მალეს პარასკევის მეჩეთი

მალეს პარასკევის მეჩეთი () ასევე ცნობილია, როგორც ძველი პარასკევის მეჩეთი — ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ორნამენტირებული მეჩეთი ქალაქ მალეში, კააფუს ატოლი, მალდივები. Porites-ის გვარის მარჯნის ლოდები, რომლებიც გვხვდება მთელ არქიპელაგში, არის ძირითადი მასალა, რომელიც გამოიყენება ქვეყანაში ამ და სხვა მეჩეთების ასაშენებლად, რადგან იგი საკმაოდ ვარგისიანია მშენებლობისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ მარჯანი რბილია და ადვილად იჭრება ზომაში როცა სველია, ის ქმნის გამძლე სამშენებლო ბლოკებს როდესაც მშრალია. მეჩეთი 2008 წელს დაემატა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში, როგორც ზღვის კულტურის არქიტექტურის უნიკალური ნიმუში.

მალეს პარასკევის მეჩეთის არქიტექტორები იყვნენ ალი მაავადი კალეიფაანუ და მაჰმუდ მაავადი კალეიფაანუ, რომლებიც წარმოშბით ჰუვადუს ატოლიდან იყვნენ.Mauroof Jameel and Yahaya Ahmad (2016). Coral Stone Mosques of Maldives: The Vanishing Legacy of the Indian Ocean, p. 134. ORO Editions. .

კალიგრაფი იყო მთავარი მოსამართლე ალ ფახ ალ-ქაზი ჯამაალუდჰენი.

მეჩეთის აშენებას 2 წელი დასჭირდა. მხატვრული სრულყოფილებისა და კონსტრუქციული ტექნიკის თვალსაზრისით ეს არის მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო მარჯნის ქვის ნაგებობა.

მდებარეობა
მეჩეთი მდებარეობს დედაქალაქ მალეში, მავზოლეუმ მედუ-ზიაარაისა და მალდივების პრეზიდენტის რეზიდენცია მულიაჟის მოპირდაპირედ. მედჰუ-ზიაარაი არის სუნიტი მუსულმანი მისიონერის აბუ ალ-ბარაქათ იუსუფ ალ-ბარბარის საფლავი, რომელმაც  1153 წელს მალდივეებში ისლამი შეიტანა. პარასკევის მეჩეთი ააგეს 1656 წელს და ამ თვალსაზრისით არის მალდივის უძველესი მეჩეთი.

ისტორია
მეჩეთი ააგეს 1648 წელს მალდივის სულთან იბრაჰიმ ისკანდარ I-ის მეფობის (1648–1687 წწ.) დროს. იგი ააგეს ძველი მეჩეთის ადგილზე, რომელიც თავის მხრივ ააგეს 1153 წელს მალდივის პირველი მაჰმადიანი სულთნის დჰოვემის მიერ, მის მიერ ისლამის მიღების შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ძველი მეჩეთი, გავრცელებული ინფორმაციით, გარემონტდა აჰმედ შიჰაბუდინის მიერ 1338 წელს, ამის დამადასტურებელი წერილობითი ჩანაწერები არ არსებობს. 1656 წელს ისკანდარმა დაიწყო ახალი მეჩეთის აშენება, როდესაც ძველი ძალიან პატარა გახდა მიმდევრების მზარდი რაოდენობის დასატევად. მისი მშენებლობა, რომელსაც წელიწად-ნახევარი დასჭირდა, დასრულდა 1658 წელს. აშენებულია ძირითადად მარჯნისგან, მეჩეთს თავდაპირველად ჰქონდა ლერწმის სახურავი (რომელიც ხშირი იყო იმ პერიოდში). 1668 წლის ჰაჯის შემდეგ, იბრაჰიმ I-მა დაიწყო მინარეთის და კარიბჭის აშენება მეჩეთის სამხრეთ ნაწილში. მინარეთს, რომელიც მექას შესასვლელი მინარეთის მიხედვითაა გაფორმებული, გარს არტყავს XVII საუკუნის სასაფლაო, მოჩუქურთმებული საფლავის ქვებითა და მავზოლეუმებით.

1904 წელს მუჰამედ შამსუდინ III-მ (1902–1934 წწ.) შეცვალა ლერწმის სახურავი და სამხრეთი კარიბჭე გოფრირებული რკინის ფურცლით გადახურა. შემდეგი რემონტი ჩატარდა 1963 წელს, გადაკეთდა სახურავის საყრდენები, რომელიც დამზადებული იყო ტექით და შეიცვალა რკინით. 1987 და 1988 წლებში ინდოეთის კულტურული საკუთრების კონსერვაციის ეროვნული კვლევითი ლაბორატორიის გუნდმა და მალეს ენობრივი და ისტორიული კვლევის ეროვნული ცენტრიდან მეჩეთში ჩაატარა კონსერვაციის სამუშაოები.

მეჩეთი აშენების დღიდან უწყვეტად გამოიყენება სალოცავად. გავრცელებული ინფორმაციით, მეჩეთი ააგეს უძველესი ტაძრის ადგილზე, რომელიც ისლამამდე არსებობდა; თავდაპირველი ტაძარი ჩამავალი მზის და არა მექის მხარეს იყო მიმართული.

მახასიათებლები
მალეს პარასკევის მეჩეთი დასავლეთით არის ორიენტირებული. მლოცველებს შეუძლიათ ლოცვის დროს მექის მხარეს იყურონ. მას აქვს რთული ჩუქურთმები, შემკულია წარწერებით, რომელიც ყურანის ციტატება. 

პარასკევის მეჩეთი და მალდივის სხვა მარჯნის მეჩეთები იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში შეიიტანეს 2008 წელს მეორე, სამი, მეოთხე და მეექვსე კრიტერიუმების გათვალისწინებით. იუნესკოს შეფასების მიხედვით, „მეჩეთისა და მისი სხვა სტრუქტურების არქიტექტურა, მშენებლობა და თანმხლები მხატვრობა წარმოადგენს მალდიველი ხალხის შემოქმედებით ბრწყინვალებას და მიღწევას“.

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:მალდივების კულტურა
კატეგორია:მალდივების მეჩეთები