Falcon 9

Falcon 9 — ნაწილობრივ მრავალჯერადი გამოყენების, ორსაფეხურიანი, საშუალო წევის რაკეტა-მატარებელი, წარმოებული აშშ-ის აეროკოსმოსური კომპანია SpaceX-ის მიერ. Falcon 9-ის პირველი გაშვება განხორციელდა 2010 წლის 4 ივნისს, ხოლო საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე პირველი კომერციული მიწოდების მისია 2012 წლის 8 ოქტომბერს შედგა. 2020 წელს ის გახდა პირველი კომერციული რაკეტა, რომლითაც ადამიანები ორბიტაზე გაიყვანეს. Falcon 9 ცნობილია თავისი საიმედოობითა და მაღალი კადენციით.

რაკეტას ორი საფეხური აქვს. პირველ (ბუსტერი) საფეხურს მეორე წინასწარ განსაზღვრულ სიჩქარესა და სიმაღლეზე გაჰყავს, რის შემდეგაც მეორე საფეხური დატვირთვას სამიზნე ორბიტაზე აჩქარებს. ბუსტერს შეუძლია ვერტიკალურად დაშვება ხელახალი გამოყენების გასაადვილებლად. ეს მიღწევა პირველად 2015 წლის დეკემბერში, მე-20 გაშვებისას განხორციელდა. 2025 წლის 28 ივნისის მდგომარეობით SpaceX-მა Falcon 9 მრავალჯერადი გამოყენებისთვის 453-ჯერ წარმატებით დაუშვა დედამიწაზე. თითოეულ ბუსტერს შეუძლია 28-ზე მეტი გაშვებაში მიიღოს მონსაწილეობა. ორივე საფეხური აღჭურვილია SpaceX Merlin-ის ძრავებით, ხოლო საწვავად იყენებენ კრიოგენულ თხევად ჟანგბადს და რაკეტულ  ნავთს (RP-1).

გეოსტაციონარული გადაცემის ორბიტაზე გატანილი ყველაზე მძიმე ტვირთები იყო Intelsat 35e (6761 კგ) და Telstar 19V (7075 კგ). პირველი გაშვებული იქნა ხელსაყრელ სუპერსინქრონულ გადაცემის ორბიტაზე, ხოლო მეორე დაბალი ენერგიის GTO-ზე, გეოსტაციონარული სიმაღლეზე გაცილებით დაბალი აპოგეით. 2021 წლის 24 იანვარს, Falcon 9-მა რეკორდი დაამყარა ერთი რაკეტით გაშვებულ თანამგზავრთა რაოდენობით — ორბიტაზე გაყვანილ იქნა 143 თანამგზავრი.

NASA-ს ასტრონავტების საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გადასაყვანად, Falcon 9-ის ადამიანური შეფასება () სერტიფიცირებულია ეროვნული უსაფრთხოების კოსმოსური გაშვების პროგრამისთვის და NASA-ს გაშვების სერვისების პროგრამა მას „მე-3 კატეგორიის“ (დაბალი რისკის) გამშვებ აპარატად ასახელებს, რაც მას საშუალებას აძლევს გაუშვას სააგენტოს ყველაზე ძვირადღირებული, მნიშვნელოვანი და რთული მისიები.

Falcon 9-ის რამდენიმე მოდელი ააწყვეს და გაუშვეს: v1.0 (2010-2013), v1.1 (2013-2016), ხოლო v1.2 Full Thrust პირველად 2015 წელს გაუშვეს, იგი მოიცავს Block 5 ვერსიასაც, რომელიც 2018 წლის მაისიდან გამოიყენება.

სქოლიო

კატეგორია:SpaceX-ის რაკეტა-მატარებლები