ავსტრალიის კონსტიტუცია

ავსტრალიის კონსტიტუცია (; ასევე ცნობილი როგორც თანამეგობრობის კონსტიტუცია; ) − ფუნდამენტური კანონი, რომელიც ავსტრალიის პოლიტიკურ სტრუქტურას არეგულირებს. იგი დაწერილი კონსტიტუციაა, რომელიც ქვეყანას ფედერაციად აცხადებს. კონსტიტუციის მიხედვით, ავსტრალია კონსტიტუციური მონარქიაა და საპარლამენტო სისტემას წარმოადგენს. შედგება რვა თავისგან, რომლებშიც სამი შტოს სტრუქტურა და ძალაუფლებაა დადგენილი: პარლამენტის, აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და სასამართლო ხელისუფლების.

კონსტიტუციის პროექტი 1891-1898 წლებში, ავსტრალიაში ბრიტანეთის ექვსი თვითმმართველი კოლონიის (ახალი სამხრეთი უელსი, ვიქტორია, ქვინზლენდი, დასავლეთი ავსტრალია, სამხრეთი ავსტრალია და ტასმანია) წარმომადგენლების საკონსტიტუციო ყრილობებზე შეიმუშვეს. 1898-1900 წლებში კონსტიტუციის საბოლოო პროექტი თითოეულ შტატში საკონსტიტუციო რეფერენდუმზე დაამტკიცეს. კონსტიტუცია ლონდონში გადაიგზავნა, სადაც მცირე ცვლილებები შეიტანეს და ბრიტანეთის პარლამენტის აქტის სახით ამოქმედდა. კონსტიტუცია ძალაში შევიდა 1901 წლის 1-ელ იანვარს. ავსტრალიის თანამეგობრობის ფარგლებში ექვსი კოლონია შტატებად გამოცხადდა.

კონსტიტუცია ავსტრალიის საკონსტიტუციო სამართლის მთავარი, მაგრამ არა ექსკლუზიური წყაროა. კონსტიტუცია მოქმედებს კონსტიტუციურ კანონებთან, შტატების კონსტიტუციებთან, უესტმინსტერის 1931 წლის სტატუტთან, ავსტრალიის 1986 წლის აქტებთან, პრეროგატიულ ინსტრუმენტებთან და ავსტრალიის უზენაესი სასამართლოს იურიდიულ ინტერპრეტაციებთან ერთად.

ავსტრალიის კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანა რეფერენდუმის მეშვეობითაა შესაძლებელი, რომელიც 128-ე სექციაშია გაწერილი. ეს ორმაგ უმრავლესობას მოითხოვს: ეროვნულ დონეზე უმრავლესობას და შტატების უმრავლესობაში ხმის მიმცემთა უმრავლესობას. შეთავაზებული 45 შესწორებიდან მხოლოდ რვა დამტკიცდა რეფერენდუმებზე. თანამედროვე დებატების საგანია შესწორებები აბორიგენი ავსტრალიელების ცნობისა და რესპუბლიკად გამოცხადების შესახებ. უახლესი რეფერენდუმი 2023 წლის 14 ოქტომბერს გაიმართა პარლამენტში აბორიგენთა სპიკერის დანიშვნასთან დაკავშირებით, მაგრამ რეფერენდუმზე შეთავაზება უარყვეს.

იხილეთ აგრეთვე
კონსტიტუციონალიზმი

ბიბლიოგრაფია












დამატებითი საკითხავი


რესურსები ინტერნეტში

სქოლიო

კატეგორია:ავსტრალიის კონსტიტუცია
კატეგორია:1901 წელი პოლიტიკაში
კატეგორია:1901 წელი სამართალში