ალ-ბირუნი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალ-ბირუნი () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სპარსელი მეცნიერის, აბუ ლ-რაიჰან მუჰამად იბნ აჰმად ბირუნის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

კრატერის აღწერა
კრატერის უახლოესი მეზობლებია ჯოლიოს კრატერი ჩრდილოეთით; ლომონოსოვისა და ედისონის კრატერები ჩრდილო-ჩრდილო-აღმოსავლეთით; ძევულსკის კრატერი ჩრდილო-აღმოსავლეთით; პოპოვის კრატერი აღმოსავლეთით; გოდარდის კრატერი სამხრეთ-დასავლეთით. კრატერის დასავლეთით მდებარეობს მორევის მსგავსი სტრუქტურა, რომელსაც არაოფიციალურად მარგინალურ მორყევას უწოდებენ. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 80.41 კმ, სიღრმე — 2.8 კმ.

კრატერს აქვს მრავალკუთხა ფორმა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მცირე გამონაზარდით, დასავლეთ ნაწილში კიდის შიდა დახრილობა მნიშვნელოვნად უფრო ფართოა. კრატერის მაქსიმალური სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის მიმართ 1.36 კმ-ია, კრატერის მოცულობა 5995.75 კმ³. კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, განსაკუთრებული სტრუქტურების გარეშე. ცენტრალური მწვერვალი აკლია. თასის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს თანამგზავრული კრატერი ალ-ბირუნი C.

მიუხედავად იმისა, რომ კრატერი მთვარის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობს, მთვარის ლიბრაციების გამო, კრატერის ნაწილი პერიოდულად ხელმისაწვდომია დედამიწიდან დაკვირვებისთვის.

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი|დევიდ კემბელის ფოტო ალ-ბირუნი კოორდინატები დიამეტრი, კმC 9.53

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში













სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-14