ბასქალის ციხე

ბასქალის ციხე () — შუა საუკუნეების ციხე-კომპლექსი, რომელიც აზერბაიჯანის ისმაილის რაიონში, სოფელ ბასქალში მდებარეობს. იგი ერთ-ერთ ყველაზე დიდ ციხედ ითვლება აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, როგორც მისი ფართობის, ისე ციხესიმაგრის კედლების სიგრძის მიხედვით.

 ისტორია 
ტოპონიმი „ბასქალი“ მრავალგვარ ინტერპრეტაციას ექვემდებარება. აკადემიკოსი ზია ბუნიათოვი თვლიდა, რომ „ბასქალი“ თურქული წარმომავლობისაა, და წარმოიშვა სიტყვების „ბასი“ და „ყალა“ შერწყმით, რაც შეიძლება ნიშნავდეს „ციხის დაპყრობას“ ან „ციხის აშენებას“. სხვა მკვლევრები, მიიჩნევენ, რომ ტოპონიმი „ბასგალი“ შეიძლება მომდინარეობდეს სიტყვიდან „პიასგალა“, რაც „ფარულ ციხე-სიმაგრეს“ ნიშნავს. ბასქალის გალაბაშის კვარტალში დღემდე შემორჩენილია რამდენიმე მეტრის სისქის ციხის კედლების ფრაგმენტები, რომლებიც მე-14 საუკუნით თარიღდება. გარდა ამისა, ბასქალის სამხრეთ-დასავლეთით არსებობს ადგილი სახელწოდებით „ყალალარი“, რაც „სიმაგრეებს“ ნიშნავს.Azərbaycanın ən böyük qalası: Basqal

 არქეოლოგიური გათხრები 
არქეოლოგი ფაზილ ოსმანოვი, რომელიც 1960-იან წლებში ყალალარის მიდამოებს იკვლევდა, თავის მოხსენებებში აღნიშნავდა, რომ აქ აღმოჩენილი ნიმუშები უძველესი დროიდან და ადრეული შუა საუკუნეებით თარიღდება. 1970-იან წლებში ამ ტერიტორიაზე ჩატარებული სოფლის მეურნეობის სამუშაოების შედეგად აღმოაჩინეს მრავალი არტეფაქტი, მათ შორის კერამიკული ჭურჭელი და მონეტები. 1989 წელს ბასქალის ტერიტორიაზე ბასქალის სახელმწიფო ისტორიულ-კულტურული ნაკრძალი შეიქმნა, რომელიც იცავს ისეთ მნიშვნელოვან ძეგლებს, როგორიცაა ბასქალის ციხე, შეიხ მუჰამედის მეჩეთი, ჰაჯი ბადალის მეჩეთი და ბასქალის აბანოAzərbaycanın ən böyük qalası - Basqal qalası - Qafar Cəbiyev yazır.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2018 წლის 3 ოქტომბრის ბრძანებით, „ბასგალის სახელმწიფო ისტორიულ და კულტურულ რეზერვზე“ და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტურიზმის სააგენტოს მხარდაჭერით, არქეოლოგიური გათხრები 7 სხვადასხვა ლოკაციაზე ჩატარდა, მათ შორის ციხესიმაგრის სარდაფებში, კანალიზაციის სისტემაში და ციხის დასავლეთის კარიბჭეში. წინასწარი კვლევები აჩვენებს, რომ ციხესიმაგრის ფართობი დაახლოებით 35-40 ჰექტარია, ხოლო გალავნის მთლიანი სიგრძე განამტკიცებს იმას, რომ ბასგალის ციხე ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ციხეა აზერბაიჯანშიAparılan tədqiqatlar Basqal qalasının sahəsinə görə Azərbaycanda ən böyük qala olduğunu göstərir.

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანის ციხესიმაგრეები