ბენდერის ბრძოლა (1992)

ბენდერის ბრძოლა (; ) — ბრძოლა მოლდოვასა და დნესტრისპირეთის მოლდავურ რესპუბლიკას შორის. მიმდინარეობდა 1992 წლის 19-21 ივნისს. მოლდოვას მხარს უჭერდნენ მოხალისეები და სამხედრო კონსულტანტები, იარაღი შეძენილი ჰქონდათ რუმინეთიდან. სეპარატისტული დნესტრისპირეთი ეყრდნობოდა რუსეთის პირდაპირ სამხედრო მხარდაჭერას. ბრძოლა მოხდა ბენდერში (რომელიც ასევე ცნობილია როგორც ტიგინა), ქალაქში, რომელსაც აქვს ძლიერი ეთნიკური რუსული დიასპორა მდინარე დნესტრის დასავლეთ ნაპირზე. ეს განასხვავებს დნსესტრისპირეთის მიერ ამჟამად კონტროლირებადი დანარჩენი ტერიტორიებისგან, რომლებიც მდებარეობს მისი აღმოსავლეთ ნაპირზე. ბენდერი არის ქალაქის რუსული სახელწოდება, ტიგინა — რუმინული. ბენდერი — ძველი ოსმალური სახელია.

ბენდერი იყო ერთ-ერთი უმთავრესი საბრძოლო წერტილი მთელი დნესტრისპირეთის ომის განმავლობაში დუბესართან ერთად. ქალაქში მომხდარი ბრძოლა იყო ყველაზე სისხლისმღვრელი და ყველაზე დიდი ცალკეული ინციდენტი კონფლიქტში. დნესტრისპირეთი მთელი ომის განმავლობაში სარგებლობდა რუსეთის რეგულარული ჯარების და მე-14 არმიის დახმარებით, რომელიც დნესტრისპირეთის შეიარაღებულ ძალებს უზრუნველყოფდა იარაღითა და საბრძოლო მასალით, რაც გადამწყვეტი იყო სეპარატისტების გამარჯვებისთვის ბენდერში. რუსული ჯარების მოლდოვის ტერიტორიაზე ყოფნის საპასუხოდ, მოლდოვის პრეზიდენტმა მირჩა სნეგურმა გაეროს მოსთხოვა რუსეთის წინააღმდეგ შურისძიება, რაზეც სუსტი საერთაშორისო მხარდაჭერას მიიღო. ასე რომ, 1992 წლის 21 ივლისს მოლდოვამ და რუსეთმა ხელი მოაწერეს ზავის შეთანხმებას, რომელმაც დაასრულა დნესტრისპირეთის ომი. შედეგად, დნესტრისპირეთში შევიდა ე. წ. მშვიდობისმყოფელი რუსული სამხედრო მისია და ამ უკანასკნელმა დაიწყო მოლდოვის ინსტიტუტებისგან მოშორება, დნესტრისპირეთი გახდა უფრო დამოუკიდებელი მოლდოვისგან.

დნესტრისპირეთში, ბენდერის ბრძოლას მედია იმ დროს უწოდებდა „დღევანდელ სტალინგრადს“ და ხშირად ადარებდა მეორე მსოფლიო ომის აღმოსავლეთ ფრონტს, რომელშიც ნაცისტური გერმანია შეიჭრა საბჭოთა კავშირში. რუსეთი იყო და დღესაც განიხილება როგორც „გადამრჩენელი“, ხოლო მოლდოვისა და რუმინეთის ძალები იყო და განიხილებოდა როგორც „ნაციონალისტები“ და „ფაშისტები“. მეორე მხრივ, მოლდოვაში, ბენდერის ბრძოლა დღეს განიხილება როგორც „კრიმინალური“ და „პარამილიტარული“ სეპარატისტების პროვოკაცია, რომელიც განხორციელდა კონფლიქტის მშვიდობიანი მოლაპარაკების პროცესის დარღვევის მიზნით. 

სქოლიო

კატეგორია:მოლდოვის ისტორია
კატეგორია:მოლდოვის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:1992 წლის ბრძოლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები