ალჩილი (პაზარის რაიონი)

ალჩილი () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 42  კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 387 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია

სოფელ ალჩილის ძველი სახელწოდებაა ხანჭკუნი. ეს დასტურდება ლაზეთის რეგიონის ტოპონიმების შესახებ ორ კვლევაში, სადაც ის მოხსენიებულია როგორც ხანჭკუნი.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 120, ISBN  978-605-89094-0-3 ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ჰანჯკუნი“. კერძოდ, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ის მოხსენიებულია როგორც ჰანჯკუნი .Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 370, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619.

სოფელი ხანჭკუნი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, ეს რეგიონი სრულად დაიპყრეს 1547 წელს.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, სოფელი ხანჭკუნი ეკუთვნოდა ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას რაიონს. მოსახლეობა შედგებოდა 25 ოჯახისგან, სულ 126 ადამიანისგან. თუმცა შესაძლებელია ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცთა რაოდენობას აღნიშნავდეს. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა იყო: 22 თხა, 70 ძროხა და 5 ხარი.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 365, ISBN 9789157871117.

სოფელი ხანჭკუნი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი ექსპედიციის დროს, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი ჩაიწერა ქართულად როგორც ხანჭკუნი  და რუსულად როგორც ხანჩკუნ. ყიფშიძის მონაცემებით, ამ დროს სოფელში 68 ოჯახში 399 ადამიანი ცხოვრობდა. ნიკო მარი კი წერდა, რომ 1910 წელს ათინას რაიონში 69 სოფელი იყო და აქედან 64-ში ლაზურად საუბრობდნენ, ხანჭკუნის სოფელიც ლაზურენოვან დასახლებებს შორის მოიხსენია.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 70, ISBN 9786055753634.

1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ხანჭკუნის სოფელი რიზეს პროვინციის ათინას რაიონის ცენტრალურ ნაჰიეს ეკუთვნოდა. 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში სოფელი „ჰანჩკუნის“ სახელით იყო ჩაწერილი და ართვინისა და რიზეს პროვინციების გაერთიანებით შექმნილ ჩორუჰის პროვინციაში იმავე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ინარჩუნებდა, მოსახლეობა კი 535 ადამიანს შეადგენდა. თუმცა ათინას რაიონის სახელი შეიცვალა და გახდა პაზარი.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 164. რადგან ხანჭკუნი ან ჰანჩკუნი არ იყო თურქული სახელი, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და გახდა ალჩილი. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, ალჩილის სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 731 ადამიანს, რომელთაგან 163 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

სქოლიო

კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში