ყუდრო (პოსოფის რაიონი)

ყუდრო () — ისტორიული სოფელია სამცხეს რეგიონში თურქეთის დარჩენილ ნაწილში, დღეს არდაჰანის პროვინციის პოსოფის რაიონში და პოსოფის დაბის მახლობლად გამქრალი სოფელია. სოფლის სახელი ქართულიდან მყუდროდან (მყუდრო) შეიცვალა.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 460.

ისტორია
ქართული ადგილის სახელი ყუდრო ან მყუდრო ნიშნავს დაცულ ადგილს."მყუდრო" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5"უბანი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5 დღესაც საქართველოში არსებობს ყუდროს სახელის მქონე სოფლები.

სოფელი ყუდრო მდებარეობდა ისტორიულ სამცხის რეგიონში, ერთი ნაწილის გარდა, დღესაც საქართველოს საზღვრებშია. ოსმალებმა ეს რეგიონი და სოფელი 1578 წელს სრულად დაიკავეს.

სოფელი ყუდრო 1595 წლის ოსმალური მუფასალ დეფთერში ყუდურა (قودورە) სახით არის მოცემული. ამ დეფთერის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია აღნიშნავს, რომ სოფლის სახელის ასეთი ჩაწერა ოსმალური მწერლობის წესებთან იყო დაკავშირებული. ყუდურაი სუფლა (ქვედა ყუდურა) და ყუდურა-ი ულია (ზედა ყუდურა) ამ სახელებით ორ დასახლებად არის რეგისტრირებული ყუდურა ამ დროს საქართველოს ვილაიეთში, პოსოფის ლივას ჩრდილოეთის ნაჰიას ეკუთვნოდა. მისი მოსახლეობა შედგებოდა 9 ქრისტიანი ოჯახისგან და ოჯახის უფროსები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხდებოდა ხორბლის, ქერის და წაბლის მოყვანა, ფუტკრის მეურნეობა, ცხვრისა და ღორის მოშენება.Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი : თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 319.

სოფელი ყუდრო ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალური ჯებე დეფთერშიც ყუდურა-ი სუფლა (ქვედა ყუდურა) და ყუდურა-ი ულია (ზედა ყუდურა) სახელებით იყო რეგისტრირებული და ჰქონდა იგივე ადმინისტრაციული სტატუსი. ჰიჯრი 1117 (1705/1706) წელს სოფელი ალი სახელის პირს ჰქონდა მინიჭებული და განსაზღვრული იყო 9.000 აქჩეს გადასახადი.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 120, 310.

ოსმალური მუფასსალ დეფთერის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია აღნიშნავს, რომ სოფელი   ყუდრო რუსულ წყაროებში თურქულის გავლენით ყუდრა (Кудра) სახით იწერებოდა. ჯიქიას მონაცემების მიხედვით, გერმანული წარმოშობის რუსი ადმინისტრატორი კარლ სისერმანი 1870 წლის დასაწყისში ოხსენებდა ყუდრას საგუშაგოს ფოშოვის მახლობლად და წერდა, რომ ამ საგუშაგოში 18 ჯარისკაცი იმყოფებოდა. 1886 წლის რუსული მოსახლეობის აღწერაში ფოშოვის კაზაში სოფლად არ ყოფნა იმას ნიშნავს, რომ ამ თარიღამდე ყუდრო ან ყუდრა აღარ იყო სოფელი.Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 348-402

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები