ჰათაის არქეოლოგიური მუზეუმი

ჰათაის არქეოლოგიური მუზეუმი (Hatay Arkeoloji Müzesi) — ანთაქიის, თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმი. ის ცნობილია რომაული და ბიზანტიური ეპოქის მოზაიკების ვრცელი კოლექციით. მუზეუმი მდებარეობს ანთაქიაში, ჰათაის მთავარ ქალაქში. მუზეუმის მშენებლობა დაიწყო 1934 წელს ფრანგი არქეოლოგის და ძველეულთა ინსპექტორის კლოდ მ. პროსტის რეკომენდაციით. ის დასრულდა 1938 წელს და თურქეთის კონტროლის ქვეშ მოექცა 1939 წელს, ჰათაის თურქეთთან გაერთიანების შემდეგ. მუზეუმი საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1948 წელს და ხელახლა გაიხსნა 1975 წელს რენოვაციისა და გაფართოების შემდეგ. ძველი ადგილი დაცარიელდა და მუზეუმი ახლა ახლად აშენებულ მუზეუმშია (მეორე ფაზის გახსნის თარიღი 2019 წელი), ძველზე ბევრად უფრო დიდი და ისეთი ექსპონატებით, რომლებიც ნაწილობრივ ბოლო დროს იქნა ამოთხრილი.

3,500 კვ.მ მოზაიკით, რომელიც 10,700 კვ.მ გამოფენის სივრცეში და 32,754 კვ.მ საერთო შიდა სივრცეშია წარმოდგენილი, მუზეუმი ითვლება მსოფლიოში ყველაზე დიდ მოზაიკურ მუზეუმად.“Local tourists rush to Hatay Archaeology Museum” Hurriyet Daily News 

მუზეუმმა გარკვეული ზიანი მიიღო 2023 წელს მომხდარი თურქეთ-სირიის მიწისძვრისგან.

კოლექცია
ჰათაის აქვს მოზაიკების მდიდარი კოლექცია, რომელიც მიეკუთვნება ელინისტურ და რომაულ ეპოქას II და III საუკუნეებში. ისინი ნაპოვნია ძველ ქალაქებში: დაფნე, სელევკია პიერია (სამანდაღ), ანტიოქია და თარსუსი. 

მოზაიკებზე გამოსახული ყველაზე ცნობილი ფიგურებია: მთვრალი დიონისე, ორფევსი, მოცეკვავეები, მიტოვებული არიადნე დეფნედან (იაქტო). სვეტის კაპიტელები, საკურთხეველი, საკულტო გამოსახულება, ბარელიეფი, ფრესკა და ქანდაკებები მიეკუთვნება ხეთებიდან რომაულ პერიოდამდე. ისინი ნაპოვნია ამიკის ვაკეზე მდებარე კურგანებში ჩატარებული გათხრებისას. მუზეუმში არსებული ნამუშევრები განლაგებულია იმის მიხედვით, სად იქნენ ნაპოვნი.

გათხრები ჩატარებულია კურგანებში, ტელებში და ნანგრევებში, როგორიცაა გუნეიდე, დეჰეპი, ჩათალჰოიუქი, ტაინატი, ალ მინა, აჩ-ანა, დეფნე-ჰარბიე და ა.შ. კოლექცია ასევე მოიცავს ანთაქიიდან და მისი მიმდებარე რეგიონებიდან მოძიებულ ნივთებს.

მუზეუმის კოლექცია ასევე მოიცავს ნივთებს, რომლებიც ასახავს რეგიონის ხელოვნებასა და კულტურას პალეოლითის ხანიდან დღემდე. ნივთები გამოფენილია კედლის ნიშებში. ოთახის სხვა კედლებთან არის ვიტრინები, რომლებშიც გამოფენილია იშვიათი მონეტების კოლექცია ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით. მუზეუმის ბაღში გამოფენილია რომაული პერიოდის სარკოფაგები, სამშენებლო ქვები და წყლის ჭურჭელი. 1999 წელს გერმანელმა არქეოლოგმა იუთა მეიშნერმა მიიღო ნებართვა ჰათაის არქეოლოგიური მუზეუმიდან ბერძნული და რომაული ქანდაკებების შესასწავლად და გასაცნობად.Meischner, J.: Die Skulpturen des Hatay Museums von Antakya, Jahrbuch des Deutschen Archäologischen Museums, Band 118, 2003, 285-384. Verlag Walter de Gruyter, Berlin. 2012 წლის დასაწყისში მუზეუმის კოლექციის ნაწილი დიგიტალიზდა მუზეუმში ვიზიტორთა რიცხვის გაზრდის ძალისხმევის ფარგლებში.

რესტავრაცია
2014-2015 წლებში მიმდინარე რესტავრაცია შეჩერდა მას შემდეგ, რაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნამუშევარი დაზიანდა და ადგილობრივმა მედიამ საზოგადოების ყურადღება მიაპყრო ამ საკითხზე.

იხილეთ აგრეთვე
ანტიოქია

რესურსები ინტერნეტში

Hatay Archeology Museum website (Turkish and English language versions available), working as of 2023
Not the museum site itself, but decent information in 2020
Over 670 pictures of exhibits

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1948 წელს დაარსებული მუზეუმები