კასიუსის ზავი

კასიუსის ზავი  (ძვ. წ. 493) — სამოკავშირეო ხელშეკრულება, რომის რესპუბლიკასა და ლათინთა კავშირს შორის, რომელიც იურიდიულად სცნობდა რომის ბატონობას ლაციუმზე.

წინაპირობა
რომაული საისტორიო ტრადიციის თანახმად, ლაციუმზე ბატონობისთვის ბრძოლა ტულუს ჰოსტილიუსის დროს დაიწყო.Titus Livius. I. 52 ომში შედარებით წარმატებას ტარკვინიუს სუპერბუსმა მიაღწია, რომელმაც აიძულა ლათინური ლიგის ქალაქები რომთან სამხედრო კავშირში შესულიყვნენ.Cornell, p. 254 მოგვიანებით რომში სამეფო ხელისუფლების დამხობის, შემდეგ ლათინებმა დაარღვიეს ადრე გაფორმებული სამოკავშირეო ხელშეკრულება და დახმარება გაძევებულ ტარკვინიუს სუპერბუსს გაუწიეს. რომაელებმა ძვ. წ. 499 ან ძვ. წ. 496 წელს რეგილუსის ტბის ბრძოლაში სძლიეს ლათინურ ლიგას და ცოტახანში აიძულეს დამარცხებულები ხელი მოეწერათ სამოკავშირეო ხელშეკრულებისათვის.Sanz, p. 215

ძვ. წ. 490-იანი წლების შუა ხანებში ლათინები განიცდიდნენ აპენინის მთებიდან შემოჭრილი ვოლსკებისა და ეკვების მეომარი ტომების თავდასხმებს, რომლებმაც დაიკავეს ლაციუმის სამხრეთ ნაწილი. განცდილი მარცხით დასუსტებულმა ლათინებმა დახმარებისთვის რომაელებს მიმართეს. რომში პოლიტიკური კრიზისის დასრულების შემდეგ, კონსულმა სპურიუს კასიუს ვისცელინუსმა ძვ. წ. 493 ხელი მოაწერა ლათინებთან სამოკავშირეო ხელშეკრულებას.Titus Livius II. 33

შედეგები
კასიუსის ხელშეკრულებამ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური როლი ითამაშა, რომელიც ლაციუმში რომის დომინანტურ პოზიციებს ამყარებდა. ლათინებთან სამხედრო კავშირის შეკვრამ შესაძლებელი გახადა წინააღმდეგობის ორგანიზება ვოლსკებისა და ეკვების ტომების წინააღმდეგ. როდესაც რომი გალებმა დაარბიეს, ლათინებმა კავშირი ისევ დაარღვიეს. ძვ. წ. 358 წელს, მთელი რიგი სამხედრო ღონისძიებების შედეგად, გაძლიერებულმა რომმა ისევ დაიპყრო ლაციუმი და განაახლა კასიუსის ხელშეკრულება. ძვ. წ. 338 წელს მეორე ლათინურ ომში რომის გამარჯვების შედეგად, ლათინური კავშირი გაუქმდა და რომაელებმა დაამყარეს პირდაპირი მმართველობა ცალკეულ ქალაქებთან უთანასწორო ხელშეკრულებების გაფორმებით.

იხილეთ აგრეთვე
სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია
ლათინური ომი
რომის რესპუბლიკა
ლათინთა კავშირი

ლიტერატურა
Cornell T. J. Rome and Latium to 390 B.C. // The Cambridge Ancient History. Vol. 7, part. 2. The Rise of Rome to 220 B.C. — Cambridge University Press, 1990. ISBN 0-521-234468.
Humbert M. Municipium et civitas sine suffragio. L’organisation de la conquête jusqu'à la guerre sociale. — Rome: Ecole française de Rome, 1978. — ISBN 2-7283-0291-X.
Sanz A.-M. La République romaine et ses alliances militaires. Pratiques et représentations de la societas de l'époque du foedus Cassianum à la fin de la seconde guerre punique. T. I. — Paris I, Université Panthéon-Sorbonne, 2013 
სქოლიო

კატეგორია:სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:რომის რესპუბლიკა
კატეგორია:ძვ. წ. 493