დომიტილიას კატაკომბები

დომიტილას კატაკომბები - ქრისტიანული სასაფლაო, სახელწოდებული დომიტილას ოჯახის სახელით, რომელმაც თავდაპირველად ბრძანა მისი გათხრა. აგებულია II-III საუკუნეებში, მდებარეობს იტალიის ქალაქ რომში და არის ადამიანის მიერ შექმნილი მიწისქვეშა გადასასვლელები, რომლებიც გამოიყენებოდა სასაფლაოებისა და რელიგიური ცერემონიებისთვის. დომიტილას კატაკომბები შედის რომის უდიდეს კატაკომბებს შორის და გადაჭიმულია 17 კმ-ზე, ძირითადად ძველ არდეატინის გზაზე, განლაგებულია ოთხ დონეზე და მოიცავს დაახლოებით 15 000 დაკრძალულს. დომიტილას კატაკომბები ერთადერთი კატაკომბებია რომში, რომელთაც აქვთ მიწისქვეშა ბაზილიკა და რომის კატაკომბებიდან, ხოლო, ერთ-ერთია იმ ხუთეულიდან, რომელთა ნახვაც საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომია. აგებული მეორე და მესამე საუკუნეებში, ამ მიწისქვეშა გადასასვლელების ლაბირინთი მოიცავს ფრესკებსა და ქრისტიანული იკონოგრაფიის უამრავ ნიმუშს, ასევე გამოსახავს ოსტატური ინჟინერიის უნარებს და ინოვაციურ არქიტექტურულ ტექნიკას.
 არქიტექტურა 
 ბაზილიკა 
მინი|წმინდანთა ნერევსისა და აქილევსის ბაზილიკა - დომიტილას კატაკომბები - რომი 2016 წ.
მინი|იესო და მოციქულები, დაახლოებით 200 წ.
მეოთხე საუკუნის ბოლოს, პაპი დამასუს მმართველობის პერიოდში, კომპლექსში დაემატა მიწისქვეშა ბაზილიკა, რომელიც მიძღვნილი იყო წმინდან ნერევსისა და აქილევსისადმი. ეკლესია ფაქტობრივად დაიკარგა ადრეულ შუა საუკუნეებში და 1870-იან წლებში აღმოაჩინა არქეოლოგმა ჯოვანი ბატისტა დე როსიმ. Joan M. Petersen, "The identification of the Titulus Fasciolae and its connection with Pope Gregory the Great", Vigiliae Christianae 30.2 (June 1976:151–158).

ბაზილიკა შედგება ნართექსის, სამი ნავის, აფსიდისგან და გამოყოფილია ორ რიგიანი ოთხი სვეტით.  ძირითადი საკურთხევლისგან შემორჩენილია მხოლოდ ერთი სვეტი, რომელიც გაფორმებულია აქილევსის თავის მოკვეთის სცენით. საკურთხევლის მიღმა მდებარეობს კუბიკულუმი, რომელიც მოიცავს არკოსოლიუმს წმინდა პეტრონილას ფრესკით. ზოგადად, ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ პეტრონილია იყო რომაელი წმინდანი ან მოწამე, რომელსაც აღიარებდნენ წმინდა პეტრეს ქალიშვილად და პატივს სცემდნენ ფრანკები.მიუხედავად იმისა რომ მისი ნეშტი ამოიღეს დომიტილას კატაკომბებიდან და გადაიტანეს ვატიკანში, ფრანკთა მეფის მოთხოვნით, ვარაუდობენ, რომ პეტრონილას კულტი შეინიშნებოდა ნერევსისა და აქილევსის მიწისქვეშა ბაზილიკაში. 

 კუბიკულები/გალერეები 
დომიტილას კატაკომბებში არის სურათები, ბიბლიური ეპიზოდებით, რომლებზეც ჩანს იესოს მოციქულებთან, ნოეს კიდობანსა და დანიელის ლომებთან ცხოვრება. სხვა ბიბლიური ფიგურები სხვადასხვა კუბიკულში ასახავს ღვთისმშობელს ბავშვით,   ადამს, ევას, იონას, კეთილ მწყემსს, ახალგაზრდას კარდინალის სამოსით, მოციქულ პეტრესა და პავლესთან. არაბიბლიური ფიგურები მოიცავს გაზაფხულისა და ზაფხულის გამოსახულებებს, ფრთიანი ქალების სახით  და სცენებს ორფეოსთან, რომელსაც გარს აკრავენ ფრინველები, ცხოველები (ცხვარი) რომლებიც ჩვეულებრივ თან ახლავს მას. ასევე, ორფეოსის გამოსახულების გარდა არსებობს სხვა სურათები, მითოლოგიური, გარეული ან მშვიდი ცხოველების შესახებ.

 პაგანური გამოსახულებები ქრისტიანულ კონტექსტში 
ორფეოსი არის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი პაგანისტურ-მითოლოგიური ფიგურა, რომელიც გვხვდება ადრეულ ქრისტიანულ ხელოვნებაში, და მისი ცხოველების მოხიბვლის გამოსახულება მოიცავს უდავოდ პაგანურ სცენებს, რომლებიც გვხვდება ქრისტიანულ გარემოში. უმეტესად, ორფეოსთან დაკავშირებული იკონოგრაფია უცვლელია. ის ჩვეულებრივ გამოსახულია ქვაზე, ლირა მის მარცხენა მუხლზე და პლექტრუმი მარჯვენა ხელში. თუმცა, ცვლილება გვხვდება ცხოველში, რომელიც გამოსახულია ორფეოსთან; ტრადიციული გამოსახულება ორფეოსს ასახავს გარეული, ცხოველური არსებების თანხლებით, ხოლო გვიანდელი ქრისტიანული ინტერპრეტაციები მას მშვიდი ცხოველების თანმხლებით გამოსახავს, როგორებიცაა ცხვარი და მტრედი.  გარეულიდან შინაურ ცხოველებზე გადასვლა გვაჩვენებს განზრახ ცვლილებას, რომელიც დაკავშირებულია ადრეული ქრისტიანული საფლავის რიტუალთან. დომიტილას კატაკომბებში ორფეოსის სცენაში იგი გამოსახულია პაგანური ტრადიციის შესაბამისად, ცხოველების თანხლებით. ამგვარი გამოსახულებების გამოყენება ქრისტიანულ კატაკომბებში უკავშირდებოდა ადამიანის სიყვარულის დამორჩილებას, როგორც გადარჩენისკენ მიმავალ ნაბიჯს. კიდევ ერთი შესაძლო მიზეზი პაგანური გამოსახულებების გამოყენებისა, შეიძლება იყოს მესიანური სამეფოს სიმბოლიზმი, რომელშიც მშვიდობა შეიძლება იპოვოს ნებისმიერმა არსებამ.
 ფლავიების ჰიპოგეუმი 
II საუკუნის ბოლოს, ფლავიების ჰიპოგეუმი შედგებოდა დიდი გალერეისგან, რომელსაც ჰქონდა ოთხი ნიშა სარკოფაგებით და მოიცავდა ოჯახის ყველაზე მნიშვნელოვან წევრებს. 
 გალერეა 

 მიმდინარე გამოყენება 
 საკუთრება 
2009 წლის იანვრიდან, დომიტილას კატაკომბები გადაეცა ღვთის სიტყვის საზოგადოებას (SVD).[17] SVD პასუხისმგებელია წმინდა ადგილის მოვლაზე, ასევე მისი ისტორიის ღრმა მნიშვნელობის გადმოცემაზე. კატაკომბები ამჟამად ღიაა საზოგადოებისთვის. ისინი ასევე ხელმისაწვდომია ევქარისტიის ზეიმის, მსახურების ან ეკუმენური ლიტურგიების ჩასატარებლად, ბაზილიკაში ან საფლავის კამერებში.  SVD-ს მიაჩნია, რომ ამ ისტორიული ადგილის მონახულება და ძველი საუკუნეების მოწმობების ნახვა ფრესკების ფრაგმენტების მეშვეობით,  ადრეული ქრისტიანული ცხოვრების სხვადასხვა ასპექტის გასაგების საშუალებას იძლევა.
 რესტავრაცია 
მინი|დომიტილიას კატაკომბა
ამ დრომდე, დაახლოებით 70 ოთახიდან მხოლოდ 12-ია აღდგენილი. გამოვლინდა როგორც წარმართული, ასევე ქრისტიანული ფრესკები. ქალაქის ადრეული ქრისტიანული ფესვების გამოსაკვეთად გამოვლინდა ორი ფრესკა, შვიდწლიანი რესტავრაციის პროექტის წყალობით, რომელიც იყენებდა ლაზერულ ინსტრუმენტებს ცაცხვის, წყალმცენარეების და ზეთის სანათების ნარჩენი კვამლის მოსაშორებლად.  ძველი და ახალი აღთქმის ფიგურების გამოსახულებები, რომლებიც, სავარაუდოდ, 1600 წლის წინაა დაკვეთილი, აღმოჩნდა ნანგრევებს შორის და მოგვცა კონტექსტი, წარმართობიდან ქრისტიანობაზე გადასვლის პერიოდთან დაკავშირებით.
ლიტერატურა
 Leonella De Santis e Giuseppe Biamonte, Le catacombe di Roma, Roma, Newton & Compton Editori, 1997, pp. 72-82.

 Umberto Maria Fasola, La catacomba di Domitilla e la basilica dei martiri Nereo e Achilleo, Città del Vaticano, Pontificia Commissione di Archeologia Sacra, 1980.

 Antonio Ferrua, Il cimitero sopra la catacomba di Domitilla, in Rivista di Archeologia Cristiana, n. 36, 1960, pp. 173-210.
რესურსები ინტერნეტში
 The Rome Guide: Step by Step through History's Greatest City
 official site
სქოლიო

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა
კატეგორია:ევროპული არქიტექტურა
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:II საუკუნე
კატეგორია:III საუკუნე
კატეგორია:არქიტექტურა საუკუნის მიხედვით