ჰენრიეტა ლაქსი

ჰენრიეტა ლაქსი (; დ. 1 აგვისტო, 1920, ვირჯინია –გ. 4 ოქტომბერი, 1951, ბალტიმორი, მელილენდი) — აფროამერიკელი ქალი, რომლის უჯრედებმა სამედიცინო მეცნიერებაში უდიდესი როლი შეასრულა. ის ცნობილი გახდა HeLa უჯრედების წყალობით, რომლებიც დღემდე გამოიყენება სამეცნიერო კვლევებში. ჰენრიეტას უჯრედები უკვდავია, რაც ნიშნავს, რომ ისინი განუწყვეტლივ მრავლდებიან და არ კვდებიან, როგორც სხვა უჯრედები. უჯრედების ეს უნიკალური თვისება ცნობილი გახდა, როდესაც ჰენრიეტა 1951 წელს სიმსივნის დიაგნოზით ბალტიმორის ჯონს ჰოპკინსის საავადმყოფოში მკურნალობდა.

მას საშვილოსნოს ყელის კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს და რვა თვის შემდეგ, ოპერაციისა და რადიოთერაპიის მიუხედავად, 31 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

 HeLa—ს უჯრედები 
სანამ ჰენრიეტა ლაქსი საავადმყოფოში იმყოფებოდა, ექიმმა მისი სიმსივნური უჯრედები ანალიზისთვის საავადმყოფოს ქსოვილის უჯრედების კვლევის ლაბორატორიის ხელმძღვანელს, ჯორჯ გაის გაუგზავნა. გაირკვა, რომ უჯრედებს, რომლებსაც ჰენრიეტა ლაქსის სახელი და გვარი - HeLa-ის აკრონიმი ეწოდა, არაერთი უნიკალური უნარი აქვს. ისინი ორჯერ უფრო სწრაფად მრავლდებოდნენ, ვიდრე ნორმალური ქსოვილების უჯრედები და მათი ზრდის ჩახშობის პროგრამა გამორთული იყო გარკვეული რაოდენობის გაყოფის შემდეგ - ისინი უკვდავები გახდნენ.

ამ უჯრედულმა ხაზმა შექმნა სენსაცია მედიცინისა და ბიოლოგიის სამყაროში, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც გაირკვა, რომ უჯრედები შეიძლება გადარჩნენ ფოსტით გაგზავნითაც კი, რომელშიც გაი აქტიურად იყო ჩართული. მეცნიერებს ჰქონდათ მსოფლიოში პირველი სტაბილური და თუნდაც მარადიული უჯრედული ხაზი, რომელიც ადეკვატურად ბაძავს ადამიანის სხეულის არსს. ახლა შესაძლებელი გახდა ექსპერიმენტების ჩატარება ჰომოგენურ უჯრედულ ხაზზე, რამაც შესაძლებელი გახადა მათი შედეგების საიმედო გამრავლება სხვა ლაბორატორიებში.

ჯორჯ გაი დიდი ხნის განმავლობაში იყო ერთადერთი, ვინც იცოდა უჯრედების წარმომავლობა, მაგრამ სჯეროდა, რომ კონფიდენციალურობის საკითხები ხელს უშლიდა მას პაციენტის სახელის გამხელაში. ამრიგად, ლაქსის ოჯახმა არ იცოდა, რომ სწორედ ჰენრიეტას უჯრედებმა მოახდინეს რევოლუცია მედიცინაში. 1970 წელს ჯორჯ გაი გარდაიცვალაБессмертные клетки HeLa.

იმდროინდელი უჯრედულ კულტურასთან მუშაობის არასრულყოფილი სტანდარტებისა და ტექნიკის გამო, აღმოჩნდა, რომ სხვა მრავალი უჯრედული კულტურა სხვა ტიპის ქსოვილებიდან, მათ შორის მკერდისა და პროსტატის უჯრედებიდან, დაბინძურებული აღმოჩნდა. პრობლემების გენოტიპირების გზით გადაჭრის იმედით, მეცნიერთა ერთმა ჯგუფმა იპოვა ჰენრიეტას ნათესავები და სთხოვა დნმ-ის ნიმუშები გენეტიკური რუკის შესაქმნელად. მაშინ ცნობილი გახდა დონორის სახელი.

გაჩნდა კითხვა დონორის თანხმობის გარეშე HeLa უჯრედების გამოყენებისთვის კომპენსაციის შესახებ, მაგრამ ყველა მოთხოვნა დაუკმაყოფილებელი დარჩა. ბრალდებულები ცოცხლები აღარ არიან.

 იხილეთ აგრეთვე 

 HeLa

 სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
კატეგორია:ონკოლოგია