ოლექსანდრ მურაშკო

ოლექსანდრ მურაშკო ( უკრაინ. Олекса́нгр. Олекса́нгр. Oleksandr Oleksandrovych Murashko; 1891 წლამდე — კრაჩკოვსკი ; დ. 26 აგვისტო, 1875, კიევი, რუსეთის იმპერია —  გ. 14 ივნისი, 1919, კიევი,უკრაინის სსრ) — უკრაინელი    მხატვარი-პორტრეტისტი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, ნ.მურაშკოს ძმისშვილი. პერედვიჟნიკი, რუს მხატვართა კავშირის  წევრი, კიევის მხატვართა ასოციაციის   ერთ-ერთი დამფუძნებელი, დიდი წვლილი მიუძღვის უკრაინის სამხატვრო აკადემიის შქმნაში, რომლის რექტორის მოვალეობის შემსრულებელი იყო სიცოცხლის ბოლო თვეებში.  

 ბიოგრაფია 
მარცხნივ|მინი| ავტოპორტრეტი. 1918 წ
სწავლობდა  კიევის სამხატვრო სკოლაში ნ. მურაშკოსთან. 1900 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემია. მისი პედაგოგები იყვნენ ი.ე. რეპინი და ა.აჟბე . 1913 წელს  მან გახსნა საკუთარი სტუდია კიევში გინზბურგის 12-სართულიანი შნობის, სხვენში, საიდანაც გამოვიდნენ ცნობილი მხატვრები და მოქანდაკეები: ნისონ შიფრინი  (1892-1961), ბორის არონსონი  (1900-1980), ალექსანდრ ტიშლერი ( 1898-1980), სოლომონ ნიკრიტინი  (1898-1965), მარკ ეპშტეინი (1899-1949), ბარუხ გოლდფეინი, ისახარ-ბერ რიბაკი (1897-1935).

ცხოვრობდა ლუკიანოვკაში პატარა კერძო სახლში. მხატვარს კიევში იცნობდნენ და იმ პერიოდში არსებული საშიში ვითარების მიუხედავად, არ ერიდებოდა ქუჩაში ღამით სიარულს. 1919 წლის ივნისის ერთ ღამეს ის მეუღლესთან ერთად სტუმრად იყო და როდესაც სახლში  ბრუნდებოდა, სამმა პირმა წყვილი გააჩერა. მეუღლე აიძულეს წასულიყო, ხოლო მხატვარი მოკლეს სახლთან ახლოს თავში გასროლით.  

 შემოქმედება 
მარჯვნივ|მინი|300x300პქ| უკრაინის სამხატვრო აკადემიის დამფუძნებლები მისი გახსნის დღეს, 1917 წლის 5 დეკემბერს . დგანან (მარცხნიდან მარჯვნივ): გ. ნარბუტი, ვ. კრიჩევსკი და  მ. ბოიცუკი. სხედან: ა. მანევიჩი, ა. მურაშკო, ფ. კრიჩევსკი  მ. ხრუშევსკი (ცენტრალური რადას  უფროსი), ი. სტეშენკო, ნ. ბურაჩეკი.
ხელოვნების ზოგადი ისტორიის მიხედვით  მას მე-20 საუკუნის დასაწყისში გამორჩეული ადგილი ეკავა უკრაინულ ხელოვნებაში. მხატვრის სადიპლომო ნამუშევარი  „კოშევოის დაკრძალვა“ (1900), რომელიც ასახავს დრამატულ ისტორიულ შეთქმულებას, ღრმა პატივისცემით არის გამსჭვალული ზაპოროჟის კაზაკების ეროვნული რიტუალებისა და სამხედრო სიმამაცის მიმართ. მან შექმნა მრავალი პორტრეტი, რომელთაგან საუკეთესოა „ მხატვარი ნ.ი. მურაშკო“ (1907), „მხატვარი იან სტანისლავსკი“ (1908) (ორივე პორტრეტი გამოფენილია  უკრაინის ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში), „ო. მ. ნესტეროვას პორტრეტი.“ პორტრეტებისთვის დამახასიათებელია დახვეწილი ფერწერული სტილი, კომპოზიციური ტექნიკის სიმდიდრე და საგნების შინაგან სამყაროში წვდომა.  ჟანრულ ნახატებში ავტორი ჭეშმარიტად გადმოსცემს უკრაინელი ხალხის ცხოვრებას, მათში იგრძნობა სიცოცხლის სრულფასოვანი სიხარული („კარუსელი“, 1908) და  ცხოვრების სირთულეებთან დაკავშირებული მძიმე განცდები: „გლეხის ოჯახი“ (1914, უკრაინის ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი), „ მშვიდი მწუხარება“ (1914). 

ოლექსანდრ მურაშკომ თავისი მასწავლებლის ილია რეპინის გავლენით შექმნა ნახატი „კაფე“, რომელიც შესრულებული იყო პერედვიჟნიკების საუკეთესო ტრადიციებით.  ასევე აღსანიშნავია  „გოგონა წითელ ქუდში“ (1902-1903). 

 ლიტერატურა 

 «Эти десять лет большого, глубокого счастья...» : Спогади Маргарити Мурашко / Авт. ст. та ком. Дар’я Добріян; укл. Віталій Ткачук. — К. : ArtHuss, 2016. — 168 с. : іл.
 Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1969—1978.
 «Популярная художественная энциклопедия.» Под ред. Полевого В. М.; М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986
 (А. П. Шпаков), О. О. Мурашко. (Альбом репродукцій). Кипв, 1959 (და ენებზე)

 სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:პერედვიჟნიკები
კატეგორია:კიევში გარდაცვლილები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კიევში დაბადებულები