ბოსკოვიცე

ბოსკოვიცე () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ქალაქი ბლანსკო ბლანსკოს რაიონში მდებარეობს. ის ხუთი მუნიციპალური ერთეულისგან შედგება. ბოსკოვიცეს გარდა მის შემადგენლობაშია ბაჩოვი, ვრატიკოვი, მლადკოვი და ჰრადკოვი.

გეოგრაფია
ბოსკოვიცე ქალაქ ბრნოდან ჩრდილოეთით დაახლოებით 33 კილომეტრში მდებარეობს. ის ბოსკოვიცეს ღარსა და დრაჰანის მთიანეთის საზღვარზე მდებარეობს. ქალაქის მუნიციპალურ ტერიტორიაზე მდებარეობს ბოსკოვიცეს წყალსაცავი, ეს 52 ჰექტარი ფართობის წყალსაცავი 1985 წლიდან 1989 წლამდე პერიოდში მდინარე ბელაზე ააგეს.  

ბოსკოვიცეში ოკეანური კლიმატია, იცის ცივი ზამთარი და გრილი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 9,7°C. ნალექების წლიური რაოდენობაა 775 მილიმეტრი, ივლისში ყველაზე მეტი ნალექი მოდის მთელი წლის მანძილზე.

ისტორია
მინი|ბოსკოვიცის ციხე
მინი|ბოსკოვიცის სინაგოგა
მინი|იაკობ ზებედესის ტაძარი
მინი|ბოსკოვიცის შატო
ბოსკოვიცე XIII საუკუნეში დაარსდა, ის ამ პერიოდში სავაჭრო სოფელი იყო. ისტორიულ წყაროებში პირველად სოფლის სახელი 1222 წელს ჩნდება. სოფელი მეფე ოტოკარ I-ს მიერ გამოცემულ სიგელშია ნახსენები. ბოსკოვიცის ციხესიმაგრე ისტორიულ წყაროებში პირველად 1313 წელს არის მოხსენიებული. მარია ტერეზიას ტახტზე ასვლის შემდეგ ბოსკოვიცეს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

ბოსკოვიცეს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ებრაელთა თემი ჰყავდა მთელს მორავიაში. აქაური ებრაელთა თემი პირველად 1343 წელს არის მოხსენიებული, ხოლო 1454 წელს ბრნოდან განდევნილი ებრაელებიც აქ დასახლდნენ. 1727 წლისთვის ებრაელებს თავისი გეტო ჰქონდათ, რომელიც ქალაქიგან კარიბჭით იყო გამოყოფილი. 1848 წელს ებრაელთა თემმა ცალკე თვითმმართველობის უფლებები მოიპოვა და დამოუკიდებელ ქალაქად ჩამოყალიბდა. 1857 წლის მონაცემებით ბოსკოვიცელ ებრაელთა რაოდენობა 1 800-ს აჭარბებდა. 

ბოსკოვიცე საკერავი მანქანების წარმოებით სახელგანთქმული ქალაქია, საკერავი მანქანების მწარმოებელი პირველი ქარხანა „მინერვა“ აქ 1881 წელს გაიხსნა. 1997 წელს ამ კომპანიის საკონტროლო პაკეტი გერმანულმა კომპანია „დიურკოპ ადლერმა“ შეიძინა და დღემდე ფუნქციონირებს.

1918 წლამდე ბოსკოვიცე ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში იყო, ამ წელს ის ახლადშექმნილი ჩეხოსლოვაკიის ნაწილი გახდა. 1948 წლიდან 1960 წლამდე ბოსკოვიცე რაიონული ცენტრი იყო, ამ წლიდან რაიონულ ცენტრად ბლანსკო იქცა და დღეს ბოსკოვიცე მის შემადგენლობაში შემავალი ქალაქია.

ღირსშესანიშნაობები
იაკობ ზებედესის ტაძარი ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე დგას და გამორჩეული ღირსშესანიშნაობაა. ის 1346 წელს აშენდა და 1493–1527 წლების პერიოდში არაერთი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა. ქალაქის მთავარი მოედნის მეორე ღირსშესანიშნაობა ბოსკოვიცის მერიის შენობაა, ის 1576 წელს არის აგებული.

ბოსკოვიცეს ებრაული გეტო ისტორიული ცენტრის მახლობლად, დაახლოებით 5 ჰექტარ ფართობზეა გაშენებული. აქ ბაროკოსა და ნეოკლასიკური არქიტექტურის 79 შენობაა შემონახული, აგრეთვე დგას ერთ-ერთი ძველი კარიბჭე. ბაროკოს სტილის სინაგოგა 1639 წელს აშენდა, მოგვიანებით ის ამპირულ და ნეოგოთურ სტილში გადაკეთდა. დღეს მასში ადგილობრივი ებრაული თემის ისტორიის მუზეუმია მოწყობილი. ბოსკოვიცის ებრაელთა სასაფლაო XVI საუკუნეში დაარსდა. 1,5 ჰექტარი ფართობის სასაფლაოზე დაახლოებით 2 400 საფლავია, მათგან უძველესი 1670 წლით თარიღდება.

ბოსკოვიცის გოტიკური ციხესიმაგრე XIII საუკუნეში დაარსდა. ციხის შენობა XVI საუკუნის შუა ხანებში რენესანსის სტილში აღადგინეს. 1830-იან წლებში ციხე დაანგრიეს და მასალა სახლების ასაშენებლად გამოიყენეს, დღეს მისი მხოლოდ მცირე ფრაგმენტია შემორჩენილი.

ბოსკოვიცის შატო თავდაპირველად დომინიკელთა მონასტერი იყო, რომელიც 1819–1826 წლებში ამპირის სტილის რეზიდენციად გადაკეთდა. მას ინგლისური პარკი აკრავს გარს. შატოს კომპლექსი მოიცავს 1826–1829 წლების დიდ ნეოკლასიკურ სათბურს, რომელიც ამ ტიპის უნიკალური შენობაა ჩეხეთში, შატოს ტერიტორიაზე მდებარეობს ნეოგოთური არქიტექტურით ნაგები ცხენების თავლა.

ცნობილი ადამიანები

მოსე სოფერი (1762–1839) — ევროპელ ებრაელთა ერთ-ერთი წამყვანი რაბინი
ჰირხ ბარ ფასელი (1802–1883) — რაბინი და ფილოსოფოსი
ჰერმან ვასერტრილინგი (18??–1887) — ჰებრაისტი
სოლომონ ჰ. სონეშაინი (1839–1908) — რაბინი
კარელ აბსოლონი (1877–1960) — არქეოლოგი, პალეონტოლოგი და სპელეოლოგი
ოტაკარ კუბინი (1883–1969) — მხატვარი და მოქანდაკე
ჰერმან უნგარი (1893–1929) — მწერალი
მოშე სპიცერი (1900–1982) — ისრაელელი ტიპოგრაფი და ხელოვანი
იოზეფ აუგუსტა (1903–1968) — პალეონტოლოგი და გეოლოგი
ტომაშ შპიდლიკი (1919–2010) — კათოლიკური ეკლესიის წინამძღვარი 
იოზეფ კოუდელკა (დაბ. 1938) — ფოტოგრაფი
პაველ კისილკა (დაბ. 1958) — ეკონომისტი
ლადისლავ მაიერი (დაბ. 1966) — ფეხბურთელი
რობერტ სლახტა (დაბ. 1971) — პოლიტიკოსი
ივეტა ჰლავაჩოვა (დაბ. 1975) — გრძელ მანძილზე მოცურავე

დაძმობილებული ქალაქები
 ფრასნ-ლე-ანვანი, ბელგია
 ლევიცე, სლოვაკეთი
 პრნიავორი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა
 რავა-მაზოვიეცკა, პოლონეთი

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები