რეზონანსი (ატომური ფიზიკა)

რეზონანსი — ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში ჰადრონების ხანმოკლე აღგზნებული მდგომარეობა. ცნობილი ნაწილაკების უმეტესობა რეზონანსია.

რეზონანსების სიცოცხლის ხანგრძლივობაა  – , ამიტომ მათი დეტექტორებზე ტრეკების სახით პირდაპირ დაკვირვება შეუძლებელია. ისინი განისაზღვრება, როგორც პიკები მეორადი ნაწილაკების წარმოქმნის სრულ კვეთაში:

მაქსიმალური კვეთა  შეესაბამება რეზონასს ენერგიით  და სიგანით . რეზონანსის სიგანე გამოხატული ენერგიის ერთეულებში, შეესაბამება მისი სიცოცხლის საშალო ხანგრძლოვობას :

,

სადაც  და h პლანკის მუდმივაა.

რეზონანსი ასევე გამოიყენება დაშლის შუალედურ საფეხურებზე მყოფი ნაწილაკების, ე.წ. ვირტუალური ნაწილაკების აღსაწერად.

ამგვარად, ნაწილაკის სიცოცხლის ხანგრძლივობა ნაწილაკის რეზონანსული სიგანის პირდაპირი შებრუნებულია. მაგალითად, დამუხტულ პიონს ნებისმიერ მეზონს შორის მეორე ყველაზე ხანგრძლივი სიცოცხლის ხანგრძლივობა აქვს, .K.A. Olive et al. (Particle Data Group) (2016): Particle listings –  ამიტომ, მისი რეზონანსული სიგანე ძალიან მცირეა, დაახლოებით  ან დაახლოებით 6.11 მეგჰც. პიონები ზოგადად არ განიხილება, როგორც „რეზონანსები“. დამუხტულ რო მეზონს ძალიან მოკლე სიცოცხლის ხანგრძლივობა აქვს, დაახლოებით . შესაბამისად, მისი რეზონანსული სიგანე ძალიან დიდია, 149.1 მეგევ ან დაახლოებით 36 ზჰც. ეს ნაწილაკის მოსვენების მასის თითქმის ერთ მეხუთედს შეადგენს.K.A. Olive et al. (Particle Data Group) (2016): Particle listings – 

რეზონანსების ნომენტკლატურა
რეზონანსები აღინიშნება ელემენტარული ნაწილაკების მსგავსად, მაგრამ იმის განსხვავებით, რომ სიმპოლოს შემდეგ ფრჩხილებში ეთითება მათი მასა მეგევ-ში. ადრე, რეზონანსის სიმბოლოს ვარსკვლავი ემატებოდა, მაგრამ ახლა იშვიათად გამოიყენება.

ნეიტრალური მეზონების, ტეტრაკვარკების, ეგზოტიკური მეზონებისა და მათი რეზონანსებისთვის მიღებულია აღნიშვნის შემდეგი სქემა:

კვარკული შემადგენლობაJ PC (0, 1…)− + (0, 1…)+ −  (0, 1…)− − (0, 1…)+ +   და ,  ან/და 

იხილეთ აგრეთვე
Baryon resonance particles
Roper resonance
Giant resonance
Feshbach resonance
Fano resonance
Feshbach–Fano partitioning
Resonances in scattering from potentials
Levinson's theorem
Relativistic Breit–Wigner distribution

ლიტერატურა
Резонансы — статья из Физической энциклопедии
Коккедэ Я. Теория кварков. — М.: Мир, 1971. — 341 с.

სქოლიო

კატეგორია:ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა