საფრანგეთის კონსტიტუცია

ახალი კონსტიტუციის შემუშვებასა და და მეხუთე რესპუბლიკის ჩამოყალიბებაში წამყვანი ძალა შარლ დე გოლი იყო. კონსტიტუციის ტექსტი მიშელ დებრემ მოამზადა. მას შემდეგ კონსტიტუციაში ცვლილებები 24-ჯერ შევიდა. კონსტიტუციაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები შევიდა 2008 წელს, ხოლო უახლესი დამატებები 2024 წელს შეიტანეს.

შინაარსი
პრეამბულა
კონსტიტუციის პრეამბულა ეფუძნება 1789 წელს მიღებული ადამიანისა და მოქალაქის უფლებათა დეკლარაციის პრინციპებს და საფრანგეთს სეკულარულ და დემოკრატიულ ქვეყანად აცხადებს, რომლის სუვერენიტეტიც ხალხისგან მომდინარეობს.

ხელისუფლება
კონსტიტუციის მიხედვით, საფრანგეთში მმართველობის ნახევრად საპრეზიდენტო სისტემაა. ერთი მხრივ, აღმასრულებელ შტოს რესპუბლიკის პრეზიდენტი და პრემიერ-მინისტრი წარმოადგნენ, როგორც ეს ხდება საპარლამენტო სისტემებში, როცა პრეზიდენტს სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს, მთავრობას კი პირდაპირ პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს. კონსტიტუციის მიხედვით, პრეზიდენტი სახელმწიფოსა და კონსტიტუციის დაცვის გარანტია, ხოლო პრემიერ-მინისტრს მთავრობის მოქმედებებისა და პოლიტიკის განსაზღვრის ძალაუფლება აქვს.

მეორე მხრივ, საპარლამენტო სისტემის კვალობაზე, საფრანგეთის პარლამენტი ძალიან სუსტია. პარლამენტს შეზღუდული საკანონმდებლო კომპეტენცია აქვს: კონსტიტუციის 34-ე მუხლში ჩამოთვლილია პარლამენტის ექსკლუზიური საკანონმდებლო უფლებები, ხოლო დანარჩენი აღმასრულებელი ხელისუფლების უფლებამოსილებებს მიეკუთვნება. პრეზიდენტს რეფერენდუმის დანიშვნისა და ეროვნული ასამბლეის დაშლის ძალაუფლება აქვს. პარლამენტს მთავრობისთვის უნდობლობის გამოცხადება შეუძლია, რის შემდეგაც მთავრობა უნდა გადადგეს, თუმცა ეს იშვიათად ხდება. მთავრობას უნდობლობა 1962 წელს და 2024 წლის 4 დეკემბერს გამოუცხადეს.
იხილეთ აგრეთვე
კონსტიტუციონალიზმი
საფრანგეთის მეხუთე რესპუბლიკა
საფრანგეთის მთავრობა
საფრანგეთის პოლიტიკური სისტემა

დამატებითი საკითხავი


 Hoffmann, Stanley H. (1959). "The French Constitution of 1958 – I. The Final Text and its Prospects". American Political Science Review 53 (2): 332–357.


 Frédéric Monera, L'idée de République et la jurisprudence du Conseil constitutionnel – Paris : L.G.D.J., 2004 -.
 Martin A. Rogoff, "French Constitutional Law: Cases and Materials" – Durham, North Carolina: Carolina Academic Press, 2010.

 Wahl, Nicholas (1959). "The French Constitution of 1958 – II. The Initial Draft and its Origins". American Political Science Review 53 (2): 358–382.

რესურსები ინტერნეტში


  (in English)



სქოლიო

კატეგორია:საფრანგეთის კონსტიტუციები
კატეგორია:საფრანგეთის სამართლის ისტორია
კატეგორია:1958 წლის დოკუმენტები