სენ-ლორან-დიუ-მარონი

სენ-ლორან-დიუ-მარონი () — კომუნა საფრანგეთის გვიანაში, საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტში, რომელიც მდებარეობს ადმინისტრაციულ ცენტრ კაიენადან 253 კმ-ში. დაარსდა 1852 წელს. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით უკავია მეორე ადგილი 51 732 მოსახლით (2022 წელი)Populations de référence 2022 და ჩამორჩება მხოლოდ ადმინისტრაციულ ცენტრს.

 ისტორია 
ოგიუსტ ბოდენის მიერ 1858 წელს დაარსებული პატიმართა მიმღები პუნქტი, რომლებსაც ათავსებდნენ „ტრანსპორტაციის“ ბანაკში.
ქალაქი მდებარეობს ინდიელების დასახლება კამალაკულიდან ახლოს, რომელსაც სახელი დაარქვეს მათი ბელადის პატივსაცემად. 1880 წლის 15 სექტემბერს ქალაქი გახდა განსაკუთრებული ციხის კომუნის დედაქალაქი; მერი იყო პენიტენციალური ადმინისტრაციის დირექტორი. რატუშის შენობის მშენებლობა დამთავრდა 1907 წელს.

როდესაც გასტონ მონერვილი 1932 წელს აირჩიეს დეპუტატად, მან სცადა ციხის კომპლექსის დაკეტვა. 1938 წლის 17 ივნისს ციხე გაუქმდა, მაგრამ საბოლოო დაკეტვა მოხდა მხოლოდ 1946 წელს. 1949 წლის 9 ნოემბერს სენ-ლორან-დიუ-მარონი გახდა ოფიციალური კომუნა.

რამდენიმე ინციდენტის შემდეგ, რომელიც დაკავშირებულია მკაცრი რეჟიმის ციხეებთან საფრანგეთის მატერიკულ ნაწილში, 2025 წელს საფრანგეთმა განაცხადა მკაცრი რეჟიმის ახალი ციხის გახსნის გეგმის შესახებ, რომლის ღირებულება შეფასებულია 400 მილიონ ევროდ, მშენებლობის დამთავრება შესაძლებელია 2028 წელს.

2025 წლის ივნისში საფრანგეთის სახელმწიფოსა და ქალაქ სენ-ლორან-დიუ-მარონს შორის ხელი მოეწერა შეთანხმებას 91 ჰექტარი სახელმწიფო მიწის გადაცემის შესახებ. საფრანგეთის მთავრობამ გადასცა 250 000 ჰექტარზე მეტი მიწა საფრანგეთის გვიანის თემებს, რამაც ხელი შეუწყო საზოგადოებრივი ობიექტების, საცხოვრებლების და ახალი ბიზნეს-პარკის შექმნას.

 გეოგრაფია 
სენ-ლორან-დიუ-მარონი — სასაზღვრე ქალაქია საფრანგეთის გვიანის ჩრდილო-დასავლეთში. ის მდებარეობს მდინარე მარონზე (), სურინამში მდებარე ქალაქ ალბინას მოპირდაპირე მხარეს, სადაც მოხვედრა შესაძლებელია ბორნით ან პიროგათი. შესაბამისად ქალაქს არ აქვს ატლანტის ოკეანეზე გასასვლელი; სავარაუდოდ ამან განაპირობა ქალაქის ადგილმდებარეობის არჩევა, რადგან ციხის ხელისუფლებას უნდოდა სენ-ლორან-დიუ-მარონის ციხიდან პატიმრების გაქცევის საშუალების აღმოფხვრა საზღვაო გზით.

