გზისპირა აბლაბუდა სოკო

გზისპირა აბლაბუდა სოკო () — სოკოს ქუდი 3-8 სმ დიამეტრისაა. მისი ფერი მერყეობს მოყვითალო-მოყავისფროსა და მუქ ყავისფერს შორის. თავდაპირველად ქუდი ამობურცული ფორმისაა, თუმცა ზრდასთან ერთად ხდება ამობურცულ-ბრტყელი, ბორცვაკის გარეშე. ქუდის ზედაპირი ხორცოვანია, წვრილბოჭკოვანი და დაფარულია ქერცლებით, თუმცა შემდგომ პერიოდში ის ხდება გლუვი და მარტივი ტექსტურის. კიდეები თავდაპირველად შეკეცილია, ხოლო მოგვიანებით – გაშლილი და ტალღოვანი.

ფეხი 6-9 სანტიმეტრის სიგრძისა და 1-2 სანტიმეტრის სიგანისაა. მას მოყვითალო-მოყავისფრო ფერი აქვს. ფორმით ის ცილინდრული ან გურზისებრია, ხოლო ტექსტურით – ბოჭკოვანი. ფეხზე შეინიშნება ყავისფერი, აბლაბუდისებრი კერძო საბურველის ნარჩენები.

ჰიმენოფორი შედგება ფირფიტებისგან, რომლებიც მეტ-ნაკლებად მეჩხერადაა განლაგებული. ფირფიტები ქუდისფერია და ფეხთან შერწყმულია კბილოვანი ფორმით.

სპორები ელიფსური და ხორკლიანია, მათი ზომებია 8-9 x 7-8 მიკრომეტრი. სპორების ანაბეჭდი მურა ყავისფერია.

რბილობი ხორცოვანია და მოყვითალო ფერის. ჰაერზე ფერს არ იცვლის.

ეს სოკო იზრდება ზაფხულსა და შემოდგომაზე, ნიადაგზე, როგორც წიწვოვან, ისე ფოთლოვან ტყეებში.

გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში.

სოკო შხამიანია და მისი საკვებად გამოყენება დაუშვებელია.

მის მსგავს სახეობებს საერთო ნიშნად ახასიათებს აბლაბუდისებრი კერძო საბურველის ნარჩენები ქუდის კიდეებზე, ფეხზე ან ერთდროულად ორივეგან. გამომდინარე იქიდან, რომ აბლაბუდა სოკოების დიდი ნაწილი შხამიანია, მათ შორის მსგავსება საკმაოდ დიდია, გამოუცდელი სოკოს შემგროვებლისთვის მათი გარჩევა უკიდურესად რთულია. სწორედ ამიტომ, აბლაბუდა სოკოების შეგროვება არ არის რეკომენდებული.
 ლიტერატურა 
ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 134-135, ISBN 978-9941-8-4547-5
კატეგორია:სოკოები
კატეგორია:შხამიანი სოკოები