მამა გეორგიოს სინასი პასუხისმგებელნი იყვნენ ათენის ეროვნული ობსერვატორიის აშენებაზე. ორივე პიროვნება დაკავშირებული იყო ბერძენ ასტრონომებთან, გეორგიოს კონსტანტინოს ვურისთან და იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტთან. დემეტრიოსმა გადაწყვიტა ასტრონომიის შესწავლა ბერლინის უნივერსიტეტსა და ბერლინის ობსერვატორიაში. მისი პროფესორი იყო მსოფლიოში ცნობილი ასტრონომი იოჰან ფრანც ენკე; ობსერვატორიაში დემეტრიოსი ასევე თანამშრომლობდა კარლ კრისტიან ბრუნსთან. 1862 წელს დაასრულა დისერტაცია სახელწოდებით: „ვარიაციები θ დიდი დათვისა და β დრაკონის ვარსკვლავების დეკლინაციებში“ (Variationibus Declinationum Stellarum θ Ursae Majoris et β Draconis), რის შემდეგაც, 1877 წლამდე, სწავლა განაგრძო პარიზში, თუმცა დროდადრო ბრუნდებოდა საბერძნეთში.

სამშობლოში დაბრუნების შემდეგდაინიშნა ათენის ობსერვატორიის კურატორად (1877 წლის 16 აპრილს). 1881 წლის 30 მარტს გახდა ასტრონომიის პროფესორი ათენის უნივერსიტეტში, სადაც ასწავლიდა გეოგრაფიას, ასტრონომიას, მეტეოროლოგიას, კლიმატოლოგიასა და მათემატიკას. დემეტრიოსი ასევე ასწავლიდა გეოდეზიას, ასტრონომიასა და უმაღლეს მათემატიკას ევერპიდონსა და საბერძნეთის საზღვაო აკადემიაში, მამამისის, კოსმასის კვალდაკვალ. 

1884 წელს გარდაიცვალა მსოფლიოში ცნობილი ბერძენ-გერმანელი ასტრონომი იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი. ათენის ობსერვატორიის დირექტორის თანამდებობაზე ის კოკიდისმა შეცვალა და გახდა ობსერვატორიის მეოთხე დირექტორი. 

მოღვაწეობის პერიოდში მან დაწერა უამრავი სტატია ასტრონომიის სფეროში და გააფართოვა არსებული მეტეოროლოგიური სადგურები. ააშენა ახალი სადგურები კორფუში, ზაკინთოსსა და ლარისაში.

1887-1888 სასწავლო წლებში გახდა ათენის უნივერსიტეტის ფილოსოფიური სკოლის დეკანი.  

მან დაუღალავად იმუშავა ათენის ობსერვატორიასა და მის საერთაშორისო პარტნიორებს შორის ურთიერთობების გასაძლიერებლად. ასტრონომიაში შეტანილი წვლილისთვის მიიღო რედემპტორის ორდენი საბერძნეთის სახელმწიფოსგან, და მსგავსი ჯილდოები ესპანეთისა და პრუსიისგან. 1840-დან 1869 წლამდე იგი იყო ათენის არქეოლოგიური საზოგადოების კონსულტანტი. წერდა გამოცემისთვის Estia. 1870 წელს დემეტრიოსი გახდა „პარნასის“ ლიტერატურული საზოგადოების სამეცნიერო განყოფილების წევრი. „პარნასოს“ კლუბი ამჟამად განთავსებულია კერძო სახლში წმინდა გიორგის მოედანზე, რომელიც დააპროექტა დემეტრიოსის ძმამ, იფიკრატის კოკიდისმა. 

სქოლიო

კატეგორია:ბერძენი მეცნიერები
კატეგორია:ასტრონომები