მარჯორი ჯექსონ-ნელსონი

მარჯორი ჯექსონ-ნელსონი (დ. 13 სექტემბერი, 1931) — ავსტრალიელი ყოფილი სპორტსმენი და პოლიტიკოსი. იყო სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი 2001-2007 წლებში. მან დაასრულა თავისი სპორტული კარიერა ორი ოლიმპიური და შვიდი თანამეგობრობის თამაშების ოქროს მედლით, ექვსი ინდივიდუალური მსოფლიო რეკორდით  და ყველა ავსტრალიის შტატისა და ეროვნული ტიტულით, რომელიც მან 1950 წლიდან 1954 ასპარეზეობისას მოიპოვა.

 ადრეული ცხოვრება 
ჯექსონი დაიბადა 1931 წლის 13 სექტემბერს კოფს ჰარბორში, ახალ სამხრეთ უელსში. მისი მშობლები იყვნენ უილიამ ალფრედი და მერი (გვარად რობინსონი) ჯექსონი. მამამისი აწარმოებდა იარაღს და მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ლიტგოუში, იარაღის ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. ოჯახი თავდაპირველად კოფს ჰარბორში დარჩენას გეგმავდა, მაგრამ ომის გაგრძელების შემდეგ ისინი გადავიდნენ ლიტგოუში. როდესაც ჯექსონი ცამეტი წლის იყო, დედამისი საავადმყოფოში გადაიყვანეს, და მას მოუწია გამხდარიყო პასუხისმგებელი სახლის მართვაზე.

 სპორტული კარიერა 
1949 წელს ცნობილი ჰოლანდიელი სპორტსმენი ფანი ბლანკერს-კოენი ეწვია ავსტრალიას იმ ვარაუდით, რომ იგი უბრალოდ საჩვენებელი ტიპის  გარბენებს შეასრულებდა. სამივე გარბენში ჯექსონმა გაიმარჯვა. საბოლოოდ, ოფიციალურმა პირებმა ბლანკერს-კოენისთვის სიდნეის სპორტულ მოედანზე ბილიკი მოთიბეს, მაგრამ ჯეკსონი დიდხანს დატოვეს სხვა ზოლში; მიუხედავად ამისა, ჯექსონმა მოიგო შეჯიბრი და დაამხო ბლანკერს-კოენის მიერ 1948 წლის ოლიმპიადაზე დამყარებული ოლიმპიური რეკორდი. ჯექსონმა დაამყარა თავისი პირველი მსოფლიო რეკორდი 1950 წლის იანვარში. მან გაირბინა 100 იარდი 10,8 წამში ადელაიდაში. 1950-დან 1954 წლამდე მან მოიგო ყველა რაიონული და ეროვნული ტიტული,  100 იარდსა და 220 იარდზე სირბილში. მას მეტსახელად „ლიტგაუს ელვა“ შეარქვეს.

 1950 ბრიტანეთის იმპერიის თამაშები 
ჯექსონმა იასპარეზა 1950 წლის ბრიტანეთის იმპერიისა და თანამეგობრობის თამაშებში, რომელიც ჩატარდა ოკლენდში, ახალი ზელანდია. ამ თამაშებში მან მიიღო ოთხი ოქროს მედალი 100 იარდზე, 200 იარდზე და ორ შერეულ ესტაფეტაში (3*110/220 იარდი შირლი სტრიკლენდთან და ვერნა ჯონსტონთან ერთად და 4*110/220 იარდი სტრიკლენდთან, ჯონსტონთან და ენ შენლისთან ერთად) სირბილის შემდეგ.

 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 
მინი| ჯექსონი (ცენტრი) ბერტა ბრაუერთან და ნადეჟდა ხნიკინასთან ერთად 200 მეტრზე 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
1950 წლის თამაშების შემდეგ ჯექსონი 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე ფავორიტად მიიჩნეოდა. მან მოიგო ოქრო 100 მეტრზე და საკუთარი დროით მაშინდელ მსოფლიო რეკორდს, 11.5 წამს გაუტოლდა. მან მომდევნო მეტოქეს თითქმის ოთხი მეტრის სხვაობით მოუგო, რაც იმ პერიოდში ყველაზე დიდი სხვაობა იყო ოლიმპიური თამაშების ისტორიაში ქალთა 100 მეტრზე სირბილში. მეორე ადგილი სამხრეთ აფრიკელმა დაფნე რობ-ჰასენჯაგერმა დაიკავა, მესამე ადგილზე შირლი სტრიკლენდი გავიდა, ასევე ავსტრალიიდან. 200 მეტრზე ჯექსონმა დაამყარა მსოფლიო რეკორდი, თავიდან 23,6 წამი, შემდეგ 23,4 წამი ნახევარფინალში, საბოლოოდ კი მოიპოვა ოქროს მედალი ფინალში. მისი საბოლოო დრო იყო 23.7 წამი. მეორე და მესამე ადგილი ჰოლანდიელმა ბერტა ბრაუერმა და საბჭოთა კავშირის წარმომადგენელმა ნადეჟდა ხნიკინამ დაიკავეს. ჯექსონი იყო ლიდერი ავსტრალიის 4x100 მ ესტაფეტაში. გუნდი ასევე შედგებოდა სტრიკლენდის, ჯონსტონისა და ვინსომ კრიპსისგან. ამ ოთხეულმა მოიგო ესტაფეტის პირველი ეტაპი და დაამყარა ახალი მსოფლიო რეკორდი (46,1 წმ). ისინი ფინალშიც ფავორიტები იყვნენ, მაგრამ სარელეო ბატონის საბოლოო გადაცემის დროს ჯექსონის ხელი კრიპსის მუხლს მოხვდა და ბატონი ხელიდან გაუვარდა. ამერიკულმა გუნდმა, რომელსაც კეტრინ ჰარდი ლავანდერი უძღვებოდა, გაიმარჯვა და ახალი მსოფლიო რეკორდი დაამყარა 45,9 წამით.  გუნდმა საბოლოოდ მეხუთე ადგილი დაიკავა.

ჯექსონი იყო პირველი ავსტრალიელი ქალი, რომელმაც მოიპოვა ოლიმპიური ოქროს მედალი მძლეოსნობაში და პირველი ადამიანი, ვინც მოიგო ოლიმპიური ოქროს მედალი მძლეოსნობაში ავსტრალიისთვის, 1896 წელს ედვინ ფლაკის შემდეგ. ოლიმპიადის შემდეგ ჩარტებში გამოჩნდა ჯეკ ო'ჰეიგანის სიმღერა „ჩვენი მარჯერი“. ჰელსინკიდან დაბრუნების შემდეგ სიდნეის აეროპორტიდან ლიტგოუში გაემგზავრა. 1952 წლის 4 ოქტომბერს გამართულ შეკრებაზე, იაპონიაში, გიფუში, ჯექსონმა 100 მეტრზე მსოფლიო რეკორდი დაამყარა 11,4 წამით. ჰელმსის ფონდმა მას 1952 წლის გამოჩენილი სპორტსმენის წოდება მიანიჭა.

 1954 თანამეგობრობის თამაშები 
ჯექსონ-ნელსონმა იასპარეზა 1954 წლის თანამეგობრობის თამაშებზე ვანკუვერში, კანადაში, სადაც მან მოიგო სამი ოქროს მედალი 100 იარდზე, 200 იარდზე სირბილსა და 4x110 იარდზე ესტაფეტაში. მან 23 წლის ასაკში თამაშების შემდეგ მძლეოსნობის დატოვება გადაწყვიტა, რათა ყურადღება ოჯახისა და ქორწინებისთვის მიექცია.

 შემდგომი კარიერა 
ჯექსონ-ნელსონი ჩაერთო სპორტის მართვის საკითხებში. იგი გახდა მულტიდისციპლინარული გუნდის პირველი ქალი მენეჯერი 1994 წლის თანამეგობრობის თამაშებზე, სადაც ავსტრალიის გუნდის წვრთნიდა. იგი ასევე დაეხმარა გუნდს 1996 წლის ოლიმპიური თამაშებსა და 1998 წლის თანამეგობრობის თამაშებში. ის იყო 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების სიდნეის საორგანიზაციო კომიტეტის საბჭოს წევრი და გახსნის ცერემონიაზე ოლიმპიური დროშის ერთ-ერთი მატარებელი. მისი როლისთვის სიდნეის ოლიმპიურ პარკში, სიდნეის სუპერდომის გვერდით ერთ-ერთ გზას მისი სახელი ეწოდა. 

 ტიტულები და მემკვიდრეობა 
 1953: ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრი კორონაციის ჯილდოებში ქალთა მძლეოსნობისთვის გაწეული სამსახურისთვის. 
 1985: შესვლა ავსტრალიის სპორტის დიდების დარბაზში
 2001: ავსტრალიის ორდენის კავალერი გუბერნატორად დანიშვნის შემდეგ. 
 2001: ქალთა ვიქტორიანული საპატიო როლი
 2002: სამეფო ვიქტორიანული ორდენის მეთაური 2002 წლის თებერვალში დედოფალ ელიზაბეტ II- ის სამხრეთ ავსტრალიაში ვიზიტის დროს. 

ჯექსონ-ნელსონს მიენიჭა ოლიმპიური ორდენი, საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის უმაღლესი ორდენი, რომელიც მას 2008 წელს პეკინში გადაეცა. 1993 წელს, ახალი სამხრეთ უელსის სახელმწიფო სატრანზიტო ორგანომ დაარქვა Sydney RiverCat ბორანს ჯექსონ-ნელსონის სახელი.

 ლიტერატურა 



 რესურსები ინტერნეტში 
 Biography at the Governor of South Australia website
 Peter Nelson Leukaemia Research Fellowship Fund

 სქოლიო 

კატეგორია:ავსტრალიის ორდენის კომპანიონები
კატეგორია:1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები