საგარეჯოს პირველი საჯარო სკოლა

საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლა — ერთ-ერთი უძველესი ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება აღმოსავლეთ საქართველოში. სკოლა მდებარეობს ქალაქ საგარეჯოში, კახეთის რეგიონში. სკოლის ისტორია 1865 წლიდან იწყება.

 ისტორია 
საგარეჯოში სკოლის ფუნქციონირება დაიწყო 1865 წელს, როცა წერა-კითხვას და მარტივ ანგარიშს ასწავლიდა ადგილობრივი ნათლისმცემლის ეკლესიის მღვდელი. სისტემური სწავლა ხშირად იშლებოდა სხვადასხვა მიზეზით. საგარეჯოს იმდროინდელი მამასახლისი ზურაბ მაკანტაშვილი და სპირიდონ ჯაბადარი დახმარებისთვის მიმართავდნენ ილია ჭავჭავაძესა და სხვა საზოგადო მოღვაწეებს.

სკოლის ჩამოყალიბებაში აქტიურად იყვნენ ჩართულნი ილია ჭავჭავაძე, ნიკო ავალიშვილი, დიმიტრი ბაქრაძე და სხვა ადგილობრივი ინიციატორები. მათ დახმარებით 1874 წელს საგარეჯოში დაინიშნა ახალგაზრდა პედაგოგი, ალექსანდრე ცხვედაძე, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა პირველი საერო სასწავლებლის მშენებლობას. მშენებლობა დაიწყო ბუზარიაშვილების ნაკვეთზე და სწრაფადვე დასრულდა.

სკოლა საზეიმოდ გაიხსნა 1875 წლის 21 ოქტომბერს. საწყის ეტაპზე იგი ორ განყოფილებად ფუნქციონირებდა. სწავლა ოთხწლიან კურსს მოიცავდა და კურსდამთავრებულებს საშუალება ეძლეოდათ სწავლა გაეგრძელებინათ მაღალტიპის სასწავლებელში. ალექსანდრე ცხვედაძე პარალელურად ხელმძღვანელობდა სკოლის გაფართოების პროცესებს, თუმცა იგი გარდაიცვალა ახალ შენობაში სწავლის დაწყებამდე.

1919 წელს სკოლა გარდაიქმნა მუშა-ახალგაზრდობის საშუალო სკოლად. მისი პირველი დირექტორი იყო იერემია გულისაშვილი, ცნობილი პედაგოგი და საგარეჯოს განათლების განყოფილების გამგე.

 კულტურული მემკვიდრეობა 
სკოლაში კულტურული ცხოვრება განსაკუთრებით გააქტიურდა 1870-იანი წლებიდან. ალექსანდრე ცხვედაძემ და ნიკო ავალიშვილმა დააარსეს თეატრალური წრე. პირველი წარმოდგენები გაიმართა 1876–78 წლებში. მათ შორის, განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა ცხვედაძის პიესამ „ბედნიერი ქორწილი“.

1878 წლიდან თეატრში მონაწილეობდნენ ადგილობრივი გლეხებიც. წარმოდგენების ნაწილი ქველმოქმედებით ხასიათდებოდა და შემოსული თანხით გაჭირვებულ მოსწავლეებს ეხმარებოდნენ.

1912 წელს საგარეჯოში აშენდა მუდმივი თეატრის შენობა. 1917 წელს თეატრს ეწვია ვასო აბაშიძე და დადგა სპექტაკლი „სიძე-სიმამრი“. თეატრი აქტიურად ფუნქციონირებდა 1921 წლამდე და მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია საქართველოს კულტურის ისტორიაში.

 9 აპრილის მემორიალი 

სკოლის ეზოში დგას საგარეჯოს რაიონის ერთადერთი 9 აპრილის მემორიალი. იგი 1989 წელს IXგ კლასის მოსწავლეებმა დადგეს კლასის ხელმძღვანელის, ნატა ასთავიშვილის თაოსნობით. მემორიალი დადგა ტრაგედიიდან 40 დღის შემდეგ და მას შემდეგ წარმოადგენს ადგილობრივი პატივისცემის ცენტრს.

 სკოლის ხელმძღვანელობა 

საგარეჯოს №1 საჯარო სკოლას სხვადასხვა პერიოდში ხელმძღვანელობდნენ ცნობილი პედაგოგები:

 №  დირექტორი  საქმიანობის წლები 1  მიხეილ მანდარია  უცნობია 2  ეთერი ქურთიშვილი  1966–1967 3  ვანო ბედიაშვილი  1968–1978 4  ვოვა მათიაშვილი  1981–1982 5  ნელი ქაიხოსროშვილი  1982–2004 6  დალი ბედოშვილი  2006–2012 7  თამარ ლაფაჩიშვილი  2012–2014 8  ლელა ფანოზიშვილი  2014–2023 9  მაია ხებრელაშვილი  2024–დღემდე

რესურსები ინტერნეტში
 სკოლის ოფიციალური ვებსაიტი
 სკოლის ოფიციალური ფეისბუქ გვერდი