ბელარუსის ჟურნალისტთა ასოციაცია

ბელარუსის ჟურნალისტთა ასოციაცია (BAJ) () — ბელარუსული პროფესიული კავშირი, რომელიც დამოუკიდებელ მედიებში მომუშავე ჟურნალისტებს აერთიანებს. შეიქმნა 1995 წელს სიტყვის და ინფორმაციის თავისუფლების დაცვის, ჟურნალისტიკის პროფესიული სტანდარტების ხელშეწყობის, ბელარუსულ პრესაზე მონიტორინგის წარმოების და მედიაში მომუშავე ადამიანებისთვის სამართლებლივი დახმარების უზრუნველყოფის მიზნით.

1997 წელს ასოციაცია ჟურნალისტთა საერთაშორისო ფედერაციის წევრი გახდა, ხოლო 2013 წლიდან ევროპის ჟურნალისტთა ფედერაციის სრულუფლებიანი წევრია. 

საქმიანობა
ასოციაცია გახდა ყველაზე ავტორიტეტული მედიაორგანიზაცია ქვეყანაში, მისი მონიტორინგის მონაცემები ფართოდ გამოიყენებოდა ბელარუსულ მედიაში. ორგანიზაციაში გაერთიანებული იყო 1300-ზე მეტი წევრი, რომელთა უმრავლესობაც დამოუკიდებელ არასამთავრობო მედიაში საქმიანობდა. BAJ-ის საქმიანობა მოიცავდა ჟურნალისტებისთვუს იურიდიულ დახმარების გაწევასს, რეგიონული პრესის მხარდაჭერას და  საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობას. თავისი საქმიანობის ყველაზე მნიშვნელოვან ნაწილად ორგანიზაცია ჟურნალისტების პროფესიულ განათლებას მიიჩნევდა. ასოციაცია ასევე იყო ჩართული საგანმანათლებლო პროგრამებში, აორგანიზებდა სხვადასხვა შეხვედრებს, კონფერენციებს, სემინარებს და ტრენინგებს ჟურნალისტებისთვის. ორგანიზაციამ წამოიწყო მრავალი მედიაკამპანია, მათ შორისაა „ისტორიული მემკვიდრეობის შენარჩუნება“, „ეკოლოგიური კეთილდღეობისთვის“ და „ჟურნალისტიკის მაღალი სტანდარტი“.   BAJ არაერთ მედიის უფლებების დამცველ ორგანიზაციასთან თანამშრომლობდა, მათ შორის ევროპის ჟურნალისტიკის ცენტრთან (EJC), მედიის ინსტიტუტთან Fojo, ნორვეგიის, დანიის და ლიეტუვის ჟურნალისტურ პროფესიულ კავშირებთან და ფრიდრიხ ნაუმანის თავისუფლების ფონდთან. BAJ-ის ქსელი მოიცავდა მთავარ ოფისს მინსკში და ხუთ რეგიონულ ოფისს ლუნინეცში, ვიტებსკში, გომელში, მოლოდეჩნოში და მოგილევში. ორგანიზაციას ასევე ჰქონია ეთიკის კომისია, რომელიც განიხილავდა საჩივრებს ჟურნალისტური ეთიკის კოდექსის სავარაუდო დარღვევებთან დაკავშირებით.

BAJ სთავაზობდა იურიდიულ და ფსიქოლოგიურ დახმარებას რეპრესირებულ ჟურნალისტებს; ორგანიზაცია ეხმარებოდა დაკავებულ ჟურნაისტებს გათავისუფლებაში, აგრეთვე უზრუნველყოფდა სამედიცინო მომსახურების მიწოდებას წინასწარი პატიმრობის იზოლატორში მყოფთათვის.

ისტორია
დაფუძნება
ბელარუსის ჟურნალისტთა ასოციაცია 1995 წელს დაარსდა, მის თავჯდომარედ ჟანა ლიტვინა აირჩიეს. 2000 წლიდან ასოციაციამ დაიწყო ყოველთვიური ჟურნალი „Abajour“-ის გამოცემა, რომელიც იყო პლატფორმა ჟურნალისტიკის ეთიკის, ინფორმაციის დამუშავების, პროფესიული პასუხისმგებლობებისა და სხვა თემების განხილვისთვის. 2000 წელს ორგანიზაციამ გამართა პირველი „დამოუკიდებელი პრესის ფესტივალი“, ორი წლის შემდეგ კი ჩაატარა „დახურული გაზეთების ფესტივალი“. 2003 წელს BAJ-მ მიიღო „ჟურნალისტიკის პროფესიული ეთიკის დეკლარაცია“. ეს დეკლარაცია და ქარტია გახდა მთავარი დოკუმენტები BAJ-ს წევრებისთვის, რომლის პრინციპებზე დაყრდნობითაც მუშაობენ ისინი. 2006 წელს ასოციაცია ხელახლა მოუწია დარეგისტრირება. 2007 წლიდან BAJ ატარებს კონკურსს ჟურნალისტებისთვის სახელწოდებით „Вольнае слова“ (ქართ. „თავისუფალი სიტყვები“).

2002-2003 წლებში ასოციაციამ მთელი ქვეყნის მასშტაბით წამოიწო კამპანია „მასობრივი ინფორმაციის შესახებ“ ახალი კანონის წინააღმდეგ, რომელიც დამოუკიდებელი პრესის შეზღუდვასა და სიტყვის თავისუფლების ჩახშობას ისახავდა მიზნად. ასოციაცია ემხრობა ბელარუსული სისხლის სამართლის კოდექსის იმ სამი მუხლის დეკრიმინალიზაციას, რომლებიც ითვალისწინებდა ორ წლამდე პატიმრობას „პრეზიდენტის ან სხვა მაღალი თანამდებობის პირის მიმართ ცილისმწამებლური ან შეურაცხმყოფელი განცხადების გაკეთებისთვის“. ასოციაციამ შეაგროვა 7000-ზე მეტი ხელმოწერა და მიმართა საკონსტიტუციო სასამართლოს მოთხოვნით, შეემოწმებინა კანონის შესაბამისობა სახელმწიფოს კონსტიტუციასთან.

2013 წელს BAJ გახდა ევროპის ჟურნალისტთა ფედერაციის სრულუფლებიანი წევრი. 2015 წლისათვის ასოციაციას 1150 წევრი ჰყავდა. 2015 წლის 24 აპრილს ჟანა ლიტვინა გადადგა თავმჯდომარის თანამდებობიდან. ასოციაციის ახალი ხელმძღვანელი გახდა ანდრეი ბასტუნეცი.

რესურსები ინტერნეტში
 ოფიციალური საიტი

სქოლიო

კატეგორია:ჟურნალისტური ორგანიზაციები
კატეგორია:ბელარუსული პროფესიული კავშირები
კატეგორია:ჟურნალისტური პროფესიული კავშირები
კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები