ალიაცენზი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალიაცენზი () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ეპისკოპოსისა და ასტრონომის, პიერ დ’ალის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — პიერ დ’ალის () ლათინიზებური ვარიანტისაგან — „ალიაცენზი“ (). შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ალიაცენზი“, ისევე, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

 კრატერის აღწერა 
კრატერის უახლოესი მეზობლებია ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ვერნერის კრატერი, რომელიც ვიწრო ხეობითაა გამოყოფილი; ჩრდილოეთით მდებარე კრუზენშტერნის კრატერი; ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე აპიანის კრატერი; აღმოსავლეთით მდებარე პუასონის კრატერი; სამხრეთით მდებარე ნუნესისა და კაიზერის კრატერები და სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ვალტერის კრატერი. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 79.65 კმ-ია, სიღრმე — 2.79 კმ.

კრატერის კიდეს აქვს წრიული ფორმა აღმოსავლეთ ნაწილში გამონაზარდით. კიდეს გარე დახრილობა ოდნავ ტერასული ფორმა აქვს, განსაკუთრებით ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. კიდეს სამხრეთი ნაწილი დაფარულია პატარა კრატერით, აღმოსავლეთი ნაწილი კი ვიწრო გასასვლელით არის გაჭრილი. ზვინულის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 1.35 კმ-ია. ქედის დასავლეთ ნაწილში ერთ-ერთი მწვერვალი დაახლოებით 5000 მ სიმაღლისაა. კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, მასზე 800 მ სიმაღლისა და 18 კმ დიამეტრის მქონე პატარა ცენტრალური მწვერვალია, რომელიც კრატერის ცენტრიდან და რამდენიმე დაბალი ბორცვიდან ჩრდილო-დასავლეთით არის გადაადგილებული. კრატერის მოცულობა დაახლოებით 5865.65 კმ³.

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი| ალიაცენზი  კოორდინატები დიამეტრი, კმA13.6B15.8C 7.9D 9.7E 8.7F 4.8G 7.8H 5.6K 5.7W10.3X 3.7Y 4.7Z 3.8

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში













სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-27