ზადარის ელენე

ზადარის ელენე (გ. 976 წლის 8 ოქტომბერს), ასევე ცნობილია როგორც ელენე დიდებული—ხორვატიის სამეფოს დედოფალი, როგორც მეფე მიქაელ კრეშიმირ II-ის ცოლი, 946 წლიდან 969 წლამდე, პერიოდი, რომელიც გამოირჩეოდა „მშვიდობით, წესრიგითა და გახანგრძლივებით“. იგი იყო ხორვატიის რეგენტი, მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ მართავდა 969 წლიდან 976 წლამდე.

ცხოვრება
ამბობენ, რომ იგი წარმოშობით ზადარიდან მადის ძველი პატრიციების ოჯახიდან იყო. იგი დაქორწინდა მაიკლ კრეშიმირ II-ზე და გახდა დედოფალი 949 წელს.

იგი ხორვატიის დედოფალი გახდა მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ 969 წელს. თუმცა, ვინაიდან მისი ქმრის ადგილი დაიკავა მათმა ვაჟმა, რომელიც არასრულწლოვანი იყო, იგი ასევე გახდა ხორვატიის რეგენტი მისი შვილის სახელით. როგორც ასეთი, ის საკუთარ სიკვდილამდე მართავდა ქვეყანას.

რეგენტობა
თომა მთავარდიაკონის მე-13 საუკუნის Historia Salonitana-ს მიხედვით, დედოფალმა ელენემ ააგო წმინდა სტეფანესა და წმინდა მარიამის ეკლესიები სალონაში (დღევანდელი სოლინი). წმინდა სტეფანეს ატრიუმი ხორვატი მეფეების მავზოლეუმი გახდა და დღემდეა შემორჩენილი.

ელენემ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სამეფოში ხორვატიული და ლათინური ელემენტების გაერთიანებაში, რითაც საფუძველი ჩაუყარა მის შვილს, სტეფან დჟისლავს, დაეკისრა სუვერენიტეტი დალმატიურ თემაზე (რომელიც ნომინალური ბიზანტიის მმართველობის ქვეშ იყო).

ეპიტაფია

ელენე გარდაიცვალა 976 წლის ოქტომბერში და დაკრძალულია ქმრის გვერდით წმინდა მარიამის ტაძარში. არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილი იყო მის სარკოფაგზე  სამეფო წარწერა  ეპიტაფია. ეპიტაფია, რომელმაც ნათელი მოჰფინა ადრეული ხორვატიული მმართველების გენეალოგიას, აღმოაჩინა დონ ფრენე ბულიჩმა 1898 წლის 28 აგვისტოს. ეპიტაფია ასევე აჩვენებს, რომ უფროსი მმართველები, მის ვაჟ სტეფანე დჟისლავამდე, ატარებდნენ მეფეთა ტიტულს. ეპიტაფიის ლათინურ და ინგლისურ თარგმანში ნათქვამია:

„ამ საფლავში ეყრდნობა ცნობილი ელენა, რომელიც იყო მეფე მიქაელის ცოლი და მეფე სტეფანეს დედა, სამეფოს რესპუბლიკელი. ოქტომბრის თვის მე-8 იდეები აქ მშვიდობიანად იქნა შეკვეთილი უფლის 7176 წელში განსახიერების წელში, მე-4 ინსტრუქციით, მე-5 მთვარის ციკლში, მე-17 საუკუნეში, 17 საუკუნეში. ქვრივთა და მოსწავლეთა მეურვე გახადა. როცა კაცი შემოგხედავს, სულით თქვი: „ღმერთო, შემიწყალე მე“.

ამ საფლავში განისვენებს ცნობილი ელენე, რომელიც იყო მეფე მიქაელის ცოლი და მეფე სტეფანის დედა. ის მართავდა სამეფოს. ოქტომბრის იდეებამდე მერვე დღეს იგი დაკრძალეს მშვიდობით 976 წლის მეოთხე ინდიქციიდან უფლის ინკარნაციის შემდეგ, მთვარის მეხუთე ციკლში, მეჩვიდმეტე ეპოქაში და მზის მეხუთე ციკლში, რომელიც მეექვსესთან ერთად არის. და ის, ვინც სიცოცხლეში იყო დედოფალი, ასევე იყო ობლების დედა და ქვრივთა მფარველი. ვინც უყურებს თქვას: „უფალო, შეიწყალე მისი სული!“ 

სქოლიო