რუისის ტრაგედია

რუისის ტრაგედია, ასევე რუისის მასობრივი მკვლელობა და ფანიაშვილების ტრაგედია — 94 ადამიანის მასობრივი მკვლელობა, დახვრება, რომელიც ბოლშევიკებმა ჩაიდინეს სოფელ რუისთან ახლოს, 1924 წლის შემოდგომის დასაწყისში. ეს მოვლენა იყო საბჭოთა ტერორის უფრო ფართო კამპანიის ნაწილი, რომელიც მიმართული იყო ადგილობრივი თავადაზნაურობისა და 1924 წლის აგვისტოს ანტიბოლშევიკური აჯანყების მომხრეების წინააღმდეგ, რომელსაც სათავეში ედგა ქაქუცა ჩოლოყაშვილი.

ისტორიული კონტექსტი

1924 წელს ბოლშევიკებმა გააძლიერეს რეპრესიები ქართული თავადაზნაურობის წინააღმდეგ. მათ გაავრცელეს პროკლამაციები, სადაც ადგილობრივ მოსახლეობას მოუწოდებდნენ, გაენადგურებინათ თავადაზნაურობა. გორის მაზრის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სოფელი რუისი, სადაც იმ პერიოდში 700-მდე კომლი ცხოვრობდა, გახდა ძალადობრივი რეპრესიების ერთ-ერთი ეპიცენტრი.

რუისში, სხვადასხვა უბანში ცხოვრობდნენ მრავალი აზნაური ოჯახები: ფანიაშვილები წინაუბანში, მამაცაშვილები და კლიმიაშვილები - სოფლის ცენტრში. ბოლშევიკების აგიტატორებმა ადგილობრივი მოსახლეობა ამ ოჯახების წინააღმდეგ აამხედრა და მათ ქაქუცა ჩოლოყაშვილის მოძრაობის მხარდაჭერაში ადანაშაულებდნენ.

მოვლენები

ადგილობრივმა ბოლშევიკურმა ხელისუფლებამ დააპატიმრა იასონ ფანიაშვილი და სოფლ მამაკაცები, რომლებიც ჩოლოყაშვილის მომხრეებად ითვლებოდნენ. ბოლშევიკებმა, ადგილობრივ კრიმინალ „ვახშამასთან“ ერთად, წამოიწყეს სისხლიანი რეპრესიული ტერორი.

ქალები და ბავშვები თავდაპირველად შეიკრიბნენ ფანიაშვილების საგვარეულო ეკლესიასთან, შემდეგ კი - ურბნისის ეკლესიაში გადაიყვანეს. მათ მოტყუებით გორში გადაყვანას პირდებოდნენ. სინამდვილეში, ბოლშევიკები ღამის დადგომას ელოდებოდნენ მათ დასახვრეტად. რუისის ეკლესიის მოძღვარმა დავით სალარიძემ რამდენიმე ადამიანი ეკლესიაში შეიფარა, თუმცა ბოლშევიკებმა იგი სასტიკად სცემეს და შეფარებული ადამიანებიც ძალით წაიყვანეს.

დახვრეტის ღამეს, გორის სადამსჯელო რაზმმა სოფელთან ახლოს, ლაშეწყლის არხთან, დახვრიტა 94 ადამიანი. მხოლოდ ორი გადარჩა – ქალი და ბავშვი.

საარქივო მასალები

ისტორიკოსმა ქეთევან მაჭარაშვილმა აღმოაჩინა დოკუმენტი, რომელიც თარიღდება 1924 წლის 14 სექტემბრით და ეკუთვნის რუისის აღმასკომის თავმჯდომარეს. დოკუმენტში მოხსენიებულია 35 დაღუპული, თუმცა შემდგომმა კვლევებმა დაადგინა, რომ მსხვერპლის რეალური რაოდენობა ბევრად მეტი იყო – 94 ადამიანი.

დოკუმენტში რუისის ხელმძღვანელობა გორის მაზრის უფროსს მიმართავს სასწრაფო დახმარებისათვის.

 მემორიალი
2004 წელს სოფლის თავმჯდომარე ლადო ბუზიაშვილის ინიციატივითა და მსხვერპლთა შთამომავლების დახმარებით, სოფელთან ახლოს, ავტობანიდან 500 მეტრში, აღმართეს წითელი აგურით ნაშენები პატარა მემორიალი, რომელიც აღნიშნავს ტრაგედიის ადგილს.

ადგილობრივი მეხსიერება ინახავს ტრაგედიის შემზარავ ისტორიებს, რომელიც თაობიდან თაობას გადაეცემა. გადარჩენილთა მოგონებები ლადო ბუზიაშვილმა შეაგროვა და დააფიქსირა, ხოლო ზურაბ ფანიაშვილი, რომელიც ბავშვობაში გადაურჩა ტრაგედიას, მოგვიანებით დეტალურად აღწერდა იმ შემზარავ მოვლენებს.

რუისის ტრაგედია არის საბჭოთა პერიოდის ძალადობისა და მისი გავლენის მძიმე სიმბოლო ქართულ საზოგადოებაში.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები
კატეგორია:საბჭოთა საქართველოს ისტორია
კატეგორია:XX საუკუნის აჯანყებები
კატეგორია:1924
კატეგორია:სამხედრო ოპერაციები საბჭოთა კავშირის მონაწილეობით