ალია ლა-არეცი

ალია (ებრ.: עֲלִיָּה‎, ’ăliyyāh; „ზეასვლა“ ან „ამაღლება“) — ებრაული დიასპორიის ისრაელის მიწაზე დაბრუნებას აღნიშნავს. ალიის საპირისპირო ტერმინია იერიდა ("დაღმასვლა"), რაც ებრაელების ისრაელიდან ემიგრაციას ნიშნავს.

1950 წელს ისრაელის პარლამენტმა (ქნესეთმა) მიიღო დაბრუნების კანონი, რომელიც განსაზღვრავს, რომ ყველა ებრაელს, აგრეთვე მათ შვილებსა და შვილიშვილებს, აქვთ უფლება ისრაელში დასახლებისა და მოქალაქეობის მიღების — ებრაული წარმომავლობის საფუძველზე.

„ალია ლა-არეცი“ (עלייה לארץ) — ებრაული ტერმინია, რომელიც სიტყვასიტყვით ნიშნავს „მიწაზე ამაღლებას“ და ხაზს უსვამს იერუსალიმისკენ სვლას როგორც რწმენით მოტივირებულ ქმედებას. სწორედ ამ კონცეფციაზე დგას სიონისტური იდეოლოგიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საყრდენი: ებრაული დიასპორის დაბრუნება საკუთარ მიწაზე.

მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში, განსაკუთრებით მის მიწურულს, ალიის ტალღები საბჭოთა კავშირის ქვეყნებიდან, მათ შორის საქართველოდანაც, საგრძნობლად გაიზარდა. ათასობით ებრაულმა ოჯახმა ისარგებლა დაბრუნების კანონით და ისრაელი ახალ სამშობლოდ აირჩია — რელიგიური თავისუფლების, ეროვნული თვითმყოფადობისა და უსაფრთხო მომავლის იმედით.

საუკუნეების მანძილზე ებრაელების უმეტესობა ცხოვრობდა დღევანდელი ისრაელის ტერიტორიის გარეთ, ამის მიზეზი იყო სხვადასხვა ისტორიული კონფლიქტები, პოგრომები და დევნა. მე-19 საუკუნის ბოლოს, მსოფლიოს ებრაელთა 99,7% ცხოვრობდა რეგიონის გარეთ, პალესტინის რეგიონში კი მხოლოდ 2-5% იყო დასახლებული. 

მიუხედავად იმისა, რომ ისრაელის მიწაზე დაბრუნება ებრაელებისთვის მნიშვნელოვანი ეროვნული იდეალი იყო, ფართომასშტაბიანი მიგრაცია მხოლოდ მე-19 საუკუნის ბოლოს დაიწყო — სიონისტური იდეოლოგიის გაძლიერებასთან ერთად. პირველი ორგანიზებული ალია 1882 წელს განხორციელდა.

1948 წელს ისრაელის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, ალიის გზით ქვეყანაში სამ მილიონზე მეტი ებრაელი დასახლდა.

2014 წლისთვის, ისრაელსა და მის მიერ კონტროლირებულ ტერიტორიებზე მსოფლიოს ებრაული მოსახლეობის დაახლოებით 42.9% ცხოვრობდა.

სქოლიო

კატეგორია:სიონიზმი
კატეგორია:იმიგრაცია