აბარიზი

აბარიზი (ამირზ, აჯრაზი) — ისტორიული სოფელი გურჯისტანის ვილაიეთის ოლთისის ლივის გობის ნაჰიეში. სოფელი მოხსენიებულია 1574 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“.

სოფელში ცხოვრობდა 8 კომლი. აქედან გადასახადების ჩამონათვალის მიხედვით 3 იფენჯის გადამხდელი იყო ანუ ქრისტიანი, ხოლო 5 - ბენაქისა და მუჯერედის. თუმცა კომლობრივი ჩამონათვალის მიხედვით ისფენჯის გადამხდელი მოხოლოდ ერთია და დანარჩენზე მიწერილია მუსლიმანი (ოთხზე) და ბენაქი (სამზე). კომლთა უფროსების გარკვეულ ნაწილს ერქვა ქართველებისათვის, ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: გიორგი, იოსკა, მიქელა. მამის სახელად გვხვდება: მიქელ. აღსანიშნავია, რომ ქრისტიანებზე გაწერილი გადასახადების ჯამური რაოდენობით სოფელი პირველ ადგილზეა ნაჰიეში.

წლიური გადასახადების ჯამი შეადგენდა 3990 ახჩას. სამეურნეო გადასახადებზე მოდიოდა 3780 ახჩა, რაც ჯამური გადასახადის საერთო რაოდენობის 95%-ია. ამ მხრივ იგი პირველ ადგილზე იყო ნაჰიეში.

მეურნეობის ძირითად დარგს წარმოადგენდა მემარცვლეობა (სამეურნეო გადასახადის საერთო რაოდენობის 80%). ამასთან იგი ნაჰიეში პირველ ადგილზე იყო ხორბალსა და ჭვავზე გადასახადებით. დაწინაურებული იყო აგრეთვე მებოსტნეობა, მეცხოველეობა (მსხვილფეხა პირუტყვი), მეფუტკრეობა (თითქმის 5%). გადასახადების რაოდენობით ირკვევა, რომ მეცხოველეობა, მეფუტკრეობა და მებოსტნეობა მნიშვნელოვანი დარგები იყო, რითაც იგი განსხვავდება გობის ნაჰიეს სოფლების უმეტესობისაგან. მათზე მოდიოდა სამეურნეო გადასახადის (მემარცვლეობის გამოკლებით) საერთო რაოდენობის თითქმის თანაბარი წილი (38%, 32% და 30% შესაბამისად).

+ აბარიზის მეურნეობა („გურჯ. დავთ. - 1574“)  №  გადასახადი  ქილა  ახჩა  ახჩა ერთკომლზე  % 1  ხორბალი  200  1600  200,0  40  2  ქერი  200  1200  150,0  30,1 3  ჭვავი  100  60  7,5  1,5 4  ფეტვი  40  240  30,0  6,0 5  ბოსტანი   200  25,0  5,0 6  თივა   260  32,5  6,5 7  ფუტკარი   220  27,5  5,5 8  ისფანჯი (3 კომლი)   75  25,0  1,9 9  ბენაქი (3 კომლი) მუჯერედი (2 კომლი)   66  13,2  1,7 10  დეშთიბანი   15  1,9  0,4 11  ბადიჰავა, არუსანე   54  6,8  1,4 ჯამი/საშუალო    540  3990  47,2  100 

ლიტერატურა
 დ. ნიკოლაიშვილი, დ. სართანია, ა. უჯმაჯურიძე, დ. კირთაძე, მ. კვეტენაძე. მესხეთი ოსმალური დავთრების მიხედვით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი", თბ., უნივერსალი, 2021, გვ. 1423

კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები
კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები