ვრბნო-პოდ-პრადედემი

ვრბნო-პოდ-პრადედემი () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის მორავია-სილეზიის მხარეში. ის ბრუნტალის რაიონში მდებარეობს.

სახელწოდება
ქალაქი თავდაპირველად „ვიურბენტალის“ (Würbenthal) სახელწოდებით დაარსდა, სიტყვის მეორე ნაწილი „ხეობას“ ნიშნავს, ხოლო პირველი ჩეხური სიტყვა „ვრბნოს“ გერმანული ვარიანტია. ჩეხურ ენაში სიტყვა „ვრბნო“ ტირიფს ნიშნავს. ჩეხური დასახელების გამოყენება XIX საუკუნის შუა ხანებში დაიწყეს. ზედსართავი სახელი „პოდ პრადედემი“ 1954 წელს დაამატეს, რათა იგი იესენიკის რეგიონში ამ სახელის მქონე სხვა დასახლებებისგან განესხვავებინათ.

გეოგრაფია
ვრბნო-პოდ-პრადედემი რაიონულ ცენტრ ბრუნტალიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 15 კილომეტრში მდებარეობს. მისი ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ჰრუბი-იესენიკის ქედის ფერდობებზეა. ქალაქის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს ამ ქედის უმაღლესი პრედადის მთის ფერდობები. ქალაქის ტერიტორიაზე ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილის სიმაღლე 1 478 მეტრია ზღვის დონიდან. 

ვრბნო-პოდ-პრადედემის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ოპავა.

ისტორია
ვრბნო-პოდ-პრადედემის ტეიროტირაზე პირველი დასახლება XIII საუკუნეში დაარსდა. ოქროსა და რკინის მადნის მოპოვებამ ამ დასახლების ზრდა განაპირობა. ტერიტორია ბრუნტალის მამულს ეკუთვნოდა. 1473 - 1474 წლებში აქაურობას ვიეჟბნას თავადები ფლობდნენ, დღეს ვიეჟბნა პატარა სოფელია პოლონეთის ტერიტორიაზე. 1611 წელს ქალაქს თავისუფალი სამთო მოპოვების ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. აიგო სახლები მაღაროელთათვის და მოეწყო ქალაქის ცენტრალური მოედანი.

ოცდაათწლიანი ომის დასაწყისში წარმოებული ბოჰემიის აჯანყების (1618–1620) დროს ქალაქი ვრბნოელ თავადებს ჩამოართვეს და ტევტონთა ორდენს მიჰყიდეს. ეს რელიგიური ორდენი აქაურ მამულებს 1938 წლამდე ფლობდა.

1641 წელს, ოცდაათწლიანი ომის დროს, ქალაქი შვედეთის არმიის ფელდმარშლის ლენარტ ტორსტენსონის არმიის სამხედრო ბანაკად იქცა. XVII საუკუნის მეორე ნახევარში ქალაქს თავს დაატყდა ჩრდილოეთ მორავიის ჯადოქართა სამსჯავრო.

1938-დან 1945 წლამდე ვრბნო-პოდ-პრადედემი ნაცისტური გერმანიის ოკუპაციის ქვეშ მოექცა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პოტსდამის შეთანხმების და პრეზიდენტ ედუარდ ბენეშის განკარგულებების შესაბამისად აქაური გერმანულენოვანი მოსახლეობა ჩეხოსლოვაკიიდან გააძევეს.

ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის მოედნისა და მთელი ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობა წმინდა მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიაა. პირველი ქვის ეკლესია აქ 1635–1637 წლებში აშენდა, თუმცა მოგვიანებით მისი ტევადობა საკმარისი აღარ იყო. ამჟამინდელი ამპირის სტილის ნაგებობა 1840–1843 წლებშია აგებული. ეკლესიის წინ 1825 წლით დათარიღებული მარმარილოს ჯვარი დგას.

გროჰმანის ციხე ყოფილი არისტოკრატიული რეზიდენციაა. ის ბაროკოსა და ამპირის სტილშია აგებული. შენობა XVIII და XIX საუკუნეებში გაფართოვდა. ეს შატო ბაღში მდებარეობს, რომელიც XIX საუკუნის გალავნით არის გარშემორტყმული. დღეს ის კერძო საკუთრებაშია.

ცნობილი ადამიანები
იოჰან კარლ ნესტლერი (1783–1842) - ავსტრიელი მეცნიერი

დაძმობილებული ქალაქები
 გვოგუვეკის გმინა, პოლონეთი

Gallery

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:მორავია-სილეზიის მხარის ქალაქები