ზინაიდა კონოპლიანიკოვა

ზინაიდა ვასილის ასული კონოპლიანიკოვა (, დ. 14 ნოემბერი, 1878, სანქტ-პეტერბურგი — გ. 29 აგვისტო, 1906, შლისელბურგის ციხე) — სოფლის სკოლის მასწავლებელი, რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე, ესერების პარტიის წევრი. 1905 წლის შემდეგ ტერორისტი და გენერალ-მაიორ გიორგი მინის მკვლელი.

ბიოგრაფია და რევოლუციური საქმიანობა
ზინაიდა კონოპლიანიკოვა დაიბადა 1878 წლის 14 ნოემბერს, სანქტ-პეტერბურგში. დაამთავრა მასწავლებელთა მომზადების სემინარია და მასწავლებლად მუშაობდა პეტერგოფთან ახლოს, გოსტილიცის სოფლის სკოლაში.

1902 წელს ზინაიდა კონოპლიანიკოვა ჟანდარმერიის ზედამხედველობის ქვეშ აიყვანეს. მის სესახებ დაიწერე, რომ: „...კონოპლიანიკოვას აქვს ბევრი წიგნი, რომელშიც წერია, რომ ღმერთი არ არსებობს, ამიტომ არც მიწიერი მეფე შეიძლება იყოს, გარდა დაბეჭდილი წიგნებისა, კონოპლიანიკოვას ასევე აქვს ხელნაწერი ნაშრომები მსგავსი ტიპის“. 1903 წელს „რევოლუციური პროპაგანდისთვის გლეხებში“ იგი დააკავეს და მოათავსეს პეტროპავლოვსკის ციხის ტრუბეცკოის ბასტიონში. 1904 წლის აპრილში იგი გაათავისუფლეს. 1905 წელს იგი კვლავ დააკავეს, მაგრამ ერთი თვის შემდეგ გაათავისუფლეს.

1906 წლიდან ზინაიდა ჩრდილოეთის რაიონის „მფრინავი საბრძოლო რაზმის“ წევრი გახდა. დაცვამ მოახერხა კონოპლანიკოვას მიერ დახეული წერილის ნაგლეჯის წართმევა, რომელშიც ეწერა, რომ იგი გადასვლას აპირებდა დედაქალაქში, რათა „საბოლოოდ შეეგუოს თავისი ცხოვრების მთავარ იდეას“.

1906 წლის 13 აგვისტოს, დილის 8 საათსა და 7 წუთზე, სადგურ „ნოვი პეტერგოფზე“, ის მიუხლოვდა ეტლს, რომელშიც სემიონოვსკის პოლკის რეპრესიული ექსპედიციების ერთ-ერთი ორგანიზატორი, გენერალ-მაიორი გიორგი მინი იჯდა თავის ოჯახთან ერთად — მეუღლესთან და ქალიშვილთან. მან ბრაუნინგის რევოლვერიდან გენერალს ზურგიდან ოთხი ტყვია დაახალა, რის შედეგადაც იგი ადგილზე დაიღუპა. თავდამსხმელი მაშინვე დააკავეს.

1906 წლის 26 აგვისტოს პეტროპავლოვსკის ციხის ტრუბეცკოის ბასტიონში სამხედრო-საოლქო სასამართლო სხდომა გაიმართა ზინაიდა კონოპლიანიკოვას საქმეზე. ითვლება, რომ სასამართლოზე გაკეთებულ განცხადებაში კონოპლიანიკოვამ პირველად გამოიყენა ტერმინი „წითელი ტერორი“:

დღის 2 საათზე ზინაიდა კონოპლიანიკოვას განაჩენი გამოცხადდა: ჩამოხრჩობა. 28 აგვისტოს დიდმა მთავარმა ნიკოლაი ნიკოლაევიჩმა განაჩენი დაამტკიცა, ხოლო 28-29 აგვისტოს ღამეს კონოპლიანიკოვა სპეციალური კატერით შლისელბურგის ციხეში ჩაიყვანეს და დილის 9 საათსა და 26 წუთზე ჩამოახრჩვეს. ის გახდა პირველი ქალი, რომელსაც რუსეთში XX საუკუნეში მიესაჯა ჩამოხრჩობა.

სიკვდილის დასჯის თვითმხილველმა მოყვა, რომ: „ბოლო წუთამდე ის სრულად აკონტროლებდა თავს, თავის უკანასკნელ ნებას არ გამოთქვამდა, მღვდლის კურთხევაზე უარი განაცხადა. განაჩენის მოსმენის შემდეგ მან ჩაიხია თეთრი სახამებლიანი საყელო და კისერი გაშიშვლა, ხელები დაიბა. ჯალათმა სწრაფად გაართვა თავი.“ მოწმეს შთაბეჭდილება დარჩა, რომ ის სიკვდილისკენ ისე მიდიოდა, როგორც დღესასწაულზე მიდიან. ალექსანდრე გერასიმოვი კი წერდა, რომ მისი უკანასკნელი სიტყვები იყო: „თანამებრძოლო, დაუჯერე, ამოვა ის, მომხიბვლელი ბედნიერების ვარსკვლავი.“ თუმცა სიკვდილით დასჯის დროს მყოფთა მოგონებები ამ ლეგენდას არ ადასტურებს.

ხსოვნა
ქალაქ ტვერში ქუჩა ზინაიდა კონოპლიანიკოვას სახელს ატარებს.
შლისელბურგის ციხეში, სიკვდილით დასჯის ადგილას, გრანიტის მემორიალური დაფა დგას.
კონოპლიანიკოვას სახელი ერქვა ქუჩას სოფელ ლუიზინოში.

რესურსები ინტერნეტში
 Кан Г. С.   Грозя бедой преступной силе… Летучий боевой отряд Северной области (1906-1908). Т.I-II» (СПб., 2021) ISBN 978-5-87991-153-4
 Кан Г. С.  Зинаида Коноплянникова и убийство генерала Г. А. Мина. «Российская история» № 5 2015 с.99-117
 Шулятиков В. «Прости мой народ» // Учительская газета. — 1987.
 Коноплянникова Зинаида Васильевна (1878—1906) // Учительская газета. — 1988, 7 ноября.
 Павел Перец про террористку Зинаиду Коноплянникову

სქოლიო

კატეგორია:ქალები ათასწლეულის მიხედვით
კატეგორია:რუსი ქალები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები