მარინა სევერა

მარინა სევერა (გ. 382 წლამდე) — რომის იმპერატორ ვალენტინიანე პირველის პირველი ცოლი და გრატიანის დედა. მისი თანამედროვე წყაროები მას ორ სხვადასხვა სახელს აწერენ. იოანე მალალა, „პასქალეს (აღგდომის) მატიანე“ და იოანე ნიკიუ მას „მარინას“ უწოდებენ, ხოლო ყველა სხვა წყარო სახელ „სევერათი“ იხსენიებს.
 ცხოვრება 
მარინა სევერა ვალენტინიანეზე მანამ გათხოვდა, სანამ ეს უკანასკნელი ტახტზე ავიდოდა. მათი ვაჟი, გრატიანი, 359 წელს, პანონიის სირმიუმში დაიბადა. ვალენტინიანე 364 წელს იმპერატორად აირჩიეს, და 367 წელს გრატიანი მამის თანამმართველი გახდა. დაახ. 370 წელს ვალენტინიანე მარინა სევერას გაეყარა, რომ იუსტინაზე, უზურპატორ მაგნიციუსის ქვრივზე დაქორწინებულიყო.Walter E. Roberts, "Valentinian I (364-375 A.D)"  

სოკრატე კონსტანტინოპოლელის წყაროებზე დაყრდნობით:
„უმამოდ დარჩენილი იუსტინა კვლავ ქალწულად მიიჩნეოდა. ცოტა ხნის შემდეგ, ის იმპერატორის მეუღლე სევერას გაეცნო, და მათი შეხვედრები მალევე გახშირდა, სანამ მათი სიახლოვე იქამდე არ გაიზარდა, რომ ერთად ბანაობასაც კი მიეჩვივნენ. როდესაც სევერამ იუსტინა აბანოში იხილა, ის დიდად მოიხიბლა ქალწულის სიმშვენიერით, და მასზე იმპერატორს გაესაუბრა: თქვა, რომ იუსტუსის ქალიშვილი ულამაზესი არსება იყო, და გააჩნდა იმგვარი სიმეტრია, რომ თავად დედოფალი, მიუხედავად იმისა რომ ქალი იყო, მისით გაოგნებული დარჩენილიყო. იმპერატორმა მეუღლის მიერ ქალიშვილის ეს აღწერა დაიმახსოვრა, და დაიწყო ფიქრი, თუ როგორ შეერთო იუსტინა ცოლად ისე, რომ სევერას არ გაშორებოდა, რომელსაც მისთვის გრატიანი გაეჩინა. ამის გამო, მან შექმნა კანონი, რომლის თანახმადაც ამიერიდან კაცს ორი კანონიერი ცოლის ყოლა შეეძლო.“Socrates Scholasticus, "The Ecclesiastical History", Book 14, Chapter 31, translation by Philip Schaff (1819 - 1893).
ეს ცნობა მოგვიანებით ისტორიკოსებმა უარყვეს, რომლებმაც კანონი მრავალცოლიანობის შესახებ, იმპერატორის გაუგებარ გადაწყვეტილებად მიიჩნიეს. მიუხედავად ამისა, ტიმოთი ბარნსისა და სხვათა აზრით, მსგავსი გადაწყვეტილება რომაელებს  განქორწინებისა და შემდეგ მეორედ ცოლის მოყვანის უფლებას მისცემდა, რაც სკანდალურად ჩაითვლებოდა, რადგან ქრისტიანობას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა აღიარებული განქორწინების უფლება. ბარნსი თვლის, რომ ვალენტინიანი ამ რეფორმის გატარებას დინასტიური ლეგიტიმურობისა და საკუთარი ტახტის დაცვისათვის აპირებდა.Timothy Barnes, Ammianus Marcellinus and the Representation of Historical Reality (1998), pages 123-125  

თეოდორუს ლექტორი და იორდანისი ასევე თანხმდებიან, რომ მართლაც თავად სევერამ გააცნო იუსტინა ვალენტინიანეს და მისი სილამაზის შესახებ მოუთხრო.Theodorus Lector,  Epitome 212,  p. 74.9-17Jordanes, Romana  310 

იოანე მალალა, „პასქალეს (აღდგომის) მატიანე“ და იოანე ნიკიუ აცხადებენ, რომ მარინა უკანონო გარიგებაში მონაწილეობის გამო სამეფოდან გააძევეს. ბარნსი ამ ისტორიას ვალენტინიან პირველის განქორწინების გამართლების მცდელობად მიიჩნევს, რომელიც მიზნად ისახავს, იმპერატორისთვის დანაშაული აარიდოს. იოანე ნიკიუს გადმოცემით, მარინამ უფრო დაბალი რანგის ქალი მოატყუა, და მისგან მთელი ბაღი მინიმალურ ფასში შეისყიდა:
„მას არ გადაუხდია ქალისათვის ის ფასი, რაც ეს ბაღი რეალურად ღირდა. შემფასებლებს ის სპეციალურად დედოფლისათვის დაეფასებინათ, და ამის გამო რეალური თანხისათვის მეტად დაეკლოთ. როდესაც ღვთისმოსავმა ვალენტინიანემ ამის შესახებ გაიგო... განრისხდა დედოფალზე, გაუცხოვდა მასთან, გააგდო სასახლიდან და შეირთო იუსტინა, რომელთანაც ცხოვრების ბოლომდე დარჩა. რაც შეეხება მის პირველ ცოლს, ის გააგდო და გახიზნა ქალაქიდან, და ბაღნარის გამყიდველ ქალს კუთვნილება უკან დაუბრუნა.“"The Chronicle of John, Bishop of Nikiu", Chapter 82, verses 9-14, 1916 translation

ისტორიკოსმა ამიანუსმა აღნიშნა, რომ გრატიანი დედის გავლენის ქვეშ ხშირად ექცეოდა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ მას შემდეგ რაც გრატიანი უფროსი იმპერატორი გახდა, ის გახიზვნიდან დაბრუნებულ დედას სანდო მრჩევლად მიიჩნევდა.Ammianus Marcellinus, Res Gestae XXVIII.1.57McLynn, Neil B. (1994).  Ambrose of Milan: Church and Court in a Christian Capital. Berkeley: University of California Press. p.85 

მიუხედავად იმისა, რომ ვალენტინიანი 375 წელს გარდაიცვალა, მისი კონსტანტინოპოლის წმინდა მოციქულთა ეკლესიაში დაკრძალვა მხოლოდ მრავალი წლის შემდეგ, 382 წლის 21 თებერვალს, პირველი ცოლის გვერდით მოხდა.Josef Rist (1997). "Valentinian I. (Flavius Valentinianus)" (in German). Vol. 12. Herzberg: Bautz. cols. 1055–1060. ISBN 3-88309-068-9. 
ლიტერატურა


რესურსები ინტერნეტში
Ammianus Marcellinus and the Representation of Historical Reality by Timothy David Barnes
https://pantheon.world/profile/person/Marina_Severa
სქოლიო

კატეგორია:ვალენტინიანუსების დინასტია
კატეგორია:გარდაცვლილი IV საუკუნე
კატეგორია:დაბადებული IV საუკუნე
კატეგორია:იმპერატრიცები
კატეგორია:რომაელები
კატეგორია:რომის იმპერატრიცები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია