ოხორა

ოხორა () — ისტორიულ სოფელი ჯავახეთის მხარეში, დღეს არტაანის ვილაიეთის ჩილდირის რაიონს მიკუთვნებული სოფელ ქურთქალეს (მგელციხე) საზღვრებში.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 181.  ISBN 978-9941-0-7362-5

ისტორია
ოხორა ისტორიულ ქართულ გეოგრაფიაში გვხვდება როგორც ადგილის სახელი. ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ სახელი ოხორა წარმოდგება ლაზურ-მეგრული ენებიდან სიტყვისგან „ოხორი“ ან „ოხორე“ რაც ნიშნავს სახლს, თავშესაფარს ან დასახლებას. ეს ადგილის სახელი 1595 წლის ოსმალურ  დავთარშიც გვხვდება სახით „ოხორა“ (اوخورە). იმავე დავთარში ახალციხის ლივას ჩაჩარაკის ნაჰიეში იყო სოფელი სახელით „ოხერა“ (اوخیرە). იუსუფელის რაიონს მიკუთვნებული ფამუქჩილარის სოფლის ძველი სახელი ასევე „ოხორი“ იყო.

ისტორიული ჯავახეთის მხარე, სადაც სოფელი ოხორა მდებარეობდა, გარკვეული ნაწილის გამოკლებით, დღესაც საქართველოს საზღვრებშია. ოსმალებმა ეს მხარე და სოფელი 1578 წელს დაიკავეს.

სოფელი ოხორა 1595 წლის გურჯისტანის ვალაიეთის დიდ დავთარშიც ამავე სახელით გვხვდება. ამ დროს სოფელი საქართველოს ვილაიეთის შემადგენლობაში, ჩილდირის ლივას მგელციხეს ნაჰიეს ექვემდებარებოდა. მისი მოსახლეობა 6 ქრისტიანი ოჯახისგან შედგებოდა და ოჯახების მეთაურები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. მათ შორის ბასილის სახელის მქონე პირის შესახებ აღნიშნულია, რომ ის სოფლის მღვდლის შვილი იყო. სოფელში ამ პერიოდში ხდებოდა ხორბლის, ქერის, ჭვავის, ალუბლის და სელის თესლის მოყვანა, ასევე თაფლის მეურნეობა, ღორებისა და ცხვრების მოშენება. აღნიშნული დავთარის გამომცემი, ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქია წერს, რომ რუსულ რუკაზე სოფლის სახელი „ოხერას“ (Охера) სახით გვხვდება და ქურთქალეს სოფლის მახლობლად მდებარეობდა.

სოფელი ოხორა ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დავთარში აღრიცხული იყო სახელით „ოქორა“ (اوقورە) და იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ფლობდა. სოფელი ჰიჯრით 1115 (1703/1704) წელს ისმაილის სახელის მქონე პირს ჰქონდა გადაცემული და 22.500 აქჩეს ოდენოის გადასახადი ჰქონდა დაწესებული. 1886 წლის მოსახლეობის აღწერაში ჩილდირის ყაზაში სოფლად აღარ გვხვდება, რაც ნიშნავს, რომ ოხორამ სოფლის სტატუსი დაკარგა. ქართველი ისტორიკოსი ექვთიმე თაყაიშვილი 1909 წელს გამოქვეყნებულ რუსულენოვან ნაშრომში სოფლის სახელს წერს სახით „ოხერა“ (Охера) და აღნიშნავს, რომ ეს სოფელი ქურთქალეს ქვედა მხარეს მდებარეობდა.Ekvtime Takaişvili, Kafkasya Arkeolojisi Materyalleri (Материалы по археологии Кавказа), Moskova, 1909, s. 64.

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები