გემის კაპიტანი

გემის კაპიტანი იგივე შორეული ნაოსნობის კაპიტანი არის ლიცენზირებული მეზღვაური, რომელსაც აქვს მეზღვაურის კვალიფიკაციის უმაღლესი დონე; კერძოდ, კაპიტნის ლიცენზია. შესაბამისად, გემის კაპიტანს უფლება აქვს იმსახუროს სავაჭრო გემის კაპიტნად, რომლისთვისაც STCW კონვენციის შესაბამისად მოქმედებს ეროვნული და საერთაშორისო მოთხოვნები. რეგულაცია II/2 ადგენს გემის კაპიტნების მოთხოვნებს. გემის კაპიტნებს შეუძლიათ ჰქონდეთ შეუზღუდავი სერტიფიკატი/ლიცენზია ან შეზღუდული, გემის ტონაჟის მიხედვით. სერტიფიცირებას გასცემს ეროვნული ორგანოები, როგორც წესი, მინიმალური საჭირო ნაოსნობის დროისა და დამტკიცებული ტრენინგის კურსის დასრულების შემდეგ, IMO-ს მოდელის კურსის საფუძველზე. შეუზღუდავი სერტიფიკატის მქონე პირებისთვის ეს არ ზღუდავს იმ გემის ტონას, სიმძლავრეს ან გეოგრაფიულ მდებარეობას, რომელზეც ლიცენზიის მფლობელს უფლება აქვს იმსახუროს. ამრიგად, შეუზღუდავი რაოდენობის კაპიტანს უფლება ექნება იმსახუროს ნებისმიერი ზომისა და ტიპის გემის კაპიტნად, რომელიც მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში მოძრაობს,  და ეს ასახავს მეზღვაურებსა და გემბანის ოფიცრებს შორის პროფესიული კვალიფიკაციის უმაღლეს დონეს. კაპიტნის სერტიფიცირება/ლიცენზირება ასევე გაიცემა 500 ტონის ტონაჟის შეზღუდვით.

ტერმინი „გემის კაპიტანი ანუ შორეული ნაოსნობის კაპიტანი“ გამოიყენება სულ მცირე IX საუკუნიდან, რაც ასახავს იმ ფაქტს, რომ გილდიის ან ლივრეის კომპანიის თვალსაზრისით, ასეთი ადამიანი იყო ამ კონკრეტული პროფესიის ოსტატი (მაგ., ოსტატი დურგალი, ოსტატი მჭედელი).

 ნორვეგია 
ნორვეგიაში კაპიტნის წოდება არის (Sjøkaptein) და ეს არის დაცული წოდება, რომლის ექსკლუზიური უფლებაც აქვთ „მეზღვაურთა კვალიფიკაციისა და სერტიფიკატების შესახებ დებულების“ შესაბამისად, პირველი კლასის გემბანის ოფიცრის ლიცენზიის მფლობელებს. ლიცენზია გემბანის ოფიცრებისთვის გაცემული უმაღლესი კვალიფიკაციის დოკუმენტს წარმოადგენს.

 პოლონეთი 
პოლონეთში, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი (Kapitan żeglugi wielkiej) არის სავაჭრო გემის მეთაური, რომელსაც არ აქვს შეზღუდვები გემის ტონაჟის შესახებ და მონაწილეობს დიდ (საერთაშორისო) ნაოსნობაში. 

კაპიტნის ლიცენზიის მისაღებად კანდიდატი უნდა იყოს:

 ან 3000 GRT და მეტი ტევადობის გემებზე ლიცენზირებული უფროსი გემბანის თანაშემწე / ოფიცერი, დამატებით 12-თვიანი საზღვაო პრაქტიკით, როგორც უფროსი გემბანის ოფიცერი 3000 GRT და მეტი ტევადობის კომერციულ საზღვაო გემებზე საერთაშორისო გადაზიდვებში.
 ან 500-დან 3000 GRT-მდე ტევადობის გემების ლიცენზირებული კაპიტანი, დამატებით 6-თვიანი საზღვაო პრაქტიკით, როგორც უფროსი გემბანის თანაშემწე / ოფიცერი 3000 GRT და მეტი ტევადობის კომერციულ საზღვაო გემებზე საერთაშორისო გადაზიდვებში.
 და ჩააბარეთ საკვალიფიკაციო გამოცდა, როგორც შორეული ნაოსნობის კაპიტანმა. 

 გაერთიანებული სამეფო 
დამატებითი კაპიტნის კვალიფიკაცია (გაიცემოდა მხოლოდ გაერთიანებულ სამეფოში), რომლის გაცემაც 1990-იან წლებში შეწყდა, ოდესღაც უმაღლეს პროფესიულ კვალიფიკაციას წარმოადგენდა და ნებისმიერი მეზღვაურისთვის მისი მიღწევის მწვერვალი იყო. ასევე არსებობს კაპიტნის სერტიფიკატების სხვადასხვა დონე, რომლებიც შეიძლება შეზღუდული იყოს ან შემოიფარგლოს მხოლოდ შიდა ვაჭრობით/სანაპირო მოგზაურობებით და/ან მთლიანი ტონაჟით. შეზღუდული კაპიტნის სერტიფიკატის მფლობელს არ უწოდებენ „შორეული ნაოსნობის კაპიტანს“.

ბრიტანეთის სავაჭრო საზღვაო ფლოტში შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, რომელიც ოკეანის სავაჭრო გემის მეთაურად ნაოსნობდა, კაპიტნის წოდება მიენიჭება. კაპიტნის წოდება ასევე შეიძლება მიენიჭოს პროფესიონალ მეზღვაურს, რომელსაც აქვს შეზღუდული ან ლიმიტირებული კაპიტნის სერტიფიკატი და რომელიც გემის მეთაურად ნაოსნობდა (ანუ მათი სერტიფიკატის ზომის, სიმძლავრის ან გეოგრაფიული შეზღუდვების შესაბამისად).

დიდ ბრიტანეთში შეუზღუდავი კაპიტნის სერტიფიკატს სასაუბრო ენაზე „კაპიტნის ბილეთს“ ან „კაპიტნის სერტიფიკატს“ უწოდებენ. მას დღემდე ხანდახან მოიხსენიებენ, როგორც „1 კლასის“ ან „უცხოეთში მცურავ კაპიტნს“, როგორც მას XX საუკუნის მეორე ნახევარში ეწოდა. სერტიფიკატის მარეგულირებელი კონვენციები ან აქტები განვითარდა გადაზიდვების ინდუსტრიასთან ერთად და კაპიტნის კვალიფიკაციის ოფიციალური სახელწოდება წლების განმავლობაში იცვლებოდა. დიდი ბრიტანეთის საზღვაო და სანაპირო დაცვის სააგენტო, STCW-ის შესწორებული კონვენციის შესაბამისად,  ამჟამად...  სერტიფიკატს მიანიჭეთ Master Unlimited-ის სახელი.

კვალიფიკაცია ენიჭებათ გემის იმ უფროს თანაშემწეებს/ოფიცრებს, რომელთა კომპეტენცია შეფასებულია STCW A-II/2 სასწავლო გეგმის მიხედვით.

 ამერიკის შეერთებული შტატები 
მარჯვნივ|მინი|გემის კაპიტანს უნდა ჰქონდეს მთელი რიგი კვალიფიკაცია, მათ შორის ლიცენზია.
შეერთებულ შტატებში ოკეანეებში  ნებისმიერი ბრუტოტონიანი გემების კაპიტანად გახდომისთვის, პირმა ჯერ უნდა დააგროვოს მინიმუმ 360 დღიანი სამსახური (მათ შორის 90 დღე ბოლო სამი წლის განმავლობაში შესაბამისი ტონაჟის გემებზე) უფროსი თანაშემწის ლიცენზიის ქონით. უფროსი თანაშემწის ლიცენზია, თავის მხრივ, მოითხოვს მინიმუმ 360 დღიანი სამსახურის (მათ შორის 90 დღე ბოლო სამი წლის განმავლობაში შესაბამისი ტონაჟის გემებზე) მეორე თანაშემწის ლიცენზიის ქონით, გამოცდების ჩაბარებას და დაახლოებით 13 კვირიან გაკვეთილებს. ანალოგიურად, მეორე თანაშემწის წოდების მისაღებად პირმა უნდა იმუშაოს მესამე თანაშემწედ 360 დღის განმავლობაში (მათ შორის 90 დღე ბოლო სამი წლის განმავლობაში შესაბამისი ტონაჟის გემებზე).

შეერთებულ შტატებში შეუზღუდავი მესამე თანაშემწის ლიცენზიის მისაღებად ორი მეთოდი არსებობს: სპეციალიზებულ სასწავლო დაწესებულებაში დასწრება ან „ზღვის სამუშაო დროის“ დაგროვება და სასწავლო კურსებისა და გამოცდების სერიის ჩაბარება.

მესამე თანაშემწის ლიცენზიის მოპოვების მიზნით სასწავლო დაწესებულებებს შორისაა აშშ-ის სანაპირო დაცვის აკადემია და აშშ-ის საზღვაო აკადემია (დამტკიცებული კურსებით და ნავიგაციის საგუშაგოზე პასუხისმგებელი ოფიცრის თანაშემწის სავალდებულო საზღვაო სამუშაო ცენძით), აშშ-ის სავაჭრო საზღვაო აკადემია (გემბანის სასწავლო გეგმა), დიდი ტბების საზღვაო აკადემია და ექვსი შტატის საზღვაო აკადემია მეინის შტატში, მასაჩუსეტსის შტატში, ნიუ-იორკში, ტეხასის შტატში ან კალიფორნიაში . მესამე თანაშემწის ლიცენზიის მიღება ასევე შესაძლებელია აშშ-ის სანაპირო დაცვის კომენდანტის მიერ დამტკიცებული სამწლიანი სტაჟიორის სასწავლო პროგრამის მეშვეობით.

მეზღვაურს შეუძლია ლიცენზიის მიღების პროცესი დაიწყოს საოკეანო ორქტლმავლზე ან მოტორიან გემებზე გემბანის განყოფილებაში სამწლიანი სამსახურის შემთხვევაში, რომელთაგანაც მინიმუმ ექვსი თვე გამოცდილი მეზღვაურის ანუ მატროსის, ბოცმანის ან მესაჭის თანამდებობაზე უნდა ჰქონდეს ნამუშევარი. შემდეგ მეზღვაური გადის სავალდებულო სასწავლო კურსებს და ასევე გემზე შეფასებებს. და ბოლოს, მეზღვაურს შეუძლია მიმართოს შეერთებული შტატების სანაპირო დაცვას მესამე თანაშემწის ლიცენზიის მისაღებად.

ოკეანეებში ნებისმიერი ტონაჟობის გემების კაპიტნის ლიცენზიის მიღების ალტერნატიული მეთოდი, მესამე, მეორე ან უფროსი თანაშემწის რანგში ნაოსნობის გარეშე, არის ერთწლიანი საზღვაო სამსახურის მიღება ნებისმიერი ტონაჟობის გემების პირველი კლასის პილოტად ან ნებისმიერი ტონაჟობის გემების თანაშემწედ დიდ ტბებსა და შიდა წყლებში. შემდეგ ჩააბარეთ გამოცდა დიდ ტბებსა და შიდა წყლებში ნებისმიერი ტონაჟობის გემების კაპიტნის ლიცენზიისთვის. დიდ ტბებსა და შიდა წყლებში ნებისმიერი ტონაჟობის გემების კაპიტანს შეუძლია, დამატებითი საზღვაო სამსახურის გარეშე, ჩააბაროს გამოცდა სანაპირო წყლებში ნებისმიერი ტონაჟობის გემების კაპიტნის ლიცენზიის მოსაპოვებლად. თუ კანდიდატს უკვე არ აქვს საკმარისი ღრმა ზღვაში გამოცდილების მიღების გამოცდილება, მას შეუძლია ექვსთვიანი დამატებითი საზღვაო სამსახურის შემთხვევაში, ნებისმიერი ლიცენზირებული სტატუსით, ჩააბაროს ნაწილობრივი გამოცდა, რომელიც ძირითადად ციურ ნავიგაციას მოიცავს და მოხსნას სანაპირო ზოლში შეზღუდვა. 46CFR 11.403

1600 ტონიანი გემის კაპიტანს, გარკვეულ გარემოებებში, შეუძლია დაიწყოს მესამე თანაშემწის შეუზღუდავი ლიცენზიის მისაღებად განაცხადის პროცესი. 

