ივან რუკავიშნიკოვი

ივანე ვასილის ძე რუკავიშნიკოვი (; დ. 1843, ყაზანი, რუსეთის იმპერია – გ. 23 თებერვალი, 1901, სანქტ-პეტერბურგი) - რუსი სამთო ინჟინერი, მილიონერი, ოქროს მეწარმე  რუკავიშნიკოვების ოჯახიდან და მდინარე ლენას აუზში არსებულ ოქროს მაღაროების თანამფლობელი. იგი ასევე ცნობილია როგორც ქველმოქმედი და მწერლის ვლადიმერ ნაბოკოვის ბაბუა.

ბიოგრაფია
დაიბადა 1843 წელს ყაზანში ძველმართლმადიდებლების ოჯახში. შემდეგ რუკავიშნიკოვების ოჯახი საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდა.

მისი მამა, ვასილი ნიკიტას ძე, პერმის პროვინციაში ოქროს მოპოვებით იყო დაკავებული და ხშირად შორს იყო სახლიდან, რის შედეგადაც მისი აღზრდა დედამ, ელენა კუზმას ასულმა ჩაიბარა, რომელიც იცავდა პატრიარქალურ წესებს.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი და სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; პირველი ფიზიკა-მათემატიკის კანდიდატის, მეორე კი – იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხით.

1880 წელს რუკავიშნიკოვმა უფროს შვილს უყიდა მამული პეტერბურგის გუბერნიის ცარსკოე სელოს რაიონის სოფელ როჟდესტვენოში (დღეს ეს არის როჟდესტვენოს მუზეუმ-სამკვიდრო). აქ, 1883 წელს, რუკავიშნიკოვმა აღადგინა არსებული ერთკლასიანი საჯარო სასწავლებელი, გააფართოვა ის - შეიძინა „მიმდებარე ადგილი, სახელმძღვანელოები და სასწავლო საშუალებები მოსწავლეებისთვის სკოლის ხარჯზე“. ის გახდა დაწესებულების მეურვე.

ი. ვ. რუკავიშნიკოვი მსახურობდა სენატში და იკავებდა საიდუმლო მრჩევლის მაღალ წოდებას. წმ. ვლადიმერის ორდენის დაჯილდოების დღესთან დაკავშირებით (1880) მან მიიღო თავადაზნაურობა. იმავე წელს იყიდა მიწის ნაკვეთი სანქტ-პეტერბურგში განაშენიანებისთვის, სადაც 1880-1881 წლებში, საადმირალოს სანაპიროზე (№10-ში, კერჩენსკის შესახვევის კუთხეში) აშენდა სახლი.

1886 წელს, უდროოდ გარდაცვლილი შვილის, ვლადიმერის ხსოვნისადმი, ივანე ვასილის ძემ, რომელსაც სურდა უზრუნველეყო სასწავლებლის მოვლა სოფელ როჟდესტვენოში, 37500 მანეთი ფულადი სახით გადასცა სახალხო განათლების სამინისტროს. იმავე წელს, საავადმყოფოს მშენებლობისა და მოვლა-პატრონობისთვის, რუკავიშნიკოვმა გაიღო სახლი, მიწის ნაკვეთი და 62500 მანეთი ამ კაპიტალის პროცენტიდან, რისთვისაც მან მიიღო საიდუმლო მრჩევლის შემდეგი წოდება თანამდებობების კარიერულ კიბეზე.

ასევე, რუკავიშნიკოვისა და მრევლის შემოწირულობებით აშენდა როჟდესტვენოში ღვთისმშობლის შობის სახელობის ტაძარი, რომელიც იკურთხა 1883 წელს. მოგვიანებით მის კედლებთან აშენდა რუკავიშნიკოვების საგვარეულო აკლდამა.

ივანე რუკავიშნიკოვი გარდაიცვალა 1901 წლის 23 თებერვალს პეტერბურგში.

ოჯახი
მეუღლე – ოლგა ნიკოლოზის ასული რუკავიშნიკოვა (ქალ. გვარი კოზლოვა; 1845-1901) – ექიმის, პროფესორის, საიმპერატორო სამედიცინო-ქირურგიული აკადემიის პრეზიდენტის ნიკოლაი ილარიონის ძე კოზლოვის (1814-1889) ქალიშვილი.
 ვაჟი – ვლადიმერი (1870-1886) 
 ვაჟი – ვასილი (1872-1916) - დიპლომატი, რომში საელჩოს უფროსი მრჩეველი.
 ქალიშვილი ელენა (1876-1939) 1897 წელს დაქორწინდა ვლადიმერ დიმიტრის ძე ნაბოკოვზე (1869-1922), ადვოკატზე და მოგვიანებით ცნობილ პოლიტიკურ მოღვაწეზე. იმავე წელს ელენა ივანეს ასულმა იყიდა სახლი სანქტ-პეტერბურგში, სადაც 1899 წლის აპრილში დაიბადა მომავალი მწერალი ვლადიმერ ვლადიმერის ძე ნაბოკოვი.

ივანე რუკავიშნიკოვის ძმები ასევე ცნობილი არიან როგორც ფილანტროპები, ხელოვნების მფარველები და საზოგადო მოღვაწეები:

 ნიკოლოზ რუკავიშნიკოვი (1845-1875), რუკავიშნიკოვის თავშესაფრის დამაარსებელი.
 კონსტანტინე რუკავიშნიკოვი (1848-1915), მოსკოვის მერი 1893-1897 წლებში.

მემკვიდრეობა
ივან ვასილის ძე რუკავიშნიკოვის გარდაცვალების შემდეგ, როჟდესტვენოს მფლობელი გახდა მისი ვაჟი ვასილი რუკავიშნიკოვი, დიპლომატი, რომელიც იყო ელჩი იტალიაში. 1916 წელს იგი გარდაიცვალა იტალიაში, უშვილოდ, მთელი თავისი უძრავ-მოძრავი ქონება უანდერძა საყვარელ ძმისშვილს რუსეთში, მისი დის – ელენას შვილს, ვლადიმერ ვლადიმერის ძე ნაბოკოვს, მომავალ ცნობილ რუს მწერალს.

დროთა განმავლობაში ნაბოკოვმა ბაბუას და დიდ ბაბუას მიუძღვნა სტრიქონები რუკავიშნიკოვის ხაზზე წიგნში „სხვა ნაპირებზე“: 

ლიტერატურა
Григорий Аросев. Владимир Набоков, отец Владимира Набокова. — М.: Альпина нон-фикшн, 2021. — 368 с. — ISBN 978-5-00139-337-5.
Горбачев А.Н. Список некрологов за 1900-1929 годы. М., Infogans, 2014

რესურსები ინტერნეტში
Рукавишников И.В. Биография
 Энциклопедия благотворительности Санкт-Петербурга 
 Тень русской ветки
 У истоков Рождественской школы
 Меценаты и благотворители Санкт-Петербургской губернии

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რუსი მეცენატები