ფრეილინა

ფრეილინა (ძველ გერმანულად Fräulein — გაუთხოვარი ქალი, გოგონა, ქალწული. ( — გოგონა კარზე) — ევროპის ქვეყნებსა და პეტრე დიდის შემდგომ რუსეთში ქალთა სასახლის წოდება. ეს წოდება ენიჭებოდა არისტოკრატული წარჩინებული ოჯახების წარმომადგენელ ქალბატონებს და ისინი იყვნენ დედოფლის ან პრინცესას მხლებელი გაუთხოვარი ქალები თავად-აზნაურთა წრიდან.
200px|მინი|მადამ დე მონტესპანი

ფრეილინები საფრანგეთსა და ინგლისში
ტერმინი „ფრეილინა“ საფრანგეთში XII საუკუნის ბოლოს გაჩნდა და ასე ეძახდნენ დედოფლების თანმხლებ ქალბატონებს.

ფრეილინების როლი გაიზარდა აღორძინების ეპოქაში, როდესაც ზოგიერთმა მათგანმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა სამეფო კარზე.

ფრეილინების მოვალეობებში შედიოდა დედოფლების ან სამეფო სისხლის ქალბატონების თანხლება სახელმწიფო ღონისძიებებზე და მეჯლისებზე. ინგლისის დედოფალი ელისაბედ I ფრეილინებს, როგორც წესი, წარჩინებული ან გავლენიანი ოჯახებიდან ირჩევდა, რომლებსაც მისი წინასწარი თანხმობის გარეშე არ ჰქონდათ უფლება გათხოვილიყვნენ.

200px|მინი|მარცხნივ|ლუიზა დე ლა ვალიერი

ბევრი ფრეილინა ინგლისისა და საფრანგეთის მეფეთა სატრფოები ხდებოდნენ და მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ სახელმწიფოების პოლიტიკურ ცხოვრებაში. საფრანგეთის სამეფო კარზე ფრეილინები ლუიზა დე ლა ვალიერი და მადამ დე მონტესპანი საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის სატრფოები გახდნენ და ოფიციალური ფავორიტების წოდება მიიღეს. ეს მათ სამეფო კარზე უფრო გავლენიან პირებად აქცევდა, თუმცა მათი შვილები, რომლებიც მეფისგან დაიბადნენ, უკანონოდ ითვლებოდნენ.

200px|მინი|მარცხნივ|მარია კიკინა ფრეილინას კაბაში

ყოფილი ფრეილინა საფრანგეთის სამეფო კარზე, ლუიზა რენე დე კერუალი, რომელიც ინგლისის მეფე ჩარლზ II-ის სატრფო გახდა, ინგლისის სამეფო კარზე გავლენიანი პიროვნება იყო. ის აქტიურად ზრდიდა საფრანგეთის გავლენას და ინგლისის პარლამენტის მიერ სიძულვილის ობიექტად იქცა.

ფრეილინები რუსეთის იმპერიაში
რუსეთის იმპერიაში ეს წოდება უცოლო ქალბატონებს ენიჭებოდათ 1744 წლიდან. როდესაც გოგონას ფრეილინად დანიშნავდნენ, ის იღებდა „შიფრს“, ანუ ბრილიანტებით შემკულ მონოგრამას, რომელიც წარმოადგენდა იმ სამეფო პირის ვინიალს, რომლის ფრეილინიც ხდებოდა. გათხოვების შემდეგ ეს წოდება ერთმეოდათ, მაგრამ ინარჩუნებდნენ უფლებას იმპერატრიცას წარდგენის საფუძველზე მიეღოთ მოწვევა სასახლის ღონისძიებებზე და მეჯლისებზე ზამთრის სასახლის დიდ დარბაზში, მათი ქმრების თანხლებით, წოდების მიუხედავად.

ფრეილინების დაახლოებით მესამედი წარჩინებული ოჯახებიდან იყო. დაახლოებით ნახევარი მათგან იყო იმ ადამიანების ქალიშვილები, რომლებსაც სასახლის წოდებები და ტიტულები ჰქონდათ. ფრეილინების ერთ-ერთი მთავარი უპირატესობა იყო გათხოვების შესაძლებლობა, რადგან სასახლეში შეიძლებოდა ყველაზე მომგებიანი, წარჩინებული და მდიდარი საქმროს პოვნა. ამასთან, ფრეილინები სასახლისგან ქორწინების საჩუქარს იღებდნენ. XIX საუკუნის შუა ხანებშიც კი ცნობილია შემთხვევები, როდესაც ფრეილინის წოდება პატარა გოგონებს მიენიჭათ.

ლიტერატურა
Архипова Т. Г., Румянцева М. Ф., Сенин А. С. «История государственной службы в России XVIII—XX века.» — М.: Современник, 1999.
Шепелёв Л. Е. Отменённые историей: чины, звания и титулы в Российской империи. — АН СССР. — Л.: Наука, Ленинградское отд-ние, 1977. — 153 с. — (Страницы истории нашей Родины).
Фрейлина // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

რესურსები ინტერნეტში
 Игорь Зимин «Детский мир императорских резиденций. Быт монархов и их окружение».

სქოლიო

კატეგორია:ქალები
კატეგორია:ქალები ათასწლეულის მიხედვით
კატეგორია:ქალები ეროვნებისა და როლის მიხედვით