ტიციან შარაშიძე

ტიციან ეპიფანეს ძე შარაშიძე (დ. 25 ოქტომბერი, 1898, ინტაბუეთი  — გ. 22 ივნისი, 1955, მოსკოვი) ქართველი ოპერის მომღერალი (ბარიტონი), რუსეთსა და თურქმენეთში მოღვაწე საოპერო რეჟისორი.

 ბიოგრაფია 
ტიციან ეპიფანეს ძე შარაშიძე დაიბადა 1898 წლის 25 ოქტომბერს ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ინტაბუეთში. დაწყებითი განათლება მშობლიურ სოფელში მიიღო და შემდეგ სწავლა ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში გააგრძელა, რომელიც 1915 წელს დაამთავრა. მამის გარდაცვალების გამო ტიციანს მატერიალური დაბრკოლება შეუქმნა. სწავლის გაგრძელებაში მას დაეხმარა უფროსი ძმა, ექიმი სევერიან შარაშიძე, რომელიც ბათუმში მუშაობდა. ძმის დახმარებით გაემგზავრა უკრაინაში და ჩააბარა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე.

1917-1920 წლებში მუშაობდა ბათუმის საავადმყოფოში ექიმის ასისტენტად.

მუსიკალური ნიჭით დაჯილდოებული ტიციანი ბათუმის მოწინავე საზოგადოების ცენტრში მოექცა. მისმა სასიამოვნო ბარიტონმა ყურადღება მიიქცია და მეგობრების რჩევით ჩაირიცხა იმჟამად ბათუმში მოღვაწე, ვოკალური სკოლის ცნობილ ოსტატ ევგენი ვრონსკის კლასში.

ტიციანი ჯერ კიდევ ვრონსკის მოსწავლე იყო, როცა 1921 წელს მიიღეს ბათუმის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის სოლისტად. გამოდიოდა შარაშის ფსევდონიმით.

1923 წელს საქართველოს განათლების სახალხო კომისარიატმა, ვოკალური მონაცემების სრულყოფის მიზნით, ტიციან შარაშიძე მიავლინა მოსკოვში. აქ იგი მოეწყო ვახტანგ მჭედლიშვილის თეატრალურ სტუდიაში,  სადაც დაეუფლა რეჟისორის პროფესიას. რეჟისორობით ტიციანი ჯერ კიდევ კიევში სწავლის პერიოდში დაინტერესდა, როცა გაიცნო კოტე მარჯანიშვილი, რომელიც იმხანად  „ცხვრის წყაროს“ დადგმაზე მუშაობდა. მასთან უშუალო საუბრებში დაიბადა თეატრალური ხელოვნების სიყვარული და სპექტაკლის დადგმის დიდი სურვილი.

ვახტანგ მჭედლიშვილის სტუდიის დამთავრებისთანავე, 1926 წელს,  ტიციანი მიიღეს მოსკოვის დიდ თეატრში, ჯერ რეჟისორის ასისტენტად (1926-1927 წწ.), ხოლო შემდეგ გადაიყვანეს დამდგმელ რეჟისორად (1927-1940  და 1945-1953 წწ.);

1940-1945 წლებში მოღვაწეობა განაგრძო თურქმენეთში, სადაც მუშაობდა აშხაბადის ოპერის თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელად  და მთავარ რეჟისორად.

1935-1941 და 1945-1955 წლებში იყო  მოსკოვის კონსერვატორიის საოპერო სტუდიისა და საოპერო კლასის რეჟისორი, კონსერვატორიის კათედრის გამგე, დოცენტი (1939).

მოსკოვის დიდ თეატრში ტიციან შარაშიძის რეჟისორობით დაიდგა 20-მდე ოპერა: ჯუზეპე ვერდის "რიგოლეტო" (1933, 1945), "ტრუბადური" (1933), ლეო დელიბის "ლაკმე" (1934), პეტრე ჩაიკოვსკის "იოლანტა" (1940), ანტონ რუბინშტეინის "დემონი" (1932, 1937, 1953), ალექსანდრე სპენდიარიანის "ალმასტი" (1930, პირველი დადგმა), იავორსკის „ოქტომბრის შუქურა“ (1930, პირველი დადგმა), ვასილენკოს "მზის შვილი"(1929, პირველი დადგმა), ედუარდ ნაპრავნიკის "დუბროვსკი" (1948), ვალერი ჟელობინსკის "დედა" (1939).

1945 წელს მიიღო თურქმენეთის სსრ კულტურის დამსახურებული მოღვაწის წოდება; 1951 წელს დაჯილდოვდა „ღირსების ორდენით“.

რეჟისორის მეუღლე იყო სოფიო თედორეს ასული პავლოვა-შარაშიძე, ჟურნალისტთა საკავშირო სახლის დირექტორი.

ტიციან შარაშიძე  გარდაიცვალა 1955 წლის 22 ივნისს, მოსკოვში.

ლიტერატურა
ლაფაური ს., ქართველი რეჟისორი დიდ თეატრში // საბჭოთა ხელოვნება. - თბილისი, 1965. N8. -გვ.65-68

რესურსები ინტერნეტში

კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები