აღმოსავლეთ ტიმორის კონსტიტუცია

აღმოსავლეთ ტიმორის კონსტიტუცია ― აღმოსავლეთ ტიმორის უზენაესი კანონი. ძალაშია 2002 წლის 20 მაისიდან. იგი პორტუგალიისგან, შემდეგ კი ინდონეზიისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მიღებული პირველი კონსტიტუციაა. 

კონსტიტუცია
კონსტიტუციის ოფიციალური ტექსტი პორტუგალიურ ენაზეა შედგენილი. ტეტუმზე კონსტიტუციის სულ ცოტა ოთხი სხვადასხვა თარგმანი არსებობს, თუმცა ზოგიერთი თარგმანი დიდ შეცდომებს შეიცავს.

სტრუქტურა
კონსტიტუცია 7 ნაწილისგან შედგება:

ნაწილი I: ძირითადი პრინციპები
 განყოფილება 1: რესპუბლიკა
 განყოფილება 2: სუვერენიტეტი და კონსტიტუციურობა
 განყოფილება 3: მოქალაქეობა
 განყოფილება 4: ტერიტორია
 განყოფილება 5: დეცენტრალიზაცია
 განყოფილება 6: სახელმწიფოს პრინციპები
 განყოფილება 7: საყოველთაო საარჩევნო უფლება და მრავალპარტიული სისტემა
 განყოფილება 8: საერთაშორისო ურთიერთობები
 განყოფილება 9: საერთაშორისო სამართალი
 განყოფილება 10: სოლიდარობა
 განყოფილება 11: წინააღმდეგობის მოძრაობის ხელშეწყობა
 განყოფილება 12: სახელმწიფო და რელიგიური რწმენები
 განყოფილება 13: ოფიციალური და ეროვნული ენები
 განყოფილება 14: ეროვნული სიმბოლოები
 განყოფილება 15: ეროვნული დროშა

ნაწილი II: ფუნდამენტური უფლებები, ვალდებულებები, თავისუფლებები და გარანტიები
განყოფილება 16: უნივერსალობა და ეკვივალენტობა
განყოფილება 17: ქალთა და მამაკაცთა შორის თანასწორობა
განყოფილება 18: ბავშვთა დაცვა
განყოფილება 19: ახალგაზრდობა
განყოფილება 20: უფროსები
განყოფილება 21: სპეციალური საჭიროების მქონე პირები
განყოფილება 22: მოქალაქეები აღმოსავლეთ ტიმორის ზღვისიქით
განყოფილება 23: ფუნდამენტურ უფლებათა ინტერპრეტაცია
განყოფილება 24: შემზღუდველი კანონები
განყოფილება 25: საგანგებო მდგომარეობა
განყოფილება 26: სასამართლოს უფლება
განყოფილება 27: ომბუდსმენის საბჭო
განყოფილება 28: წინააღმდეგობისა და თავის დაცვის უფლება
განყოფილება 29: სიცოცხლის უფლება
განყოფილება 30: პირადი თავისუფლების, უსაფრთხოებისა და ინტეგრირების უფლება
განყოფილება 31: სისხლის სამართალი
განყოფილება 32: სასჯელის ზღვრები და გარანტიები
განყოფილება 33: ჰაბეას კორპუსი

ნაწილი III: პოლიტიკური ხელისუფლების ორგანიზაცია

ნაწილი IV: ეკონომიკისა და ფინანსების ორგანიზაცია

ნაწილი V: ეროვნული თავდაცვა და უშიშროება

ნაწილი VI: კონსტიტუციის გარანტია და გადასინჯვა

ნაწილი VII: საბოლოო და გარდამავალი დებულებები
იხილეთ აგრეთვე
კონსტიტუციონალიზმი

ლიტერატურა
Annemarie Devereux: Timor-Leste's Bill of Rights – A Preliminary History, Australian National University, 2015.

რესურსები ინტერნეტში
 Text of the Constitution in English: 
 http://timor-leste.gov.tl (pdf)
 www.constituteproject.org (pdf)
 Text of the Constitution in Portuguese (pdf)
 Text of the Constitution in Tetum (pdf)

სქოლიო

კატეგორია:კონსტიტუციები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის პოლიტიკა
კატეგორია:2002 წელი აღმოსავლეთ ტიმორში
კატეგორია:2002 წლის დოკუმენტები