ოსმან-ფაშა თავდგირიძე

ოსმან-ფაშა თავდგირიძე (დ. 1838, ოზურგეთი — გ. 1909, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სამხედრო მოღვაწე, წარმოშობით ქართველი, ქობულეთელ თავად თავდგირიძეების პირდაპირი შთამომავალი, 

ბიოგრაფია

მისი მამა იყო მეჰმედ ბეი, რომელიც სამჯერ იყო დაქორწინებული. მესამე მეუღლე იყო ფატმა დინდინა, რომელთანაც ეყოლა ერთი ქალიშვილი, ელმასი და სამი ვაჟი: ალი-ფაშა, ოსმან-ფაშა და სუფერ-ბეი.

XIX საუკუნის შუა წლებში იყო ქვემო აჭარის მმართველი, ცხოვრობდა ქედაში, კარგად იცოდა ქართული. მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის 1853-1856 და 1877–1878 წლების ომებში. ყირიმის ომის ბრძოლებში გამოჩენილი თავდადებისთვის სულთნის სასახლის ქაფუჯიბაშის ტიტული მიანიჭეს. 1877–1878 წლების ომის დროს ბათუმის დამხმარე სამხედრო ძალების სარდლად დაინიშნა და გაწეული სამსახურისთვის მეჯიდის მე-3 ხარისხის ორდენი დაიმსახურა. იყო ბათუმის მუთესარიფი (გუბერნატორი).

რადგან წაგებული ომის შემდეგ მთელი ქონება ქობულეთში დატოვა, სულთანმა ოსმან ფაშას ოჯახს აქჩააბადში დიდი ნაკვეთი გამოუყო. მისი ქართველი ქვეშევრდომებიც იქვე დასახლდნენ და თამბაქოს მოყვანა დაიწყეს.

1878 წელს მან დიდი ძალისხმევა გასწია, რომ აჭარა გამოჰყოფოდა ოსმალეთის იმპერიას და ცალკე საფაშოდ ან საათაბაგოდ ჩამოყალიბებულიყო. ასეთი მოთხოვნით მან ხელი მოაწერა ბრიტანეთის მონარქისადმი გაგზავნილ თხოვნასაც. ამის გამო ოსმალეთის იმპერიის ხელმძღვანელობამ ოსმან-ფაშას ღალატში დასდო ბრალი. 1878 წელს ოსმან-ფაშა იმპერიის შიდა რეგიონებში გადასახლდა და ვისაც ნახავდა ქართველ მაჰმადიანს, ყველას მოუწოდებდა, ოსმალეთი დაეტოვებინათ და რუსეთის იმპერიაში გადასულიყვნენ.გაზეთი „საქართველო“ N75 გვ. 4 — 1918 წ.

ცოლად ჰყავდა აფხაზეთის მთავრების შთამომავალი ნოქთა შერვაშიძე, რომელთანაც 5 ვაჟი და 1 ქალი შეეძინა. ომის შემდეგ ტრაპიზონში გადასახლდა და იყო ტრაპიზონის გუბერნატორი. მოგვიანებით სტამბოლში გადავიდა და იქვე გარდაიცვალა. დაკრძალულია ედირნექფის სასაფლაოზე.

იხილეთ აგრეთვე
თავდგირიძეები

ლიტერატურა

 ქასაბი მ., ოსმალეთის ქართველები, თურქულიდან თარგმნეს გ. გუნიავამ და ე. შექერჯიმ, სტამბოლი, 2012; გვ. 166-167

რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1838
კატეგორია:გარდაცვლილი 1909
კატეგორია:ოსმალეთში მოღვაწე ქართველები
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები