ჩალის ქუდების აჯანყება

ჩალის ქუდების აჯანყება () — არეულობების სერია ნიუ-იორკში, რომელიც 1922 წლის სექტემბერში დაიწყო. არეულობა ახალგაზრდების მიერ ჩალის ქუდების ტარების სეზონური, დაუწერელი წესების უგულებელყოფამ გამოიწვია, რაც სერიოზული საზოგადოებრივი მღელვარების მიზეზი გახდა. არეულობა 8 დღის მანძილზე გაგრძელდა, რასაც შედეგად არაერთი ადამიანის დაშავება და დაპატიმრება მოჰყვა.

 ისტორიული კონტექსტი  
ჩალის ქუდები XIX საუკუნეში გამოჩნდა როგორც საზაფხულო სამოსის ნაწილი. მათი ტარება ძირითადად უკავშირდებოდა სპორტულ ღონისძიებებს, მაგალითად, ნაოსნობას. თავდაპირველად, ამგვარი ქუდების ტარება მამაკაცების მხრიდან ცხელ ზაფხულშიც კი არ ითვლებოდა კარგ ტონად, განსაკუთრებით დიდ ქალაქებში. უფრო მეტიც, მამაკაცი შეიძლებოდა გამხდარიყო დაცინვისა და თავდასხმის ობიექტი, თუ ის ქუჩაში ჩალის ქუდით გამოჩნდებოდა. XX საუკუნის დასაწყისში ჩალის ჩასაცმლის ტარება მისაღები გახდა ჩრდილოეთ ამერიკის არა ერთ ქალაქში (მათ შორის ბიზნესმენებისთვისაც), თუმცა, მაინც არსებოდა ერთი დაუწერელი წესი: ჩალის ქუდის ტარება იკრძალებოდა 15 სექტემბრის შემდეგ (ცნობილი, როგორც „თექის ქუდების დღე“). 
ეს თარიღი თვითნებურად დაწესდა. თავდაპირველად, ჩალის ქუდების ტარების ნებადართულ ბოლო დღედ პირველი სექტემბერი მიიჩნეოდა,მოგვიანებით კი სექტემბრის შუა რიცხვებამდე გადაიწია. სოციალურად მისაღებ საქციელად იქცა ბირჟის მაკლერების მიერ ერთმანეთის ქუდების განადგურება, იმ ფაქტის გამო, რომ ისინი "თანამშრომლები" იყვნენ,   მაგრამ ეს არ იყო მისაღები სრულიად უცხო ადამიანებისთვის. თუ რომელიმე მამაკაცი ჩალის ქუდს ატარებდა, ის, მინიმუმ, დაცინვის ობიექტი ხდებოდა. გაჩნდა ახალგაზრდათა დაჯგუფებები,რომლებიც ჩალის ქუდის მატარებელ მამაკაცებს თავიდან ქუდებს ხდიდნენ და ფეხს აბიჯებდნენ.  ხალხში ქუდების წართმევისა და მათზე ფეხის დაბიჯების ტრადიცია იმდენად დამკვიდრდა, რომ ადგილობრივი გაზეთებშიც კი ხშირად იბეჭდებოდა გაფრთხილებები 15 სექტემბრის მოახლოების შესახებ, რომლებიც მამაკაცებს თექის ან აბრეშუმის ქუდებზე გადასვლისკენ მოუწოდებდნენ.

აჯანყება
აჯანყება 1922 წლის 13 სექტემბერს დაიწყო, როდესაც ახალგაზრდათა გარკვეულმა ჯგუფმა „ქუდების მოხდისა და განადგურების ტრადიციის“ სისრულეში მოყვანა გადაწყვიტა, რაც მალბერი ბენდ რაიონში, ფაბრიკაში დასაქმებული მუშებისთვის ქუდების მოხდასა და ფეხქვეშ გათელვაში გამოიხატა. ეს ვითომ უწყინარი ტრადიცია მალე ხელჩართულ ჩხუბში გადაიზარდა.ჩხუბის გამო შეჩერდა მოძრაობა მანჰეტენის ხიდზე. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველი კონფლიქტის დეესკალაცია პოლიციამ მცირე დროში შეძლო, ეს დაპირისპირება მომდევნო დღეებშიც გაგრძელდა და უფრო მწვავე სახე მიიღო. თინეიჯერთა ბანდები დაძრწოდნენ ქუჩებში დიდი ჯოხებით შეიარაღებულნი, ეძებდნენ ქვეითებს, რომლებიც ჩალის ქუდებს ატარებდნენ და სცემდნენ მათ, ვინც წინააღმდეგობას უწევდა.

კატეგორია:აჯანყებები
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია

რესურსები ინტერნეტში
 New York Times article

სქოლიო