ანასტასია ბიცენკო

ანასტასია ალექსის ასული ბიცენკო (,  დ. 29 ოქტომბერი, 1875, სოფელი ალექსანდროვკა, ეკატერინოსლავის პროვინცია, რუსეთის იმპერია — გ. 16 ივნისი, 1938, კომუნარკა, საბჭოთა კავშირი) — რუსეთის რევოლუციური მოძრაობის აქტივისტი, გამოჩენილი სოციალისტ-რევოლუციონერი (ესერი).

ბიოგრაფია
ანასტასია ბიცენკო დაიბადა ეკატერინოსლავის პროვინციის ბახმუტის რაიონის სოფელ ალექსანდროვკაში, გლეხის ოჯახში. იგი 1884 წელს შევიდა და 1892 წელს დაამთავრა პირველი ბახმუტის გოგონათა გიმნაზია. სწავლობდა მოსკოვის აღმზრდელთა და მასწავლებელთა საზოგადოების პედაგოგიურ კურსებზე. იგი დაქორწინდა სარატოველ ვაჭარზე, რომელიც მოგვიანებით მიატოვა.

1901 წელს ანასტასია ბიცენკო გადაასახლეს სარატოვში.
250px|მინი|მარცხნივ|მარია სპირიდონოვა, მარია შკოლნიკი, ანასტასია ბიცენკო, ალექსანდრა იზმაილოვიჩი, რევეკა ფიალკა და ლიდია იეზერსკაია ციმბირის ციხეში.

1902 წელს შეუერთდა სოციალისტურ-რევოლუციურ პარტიას (ესერები), რომლის რიგებშიც გაიკეთა კარიერა: 1902-1903 წლებში იყო ესერების კომიტეტის წევრი სმოლენსკში, 1903-1904 წლებში — პეტერბურგში და 1905 წელს — მოსკოვში. 

1905 წელს ანასტასია გახდა ესერების საბრძოლო ორგანიზაციის „მფრინავი რაზმის“ წევრი. 22 ნოემბერს, პეტრე სტოლიპინის სახლში, ანასტასია ბიცენკომ ესროლა გენერალ-ადიუტანტ ვიქტორ სახაროვს. 1906 წლის 3 მარტს სასამართლომ მას სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა, რომელიც მოგვიანებით სამუდამო პატიმრობით შეუცვალა. მან სასჯელი მოიხადა ნერჩინსკის ქალთა სასჯელაღსრულების ბანაკში.

1917 წლის მარტში თებერვლის რევოლუციის შედეგად იგი გაათავისუფლეს. გათავისუფლების შემდეგ ხელმძღვანელობდა საგანმანათლებლო კომისიას ჩიტის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატთა საბჭოში. მაის-ივნისის თვეში იგი იყო ტრანსბაიკალის რეგიონის სოციალისტ-რევოლუციონერთა მე-3 კონგრესის დელეგატი, აირჩიეს კონგრესის პრეზიდიუმში, წარადგინეს ცენტრალურ კომიტეტში, მაგრამ უარი განაცხადა (მიზეზების დასახელების გარეშე). იგი შეუერთდა სოციალისტ-რევოლუციონერ ინტერნაციონალისტებს. 

მოსკოვში, ოქტომბრის მოვლენების დროს, იგი მოქმედებდა ქალაქის ქუჩებში, როგორც საოლქო სამხედრო რევოლუციური კომიტეტის შემადგენლობის წევრი. ნოემბერში, დამფუძნებელ ყრილობაზე აირჩიეს მემარცხენე სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის (მემარცხენე ესერები) ცენტრალური კომიტეტის წევრად. ანასტასია ბიცენკო იყო ჟურნალ „ჩვენი გზის“ (მემარცხენე სოციალისტ-რევოლუციონერთა ბეჭდვითი ორგანო) სარედაქციო კომიტეტის წევრი. მან მონაწილეობა მიიღო დამფუძნებელი კრების წევრობის არჩევნებში, მაგრამ წარუმატებელად.

200px|მინი|ანასტასია ბიცენკო სტალინის ციხეში, ფოტო გამოძიების საქმიდან.

1917 წლის ნოემბრიდან 1918 წლის მარტამდე ბიცენკო იყო საბჭოთა დელეგაციის წევრი ბრესტ-ლიტოვსკის სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე, სადაც დატოვა შთაბეჭდილება — „ჩუმი“ ადამიანის. 1918 წელს იგი აირჩიეს სრულიად რუსეთის ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტში, ხოლო მარტ-ივნისის თვეში — მოსკოვისა და მოსკოვის რეგიონის სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. იყო მოსკოვის საბჭოს პრეზიდიუმის და მოსკოვის საოლქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. იგი თანამშრომლობდა მემარცხენე ესერების ცენტრალურ ბეჭდურ ორგანოსთან, „ზნამია ტრუდასთან“. 

კითხულობდა ლექციებს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ცენტრალური კომიტეტის პროპაგანდის სკოლაში. აპრილში, მემარცხენე ესერების მე-2 ყრილობაზე, მან მხარი დაუჭირა ბოლშევიკებთან თანამშრომლობას. სექტემბერში, „ვოლია ტრუდას“ პლატფორმის მხარდამჭერთა I ყრილობაზე, იგი აირჩიეს რევოლუციური კომუნიზმის პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად, ხოლო ნოემბერში მიიღეს საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ პარტიაში, იაკობ სვერდლოვის რეკომენდაციით.

მემარჯვენე სოციალისტ-რევოლუციონერთა სასამართლო პროცესის დროს (1922 წლის 8 ივლისი — 7 აგვისტო), იგი იცავდა „სოციალისტ-რევოლუციონერთა ჯგუფს, რომლებმაც დატოვეს პარტია და დაგმეს მისი ბრძოლის მეთოდები“.

ანასტასია ბიცენკო პოლიტიკური რეპრესიების დროს გარიცხეს პარტიიდან, გაათავისუფლეს სამსახურიდან და გარკვეული პერიოდი მუშაობდა პროპაგანდისტად ლებედევის სახელობის სამკერვალო ფაბრიკაში. 

1938 წლის 8 თებერვალს დააკავეს სოციალისტურ-რევოლუციურ ტერორისტულ ორგანიზაციის მიკუთვნების ბრალდებით, ხოლო 1938 წლის 16 ივნისს სსრკ უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ მიუსაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა — დახვრეტა. იგი დახვრიტეს კომუნარკაზე. 1961 წელს გადახედილი იქნა მისი საქმე, გამამტყუნებელი განაჩენი აღიარებული იქნა მცდარად და გაუქმდა. (სიკვდილის შემდეგ)

ლიტერატურა
 Леонтьев Я. В. Политические деятели России 1917: Биографический словарь. — М., 1993.
 Будницкий О. В. Введение // Женщины-террористки в России. Бескорыстные убийцы. — Ростов-н/Д., 1996.

რესურსები ინტერნეტში

 Биценко Анастасия Алексеевна — Большая советская энциклопедия (1-е издание)
 Биценко Анастасия Алексеевна — ХРОНОС: ВСЕМИРНАЯ ИСТОРИЯ В ИНТЕРНЕТЕ

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:უკრაინელი რევოლუციონერები
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი