ჩერნოვის ხოცვა-ჟლეტა

ჩერნოვის ხოცვა-ჟლეტა, ჩერნოვის ტრაგედია (, ; ჩერნოვის საქმე[1]) — სროლის შემთხვევა, რომელიც მოხდა ჩერნოვაში, უნგრეთის სამეფოში (დღევანდელი ჩერნოვა, რუჟომბეროკის ნაწილი, სლოვაკეთი) 1907 წლის 27 ოქტომბერს, რომლის დროსაც დაიღუპა 15 ადამიანი და მრავალი დაშავდა მას შემდეგ, რაც ჟანდარმებმა ცეცხლი გაუხსნა ხალხის ბრბოს, რომელიც შეკრებილი იყო ადგილობრივი კათოლიკური ეკლესიის კურთხევის ცერემონიაზე. სროლამ გამოიწვია პროტესტი ევროპულ და ამერიკულ პრესაში და მსოფლიოს ყურადღება მიაპყრო უმცირესობათა მიმართ მოპყრობას ავსტრია-უნგრეთის უნგრულ ნაწილში.

მოვლენების მიმოხილვა
წინაპირობები
ანდრეი ჰლინკას ინიციატივით, რუჟომბეროკის (როჟაჰეი) ახლომდებარე სლოვაკი მღვდლისა და ჩერნოვის მკვიდრის, ქალაქის მოსახლეობამ გადაწყვიტა ფულის შეგროვება ახალი ეკლესიის მშენებლობისთვის. ადგილობრივებმა შეაგროვეს 80,000 კრონა,  ასევე მცირე შემოწირულობები მიიღეს სლოვაკი ამერიკელებისგან. მშენებლობა დაიწყო 1907 წლის აპრილში და შემოდგომისთვის ეკლესია მზად იყო კურთხევისთვის.

ადგილობრივებს სურდათ, რომ ეკლესია ეკურთხებინა ჰლინკას, თუმცა იმ დროისთვის იგი გადაყენებული იყო ეპისკოპოს შანდორ პარვის მიერ და მისჯილი ჰქონდა ორწლიანი პატიმრობა 1906 წლის საარჩევნო კამპანიის დროს პანსლავისტური აგიტაციისა და წაქეზების ბრალდებით. ჰლინკამ უარი თქვა კურთხევაზე. ჩერნოვის მოსახლეობამ მოითხოვა კურთხევის გადადება იმ დრომდე, სანამ ჰლინკა შეძლებდა ცერემონიის ჩატარებას. საეპისკოპოსომ უარყო მათი თხოვნა და მის ნაცვლად დაინიშნა ორი უნგრულენოვანი მღვდელი: პირველად, კანონიკოსი ანტონ კურიმსკი, და მისი უარის შემდეგ, ლიკავკის დეკანოზი მარტინ პაზურიკი.

ცერემონია უნდა გამართულიყო 1907 წლის 27 ოქტომბერს. ოფიციალური პროცესია სოფელში ჩავიდა 15 ჟანდარმის ესკორტით. ამას წინ აღუდგნენ ადგილობრივები, რომლებმაც სცადეს მისი გზის გადაკეტვა ეკლესიისკენ, რათა ხელი შეეშალათ პაზურიკისთვის კურთხევის ჩატარებაში. დემონსტრაცია მშვიდობიანი ხასიათის იყო, თუმცა ზოგიერთი ცნობით, ჟანდარმების ესკორტის ერთ-ერთ წევრს ქვები ესროლეს.  რიცხობრივად ნაკლებმა და პანიკაში ჩავარდნილმა ჟანდარმების მეთაურმა, სერჟანტმა იან ლადიცკიმ, an ethnic Slovak, ეთნიკურმა სლოვაკმა, უბრძანა თავის რაზმს გაეხსნა ცეცხლი ბრბოსკენ წინასწარი გაფრთხილების გარეშე, რის შედეგადაც დაიღუპა 15 მომიტინგე სოფლელი, სერიოზულად დაშავდა 12 და მსუბუქად დაზიანდა 40.

სროლაში მონაწილე უნგრელი ჟანდარმების უმრავლესობა სლოვაკური წარმოშობის იყო (შვიდიდან ხუთი ადამიანი) და ისინი სროლას ახორციელებდნენ არა ეთნიკური მიზეზის გამო, არამედ იმიტომ, რომ ვალდებულნი იყვნენ ასე მოქცეულიყვნენ მათი სამსახურებრივი წესების თანახმად.Roman Holec szerint egyes politikusok régi mítoszokat próbálnak újraéleszteni Interview with Roman Holec, historian

შედეგები
ჰლინკას 1906 წლის განაჩენის წინააღმდეგ სააპელაციო საჩივარი უარყოფილ იქნა, ამრიგად, 1907 წლის 30 ნოემბერს ჰლინკამ დაიწყო სასჯელის მოხდა ჩილაგბორტონში (ვარსკვლავის ციხე), სეგედში. მეორე მხრივ, ჰლინკამ წარმატებით გაასაჩივრა მისი გადაყენება წმინდა საყდართან, რის შედეგადაც იგი გაუქმდა 1909 წლის 8 აპრილს. როდესაც ჰლინკა ციხიდან გამოვიდა, ეპისკოპოსმა პარვიმ იგი კვლავ დანიშნა რუჟომბეროკის სამრევლოში, და ჰლინკამ პარვის თანხმობით აკურთხა ეკლესია ჩერნოვაში. ტრაგედიამ გამოიწვია პროტესტი ევროპულ და აშშ-ის პრესაში და მსოფლიოს ყურადღება მიაპყრო უნგრეთში უმცირესობების მიმართ დამოკიდებულებას.

სქოლიო

კატეგორია:მასობრივი მკვლელობა
კატეგორია:სლოვაკეთის ისტორია