ჰაგანა

ჰაგანა (, ნიშნავს "თავდაცვას") — ებრაული გასამხედროებული ორგანიზაცია,https://www.jewishvirtuallibrary.org/the-haganah რომელიც მოქმედებდა დიდი ბრიტანეთის მანდატის ქვეშ მყოფ პალესტინაში. ორგანიზაცია დაარსდა 1920 წელს და თავდაპირველად ჩამოყალიბდა, როგორც თავდაცვითი ჯგუფი ებრაული თემების დასაცავად არაბთა თავდასხმებისგან. დროთა განმავლობაში იგი გადაიქცა უფრო ორგანიზებულ და სტრატეგიულ სამხედრო ძალად, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ისრაელის სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში.https://www.jewishvirtuallibrary.org/the-haganah

 დაარსება და განვითარება 
ჰაგანა ჩამოყალიბდა პალესტინაში ებრაელებსა და არაბებს შორის მზარდი დაძაბულობის ფონზე, განსაკუთრებით 1920 წლის არეულობის შემდეგ. ორგანიზაციის მიზანი იყო ებრაული დასახლებების და მათი მოსახლეობის დაცვა. თავდაპირველად, მისი საქმიანობა თავდაცვითი იყო, რაც მოიცავდა ადგილობრივი მილიციების შექმნას.

1930-იანი წლების შუა პერიოდში ჰაგანამ გააფართოვა თავისი მოქმედებები და აქტიურად მონაწილეობდა არაბთა აჯანყების (1936-1939) წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამავე პერიოდში ორგანიზაცია თანამშრომლობდა ბრიტანეთის ხელისუფლებასთან, თუმცა ურთიერთობები დაიძაბა ებრაელთა იმიგრაციის შეზღუდვებთან დაკავშირებით.

 როლი დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში 
ჰაგანა მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ებრაელთა დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში. ბრიტანეთის მანდატის პერიოდში ორგანიზაცია ერთდროულად იყო ჩართული როგორც თავდაცვით, ასევე შეტევით ოპერაციებში, რაც მიმართული იყო როგორც არაბული ძალების, ისე ბრიტანეთის მმართველობის წინააღმდეგ.

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, როდესაც ებრაელებსა და არაბებს შორის დაძაბულობა გაიზარდა და ბრიტანეთმა მკაცრი ზომები მიიღო ებრაელთა იმიგრაციის შეზღუდვის მიზნით, ჰაგანამ სამხედრო ოპერაციების ინტენსიფიკაცია დაიწყო. ორგანიზაციამ განახორციელა დივერსიული მოქმედებები ბრიტანული ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ, როგორც ებრაელთა წინააღმდეგობის ფართო კამპანიის ნაწილი. 1920 წლიდან 1949 წლის აპრილამდე დაიღუპა ჰაგანას 5151 წევრი, რომელთაგან 3952 დაიღუპა 1948 წლის დამოუკიდებლობის ომში.https://www.jewishvirtuallibrary.org/the-haganah

1947-1948 წლებში, როდესაც ბრიტანეთმა დატოვა პალესტინა, ჰაგანა გახდა ახლადშექმნილი ისრაელის თავდაცვის ძალების (IDF) ბირთვიhttps://www.jewishvirtuallibrary.org/the-founding-of-the-israel-defense-forces. მისი ლიდერები და წევრების დიდი ნაწილი ახალ სამხედრო ორგანიზაციაში გადაინაცვლეს.

 ძირითადი ფიგურები 
ჰაგანაში შედიოდა მრავალი გამოჩენილი ლიდერი და სამხედრო მოღვაწე, როგორებიცაა:
დავიდ ბენ-გურიონი,https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781405198073.wbierp0187 რომელიც მოგვიანებით გახდა ისრაელის პირველი პრემიერ მინისტრი.
იგალ ალონი, მთავარი სამხედრო ლიდერი დამოუკიდებლობის ომის დროს.
მოშე დაიანი,https://www.jewishvirtuallibrary.org/moshe-dayan რომელიც მოგვიანებით ისრაელის თავდაცვის მინისტრის პოსტს იკავებდა.

 მემკვიდრეობა 
ჰაგანას მემკვიდრეობა ღრმად არის გადაჯაჭვული ისრაელის სახელმწიფოს დაარსებასთან. მისმა წარმატებულმა კამპანიებმა 1948 წლის არაბეთ-ისრაელის ომის დროს გადამწყვეტი როლი ითამაშა ტერიტორიის უზრუნველსაყოფად და სახელმწიფოს ჩამოყალიბებაში. დღეს ჰაგანას იხსენიებენ, როგორც ისრაელის ისტორიაში ერთ-ერთ ფუნდამენტურ სამხედრო ორგანიზაციას და მისი წევრები XX საუკუნის ებრაული სამშობლოს პირველ დამცველებად ითვლებიან.

მოკლედ, ჰაგანამ ითამაშა ინსტრუმენტული როლი ისრაელის ჩამოყალიბებაში, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მის სამხედრო, სტრატეგიულ და თავდაცვის შესაძლებლობებში.

სქოლიო

კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით