თალასოიდი

თალასოიდი (;  და ) — დიდი დარტყმის სტრუქტურა მთვარეზე, ზომით შეესაბამება მთვარის მომრგვალო ზღვებს, მაგრამ მათგან განსხვავდება ფსკერის ღია ფერის შეფერილობით, რადგანაც არაა დაფარული (ან მხოლოდ ნაწილობრივაა დაფარული) მუქი ლავით.. თალასოიდების ფსკერი მოფენილია პატარა კრატერებით, ისევე როგორც მიმდებარე ტერიტორია. სავსემთვარეობის დროს (როდესაც მთვარის ზედაპირის დეტალების ჩრდილები არ ჩანს), თალასოიდები თავიანთი ღია ფერიდან გამომდინარე, არ გამოირჩევიან მიმდებარე რელიეფის ფონზე.

ტერმინი „თალასოიდის“ ავტორია მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი იური ფსკოვსკი (1926-2004). 1967 წელს, საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის მე-13 გენერალურმა ასამბლეამ განიხილა ამ სახელწოდების ჩართვა მთვარის ზედაპირის მახასიათებლების ნომენკლატურის საერთო სიაში, მაგრამ შეთავაზება არ იქნა მიღებული. ამრიგად, ეს ტერმინი მხოლოდ საგნების მახასიათებელია და არა მათი სახელების ნაწილი. ტერმინი დასავლეთში არ დამკვიდრებულა. იქ ამ ობიექტებს ჩვეულებრივ უბრალოდ აუზებს () უწოდებენ. ბოლო დროს სიტყვა „თალასოიდები“ იშვიათად გამოიყენება.

ღია ფერის ფსკერი დამახასიათებელია მთვარის უკანა მხარეს დარტყმის სტრუქტურებისთვის: იქ ლავის გამონადენის მასშტაბი გაცილებით მცირე იყო, ვიდრე ხილულ მხარეს. თუმცა, უკანა მხარის რამდენიმე პატარა ზღვა მდებარეობს ზუსტად თალასოიდების ცენტრში. თალასოიდებს მიეკუთვნება, კერძოდ, ოცნებების, მოსკოვის და აღმოსავლეთის ზღვების აუზები, ჰერცშპრუნგისა და კოროლიოვის კრატერები მთვარის უკანა მხარეს, ასევე ნექტარის ზღვის აუზი ხილულ მხარეს.

სქოლიო

კატეგორია:მთვარის ზედაპირი