 კლიმატი 
სენ-ლორან-დიუ-მარონის აქვს ეკვატორიალური კლიმატი, რომელიც ეკვატორული კლიმატური სარტყელია (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია af), უფრო მეტად დამოკიდებული კონვერგენციის შიდატროპიკულ ზონაზე, ვიდრე პასატურზე და უციკლონოზე. ტემპერატურა მთელი წლის განმავლობაში ერთნაირია, საშუალოწლიური მინიმუმით დაახლოებით 24 °C და საშუალოწლიური მაქსიმუმით დაახლოებით 29 °C, თუმცა ყველაზე უფრო მშრალი თვეებს სექტემბერს და ოქტომბერს აქვთ ცოტათი უფრო მაღალი საშუალო მაქსიმუმი - 31 °C. ქალაქში მოდის დიდი რაოდენობის ნალექი მთელი წლის განმავლობაში და იგი კლასიფიცირდება, როგორც ეკვატორული კლიმატური სარტყელი, რადგანაც ყველა თვეებში მოდის არა ნაკლებ 100 მმ-იანი ნალექი თვეში, განსხვავებით საფრანგეთის გვიანის სამხრეთის და აღმოსავლეთის რეგიონებისგან, სადაც სექტემბრის და ოქტომბრის თვეები, როგორც წესი უფრო მშრალია. 2016 წლის 27 სექტემბერს სენ-ლორან-დიუ-მარონიში დაფიქსირებული იქნა ტემპერატურა 38,0 °C, რაც ყველაზე უფრო მაღალი ტემპერატურაა, რომელიც როდესმე იყო დარეგისტრირებული საფრანგეთის გვიანაში.

 მოსახლეობა 
ქალაქის ეთნიკური შემადგენლობა, როგორც მთელ საფრანგეთის გვიანაში მრავალფეროვანია: დღეისათვის ყველაზე უფრო დიდ ეთნიკურ ჯგუფს წარმოადგენენ მარონები, რომელთა შემდეგ მოდიან კრეოლები, ინდიელები, ჰაიტელები, მეტროპოლიის მაცხოვრებლები და ბრაზილიელები.

მარონები ძირითადად გვხვდებიან კვარტალებში, რომელთა სახელწოდებაა la Charbonnière (სარამაკა და პარამაკანები), les Vampires და les Sables Blancs. ამერიკელი ინდიელები ცხოვრობენ ქალაქის გარეუბნების რამდენიმე სოფლებში: ბალატეში (არავაკები), პადოკში, პროსპერიტეში, ტერე რუჟში, ესპერანსაში, პიერში (კალინები).

 დემოგრაფია 
  წელი  მოსახლ.  წლიური ±%
   სენ-ლორან-დიუ-მარონის ისტორიული მოსახლეობა
   1954  3172  —
   1961  3019  −0,68 %
   1967  5031  +8,85 %
   1974  5055  +0,07 %
   1982  6971  +4,44 %
   1990  13 616  +8,71 %
   1999  19 211  +3,91 %
   2010  38 367  +6,60 %
   2015  43 600  +2,59 %
   2021  50 250  +2,39 %

შენიშვნა: SPLAF, INSEE, BrasseurLa Guyane française, page 33, Gérard Brasseur

 მიგრაცია 
სენ-ლორან-დიუ-მარონის კომუნის 43 600 მაცხოვრებლის დაბადების ადგილები 2015 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით გამოიყურება შემდეგნაირად:

 64,1 % ადამიანი დაიბადა საფრანგეთის გვიანაში
 5,3 % ადამიანი დაიბადა საფრანგეთის მეტროპოლიაში
 0,9 % ადამიანი დაიბადა მარტინიკაში
 0,5 % ადამიანი დაიბადა გვადელუპაში
 0,2 % ადამიანი დაიბადა საფრანგეთის სხვა ზღვისიქითა ტერიტორიებში
 29,0 % ადამიანი დაიბადა სხვა უცხოურ ქვეყნებში (ძირითადად სურინამში, რომელსაც მოსდევს ბრაზილია და თითქმის უკანასკნელ ადგილზეა ჰაიტი); მათ შორის 28,4 % იყო იმიგრანტი და 0,7 % უცხოეთში დაბადებული საფრანგეთის მოქალაქეების ბავშვები.

ქვემოთ მოყვანილია ქვეყნები, სადაც დაიბადნენ იმიგრანტები და რომლებიც ცხოვრობენ სენ-ლორან-დიუ-მარონის კომუნაში 2009 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით:

 დაბადებული სურინამში: 7631
 დაბადებული ბრაზილიაში: 3105
 დაბადებული ჰაიტიზე: 1199
 დაბადებული გაიანაში: 327
 დაბადებული სხვა ქვეყნებში: 530

 ეკონომიკა 
ქალაქის სიახლოვეს მდებარე შაქრის ლერწმის პლანტაციებში აწარმოებენ რომ „La Belle Cabresse-ს“ (ასევე ნაკლებად ცნობილ „La Cayennaise-ს“ და „Cœur de Chauffe-ს“) რომის მწარმოებელ Saint Maurice-ის კომპანიისათვის. რომი შეიცავს 50–55 % ალკოჰოლს (100-დან 110 გრადუსამდე) და გამოირჩევა მაღალი ხარისხით.

სენ-ლორან-დიუ-მარონისკენ მიმავალ გზაზე (სენ-ლორანიდან დაახლოებით 17 კმ სამხრეთით, სადაც ადრე მდებარეობდა Camp de la Rélégation-ის გამოსასწორებელი ბანაკი) გვხვდება სარამაკების კუთვნილი ბევრი პატარა მაღაზია, სადაც იყიდება ხის ნაკეთობები, რითაც ეს მოსახლეობა ამაყობს, — განსაკუთრებით სკამები და მაგიდები. ჟავუეისკენ მიმავალ გზაზე ასევე მდებარეობს მარონი ხელოსნების სოფელი.

 ტრანსპორტი 
1890 წლიდან 1897 წლის ჩათვლით პერიოდში სენ-ლორან-დიუ-მარონიდან სენ-ჟან-დიუ-მარონამდე აშენდა 16 კმ-იანი დეკოვილის სიგანის (600 მმ) რკინიგზა. კიდევ ერთი 22 კმ-იანი რკინიგზა გაიყვანეს სოფელ შარვენში მდებარე ხე-ტყის საჭრელ ბაზამდე. გამოსასწორებელი-შრომითი ბანაკების დახურვის შემდეგ ეს რკინიგზები მიატოვეს.

კაიენიდან სენ-ლორან-დიუ-მარონამდე მოხვედრა უპირატესად შესაძლებელია Route Nationale 1-ის გზის საშუალებით. მდინარე მარონიზე ახლახანს აშენდა ახალი პორტი, მაგრამ დღეისათვის მას არ გააჩნია საკმარისი ინფრასტრუქტურა და მდინარის საკმარისი სიღრმე. სენ-მორისის აეროდრომი 1946 წელს გავიდა ექსპლოატაციიდან, მაგრამ გამოიყენება სპორტული მიზნებისთვის. სენ-ჟანის ავტოგზა სენ-ლორანს აკავშირებს სენ-ჟან-დიუ-მარონთან და იქ განლაგებულ სამხედრო ბაზასთან.

2010 წელს გაიხსნა სენ-ლორან-დიუ-მარონთან დამაკავშირებელი ეროვნული ავტოგზა, რომელიც იწყება პლატო-დე-მინთან და მთავრდება აპატუში. ავტოგზა გაიხსნა გვიანის ტურში მონაწილეობისათვის. იგეგმება ავტოგზის დაგრძელება მარიპასულამდე. სამშენებლო სამუშაოების დაწყება აპატუსა და პაპაიშტონს შორის იგეგმება 2021 წელს.

ქალაქი ასევე საჭირო პორტია იმ პირებისთვის, ვინც მიემგზავრება დეპარტამენტის სიღრმეში პიროგებით ან სურინამის ქალაქ ალბინაში ბორნით ან პიროგით.

ქალაქ სენ-ლორან-დიუ-მარონის აეროპორტს ემსახურება ავიაკომპანია Air Guyane Express.

სქოლიო

კატეგორია:საფრანგეთის გვიანის ქალაქები