იგორ ბელკოვიჩი

იგორ ვლადიმერის ძე ბელკოვიჩი (; დ. 15 ოქტომბერი, 1904, ურმარი, ცივილსკის მაზრა, ყაზანის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 30 მაისი, 1949, ყაზანი, რსფსრ) — საბჭოთა ასტრონომი, მთვარის მკვლევარი. ასტრონომის ოლეგ ბელკოვიჩის მამა.

 ბიოგრაფია
ბავშვობა გაატარა სოფელ ნადეჟდინოში და ლაიშევოში. 1922 წელს დაამთავრა ყაზანის კომერციული სკოლა და ჩაირიცხა ყაზანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1927 წელს, უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, მიიღო სპეციალისტ-ასტრონომის წოდება.

1928 წელს შეუერთდა ყაზანის უნივერსიტეტში ვ. ენგელგარდტის ასტრონომიულ ობსერვატორიას მთვლელის თანამდებობაზე.

1931–1948 წლებში მან ჩაატარა მთვარეზე ჰელიომეტრიული დაკვირვებები და მიიღო 247 გაზომვის ახალი სერია კრატერ მესტინგ A-თვის.

ბელკოვიჩმა ავერინ იაკოვკინთან ერთად გააუმჯობესა ჰელიომეტრიული დაკვირვებების შემცირების მეთოდი. კერძოდ, ბელკოვიჩმა შემოგვთავაზა F პარამეტრის განსაზღვრის ახალი ფუნდამენტური მეთოდი.

1949 წელს მან დააპროექტა სპეციალური ჰორიზონტალური ასტროგრაფი ცელოსტატით და დამატებითი სარკით. ტელესკოპის ობიექტივი წარმოადგენდა ორმაგ აპლანატს 20 სმ დიამეტრით და ფოკუსური მანძილით 8 მ. თუმცა, მეცნიერის გარდაცვალების გამო, მოწყობილობა არასოდეს მიყვანილ იქნა მუშა მდგომარეობაში. მისი საბოლოო სახემდე მიყვანა შესაძლებელი გახდა, მხოლოდ 1958 წელს შაუკატ ხაბიბულინის მიერ.

ბელკოვიჩმა შეისწავლა მთვარის ფიგურა, ცალ-ცალკე შეისწავლა მთვარის დისკის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კიდეების ჰელიომეტრიული დაკვირვებებისგან დამოუკიდებლად მიღებული რადიუსი. მან დაადგინა, რომ მთვარის აღმოსავლეთი კიდის რადიუსი 0.14"-ით მეტია, ვიდრე დასავლეთი, და ასევე, რომ მთვარის დისკის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კიდეების რადიუსი განსხვავებულად არის დამოკიდებული ოპტიკურ ლიბრაციაზე განედზე, ანუ მთვარის კიდურს აქვს განსხვავებული ფორმა ოპტიკური ბიბლიოთეკის სხვადასხვა მნიშვნელობებზე.

მის სახელს ატარებს მთვარის ერთ-ერთი კრატერი ბელკოვიჩი.

 შრომები
 Белькович И. В. К вопросу об эффекте лимба в наблюдениях Луны // Известия ОАЭ. — 1936. — № 10.
 Белькович И. В. К вопросу о значениях моментов инерции Луны // Астрономический циркуляр. — 1948. — № 81.
 Белькович И. В. Физическая либрация Луны // Известия ОАЭ. — 1949. — № 24.

ლიტერატურა
 Ризванов Н. Г., Нефедьев Ю. А., Кутленков М. В. Исследования по селенодезии и динамики Луны в Казани // Георесурсы. — Казань: Георесурсы, 2008. — № 3. — С. 30—34. — ISSN 1608-5043.

რესურსები ინტერნეტში


სქოლიო

კატეგორია:საბჭოთა ასტრონომები