ალფრაგანუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალფრაგანუსი () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა სპარსელი ასტრონომისა და მათემატიკოსის ალ-ფერგანის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს).

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ალ-ფერგანის () ლათინიზებური ვარიანტისაგან — „ალფრაგანუსი“ (). შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ალფრაგანუსი“ და არა „ალ-ფერგანი“, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

 კრატერის აღწერა 
კრატერის უახლოესი მეზობლებია დასავლეთით მდებარე პატარა კრატერი ტეილორი, ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე პატარა კრატერები თეონ უმცროსი და თეონ უფროსი, ჩრდილო-ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე დიდი კრატერი დელამბრე; აღმოსავლეთით მდებარე კრატერი ჰიპათია და სამხრეთით მდებარე კრატერი ზოლნერი. კრატერის აღმოსავლეთით შესამჩნევია კრატერების ჯაჭვი.

კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 20.5 კმ, სიღრმე — 1.79 კმ.

კრატერს აქვს თასის ფორმის ფორმა ბრტყელი ფსკერით, რომლის დიამეტრი დაახლოებით რგოლის დიამეტრის ნახევარია. რგოლს აქვს ციცაბო შიდა დახრილობა და ბასრი კიდე და შემორჩენილია მნიშვნელოვანი დაზიანების გარეშე. რგოლის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 0.79 კმ-ია.

მორფოლოგიური მახასიათებლების მიხედვით, კრატერი მიეკუთვნება SOS ტიპს (სახელი დაერქვა ამ ტიპის ტიპიური წარმომადგენლის, სოზიგენესის კრატერის მიხედვით). კრატერის მოცულობა 255.69 კმ³-ია.

ალ-ფარგანის კრატერი მისგან ყველა მიმართულებით გავრცელებული სინათლის სხივების სისტემის ცენტრია. ამ სხივებიდან ერთ-ერთი გადის კირილის კრატერში და გრძელდება ფრაკასტოროს კრატერამდე.

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი| ალფრაგანუსი კოორდინატები დიამეტრი, კმA13.9C10.3D8.3E3.8F8.6G5.7H12K3.0M3.2

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში












სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-20