კლადი

კლადი ( (კლადოს) შტო), აგრეთვე ცნობილი როგორც მონოფილეტური ჯგუფი ან ბუნებრივი ჯგუფი — ორგანიზმთა ჯგუფი, რომელიც შედგება საერთო წინაპრისა და მისი ყველა პირდაპირი შთამომავლისგან. კლადები წარმოადგენენ კლადისტიკის ფუნდამენტურ ქვაკუთხედს. კლადისტიკა არის ტაქსონომიის თანამედროვე მიდგომა, რომელიც აღიარებულია ბიოლოგიის უმეტესი დარგის მიერ.

ტერმინი „კლადი“ 1957 წელს ბიოლოგმა ჯულიან ჰაქსლიმ შემოიღო. ტერმინი კლადი მსგავსი მნიშვნელობით გამოიყენება ბიოლოგიის გარდა სხვა სფეროებშიც, მაგალითად, ისტორიულ ლინგვისტიკაში.

საერთო წინაპრად შეიძლება გვევლინებოდეს ინდივიდუალური ორგანიზმი, პოპულაცია, ან სახეობა, მიუხედავად იმისა, გადაშენებულია თუ დღემდე არსებობს. კლადები ერთი მეორეში არიან მოთავსებული, რადგან თითოეული განშტოება, თავის მხრივ, იყოფა უფრო პატარა განშტოებებად. ეს დაყოფები ევოლუციურ ისტორიას ასახავს, რადგან პოპულაციები განცალკევდნენ და დამოუკიდებლად იწყეს განვითარება. კლადებს მონოფილეტურ ჯგუფებს უწოდებენ.

გასული ათწლეულის განმავლობაში, კლადისტიკამ რევოლუცია მოახდინა ბიოლოგიურ კლასიფიკაციაში, რამაც ორგანიზმებს შორის გასაოცარი ევოლუციური კავშირები გამოავლინა. ტაქსონომისტები სულ უფრო ხშირად ცდილობენ თავი აარიდონ იმ ტაქსონების დასახელებას, რომლებიც არ მიეკუთვნებიან კლადებს; ანუ იმ ტაქსონებს, რომლებიც არ არიან მონოფილეტურები.

კლადისტიკის მოლეკულურ-ბიოლოგიურმა დარგმა ორგანიზმებს შორის ისეთი კავშირები გამოავლინა რომელთა მიხედვითაც, სოკოები ცხოველებთან უფრო ახლოს დგანან, ვიდრე მცენარეებთან; არქეები დღეისთვის ბაქტერიებისგან განცალკევებულად ითვლება; და მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები, შესაძლოა, არქეებისგან განვითარდნენ.

ლიტერატურა


რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა
კატეგორია:ბიოლოგიური ფილოსოფია
კატეგორია:ფილოგენეტიკა