რელიგიის თავისუფლება ჩრდილოეთ კვიპროსში

ჩრდილოეთ კვიპროსის კონსტიტუცია  უზრუნველყოფს რელიგიის თავისუფლებას და ადგენს, რომ ჩრდილოეთ კვიპროსი არის სეკულარული სახელმწიფო.The Constitution of the Turkish Republic of Northern Cyprus, მუხლები 23 და 30, წვდომა: 2011-04-24.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2002 წლის ანგარიშის თანახმად, ჩრდილოეთ კვიპროსში რელიგიის თავისუფლება დაცულია კანონით და ხელისუფლება ზოგადად პატივს სცემდა ამ უფლებას.2002 Report on Human Rights in Cyprus, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი, წვდომა: 21 აპრილი, 2011. ასევე, 2007 წლის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ „თურქი კვიპროსელი ხელისუფლება, ზოგადად, პრაქტიკაშიაც პატივს სცემდა ამ უფლებას“ და რელიგიური საქმიანობა, ძირითადად, თავისუფალი იყო.Cyprus International Religious Freedom Report 2007 - Cyprus, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი, წვდომა: 2011-04-24. 2009 წელს, ორგანიზაცია Minority Rights Group International-მა განაცხადა, რომ „თურქი კვიპროსელი ხელისუფლება ზოგადად პატივს სცემდა რელიგიის თავისუფლებას“.Cyprus Overview (Minority Rights Group International), წვდომა: 21 აპრილი, 2011.

 ქრისტიანობა 
თურქულენოვანი პროტესტანტული ასოციაციისა და ბერძნული მართლმადიდებელი ეკლესიის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ მათ რელიგიურ საქმიანობას პოლიცია აკვირდება: ღვთისმსახურების დროს ადგილზე იმყოფებიან სამოქალაქო ტანსაცმელში მყოფი პოლიციელები, ამოწმებენ მღვდლების დოკუმენტაციას და აკვირდებიან მლოცველებს. ასევე იუწყებიან, რომ ის თურქი კვიპროსელები, რომლებიც გადადიან ისლამიდან სხვა სარწმუნოებაზე, ხშირად განიცდიან საზოგადოებრივ ზეწოლას და დისკრიმინაციას.

 ანგლიკანური ეკლესიები 
ჩრდილოეთ კვიპროსში მოქმედებს ორი ანგლიკანური ეკლესია:

წმინდა ანდრიას ეკლესია — კირენიაშიSt Andrew's Church Kyrenia website
წმინდა მარკოზის ეკლესია — ფამაგუსტაშიDiocese of Cyprus and the Gulf website, სტატია ავტორობით ჰელენ პერი, 2023-04-11

 მართლმადიდებლობა 
ბერძენი კვიპროსელი მართლმადიდებლები და მარონიტი კათოლიკეები გარკვეული ეკლესიის შენობებში უფლების გარეშე უფლებამოსილნი არიან ჩაატარონ რელიგიური მსახურება;US International Religious Freedom Report 2022 - Cyprus, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი, მიღებულია: 2023-11-23 ამ შენობების ფარგლებს გარეთ ნებისმიერი რელიგიური აქტივობა საჭიროებს მთავრობის ოფიციალურ ნებართვას.

2010 წლის 28 სექტემბერს, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ მიიღო რეზოლუცია 1631, რომელშიც ეწერა:

თურქეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო გამოეხმაურა აღნიშნულ რეზოლუციას და პრესრელიზით განაცხადა, რომ მასში „მრავალი ფაქტობრივი შეცდომაა, რაც წარმომადგენელთა პალატის სანდოობას ზიანს აყენებს“.

2011 წლის 27 იანვარს, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ მიიღო წერილობითი განცხადება № 467, რომელშიც დაგმო შობის წირვის სავარაუდო შეწყვეტა ჩრდილოეთ კვიპროსში თურქული ჯარების მიერ და რელიგიისა და ღვთისმსახურების თავისუფლების შეზღუდვა.Interruption of the Christmas mass in the northern occupied part of Cyprus by Turkish troops and restrictions to the right to freedom of religion and worship , წერილობითი განცხადება № 467, ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეა, 27 იანვარი, 2011.

განცხადებაში აღნიშნულია, რომ თურქმა ჯარისკაცებმა აიძულეს მღვდელი, გაეძრო საეკლესიო შესამოსელი და მრევლს უბრძანეს დაეტოვებინა ეკლესია, რაც შეფასდა როგორც ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის დარღვევა.

