ადამიანის უფლებათა დარღვევები ბელარუსში 2020 წლის საპროტესტო გამოსვლების დროს

2020 წლის ბელარუსის საპროტესტო აქციების დარბევას, მრავალი ანგარიშის მიხედვით, რომელიც თვინმხილველთა და ძალადობის მსხვერპლთა მონათხრობს ეყრდნობა, პროტესტის ჩახშობის პროცესს თან ახლდა პოლიციის მხრიდან ძალადობა და ადამიანის უფლებების სისტემური დარღვევები დაკავების ყველა ეტაპზე, მათ შორის ხშირი იყო იყო ძალის გადამეტების, წამების, სამედიცინო დახმარების უარყოფის და გაუპატიურების შემთხვები.

ადამიანის უფლებათა ფონდის (HRF) და წამების საწინააღმდეგო მსოფლიო ორგანიზაციის (OMCT) მომდევნო ანგარიშებმა წამოჭრეს საკითხი იმასთან დაკავშირებით, რომ აღნიშნული მოვლენები უნდა შეფასდეს, როგორც კაცობრიობის წინაშე ჩადენილი დანაშაული.

2020 წლის 1 სექტემბერს, გაეროს ადამიანის უფლებათა ოფისმა გამოაქვყენა განცხადება, რომელშიც მოხსენიებული იქნა 450-ზე მეტი დოკუმენტირებული დაკავებულთა წამებისა და არასათანადო მოპყრობის, მათ შორის მათზე სქესობრივი ძალადობის შემთხვევა.

წინაისტორია
2020 წლის 9 აგვისტოს, ბელარუსის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, რომელიც ოპოზიციამ გაყალბებულად იქნა მიიჩნია, მინსკში და ბელარუსის სხვა დიდ ქალაქებში საპროტესტო აქციების მასობრივი შეკრებები დაიწყო. მომდევნო ღამეს, თავდაპირველად მშვიდობიანი საპროტესტო აქციები გადაიზარდა სრულმასშტაბიან დაპირისპირებაში პროტესტანტებსა და სამართალდამცავებს შორის, რომლის დროსაც 3,000-ზე მეტი პროტესტანტი დააკავეს. ღია დაპირისპირება გაგრძელდა მომდევნო ორი დღის განმავლობაში,  რის შედეგადაც საერთო ჯამში დაახლოებით 7,000 პროტესტანტი დააკავეს. 2020 წლის 12 აგვისტოს ღია დაპირისპირება შეწყდა და მშვიდობიანი საპროტესტო აქციები გაგრძელდა.

პროცედურული დარღვევები
დარღვევები დაკავების დროს
პროტესტანტების დაკავება ხშირად ხშირად ხდებოდა ადამიანების მიერ, რომლებსაც სახე ნიღბებით ან ბალაკლავებით ჰქონდათ დაფარული, არ ჰქონდათ არანაირი საიდენტიფიკაციო ნიშანი, მათი ნაწილი სამოქალაქო ტანსაცმელსა და ტყვიაგაუმტარ ჟილეტში იყო გამოწყობილი. სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმულ აგენტები, რომლებსაც არაოფიციალურად „ტიხარებს“ (ბელარ. "ჩუმი მამაკაცები")) ეწოდებდნენ, არა მხოლოდ პროტესტის მონაწილეებს აკავებდნენ სამთავრობო ძალოვან უწყებებთან ერთად, არამედ  ასევე ძალადობდნენ დემონსტრანტებზე, იღებდნენ ვიდეოებს პროტესტის დროს და აძლევდნენ ჩვენებებს სასამართლოებში." უმეტეს შემთხვევაში,  სამთავრობო ძალებთან მათი კავშირის დადგენა შეუძლებელი იყო.  სამოქალაქო ტანსაცმელში ჩაცმული პოლიციის გამოყენება აღიარა შინაგან საქმეთა მინისტრმა, იური კარაევმა   ბელარუსი ადამიანის უფლებადამცველი აქტივისტების განცხადებით, მსგავსი ზომების ერთადერთი სამართლებრივი გამართლება მხოლოდ სპეციალური გამოძიების საქმიანობა შეიძლება ყოფილიყო. აქტივისტები აღნიშნავენ, რომ ეუთო-ს დოკუმენტში მასობრივი პოლიტიკური შეხვედრების შესახებ განსაზღვრულია, რომ პოლიციელებისთვის აუცილებელი მოთხოვნაა,  იყვნენ ადვილად ამოცნობადები.

არაერთი მოხსნება გაკეთდა დაპატიმრების ისეთ შემთხვევებზე, როცა არ ხდებოდა დამკავებლის მიერ საკუთარი თავის წარდგენა და დაკავების მიზეზის განმარტება.  ბელარუსის შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, მსგავსი შემთხვევები განპირობებული იყო „დაუყოვნებლივი საჭიროებებით“.

სქოლიო

კატეგორია:ბელარუსის საპროტესტო გამოსვლები