ვიტოლდ მალიშევსკი

ვიტოლდ ოსიპოვიჩ მალიშევსკი (, დ. 20 ივლისი, 1873, მოგილიოვ-პოდოლსკი, რუსეთის იმპერია, ახლა უკრაინა — გ. 18 ივლისი, 1939, Zalesie Dolne, ახლა Stare Babice gmina, პოლონეთი) — პოლონელი  კომპოზიტორი და მუსიკის მასწავლებელი.

ბიოგრაფია
ვიტოლდ მალიშევსკი დაიბადა პოდოლსკის პროვინციაში, 1863 წლის პოლონეთის აჯანყებაში მონაწილეობის გამო ვარშავიდან გადასახლებული იოსებ მალიშევსკის ოჯახში.

მან მუსიკალური განათლება ტფილისში მ. იპოლიტოვ-ივანოვის ხელმძღვანელობით დაიწყო. შემდეგ სანქტ-პეტერბურგში სწავლობდა მათემატიკასა და მედიცინას, სანამ საბოლოოდ გადაწყვეტდა, რომ მუსიკალური კარიერისთვის მიეძღვნა თავი. დაამთავრა პეტერბურგის კონსერვატორიის (1902) ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვის კომპოზიციის კლასი და იყო ბელიაევსკის წრის წევრი. 1908 წლიდან მუშაობდა ოდესაში: ჯერ რუსეთის მუსიკალური საზოგადოების ოდესის ფილიალის მუსიკის კლასების გამგედ  რიმსკი-კორსაკოვის რეკომენდაციით), შემდეგ კი ფილიალის დირექტორად. 1913 წელს მან დააარსა ოდესის კონსერვატორია და გახდა მისი პირველი დირექტორი. მან შეძლო და კონსერვატორიის სათავეში მყოფმა, უმოკლეს დროში, სწავლება უმაღლეს დონეზე აიყვანა. 1917 წელს მან პეტროგრადის კონსერვატორიების დირექტორთა და უფროსი მასწავლებლების კონგრესზე, წარმოადგინა არაერთი მნიშვნელოვანი ორგანიზაციული წინადადება.История Одесской государственной музыкальной академии  // Официальный сайт ОГМА გამოდიოდა დირიჟორად, მათ შორის ოპერის დირიჟორად.

200px|მინი|ალტ= Vitol'd Malishevskiy (vtoroy sleva), vypusk Odesskoy konservatorii 1916 goda 75 / 5 000 ვიტოლდ მალიშევსკი (მარცხნიდან მეორე),  ოდესის კონსერვატორია, 1916 წლის გამოშვება.

რევოლუციითა და სამოქალაქო ომით გამოწვეული ცვლილებების გამო, 1921 წელს მალიშევსკი ემიგრაციაში წავიდა პოლონეთში.  1925-1927 წლებში ასწავლიდა ფრედერიკ შოპენის სახელობის სამუსიკო სკოლაში და ამავე დროს იყო ვარშავის მუსიკალური საზოგადოების დირექტორი. 1927 წელს იყო ფრედერიკ შოპენის სახელობის პირველი საერთაშორისო საფორტეპიანო კონკურსის თავმჯდომარე.

1931 წლიდან 1939 წლამდე იგი იყო ვარშავის კონსერვატორიის პროფესორი. პარალელურად 1931 წლიდან 1934 წლამდე მალიშევსკი არის პოლონეთის განათლების სამინისტროს მუსიკალური განყოფილების დირექტორი.

მიუხედავად ვიტოლდ მალიშევსკის, როგორც გამოჩენილი მუსიკის მოღვაწისა და მასწავლებლის დიდი წვლილისა, მისი სახელი ოფიციალურად აკრძალული იყო საბჭოთა კავშირში.См. статью Игоря Малишевского в списке литературы.

მის სტუდენტობს შორის იყვნენ: ვიტოლდ ლუტოსლავსკი, ვლადიმერ დუკელსკი, ნიკოლაი ვილინსკი, კლიმენტი კორჩმარიოვი, სემიონ სტეინბერგი, ფელიქს როდერიკ ლაბუნსკი, ფელიქს რიბიკი და სხვები.

ძირითადი ნაწარმოებები
 მუსიკალური თეატრი 

„სირენა“ (სირენა), ოპერა-ბალეტი (1927)
„ბორუტა“ (ოპერა-ბალეტი) (1929)

 კომპოზიციები ორკესტრისთვის 
სიმფონია №1, (1902)
„მხიარული უვერტიურა“ (Ouverture joyeuse; Fröhliche Ouverture), (1-ლი გამოცემა: 1910)
სიმფონია  №2 (1903)
სიმფონია  №3 (1907)
სუიტა ჩელოსა და ორკესტრისთვის (1923)
სიმფონია No4 „სამშობლოსთვის ხელახლა დაბადებული და აღდგენილი“ (Odrodzonej i odnalezionej ojczyźnie) (1925)
სიმფონია  №5
"Kuiyavian Fantasy" (Fantazja kujawska) ფორტეპიანოსა და ორკესტრისთვის (1928)
კონცერტი ფორტეპიანოსა და ორკესტრისათვის (1931)
„ზღაპარი“ (ბაჟკა) (1932)
„ლეგენდა ბორუტზე“ (Legenda o Borucie) (1930)

კამერული მუსიკა
სონატა ვიოლინოსა და ფორტეპიანოსათვის (1902)
სიმებიანი კვარტეტი №1(1903)
სიმებიანი კვინტეტი (1904)
სიმებიანი კვარტეტი №2 (1905)
სიმებიანი კვარტეტი №3 (1914)
სონატა ჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის[1]

 საგუნდო 
„Missa pontificalis Papae Pii XI“ სოლისტებისთვის, გუნდისთვის, ორკესტრისთვის და ორღანისთვის (1930)
Requiem* სოლისტების, გუნდისა და ორკესტრისთვის (1930)

რჩეული ნამუშევრების შესრულება
 Witold Maliszewski (1873—1939) : Joyful Overture (c. 1902)
 Witold Maliszewski — piano concerto Op.27
 Maliszewski — Symphony No. 1 (1902)

ლიტერატურა

 Wrocki E., W. Maliszewski, Warszawa, 1932.
 Назаренко В. Украинская страница маэстро Малишевского. Газета «День» № 143, 15 августа 2009 .
 Игорь Малишевский, Юбилей Одесской консерватории в семейном разрезе. Известное музыкальное заведение отметило своё 90-летие и 130-летие его первого ректора. «Зеркало недели» № 50, 27 декабря 2003 
 Дмитрий Киценко. Витольд Малишевский. 140 лет со дня рождения. — 9 августа 2013 — // Режим доступа: https://dem-2011.livejournal.com/132557.html
 Назаренко В. И., Вилинский Ю. С., Волосатых О. Ю. Витольд Малишевский в музыкальной жизни Украины и Польши. Часопис Национальной музыкальной академии Украины имени П. І. Чайковского. № 2(43) (2019), с.20-48  

სქოლიო

კატეგორია:კომპოზიტორები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:XIX საუკუნის კომპოზიტორები
კატეგორია:პოლონელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები