სონერი მაჰალი

სონერი მაჰალი ( მარათჰი : सोनेरी महल; ; განათებული. "ოქროს სასახლე" ) ისტორიული ძეგლია, რომელიც მდებარეობს აურანგაბადში, მაჰარაშტრა, ინდოეთი, სატმალას მთიანეთში . ის დოქტორ ბაბასაჰებ ამბედკარ მარათვადას უნივერსიტეტთან  ახლოსაა განლაგებული და ამჟამად ემსახურება მაჰარაშტრას სახელმწიფო მუზეუმის სახლს აურანგაბადის. 

 ისტორია 
როგორც ისტორიული ჩანაწერები მიუთითებენ, მოგოლთა იმპერატორმა შაჰ ჯაჰანმა გაგზავნა პაჰად სინგჰი და ჯუზარ სინგჰ დეკანის რეგიონში.  აურანგზების მმართველობის დროს, პაჰად სინგმა დაამტკიცა თავისი ერთგულება მუღალის იმპერიისადმი,  საბოლოოდ კი ამავე პერიოდში გადავიდა აურანგაბადში. ამ მოვლენას ბჰაუ ლალა ჰარდაულისადმი, პაჰად სინგჰის ძმისადმი, მიძღვნილი მემორიალის არსებობა ადასტურებს, რომელიც შენობის გარეთ მდებარეობს.

სასახლე აშენდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 1651-1653 წლებში. მისი ღირებულება დაახლოებით 50000 აშშ დოლარია.  . 1934 წელს სასახლის სავარაუდო ღირებულება გამოიანგარიშეს და მიჰყიდეს ჰაიდერაბადის მაშინდელ ნიზამს, მირ მაჰბუბ ალი ფაშას 26,400 რუპიად. 

 არქიტექტურა 
მთავარი შენობა გორაკის ქედის გასწვრივ მდებარეობს და ხეებით, ბაღებითა და მინდვრებითაა გარშემორტყმული. ითვლება, რომ სასახლეში თავდაპირველად ნამდვილი ოქროთი შესრულებული ნახატები იყო გამოსახული, რომელმაც შთააგონა მისი სახელი. შესასვლელი არის მყარი ნაგებობა, რომელიც გამაგრებულია თავდაცვითი მახასიათებლებით. ჰათიხანას კარიბჭე, შემკული თაღებითა და წვრილი ჩუქურთმებით, სასახლის მთავარი მისასვლელი ადგილია. 

ცენტრალური ბილიკი ვრცელდება ამ კარიბჭიდან მთავარ სასახლემდე, რომელსაც ორივე მხრიდან ბაღები აკრავს. ბილიკის ცენტრში დგას დიდი მართკუთხა წყლის რეზერვუარი, რომელიც 2001–2002 წლებში ხელოსნებმა ზედმიწევნით აღადგინეს. რესტავრაციის ფარგლებში მოგოლთა არქიტექტურის პრინციპების და ადგილის ისტორიული ავთენტურობის შენარჩუნებას ისახავდა მიზნად.

სონერი მაჰალი სიმეტრიული და მართკუთხხა ფორმისაა, რომელიც აზიდულია პლატფორმით. პირველ სართულზე სვეტებიანი აივანი და ოთხი სხვა ღიობია. მეორე სართულზე არის ცენტრალური დარბაზი ოთხი სხვა ღიობით. სამხრეთ-ჩრდილოეთ ღერძზე სამხრეთ ნაწილში არის კიბე, ზევით კი დეკორატიული მწვერვალით. შენობა ნაშენია ქვით, აგურით და კირის ბათქაშით.

მონუმენტი რაჯპუტისა და მოგოლთა არქიტექტურული სტილის შერწყმის თვალსაჩინო მაგალითია. ეს არის დაცული ძეგლი უძველესი მონუმენტებისა, არქეოლოგიური ადგილების და 1962 წლის ნაშთების აქტის მიხედვით,   და ის წარმოადგენს მაჰარაშტრას არქიტექტურული მემკვიდრეობის ნაწილად. აქ ტარდებოდა არაერთი ღონისძიება, მათ შორის Ajanta-Ellora ფესტივალი,   და ახლახან, როგორც ინდოეთის G20 ტურისტული ადგილების ნაწილი  აურანგაბადში. სასახლეს ასევე აქვს ბიბლიოთეკა და პატარა ისტორიის მუზეუმი, სადაც ნაჩვენებია ძველი ქანდაკებები, მონეტები და უძველესი ხელნაწერები.
მინი| ფრესკები სონერი მაჰალში
ფრესკები ასახავს ბუნებრივ სამყაროს, შეიცავს მოგოლთა მინიატურული ნახატების ელემენტებს და მორთულია ყვავილებით, მცენარეებითა და ხეებით. მოგოლურ სასახლეში ნახატებზე ტრადიციული ფლორა, ფაუნა, ტრადიციული ყვავილები და ხილია გამოსახული. ნახატებში ვარდი და შროშანის ყვავილები დეტალურადაა ასახული. ფრესკები ასევე შესრულებულია ნათელი და ცოცხალი ფერებით, როგორიცაა ღრმა წითელი, ლურჯი, მწვანე, ყვითელი, თეთრი და ოქროსფერი. ფრესკებზე გარკვეულ ელემენტებზე ოქროს საღებავის გამოყენება მათ მეტალის ბზინვარებას ანიჭებს, ზოგიერთ ფრესკზე ხაზოვანი პერსპექტივის გამოყენება კი მათ მსგავს გარეგნობას ანიჭებს. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">საჭიროა ციტირება</span> ]

 მუზეუმი 
1979 წელს დაარსებულ სასახლის პირველი სართულის გალერეაში,  განთავსებულია რეგიონალური მუზეუმი. ეს მუზეუმი აჩვენებს უძველესი არტეფაქტების სხვადასხვა კატეგორიის მრავალფეროვნებას. იგი მოიცავს უძველეს ქანდაკებებს, ფერწერის ნიმუშებს, მონეტებს, ჭურჭელს, იარაღს, ჯავშანსა და ა.შ. მასში განთავსებულია ტერაკოტას არტეფაქტები, ხის ქანდაკებები და შუშის ნახატები, სხვა ნივთებთან ერთად, რომლებიც მარათვადისა და მის გარშემო არსებული ადგილების გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს. მუზეუმის მეორე სართულზე ამჟამად განთავსებულია მაჰარაშტრას მთავრობის არქეოლოგიის დეპარტამენტის კურატორის თანაშემწის ოფისი. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">საჭიროა ციტირება</span> ]

 ლალა ჰარდაულ სამადჰი 
მინი| ლალა ჰარდაულ სამადჰი, სონერი მაჰალი
ლალა ჰარდაული, ბუნდელხანდის ორჩა ნარეშ ვეერსინგის ვაჟი, თავისუფლებისთვის მებრძოლი და გამოცდილი მეომარი გახლდათ. მისადმი მიძღვნილი სამადჰი (მემორიალი) სასახლიდან 50 მეტრში მდებარეობს. მემორიალი კვადრატული პლატფორმის სახითაა. ბუნდელხანდის ისტორიაში ეს ადგილი ცნობილია ლალა ჰარდაულის არაჩვეულებრივი სიმამაცითა და სიმამაცით. ამბობენ, რომ მან სასტიკი წინააღმდეგობა გაუწია მოგოლთა ავტორიტეტს და მათ რიგებში შიშს ნერგავდა. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">საჭიროა ციტირება</span> ]

ჰარდაულის ვაჟკაცობასა და გამბედაობას ბუნდელხანდის რეგიონში დღესაც აღნიშნავენ. მისი ნაადრევი დაღუპვა მიეწერება მის მიერ შხამის მოხმარებას ვიჯაიადაშამის ფესტივალზე 1631 წელს, მოგოლთა ძალების მიერ მისი მოსალოდნელი დატყვევების შიშით. მისი მემორიალი შეიცავს წარწერას როგორც მარათში, ასევე ურდუში, რომელშიც მისი სახელიცაა ნახსენები.

ინდოეთის ისტორიაში მისი მნიშვნელოვანი როლის გამო, მემორიალი მაჰარაშტრას მთავრობის არქეოლოგიის დეპარტამენტის მიერ გამოცხადდა სახელმწიფო დაცულ ძეგლად და ახლახანს განახლდა. 

 გალერეა 

 გარე ბმულები 

 სონერი მაჰალი, მაჰარაშტრას მთავრობა
 სონერი მაჰალი, აურანგაბადის მუნიციპალური კორპორაცია

 ცნობები