ვიგნა-რანდანინის კატაკომბები

ვინია რანდანინი ებრაული კატაკომბები (Catacombe ebraiche di Vinya Randanini) —  რომლებიც აპიანის გზის მეორე და მესამე მილებს შორის, წმინდა სებასტიანის ქრისტიანულ კატაკომბებთან ახლოს მდებარეობს, რომლებთანაც თავდაპირველად ისინი ერთმანეთში აირია. კატაკომბები თარიღდება ჩვენი წელთაღრიცხვით II-V საუკუნეებით და სახელი მიწის მფლობელებისგან მიიღო, როდესაც ისინი პირველად ოფიციალურად აღმოაჩინეს, ასევე იმ ფაქტი, რომ მიწა ვენახად (ვინაიდან) გამოიყენებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ვინია რანდანინი რომში არსებული ორი ებრაული კატაკომბიდან მხოლოდ ერთ-ერთია, რომლებიც საზოგადოებისთვის ღიაა, მათი მონახულება მხოლოდ წინასწარი შეთანხმებით არის შესაძლებელი. ისინი რესტორნისა და კერძო ვილის ქვეშ მდებარეობს და შესასვლელი ვია აპია პიგნატელის მხრიდანაა. ეს კატაკომბები შემთხვევით აღმოაჩინეს 1859 წელს, თუმცა არსებობს მტკიცებულება, რომ ისინი მანამდე გაძარცვეს. ისინი 18,000 კვადრატულ მეტრ ფართობს მოიცავს და გვირაბები დაახლოებით 700 მეტრის სიგრძისაა, რომელთაგან დაახლოებით 400 ჩანს.

სინაგოგა
შესასვლელში გამოყენებული იყო წარმართული შენობა, რომელსაც დამატებული ჰქონდა თაღოვანი ჭერი და შავი და თეთრი ფილებით მოპირკეთებული იატაკის მოზაიკა. ვარაუდობენ, რომ ეს შენობა სინაგოგად უნდა გამოეყენებინათ, რასაც ამყარებს ჭა, რომელშიც გარე მოზაიკიდან წყალი მიედინებოდა, ორი ცალკეული ერთეულის (მამაკაცებისა და ქალებისთვის) არსებობა, აფსიდებისა და მოზაიკის არსებობა და შენობის ურბანული ტერიტორიებიდან დაშორება.

კატაკომბები
კატაკომბები, რომლებიც ორ დონეზეა განლაგებული ზედაპირიდან 5-დან 16.3 მეტრამდე სიღრმეზე მდებარეობს, გამოიყენებოდა II-IV საუკუნეებს შორის, დაკრძალვების მაქსიმალური რაოდენობა ამ პერიოდის ბოლოს დაფიქსირდა. იქ რამდენიმე ათასი ებრაელი იყო დაკრძალული. ჰიპოგეუმი შედგება ორი მთავარი გალერეისგან, რომლებიც რამდენიმე განშტოებად იყო დაყოფილი. არის ქვის კედლებში გამოკვეთილი ნიშები და არკოზოლიებით აღჭურვილი კუბიკები. გვირაბებს ასევე აქვთ ვულკანური ფსკერიდან ამოთხრილი „ფორმიანი“ სამარხები. არის რამდენიმე კუბიკულა, ანუ სამლოცველო, რომლებსაც, სავარაუდოდ, ოჯახები იყენებდნენ. ბევრი სამარხი კოხიმის სტილს მიჰყვება და გალერეის კედლის პერპენდიკულარულად ვრცელდება. მსგავსი მაგალითები გვხვდება პალესტინასა და ისრაელში.[4] ზოგიერთ მოხატულ კუბიკზე გამოსახულია ყვავილების მოტივები და ცხოველები, ასევე ებრაული სარწმუნოებისთვის დამახასიათებელი ობიექტები, როგორიცაა შვიდტოტიანი კანდელაბრი. მათ აქვთ არარეგულარული გეგმა და, მიუხედავად იმისა, რომ ერთმანეთთან შეერთებულია, დაყოფილია ცალკეულ ზონებად. ეს მიუთითებს მიწის ახალ შეძენაზე და კატაკომბების განვითარებაზე, რადგან სულ უფრო მეტი სივრცე იყო საჭირო. Some painted cubicles depict flower motifs and animals but also subjects typical of the Jewish faith such as the seven-branch candelabrum.  They have an irregular plan and, although joined together, are divided into separate areas. This suggests new land acquisitions and catacomb developments as more and more space was required.

კატაკომბები უნიკალურია დეკორაციების მასშტაბებით. დეკორაციებში შედის ფრთოსანი გამარჯვებული, რომელიც შიშველი ახალგაზრდა მამაკაცის გვირგვინს ადებს, სხვადასხვა ფიგურები, როგორიცაა ფარშავანგები, ჩიტები და ყვავილებით სავსე კალათები, პეგასი, მამლები, ქათმები და სხვა ფრინველები. ფორტუნას ფიგურის ქვეშ გამოსახულია ჰიპოკამპი და ორი დელფინი. ეს დეკორაციები ზოგიერთი მკვლევარისთვის მიანიშნებს, რომ გვირაბებში ადრე წარმართი ბინადრები ცხოვრობდნენ და შესაძლოა, ებრაელები ხელახლა იყენებდნენ. რომში ამ და სხვა ებრაული კატაკომბების დეკორაციები იძლევა მინიმუმ თერთმეტი უძველესი სინაგოგის იდენტიფიცირების და მნიშვნელოვან ინფორმაციას სიმბოლიზმისა და ებრაული ხატწერის შესახებ, როგორიცაა მენორა, ლულავი, შოფარი და თორას გრაგნილები. წარწერების დაახლოებით 25-30% ლათინურ ან არამეულ ენაზეა. დანარჩენი ბერძნულ ენაზეა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ენა იმიგრანტი მოსახლეობის დიდი ნაწილისთვის ყველაზე ხშირად გამოყენებული ენა იყო.

სქოლიო