ლატვიის სეიმის შენობა

ლატვიის სეიმის შენობა — ლატვიის სეიმის ( ) შენობა, რომელიც ისტორიულად ვიდზემეს რაინდების სახლის ფუნქციას ასრულებდა. მდებარეობს ძველ რიგაში, იეკაბას ქუჩაზე, №11.

თავდაპირველად შენობა გამოიყენებოდა ვიდზემეს ადგილობრივი თვითმმართველობის — ლიფლანდიის ლანდტაგის ადმინისტრაციისათვის. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ იგი მასპინძლობდა ლატვიის სახალხო საბჭოსა და ლატვიის სსრ-ის მთავრობას. 1920 წელს შენობა გადაეცა ლატვიის რესპუბლიკის დამფუძნებელ კრებას, ხოლო 1923-1934 წლებში გამოიყენებოდა ლატვიის რესპუბლიკის პარლამენტისა და სეიმის საქმიანობისთვის. 1934 წლიდან შენობაში ლატვიის პრეზიდენტის ადმინისტრაცია განთავსდა. მას შემდეგ, რაც 1940 წელს ლატვია საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო შემდეგ — მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, შენობაში ფუნქციონირებდა ლატვიის სსრ-ის უზენაესი საბჭო. 1990-1993 წლებში აქ განთავსებული იყო ლატვიის რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო, ხოლო 1993 წლიდან შენობაში კვლავ ლატვიის სეიმია განთავსებული.

აღწერა
შენობის მთავარი იდეა, რომელიც აშენებულია ეკლექტიკური ისტორიზმის სტილში, იღებს სათავეს ფლორენციის სასახლეების რენესანსული არქიტექტურიდან. რენესანსული მოტივები გამოყენებულია როგორც შენობის ფორმაში, ისე მთავარ დარბაზში, სადაც იმართებოდა ადგილობრივი პარლამენტის შეხვედრები და საზეიმო ღონისძიებები. ლუი XVI-ის სტილმა შთააგონა შიგთავსის შექმნა ყვითელი დარბაზისთვის, ხოლო გოთიკური სტილი აისახა სასადილო ოთახის განლაგებაზე. შენობის ფასადი XIX საუკუნისაა. რამდენიმე წლის შემდეგ შენობის აშენებიდან, მეორე სართულზე ნიშაში დაამონტაჟეს ვალტერ ფონ პლეტენბერგის ქანდაკება, რომელიც, მხატვარ იოჰან ადოლფ ტიმის განცხადებით, შექმნა დანიელმა მოქანდაკემ დევიდ იენსენმა.

შენობის ისტორია
ლივონიის რაინდების პირველი შენობა  (Ritterhaus) აშენდა 1755 წელს. იგი რადიკალურად გადაკეთდა 1863-1887 წლებში სანქტ-პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურისა და მშენებლობის ფაკულტეტის კურსდამთავრებულების — იანის ბაუმანიმ (1834-1891) და რობერტ პფლუგმას მიერ (1832-1885). ახალი შენობა აკურთხეს 1867 წლის 8 მაისს. 1900-1903 წლებში შენობა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა არქიტექტორის ვილჰელმ ნეიმანის მიერ. 1921 წლის 17 ოქტომბერს შენობა ძლიერ დაზიანდა ხანძრის შედეგად და 1923 წლისთვის მნიშვნელოვანი რეაბილიტაცია განიცადა (არქიტექტორი ეიჟენ ლაუბე) ლატვიის რესპუბლიკის სეიმის მოთხოვნებზე მორგებით. 1922 წელს პლეტენბერგის ქანდაკება აიღეს და მის ადგილას დაიდგა რიხარდ მაურუსის ნამუშევარი — ლაჩპლესის ქანდაკება. 1950-იან წლებში ლაჩპლეზის ქანდაკებას კვლავ ჩაუტარდა დემონტაჟი, ხოლო 2007 წელს მის ადგილას დაიდგა მისი ასლი, რომელიც ბიზნესმენმა ევგენი ჰომბერგმა შესწირა.

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, გერმანული ოკუპაციის დროს, შენობა დაიკავა გერმანულმა პოლიციამ და SS-ის უმაღლესმა მმართველობამ ოსტლანდში. ამ პერიოდში დაზიანდა მრავალი ოთახის ინტერიერი, ხოლო წიგნების, გამოყენებითი ხელოვნების და მხატვრობის დიდი ნაწილი, რომელიც გადაურჩა როგორც რაინდობის, ასევე ლატვიის რესპუბლიკის პერიოდს, გაიტანეს გერმანიაში. კოლექციის ნაწილი დაიკარგა ომისშემდგომ პერიოდში, როცა შენობაში ფუნქციონირებდა ლატვიის სსრ-ის უზენაესი საბჭო.

1980-იანი წლების დასაწყისში ერთ-ერთი შიდა ეზო გადაკეთდა და იქ შეიქმნა ახალი დარბაზი, სადაც ახლა მდებარეობს არჩევნების საკონფერენციო დარბაზი. 1996 წელს რესტავრაცია ჩაუტარდა ვესტიბიულსა და დიდ მარმარილოს კიბეს. 1997 წელს არქიტექტორ ანდრის ვეიდემანის პროექტით შექმნეს ახალი შიდა დარბაზი საპარლამენტო სხდომებისთვის. 1990 წლის 4 მაისს ლატვიის სსრ-ის უზენაესმა საბჭომ მიიღო დეკლარაცია ლატვიის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის აღდგენის შესახებ, ხოლო 1993 წელს დაიწყო მუშაობა მეხუთე სეიმმა.

გალერეა

ლიტერატურა
Kolbergs A. Rīga kājāmgājējiem. — A. K. A.: Jūrmala, 2001., С — 65.-67. (латыш.)

რესურსები ინტერნეტში
 Parliament of Latvia 

სქოლიო