2011 წლის 18 მარტს, რიზოკარპასოში მდებარე ბერძნულენოვან სკოლებში გადასატანი 204 წიგნი — მათ შორის რელიგიური შინაარსის — ჩამოერთვა პერგამოსის საკონტროლო პუნქტზე თურქი კვიპროსელი საბაჟო ოფიცრების მიერ. იმავე დღეს, ადგილობრივმა გაზეთმა Afrika პირველ გვერდზე გააკრიტიკა ის პოზიცია, რომლის მიხედვითაც ჩრდილოეთ კვიპროსში არსებობს რელიგიის თავისუფლება, მაშინ როცა თავად რელიგიური წიგნები კონფისკაციას ექვემდებარება.Islam fanatizmi Isa'ya yasak, თარგმანი: „ისლამური ფანატიზმი — იესოს აკრძალვა“, Afrika, 18 მარტი, 2011. 

 ღვთისმსახურების შეზღუდვის გარშემო დავა 
2016 წლის 20 მაისს, ჩრდილოეთ კვიპროსის საგარეო საქმეთა მინისტრმა Tahsin ერტუღრულოღლუმ ბერძნულ მართლმადიდებლურ თემებს მხოლოდ წელიწადში ერთხელ უფლება მისცა ჩაატარონ ღვთისმსახურება, გამონაკლისის სახით მხოლოდ შემდეგი სალოცავებისთვის: ანდრეა პირველწოდებულის მონასტერი რიზოკარპასოში, წმინდა ბარნაბასის მონასტერი ფამაგუსტაში და წმინდა მამასის ეკლესია მორფუში. დანარჩენი ეკლესიების გამოყენება შეიძლებოდა მხოლოდ ერთ-ერთი შემდეგი დღესასწაულის აღსანიშნავად: ეკლესიის სავარდნილობა, აღდგომა ან შობა.

ჩრდილოეთ კვიპროსის ხელისუფლების გენერალურმა მდივანმა მუსტაფა ლაკადამიალიმ განმარტა, რომ ეს გადაწყვეტილება მიზნად ისახავდა „ღონისძიების უფლებების ბოროტად გამოყენების თავიდან აცილებას“ და დაასახელა მიზეზად უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სირთულეები მასობრივი და ხშირი ღვთისმსახურებების დროს. მან ასევე აღნიშნა, რომ „მაშინ, როცა ჩრდილოეთ კვიპროსის ზოგიერთი მოქალაქე სამხრეთში თავისუფლად გადადის სალოცავად, სხვებისთვის ეს აბსოლუტურად შეუძლებელია“. აღსანიშნავია, რომ მარონიტებისთვის მსგავსი შეზღუდვა დაწესებული არ ყოფილა.

მიღებული გადაწყვეტილება მკაცრად გააკრიტიკა თურქი კვიპროსელების ჯგუფმა, ფამაგუსტის ინიციატივა, რომელმაც მას უწოდა „შოვინისტური და არატოლერანტული“. მათ აღნიშნეს, რომ არანაირი პრობლემა არ შექმნილა მაგალითად ნესტორიანთა ეკლესიაში ჩატარებული ღვთისმსახურებისას.

ერტუღრულოღლუს გადაწყვეტილება გააკრიტიკა თურქი კვიპროსელი მასწავლებლების პროფკავშირის (KTÖS) წევრმა ბურაქ მავიშმა, რომელმაც განაცხადა, რომ ეს მთელი დებატები „რეგრესული და რასისტული პოლიტიკური მენტალიტეტითაა ნაკარნახევი“. ამავე დროს, გადაწყვეტილება დაიცვა თურქეთის წინააღმდეგობის ორგანიზაციის ვეტერანთა ასოციაციის ლიდერმა ილმაზ ბორამ, რომელმაც განაცხადა, რომ „ერთიან კვიპროსში ბერძნებთან ერთად ცხოვრება შეუძლებელია, რადგან მათი მენტალიტეტი 53 წლის განმავლობაში არ შეცვლილა.“

 იუდაიზმი 
ჩრდილოეთ კვიპროსის ებრაელთა თემს აქვს სინაგოგა კირენიაში.Chabad Lubavitch of North Cyprus – სინაგოგის სერვისები, წვდომა: 2023-11-23

 განათლება 
ყველა სკოლაში IV-VIII კლასებში რელიგიური სწავლება სავალდებულოა. არამუსლიმი მოსწავლეებს შეუძლიათ ორ წელზე შემდეგ გააკეთონ უარი აღნიშნულ საგანზე. საშუალო სკოლაში რელიგიური სწავლება არჩევითია. სასწავლო კურსი ძირითადად ფოკუსირებულია სუნიტურ ისლამზე, თუმცა მოიცავს სხვა რელიგიებსაც.

იხილეთ აგრეთვე
თურქი კვიპროსელი პროტესტანტები

სქოლიო

კატეგორია:ადამიანის უფლებები კვიპროსში
კატეგორია:რელიგია ადგილმდებარეობის მიხედვით
კატეგორია:ადამიანის უფლებები