ბორცვაკა კლიტოციბე

ბორცვაკა კლიტოციბე () — ქუდიანი სოკო, რომლის დიამეტრი 5-20 სანტიმეტრამდე მერყეობს, გამოირჩევა განვითარების პროცესში ფერის ცვლილებით. თავდაპირველად, მისი ქუდი მოყვითალო-ნარინჯისფერია, თუმცა დროთა განმავლობაში უფერულდება და იღებს მოყვითალო-კრემისფერს ან ზოგჯერ ჟანგისფერი ლაქებით იფარება. სოკოს ქუდი თავდაპირველად ამობურცულია, შემდეგ კი თანდათან გასწორდება და ძაბრის ფორმას იღებს. მისი ზედაპირი თავდაპირველად მშრალი, გლუვი და აბრეშუმის მსგავსია, თუმცა მოგვიანებით ოდნავ ხავერდოვანს ემსგავსება. კიდეები სოკოს ზრდასთან ერთად იცვლება – თავდაპირველად შეკეცილია, შემდეგ კი იშლება.

სოკოს ფეხი 5-15 სანტიმეტრის სიგრძისა და 2-3 სანტიმეტრის სიგანისაა. მისი შეფერილობა ღია მოყვითალოა და ქუდის ფერს ემთხვევა. ფორმით ცილინდრულია, ძირისკენ თანაბრად გამსხვილებული. ახალგაზრდულ სტადიაზე ფეხის ძირი და ქუდი თითქმის ერთნაირი ზომისაა. ფეხის ტექსტურა მკვრივი, ხორცოვანი და ბოჭკოვანია, ხოლო შეხებით ხეშეში.

ჰიმენოფორული ნაწილი ფირფიტოვანი სტრუქტურისაა. ფირფიტები ხშირი, თხელი და ფეხთან შეზრდილია, თანდათანობით ქვემოთ დაღმავალი. მათი ფერი კრემისფერია.

სოკოს სპორები სფეროსებრი და გლუვია, მათი ზომა 6-7 x 5-6 მიკრომეტრს შეადგენს, ხოლო ანაბეჭდის ფერი თეთრია.

რბილობი თავდაპირველად მშრალი და მკვრივია, თუმცა დროთა განმავლობაში ტყავისებრი ხდება. ახასიათებს სუსტი ნუშის სუნი, ხოლო გადატეხვისას ფერს არ იცვლის.

ეს სოკო ზაფხულიდან შემოდგომამდე იზრდება ნათელ ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, განსაკუთრებით ტყისპირებში, ნეშომპალით მდიდარ ნიადაგზე. ხშირად ქმნის ე.წ. „ქაჯის წრეს“. მისი გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.

სოკო საკვებად გამოიყენება მხოლოდ ახალგაზრდულ სტადიაში, სანამ მისი რბილობი ტყავისებრი გახდება.

 ლიტერატურა 
 ჯორჯაძე ი., საქართველოს სოკოები, საველე გზამკვლევი, CENN-ის გამომცემლობა, თბ., 2024, გვ. 306-307, ISBN 978-9941-8-4547-5

კატეგორია:სოკოები