ნოდარ მახვილაძე

ნოდარ მახვილაძე (29 მარტი, 1932, თბილისი — 16 დეკემბერი, 2022, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი და მექანიკოსი, მეცნიერებათა კანდიდატი (1974), დოქტორი (2006), პროფესორი (2006), საქართველოს საინჟინრო აკადემიის აკადემიკოსი (2008). 

 ბიოგრაფია 
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.

1955-1959 წლებში მუშაობდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში უმაღლესი მათემატიკის კათედრაზე ასისტენტად.

1959 წლიდან მუშაობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში თეორიული მექანიკის კათედრაზე.

სამეცნიერო მოღვაწეობის ძირითადი თემატიკა იყო დრეკადობის მათემატიკური თეორია. კერძოდ, შეისწავლა გეომეტრიულად არაწრფივი იზოტროპული და ანიზოტროპული, ერთგვაროვანი და შედგენილი ცილინდრული და ოდნავ კონუსური ძელების გრეხისა და ღუნვის მეორადი ეფექტები, ასევე სხვადასხვა დაძაბული მდგომარეობების ურთიერთგავლენის საკითხები. იკვლევდა ბლანტი - დრეკადობის წრფივი თეორიის ამოცანებს.

86-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, მათ შორის 15 სახელმძღვანელო, ამოცანათა კრებული და მეთოდური სახელმძღვანელო თეორიულ მექანიკაში. აქვს პუბლიკაციები საერთაშორისო აღიარების მქონე ჟურნალებში.

წლების განმავლობაში კვლევის მნიშვნელოვან თემატიკას წარმოადგენდა მათემატიკური მეცნიერებისა და ტექნიკის ისტორიის საკითხები, რომელთაც მიეძღვნა 11 მონოგრაფია; მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია:

 მათემატიკა, მექანიკა – ტერმინები, ცნებები, განსაზღვრებები (თბილისი, 2001)
 მათემატიკის სათავეებთან (თბილისი, 2004)
 მსოფლიოს მექანიკოსები – მექანიკის სათავეებთან (ჯ. შარიქაძე, 2006)
 მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი (თბილისი, 2008)
 მათემატიკური ენციკლოპედია მოსწავლეთათვის (თბილისი, 2012)
 მათემატიკური მეცნიერების განვითარება საქართველოში - უძველესი დროიდან XX და XXI საუკუნემდე (ჯ. შარიქაძე, დ. გორგიძე, 2014)
 საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი (თბილისი, 2016)
 ეტიუდები მათემატიკის ისტორიიდან (თბილისი, 2014)

ჩამოთვლილ ნაშრომებში განხილულია მათემატიკის სხვადასხვა დარგში გამოყენებული მრავალი ტერმინის წარმოშობისა და შინაარსის შესახებ ცნობები, რომლებიც ქართულ ენაზე გაფანტულია სხვადასხვა სახის ლიტერატურულ გამოცემებში (სტატიებში, ჟურნალებში, ენციკლოპედიებში, წიგნებში, ამ წიგნების სქოლიოებში და სხვ.). ნოდარ მახვილაძის მიერ ამ ინფორმაციის თავმოყრა, დამუშავება და მიწოდება მნიშვნელოვანია ქართველი მკითხველისათვის.

2008 წელს იუნესკოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, მეცნიერების ისტორიის საქართველოს საზოგადოების მიერ ნოდარ მახვილაძე დაჯილდოებულია საზოგადოების პრემიითა და მედლით — „მეცნიერებაში მიღწეული წარმატებებისათვის“. სტუ-ს აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, 2012 წელს დაჯილდოებულია საპატიო დიპლომით.

 ორგანიზაციებში წევრობა 

 საქართველოს საინჟინრო აკადემია — აკადემიკოსი (2008 წლიდან)

 ბიბლიოგრაფია 

 საქართველოს მათემატიკოსები და მექანიკოსები: ბიოგრაფიული ცნობარი (ავტორი). — თბილისი, 2016. — 336 გვ. — ISBN 978-9941-08-657-1
 ეტიუდები მათემატიკის ისტორიიდან (ავტორი). — თბილისი, 2014. — 180 გვ. — ISBN 978-9941-06-517-0
 მათემატიკური მეცნიერების განვითარება საქართველოში უძველესი დროიდან XXI საუკუნემდე (ავტორი). — თბილისი: შპს "გლობუსი", 2014. — 307 გვ. — ISBN 978-9941-06-518-7
 მათემატიკური ენციკლოპედია მოსწავლეთათვის (ავტორი). — თბილისი, 2012. — 315 გვ. — ISBN 978-9941-04-125-9
 დინამიკის ამოცანათა კრებული: მეთოდური მითითებებით და ამოხსნებით (ავტორი). — თბილისი: ტექნიკური უნივერსიტეტი, 2009. — 121 გვ. — ISBN 978-9941-14-448-6
 მსოფლიოს მექანიკოსები მექანიკის სათავეებთან: მექანიკის მოკლე ისტორია (ავტორი). — თბილისი: ტექნიკური უნივერსიტეტი, 2006. — 438 გვ. — ISBN 99940-56-24-7
 საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის თეორიული მექანიკის კათედრა დაარსებიდან დღემდე (ავტორი). — თბილისი: ტექნიკური უნივერსიტეტი, 2003. — 72 გვ. — ISBN 99940-14-04-8

სქოლიო

კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022