ანა რუმანე-კენინა

ანა რუმანე-კენინა ( Anna Rūmane-Ķeniņa; 13 ნოემბერი, 1877, იელგავა, ლატვია — 9 ნოემბერი, 1950, რიგა, ლატვია) — ლატვიელი მასწავლებელი, მწერალი, ქალთა ორგანიზაციების ორგანიზატორი და საზოგადო მოღვაწე, რომელიც იბრძოდა ლატვიის დამოუკიდებლობისთვის.Nepakļaujoties ne boļševikiem, ne nacistiem  05.05.2001 Latvijas Vēstnesis Nr. 69 (2456)

ადრეული წლები და განათლება
ანა რუმანე-კენინა დაიბადა მდიდარ ოჯახში 1877 წლის 13 ნოემბერს იელგავაში, ცენტრალურ ლატვიაში. 1896 წლამდე სწავლობდა იელგავის გოგონათა გიმნაზიაში, სადაც მხოლოდ რამდენიმე ლატვიელი გოგონა სწავლობდა. სკოლა ძირითადად გერმანელი კეთილშობილების და მაღალი რანგის რუსი ჩინოვნიკების ქალიშვილებისთვის იყო განკუთვნილი, გაკვეთილები გერმანულად და რუსულად ტარდებოდა.Paļeviča M. Anna Rūmane-Ķeniņa // Latviete, 1934, 11 1897 წელს ის გახდა მასწავლებელი  ქალაქ ბიკერნიეკში.K. Liepiņa Skola ar stāstu: Dižgaru elpa Rīgas 40. vidusskolā  DELFI, 2.05.2016

პედაგოგიური მოღვაწეობა
1898 წელს დაქორწინდა ატა კენინზე და წელიწადში პირველი ქალიშვილი შეეძინა. 1898-1900 წლებში ხელმძღვანელობდა ზემიტეს მხარის კერძო სკოლას.А. Антенишке Школа Кениня  1900 წელს რუმანე-კენინამ დააარსა ოთხწლიანი კერძო გოგონათა სკოლა აგენსკალნში, რიგაში. 1907 წელს ეს სკოლა გადააქცია გიმნაზიად და 1912 წლამდე იყო მისი დირექტორი. სკოლაში მასწავლებლებად მუშაობდნენ მწერლები და მხატვრები, როგორებიც იყვნენ კარლის სკალბე და ემილს დარზინშ. მისი სახლი ლატვიელი ინტელექტუალებისთვის მნიშვნელოვანი შეხვედრის ადგილი იყო.

მოგზაურობა და შემდგომი განათლება
რუმანე-კენინა ხშირი მგზავრი იყო და მას ეკონომიკური საშუალებები ჰქონდა მრავალი მოგზაურობისთვის ლატვიის ფარგლებს გარეთ. 1901-1907 წლებში იმოგზაურა ავსტრიაში, შვეიცარიაში, საფრანგეთსა და იტალიაში, სადაც ჯანმრთელობის მიზეზებით ზამთარში ოსპედალეტიში ცხოვრობდა, ლიგურიაში. 1905 წლის პირველი რუსული რევოლუციის შემდეგ ოჯახი ჰელსინკში გადავიდა და 1906 წელს დაბრუნდა. 1911 წლიდან ესწრებოდა პარიზის სორბონის ლექციებს და 1913-1916 წლებში სწავლობდა ჟენევის უნივერსიტეტში, დაამთავრა ჟენევის ჟან-ჟაკ რუსოს პედაგოგიური ინსტიტუტი.
იმ დროისთვის ის უკვე წერდა უცხოურ პრესაში სტატიებს ლატვიის დამოუკიდებლობის მხარდასაჭერად. 1914 წელს ანონიმურად გამოაქვეყნა სტატია Journal de Genève-ში მწერალი რომენ როლანის პასიფისტური მანიფესტის საპასუხოდ, სადაც აღნიშნული იყო ლატვიელების დილემა პან-გერმანიზმისა და პან-სლავიზმის საფრთხეს შორის მოქცევისას.

საზღვარგარეთ მოღვაწეობა
1917 წლისთვის პირველმა მსოფლიო ომმა მნიშვნელოვნად შეამცირა მისი შემოსავალი და საჭირო გახდა სამუშაოს პოვნა. 1917-1919 წლებში პასუხისმგებელი იყო ბალტიის საკითხებზე საფრანგეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურში. 1918 წელს მონაწილეობა მიიღო ფრანგული ჟურნალ Revue Baltique-ის დაარსებაში. წერდა გაზეთებსა და ჟურნალებში სტატიებს ლატვიის დამოუკიდებლობის მხარდასაჭერად.Ķēniņa|issueType:P Valdības Vēstnesis Nr. 260 (17.11.1926), 4. lpp .
2018 წელს ორგანიზება გაუწია ჟენევაში დიდ შეხვედრას, რომელმაც შვეიცარიელი და სხვა ქვეყნების ჟურნალისტებისა და საზოგადოების ყურადღება მიიპარა ლატვიის მდგომარეობისკენ, განსაკუთრებით ბრესტ-ლიტოვსკის ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ 1918 წლის მარტში. 1919 წლის შემოდგომაზე რუმანე-კენინა გახდა ლატვიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პარიზის პრესსამსახურის ხელმძღვანელი. 1920 წელს დააარსა ფრანკო-ლატვიური კონვერგენციის კომიტეტი.

ლატვიაში დაბრუნება
1920 წელს რუმანე-კენინა დაბრუნდა დამოუკიდებელ ლატვიაში და მუშაობდა სხვადასხვა ქალთა ორგანიზაციებში. 1922 წელს ის იყო ლატვიის ქალთა ეროვნული ერთობის ერთ-ერთი მთავარი დამფუძნებელი. წარუმატებლად კანდიდატობდა 1920 წლის ლატვიის კონსტიტუციური ასამბლეის არჩევნებში დემოკრატული კავშირის წევრად. 1921 წელს დააარსა ლატვიის Alliance française. იმავე წელს ფრანგულმა მთავრობამ მიანიჭა Ordre des Palmes académiques-ის წევრობა "ფრანგული კულტურისადმი ღვაწლისთვის". 1926 წელს დაჯილდოვდა ლატვიის სამი ვარსკვლავის ორდენის ოფიცრის წოდებით.

ლიტერატურული მოღვაწეობა
რუმანე-კენინამ პრესაში წერა 1896 წელს დაიწყო, პოლიტიკურ, პედაგოგიურ და ქალთა საკითხებზე, ფრანგულ ლიტერატურასა და მოგზაურობაზე სტატიებით. ფსევდონიმებით რამავიეტე, აინა რასმერი და აინა რასმერე აქვეყნებდა მოთხრობებს, პორტრეტებსა და პიესებს პეტერბურგისა და ლატვიის გაზეთებში. მისი ავტობიოგრაფიული მოთხრობა „დედის ღმერთი“ (1912) ითვლება ლატვიურ ლიტერატურაში ბავშვის დაკარგვის ყველაზე ემოციური აღწერის ერთ-ერთ ნიმუშად.

გარდაცვალება
ანა რუმანე-კენინა გარდაიცვალა 1950 წლის 9 ნოემბერს რიგაში. დაკრძალულია რიგის დიდ სასაფლაოზე.

ლიტერატურა
 Ērmanis P. Tie, kam nav grāmatu // Burtnieks, 1933, 12
 Paļeviča M. Anna Rūmane-Ķeniņa // Latviete, 1934, 11
 Anna Rūmane-Ķeniņa // Ķelpe J. Sieviete latvju rakstniecibā. Jelgava, 1936
 Ikstena N. Pārnākšana. R., 1993

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:ლატვიელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ეროვნებისა და საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:ქალი მწერლები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით