ბელარუსის ჩართულობა რუსეთის უკრაინაში შეჭრა

ბელარუსი, რუსეთის ახლო მოკავშირე, მხარს უჭერს მის ფართომასშტაბიან შეჭრას უკრაინაში. მისი აღმოსავლელი მეზობლის უკრაინაზე თავდასხმის დაწყებამდე, ბელარუსმა რუსეთის არმიას საშუალება მისცა, მის ტერიტორიაზე რამდენიმეკვირიანი სამხედრო წვრთნები ჩაეტარებინათ; თუმცა, რუსეთის ჯარები არ გავიდნენ ქვეყანიდან, როგორც ეს შეთანხმებით იყო გათვალისწინებული. ბელარუსმა რუსეთს ნება დართო, რომ უკრაინაში შეჭრა ნაწილობრივ მისი ტერიტორიიდან მომხდარიყო, რაც რუსეთს უკრაინის დედაქალაქ კიევამდე ყველაზე მოკლე სახმელეთო მარშრუტის გამოყენების საშუალებას მისცემდა. თუმცა, რუსული ძალები ორი თვის შემდეგ გაიყვანეს, რის შედეგადაც შეწყდა ბელარუსიდან განხორციელებული სახმელეთო სამხედრო ოპერაციები და უკრაინამ აღადგინა კონტროლი თავის მხარეზე საზღვრის რეგიონში. მიუხედავად ამისა, საზღვრის გასწვრივ სიტუაცია კვლავ დაძაბულია, უკრაინამ კი ჩაკეტა ბელარუსში შესასვლელი სასაზღვრო პუნქტები, გარდა სპეციალური შემთხვევებისა.

ბელარუსმა ასევე დაუშვა თავის ტერიტორიაზე რუსეთის სარაკეტო ძალების განთავსება და უკრაინულ სამიზნეებზე სროლა. ბელარუსული ოპოზიციისა და უკრაინელი სამხედროების რამდენიმე ანგარიშში აისახა, რომ ბელარუსი ჯარისკაცები რუსებთან ერთად იბრძოდნენ უკრაინაში, მაგრამ ქვეყნის ლიდერმა, ალექსანდრე ლუკაშენკომ, უარყო ეს ინფორმაცია და განაცხადა, რომ ბელარუსის შეიარაღებული ძალები (BAF) არ მიიღებდნენ პირდაპირ მონაწილეობას კონფლიქტში. 2023 წლის დასაწყისის მდგომარეობით, ბელარუსის შეიარაღებულმა ძალები ოფიციალურად არ ჩართულან უკრაინაში მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებებში და მთელი კონფლიქტის განმავლობაში ბელარუსის ტერიტორიაზე იყვნენ. ლუკაშენკომ განაცხადა, რომ „არავითარ შემთხვევაში“ არ გაგზავნიდა ჯარისკაცებს უკრაინაში, თუ უკრაინელები თავად არ დაესხმოდნენ ბელარუსს თავს.

უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, რუსეთის უკრაინაში შეჭრის საწყის ეტაპზე ლუკაშენკომ უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის უთხრა, რომ მისი არმია არ ჩაებმებოდა კონფლიქტში რუსეთის მხარეს. 2023 წლის დასაწყისში უკრაინამ ბელარუსს ამ შეთანხმების ფორმალიზება თავდაუსხმელობის პაქტის დადებით შესთავაზა.

ბელარუსის რუსეთთან თანამშრომლობა დაგმეს დასავლეთის ქვეყნებმა. აშშ-მ, გაერთიანებულმა სამეფომ, კანადამ, იაპონიამ და ევროკავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა ბელარუსს სანქციები დაუწესეს. ჩეთემ ჰაუსის კვლევის თანახმად, ბელარუსის სამხედრო კონფლიქტში მონაწილეობას ქვეყნის საერთო მოსახლეობა უარყოფითად აფასებს. 27 თებერვალს, საკონსტრიტუცია რეფერენდუმის დღეს, რომელიც ბელარუსისთვის არაბირთვული ქვეყნის სტატუსის აღდგენას მოითხოვდა, გაიმართა საპროტესტო გამოსვლები, თუმცა დემონსტრანტები მალევე დაშალეს. რუსეთის ომში ბელარუსის გაწეული ძალისხმევის შესაფერხებლად ჰაკერებმა შეტევა განახორციელეს ქვეყნის სახელმწიფო უწყებებსა და კრიტიკულ ინფრასტრუქტურასზე. 

კონფლიქტის დაწყების პირველ დღეებში, ბელარუსი ასევე ჩართული იყო სამშვიდობო ინიციატივებში, მოეწყო რუსეთ-უკრაინის მოლაპარაკებები საკუთარ საზღვარზე. თუმცა, გარკვეული წინასწარი შეთანხმებების მიუხედავად, ვერ შედგა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მიღწევა.

სქოლიო

კატეგორია:ბელარუს-რუსეთის ურთიერთობები