ვასილის მიქაელიდისი

ვასილის მიქაელიდესი () (დ. დაახლ. 1849 — გ. 18 დეკემბერი, 1917) — კვიპროსელი ბერძენი  პოეტი, რომელსაც ბევრი კვიპროსის ეროვნულ პოეტად მიიჩნევს.

ადრეული ცხოვრება

ვასილის მიქაელიდესი დაიბადა ლეფკონიკოში დაახლოებით 1849 წელს. 1862 წელს იგი ნიქოზიაში გადავიდა სასწავლებლად. მისი პირველი შეხება ხელოვნებასთან მოხდა რელიგიური ხატების სახით ნიქოზიის საარქიეპისკოპოსოში, სადაც მან მხატვრობა ისწავლა.

კარიერა

მიქაელიდესი გადავიდა ლარნაკის ეპარქიაში, სადაც ფერწერაზე კონცენტრირდა. ამაში ხელს თავისი ბიძა უწყობდა, რომელიც მასზე ზრუნავდა. 

1873 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი პირველი ლექსები „ტოკოსობა“ ( ) და „ბულბულები და ბუები“ (). 1875 წელს მიქაელიდესი ნეაპოლში გაემგზავრა ფერწერაში დასაოსტატებლად. მან იტალია დატოვა 1877 წელს და წავიდა საბერძნეთში, სადაც მოხალისედ ჩაწერა ბერძნულ არმიაში და იბრძოდა თესალიის განთავისუფლებისთვის 1897 წლის ბერძნულ-თურქული ომის დროს. კვიპროსზე ოსმალური ხელისუფლების დასრულების შემდეგ, 1878 წელს, იგი დაბრუნდა კუნძულზე და დასახლდა ლიმასოლში, რჩებოდა ლარნაკის ეპარქიის ადგილობრივ შენობაში. იქ მან დაიწყო ადგილობრივი გაზეთის, „ალითიასთვის“ (; „ჭეშმარიტება“), წერა.

მიქაელიდესმა დაწერა რამდენიმე ლექსი სხვადასხვა ბერძნულ დიალექტზე, როგორიცაა კვიპროსული, დიმოტიკი და კათარევუსა. მისი პირველი პოეტური კრებული „სუსტი ლირა“ () გამოქვეყნდა 1882 წელს. 1884 წელს იგი დაინიშნა ექიმის თანაშემწედ, რაც მას უზრუნველყოფდა შემოსავლით, საკვებითა და საცხოვრებელი ადგილით. შემდეგ მან დაიწყო გაზეთ „სალპინგასთვის“ () წერა. 1888 წელს ვასილის მიქაელიდესი შეუდგა სატირული ჟურნალის, „დიავოლოსის“  ეშმაკი), გამოცემას.

1883 წელს ვასილის მიქაელიდესმა დაწერა „ზღაპარი“ ), რასაც მოჰყვა მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომი „1821 წლის 9 ივლისი“ (). Ioannides, Christos P. (2018-12-06). Cyprus under British Colonial Rule: Culture, Politics, and the Movement toward Union with Greece, 1878–1954. Lexington Books. p. 12. ISBN 978-1-4985-8203-2. კვიპროსულ დიალექტზე შექმნილი ლექსი აღწერს იმ მოვლენებს, რომლებმაც გამოიწვია კვიპროსელი ბერძენი ლიდერების, მათ შორის არქიეპისკოპოს კიპრიანოსის, სიკვდილით დასჯა იმდროინდელი ოსმალო მმართველების მიერ:

Ἀντάν κ̌ί' ἀρκέψαν οἱ κρυφοί ἀνέμοι κ̌ί' ἐφυσούσαν

κ̌ί' ἀρκίνησεν εἴς τήν Τουρκ̌ιάν νά κρυφοσυνεφκιάζη

κ̌αί πού τές τέσσερεις μερκές τά νέφη ἐκουβαλούσαν,

ώστι νά κάμουν τόν κ̌αιρόν ν' ἀρκεύκη νά στοιβάζη,

εἴχ̌εν σγιάν εἴχαν οὕλοι τοῦς κ̌ι ἡ Ǩύπρου τό κρυφόν τῆς

μέσ' στοῦς ἀνέμους τοῦς κρυφούς εἴχ̌εν τό μερτικόν τῆς.

κ̌ί' ἀντάν ἐφάνην ἡ στραπή εἴς τοῦ Μοριά τά μέρη

κ̌ί' ἐξάπλωσεν κ̌ι' ἀκούστηκεν παντού ἡ πουμπουρκά τῆς,

κ̌ί' οὕλα ξηλαμπρακ̌ίσασιν κ̌αί θάλασσα κ̌αί ξέρη

εἴχ̌εν σγιάν εἴχαν οὕλοι τοῦς κ̌ἰ' ἡ Ǩύπρου τά κακά τῆς.

