სტრეპტოსპონდილუსი

სტრეპტოსპონდილუსი —  ტეტანურანის თეროპოდისებრთა გვარი, რომელიც ცნობილია საფრანგეთის გვიანი იურული პერიოდიდან, 161 მილიონი წლის წინ. ის იყო საშუალო ზომის მტაცებელი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 6 მეტრი (19.5 ფუტი) და წონა 500 კგ იყო(1,100 ფუნტი). Paul, G.S. 2010. The Princeton Field Guide to Dinosaurs. Princeton University Press, 89 pp

აღმოჩენა და დასახელება
მინი|მარცხნივ|აღდგენა მის ჰაბიტატში სტრეპტოსპონდილუსი იყო  ერთ-ერთი პირველი დინოზავრი რომლის ნაწილებიც შეაგროვეს და აღწერეს, თუმცაღა დინოზავრად 2001 წლამდე არ იყო აღიარებული. Allain R (2001). "Redescription de Streptospondylus altdorfensis, le dinosaure théropode de Cuvier, du Jurassique de Normandie [Redescription of Streptospondylus altdorfensis, Cuvier's theropod dinosaur from the Jurassic of Normandy]". Geodiversitas. 23 (3): 349–367.

1778 წელს ჩარლზ ბეჩლიმ კალოვო-ოქსფორდის წარმონაქმნებში, მარნ დე დივში ნამარხი ძვლების არსებობის შესახებ განაცხადა. Brignon, A. (2016) Abbé Bacheley and the discovery of the first dinosaurs and marine crocodilians from the Jurassic of the Vaches Noires (Callovian/Oxfordian, Normandy, France). Comptes Rendus Palevol 15 : 595–605 (in French with an abridged English version). Brignon, A. (2016) Le premier "chasseur de dinosaures" en France : l'abbé Charles Bacheley (1716-1795). Fossiles: Revue française de Paléontologie 27 : 36-42. ეს ნამარხი მასალები თეროპოდების ხერხემლის მალებსა და ზღვის ნიანგების ნაშთებს შეიცავდა. მკვლევარის  გარდაცვალების შემდეგ მისი ნამარხების კაბინეტი რუანის ცენტრალურმა სკოლამ შეიძინა. Brignon, A. (2016) Abbé Bacheley and the discovery of the first dinosaurs and marine crocodilians from the Jurassic of the Vaches Noires (Callovian/Oxfordian, Normandy, France). Comptes Rendus Palevol 15 : 595–605 (in French with an abridged English version). ამ სკოლის ბუნების ისტორიის პროფესორმა, ლუი-ბენუა გერსენმა ჟორჟ კიუვიეს ყურადღება ამ შესანიშნავ ნამარხ ძვლებზე გაამახვილებინა. სენ-ინფერიერის პრეფექტის, გრაფ ჟაკ კლოდ ბოგნოს თანხმობით, გერსენმა კოლექცია პარიზში, ბუნებისა და  ისტორიის ეროვნულ მუზეუმში გაგზავნა. 1800 წელს ეს ნამარხები მოკლედ მიმოიხილა ჟორჟ კიუვიემ. Cuvier G (1800). "Sur une nouvelle espèce de crocodile fossile". Bulletin des Sciences, Société Philomathique de Paris. 2: 159.

1808 წელს ჟორჟ კიუვიემ თეროპოდის ხერხემალი სამეცნიერო თვალსაზრისით პირველი დინოზავრის ნაშთებად მიიჩნია. თუმცა მან, აღმოჩენილის გათვალისწინებით, სახეობა ნიანგებად მიიჩნია და დატელეოსაურიდებსა და მეტრიორჰინქიდების ნამარხებთან დააკავშირა. Cuvier G (1808). "Sur les ossements fossiles de crocodiles et particulièrement sur ceux des environs du Havre et d'Honfleur, avec des remarques sur les squelettes de sauriens de la Thuringe". Annales du Muséum d'Histoire naturelle de Paris. XII: 73–110. 1822 წელს კუვიემ ანრი დე ლა ბეშის ნაშრომის საფუძველზე გააცნობიერა, რომ ეს აღმოჩენები ძალიან განსხვავებული იყო და სხვადასხვა პერიოდს მიეკუთვნებოდა. მან თავი შეიკავა მათი დასახელებისგან, მაგრამ 1824 წელს დაასკვნა, რომ არსებობდა ორი ძირითადი ტიპი. შესაბამისად, 1825 წელს ეტიენ ჟოფრუა სენ-ილერმა ნიანგის ორ თავის ქალას სტენეოზავრის გვარის სახელი მიანიჭა. Geoffroy Saint-Hilaire E (1825). "Recherches sur l'organisation des gavials". Mémoires du Muséum national d'Histoire naturelle. 12: 97–155.

თუმცა 1832 წელს გერმანელმა პალეონტოლოგმა ქრისტიან ერიხ ჰერმან ფონ მეიერ]]მა მასალა განახვავა ერთამნეთისგან. სტენეოზავრ როსტრომინორის სახელი შეცვალა და მეტრიორჰინქუს გეოფრო დაერქვა, ხოლო სტენეოზავრ როსტრომაჯორს - სტრეპტოსპონდილუს ალტდორფენსი. ამ უკანასკნელ სახეობას თეროპოდის ნაშთები მიეკუთვნა. Meyer, H. von, (1832), Paleologica zur Geschichte der Erde, Frankfurt am Main, 560 p 

მინი|მარცხნივ|S. cuvieri- ს ტიპის ნიმუში
1842 წელს რიჩარდ ოუენმა აღნიშნა, რომ ფონ მეიერი ცდებოდა თავდაპირველი კონკრეტული სახელის შეცვლისას და შექმნა სტრეპტოსპონდილუს როსტრომაჯორის სწორი კომბინაცია სტრეპტოსპონდილუს ალტდორფენსისთვის. ამავდროულად, მან შექმნა მეორე სახეობა: სტრეპტოსპონდილუს კუვიერი, რომელიც დაფუძნებული იყო ბაიოსის ერთი დაზიანებული მალის საფუძველზე, რომელიც ჩიპინგ ნორტონის მახლობლად აღმოაჩინეს. Owen R (1842). "Report on British fossil reptiles". Report of the British Association for the Advancement of Science. 11: 60–204. 

1964 წელს, ალიკ დონალდ უოკერმა აღმოაჩინა ოუენის შეცდომა და თეროპოდების მთელი მასალა ახალ სახეობას, ეუსტრეპტოსპონდილუს დივესენსისს მიაკუთვნა, თუმცა, ტიპურ ნიმუშად, MNHN 1920–7, თავის ქალა ჰქონდა, რომელიც არ ეკუთვნოდა კიუვიეს მასალას. Walker A.D. (1964). "Triassic reptiles from the Elgin area: Ornithosuchus and the origin of carnosarus". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. 248 (744): 53–134. Bibcode:1964RSPTB.248...53W. doi:10.1098/rstb.1964.0009.

ფილოგენეზი
XX საუკუნემდე სტრეპტოსპონდილუსი ნიანგების ჯგუფებს მიეკუთვნებოდა, XX საუკუნეში ის, როგორც წესი, მეგალოსავროიდეას კატეგორიაში კლასიფიცირდა.

ბოლოდროინდელი ანალიზები მიუთითებს, რომ სტრეპტოსპონდილუსი ტეტანურანის თეროპოდია. ალენმა 2001 წელს ივარაუდა, რომ ის სპინოზავროიდეაში ეუსტრეპტოსპონდილთან მჭიდროდ იყო დაკავშირებული. როჯერ ბენსონმა 2008 და 2010 წლებში დაასკვნა, რომ ის მეგალოზაუროიდია, ალოზაუროიდია თუ უფრო პრიმიტიული ფორმა, ვერ განისაზღვრება მისი უკიდურესად ფრაგმენტული ნაშთების გამო.  Benson, R.B.J. (2010). "A description of Megalosaurus bucklandii (Dinosauria: Theropoda) from the Bathonian of the UK and the relationships of Middle Jurassic theropods". Zoological Journal of the Linnean Society. 158 (4): 882–935. doi:10.1111/j.1096-3642.2009.00569.x. ბენსონისა და მისი კოლეგების მიერ 2010 წელს ჩატარებულმა კლადისტურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ სტრეპტოსპონდილუსი იყო მაგნოზავრის დაძმობილებული სახეობა მეგალოსავროიდეაში. Benson, R.B.J., Carrano, M.T and Brusatte, S.L. (2010). "A new clade of archaic large-bodied predatory dinosaurs (Theropoda: Allosauroidea) that survived to the latest Mesozoic". Naturwissenschaften. 97 (1): 71–78. Bibcode:2010NW.....97...71B. doi:10.1007/s00114-009-0614-x. PMID 19826771. S2CID 22646156. Supporting Information

სქოლიო

კატეგორია:დინოზავრები
კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები