ტიტანოფონეუსი

ტიტანოფონეუსი, ან ტიტანოფონიПалеонтологический музей имени Ю. А. Орлова / отв. ред. А. В. Лопатин. — М.: ПИН РАН, 2012. — С. [182]. — 320 [376] с. — ISBN 978-5-903825-14-1. () — ხორცისმჭამელი დინოცეფალების გადაშენებული გვარი ანტეოზავრიდების ოჯახიდან. ტიპური სახეობაა Titanophoneus potens. ეს ცხოველი შუა პერმულ პერიოდში ბინადრობდა, დაახლოებით 265 მილიონი წლის წინ. ტიტანოფონეუსის ნაშთები აღმოჩენილია იშევოში, რუსეთში.

ტიტანოფონი თავდაპირველად წყლის ბინადარ მტაცებლად, ნიანგის მსგავს არსებად ითვლებოდა, მაგრამ, სავარაუდოდ, ზრდასრული ინდივიდები მსხვილ ხერხემლიანებზე ხმელეთზეც ნადირობდნენ.

აღწერა
დიდწილად ის სამხრეთ აფრიკულ ანტეოზავრს წააგავს. მისი თავის ქალა მაღალი და ვიწროა, ზრდასრულ ინდივიდებს განვითარებული აქვთ პაქიოსტოზი — საფეთქლის უკანა და შუბლის არეების გასქელება. გააჩნია ძლიერი საჭრელი კბილები და ეშვები, რასაც თან მოსდევს 8-9 წყვილი პატარა კბილი. ფეხები მძლავრი, არც ისე გრძელი, ფართო ხელისგულებითა და ტერფებით (შესაძლოა, საცურაო აპკიც ჰქონოდა). კუდი გრძელია. ერთიანობაში, ჩონჩხი საკმაოდ მსუბუქია. ახალგაზრდა ინდივიდები (პირველად აღწერილი ეგზემპლარები) სიგრძეში 3 მეტრს აღწევდნენ, ზრდასრული ინდივიდების თავის ქალა კი 60 სმ სიგრძის იყო, საერთო სიგრძე კი არანაკლებ 4 მეტრს შეადგენდა.

ტაქსონომია
ტიპური სახეობაა Titanophoneus poten, რომელიც რუსმა პალეონტოლოგმა ივან ეფრემოვმა 1938 წელს აღწერა იშეევოდან.Efremov, I. A., 1938. The Recovery of a Triassic Anomodont in the Orenburg Province: Comptes Rendus Doklady l’Academie des Sciences de l’Union des Sovietiques Socialistes Republiques, v. 20, n. 2–3, p. 227–229. ტიპური თავის ქალა (ახალგაზრდა ინდივიდი) დაზიანებულია და მისი წინა ნაწილი მკვეთრად არის ზემოთ აწეული.

ტიპურის სახეობის გარდა, გვარს მიაკუთვნებენ აგრეთვე სახეობას Titanophoneus adamanteus, რომელიც T. poten-ის მსგავსად იმავე ასაკისაა და იშეევოშია აღმოჩენილი. წარსულში მას დოლიოზავრისკუსის მეორე სახეობად მიიჩნევდნენ. მისი თავის ქალის სიგრძე დაახლოებით 60 სმ-ია, თავის ქალა უფრო მაღალი და მოკლეა, ასევე განსხვავდება კუთხოვან ძვალზე არსებული ქედის ფორმით.

სახეობა T. rugosus აღწერილია თათრეთის სოფელ ბუტლეროვკაში მოპოვებული კუთხოვანი ძვლის ფრაგმენტის საფუძველზე; ეს უკანასკნელი ჰერმან ტრაუტშოლდმა (როგორც Oudenodon rugosus) 1884 წელს აღწერა.

ადრე თერაპსიდი Admethophoneus karagalensis, რომელიც ივან ეფრემოვმა თავის ქალის ფრაგმენტის მიხედვით 1954 წელს აღწერა, ტიტანოფონთან ახლოს მდგომად მიიჩნეოდა. დღესდღეობით ადმეტოფონი კამაგორგონის მსგავს პრიმიტიულ გორგონოპსებს განეკუთვნება.

გალერეა

რესურსები ინტერნეტში

  (დაარქივებული)
  (დაარქივებული)

სქოლიო

კატეგორია:ანთეოზავრები