ტეპანიაკი

ტეპანიაკი (鉄板焼き, ტეპან-იაკი, ხშირად ჰიბაჩის(火鉢 „ცეცხლის თასი“) უწოდებენ ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და კანადაში) — ამ სტილის კერძები მზადდება დიდ, ბრტყელ რკინის ტაფაზე, რომელიც ხშირად რესტორნებში სტუმრების თვალწინ მდებარეობს, რაც საჭმლის მომზადებას შოუს სახესაც აძლევს. ჩრდილოეთ ამერიკაში ტეპანიაკის ხშირად ჰიბაჩის ეძახიან, თუმცა იაპონიაში ჰიბაჩი სულ სხვა, ტრადიციულ გათბობის ხელსაწყოს ნიშნავს. სიტყვა ტეპანიაკი მომდინარეობს სიტყვიდან ტეპან (鉄板), რკინის ფირფიტა, რომელზეც ის მზადდება, და „იაკი“ (焼き), რაც გრილზე შემწვარ ან ტაფაზე შემწვარ კერძებს ნიშნავს. იაპონიაში ტეპანიაკი აღნიშნავს ტეპანზე დამზადებულ კერძებს, მათ შრის არის სტეიკი, ოკონომიაკი, იაკისობა და მონჯაიაკი.

ტეპანები ჩვეულებრივ დიდ, ბრტყელ ზედაპირს წარმოადგენენ, რომელიც პროპანით ცხურდება. ისინი ხშირად გამოიყენება რესტორნებში, სადაც მზარეული სტუმრების თვალწინ ამზადებს საჭმელს — რაც საჭმლის მომზადებას შოუს ელფერსაც აძლევს.ხშირად ტეპანებს ჰიბაჩის ბარბექიუს ურევენ, თუმცა ეს ორი განსხვავდება: ჰიბაჩი (იაპონურად „შიჩირინი“) პატარა, ღია გრილია, რომელიც ნახშირს ან გაზს იყენებს და ბადისებრი ზედაპირი აქვს.ტეპანის გლუვი და მყარი ზედაპირი იდეალურია ისეთი ინგრედიენტების მოსამზადებლად, როგორიცაა ბრინჯი, კვერცხი ან წვრილად დაჭრილი ბოსტნეული — ყველაფერი ის, რაც შეიძლება ადვილად დაიშალოს ან გადაიქცეს სითხედ ღია გრილზე.

 წარმოშობა 
ტეპანიაკი სტილის სტეიკჰაუსის იდეა, როგორც მიიჩნევა, 1945 წელს შიგეჯი ფუჯიოკამ ჩამოაყალიბა — იაპონური რესტორნების ქსელის, Misono-ს დამფუძნებელმა.
სწორედ ეს რესტორანი აცხადებს, რომ იყო პირველი, ვინც იაპონიაში დასავლური სტილის კერძების ტეპანზე მომზადება შესთავაზა კლიენტებს.საინტერესოა, რომ ადგილობრივ იაპონელებს ეს სტილი თავიდან ნაკლებად მოსწონდათ, მაშინ როცა უცხოელ ტურისტებს ძალიან მოსწონდათ როგორც კერძების გემო (რომელიც მათთვის უფრო ნაცნობი იყო, ვიდრე ტრადიციული იაპონური სამზარეულო), ასევე ის შოუს ელემენტები, რასაც მზარეულები კერძის მომზადებისას იყენებდნენ.რესტორნების პოპულარობის ზრდასთან ერთად, Misono-მ გაზარდა შოუს ელემენტები — მაგალითად, მზარეულები ხახვის რგოლებისგან "ცეცხლოვან ვულკანს" ქმნიან, რაც ტეპანიაკის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სანახაობად იქცა.thumb|right|250px|ტეპანიაკის შეფ-მზარეული იაპონურ სტეიკჰაუსში გაზზე მომუშავე ტეპანზე ამზადებს
ტეპანის მსგავსად, ამავე კატეგორიას ეკუთვნის "ბრტყელ თავიან გრილი" — ისიც ბრტყელი ფოლადის ზედაპირია, მაგრამ მის ქვეშ ჩვეულებრივ მრგვალი წვის ელემენტები მდებარეობს. ფლატტოპ გრილები ხშირად უფრო კომპაქტური და მრგვალი ფორმისაა, რაც მათ აზიური, კერძოდ კი მონღოლური ბარბექიუს სტილთან აკავშირებს.მონღოლურ ბარბექიუში მრგვალ, გამაცხელებელ ზედაპირზე მრავალი ინგრედიენტი ერთდროულად იწვება, რაც ვიზუალურადაც და ტექნიკურადაც წააგავს ფლატტოპზე ან ტეპანზე მომზადების პროცესს, თუმცა ტრადიცია და გემოები განსხვავებულია.

 ინგრედიენტები  
დასავლური სტილის ტეპანიაკისთვის ტიპური ინგრედიენტები არის საქონლის ხორცი, კრევეტი, ნიჟარა, ომარი, ქათამი და ბოსტნეული. სოიოს ლობიოს ზეთს ჩვეულებრივ იყენებენ ინგრედიენტების დასამზადებლად. 
იაპონური სტილის ტეპანიაკიში შეიძლება გმოყენებული იყოს იაკისობა ან ლომბოსტო დაჭრილი ხორცით ან ზღვის პროდუქტებით (ოკონომიაკი), რომელიც არის დამზადებული ბოსტენულის ზეთით, ცხოველური ცხიმებისგან ან ნარევით. იაპონიის რესტორნებში ტეპანიაკი მზადდება კობეს ან ვაგიუს საქონლის ხორცი.

ტეპანიაკის კერძებს ხშირად თან ახლავს მარტივი გარნირები, მაგალითად, მოშუშული მწვანე მუგის მარცვლები (mung bean sprouts), ყაბაყი (ზუკინი — თუმცა ის იაპონიაში ფართოდ გავრცელებული არ არის), კარაქში შემწვარი ნივრის ჩიფსები და შემწვარი ბრინჯი.ზოგ რესტორანში სტუმრებს ასევე სთავაზობენ სხვადასხვა სოუსს, რომელშიც კერძის დაგემოვნებამდე ამოავლებენ ნაჭრებს. იაპონიაში კი ტრადიციულად მხოლოდ სოიოს სოუსს გამოიყენებენ — უფრო მინიმალისტური და კლასიკური მიდგომით.

 ამერიკის შეერთებულ შტატებში 
ამერიკის შეერთებულ შტატებში ტეპანიაკი (უფრო ცნობილი როგორც ჰიბაჩი) ცნობილი გახდა ბენიჰანას რესტორნების ქსელის წყალობით, რომელმაც თავისი პირველი რესტორანი გახსნა ნიუ იორკში 1964 წელს.ბენიჰანა და სხვა რესტორნების ქსელები აგრძელებენ შეფ-მზარეულის მიერ სტუმრებისთვის შოუს შესრულებაზე და აგრძელებენ ახალი ვარიაციებისა და ხრიკების დანერგვას.შეფ-მზარეულს შეუძლია ჭურჭლით თამაში, კრევეტების კუდის პერანგის ჯიბეში ჩადება, ქუდში კვერცხის დაჭერა, კვერცხის ჰაერში აწევა და ნიჩბით გაყოფა, ან სტუმრებს კრევეტების გაბრტყელებული ნაჭრები პირში ჩაუდოს.
სქოლიო

კატეგორია:იაპონური სამზარეულო