უზერლიქთეფე

უზერლიქ-თეფე () — შუა ბრინჯაოს ხანის დასახლება აზერბაიჯანის ქალაქ აღდამის აღმოსავლეთ გარეუბანში.  პირველი ურბანული ტიპის დასახლებას წარმოადგენს და ერთ-ერთ პირველ ადგილს კავკასიაში, სადაც მონოქრომული მოხატული კერამიკა აღმოჩნდაKratkie soobshchenii͡a o dokladakh i polevykh issledovanii͡akh Instituta arkheologii, Объемы 88-92.

 ისტორია 
1953 წელს აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ხელმძღვანელობით მოეწყო არქეოლოგიური ექსპედიცია. ექსპედიციის მთავარი მიზანი მდინარე მტკვარსა და არაქსს შორის ტერიტორიის შესწავლა იყო. ექსპედიციის წევრებმა 1954 წლის შემოდგომაზე აღმოაჩინეს. ბორცვის აღმოსავლეთ კალთაზე 32 კვადრატული მეტრის ფართობის სათხრიანი ორმო გაშენდა. 1955 წელს ამ გათხრების ფართობი გაფართოვდა 80 კვ.მ-მდე.

ამ ტერიტორიაზე ნაპოვნია ფერფლი, ბუხრების ნაშთები, ქვანახშირი, ორმოები, ცხოველების ძვლები და კერამიკა. არქეოლოგებმა დაასკვნეს, რომ აღმოჩენილი ფენები სამი სხვადასხვა პერიოდის მტკიცებულებაა. პირველი ფენა უძველესია და მისი სიგრძე 1 მეტრს აღწევს. აქ აღმოჩნდა მარცვლეულის შესანახი ორმოები, ნახშირის ნაშთები და კერები. მეორე ფენის სიგრძე 1,5 მეტრს აღწევს და თიხის ბუხრებს და ტალახის აგურის კედელს შეიცავს. უახლეს, მესამე ფენაში აღმოჩენილია საცხოვრებლის ნაშთები, რომლის კედლები აგებულია ალიზი აგურით, იატაკი კი თიხით. ამ საცხოვრებლის ტერიტორიაზე ნაპოვნია ბუხარი, ქალის ფიგურა, თიხის ნაკეთობები და დამწვარი მარცვლები.

1954-1956 წლებში გათხრების შედეგად აღმოჩენილია დიდი თიხის აგურისგან დამზადებული კონტრფორსებით დამზადებული კედლის ნაშთები, ბუხრები, სასარგებლო ორმოები, მორთული ჭურჭელი, მიწათმოქმედებისა და ქსოვის იარაღები, ძვლისა და ბრინჯაოს წვრილი საგნები, ხორბლისა და ქერის მარცვლები, ყურძნის წიპწები და შინაური ცხოველების ძვლებიThe Southern Caucasus in Prehistory: Stages of Cultural and Socioeconomic ....

ამ ტერიტორიაზე ასევე აღმოჩენილია სუფრის ყურძნის თესლი, რომელიც დაახლოებით სამნახევარი ათასი წლისაა; ქსოვისას გამოყენებული ძვლის ნემსი.

გათხრების დროს აღმოჩენილი წვრილფეხა და მსხვილფეხა პირუტყვის ნაშთები მიუთითებს, რომ უზერლიქ-თეფე ბრინჯაოს ხანაში უძველესი მესაქონლეების დასახლება იყო. მოსახლეობა ასევე ეწეოდა სოფლის მეურნეობას, მებაღეობას, ლითონის დამუშავებას, ჭურჭლის წარმოებასა და თიხის ჭურჭლის დამზადებას.

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია