დელიქდერე (ჰანაქის რაიონი)

დელიქდერე () — სოფელი ჰანაქის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 43 კილომეტრში, ხოლო ჰანაქიდან 17 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 188 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
სოფელ დილექდერეს ძველი სახელია ხოშურეთი. ხოშურეთი ქართული სახელია, მაგრამ წყაროებში მისი მნიშვნელობის შესახებ ინფორმაცია არ მოიპოვება. თუმცა, შესაძლოა, იგ შეიცვალა ხაშურეთიდან, რომელიც მომდინარეობს ქართული სიტყვიდან ხაშური, რაც ნიშნავს მჟავე წყლის, ან მარილის ნალექს."ხაშური" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 ადგილის სახელი თურქულში შევიდა, როგორც Hoşuret. 1595 წლით დათარიღებულ გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში  იგი მოხსენიებულია როგორც Hoşuret (خوشوریت).გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი, წიგნი III, თბ., 1958, გვ. 538 დავთარში სოფლის სხვა სახელად არის მოყვანილი Çokret (چوغوریت). 1928 წლის ოსმალეთის სოფლების სიაში ამ სოფელს ეწოდება Hoşret / Hoşrit (خوشریت).Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 759.  

სოფელი ხოშურეთი მდებარეობს ერუშეთში, ქართული ქრისტიანობის ერთ-ერთ ადრეულ კერაში. ოსმალებმა ეს დასახლება და რეგიონი XVI საუკუნის მეორე ნახევარში დაიკავეს. სოფელში მდებარეობს ხოშურეთის ეკლესია, რომელიც აგებულია X საუკუნეში. აღნიშნული ეკლესიაც ადასტურებს, რომ ეს ძველი ქართული დასახლებაა.

1878 წლისათვის სოფელში 8 კომლი ცხოვრობდა.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 326 sayfa.

დიდი ხნის განმავლობაში ოსმალეთის მმართველობის ქვეშ ყოფნის შემდეგ, სოფელი ხოშურეთი ოსმალეთის იმპერიამ 1878 წელს რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ დადებული ბერლინის ხელშეკრულების შესაბამისად დაუთმო რუსეთს. სოფელი რუსეთის ადმინისტრაციამ მიერ 1886 წლის მოსახლეობის აღწერისას ჩაწერა, როგორც ხოშურეთი (Хошуретъ). სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 129 კაცისაგან, 69 კაცი და 60 ქალი, რომლებიც ცხოვრობდნენ 17 კომლში. სოფლის მოსახლეობა, გარდა სამი კომლისა, თურქულად იყო დაფიქსირებული. სამ კომლში შედიოდა 14 ქურთი, 7 კაცი და 7 ქალი. სოფლის მოსახლეობა რუსეთის მმართველობის დროს გაიზარდა და 1896 წელს 187, ხოლო 1906 წელს 190 კაცს მიაღწია.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 111, ISBN 9786052100271.

სოფელი ხოშურეთი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საზღვრებში დარჩა მას შემდეგ, რაც რუსული არმია პირველი მსოფლიო ომის ბოლოს გამოვიდა რეგიონიდან. 1920 წლის 7 მაისს დადებული მოსკოვის ზავით საბჭოთა რუსეთმა ართვინის სანჯაყი საქართველოს ნაწილად აღიარა. თუმცა, წითელი არმიის მიერ საქართველოს ოკუპაციის დროს, არდაჰანის რეგიონი, მათ შორის სოფელი ხოშურეთი, თურქეთს დარჩა 1921 წლის 16 მარტს ანკარის მთავრობასა და საბჭოთა რუსეთს შორის გაფორმებული მოსკოვის ხელშეკრულებით.

სქოლიო

კატეგორია:ჰანაქის რაიონის სოფლები