ჯინსების რევოლუცია

ჯინსების რევოლუცია (ბელ. Джынсавая рэвалюцыя, ტრანსლიტერაცია: Džynsavaja revalucyja) იყო ტერმინი, რომელსაც ბელარუსის დემოკრატიული ოპოზიცია იყენებდა  2006 წლის ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ გამართული პროტესტის აღსაწერად. 

 ეტიმოლოგია 
ჯინსების რევოლუციას ასევე მოიხსენიებდნენ, როგორც სიმინდის ყვავილის რევოლუციას (васильковая революция, რუსულ მედიაში) და ჯინსების რევოლუციას, ლურჯი ფერის, როგორც სხვა ფერის რევოლუციების პარალელურად; თუმცა, მათგან განსხვავებით, ჯინსების რევოლუციას რადიკალური ცვლილებები ბელარუსის პოლიტიკასა და საზოგადოებაში არ მოჰყოლია.

 ისტორია 
ტერმინი "ჯინსების რევოლუცია" წარმოიშვა 2005 წლის 16 სექტემბერს ალექსანდრე ლუკაშენკოს პოლიტიკის წინააღმდეგ საჯარო დემონსტრაციის შემდეგ. 1999 წლის 16 სექტემბერს ბელარუსის პოპულარული ოპოზიციის ლიდერი ვიქტორ გონჩარი გაუჩინარდა; ევროპის საბჭო ეჭვობს, რომ ბელარუსის შინაგანი ჯარების სპეციალური დანიშნულების რაზმის SOBR-ის ამჟამინდელ ხელმძღვანელს, დიმიტრი პავლიჩენკოს, გონჩარის გაუჩინარებასთან ჰქონდა კავშირი.  ბელარუსის პოლიციამ ჩამოართვა ოპოზიციის მიერ გამოყენებული (და სახელმწიფოში აკრძალული) თეთრ-წითელ-თეთრი დროშები, ხოლო ახალგაზრდული მოძრაობის ზუბრის აქტივისტმა, მიკიტა სასიმმა (ბელარ. Мiкiта Сасiм, რუს. Никита Сасим), აღმართა ჯინსის პერანგი (რომელსაც ჩვეულებრივ უწოდებენ "джинсовая рубашка-ს") და განაცხადა, რომ ეს იქნებოდა მათი დროშა.  http://www.charter97.org/bel/news/2005/09/16/omon Charter97: OMON against Truth ყოფილ საბჭოთა კავშირში ჯინსი ხშირად დასავლური კულტურის სიმბოლოდ ითვლებოდა. ბელარუსის ოპოზიციამ ჯინსი აღიარა, როგორც პროტესტის სიმბოლო ლუკაშენკოს „საბჭოთა“ პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელსაც ჰქონდა გზავნილი, რომ ბელარუსები „არ არიან იზოლირებულნი [დასავლეთისგან]“  შემდგომში, "ზუბრმა'' გამოთქვა ინიციატივა ჯინსის ჩაცმასთან დაკავშირებით ყოველი თვის მე-16 დღეს, ყველა გაუჩინარებულთა ხსოვნის ნიშნად.
მარცხნივ|მინი| საპროტესტო აქცია მინსკში, ოქტომბრის მოედანზე, 2006 წლის 19 მარტი
ტერმინი "ჯინსის რევოლუცია" განსაკუთრებით აქტუალური გახდა ბელარუსის დედაქალაქ მინსკში 2006 წლის არჩევნების შედეგების გასაპროტესტებლად გამართული დემონსტრაციების შემდეგ. 

19 მარტის არჩევნების შედეგების წინააღმდეგ პროტესტი კვირა საღამოს, არჩევნების უბნების დახურვისთანავე დაიწყო, როდესაც მოედანზე 10 000-ზე მეტი ადამიანი შეიკრიბა. ყოველ საღამოს მომიტინგეთა რიცხვი მცირდებოდა: ორშაბათს 5 000, სამშაბათს 3 000-დან 4 000-მდე. 23 მარტისთვის ოქტომბრის მოედანზე მინსკში ოპოზიციის მიერ გაშლილ კარვების ბანაკში მხოლოდ დაახლოებით 200, ძირითადად ახალგაზრდა მომიტინგე რჩებოდა. 

24 მარტს ხელისუფლებამ სპეცრაზმი გაგზავნა ოქტომბრის მოედანზე არსებული იმპროვიზირებული კარვების გასაწმენდად და მომიტინგეების დაშლა უბრძანა. სახელმწიფო ტელევიზიამ ქალაქის პოლიციის ანგარიში გაავრცელა, სადაც ნათქვამი იყო, რომ ოპერაციის დროს არავინ დაშავებულა. ზოგიერთმა დამკვირვებელმა აღნიშნა დემონსტრანტების მიმართ შედარებით რბილი მოპყრობა და ვარაუდობდნენ, რომ ბელარუსის პრეზიდენტმა შესაძლოა უფრო გონივრულად მოქცევა სცადა დასავლეთის აზრის გათვალისწინებით. 

მინი| თეთრ-წითელ-თეთრი დროშა, რომელიც გამოიყენებოდა რუსეთისგან დამოუკიდებლობის დროს 1918-1919 წლებში და საბჭოთა კავშირისგან 1991-1995 წლებში, გამოიყენებოდა მომიტინგეების მიერ.
პრეზიდენტმა ალექსანდრე ლუკაშენკომ მანამდე განაცხადა, რომ ბელარუსში არ მოხდებოდა ნარინჯისფერი, ვარდების და ტიტების რევოლუციების მსგავსი პროტესტი და აღნიშნა, რომ "ძალის გამოყენება არ იქნებოდა დაშვებული'' საპრეზიდენტო თანამდებობის მოსაპოვებლად. ბელარუსის ხელისუფლებამ პირობა დადო, რომ ჩაახშობს არეულობას არჩევნების შემდეგ ფართომასშტაბიანი საპროტესტო აქციების შემთხვევაში.

20 მარტს ალექსანდარ მილინკიევიჩმა განუცხადა 7000 მხარდამჭერს (კვირას შეკრებასთან შედარებით ნაკლებს), რომ მათ ხანგრძლივი ბრძოლა ელოდათ პროტესტებთან დაკავშირებით: "ჩვენ, ბელარუსის თავისუფალი ხალხი, არასოდეს ვაღიარებთ არჩევნებს. მათ ეშინიათ ჩვენი. მათი ძალა დაფუძნებულია სიცრუეზე". თუმცა, ლუკაშენკომ კვლავ გაიმეორა ბრალდებები, რომ მისმა კონკურენტებმა  დაგეგმეს პროდასავლური აჯანყებები, როგორიც იყო ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში, უკრაინასა და საქართველოში. ,,ნება მიბოძეთ გითხრათ, რომ რევოლუცია, რომელზეც ამდენი ხალხი საუბრობდა და ზოგი ემზადებოდა, ჩავარდა და სხვაგვარად არ შეიძლებოდა მომხდარიყო“, - განაცხადა მან გამარჯვების შესახებ გამართულ პრესკონფერენციაზე. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2016)">საჭიროა ციტირება</span> ]

25 მარტს ბელარუსში დაახლოებით 45 000 მომიტინგე პოლიციას დაუპირისპირდა. პოლიცია მომიტინგეებს არ უპირისპირდებოდა და ელოდა სპეცრაზმის მოსვლას. მოგვიანებით აქციის მონაწილეებსა და სპეცრაზმს შორის შეტაკება მოხდა და მომიტინგეებმა საბოლოოდ უკან დაიხიეს. საპროტესტო აქციების მხარდამჭერ და ლუკაშენკოს წინააღმდეგ კანდიდატ ალექსანდრე კოზულინთან ერთად 100-ზე მეტი ადამიანი დააკავეს. პოლიცია კოზულინს დაპატიმრების დროს თავს დაესხა.  2006 წლის 14 ივლისს კოზულინს მიესაჯა ხუთწელიწად-ნახევარი თავისუფლების აღკვეთა საპროტესტო აქციებში მისი ქმედებებისთვის. 

ასევე 25 მარტს, მილინკიევიჩმა განაცხადა, რომ იმედოვნებდა საპროტესტო აქციების ერთთვიან პაუზის, როგორც ჩანს, იმედოვნებდა, რომ შეძლებდა ოპოზიციის გაძლიერებას და შფოთვის ჩაწყნარებას. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2016)">საჭიროა ციტირება</span> ]

ბელარუსმა კინორეჟისორმა იური ხაშჩავაცკიმ ოპოზიციური მოძრაობა, განსაკუთრებით არჩევნების შემდგომი საპროტესტო გამოსვლები აღბეჭდა თავის ფილმში <i id="mwbA">„კალინოსკის მოედანი“</i> .

,,ბელარუსულის გაკვეთილი'', დოკუმენტური ფილმია  რომლის რეჟისორია ბელარუსის ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკიდან მიროსლავ დემბინსკი, მოგვითხრობს "ჯინსების რევოლუციამდე" განვითარებულ მოვლენებზე. რეჟიმმა დოკუმენტურ ფილმს "ექსტრემალური მასალის შემცველი, უღირსი და ქვეყანაში საყურებლად აკრძალული" უწოდა.

 აგრეთვე იხილეთ 

 ბელარუსის თავისუფალი თეატრი
 "ბელარუსთან სოლიდარობის დღე"
 რადარის ფესტივალის ქვეშ
 ბელარუსის გაკვეთილი

რესურსები ინტერნეტში

 ზუბრ (ბიზონი)  ახალგაზრდული მოძრაობა დემოკრატიისა და თავისუფლებისთვის ბელარუსში (ბელარუსულად, ინგლისურ და რუსულ ენებზე)
 ბელარუსელები ჩუმად პროტესტში ჯინსებს იცვამენ (ABC News)
 ბელარუსში, წაგების მოლოდინში, შემდეგ მოგებას (International Herald Tribune)
 12 მილიონი დოლარი უშედეგოდ დაიხარჯა ბელარუსში „ლურჯ რევოლუციაზე“ (იტარ ტასის ანგარიში რევოლუციის დაფინანსების შესახებ)

სქოლიო

კატეგორია:XXI საუკუნის რევოლუციები
კატეგორია:ბელარუსი
კატეგორია:პროტესტი ბელარუსიაში