ახიბოხის ფანჯარა

ახიბოხის ფანჯარა — ბუნებრივი „ფანჯარა“ (გამჭოლი ბუნებრივი გვირაბი) საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში, გუდაუთისა და სოხუმის მუნიციპალიტეტის საზღვარზე, აჭანდარისა და ფსხუს სასოფლო საკრებულოს ტერიტორიაზე. მდებარეობს ბზიფის ქედის შუა ნაწილის თხემზე, მდინარე ააფსთის სათავესთან, მთა ახიბოხზე („თურქული ქუდის“), რომლის სიმაღლე 2515.6 მეტრია ზღვის დონიდან, ხოლო ბუნებრივი „ფანჯარა“ წარმოდგენილია მთის ფერდობზე დაახლოებით ზღვის დონიდან 2400 მეტრ სიმაღლეზე.

მანძილი თბილისიდან 575 კმ. სოხუმიდან 125 კმ, გუდაუთიდან 85 კმ. ქალაქ გუდაუთის აღმოსავლეთით თბილისი-სენაკი-ლესელიძის გზატკეცილიდან სოფელ აჭანდარამდე მიდის ქვიანი გზა (მანძილი გადასახვევიდან 30 კმ), შემდეგ გრუნტის გზა მიემართება მთა დუდრიფშის მიმართულებით, შემდეგ კი საფეხმავლო ბილიკი მიემართება ხიფსთის მთის (2494 მ) მიმართულებით, ხოლო მთა ხიფსთადან აკუგრის მთის (2511 მ) სამხრეთ ფერდობის გავლით ახიბოხის ფერდობის ძირამდე მიდის რთულად სავალი ბილიკი, საფეხმავლო გზის მთლიანი სიგრძე დუდრიფშის მთის ფერდობიდან „ახიბოხამდე“ შეადგენს 40 კმ-ს.

კირქვული კლდოვანი მასივი ახიბოხი 2515.6 მეტრი ზღვის დონიდან, რომელსაც ადგილობრივი რუსი მოსახლეობა, მისი მოყვანილობის გამო, „თურქულ ქუდს“ უწოდებს, შესანიშნავია როგორც იშვიათი „სარკმლიანი მთების“ ტიპური წარმომადგენელი. მისი აფხაზური სახელწოდება „ახიბოხ“ მთავრის მთას ნიშნავს და მიგვითითებს იმ გარემოებაზე, რომ ამ მწვერვალის ირგვლივ მდებარე საზაფხულო საძოვრები აფხაზთა ძველი მთავრების – შერვაშიძეების საკუთრებად ითვლებოდა. მთა აგებულია ქვედაცარცული ასაკის კირქვებით, მისი ზედა ნაწილი თითქმის ვერტიკალური, შიშველი ფერდობებით არის წარმოდგენილი. გეოგრაფი ლევან მარუაშვილი მიიჩნევდა, რომ ეს საინტერესო ბუნებრივი წარმონაქმნი, მთის „ფანჯარა“ დაახლოებით 5 მილიონი წლის წინ გაჩენილი კარსტული სიღრუეა. იგი განსაკუთრებით მიმზიდველია ველური ბუნებისა და თავგადასავლების მოყვარულთათვის.

მდინარე ააფსთის (ბაკლანოვკის) ხეობიდან შორიდანვე მოჩანს და ეგზოტიკურ სანახაობას ქმნის ახიბოხის „ფანჯარა“ — კირქვის კლდეებში გახსნილი გამჭოლი ბუნებრივი გვირაბი ლურჯი ცის ნაგლეჯით (ღამით მასში მთვარის და ვარსკვლავების დანახვაც შეიძლება). ეს „ფანჯარა“ წარმოადგენს კარსტული მღვიმის ფრაგმენტს (ზღვის დონიდან 2400 მეტრ სიმაღლეზე). „ფანჯრიდან“ იშლება ვრცელი სანახაობა: ერთ მხარეს – აფხაზეთის სანაპირო, შავი ზღვა, ისტორიულ ლაზეთში აღმართული ნაწილი პონტოს ქედისა და მეორე მხარეს – აფხაზეთის კავკასიონის მწვერვალები. მსოფლიოში „სარკმლიანი მთები“ ცნობილია არგენტინაში (სერო-ვენტანა) და ნორვეგიის ნაპირთან (მთა ტორგჰატენი).

ამჟამად ახიბოხის „ფანჯარა“ საკმაოდ ძნელი მისადგომია როგორც სამხრეთიდან, გუდაუთიდან, ისევე ჩრდილოეთიდანაც სოფელ ფსხუდან. საჭიროა ცხენით მგზავრობა 2–3 დღის განმავლობაში და შემდეგ კირქვულ კლდეებზე ხოხვა. ბუნების საოცარი ძეგლის „ფანჯრის“ მისადგომების მარკირებისა და კეთილმოწყობის შემთხვევაში, ეს ადგილი შესაძლებელია იქცეს ვიზიტორებისთვის საუკეთესო ადგილად, რომლის მიდამოებიდანაც შესაძლებელი იქნება საინტერესო, პანორამული ხედების ნახვა.

 ლიტერატურა 
 გიორგი დვალაშვილი, „საქართველოს ბუნების 100 საოცრება“, თბილისი, 2017.
 „საქართველოს წითელი წიგნი“, 1982, — გვ. 183.

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები