იოსებ კაკაბაძე

იოსებ პავლეს ძე კაკაბაძე (დ. 12 თებერვალი, 1864, ს. კუხი — გ. 3 დეკემბერი, 1940) — ქართველი მეწარმე, პოლიტიკოსი, საზოგადო მოღვაწე და პუბლიცისტი.

ბიოგრაფია
იოსებ კაკაბაძე დაიბადა 1864 წლის 12 თებერვალს ქუთაისის მაზრის სოფელ კუხში, ღარიბი გლეხის ოჯახში.  წერა-კითხვა სოფლის დიაკვანმა შეასწავლა, რის შემდეგაც სასულიერო სასწავლებელში ჩააბარა, თუმცა გაჭირვების გამო მე-2 კლასიდან სასწავლებელს თავი დაანება.

1882-1883 წლებში ჭიათურის შავი ქვის მაღაროებში დაიწყო მუშაობა და 1885-1886 წლებში, როცა შავი ქვის წარმოება აღორძინდა, იოსებმა თავის ძმებთან ერთად შავი ქვის მრეწველთა ამხანაგობა დააარსა.

1885-1890 წლებში მრეწველობის გაიზრდის შემდეგ, მან ქართველი ინტელიგენციისა და ევროპელების ყურადღება მიიპყრო. იოსებმა შავი ქვის სააქციო საზოგადოება დააარსა და  ჭიათურაში პირველი ორკლასიანი სასწავლებელი გახსნა. შემოწირული თანხით სკოლას სახელმძღვანელოები შეუძინა და სრულიად უფასოდ ეხმარებოდა „ქართველ გამომცემელთა ამხანაგობას“.

იოსებ კაკაბაძე დაუახლოვდა ეგნატე ნინოშვილს, კარლო ჩხეიძეს და სილიბისტრო ჯიბლაძეს და მათ წრეში გაერთიანდა. ამ წრის საშუალებით გაეცნო რევოლუციურ მოძრაობას, საკუთარი ხარჯით და ფილიპე მახარაძის დახმარებით პოლონეთიდან არალეგალური ლიტერატურა გამოიწერა და საქართველოში შემოიტანა.

1894 წელს იოსებ კაკაბაძე სწავლა-განათლების მისაღებად შვეიცარიაში გაემგზავრა, სადაც დაუახლოვდა გ. პლეხანოვს, პ. აქსელროდს, ვ. ზასულიჩს და სხვა გამოჩენილ სოციალისტებს სტუდენტთა წრეებიდან. იოსებმა ფრანგული ენა შეისწავლა და ჟენევის უნივერსიტეტში თავისუფალ მსმენელად ჩააბარა.

1897 წელს პარიზის იგი რევოლუციონერ მარქსისტ-სტუდენტთა წრეში გაწევრიანდა და სორბონაში ლექციებს ისმენდა. იმავე წელს, სამშობლოში დაბრუნებული, ჟურნალ „კვალის“ ფაქტიური რედაქტორი გახდა.

1899 წელს ინგლისური ენის შესასწავლად ლონდონში გაემგზავრა, სადაც ვ. ჩერქეზიშვილი, პ. კრაპოტკინი, ნ. ჩაიკოვსკი და სხვა ანარქისტები გაიცნო. საზღვარგარეთიდან წერილებს ათავსებდა „კვალში“ და „მოამბეში“.

1901 წელს საქართველოში დაბრუნდების შემდეგ, ჭიათურათი, მუშების დახმარებით, მუშათა კოოპერატივი „ჩვენი ოჯახი“ დააარსა.

1902 წელს, ბათუმში, სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის დავალებით, მუშათა მოძრაობას ხელმძღვანელობდა და მუშათა შორის არალეგალურ ლიტერატურას ავრცელებდა. ბათუმის მუშათა და გლეხთა შორის არალეგალური მუშაობის დროს, ჟანდარმერიამ დააკავა, მაგრამ დაპატიმრებას თავი დააღწია და საზღვარგარეთ წავიდა, სადაც  თანამოააზრეებთან კავშირი გააბა.

1906-1908 წლებში მეზღვაურის პასპორტით რუსეთში გაემგზავრა და სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნებში მიიღო მონაწილეობა. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ქუთაისში ინტერნაციონალურ მიმდინარეობას ხელმძღვანელობდა, ქადაგებდა ფედერაციულ წყობილებას და სოციალურ რევოლუციას მოითხოვდა.

საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, კომპარტიის დავალებით იყო რევკომის წევრი, მიწათმოქმედების კომისარი, ქუთაისის მაზრის მიწათმოქმედების განყოფილების გამგე, საქართველოს მთავარლიტი, მიწათმოქმედების კომისარიატის საგანგებო რწმუნებული, დამცველთა კოლეგიის თავმჯდომარე, განათლების სახელმწიფო კომისარიატის საისტორიო-სამეცნიერო კომისეთ „მუშა და გლეხს“ რედაქტორობდა.

იოსებ კაკაბაძე გარდაიცვალა 1940 წლის 3 დეკემბერს.

რესურსები ინტერნეტში

 იოსებ პავლეს ძე კაკაბაძე — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები

კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1940