მიკროაქტივობები სწავლების პროცესში

ტერმინი ინგლისურად: Micro-Interventions

დარგი: ნეიროპედაგოგიკა, სწავლების ინოვაციური მეთოდები

ხანგრძლივობა: 30 წამიდან 3 წუთამდე

მიზანი: ყურადღებას, ჩართულობას და ინფორმაციის დამუშავების გაუმჯობესება

მეცნიერული საფუძველი: ნეირომეცნიერება, კოგნიტური ფსიქოლოგია

გამოყენების არეალი: სასწავლო პროცესი, კლასის მართვა

ავტორები: Mary Helen Immordino-Yang, David A. Sousa

წელიწადი: 2023

დაკავშირებული თემები: აქტიური სწავლება, სოციოდრამა, სწავლების ინოვაციური მეთოდები
მიკროაქტივობები () — ეს არის ხანმოკლე, 30 წამიდან 3 წუთამდე სტრატეგიულად დაგეგმილი აქტივობები, რომლებიც გამოიყენება სასწავლო პროცესში, რათა მოეხდინოს ტვინის კოგნიტური რეჟიმების რეგულაცია.Immordino-Yang, M.H. (2023). Neuroscience and the Classroom: Rethinking Learning through Micro-Engagements. Stanford University Press. მათი მიზანია მოსწავლის ყურადღების დაბრუნება, ინფორმაციის დამუშავების ხელშეწყობა და გაკვეთილზე ჩართულობის გაუმჯობესება.Sousa, D. (2016). How the Brain Learns. Corwin Press.

 ტერმინის განმარტება 
მიკროაქტივობები წარმოადგენს სწავლების პროცესის მიკროდონეზე დაგეგმილ ქმედებებს, რომლებიც მიმართულია მოსწავლის კოგნიტური, ემოციური ან სენსორული სტიმულირებისკენ.Zull, J.E. (2002). The Art of Changing the Brain: Enriching the Practice of Teaching by Exploring the Biology of Learning. Stylus Publishing. ტერმინი გამოიყენება ნეიროპედაგოგიკისა და თანამედროვე სწავლების კონტექსტში.OECD (2021). Teachers as Designers of Learning Environments. OECD Publishing.

 მეცნიერული საფუძველი 
მიკროაქტივობების გამოყენების საფუძველია ნეირომეცნიერებებზე დაფუძნებული კვლევები.Immordino-Yang, M.H. (2023). Neuroscience and the Classroom: Rethinking Learning through Micro-Engagements. Stanford University Press. Mary Helen Immordino-Yang-ის და სხვა ნეიროპედაგოგების კვლევების თანახმად, ტვინი სწავლობს ტალღურად — მაღალი კონცენტრაციის პერიოდებს მოსდევს დიფუზიური რეჟიმი, როდესაც ტვინი თითქოს \"იფანტება\", თუმცა აქტიურად ამუშავებს მიღებულ ინფორმაციას.Immordino-Yang, M.H., & Damasio, A. (2007). \"We Feel, Therefore We Learn: The Relevance of Affective and Social Neuroscience to Education.\" Mind, Brain, and Education, 1(1), 3–10. ასეთი რეჟიმის დროს მიკროაქტივობები ხელს უწყობს ფოკუსის შენარჩუნებას და ნეიროპლასტიურობის ოპტიმიზაციას.Zull, J.E. (2002). The Art of Changing the Brain: Enriching the Practice of Teaching by Exploring the Biology of Learning. Stylus Publishing.

 გამოყენება კლასში 
მასწავლებელმა მიკროაქტივობები უნდა დაგეგმოს საგაკვეთილო გეგმაში. რეკომენდებულია ყოველ 7–10 წუთში განხორციელდეს ერთი აქტივობა, რომელიც მაქსიმუმ 180 წამს გასტანს.Sousa, D. (2016). How the Brain Learns. Corwin Press. მიკროაქტივობები შეიძლება იყოს:

 ხელის კოორდინაციის სავარჯიშო;

 წარმოსახვითი შეკითხვა: „რას გააკეთებდი ამ ისტორიულ პიროვნების ადგილას?“;

 მინი-სოციოდრამა: მოსწავლეების მიერ არგუმენტის და კონტრარგუმენტის წარდგენა;

 ქოლ-ბექი – მასწავლებელთან ერთდროული გამეორება;

 მინი-დისკუსია სამი მოსწავლესთან ერთი შეკითხვის ირგვლივ.OECD (2021). Teachers as Designers of Learning Environments. OECD Publishing.

 უპირატესობები 
მიკროაქტივობებს გააჩნია შემდეგი უპირატესობები:

 მოსწავლის ფოკუსის დაბრუნება და ყურადღების აქტიურ რეჟიმზე გადართვა;Immordino-Yang, M.H., & Damasio, A. (2007). \"We Feel, Therefore We Learn: The Relevance of Affective and Social Neuroscience to Education.\" Mind, Brain, and Education, 1(1), 3–10.

 დროის ეკონომია — ინფორმაციის გაფანტვის თავიდან აცილება;

 ჯგუფის დინამიკის გაუმჯობესება და პასიური მოსწავლეების გააქტიურება;

 სწავლის ბუნებრივ რიტმთან შერწყმა და კოგნიტური ციკლის მართვა.

 გამოწვევები და დაბრკოლებები 
მიკროაქტივობები არ წარმოადგენს ოფიციალური სასწავლო გეგმის ნაწილს და მოითხოვს მასწავლებლის ინტუიციასა და გამოცდილებაზე დაფუძნებულ მართვით მეთოდიკას.Fullan, M. (2007). The New Meaning of Educational Change. Teachers College Press. ამ მეთოდის დანერგვა ზოგჯერ ჭირს ტრადიციული გაკვეთილის სტრუქტურაში ინტეგრირებისას.Hargreaves, A. (2005). \"Educational change takes ages: Life, career and generational factors in teachers’ emotional responses to educational change.\" Teaching and Teacher Education, 21(8), 967–983.

 სწავლების ინოვაციური კონტექსტი 
კლასში მიკროინტერვენციის სცენა – მასწავლებელი ინდივიდუალურად მუშაობს მოსწავლეებთან
ლიცენზია: CC BY‑SA 3.0; ავტორი – RudolfSimon, 2012 

მიკროაქტივობები მიეკუთვნება სწავლა-სწავლების მესამე ტალღის მეთოდებს, რომლებიც ემყარება მოსწავლეზე ორიენტირებულ, გამოცდილებით სწავლას. ისინი ორგანულად ერწყმის ჰუმანისტურ და სოციალურ-კონსტრუქტივისტულ მიდგომებს.

 მიკროაქტივობები და ემოციური რეგულაცია 
მიკროაქტივობები არა მხოლოდ კოგნიტური და სასწავლო მიზნების მიღწევისთვის გამოიყენება, არამედ მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ემოციური რეგულაციის პროცესზე, რაც განსაკუთრებით თვალსაჩინოა საკლასო გარემოში.

დადგენილია, რომ სწავლა ნეირონულ დონეზე მხოლოდ მაშინ ხდება წარმატებით, როცა მოსწავლის ლიმბური სისტემა (ტვინის ემოციური ცენტრი) განიცდის უსაფრთხოების, სიმშვიდისა და მოტივაციის განცდას.Immordino-Yang, M.H., & Damasio, A. (2007). \"We Feel, Therefore We Learn: The Relevance of Affective and Social Neuroscience to Education.\" Mind, Brain, and Education, 1(1), 3–10. მიკროაქტივობები ხშირად სწორედ ამ სტრესის ბარიერის შემცირებას ემსახურება. მაგალითად, წარმოსახვითი კითხვა — როგორიცაა „რას გააკეთებდი შენ ამ ისტორიული პიროვნების ადგილას?“ — არა მხოლოდ კრიტიკული აზროვნების სტიმულს ქმნის, არამედ შიდა ავტონომიის შეგრძნებასაც აძლიერებს მოსწავლეს, რაც თავის მხრივ ამცირებს დაძაბულობას და აამაღლებს თვითეფექტიანობას.Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. W.H. Freeman.

მკვლევართა ნაწილი ამ პროცესს უწოდებს „მასწავლებლის ემოციურ რიტორიკას“, რაც გულისხმობს მასწავლებლის მიერ ინტუიციური აქტივობებით კლასის ემოციური ტონის მართვას. ამ შემთხვევაში, მიკროაქტივობები გარდაიქმნება არა მხოლოდ სასწავლო ტექნიკად, არამედ ემოციურ რეზონატორად, რომელიც ერთდროულად დააბალანსებს დოპამინის და კორტიზოლის დონეს ტვინში.Zull, J.E. (2002). The Art of Changing the Brain: Enriching the Practice of Teaching by Exploring the Biology of Learning. Stylus Publishing.

მაგალითად, როცა მასწავლებელი აცნობიერებს, რომ კლასში შეინიშნება ენერგიის ვარდნა, იგი არა მხოლოდ ფუნქციურად, არამედ ემოციურად ასრულებს მოდერატორის როლს. მარტივი ფიზიკური მოძრაობა — მაგალითად, სწრაფი ხელის სავარჯიშო — ზრდის სისხლის ნაკადს და ერთდროულად ქმნის კოლექტიურობის განცდას. ეს „მიკრო-ემოციური ერთიანობა“ ხშირად უფრო მძლავრია, ვიდრე სტანდარტული მოტივაციური ფრაზები ან საგაკვეთილო რუტინა.

აქვე მნიშვნელოვანია განსხვავება კოგნიტური და ემოციური ინტერვენციების შორის. მიკროაქტივობები ერთდროულად ცვლიან როგორც ტვინის კოგნიტურ სტრატეგიებს (მაგ. ფოკუსი, მეხსიერება), ასევე ცვლიან განწყობას, რაც აქამდე პრაქტიკულად განუხილავი ასპექტია პროფესიულ ლიტერატურაში.

ასევე, დამტკიცებულია, რომ VII–XII კლასის ასაკობრივ ჯგუფში, სადაც ემოციური თვითრეგულაცია ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესშია, მიკროაქტივობებით ჩატარებული განმუხტვა ხელს უწყობს სოციალური ურთიერთობების დარეგულირებას, აგრეთვე ე.წ. „დაფარული წინააღმდეგობის“ შემცირებას.Eisenberg, N., Spinrad, T.L., & Eggum, N.D. (2010). \"Emotion-Related Self-Regulation and Its Relation to Children’s Maladjustment.\" Annual Review of Clinical Psychology, 6, 495–525.

კლასის დამოუკიდებლობის მიკროაქტივობის სცენა – ბავშვები დამოუკიდებლად მუშაობენ
ლიცენზია: CC BY 2.0; ავტორი – KJJS, 2012 

აქედან გამომდინარე, მიკროაქტივობები შესაძლოა აღვიქვათ, როგორც სწავლის ემოციური უსაფრთხოების მენეჯმენტის ინსტრუმენტი — პედაგოგიური კომპასი, რომელიც ეხმიანება მოსწავლის უხილავ საჭიროებებს იმ მომენტში, როცა მან შეიძლება ეს თვითონაც ვერ გამოხატოს.

 ლიტერატურა 
Immordino-Yang, M.H. ([[2023]]). "Neuroscience and the Classroom: Rethinking Learning through Micro-Engagements". Stanford University Press.
OECD ([[2021]]). "Teachers as Designers of Learning Environments".
Sousa, D. ([[2016]]). "How the Brain Learns". Corwin Press.
Immordino-Yang, M.H. & Damasio, A. ([[2007]]). „We Feel, Therefore We Learn: The Relevance of Affective and Social Neuroscience to Education.“ Mind, Brain, and Education, 1(1), 3–10. 
Bandura, A. ([[1997]]). Self-efficacy: The Exercise of Control. W.H. Freeman and Company. 
Sousa, D. ([[2016]]). How the Brain Learns. Corwin Press. 
Eisenberg, N., Spinrad, T.L., & Eggum, N.D. (2010). „Emotion-Related Self-Regulation and Its Relation to Children’s Maladjustment.“ Annual Review of Clinical Psychology, 6, 495–525.

 იხილეთ აგრეთვე 
ნეიროპედაგოგიკა
აქტიური სწავლება
სწავლების ინოვაციური მეთოდები

სქოლიო

კატეგორია:სწავლების მეთოდები
კატეგორია:განათლება
კატეგორია:ნეიროპედაგოგიკა