პროქტოლოგია

პროქტოლოგია ( და ) — კლინიკური მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის მსხვილი (მ. შ. სწორი) ნაწლავის დაავადებებს. 

როგორც დამოუკიდებელი სამედიცინო სპეციალობა, პროქტოლოგია ჩამოყალიბდა რამდენიმე კლინიკური დისციპლინის საფუძველზე სამედ პრაქტიკაში პროქტოლოგიურ ავადმყოფებს მკურნალობენ ქირურგები, თერაპევტები (გასტროენტეროლოგები) და ინფექციონისტები. ყველაზე გავრცელებული თვალსაზრისის მიხედვით, პროქტოლოგია შეისწავლის სწორი ნაწლავის დაავადებებს (ბუასილი, პროქტიტი, ყითის ნასკდომები, ფისტულა, პოლიპოზი და სხვა), მსხვილი ნაწლავის ქრონიკულ ანთებით პროცესებს (არასპეციფიკური წყლულოვანი, გრანულომატოზური და კატარული კოლიტები), ფუნქციურ (ყაბზობა), სიმსივნურ (ავთვისებიანი და კეთილთვისებიანი წარმონაქმნები) და მსხვილი ნაწლავის სხვა არაინფექციურ დაზიანებებს. საზღვარგარეთ პროქტოლოგიის განვითარება დაკავშირებულია უ. ჰაუსტონის (ირლანდია), ჯ. ლოკჰარტ-მამერის, უ. მაილზის (დიდი ბრიტანეთი), ა. ჰარტმანის (გერმანია), ჯ. მეთიუს (აშშ), ე. კენიუს (საფრანგეთი), ვ. დრობნის (უნგრეთი) და სხვათა სახელებთან. რუსეთში პროქტოლოგიის განვითარებაში დიდი ღვაწლი მიუძღვით ტ. სალამონს, ი. ბუიალსკის, ს. ფიოდოროვს, ნ. ველიამინოვს, ვ. ბრაიცევს და სხვებს. XX საუკუნის 50-იან წლებში ა. რიჟიხის (მოსკოვი) და ა. ამინევის (კუიბიშევი) თაოსნობით შეიქმნა სპეციალური პროქტოლოგიური განყოფილებები, 1965 წელს მოსკოვში დაარსდა პროქტოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორია, რომელიც 1978 წელს პროქტოლოგიის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტად გადაკეთდა.

საქართველოში, სადაც კვების სპეციფიკის გამო პროქტოლოგიური ავადმყოფების რაოდენობა ძალიან დიდია, პროქტოლოგია სამხარეო პათოლოგიად ითვლება. 1968 წელს მე-7 კლინიკურ საავადმყოფოში გაიხსნა პროქტოლოგიური სამსახურის ცენტრი, რომელიც ამავე დროს ექიმთა დახელოვნების თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტის პროქტოლოგიის კურსის პრაქტიკული, პედიატრიის და სამეცნიერო-კვლევითი ბაზა იყო. 1977 წელს თბილისში ჩატარდა საქართველოს პროქტოლოგთა I ყრილობა.

ლიტერატურა