მირზა რიზა-ხანის სასახლე

„მირზა რიზა-ხანის სასახლე“ — XIX საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, ქალაქ ბორჯომში. მინიჭებული აქვს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. ამჟამად მასში განთავსებულია სასტუმრო.

ისტორია
შენობა აშენებულია 1892 წელს რუსეთის იმპერიაში ირანის საელჩოს წარმომადგენლის მირზა-რიზა ხანის მიერ, როგორც საცხოვრებელი სახლი, ბალნეოლოგიური მკურნალობისათვის საჭირო ელემენტებით. საპარადო აივნის ჭერის კამარაში აღმოჩენილია სპარსული წარწერა „ეს ამოკვეთა მირზა მუჰამედმა 1309“. 

1920-1930-იან წლებში შენობა გამოყენებული იყო როგორც სასტუმრო „ფირუზას“ , 1930-1950-იან წლებში როგორც საქართველოს პროფ. საბჭოს დასასვენებელი სახლი, 1950-1980-იან წლებში კი - როგორც სანატორიუმ „ფირუზის“ სამკურნალო კორპუსი. XX საუკუნის ბოლოს  შენობა გამოყენებული იყო როგორც უსახლკაროდ დარჩენილების დროებითი საცხოვრებელი. 

არქიტექტურა
შენობა განლაგებულია ბორჯომის ცენტრალური ისტორიული პარკის შესასვლელთან. შენობა შედგება რამდენიმე ცალკე მყოფი მოცულობისაგან – საპარადო (ძირითადი), ორი ვიწრო ფლიგელისაგან და სააბაზანო შენობისაგან. ეს მოცულობები ქმნიან სწოკუთხა შიდა ეზოს, რომლის მთელ პერიმეტრზე განლაგებულია ხის აივნები. ქუჩის მხრიდან ფასადის ცენტრში ორივე სართულზე მოწყობილია ხის აჟურული აივნები. შენობის პარადული დარბაზების და პარადული აივნის ჭერი შემკულია  სპარსული სამოქალაქო არქიტექტურისათვის დამახასიათებელი დეკორატიული მოხატულობით, თაბაშირის ნაძერწით და სარკის ინკრუსტაციით.

შენობის უკანა ნაწილი ეკვრის ციცაბო კლდეს, რომელზეც განლაგებულია დამცავი საყრდენი კედლები. შენობის წინ მცირე ტერიტორია შემოსაზღვრულია დაბალი ცოკოლით, რომელზეც თავდაპირველად მოწყობილი იყო ჭედური აჟურული ღობე. აქ შემორჩენილია ორი მცირე აუზის კვალი (მესამე – დაკარგულია), რომლებშიც მოწყობილი იყო შადრევნები. აუზები შესრულებულია ეკლარის ყვითელი ქვებით. შენობის მარჯვნივ ქუჩის მთელ გაყოლებაზე პარკის შესასვლელამდე არ არის არავითარი შენობა.

 რესურსები ინტერნეტში  



კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ბორჯომში
კატეგორია:ბორჯომის სასტუმროები
კატეგორია:საქართველოს სასახლეები