პივეტეაუზავრუსი

პივეტეაუზავრუსი —  თეროპოდისებრი დინოზავრის გვარი, რომელიც ცნობილია ჩრდილოეთ საფრანგეთში, კალვადოსის შუა იურული პერიოდის მარნეს დე დივის ფორმაციაში აღმოჩენილი თავის ქალის ნაწილითდა ცხოვრობდა დაახლოებით 164,7-161,2 მილიონი წლის წინ. 2012 წელს თომას ჰოლცმა შესაძლო სიგრძე 11 მეტრი (36 ფუტი) დაასახელა.Holtz, Thomas R. (2012). "Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages" (PDF).

ისტორია და აღწერა
მინი|მარცხნივ|ჰოლოტიპიპივეტეაუზავრუსის ტიპურ ნიმუშად ქცეული ტვინის ნაწილობრივი გარსი პირველად 1923 წელს აღწერა ფრანგმა პალეონტოლოგმა ჟან პივეტომ ნიმუშის ილუსტრაციებსა და ფოტოებზე ( MNHN 1920-7). ტვინის გარსი ზომით შედარებადია დიდი ალოზავრის ტვინისაHoltz, Thomas R. Jr.; Molnar, Ralph E.; Currie, Philip J. (2004). Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska, Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 71–110. ISBN 0-520-24209-2. და წააგავს კიდევ ერთ მეგალოზავროიდს, არგენტინელი პიატნიცკისაურუსის თავის ქალას.Rauhut, 2004. Braincase structure of the Middle Jurassic theropod dinosaur Piatnitzkysaurus. Canadian Journal of Earth Science. 41, 1109-1122.პივეტომ ეს თავის ქალის ნაწილობრივი გარსი დააჯგუფა სხვა ნიმუშებთან, რომლებიც ადრე იპოვეს ამ ადგილას და 1808 წელს აღწერა ფრანგმა ნატურალისტმა ჟორჟ კიუვიემ.Walker, Alick D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosaurs". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009. 1861 წელს ინგლისელმა პალეონტოლოგმა რიჩარდ ოუენმა ფრაგმენტები მიაკუთვნა სტრეპტოსპონდილუს კუვიერის სახეობას, ხოლო პივეტომ იმავე სახეობაში ნაპოვნი თავის ქალა ჩართო.Walker, Alick D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosaurs". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009.

MNHN 1920-7 აღმოაჩინა ადგილობრივმა კოლექციონერმა დუტაკმა ოქსფორდულ ( ზედა იურულ) ქანებში, რომლებიც ნორმანდიაში, დივის მახლობლად, ვაშნუარის კლდეების გარშემო მდებარე მარნ-დე-დივის ქანებშია აღმოჩენილი და 1920 წელს მოყვარული გეოლოგის, კაზენავის მიერ მოხსენების შემდეგ, პროფესორმა მარსელენ ბულემ ის ბუნებრივი ისტორიის ეროვნული მუზეუმისთვის შეიძინა.Piveteau, Jean (1923). "L'arrière-crâne d'un dinosaurien carnivore de l'Oxfordien de Dives [The braincase of a carnivorous dinosaur from the Oxfordian of Dives]". Annales de Paléontologie (in French). 12: 115–123. მოგვიანებით, ეს ქანები ხელახლა შეფასდა, როგორც უფრო ძველი (ზედა კალოვიური, შუა იურული, ~164 მილიონი წლის).Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loeuff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth M.P.; Noto, Christopher R. (2004). "Dinosaur distribution". In David B. Weishampel; Peter Dodson; Halszka Osmólska (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. p. 540. ISBN 0-520-24209-2.

MNHN 1920-7 ხელახლა შეფასდა 1964 წელს ალიკ უოკერის მიერ, როგორც მისი ორნითოსუხუსზე და კარნოსაურიას ევოლუციაზე მუშაობის ნაწილი.Walker, Alick D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosaurs". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009. მან ნიმუში MNHN 1920-7  ეუსტრეპტოსპონდილს მიანიჭა, როგორც ახალი სახეობის, ე.დივესანსისის, ჰოლოტიპი, ანუ ტიპის ნიმუში.Walker, Alick D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosaurs". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009. კიუვიეს მიერ აღწერილი და ოუენის მიერ ს.კუვიერისთვის მიკუთვნებული სხვა ძვლის ფრაგმენტები ასევე გადატანილი იქნა, „მოხერხებულობის საკითხის“ გამო, მაგრამ უოკერის მხრიდან დამაჯერებლობის გარეშე, ახალ სახეობაზე, ე.დივესენსისიზე .Walker, Alick D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosaurs". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009. მას 1977 წელს ფილიპ ტაკემ და სამუელ უელსმა მიენიჭა საკუთარი გვარი : პივეტეაუზავრუსი, რომელსაც სახელი პივეტოს პატივსაცემად დაარქვეს. ტაკემ და უელსმა სახეობიდან ამოიღეს პოსტკრანიალური ძვლები, რომლებიც უოკერის მიერ თავის ქალასთან იყო დაკავშირებული.Taquet, Philippe; Welles, Samuel P. (1977). "Redescription du crâne de dinosaure théropode de Dives (Normandie) [Redescription of a theropod dinosaur skull from Dives (Normandy)]". Annales de Paléontologie (Vertébrés) (in French). 63 (2): 191–206. 

მიუხედავად იმისა, რომ ტვინის გარსი განსხვავებული ჩანს, მცირე რაოდენობით ნაშთები ნიშნავს, რომ პივეტეაუზავრუსის კლასიფიკაცია ადვილი არ იყო. იგი შედარებულია ცერატოზავრთან,Bakker, Robert T.; Kralis, Donald; Siegwarth, James; Filla, James (1992). "Edmarka rex, a new, gigantic theropod dinosaur from the middle Morrison Formation, Late Jurassic of the Como Bluff outcrop region". Hunteria. 2 (9): 1–24. ეუსტრეპტოსპონდილთან Walker, Alick D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosaurs". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009.Molnar, Ralph E.; Kurzanov, Sergei M.; Dong Zhiming (1990). "Carnosauria". In Weishampel David B.; Dodson, Peter; Osmólska, Halszka (eds.). The Dinosauria (First ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 169–209. ISBN 0-520-06727-4. და პროცერატოზავრთან Paul, Gregory S. (1988). Predatory Dinosaurs of the World. New York: Simon & Schuster. pp. 304–305. ISBN 0-671-61946-2. და სხვადასხვა დროს განიმარტა, როგორც ბოლო ორი გვარის სახეობა.

კლასიპიკაცია
თავდაპირველად, პივეტეაუსაურუსი მეგალოსავრიდად „მოხერხებულობის საკითხის“ გამო მიიჩნეოდა, რადგან მის აღწერილებს არ სურდათ ასეთი ფრაგმენტული ნაშთებისთვის ახალი ოჯახის დასახელება. ტომ ჰოლცმა და მისმა კოლეგებმა (2004) ის ტეტანურას განუსაზღვრელ წევრად მიიჩნიეს, თუმცა ფილოგენეტიკურ ანალიზში არ ჩართეს.Holtz, Thomas R. Jr.; Molnar, Ralph E.; Currie, Philip J. (2004). Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska, Halszka (eds.). The Dinosauria (2nd ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 71–110. ISBN 0-520-24209-2.

პირველი ასეთი ანალიზი ბენსონმა 2010 წელს ჩაატარა. მან აღმოაჩინა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მისი ზუსტი მდებარეობა გაურკვეველი იყო, ის ყოველთვის მეგალოსავრიდის კლადის წევრთან იყო დაჯგუფებული და, შესაბამისად, დიდი ალბათობით, ამ ოჯახს ეკუთვნოდა.Benson, R.B.J. (2010). "A description of Megalosaurus bucklandii (Dinosauria: Theropoda) from the Bathonian of the UK and the relationships of Middle Jurassic theropods". Zoological Journal of the Linnean Society. 158 (4): 882–935. doi:10.1111/j.1096-3642.2009.00569.x.

პივეტეაუზავრუსის ფილოგენეტიკური პოზიცია კარანოს და სხვების (2012) მიხედვით ნაჩვენებია ამ კლადოგრამაზე:M.T. Carrano, R.B.J. Benson, and S.D. Sampson, 2012, "The phylogeny of Tetanurae (Dinosauria: Theropoda)", Journal of Systematic Palaeontology 10(2): 211-300

იხილეთ აგრეთვე
მაგნოზავრი
აფროვენატორი
მეგალოზავროიდები
ლეშანზავრი
სტრეპტოსპონდილუსი
ეუსტრეპტოსპონდილი
ლიტერატურა
გლატი, დონალდ ფ. (1997). „პივეტოაუზავრუსი“. დინოზავრების ენციკლოპედია . ჯეფერსონი, ჩრდილოეთი კაროლინა: მაკფარლენდი. გვ.  706–707
რესურსები ინტერნეტში
Piveteausaurus in the Theropod Database
Piveteausaurus in the Paleobiology Database
სქოლიო