საძიებო სისტემის შედეგების გვერდი

საძიებო სისტემის შედეგების გვერდი (ინგლ. Search Engine Results Page, შემოკლებით SERP) — ვებგვერდი, რომელსაც საძიებო სისტემა აჩვენებს მომხმარებლის მიერ განხორციელებული საძიებო მოთხოვნის (კვერის) საპასუხოდ. SERP-ის მთავარი კომპონენტია შედეგების ჩამონათვალი, რომელსაც საძიებო სისტემა აბრუნებს საკვანძო სიტყვაზე (ან ფრაზაზე) დაფუძნებული მოთხოვნის საპასუხოდ.  

შედეგები ზოგადად ორი ძირითადი ტიპისაა:

 ორგანული ძიება: შედეგები, რომლებიც მოძიებულია და დალაგებულია საძიებო სისტემის ალგორითმის მიერ.
 დასპონსორებული (ფასიანი) ძიება: სარეკლამო განცხადებები.

საძიებო სისტემა შედეგებს აწყობს იმის მიხედვით, თუ რამდენად შეესაბამება ისინი თქვენს მოთხოვნას (რელევანტურობა). როდესაც შედეგი ორგანულია (ანუ, ბუნებრივი და არა რეკლამა), ის ჩვეულებრივ შედგება სამი ნაწილისგან:

 სათაური: გვერდის დასახელება.
 ბმული: ვებგვერდის მისამართი, რომელზეც გადადიხართ.
 ფრაგმენტი (სნიპეტი - snippet): მოკლე ტექსტური აღწერა. ეს ფრაგმენტი ხშირად გიჩვენებთ, რატომ არის ეს გვერდი ნაჩვენები – ის შეიცავს თქვენს მიერ მოძებნილ სიტყვებს.

ფასიანი (დასპონსორებული) შედეგების შემთხვევაში კი, ნაჩვენებ ტექსტს (სათაურს, აღწერას, ბმულს) თავად რეკლამის განმთავსებელი არჩევს. 

ერთმა საძიებო მოთხოვნამ შეიძლება მრავალი შედეგების გვერდი დააბრუნოს. თუმცა, მომხმარებლების გადატვირთვის თავიდან ასაცილებლად, საძიებო სისტემები და პერსონალური პარამეტრები ხშირად ზღუდავს თითოეულ გვერდზე ნაჩვენები შედეგების რაოდენობას (ხშირად 10 ორგანული შედეგი). შედეგად, მომდევნო გვერდები შეიძლება ისეთივე რელევანტური ან მაღალი რანგის მქონე არ იყოს, როგორც პირველი.ტრადიციული ბეჭდური მედიის მსგავსად, ეს ქმნის კონკურენტულ გარემოს გვერდზე ადგილისთვის, თუმცა ძიების შედეგები შეიძლება განსხვავდე დათვალიერების ისტორია, მდებარეობა და სხვა.

 SERP-ის კომპონენტები 
ორგანული ძიების შედეგები, საძიებო მოთხოვნა და სარეკლამო განცხადებები SERP-ის სამი ძირითადი კომპონენტია. თუმცა, ძირითადი საძიებო სისტემების (როგორიცაა Google, Bing, Yahoo!) SERP-ები შეიძლება მოიცავდეს მრავალი სხვადასხვა ტიპის გაფართოებულ შედეგებს (როგორც ორგანულს, ისე დასპონსორებულს), როგორიცაა ფრაგმენტები (ჩანართები), სურათები, რუკები, განმარტებები, პასუხების ბლოკები, ვიდეოები ან შემოთავაზებული დაზუსტებები ძიებისთვის. კვლევები აჩვენებს, რომ SERP-ები დროთა განმავლობაში სულ უფრო მრავალფეროვანი ხდება და აერთიანებს მასალას სხვადასხვა წყაროდან, ასევე შეიცავს მეტ დაზუსტებულ ელემენტს, რომელიც მოთხოვნაზე პირდაპირ პასუხს იძლევა
 საძიებო მოთხოვნა (Search Query) 
ეს არის სიტყვა ან სიტყვათა ერთობლიობა, რომელსაც მომხმარებელი კრეფს საძიებო სისტემის საძიებო ველში. მომხმარებელი საკვანძო სიტყვების საშუალებით მიუთითებს სასურველ თემას.

 ორგანული შედეგები (Organic Results) 
ეს არის საძიებო სისტემების მიერ გენერირებული ბუნებრივი (არაფასიანი) ჩამონათვალი. ისინი წარმოადგენენ ვებგვერდებს, რომლებიც შეესაბამება საძიებო მოთხოვნას. გვერდები დალაგებულია რელევანტურობის ქულის მიხედვით, რომელიც ეფუძნება სხვადასხვა მეტრიკას. ეს ფაქტორები ზოგადად მოიცავს შინაარსის ხარისხსა და რელევანტურობას, ვებსაიტის ავტორიტეტულობას,  სანდოობას (ხშირად მოიხსენიება როგორც E-E-A-T: Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness) მოცემულ თემაზე, მომხმარებლის კარგ გამოცდილებას (user experience) და ბექლინკებს (უკუ ბმულებს). თითოეული ორგანული შედეგი წარმოდგენილია ვიზუალური ელემენტის სახით, რომელიც მოიცავს ატრიბუციას (მაგ., საიტის სახელი), სათაურის ბმულს და შესაბამისი ვებგვერდის ფრაგმენტს (სნიპეტს), რომელიც აჩვენებს, თუ როგორ დაემთხვა მოთხოვნა გვერდის შიგთავსს. SERP-ები, როგორც წესი, შეიცავს მრავალ ორგანულ შედეგს, მაგრამ მომხმარებლები უმეტესად პირველ გვერდზე არსებულ პირველ რამდენიმე შედეგს ათვალიერებენ.

 დასპონსორებული (ფასიანი) შედეგები (Sponsored Results) 
რამდენიმე ძირითადი საძიებო სისტემა კომპანიებს სთავაზობს "დასპონსორებულ შედეგებს". კომპანიები უხდიან საძიებო სისტემას რეკლამის განთავსებისთვის ფულს, რათა მათი პროდუქტები ან სერვისები სხვა ძიების შედეგებზე მაღლა გამოჩნდეს. ეს ხშირად ხდება კომპანიებს შორის აუქციონის (ბიდინგის) ფორმით, სადაც ყველაზე მაღალი შემთავაზებელი იღებს ზედა პოზიციას. ეს შედეგები, როგორც წესი, აღნიშნულია, როგორც "რეკლამა" (Ad) ან "დასპონსორებული". ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ მომხმარებლები ზოგჯერ თავს არიდებენ ამ ზედა შედეგებს, რადგან განცდა უჩნდებათ, რომ რეკრლამირებული საიტი შესაძლოა ნაკლებად რელევანტური იყოს მათთვის.
 დეტალური ფრაგმენტები 
დეტალური ფრაგმენტები (Rich Snippets): Google აჩვენებს დეტალურ ფრაგმენტებს ძიების შედეგების გვერდებზე, როდესაც ვებსაიტი შეიცავს კონტენტს სტრუქტურირებული მონაცემების მარკირებით. სტრუქტურირებული მონაცემების მარკირება ეხმარება Google-ის ალგორითმს უკეთ დააინდექსიროს და გაიგოს შინაარსი. 

 გამორჩეული ფრაგმენტები (Featured Snippets) 
გამორჩეული ფრაგმენტი არის მომხმარებლის მოთხოვნაზე პასუხის შეჯამება, რომელიც ჩნდება ძიების შედეგების სიის თავში (ხშირად "პოზიცია ნულზე"). მათი მიზანია მომხმარებლისთვის სწრაფი და პირდაპირი პასუხის მიწოდება. არსებობს სხვადასხვა ტიპის გამორჩეული ფრაგმენტები: პარაგრაფი, დანომრილი სია, პუნქტებიანი სია, ცხრილი, YouTube ვიდეო და სხვა.

 ცოდნის გრაფიკი (Knowledge Graph) 
საძიებო სისტემებმა, როგორიცაა Google და Bing, დაიწყეს თავიანთი მონაცემების გაფართოება ენციკლოპედიებიდან და სხვა ღირებული და ხარისხსიანი ინფორმაციის წყაროებიდან. 

Google ამ ტიპის ინფორმაციას "Google ცოდნის გრაფიკს" უწოდებს. თუ საძიებო მოთხოვნა ემთხვევა, ის აჩვენებს დამატებით პანელს (ხშირად მარჯვენა მხარეს) ინფორმაციით მისი წყაროებიდან (მაგ., ცნობილი პიროვნების, ადგილის ან ორგანიზაციის შესახებ) . ასეთ პანელებს შეუძლიათ მომხმარებელს შესთავაზონ "ნულოვანი კლიკის" (zero-click) შედეგი, ანუ პასუხი პირდაპირ SERP-ზე, დამატებით ბმულზე გადასვლის გარეშე..

 შედეგების გენერირება 
ძირითადი საძიებო სისტემები, როგორიცაა Google, Bing, Yahoo!, პირველ რიგში იყენებენ ვებგვერდის შიგთავსს საძიებო ფრაგმენტის (სნიპეტის) შინაარსის გენერირებისთვის. თუ შიგთავსიდან შესაბამისი ნაწილის გამოყოფა ვერ ხერხდება, ისინი მიმართავენ ვებგვერდის მეტამონაცემების თეგებს. როგორც წესი, HTML სათაურის თეგი (<title>) გამოიყენება ფრაგმენტის სათაურად, ხოლო ვებგვერდის ყველაზე რელევანტური ან სასარგებლო შიგთავსი (ხშირად აღებული მეტა აღწერის თეგიდან  ან გვერდის ტექსტიდან) გამოიყენება აღწერისთვის (სნიპეტისთვის).

 SERP-ის მნიშვნელობა 

SERP-ები კრიტიკულად მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზის გამო:

 მომხმარებლისთვის: ეს არის ძირითადი ინტერფეისი, რომლის საშუალებითაც მომხმარებლები პოულობენ ინფორმაციას ინტერნეტში. SERP-ის დიზაინი და შედეგების ხარისხი პირდაპირ გავლენას ახდენს მომხმარებლის გამოცდილებაზე.
 ვებსაიტებისთვის (SEO): SERP-ზე მაღალი პოზიციის დაკავება ორგანულ შედეგებში (განსაკუთრებით პირველ გვერდზე) არის საძიებო სისტემის ოპტიმიზაციის (SEO) მთავარი მიზანი, რადგან ეს იწვევს ვებსაიტის ხილვადობის და ორგანული ტრაფიკის ზრდას.
 რეკლამის განმთავსებლებისთვის: SERP-ზე სპონსორირებული შედეგები წარმოადგენს მნიშვნელოვან სარეკლამო არხს (საძიებო სისტემის მარკეტინგი - SEM), რომელიც საშუალებას აძლევს ბიზნესებს, მიაღწიონ პოტენციურ მომხმარებლებს ზუსტად მაშინ, როდესაც ისინი ეძებენ შესაბამის პროდუქტებს ან სერვისებს.

 ავტომატური წვდომა და სკრაპინგი 
საძიებო სისტემის შედეგების გვერდები დაცულია ავტომატური წვდომისგან მთელი რიგი თავდაცვითი მექანიზმებით და გამოყენების პირობებით. მიუხედავად ამისა, ამ გვერდებიდან მონაცემების შეგროვების პროცესი, ცნობილი როგორც "SERP სკრაპინგი" (SERP scraping) ან ზოგადად "ვებ კროულინგი", ფართოდ გამოიყენება.

SERP სკრაპინგი არის ძირითადი მონაცემთა წყარო საძიებო სისტემის ოპტიმიზაციის (SEO) სფეროსთვის. SEO-სთან დაკავშირებული კომპანიები და ინსტრუმენტები იყენებენ ამ მონაცემებს ვებსაიტების კონკურენტული ორგანული და დასპონსორებული პოზიციების შესაფასებლად კონკრეტულ საკვანძო სიტყვებზე. ეს მონაცემები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ვებსაიტების პოზიციების თვალყურის დევნებისთვის, SEO სტრატეგიების ეფექტურობის შესაფასებლად და იმ საკვანძო სიტყვების გამოსავლენად, რომლებსაც შესაძლოა მეტი SEO ინვესტიცია სჭირდებათ უფრო მაღალი პოზიციების მისაღწევად.

უნდა აღინიშნოს, რომ საძიებო სისტემების გამოყენების პირობები ხშირად კრძალავს ავტომატურ წვდომასა და სკრაპინგს , და საძიებო სისტემები აქტიურად ებრძვიან ამ პრაქტიკას ტექნიკური საშუალებებით (მაგ., CAPTCHA, IP ბლოკირება).

 სქოლიო 

კატეგორია:საძიებო სისტემები