პარატექსტი

პარატექსტი —  ავტორის ტექსტის/ძირითადი ტექსტის თანმხლები ელემენტების ერთობლიობა, რომელიც ქმნის ერთგვარ ჩარჩოს მისი აღქმისა და ინტერპრეტაციისათვის.

ტერმინი პირველად გამოიყენა და ლიტერატურის თეორიაში პარატექსტის კონცეფცია შემოიღო ფრანგმა ლიტერატურათმცოდნემ ჟერარ ჟენეტმა, რომლის მიხედვით, პარატექსტი არის ძირითადი ტექსტის „ზღურბლს მიღმა“ არსებული, მაგრამ მასთან მჭიდროდ დაკავშირებული ე.წ. მეორეული ტექსტები, როგორებიცაა: ავტორის სახელი, სათაური, წინასიტყვაობა, ბოლოთქმა, კომენტარი, შენიშვნა და სხვა, რომლებიც თხზულების ტექსტის უკეთესად აღქმას და გაგებას ემსახურებიან და რომლებიც სინამდვილეში ტექსტის წაკითხვისა და აღქმის მთელ პროცესს მართავენ. 

პარატექსტების ნაწილი შექმნილია თვითონ ტექსტის ავტორის მიერ, მეორე ნაწილს კი რედაქტორი, გამომცემლი, კომენტატორი, კრიტიკოსები და ლიტერატურული პროცესის სხვა მონაწილეები ქმნიან. ძირითადი ტექსტის თანმხლებ სხვა ტექსტებთან ერთად მასში მოიაზრება არატექსტური სახის ვიზუალური მასალაც, რომლებიც ავტორს არ ეკუთვნის (მაგ. ილუსტაციები, გარეკანი, ფოტოები და სხვა).

ლიტერატურა
Genette, Paratexts: = Genette, Gérard, Paratexts: Thresholds of Interpretation. Cambridge University Press,1997 (Translated by Jane E. Lewin , Foreword by Richard Masksey).
Gross- Latham, The Peritextual Literacy Framework = Gross, M., & Latham, D. The Peritextual Literacy Framework: Using the functions of peritext to support critical thinking. Library and Information Science Research, 39(2), (2017), pp. 116–123.

კატეგორია:ხელნაწერები
კატეგორია:ლიტერატურის თეორია
კატეგორია:კვლევები დარგების მიხედვით