— Ἑννάτη Ἰουλίου-დან, ვასილის მიქაელიდესი

(ლექსის პწკარედული თარგმანი დაახლოებით ასეთია:

„მაგრამ როდესაც საიდუმლო ქარები შეწყდა

და თურქეთის ზღვა ღრუბლებით დაიფარა

და როდესაც ღრუბლები ოთხი დღის განმავლობაში გროვდებოდა,

რათა ამინდი დამაკმაყოფილებელი ყოფილიყო,

მათ ჰქონდათ თავიანთი საქონელი და კვიპროსს ჰქონდა თავისი საიდუმლო,

საიდუმლო ქარებს შორის მასაც ჰქონდა თავისი წილი.

და შემდეგ ქარიშხალი გამოჩნდა მორეას მხარეებში

და გავრცელდა და მისი ღრიალი ყველგან ისმოდა,

და ყველაფერი ნათელი იყო და ზღვა და ხმელეთი

თითქოს მათი ყოფილიყო და კვიპროსიც სავსე ბოროტებით“.)

მიქაელიდესის პოეზიამ ხელი შეუწყო კვიპროსული დიალექტის დამკვიდრებას, როგორც ლინგვისტური მედიუმისა, პოეზიისთვის."Vasilis Michaelides: A Tribute to the National Poet of Cyprus". www.greeknewsagenda.gr. Retrieved 2023-03-30. „1821 წლის 9 ივლისს“ მოჰყვა „ქალი ქიოსიდან“ ().

ბოლო ლექსები და სიკვდილი

მიქაელიდესის ცხოვრების ბოლო პერიოდი მოიცვა მისმა ალკოჰოლიზმთან ბრძოლამ. 1910 წელს იგი დაკარგა სამსახური, მაგრამ ლიმასოლის მუნიციპალიტეტმა მისცა ახალი სამუშაო ჯანმრთელობის ინსპექტორად და საცხოვრებელი ოთახი გამოუყო ქალაქის მერიაში. 1911 წელს მან გამოაქვეყნა „ლექსები“ (ბერძნ.: Ποιήματα). 1915 წლისთვის იგი აღმოჩნდა ლიმასოლის ღარიბთა სახლში, სადაც დაწერა „ბერძნის ოცნება“ (). იგი გარდაიცვალა, როგორც უფულო ალკოჰოლიკი, 1917 წლის 18 დეკემბერს.

მემკვიდრეობა

მიქაელიდესს ბევრი კვიპროსის ეროვნულ პოეტად მიიჩნევს.Ioannides, Christos P. (2018-12-06). Cyprus under British Colonial Rule: Culture, Politics, and the Movement toward Union with Greece, 1878–1954. Lexington Books. p. 12. ISBN 978-1-4985-8203-2.  Arabatzis, Georgios; Mitralexis, Sotiris; Steiris, Georgios (2016-04-26). The Problem of Modern Greek Identity: From the Ecumene to the Nation-State. Cambridge Scholars Publishing. ISBN 978-1-4438-9282-7. 1978 წელს მისი პორტრეტი გამოისახა კვიპროსელ პოეტებზე თემატური მარკების სერიიდან ერთ-ერთზე. კვიპროსზე მისი სახელობის რამდენიმე ქუჩაც არსებობს, და ასევე მის სახელს ატარებს ლიმასოლის მე-10 დაწყებითი სკოლა. სტროვოლოსში მისი ბიუსტი დგას და ასევე კიდევ ერთი ბიუსტია ლიმასოლში, კვიპროსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის გარეთ, რომელიც ასევე მისი სახელობისაა.  "Προτομή του Βασίλη Μιχαηλίδη στο ΤΕΠΑΚ". Προτομή του Βασίλη Μιχαηλίδη στο ΤΕΠΑΚ. Retrieved 2024-03-13.

ლიტერატურა

Ioannides, Christos P. (2018-12-06). Cyprus under British Colonial Rule: Culture, Politics, and the Movement toward Union with Greece, 1878–1954. Lexington Books. p. 12. ISBN 978-1-4985-8203-2.
"Vasilis Michaelides: A Tribute to the National Poet of Cyprus". www.greeknewsagenda.gr. Retrieved 2023-03-30.
Arabatzis, Georgios; Mitralexis, Sotiris; Steiris, Georgios (2016-04-26). The Problem of Modern Greek Identity: From the Ecumene to the Nation-State. Cambridge Scholars Publishing. ISBN 978-1-4438-9282-7.
"Προτομή του Βασίλη Μιχαηλίδη στο ΤΕΠΑΚ". Προτομή του Βασίλη Μιχαηλίδη στο ΤΕΠΑΚ. Retrieved 2024-03-13.

დამატებითი ბმულები

 Full text of "The 9th of July 1821" in Cypriot dialect and English translation
 Cyprus Stamp Issue: Cypriot Poets: Demetrios Lipertis and Vasilis Michaelides
 Documentary titled "Βασίλης Μιχαηλίδης, ο Άνθρωπος και το Έργο του" produced in 1980 by CyBC.

სქოლიო

კატეგორია:კვიპროსი
კატეგორია:ლიტერატურა
კატეგორია:პოეზია
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია