გორაკჰპური

გორაკჰპური () ― ქალაქი ინდოეთის შტატ უტარ-პრადეშში. მდებარეობს მდინარე რაპტის ნაპირებზე, პურვანჩალის რეგიონში. ქალაქი შტატის დედაქალაქ ლაქნაუდან 272 კმ-ით აღმოსავლეთით მდებარეობს. გორაკჰპურის რიაონის, ჩრდილო-აღმოსავლეთ სარკინიგზო ზონისა და გორაკჰპურის დანაყოფის ადმინისტრაციული ცენტრი. გორაკჰპურში 1963 წლიდან განთავსებულია ინდოეთის საჰაერო ძალების სადგური. 1926 წელს ქალაქში დაარსდა მსოფლიოში ინდუისტური რელიგიური ტექსტების, როგორებიცაა რამაიანა და მაჰაბჰარატა, უმსხვილესი გამომცემლობა Gita Press.


ისტორია
გორაკჰპურის ტერიტორიაზე ადრეული დასახლებები, სავარაუდოდ, „ამჟამინდელი ქალაქისგან ჩრდილოეთით, საკმაოდ შორს“ მდებარეობდა, რადგანაც მდინარე რაპტის კალაპოტი დღევანდელთან შედარებით მაშინ უფრო ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით იყო. ის დღევანდელი ქალაქის ტერიტორიაზე გაივლიდა და იმ ადგილისკენ მიემართებოდა, სადაც დღევანდელი რამგარჰ-ტალი მდებარეობ. ფერმერები, რომლებიც 1800-იან წლებში და 1900-იანი წლების დასაწყისში ჭებს თხრიდნენ, ძველი ნავების ნაწილებს აწყდებოდნენ, რაც მდინარის კალაპოტის ცვლილებაზე მიუთითებს. გორაკჰპურის ტერიტორია ადამიანთა დასახლებებისთვის სასურველი იქნებოდა მისი უსაფრთხო მდებარეობის გამო. იგი სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მდინარე რაპტითა და როჰინითაა დაცული, ხოლო წარსულში ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან ხშირი ტყეები ერტყა, რაც ამ მხრიდან დაცვასაც უზრუნველყოფდა.

ადგილობრივ გადმოცემებში აღწერილი უძველესი მოვლენა X საუკუნეში მანსაროვარისა და კაულადაჰის ავზების ლეგენდარული მშენებლობაა, რომელიც დღევანდელი პურანა-გორაკპურის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. გადმოცემის თანახმად, ისინი დაქორწინებულმა წყვილმა ააშენა — მანსაროვარი ქმარს, პრინც მან სენს მიეწერება, ხოლო კაულადაჰი ცოლს, კაულავატის. როგორც ამბობენ, რაღაც დროის შემდეგ ამ ტერიტორიას დომკატარებად წოდებული ჯგუფი მართავდა, რომელმაც მდინარე რაპტისა და როჰინის შესართავთან დომინგარჰის ფორტი ააგო. გადმოცემის მიხედვით, მოგვიანებით, გორაკჰპურს სატასის სარნეტი რაჯები მართავდნენ. დაახლოებით 1400 წლისთვის, ოჯახურმა დავამ სატასის დინასტიის ერთ შტოს რამგარჰ-ტალის ნაპირზე ძველი ციხესიმაგრის დატოვებისკენ უბიძგა. ეს შტო ახალ ადგილას, დღევანდელი პურანა-გორაკჰპურის ტერიტორიაზე გადავიდა.

გეოგრაფია
გორაკჰპური ნეპალის საზღვრიდან დაახლოებით 100 კმ-ში, ვარანასიდან ― 193 კმ-ში, პატნიდან ― 260 კმ-ში და ლაქნაუდან 270 კმ-ში მდებარეობს. ის წყალდიდობის საფრთხის ქვეშ მყოფი ერთ-ერთი ოლქია აღმოსავლეთ უტარ-პრადეშში. ბოლო 100 წლის განმავლობაში წყალდიდობების ინტენსივობა და სიხშირე მნიშვნელოვნად გაიზარდა, ხოლო ექსტრემალური მოვლენები ყოველ სამ-ოთხ წელიწადში ერთხელ ხდება. მოსახლეობის დაახლოებით 20%-ზე წყალდიდობები ახდენს გავლენას, რომელიც ზოგიერთ ტერიტორიაზე ყოველწლიური მოვლენაა და ღარიბი მოსახლეობისთვის სიცოცხლის, ჯანმრთელობისა და საარსებო წყაროების უზარმაზარ დანაკარგსა და საჯარო და კერძო საკუთრების დაზიანებას იწვევს.Integrating climate change concerns into disaster management planning: The case of Gorakhpur, India by Shiraz A. Wajih and Shashikant Chopde, the Climate and Environment Knowledge Network, 2014

გორაკჰპური მდინარე რაპტის ნაპირზე მდებარეობს, რომელიც მდინარე გჰაგრის შენაკადია. საკმაოდ დიდი რამგარჰ-ტალის ტბა მდებარეობს ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში.

კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით გორაკჰპურში მშრალი ზამთრით გამოხატული ტენიანი სუბტროპიკული კლიმატია (cwa).

დემოგრაფია

ინდოეთის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, გორაკჰპურის მოსახლეობა 673 446 ადამიანს შეადგენს (353 907 მამაკაცი და 319 539). ქალაქში სქესის თანაფარდობის მაჩვენებელია 903 ქალი ყოველ 1000 მამაკაცზე. 6 წლამდე ასაკის ჯგუფს 69 596 ადამიანი მიეკუთვნება. წერა-კითხვის მაჩვენებელი 75.2% (მამაკაცების წერა-კითხვის მაჩვენებელი 79.4%, ხოლო ქალების ― 70.6%). 7+ მოსახლეობის ეფექტური წერა-კითხვის მაჩვენებელი 83.9%-ია (კაცები ― 88.7%, ქალები ― 78.6%). 2011 წლისთვის გორაკჰპურში 112 237 შინამეურნეობა იყო.

ქალაქში მოსახლეობის უმრავლესობა ჰინდიზე საუბრობს. მათი ნაწილი ბოჯპურიზე საუბრობს. ქალაქში ურდუზე მოსაუბრეებიც ცხოვრობენ. 

ტრანსპორტი
გორაკჰპური სხვა ქალაქებთან სარკინიგზო ქსელითაა დაკავშირებული. აქ მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი ბაქანი, რომლის სიგრძეც 1 300 მეტრს აღემატება.

გორაკჰპური ჩრდილო-აღმოსავლეთ სარკინიგზო ზონის ცენტრია.

1963 წელს გორაკჰპურში ინდოეთის საჰაერო ძალების სადგური დაარსდა. მოგვიანებით იგი გაფართოვდა და მაჰაიოგი გორაკჰნათის აეროპორტი გახდა.No. 105 Helicopter Unit. Indian Air Force

რესურსები ინტერნეტში
Gorakhpur Municipal Government (National Informatics Centre)
Uttar Pradesh Government District NIC

სქოლიო

კატეგორია:გორაკჰპური
კატეგორია:გორაკჰპურის რაიონის ქალაქები
კატეგორია:უტარ-პრადეშის ქალაქები