ნათელა გვასალია

ნათელა გვასალია (დ. 20 აგვისტო, 1933 — გ. 5 დეკემბერი, 1998) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი.

ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი კლიმატოლოგიის სპეციალობით.

1958 წლიდან მუშაობდა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, ხოლო 1978-1995 წლებში იყო ამავე ინსტიტუტის სწავლული მდივანი. 1965-1969 წლებში სანკტ-პეტერბურგის ა. ვოეიკოვის სახელობის გეოფიზიკურ ობსერვატორიაში, აკადემიკოს მ. ბუდიკოს ხელმძღვანელობით, დასწრებული ასპირანტურის კურსი გაიარა. მის საკანდიდატო დისერტაციაში განხილულია ბიოკლიმატოლოგიის საკითხები და საქართველოს სხვადასხვა ლანდშაფტურ ზონაში მდებარე საკურორტო რაიონებში ადამიანის სითბური ბალანსის შესწავლა. კვლევაში გათვალისწინებულია დინამიურად ცვალებადი რადიაციულ-კლიმატური და ფიზიოლოგიური ფაქტორების ერთობლივი გავლენა. ის აქტიურად აგრძელებდა კვლევებს თანამედროვე ფიზიკური კლიმატოლოგიის აქტუალურ საკითხებზე, მათ შორის დედამიწის ზედაპირის ენერგეტიკული რეჟიმისა და მზის სხივური ენერგიის გარდაქმნის პროცესებზე. მისი სამუშაო მოიცავდა ნიადაგის ქვეფენილ ზედაპირსა და მიწისპირა ჰაერის ფენებს შორის მიმდინარე დინამიკის შესწავლას. მიღებული მონაცემების საფუძველზე მან ჩაატარა მცენარეთა სიმაღლითი სარტყლების რადიაციულ-კლიმატური შეფასება, დაადგინა სიმშრალის რადიაციული ინდექსის კანონზომიერებები და შექმნა მისი გეოგრაფიული გავრცელების რუკა დროისა და სივრცის მიხედვით. გარდა ამისა, შეისწავლა ბიომეტეოროლოგიის საკითხები, მათ შორის ადამიანის სითბური რეჟიმი, და განსაზღვრა მისი შემადგენელი ელემენტების მოქმედების კანონზომიერებები. კვლევის შედეგები მან გამოაქვეყნა მონოგრაფიაში „საქართველოს სითბური ბალანსი“.

მისი სადოქტორო დისერტაცია წარმოადგენს ფუნდამენტურ ნაშრომს, რომელიც ეხება ქვეფენილი ზედაპირის ენერგეტიკული რეჟიმის შესწავლას და მის ზეგავლენას ბუნებრივი პროცესების დინამიკაზე საქართველოსა და კავკასიის სხვადასხვა რეგიონში. საქართველოში ეს იყო პირველი მსგავსი ნაშრომი, რომელიც პრობლემათა ფართო სპექტრს მოიცავს. ნაშრომი მნიშვნელოვანია ასევე მეთოდური საკითხების კვლევის თვალსაზრისით. მეთოდური საკითხების დამუშავებისა და ვრცელი ემპირიული მასალის საფუძველზე პირველად შეიქმნა რადიაციული და სითბური ბალანსის შემადგენელი მახასიათებლების რუკები. მიღებული მონაცემების საფუძველზე განხორციელდა საქართველოს ბიოკლიმატური დარაიონება. მას გამოქვეყნებული აქვს 100-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. ასევე აქტიურად მონაწილეობდა საერთაშორისო და რესპუბლიკურ კონფერენციებში, სადაც მისი მოხსენებები დიდი ინტერესს იწვევდა შესაბამისი დარგის სპეციალისტებს შორის. 1984 წელს მიღებული აქვს საქართველოს უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი, რაც წარმოადგენს მნიშვნელოვანი აღიარება მისი მეცნიერების სფეროში. გარდა ამისა, მას მიენიჭა გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორის წოდება.

1970 წელს სანკტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადამიანის სითბური მდგომარეობის მეტეოროლოგიური პირობები საქართველოს კურორტებისათვის.“
1995 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „საქართველოს სითბური ბალანსი და მისი გეოგრაფიული კანონზომიერებანი.“

ბიბლიოგრაფია
 თბილისისა და მისი მიმდებარე ტერიტორიის რადიაციული რეჟიმი და ბიოკლიმატური დახასიათება - თბილისი, კაბადონი, 1999 გვ. 110
 საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ადამიანის ეკოლოგიის შესწავლისათვის // გარემოს დაცვა: საინფ. ფურცელი №6 . - თბილისი, ტექინფორმი, 1990 გვ. 4

ლიტერატურა
 ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი. თბ., 2003 გვ. 72-73

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები