პროზერპინა (ნახატი)

პროზერპინა (ასევე ცნობილი როგორც პერსეფონე) — ინგლისელი პრერაფაელისტი ფერმწერის, დანტე გაბრიელ როსეტის 1874 წლის ტილო, რომელიც, დღესდღეობით, ტეიტ ბრიტანეთშია განთავსებული. როსეტიმ მასზე მუშაობა ჯერ კიდევ 1871 წელს დაიწყო და ნახატის რვა ვერსია შექმნა, მათგან უკანასკნელი კი მხატვრის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე.

 ისტორია 
საკუთარ ნახატში როსეტი რომაელი ღვთაების - პროზერპინა - ტიპურ პრერაფაელიტურ გამოსახულებას გვთავაზობს. მიუხედავად იმისა, რომ ნახატზე 1874 წელია მითითებული, როსეტიმ მისი სხვადასხვა ვარიაციის შექმნას დაახლოებით შვიდი წელი მოანდომა. ნახატზე, მისი მოდელის, ჯეინ მორისის მსგავსად, - გამორჩეული სილამაზის ქალია აღბეჭდილი, გამოკვეთილი სახის ნაკვთებით, გრთელი თითებითა და უნაკლოდ ფერმკრთალი სახის კანით, რომელსაც თან სქელი, ყორნისებურად შავი თმა ერთვის. ავტორმა ნაწარმოებზე მუშაობა სწორედ მაშინ დაასრულა, როცა მისი ფსიქიკური მდგომარეობა ყველაზე სავალალო მდგომარეობაში იმყოფებოდა.V. Surtees, Dante Gabriel Rossetti 1828–1882. The Paintings and Drawings, Clarendon Press (1971), I, pp. 131–4.

რომაული მითოსის მიხედვით, პროზერპინა, რომელიც იუპიტერისა და ცერესის ქალიშვილი გახლდათ, მეგობრებთან ერთად მდელოზე ყვავილებს კრეფდა, რა დროსაც ქვესკნელის ღმერთმა პლუტონმა შენიშნა და ერთი ნახვით შეუყვარდა. პლუტონი მას ეტლით ქვესკნელისკენ წარუძღვა, მიუხედავად პროზერპინას ადონისისადმი სიყვარულისა. პლუტონი იძულებული გახდა გაეშვა ის, თუმცა პროზერპინას აიძულა, გაესინჯა ბროწეულის მარცვალი, რათა არ დაევიწყებინა სიკვდილის სამეუფო და, ადრე თუ გვიან, დაჰბრუნებოდა მას. იქიდან მოყოლებული, პროზერპინა წელიწადის ერთ ნახევარს მიწაზე, ხოლო მეორე ნახევარს ქვესკნელში ატარებდა.

ნახატზე (ტეიტის ვერსია) ზედა მარჯვენა კუთხეში გამოსახულია როსეტის მიერ იტალიურ ენაზე დაწერილი სონეტი, რომელშიც ფერმწერი საკუთარი სახელოვნებო მუზის, ჯეინ მორისის ქორწინებას სწორედ პროზერპინას ისტორიას ადარებს.See critique at Proserpine and Jane Morris: Women Trapped in Unhappy Relationships Longing and Connection in D.G. Rossetti’s Proserpine .L. Parris (ed.), The Pre-Raphaelites, exhibition catalogue, Tate Gallery (1984), pp.231-2. იგივე სონეტის ინგლისურენოვანი ვერსია შეგვიძლია ნახატის ჩარჩოზე ვიხილოთ.

 იხილეთ აგრეთვე 
დანტე გაბრიელ როსეტი

 რესურსები ინტერნეტში 
 Rossetti's Proserpine on the Victorian Web
 Longing and Connection in D.G. Rossetti's Proserpine
 Proserpine and Jane Morris: Women Trapped in Unhappy Relationships
 The Rossetti Archive
 Birmingham Museums and Art Gallery's Pre-Raphaelite Online Resource 
 Proserpine at Tate Britain

სქოლიო

კატეგორია:პრერაფაელიტები
კატეგორია:1874 წლის ნახატები
კატეგორია:XIX საუკუნე ხელოვნებაში