სარინა ესმაილზადეს მკვლელობა

სარინა ესმაილზადე (, დ. 31 მარტი, 2006 — გ. 23 სექტემბერი, 2022) — სტუდენტი და იუთუბერი. უფლებადამცველი ორგანიზაციების ცნობით, 2022 წლის 23 სექტემბერს, ირანელი მოზარდი გარდაიცვალა უსაფრთხოების ძალების მიერ თავში სავარაუდო სასტიკი ცემის შედეგად, მაჰსა ამინას მკვლელობის გამო გამართულ საპროტესტო აქციების დროს, კარაჯაში, ალბორზის პროვინციაში, ირანში. ის 16 წლის იყო.

ადგილობრივი იუსტიციის დეპარტამენტი უარყოფს პასუხისმგებლობას მის სიკვდილზე და ამტკიცებს, რომ მან თავი მოიკლა შენობის სახურავიდან გადახტომის შედეგად. მსგავსი ბრალდებები გაკეთდა ხელისუფლების მიერ 16 წლის ნიკა შაკარამის მიმართ, რომელიც ასევე მონაწილეობდა საპროტესტო აქციებში და გარდაიცვალა საეჭვო ვითარებაში.მათი გარდაცვალების შემდეგ შაკარამის და ესმაილზადეს სურათები გამოჩნდა ბანერებზე საპროტესტო აქციების დროს ირანის ქალაქებში. ესმაილზადეს მიერ შექმნილი ვიდეოები გამოქვეყნდა ინტერნეტში მისი გარდაცვალების შემდეგ და ჰაკერებმა დაბლოკეს სამთავრობო ახალი ამბების მაუწყებლობა ირანში ესმაილზადესა და პროტესტის დროს მოკლული სხვა ქალების ფოტოებით.
300px|მინი|ბანერი სარინა ესმაიელზადეს, მაჰსა ამინის, ფერეშტეჰ აჰმადის და ნიკა შაკარამის გამოსახულებით იერუსალიმში
300px|მინი|სარინა ესმაილზადე ირანის ისლამური რეჟიმის მსხვერპლთა ხსოვნისადმი მიძღვნილ ფრესკაზე გამოჩნდა ნაზარეთში.

წინაისტორია
სარინა ესმაილზადე დაიბადა 2006 წელს.. Её отец умер, когда она была ребёнком, её воспитывала мать, и у неё был старший брат  მამა გარდაიცვალა, როდესაც ის ბავშვი იყო, ის დედამ გაზარდა და მას ჰყავდა უფროსი ძმა. იგი სწავლობდა კარაჯის ნიჭიერი სტუდენტების უმაღლეს სკოლაში და მშობლიური სპარსული ენის გარდა საუბრობდა ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე. სარინა ესმაილზადე ასევე იყო იუთუბერი, რომელმაც შექმნა ვიდეოები, რომლებშიც ისაუბრა ისეთ თემებზე, როგორიცაა მუსიკა, საკვები და სკოლა, ისევე როგორც ქალების შეზღუდული უფლებების შესახებ ირანში. სკოლის გამოცდების ჩაბარების შემდეგ ერთ-ერთ ვიდეოში მან თქვა: „თავისუფლებაზე უკეთესი არაფერია“. 22 მაისს გამოქვეყნებულ YouTube ვიდეოში მან ისაუბრა ირანში ქალთა შეზღუდვებზე და თავისუფლების აუცილებლობაზე. სხვა ვიდეოში მან თქვა: „ჩვენ არ ვართ ისეთი, როგორიც წინა თაობა იყო 20 წლის წინ, რომელმაც არ იცოდა, როგორი იყო ცხოვრება ირანის გარეთ“.ტელეგრამის თავის ბოლო ვიდეოში მან იმღერა „Take Me to Church“ და თქვა: „ჩემი სამშობლო თავს გრძნობს ისე, თითქოს დევნილია".

ცნობილია, რომ 23 სექტემბერს სარინა ესმაილზადე მეგობრებთან ერთად საპროტესტო აქციას დაესწრო და შემდეგ სახლში არ დაბრუნებულა. მისი გარდაცვალების შემდეგ, მისი ვიდეოები გამოქვეყნდა ინტერნეტში და ფართო გავრცელება ჰპოვა ვიდეომ, სადაც ის მღეროდა სიმღერას „Hozier“.

გარდაცვალების გარემოებები
„Amnesty International“-ისა და „Iranian Human Rights“-ის თანახმად, სარინა ესმაილზადეს რამდენჯერმე დაარტყეს ხელკეტი თავში და ის სისხლდენით გარდაიცვალა კარაჯის რაიონში, მის სკოლასთან, სადაც საპროტესტო აქციები მიმდინარეობდა. MHR წყაროს თანახმად, იგი გარდაიცვალა მანამ, სანამ გადაიყვანდნენ საავადმყოფოში. იმ საღამოს ოჯახს მისი გარდაცვალების შესახებ აცნობეს მისმა მეგობრებმა, რომლებიც მასთან ერთად იყვნენ საპროტესტო აქციებზე. მის ოჯახზე უშიშროების და დაზვერვის აგენტები ზეწოლას ახდენდნენ, რომ გაჩუმებულიყვნენ ამ საკითხზე, განსაკუთრებით უცხოურ მედიასთან კომუნიკაციის დროს და მხარი დაეჭირათ ხელისუფლების ვერსიისთვის. მსგავსი ზეწოლა განხორციელდა პროტესტის სხვა მსხვერპლთა ოჯახებზე.

„Iran International“-ის ცნობით, ირანის ხელისუფლება ცდილობდა დაემალა სარინა ესმაილზადეს გარდაცვალების გარემოებები. 6 ოქტომბერს, მას შემდეგ რაც სოციალურ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია მისი გარდაცვალების შესახებ, ირანელმა ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ სარინა ესმაილზადემ თავი მოიკლა შენობის სახურავიდან გადახტომის შედეგად და რომ ესმაილზადეს ოჯახის წევრები დაუკავშირდნენ პროკურატურას სოციალურ მედიაში გავრცელებული პოსტის შესახებ, მისი გარდაცვალების იმ არასწორ ვერსიაზე, რომ სარინა ესმაილზადე მოკლეს საპროტესტო აქციის დროს. 7 ოქტომბერს მთავრობასთან დაკავშირებულმა საინფორმაციო სააგენტომ „Tasnim“-მა გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც ნაჩვენები იყო სარინას დედა, რომელიც ამტკიცებდა, რომ სარინა ესმაილზადემ ერთხელ უკვე სცადა თვითმკვლელობა აბების დალევით. დედის ვიდეოს ავთენტურობა სადავოა.

ოჯახის მეგობრების თქმით, მის დაკრძალვას უშიშროების 50-ზე მეტი თანამშრომელი ესწრებოდა და ვიდეოს გადაღება აღკვეთეს. მისი გარდაცვალების მოწმობა ხელისუფლებამ ამოიღო ოჯახიდან, რომელსაც გამუდმებით უსმნედნენ და აღარ დაუბრუნებია. IHR-ის ცნობით, ოჯახის ადვოკატს არ მიეცა ხელმისაწვდომობა სარინა ესმაილზადეს გარდაცვალების გამოძიების მასალებზე.

სარინა ესმაილზადეს ტელეფონი არასოდეს დაუბრუნებიათ მისი ოჯახისთვის და მისი გარდაცვალების შემდეგ შეტყობინებები მისი Telegram-ის არხებიდან ისე იყო რედაქტირებული, რომ გამოეჩინათ იგი, როგორც დეპრესიული და თვითმკვლელი პერსონა.

მემკვიდრეობა
ირანის წინააღმდეგობის ეროვნული საბჭოს ქალთა კომიტეტის ცნობით, ყოფილმა კლასელებმა პატივი მიაგეს ესმაილზადეს გარდაცვალებიდან ორმოცდამეათე დღეს და თავიანთ კლასში ალი ხამენეის ფოტო შეცვალეს სარინა ესმაილზადეს ფოტოთი. 2023 წლის 2 ივლისს „Amnesty International“ დიდ ბრიტანეთში მეჩვიდმეტე დაბადების დღე აღნიშნა. მისი ინსტაგრამის გვერდი თავდაპირველად მისი გარდაცვალების შემდეგ წაიშალა, მაგრამ მოგვიანებით მის სახელზე შეიქმნა 13 გვერდი, ერთი მისი ორიგინალური იდენტიფიცირებით ძველი პოსტების გარეშე. მხოლოდ მის YouTube არხზე იყო წარმოდგენილი მხიარული, ბედნიერი თინეიჯერი გოგონას სურათი, რომელსაც უყვარდა ცეკვა, მუსიკა, პიცა და რომელსაც აწუხებდა თავისუფლების საკითხი.

სარინა ესმაილზადეს დედამ არაერთხელ სცადა ქალიშვილის ცხედრის წაღება. მას უშიშროების ძალები დასცინოდნენ და ამბობდნენ, რომ მისი ქალიშვილი ტერორისტი იყო. ზოგიერთი საინფორმაციო წყარო ირწმუნება, რომ დედამ, ბოლოს და ბოლოს, ქალიშვილის ცხედარი რომ ნახა, საკუთარ სახლში თავი ჩამოიხრჩო.

სქოლიო

კატეგორია:ქალები საქმიანობისა და ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ქალთა უფლებები
კატეგორია:მოკლულები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ირანელი ქალები