ყირაზლიქი

ყირაზლიქი () — რიზეს პროვინციის პაზარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრის ქალაქ პაზარის ერთ-ერთი უბანია.

ისტორია
ყირაზლიქი ადრე ცალკე სოფელი იყო და მისი ძველი სახელი ლაზურად იყო „თუდენი ბულეფი"“ რაც ნიშნავს „ქვემო ბულეფის“.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 101, ISBN  978-605-89094-0-3 ლაზურად „ბულეფი“  არის „ბული“ სიტყვის მრავლობითი ფორმა, რაც ნიშნავს „ალუბალს“.Ali Tandilava, “ლაზური ლექსიკონი” (Lazca Sözlük) ბულეფის სახელი თურქულში შევიდა „ბულების“ ფორმით. რაც ბუნებრივიცაა, ეს ტოპონიმი 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის სალნამეში და 1828 წლის ოსმალურ სოფლების ნუსხაში მოიხსენიება როგორც „ბულებ-ი სუფლა“ (بولب سفلا), რაც ნიშნავს „ქვემო ბულების“.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619. ქალაქი პაზარის უბან ზაფერი კი ლაზურად „ჯინი ბულეფის“, ხოლო თურქულად „ბულებ-ი ულიას“ სახელს ატარებდა.

სოფელი თუდენი ბულეფი ან ბულებ-ი სუფლა მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში ანტიკურ ეპოქაში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში. ოსმალებმა ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1547 წელს ეს რეგიონიც მთლიანად დაიკავეს.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

თუდენი ბულეფი ან ბულებ-ი სუფლა, 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაეთის სალნამის მიხედვით, ტრაპიზონის ვილაეთის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას ყაზის ცენტრალურ ნაჰიას ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 22 ოჯახში მცხოვრები 135 კაცისგან. სოფელში გადასახადის ქვეშ მყოფი საქონელი მოიცავდა: 30 ძროხას, 10 ხარსა და 1 ცხვარს.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

ენათმეცნიერმა ნიკო მარიმ 1910 წელს ლაზეთში ჩატარებული კვლევითი მოგზაურობის ჩანაწერებში სოფლის სახელი „ბულეფის“ ფორმით აღნიშნა. ლაზური ენის ბულეფის კილოს კვლევისას ის 46 წლის ბალთაზადე შუქრუსა და 12 წლის ქემალ ბალთაზადე იბრაჰიმს იყენებდა.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 39, ISBN 9786055753634. ეს დასახლება პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში ჩავარდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევით მოგზაურობაში მყოფმა ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი ქართულად „თუდენი ბულეფის“ და რუსულად „ბულებ-ი სუფლას“ მნიშვნელობით „ბულეფ-ს“ (Булеп-С) ფორმებით აღნიშნა და გვამცნო, რომ სოფელში 41 ოჯახში 299 კაცი ცხოვრობდა.

თუდენი ბულეფი ან ბულებ-ი სუფლა, 1928 წლის ოსმალური სოფლების ნუსხაში რიზეს ვილაიეთის ათინას ყაზის ცენტრალური ნაჰიის სოფელთაგან ერთი იყო. 1935 წლის ზოგადმა მოსახლეობის აღწერამ და შემდგომმა აღწერებმა სოფლად არ ჩაითვალეს, რაც ცხადყოფს, რომ თუდენი ბულეფი ქალაქ პაზარს უბნად მიემატა. უბნის სახელი მოგვიანებით შეიცვალა ლაზურ სახელთან შესაბამისად ყირაზლიქით.

მოსახლეობა
ყირაზლიქის უბანში 2024 წელს დადგინდა რომ 4373 კაცი ცხოვრობდა, მათ შორის 2143 მამაკაცი და 2230 ქალი."Türkiye Nüfusu İl ilçe Mahalle Köy Nüfusları" - Nüfusune

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები