კონსტანტინე მოდებაძე

კონსტანტინე მოდებაძე (13 ივლისი, 1879, ზესტაფონი – 16 მაისი, 1950, თბილისი) — ქართველი ქიმიკოსი, აგრონომი, მეღვინე, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი.

 ბიოგრაფია 
 ადრეული ცხოვრება და განათლება 
კონსტანტინე მოდებაძე დაიბადა 1879 წელს ზესტაფონში. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. განათლების მისაღებად შევიდა კიევის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, თუმცა შემდეგ გაემგზავრა შვეიცარიაში, სადაც სწავლობდა ჟენევის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე. 1906 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტი ქიმიის განხრით. ასევე, სწავლობდა საფრანგეთში, გრენობლის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო ქიმიის დოქტორის ხარისხი.

 პროფესიული საქმიანობა 
კონსტანტინე მოდებაძე1907 წელს დაბრუნდა საქართველოში, მაგრამ მალევე გაემგზავრა როსტოვში, სადაც მუშაობას დაიწყო ქვანახშირის მრეწველობის საზოგადოების ლაბორატორიაში.

1911 წელს კონსტანტინე მოდებაძე კვლავ დაბრუნდა საქართველოში და დაინიშნა საქარის სანერგეში ქიმიკოს-მეღვინედ. აქ კვლევითი მუშაობის პარალელურად საზოგადოებრივ საქმიანობასაც ეწეოდა. იგი თანამშრომლობდა ქუთაისის "სასოფლო გაზეთთან", რომელშიც აქვეყნებდა წერილებს ყურძნის გადამუშავებისა და ღვინის დაყენების შესახებ. სვირის, თერჯოლისა და საზანოს სოფლებში ადგილობრივ გლეხობას ქართულ ენაზე უსაუბრებოდა მეღვინეობა-მევენახეობის საკითხებზე. ადგილობრივ ორგანოებს არ მოსწონდათ მოდებაძის მუშაობა და 1915 წელს სამუშაოდან გაათავისუფლეს.

მან მიმართა მევენახეობა–მეღვინეობის კომიტეტს, სადაც მუშაობდნენ ივანე ანდრონიკაშვილი, სოლომონ და დიმიტრი ჩოლოყაშვილები და კონსტანტინე ამ კომიტეტის მეღვინეობის ლაბორატორიის გამგედ დაინიშნა. 1919 წელს დაინიშნა საქარის სანერგის გამგედ, სადაც იმუშავა 1924 წლამდე, სანამ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში არ მიიწვიეს.

 უნივერსიტეტში მოღვაწეობა 
1928 წელს კონსტანტინე მოდებაძე დაინიშნა დოცენტად და მეღვინეობის კათედრის გამგედ. 1930 წლიდან 1943 წლამდე იყო მებაღეობა-მევენახეობის ფაკულტეტის დეკანი, ხოლო 1943 წლიდან 1946 წლამდე — ტექნოლოგიური ფაკულტეტის დეკანი. 1930 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება, ხოლო 1938 წელს მიიღო სოფლის მეურნეობის დოქტორის ხარისხი.

კონსტანტინე მოდებაძე 26 წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მეღვინეობის კურსს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, აგრონომიულ ფაკულტეტზე და სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მებაღეობა-მევენახეობისა და ტექნოლოგიის ფაკულტეტებზე.

 მეცნიერული მიღწევები და მემკვიდრეობა 
კონსტანტინე მოდებაძემ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ქართული მეღვინეობის განვითარებაშ. დაამუშავა ნახევრად ტკბილი სამარკო ღვინის - "ხვანჭკარას" სამრეწველო ტექნოლოგია. შეისწავლა ლითონებისა და კლერტის გავლენა ღვინის ხარისხზე. ადგილობრივი ღვინოების მიკროფლორის შესწავლის შედეგად მიიღო რქაწითელის, მწვანეს, საფერავის, ხვანჭკარის, ციცქასა და ცოლიკაურის საფუვრების წმინდა კულტურები, რითაც უგულებელყო საფრანგრეთიდან წმინდა კულტურების შემოტანის აუცილებლობა.

კონსტანტინე მოდებაძის კალამს ეკუთვნის 33 სამეცნიერო შრომა და 4 სახელმძღვანელო. მისი ნაშრომები ძირითადად მეღვინეობის და მევენახეობის სფეროს ეხებოდა:
 ენოქიმიის სახელმძღვანელო. — ტფილისი, სახ. უნ-ტი, 1925. — 126გვ.
 ვარჯიშობა ტკბილისა და ღვინის მიკრობიოლოგიაში. — ტფილისი, ტფილ. უნ-ტი, 1929. — 52გვ.
 მეღვინეობა: სახელმძღვანელო უმაღლეს სკოლებისათვის. — ტფილისი, სახელგამის გა-მა, 1931. — 356გვ.

მეცნიერული კვლევების გარდა, აქტიურად მუშაობდა ღვინის საქმის პოპულარიზებისა და განვითარების მიმართულებით. მისი პედაგოგიური საქმიანობის შედეგად მომზადდა მეღვინეობის მრავალი სპეციალისტი.

 ჯილდოები 
1943 წელს მიენიჭა მეცნიერების დამსახურებული მეღვინის წოდება. მიღებული აქვს "შრომის წითელ დროშის" ორდენი და "საპატიო ნიშნის" ორდენი.

კონსტანტინე მოდებაძე გარდაიცვალა 1950 წელს.

ლიტერატურა
საქართველოს გამოჩენილი მეცნიერი აგრონომები და მათი მეცნიერული მემკვიდრეობა / ცოტნე სამადაშვილი [კონსტანტინე მოდებაძე — გვ. 19-20]. — თბილისი: პეტიტი, 2008. — 230 გვ.
ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია: ტ.7. — თბ., 1984. — გვ.57
ვაზო, შვილივით ნაზარდო! / ავტორ-შემდგენელი თეიმურაზ ღლონტი [კონსტანტინე მოდებაძე (1879-1950) — გვ. 64]. — თბილისი : საქველმოქმედო ასოციაცია ბეთლემი : დილა, 2021. — გვ. 132 გვ.

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:ქართველი მეღვინეები