Agaricus semotus

Agaricus semotus — სოკოს სახეობა ქამას გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, აზიას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას.Mitchell AD, Walter M. (1999). "Species of Agaricus occurring in New Zealand". New Zealand Journal of Botany 37(4): 715–25.

ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, ხოლო — მეორე წყარო მცირედ შხამიანად. საპროტროფია. იზრდება ერთეულებად ან ჯგუფებად სხვადასხვა ტიპის ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა აღწერა 1863 წელს.Fries, E.M. (1863) , In: Monogr. Hymenomyc. Suec. (Upsaliae) 2(2):347.

სამეცნიერო სინონიმები:

აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 2-7 სმ, თავიდან ამოზნექილია, ასაკთან ერთად ბრტყელდება. ფერი შეიძლება მერყეობდეს ღია კრემისფერიდან მუქ ყავისფრამდე. ნორჩობაში ზედაპირი დაფარულია მოყვითალო-იისფერი ან ღვინისფერ-წითელი ქერცლებით, რომლებიც მოგვიანებით ღიავდება და ოქროსფერ-ყვითელი ხდება.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფეხისგან თავისუფალი, მჭიდროდ განლაგებული; თავდაპირველად თეთრი, შემდეგ ვარდისფერი, მოგვიანებით კი ნაცრისფერ-ვარდისფერი და ბოლოს იისფერ-ყავისფერი.

ფეხი-ის სიგრძე — 3-7 სმ, სიგანე — 0.4-0.8 სმ, შეხებისას ყვითლდება. ცილინდრულია, თავდაპირველად მთლიანი (შიგნიდან ამოვსებული), მოგვიანებით კი ფუყე. ადვილად ტყდება. ზედაპირი თეთრი ან მოყვითალო-იისფერია. სიბერეში ფეხი დაჭერისას ყვითლდება. ცენტრში ახასიათებს საყელო.

სპორების ფხვნილი — მუქი ყავისფერი. სპორები — 4.5–5.5x3–3.5 მკმ, გლუვი, არაამილოიდური და ელიფსისებრი. ბაზიდიუმები, ანუ სპორების მატარებელი უჯრედები, ოთხსპორიანია, ხოლო ცისტიდა დაახლოებით გურზისებრი ფორმისაა თხელი კედლებით.

რბილობი თეთრია და დაზიანებისას ყვითლდება, გემოზე ოდნავ ანისულის ან ნუშის გემოს მოაგონებს, მკვეთრად გამოხატული სოკოს სუნით.

გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, აზიას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას.

საპროტროფია. იზრდება ერთეულებად ან ჯგუფებად სხვადასხვა ტიპის ტყეებში, დაბლობებსა და მთის ძირებში, უპირატესად თიხიან ნიადაგებზე.

სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.Pavol Škubla, Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 89, ISBN 978-83-245-9550-1.

კვებითი ღირებულება
ზოგიერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს,  Internet Archive ხოლო ზოგის აზრით, მან შეიძლება კუჭის მომნელებელი სისტემის მოშლა გამოიწვიოს. Google Books ამერიკელი მიკოლოგი დეივიდ არორა აღნიშნავს, რომ მცირე ზომის გამო, მას იშვიათად აგროვებენ.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ქამასოკო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები