ადამიანის უფლებები ლატვიაში

ადამიანის უფლებები ლატვიაში დაცულია ხელისუფლების მიერ, როგორც  აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი და Freedom House თავიანთ მოხსენებებში აღნიშნავენ. მსოფლიოს სუვერენულ ქვეყნებს შორის ლატვია საშუალოზე მაღალ დონეზეა დემოკრატიის, პრესის თავისუფლების, კონფიდენციალურობის დაცვისა და ადამიანის განვითარების კუთხით. ქვეყანაში საკმაოd ბევრi ეთნიკურად რუსი მოსახლეა, რომელთა ძირითადი უფლებები გარანტირებულია კონსტიტუციით და ლატვიის მთავრობის მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო ადამიანის უფლებების კანონებით.

მიუხედავად ამისა, უფლებადამცველმა ორგანიზაციებს გაკეთებული აქვთ არაერთი მოხსენება  ქვეყანაში ადამიანის უფლებების დაცვის კუთხით არსებულ სხვადასხვა პრობლემაზე. განსაკუთრებულ პრობლემებს აწყდებიან მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომელთაც სრულად ან ნაწილობრივ აქვთ შეზღუდული წვდომა მრავალ უფლებაზე. ასევე, პრობლემებს შორისაა: პოლიციის მხრიდან დროებით პატიმრობაში მყოფებზე და პატიმრებზე ძალადობა, ციხეებში არსებული არასათანადო პირობები, სასამართლოს მიკერძოებულობა, ქალთა დისკრიმინაცია, ეთნიკური უმცირესობების წინააღმდეგ ძალადობის შემთხვევები და სექსუალური უმცირესობების მიმართ, როგორც სამთავრობო დისკრიმინაციის, ასგრეთვე საზოგადოებრივი ძალადობის შემთხვევები. 

2020 წლის მარტში, კოვიდ19-ის პანდემიის გამო, ლატვიამ დაარღვია ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციითაNote verbale და სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა პაქტითDepositary Notification გათვალისწინებული ზოგიერთი ვალდებულება.

უფლებადამცველი ორგანიზაციების შეფასებები
საერთაშორისო ამნისტია
საერთაშორისო ამნისტიის განცხადების მიხედვით, მოქალაქეების არმქონე, მათ შორის ქვეყანაში უვიზოდ მყოფი პირები განიცდიან ნაწილობრივ ან სრულ შეზღუდას უფლებათა ფართო სპექტრზე, მათ შორის პოლიტიკურ პროცესებში მონაწილეობის, საჯარო და კერძო სექტორში დასაქმების და ქონების ფლობის უფლებებზე. მათი უმრავლესობა დაიბადა ან თითქმის მთელი ცხოვრება გაატარა ლატვიაში. 

ორგანიზაციის ანგარიშში საუბარია რასობრივად მოტივირებულ თავდასხმებზე ბოშების წინააღმდეგ. ლატვიას არ გააჩნია ყოვლისმომცველი ეროვნული კანონმდებლობა, რომელიც დისკრიმინაციის ყველა ფორმას ეწინააღმდეგება. ლგბტ თემის წარმომადგენლები განიცდიან შევიწროებას სიტყვიერი შეურაცხყოფის სახით. აგრეთვე, ანგარიშში აღნიშნულია ციხის პერსონალის მიერ დაკავებულების მიზანმიმართული წამების სავარაუდო შემთხვევები. 

Human Rights Watch
Human Rights Watch-მა 2006 წლის ანგარიშში 28 ივლისს რიგაში მშვიდობიან ქვიარ აქტივისტებზე განხორციელებული თავდასხმების შესახებ განაცხადა. მანამდე, რიგის მუნიციპალიტეტის საბჭომ უარი უთხრა ლგბტ ორგანიზაციებს „რიგა პრაიდი 2006“-ის განაცხადზე. აკრძალული მარში ანტი-გეი პროტესტანტების სამიზნედ იქცა.  2009 წელს რიგის ადმინისტრაციულმა სასამართლომ დაუშვა გეი მარშის ჩატარება.Gays Without Borders: Baltic Pride Saved After Court Lifts Council Ban

Freedom House
"Freedom House"-ის მიხედვით, ლატვიაში ადამიანები ფართო სამოქალაქო თავისუფლებებებით სარგებლობენ. ამასთანავე, 2007 წლის კორუფციის სკანდალის მიუხედავად, მაღალ დონეზეა პოლიტიკური უფლებები. ხელისუფლება  სცემს პატივს სიტყვის, პრესისა და რელიგიის თავისუფლებას. აკადემიური თავისუფლება დაცულია, როგორც სამართლებრივ, ასევე პრაქტიკულ დონეზე. აგრეთვე პრაქტიკაში ხორციელდება კანონით უზრუნველყოფილი შეკრება-გაერთიანების თავისუფლებების დაცვა. ლატვიის მასობრივი მედია ასრულებს ინფორმაციის სანდო წყაროს ფუნქციას და აშუქებს მთავრობის მიერ ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებას ყოველ შემთხვევას.

რესურსები ინტერნეტში
კონსტიტუცია
სახელმწიფო ორგანოებიs
ომბუდსმენის ოფისი
Case-law of the Constitutional Court
Representative of the Government before International Human Rights Organisations
სამთავრობო ორგანიზაციები
Human rights in Latvia გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარის ოფისი
Documents on Latvia ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებების კომისარი by CoE
ODIHR-ის დოკუმენტები ლატვიაში არჩევნების დაკვირვებაზე 
სხვა ქვეყნების ანგარიშები
აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენის მოხსნება ლატვიაში ადამიანის უფლებებზე
Human Rights situation in certain countries რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, 2020
ლატვიური არასამთავრობო ორგანიზაციები
ლატვიის ადამიანის უფლებათა ცენტრი
ლატვიის ადამიანის უფლებათა კომიტეტი
საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციები
Information on Latvia საერთაშორისო ამნისტიის 2019 წლის მოხსენება, გვ. 46-47
Information on Latvia  ბრიტანეთის ჰელნისკის ადამიანის უფლებების ჯგუფის ვებსაიტი
Information on Latvia in the website "Minority Electronic Resources"

სქოლიო

კატეგორია:ადამიანის უფლებები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ადამიანის უფლებები ლატვიაში