შირაზი (არტაანის რაიონი)

შირაზი () — ისტორიული სოფელია არტაანის მხარეში, არდაჰანის პროვინციის ცენტრალურ რაიონში გამქრალი სოფელია.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 191.  ISBN 978-9941-0-7362-5

ისტორია
შირაზი სპარსული წარმომავლობის ტოპონიმია. რაც ბუნებრივიცაა, ქართველმა თურქოლოგმა სერგი ჯიქიამ მის მიერ გამოცემულ მომზადებულ ოსმალურ მუფასსალ დეფთერში აღნიშნა, რომ შირაზის გარდა, ანუშივანი და ქირმანი ასევე სპარსული წარმომავლობის ტოპონიმებია.

სოფელი შირაზი მდებარეობდა ისტორიულად არტაანის მხარეში რომელიც შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელ რეგიონთაგან ერთ-ერთი იყო. რაც ბუნებრივიცაა, ოსმალებმა ეს რეგიონი და სოფელი XVI საუკუნის შუა წლებში ქართველებისგან დაიპყრეს.

სოფელი შირაზი 1595 წლის ოსმალურ მუფასსალ დეფთერში „შირაზის“ (شیراز) ფორმით მოიხსენიება. ამ დროს ეს დასახლება საქართველოს ვილაიეთში, არდაჰან-ი ბიუზურგის ლივას ჩრდილოეთის ნაჰიას ეკუთვნოდა. მოსახლეობა 7 მუსლიმანურ ოჯახს შეადგენდა. სოფელში განვთარებუი იყო ხორბლისა და ქერის მოყვანა, მეფუტკრეობა და ცხვრების მოშენება.

სოფელი შირაზი ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დეფთერში „შირაზის“ (شیراز) ფორმით იყო ჩაწერილი და იგივე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა. სოფელი ჰიჯრი 1130 (1717/1718) წელს ჯერ იუსუფ სახელის პირს 12999 აქჩეს გადასახადის სანაცვლოდ ჰქონდა მინიჭებული, შემდეგ კი ხალილ სახელის მქონე პირს 7999 აქჩეს გადასახადის სანაცვლოდ მიანიჭეს.

ოსმალურ მუფასსალ დეფთერის გამომცემი ქართველი თურქოლოგის სერგი ჯიქიას მონაცემების მიხედვით, 1878 წელს  სოფელ შირაზში მხოლოდ ერთი ოჯახი იყო. ამ დასახლება მალე შეწყვიტა სოფლად ყოფნა, რაც ირკვევა იმით, რომ 1886 წლის რუსულ მოსახლეობის აღწერაში არდაჰანის სანჯაღის არდაჰანის ყაზაში არ იყო მოხსენიებული.

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები