უღუზთაში

უღუზთაში ან უღუზი () — მეზრა (პატარა დასახლება) ისტორიულად ჯავახეთის მხარეში მდებარეობდა, დღევანდელი არდაჰანის ოლქის ჩილდირის რაიონის სოფელ დირსექაიას საზღვრებში.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 187.  ISBN 978-9941-0-7362-5

ისტორია
გვიან პერიოდში უგუზის სახელით ცნობილი მეზრას სახელი 1595 წლის ოსმალური მუფასალ დეფთერში მოიხსენიება როგორც ოღუზთაში ან უღუზთაში (اوغوزطاشی). ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია გაკვირვებულია ამ ადგილის თურქული სახელით და მიუთითებს, რომ იმ დროს, როდესაც საქართველოს ვილაიეთში ჯერ კიდევ არ იყო თურქი მოსახლეობა, შესაძლოა ქართული ტოპონიმი ასე ყოფილიყო ჩაწერილი.

მეზრა ოღუზთაშის ან უგუზთაშის მდებარეობდა ისტორიულად ჯავახეთის მხარეში, რომლის უმეტესი ნაწილი დღესაც საქართველოს საზღვრებშია. ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი 1578 წელს დაიპყრეს.

მეზრა უგუზთაშის ან ოღუზთაშის 1595 წლის „დეფთერ-ი მუფასალ-ი ვილაიეთ-ი გურჯისტან“ სახელწოდების ოსმალურ ტაჰრირ დეფთერში მოხსენიებულია უგუზთაშის ან ოღუზთაშის (اوغوزطاشی) ფორმით. ამ დროს მეზრა შედიოდა საქართველოს ვილაიეთში, ჩილდირის ლივის ქურთა ქალა (მღელცხე) ნაჰიაში. იმ დროს ცარიელად რეგისტრირებული მეზრისთვის 1000 აქჩე გადასახადი იყო გათვალისწინებული.

მეზრა უგუზთაშის ან ოღუზთაშის 1886 წლის რუსული მოსახლეობის აღწერაში დარეგისტრირებულია როგორც „უგუზი“ (Угуз) სახელწოდების სოფელი. ამ დროს უგუზი იყო არდაჰანის სანჯაყის არდაჰანის ყაზას ნაქალაქარის ნაჰიის რვა სოფლიდან ერთ-ერთი. სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 42 კაცისაგან, რომლებიც ცხოვრობდნენ 8 კარში 20 კაცი და 22 ქალი. ამ მოსახლეობაში 1 კარი (3 კაცი) იყო ქურთი, 6 კარი (33 კაცი) თურქი და 1 კარი (6 კაცი) ყარაპაპახი.

უგუზი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაში არ ფიგურირებს როგორც სოფელი. თუმცა ისტორიკოს ფახრეთინ ყირზიოღლუმ 1948 წელს ჩილდირის სოფლების შესახებ მოგზაურობის ჩანაწერებში დაწერა, რომ მაღლისა მთის უკან მდებარეობს სოფელი „უგუზდუზის“. ის ადგილი, რომელიც უგუზადაც მოიხსენიებოდა, იყო სოფელ „ველის“, „გუგუბეს“, „ბორკის“ და „კონკის“ საძოვრები. ყირზიოღლუ მიუთითებს, რომ ზემოდან მომდინარე მდინარე უგუზი სოფელ ქერთენეს ვენახებად გარდაქმნილი ძველი სოფელ გაჩიანის ადგილას მარცხნიდან უერთდება არდაჰანის წყალს.

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები