B ჰეპატიტი

B ჰეპატიტი —  ვირუსული ჰეპატიტი, ინფექციური დაავადება, რომელიც გამოწვეულია  ჰეპატიტის ვირუსით და აზიანებს ღვიძლს.  შეუძლია გამოიწვიოს როგორც მწვავე, ასევე ქრონიკული ინფექცია. თავდაპირველად, დაავადებულებს, როგორც წესი, სიმპტომები არ აღენიშნებათ. მწვავე ინფექციის დროს, ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს სწრაფი ღებინება, კანის სიყვითლე, დაღლილობა, მუქი შარდი და მუცლის ტკივილი. ხშირად ეს სიმპტომები რამდენიმე კვირა გრძელდება და იშვიათად იწვევს  სიკვდილს. სიმპტომების გამოვლენას შესაძლოა 30-დან 180 დღემდე დასჭირდეს. დაბადების პერიოდში ინფიცირებულთა 90%-ს ქრონიკული B ჰეპატიტი უვითარდება, ხოლო ხუთი წლის შემდეგ ინფიცირებულთა 10%-ზე ნაკლები. ქრონიკული დაავადების მქონე ადამიანების უმეტესობას სიმპტომები არ აღენიშნება; თუმცა, საბოლოოდ შესაძლოა განვითარდეს მძიმე დაავადებები ციროზი და ღვიძლის კიბო. ციროზი ან ღვიძლის კიბო ქრონიკული დაავადების მქონე პაციენტების დაახლოებით 25%-ს აღენიშნება.

B ჰეპატიტის ვირუსი ხუთი ძირითადი ჰეპატიტის ვირუსიდან ერთ-ერთია A, C, D და E ვირუსებთან ერთად. ვირუსი ვრცელდება ინფექციის მატარებელ სისხლთან ან სხეულის შემადგენლობაში არსებულ სითხეებთან კონტაქტით. B ჰეპატიტის გავრცელების ყველაზე ხშირი გზაა დაბადებისას ან ბავშვობაში სხვა ადამიანების სისხლთან კონტაქტით ინფიცირება, იმ ადგილებში, სადაც დაავადება ძალიან არის გავრცელებული.  ინტრავენური ნარკოტიკების მოხმარება და სქესობრივი კავშირი ინფექციის გადატანის მაღალ რისკს შეიცავს. . სხვა რისკ-ფაქტორებია ინფიცირებულ პირთან ცხოვრება, ჯანდაცვის სფეროში მუშაობა, სისხლის გადასხმა, დიალიზი,  მოგზაურობა იმ ქვეყნებში, სადაც ინფექციის მაჩვენებელი მაღალია და საავადმყოფოში ცხოვრება. ტატუირებამ და |აკუპუნქტურამ 1980-იან წლებში დაავადების გავრცელების მთავარ წყაროდ იქცა; თუმცა, სტერილიზაციის გაუმჯობესებამ აღნიშნული პრობლემა მოაგვარა. B ჰეპატიტის ვირუსები არ ვრცელდება ჭურჭლის გაზიარებით, ხელის ჩაკიდებით,  კოცნით, ჩახუტებით, ცემინებით, ხველით,  ან ძუძუთი კვებით. ინფექციის დიაგნოზის დასმა შესაძლებელია ინფიცირებიდან 30-დან 60 დღემდე. დიაგნოზი უმეტეს შემთხვევაში დასტურდება სისხლის ანალიზით 

ინფექციის პრევენცია ვაქცინაციით 1982 წლიდან იქნა შესაძლებელი. B ჰეპატიტით დაავადებული დედებისგან დაბადებულ ბავშვებს დაბადებისას სთავაზობენ შემდეგს: B ჰეპატიტის იმუნოგლობულინი და ვაქცინა. ვაქცინაციას  სიცოცხლის პირველ დღეს, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია გირჩევთ. სრული ეფექტის მისაღწევად მოგვიანებით საჭიროა კიდევ ორი ან სამი დოზა. ეს ვაქცინა დაახლოებით 95%-ში ეფექტურია. 2006 წლის მონაცემებით, ვაქცინა ეროვნული პროგრამების ფარგლებში დაახლოებით 180 ქვეყანაში იყო გაგზავნილი. ასევე რეკომენდებულია, რომ სისხლის ყველა დონორი გადასხმამდე გამოიკვლიონ B ჰეპატიტზე, ხოლო ადამიანებმა ინფექციის თავიდან ასაცილებლად გამოიყენონ პრეზერვატივი. ქრონიკული დაავადების განვითარების შემთხვევაში, შესაძლოა სასარგებლო იყოს ანტივირუსული მედიკამენტები, როგორიცაა ტენოფოვირი, ენტეკავირი ან ინტერფერონი (მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით); თუმცა, ეს პრეპარატები ძვირია. ზოგჯერ ციროზის დროს გამოიყენება ღვიძლის ტრანსპლანტაცია.

მსოფლიო მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი სიცოცხლის განმავლობაში ერთხელ მაინც დაინფიცირებულა. 2019 წელს მსოფლიოს მასშტაბით B ჰეპატიტით 296 მილიონი ადამიანი იყო დაავადებული, ყოველ წელიწადში 1,5 მილიონი ახალი შემთხვევა ფიქსირდებოდა. ხოლო, 2019 წელს 820 000 გარდაცვალების შემთხვევა დაფიქსირდა. დაავადება ყველაზე გავრცელებულია დასავლეთ წყნარი ოკეანისა და აფრიკის რეგიონებში. 2019 წელს ევროპის რეგიონში დაახლოებით 14 მილიონი და ამერიკაში 5 მილიონი ადამიანი დაზარალდა. აივ ინფექციით, C ჰეპატიტით ან D ჰეპატიტით ინფიცირება ასევე ხშირია იმ ადგილებში, სადაც B ჰეპატიტი რეგულარულად გვხვდება. COVID-19 პანდემიის შედეგებმა  B ჰეპატიტის ტესტირებისა და პრევენციის სერვისებზე უარყოფითი გავლენა იქონია.

სქოლიო

კატეგორია:დაავადებები
კატეგორია:ჯანმრთელობის რისკი
კატეგორია:ვაქცინაცია
კატეგორია:ვირუსები
კატეგორია:ჰეპატოლოგია