ერთკუთხედი

ერთკუთხედი, გენაგონი, მონოგონი — მრავალკუთხედი ერთი გვერდითა და ერთი კუთხით. იგი აღინიშნება სიმბოლოთი {1}. 

ამოზნექილი ერთკუთხედი ევკლიდურ გეომეტრიაში მონოქრონი გადაგვარებულია — წერტილი, რადგან მისი ერთადერთი გვერდის ბოლოები უნდა ემთხვეოდეს (იყოს ერთი წვერო). ელემენტარული გეომეტრიის უმეტეს კლასიკურ კურსებში ის „შეუძლებელ ფიგურად“ ითვლება, ხოლო მრავალკუთხედის განმარტება არ იძლევა ერთკუთხედის გამოყენების საშუალებას. ამავდროულად, ელემენტარულ გეომეტრიაში მონოგონის ცნება გამოიყენება ამოზნექილი კორპუსის კონტექსტში: ერთი წერტილის ამოზნექილი კორპუსი ქმნის ნულოვანი განზომილების ამოზნექილ მონოგონს (ორი წერტილის ამოზნექილი კორპუსი არის სეგმენტი, ერთგანზომილებიანი ამოზნექილი დიგონი, იმ შემთხვევაში,  — სამგანზომილებიანი ამოზნექილი -კუთხედი).

სფერული ერთკუთხედი სფერულ გეომეტრიაში მონოქრონი წარმოიქმნება სფერული პოლიგონის სახით, რომელიც შედგება ერთი კუთხისაგან, ანუ სფერული ხაზისგან მონიშნული წერტილით. ამრიგად, სფერული ერთკუთხედი სფეროს ორ ნახევარსფეროდ ყოფს. სფერული ერთკუთხედი საშუალებას იძლევა ჩამოყალიბდეს მონოედრი, სფერული მრავალკუთხედი ერთი მონოგონალური ზედაპირით შლაფლის სიმბოლოთი {1,1} და დიედრი, ორი მონოგონალური ზედაპირით, 360°-იანი საერთო კუთხით და ერთი წვეროთი შლაფლის სიმბოლოთი {1,2}.

ლიტერატურა
 Herbert Busemann, The geometry of geodesics. New York, Academic Press, 1955
 Coxeter, H.S.M; Regular Polytopes (third edition). Dover Publications Inc. 
Болтянский В. Г., Яглом И. М. Выпуклые фигуры и тела // Энциклопедия элементарной математики / Александров П. С., Маркушевич А. И., Хинчин А. Я. — М.: Наука, 1966. — Т. V. Геометрия.
Коксетер Г. Введение в геометрию. — М.: Наука, 1966.
Coxeter H. S. M. Regular Polytopes. — 3rd ed. — New York: Dover, 1973. — ISBN 0-486-61480-8.
Ошемков А. А., Попеленский Ф. Ю., Тужилин А. А., Фоменко А. Т., Шафаревич А. И. Курс наглядной геометрии и топологии. — М.: URSS, 2022. — 352 с. — ISBN 978-5-9519-2286-1.
Степанов Н. Н. §44. Определение площади двуугольника и сферического треугольника // Сферическая тригонометрия. — М.—Л.: ОГИЗ, 1948. — С. 98—100. — 154 с.

კატეგორია:მრავალკუთხედები