ზოგიერთი დამსაქმებელი თანამშრომლების ტრენინგის დასაფინანსებლად ფინანსურ დახმარებას სთავაზობს. სხვა შემთხვევაში, მეზღვაური პასუხისმგებელია საჭირო ტრენინგის ღირებულებაზე. უფროსი თანაშემწიდან კაპიტანამდე ფორმალური ტრენინგი, როგორც წესი, დაახლოებით 12 კვირას გრძელდება და უზრუნველყოფს ცოდნას, უნარებსა და სხვა რბილი უნარების ტრენინგს, რათა შეასრულოთ მოვალეობები და პასუხისმგებლობები.

აშშ-ის სხვადასხვა შტატი მოითხოვს და გასცემს გემის კაპიტნის ან შორეული ნაოსნობის კაპიტნის ლიცენზიებს, რათა დასაქმდნენ დაქირავებული გემის მართვისთვის „არაფედერალურ“ წყლებში ნაოსნობისას. (მაგალითად, ტბის ან მდინარის ჩარტერული ნავის „კაპიტანი“). შტატების უმეტესობა აღიარებს აშშ-ის სანაპირო დაცვის კაპიტნის სერტიფიკატს, როგორც მათი შტატის ლიცენზირების ალტერნატივას. ეს შტატის ლიცენზიები ადასტურებს, რომ კაპიტანმა წარმოადგინა დამაკმაყოფილებელი მტკიცებულება, რომ მას უსაფრთხოდ შეიძლება დაეკისროს მითითებულ ტონაჟისა და წყლებში სამგზავრო გადამზიდავი გემების მართვის ან ნავიგაციის მოვალეობები და პასუხისმგებლობები. შტატის ლიცენზირებული კაპიტნები მართავენ გემებს, რომლებიც მოიცავს პატარა, შეუმოწმებელ გემებს და დიდ საექსკურსიო გემებს, რომლებსაც 100-ზე მეტი მგზავრს გადაჰყავთ, ამიტომ ლიცენზიები არ გაიცემა შემთხვევით. მაგალითად, იხილეთ ვაშინგტონის შტატის ჩარტერული ნავების და ოპერატორების ლიცენზიები.

 იხილეთ აგრეთვე 

 გემის კაპიტანთა საპატიო ასეული
 საზღვაო ფლოტის პილოტი
 შორეული ნაოსნობის კაპიტანი
 სენიორ კაპიტანი
 გადაზიდვების ოსტატი

 ცნობები 

 გარე ბმულები 

 ლონდონის სიტის ლივრეის კომპანიები
 აშშ-ის სანაპირო დაცვა - ეროვნული საზღვაო ცენტრი
 STCW კონვენცია
 საზღვაო განათლების სერვისები 
 გლაზგოს საზღვაო აკადემია
 MCA-ს სახელმძღვანელო ტრენინგისა და სერტიფიცირების შესახებ (გემბანის დეპარტამენტი)
 კაპიტანი მეზღვაური

საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოს მოთხოვნები სხვადასხვა თანამდებობის ლიცენზიების აღებაზე.

 კაპიტანი 3000 GT (გროს ტონა) და მეტი
 კაპიტნის უფროსი თანაშემწე 3000 GT (გროს ტონა) და მეტი
 სავახტო თანაშემწე 500 GT და მეტი (მოიცავს კაპიტნის მეორე და მესამე თანაშემწეებს)

 ასოციაციები 

 ამერიკელი კაპიტან-მეზღვაურთა საბჭო
 კაპიტან-მეზღვაურთა საპატიო კომპანია
 ავსტრალიის კაპიტან-მეზღვაურთა კომპანია
 ირლანდიის კაპიტან-მეზღვაურთა ინსტიტუტი
 კანადის კაპიტან-მეზღვაურთა კომპანია
 შრი-ლანკის კაპიტან-მეზღვაურთა კომპანია
 გემთმშენებელთა ასოციაციების საერთაშორისო ფედერაცია
კატეგორია:Pages with unreviewed translations