შტოში

შტოში () — მანანასებრთა ოჯახის მოცვის გვარის (Vaccinium) მცენარეთა ქვეგვარი. მარადმწვანე, უმეტესად მხოხავი, ნახევრად ბუჩქებია წვრილი ძაფისებრი ყლორტებით. ფოთლები წვრილი, ტყავისებრი, ქვედა მხარეს ნაცარა ცვილისებრი ნაფიფქით. ყვავილები მოწითალო-ვარდისფერი, 2–4 (ზოგჯერ 6) ცალი შეკრებილია ყვავილედებად. ნაყოფი მუქი წითელი კენკრა. ცნობილია 5 სახეობა, გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ცივი და ზომიერი რეგიონების სფაგნუმიან და ტორფიან ჭაობებში.

შტოში ძვირფასი საჭმელი და სამკურნალო მცენარეა. ნაყოფები შეიცავს შაქრებს (გლუკოზას, საქაროზას, ფრუქტოზას), პექტინურ ნივთიერებებს, ორგანულ მჟავებს (ასკორბინის, ბენზოის, ლიმონის, ურსოლის, ვაშლის), მინერალურ მარილებს, B1, B2 ვიტამინებს და სხვა ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებებს. აქვს სურავანდის, ანთების საწინააღმდეგო, სიცხის დამწევი, ნივთიერებათა ცვლის მარეგულირებელი მოქმედება.

ჩრდილოამერიკული სახეობა მსხვილნაყოფა შტოში (V. macrocarpus) მე-19 საუკუნის ბოლოდან აშშ-სა და კანადაში მოჰყავთ როგორც კენკროვანი კულტურა; შექმნილია 200-ზე მეტი ჯიში, რომლებიც განსხვავდებიან კენკრის მწიფობის ვადებით, მოსავლიანობით. ამ სახეობის სამრეწველო პლანტაციები გაშენებულია ევროპის ქვეყნებში.

 სახეობები 
 მთის შტოში (Vaccinium erythrocarpum)
 იაპონური შტოში (Vaccinium japonicum)
 მსხვილნაყოფა შტოში (Vaccinium macrocarpon)
 წვრილნაყოფა შტოში (Vaccinium microcarpum)
 ჩვეულებრივი შტოში (Vaccinium oxycoccos)

 სქოლიო 

კატეგორია:მანანასებრნი