დემოკრატიული დაღმასვლა

დემოკრატიული დაღმასვლა,ტერმინი ასევე ცნობილია, როგორც ავტოკრატიზაცია, დემოკრატიული უკუსვლა, დემოკრატიული ეროზია, დემოკრატიის გაქრობა,დემოკრატიული რეცესია,დემოკრატიული რეგრესია და დემოკრატიული დეკონსოლიდაცია. ასევე ცნობილია, როგორც ავტოკრატიზაცია — პროცესი,  რომლის დროსაც ქვეყანა დემოკრატიის უკუსვლას განიცდის და ავტორიტარიზმისკენ მიემართება. დემოკრატიული დაღმასვლის დროს პოლიტიკური ძალაუფლების განხორციელება უფრო თვითნებურ და რეპრესიულ ხასიათს იძენს, ხდება მთავრობის არჩევის და ქვეყნის მართვის პროცესში პოლიტიკური ჩართულობის შეზღუდვა.  

დემოკრატიული დაღმასვლის პროცესი მოიცავს დემოკრატიული ინსტიტუტების დეგრადაციას, როგორიცაა ძალაუფლების მშვიდობიანი გადაცემა და თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები, და ადამიანის ძირითადი უფლებების და თავისუფლებების, განსაკუთრებით გამოხატვის თავისუფლების, დარღვევას. დემოკრატიის უკუსვლა დემოკრატიზაციის საპირისპირო პროცესია.

დემოკრატიული დაღმასვლის შესაძლო მიზეზებს შორის მიიჩნევა ეკონომიკური უთანასწორობა, კულტურული ომები, კონსერვატიული რეაქციები საზოგადოებრივ ცვლილებებზე, პოპულისტური პოლიტიკა და გარე ზემოქმედება გლობალური ძალაუფლების მქონე სახელმწიფოების მხრიდან. კრიზისების დროს დემოკრატიულ დაღმასვლას შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მაშინ, როდესაც ლიდერები საგანგებო მდგომარეობის დროს აწესებენ ავტორიტარულ წესებს, რომლებიც ან გადაჭარბებულია კრიზისის სიმძიმესთან შედარებით, ან ძალაში რჩება ვითარების გაუმჯობესების შემდეგაც.

საერთაშორისო ორგანიზაციების განცხადებით, საქართველოში დემოკრატიული დაღმასვლის პროცესი  განსაკუთრებით გამწვავდა 2023-2024 წლებიდან, როდესაც ქართული ოცნების ხელისუფლებამ ანტიდემოკრატიული კანონების მიღება დაიწყო და მათ მიმართ გაჟღერდა არჩევნების გაყალბების ბრალდებები.Democratic Backsliding in GeorgiaBack to the Future: Georgia Faces the Danger of Democratic Backsliding Ahead of 2024 ElectionsAuthoritarian Backsliding in Georgia14 MEPs draft resolution on democratic backsliding, threats to political pluralism in Georgia

სქოლიო

კატეგორია:დემოკრატია
კატეგორია:ავტორიტარიზმი
კატეგორია:პოპულიზმი
კატეგორია:პოლიტიკური მეცნიერებების ტერმინოლოგია