გუნტური

გუნტური () — ქალაქი ინდოეთის შტატ ანდჰრა-პრადეშში. გუნტურის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ანდჰრა-პრადეშის დედაქალაქის რეგიონის ნაწილი. მდებარეობს აღმოსავლეთ სანაპირო ვაკეზე, შტატის დედაქალაქ ამარავატიდან 25 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ინდოეთის მოსახლეობის 2011 წლის აღწერის მიხედვით, გუნტურის მოსახლეობა 743 354 ადამიანს შეადგენს და შტატის მასშტაბით მესამე ყველაზე მრავალმოსახლიანი ქალაქია. ქალაქის ფართობი 159.46 კმ²-ია. ქალაქი შტატის გულში მდებარეობს, ანდჰრა-პრადეშის ცენტრია და სხვადასხვა რეგიონის დამაკავშირებელ ფუნქციას ასრულებს.

ქალაქი დედაქალაქის რეგიონის ნაწილია და შტატის დედაქალაქ ამარავატთან სიახლოვის გამო აქ მრავალი სახელმწიფო ოფისი და სააგენტოა განთავსებული. გუნტური ეროვნული დედაქალაქიდან, ნიუ-დელიდან 1 100 მილით სამხრეთით მდებარეობს. იგი მსოფლიოს მასშტაბით 24-ე და ინდოეთის მასშტაბით მე-11 ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია. 

გუნტური წიწაკის, ბამბისა და თამბაქოს ექსპორტის მთავარი კერაა და აზიის მასშტაბით წიწაკის ერთ-ერთი უდიდესი ბაზარი აქვს. იგი შტატის მთავარი სატრანსპორტო, საგანმანათლებლო, სამედიცინო და კომერციული კერაა. ქალაქსა და მის მახლობლად მდებარე ანტიკურ ტაძრებსა, ნაგებობებსა და სხვა ღირსშესანიშნაობებს შორისაა: კონდავეედუს ფორტი, ამარესვარასვამის ტაძარი, უნდავალის მღვიმეები და შრი ბრამარაბჰა მალესვარა სვამის ტაძარი სოფელ პედაკაკანში.

ეტიმოლოგია
სანსკრიტულ დოკუმენტებშ გუნტურს გარტჰაპური ეწოდება; ტელუგუზე გუნტლაპური „წყლის ტბორებით (გუბურებით) შემოსაზღვრულ ადგილს“ ნიშნავს.

ეტიმოლოგია
სანსკრიტულ დოკუმენტებშ გუნტურს გარტჰაპური ეწოდება; ტელუგუზე გუნტლაპური „წყლის ტბორებით (გუბურებით) შემოსაზღვრულ ადგილს“ ნიშნავს. დასახლება შეიძლება გუბურის (ტელუგუზე გუნტა) მახლობლად ყოფილიყო, შესაბამისად, გუნტა ურუ ნიშნავს „გუბურის სოფელს“.  სხვა წყაროს მიხედვით, სახელწოდება შეიძლება მომდინარეობს მიწის საზომი ერთეულიდან კუნტა, რომელის შემდგომში კუნტა ურუდ, საბოლოოდ კი „გუნტურად“ ტრანსოფორმირდა.

გეოგრაფია

გუნტურის კოორდინატებია: ჩრდ. განედი 16.29° და აღმ. გრძედი 80.43°. საშუალო სიმაღლე 33 მეტრია. მდებარეობს ვაკეებზე. ქალაქის გარეუბნებში რამდენიმე ბორცვია. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში პერეჩერლის ტყე-ნაკრძალი მდებარეობს.

კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, გუნტურში ტროპიკული კლიმატია მშრალი ზამთრით (Aw). საშუალო ტემპერატურა მთელი წლის მანძილზე თბილი ან ცხელია. ზაფხულში, განსაკუთრებით მაისსა და ივნისში, ყველაზე მაღალი ტემპერატურა ფიქსირდება, რომელსაც ჩვეულებრივ მუსონური წვიმები მოსდევვს. ზამთრის სეზონში, ნოემბრიდან თებერვლამდე, ამინდი ჩვეულებრივ მშრალია და ნალექი მცირეა ან საერთოდ არ მოდის. ყველაზე თბილი თვე ივლისია. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 28.5 °C (83.3 °F), ხოლო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 905 მმ-ს უდრის. ქარიშხლები და ციკლონები ხშირია წვიმების სეზონის დროს, რომელიც მუსონთან ერთად ივნისში იწყება. ციკლონები წლის ნებისმიერ დროს შეიძლება მოხდეს, მაგრამ ყველაზე ხშირად მაისიდან ნოემბრამდე პერიოდში ხდება.

დემოგრაფია
2011 წლის აღწერის მიხედვით, გუნტურის მოსახლეობა 743 354 ადამიანს შეადგენს. 2023 წლის მიახლოებითი მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 981 000 ადამიანამდე გაიზარდა.

იმავე აღწერის მიხედვით, 2012 წელს ქალაქის გაფართოებამდე, მოსახლეობის უმრავლესობა (545 928 ადამიანი) ტელუგუზე საუბრობს, 109 574 ადამიანი ― ურდუზე. უმცირესობის ენებია ჰინდი, ორია და ტამილური ენა. Select "Andhra Pradesh" from the download menu. Data for "Guntur (M+OG)" is at row 12602 of the excel file. 522 030 ადამიანი (77.91%) ინდუიზმის მიმდევარია, 120 974 (18.05%) ― ისლამის, 21 787 (3.25%) ― ქრისტიანობის, 2 312 (0.35%) ― ჯაინიზმის, 2 605-ს (0.82%) კი რელიგია არ დაუსახელებია. Select "Andhra Pradesh" from the download menu. Data for "Guntur (M+OG)" is at row 2682 of the excel file. 

ეკონომიკა
გუნტურის მთლიანი შიდა პროდუქტი 6.826 მილიარდი $-ია. შედის აღმოსავლეთ სანაპიროს ეკონომიკურ დერეფანში. როგორც შტატის დედაქალაქის რეგიონის ნაწილი, გუნტურში ბევრი სახელმწიფო ოფისი და სააგენტოა განთავსებული, მათ შორის სოფლის მეურნეობის მარკეტინგის განყოფილება, თამბაქოს საბჭო და სანელებლების საბჭო.

ინდოეთის მსოფლიოში წიწაკის უმსხვილესი ექსპორტიორია, რომლის დიდი ნაწილის გუნტურის ირგვლივ მოჰყავთ. ქალაქში წიწაკის უდიდესი ბაზარი მდებარეობს.

ბიბლიოგრაფია

რესურსები ინტერნეტში

OSM map overlaid with Guntur Municipal Corporation limits, Guntur bypass and Inner Ring Road

სქოლიო

კატეგორია:გუნტური
კატეგორია:გუნტურის რაიონის ქალაქები
კატეგორია:ანდჰრა-პრადეშის ქალაქები