კელის საძმოს უტყუარი ამბავი

კელის საძმოს უტყუარი ამბავი () — ბუკერის პრემიის ორგზის მფლობელი ავსტრალიელი მწერლის, პიტერ კერის რომანია. ის რეალურ ისტორიულ პიროვნებას, ავსტრალიელ ყაჩაღ ნედ კელის, ეფუძნება. ნაწარმოები პირველად 2000 წელს გამოიცა ბრიზბენში ქვინსლენდის უნივერსიტეტის გამომცემლობის მიერ. იმავე წელს მან ბუკერის პრემია და თანამეგობრობის მწერალთა პრემია მოიპოვა. სათაურის მიუხედავად წიგნი მხატვრულ ლიტერატურას მიეკუთვნება. რომანის სიუჟეტი XIX საუკუნის 70-იან წლებში ავსტრალიის ვიქტორიის კოლონიაში ვითარდება. 

 სიუჟეტი 
ნედ კელი თავისი ავტობიოგრაფიის თხრობას იწყებს მამის, ჯონ „რედ“ კელის, აღწერით, რომელიც ირლანდიელი იყო და საბოლოოდ ავსტრალიის კოლონიაში, ვიქტორიაში, დამკვიდრდა. ნედის დედაზე, ელენზე (ქალიშვილობის გვარია ქუინი), დაქორწინების შემდეგ, კელები ავენელში, მელბურნის ერთ-ერთ სოფელში დასახლდნენ. რედ კელის არაერთხელ ჰქონია კონფლიქტი კოლონიურ პოლიციასთან, რის შედეგადაც იგი დააპატიმრეს და მოკლეს, როდესაც მისი ვაჟი ნედი მხოლოდ თორმეტი წლის იყო.

უმამოდ დარჩენილი ოჯახი ვიქტორიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით გადადის საცხოვრებლად, ნედის დედა კი ცდილობს შვილები არჩინოს, ამიტომ დუქანს ხსნის და რამდენიმე საყვარელსაც იჩენს. მათ შორის ერთ-ერთია ჰარი პაუერი, რომელსაც ახალგაზრდა ნედი შეგირდად აჰყავს  და ყაჩაღობას ასწავლის. საბოლოოდ ბიჭი ოჯახთან ბრუნდება და ჯიუტად ცდილობს, რომ პატიოსნად იცხოვროს. 

მალევე ნედ კელის მოპარული ცხენის შენახვისთვის სამწლიან პატიმრობას უსჯიან, მიუხედავად იმისა, რომ ამტკიცებს, ცხენი მეგობარმა მოტყუებით მომყიდაო. ციხიდან გამოსვლის შემდეგ ის კვლავ დანაშაულებრივ გზას მიუყვება. სიტუაციას ამწვავებს ის, რომ მექალთანე კონსტებლი ალექს ფიცპატრიკი მის დასთან ურთიერთობას ცდილობს. შეტაკებისას ნედი ალექსს ხელში ჭრის. იმისდა მიუხედავად, რომ ფიცპატრიკი დუმილის პირობას დებს, მეორე დღესვე ნედისა და ნედის უმცროსი ძმის, დენის, დაპატიმრების ორდერს გასცემს.  

ნედ კელი და დენი ვიქტორიის ჩრდილო-აღმოსავლეთით იმალებიან, ცოტა ხანში კი უერთდებიან მეგობრები - სტივ ჰარტი და ჯო ბირნი - (ეს სამეგობრო მოგვიანებით ცნობილი გახდა, როგორც კელის საძმო). საბოლოოდ, როცა პოლიცია ნედს ვერ მიაკვლევს, ძებნილის დედა აკავებენ, რათა ასე მაინც წამოაგონ ანკესზე ნედი.  

კელის საძმო მალე  სახელს ითქვამს ბანკების ძარცვითა და ყაჩაღობით. ისინი მოპარული ქონებით ვიქტორიაში მცხოვრებ დაბალი კლასის მკვიდრებს ეხმარებიან. მცხოვრებლები კი, თავის მხრივ, ,,ავსტრალიელ რობინ ჰუდებს" თავშესაფარს სთავაზობენ. 

საბოლოოდ პოლიციელებისგან შემდგარი დიდი რაზმი გლენროუენში მოიმწყვდევს კუთხეში საძმოს . რაზმი ქალაქს ალყაში აქცევს და შეიარაღებულ  ბანდის წევრებთან სასტიკ სროლაში ერთვება, რის შედეგადაც ნედ კელი მძიმედ იჭრება, ბანდის დანარჩენი სამი წევრი კი - იღუპება. 

...თხრობა მოულოდნელად წყდება სროლის დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე... მოყოლას მეორეხარისხოვანი ნარატორი აგრძელებს, რომელიც „SC“-ის სახელითაა იდენტიფიცირებული.  კელი ვიქტორიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონის მოსახლეობის თვალში გმირად იღუპება, მისი ცხოვრება კი დროთა განმავლობაში ლეგენდად იქცევა. 

 ტექნიკა 
რომანი დაყოფილია ცამეტ ნაწილად. 

ნაწარმოები დაწერილია ხალხურ სტილში, ამიტომ პუნქტუაციისა და გრამატიკის წესები მხოლოდ მცირედაა დაცული. კელის ირლანდიური ფესვები მის მონათხრობშიც შესამჩნევია. მიუხედავად იმისა, რომ რომანშ უხამსი ლექსიკაცაა გამოყენებული, ის კელის გამოგონილი ქალიშვილის ხათრით ცენზურირებულია..

 გამოხმაურება 
ინგლისელმა მწერალმა რობერტ მაკკრამმა „კელის საძმოს უტყუარი ამბავი“ ინგლისურ ენაზე დაწერილ 100 უდიდეს რომანს შორის დაასახელა.  2019 წელს ნაწარმოებმა The Guardian- ის XXI საუკუნის 100 საუკეთესო წიგნის სიაში 53-ე ადგილი დაიკავა. 

ამერიკელი მკითხველის მოსახიბლად წიგნის გამომცემელმა, ამერიკელმა ალფრედ კნოპფმა, წიგნი შეაფასა, როგორც „ დიდი ამერიკული რომანი'',მიუხედავად იმისა, რომ ნაწარმოების მოქმედება ავსტრალიაში ვითარდება. მოსაზრება, რომ ეს წიგნი „ამერიკული რომანია“, როგორც ჩანს, იმ ფაქტიდან მომდინარეობს, რომ ავსტრალიელი ავტორი პიტერ კერი მრავალი წლის განმავლობაში ნიუ-იორკში ცხოვრობდა.

 გამოგონილი ამბავი თუ რეალური ისტორია ? 
მიუხედავად იმისა, რომ რომანი რეალურ ისტორიულ ფიგურაზეა დაფუძნებული, სიუჟეტის დიდი ნაწილი გამოგონილია, ზოგიერთი ფაქტი კი - დამახინჯებული. 

 ეკრანიზაცია 
კერის რომანის ეკრანიზაცია ავსტრალიის კინოთეატრებში 2020 წლის იანვარში გამოვიდა.  ფილმის რეჟისორი ჯასტინ კურზელია, მთავარ როლებში არიან - ჯორჯ მაკკეი, როგორც ნედ კელი და რასელ კროუ, როგორც ჰარი პაუერი. 

სქოლიო

კატეგორია:ბუკერის პრემიით დაჯილდოებული ნაწარმოებები