ელის ადამსი

ელის ადამსი (, დ. 3 აგვისტო, 1926 — გ.  26 მაისი, 1999) — მწერალი და ნოველისტი. 1982 წელს ოთხი ავტორიდან იგი გახდა მესამე, რომელმაც მიიღო ო ჰენრის სპეციალური ჯილდო  ლიტერატურული მიღწევებისათვის (ამ პრიზის სხვა მფლობელები: ჯონ აპდაიკი, ჯოის კეროლ ოუტსი, ელის მანრო).

ადრეული ცხოვრება
ელის ბოიდ ადამსი დაიბადა ფრედერიკსბურგში, ვირჯინიაში. იგი იყო აგატა ერსკინ ბოიდ ადამსისა და ნიკოლსონ ბარნი ადამსის ერთადერთი შვილი. მისი მამა იყო ესპანელი პროფესორი ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტში, დედამისი — შეუმდგარი მწერალი და უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკარი.
 ადამსმა აღწერა თავისი ოჯახი, როგორც „სამი რთული, მარტოსული ადამიანი“. ელისი გაიზარდა ჩაპელ ჰილში, ჩრდილოეთ კაროლინაში. 16 წლის ასაკში რიჩმონდში, ვირჯინიის წმინდა ეკატერინეს სკოლის დამთავრებამდე, სწავლობდა სახელმწიფო სკოლებში ჩაპელ ჰილსა და ვისკონსინში. იქიდან  პირდაპირ რედკლიფის კოლეჯში წავიდა და ჰარვარდში მოთხრობების წერის კურსი გაიარა. დაასრულა 1946 წელს, 19 წლის ასაკში. ნიუ-იორკში გამომცემლობაში მუშაობის შემდეგ, ელისი  დაქორწინდა მარკ ლინენთალ ჯუნიორზე, ჰარვარდის სტუდენტზე, რომელიც მეორე მსოფლიო ომისას გერმანიაში ტყვედ იყო ჩავარდნილი. ისინი ცხოვრობდნენ პარიზში 1947-1948 წლებში, მეგობრობდნენ ნორმან მეილერთან და მის პირველ მეუღლესთან, ბეატრის სილვერმან მეილერთან. შემდეგ  გადავიდნენ პალო ალტოში, სადაც მარკი ესწრებოდა  სტენფორდის უნივერსიტეტის ინგლისური ლიტერატურის სამაგისტრო სკოლის გაკვეთილებს, ხოლო ელისი ეწეოდა სასულიერო საქმიანობას. ისინი დაუმეგობრდნენ მწერალ და მოგვიანებით რედაქტორ უილიამ ს. აბრაჰამსს. მათი ერთადერთი შვილი, მხატვარი პიტერ ლინენთალი, დაიბადა 1951 წელს. წყვილი 1955 წელს სან-ფრანცისკოში გადავიდა. მარკმა დაიწყო სწავლება სან-ფრანცისკოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში (მაშინ კოლეჯი). მთელი ქორწინების განმავლობაში ელისი აგრძელებდა მხატვრული ლიტერატურის წერას, მაგრამ ვერ შეძლო გამოქვეყნება. ლინენთალი და ადამსი 1958 წელს განქორწინდნენ.

კარიერა
ადამსმა თავისი მოთხრობა „ზამთრის წვიმა“ მიჰყიდა ჟურნალ Charm-ს. მისი პირველი რომანი იყო უყურადღებო სიყვარული (1966); 1969 წელს მან დაიწყო მოთხრობების გამოქვეყნება The New Yorker-ში და მიიღო მზარდი აღიარება. საბოლოოდ მან The New Yorker-ში 25-ზე მეტი მოთხრობა გამოაქვეყნა. მან დაწერა თერთმეტი რომანი, მათ შორის ბესტსელერი „უმაღლესი ქალები“, მისი ყველაზე ცნობილი მოთხრობებია: ლამაზი გოგო(1979), ისევ გნახავ (1982), დაბრუნების მოგზაურობა (1985), წასვლის შემდეგ. (1989), უკანასკნელი საყვარელი ქალაქი (1999), და, როგორც მშობიარობის შემდგომ არჩევანი სახელწოდებით ელის ადამსის ისტორიები (2002). ყველა მისი მოთხრობების კრებული და ყველა რომანი, გარდა ერთისა, გამოქვეყნდა ვიქტორია უილსონის მიერ Alfred A. Knopf, Inc-ში ომის შემდეგ. ხოლო ელის ადამსის ისტორიები გამოჩნდა მისი სიკვდილის შემდეგ.Dictionary of Literary Biography Vol 234. Detroit: Gale Group, 2001. 

ადამსმა ადგილი მეოცე საუკუნის ბოლოს ამერიკულ ლიტერატურაში დაიმსახურა, წერს კრისტინ სი ფერგიუსონი, "არა მხოლოდ მისი პროზის უნარებით და ოსტატობით, არამედ სიყვარულის გამოხატვის გაურკვეველი შესაძლებლობით. ის წარმოგიდგენთ სამყაროს, სადაც ჭკვიან და დამოუკიდებელ ქალებს შეუძლიათ მიიღონ ის, რაც უნდათ და ისიამოვნონ პროფესიული და რომანტიკული წარმატებით. ელისი რომანტიკოსი არ არის, ადამსი არასოდეს ერიდება თავის მოთხრობებში  უხერხულობას და იმედგაცრუებას, რომელიც აწუხებს სექსუალურ და პლატონურ ურთიერთობებს, მაგრამ არც არასდროს დაუშვებს ამ აღწერილობებს, გამანადგურებელი პესიმიზმის განცდის წარმოქმნას.Dictionary of Literary Biography Vol 234. Detroit: Gale Group, 2001.. რეცენზენტებმა აღწერეს მისი ნამუშევარი, როგორც „ჯეინ ოსტინისა და მერი მაკარტის მგრძნობელობის შერწყმა"Dictionary of Literary Biography Vol 234. Detroit: Gale Group, 2001. 

ელისი ასწავლიდა წერას სტენფორდის უნივერსიტეტში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში, დევისში და კალიფორნიის უნივერსიტეტში ბერკლიში...

მოღვაწეობა
ადამსი ხანდახან მიჰყვებოდა იმ მაგალითს, რომელსაც ABDCE-ს უწოდებდა მოკლე მოთხრობის გამოსახატავად, რომელიც მან თავის მეგობარს ენ ლამოტს უწერდა. "ასო ნიშნავს მოქმედებას, ფონს, განვითარებას, კულმინაციას და დასასრულს. თქვენ იწყებთ მოქმედებით, რომელიც საკმარისად დამაჯერებელია იმისთვის, რომ მიიპყროთ სხვისი ყურადღება, რომელიც გვაიძულებს მეტი ვიცოდეთ. ფონი არის ადგილი სადაც... ხედავ და იცი ვინ არიან ეს ადამიანები, როგორ  შეხვდნენ ერთმანეთს და რა 
ხდებოდა სიუჟეტის გახსნამდე. შემდეგ თქვენ გაიცნობთ ამ ადამიანებს, და გავიგებთ რა აინტერესებთ და ადარდებთ მათ ყველაზე მეტად. სიუჟეტი — დრამა, მოქმედებები, დაძაბულობა — გაიზრდება აქედან. თქვენ იმოგზაურებთ მათთან ერთად მანამ, სანამ ყველაფერი არ გაერთიანდება მოთხრობის ბოლოს, რის შემდეგაც ყველაფერი განსხვავებულია მთავარი გმირებისთვის, განსხვავებული რაღაც რეალური გზით. და შემდეგ დასასრული: რას ვგრძნობთ ახლა ამ ხალხის მიმართ, ვინ არიან ეს ადამიანები ახლა, რას აკეთებენ, რა მოხდა და რას ნიშნავდა ეს?"Lamott, Anne. Bird by Bird: Instructions on Writing and Life. Anchor: NY, 1995. p.62.

აღიარება
ელისმა მიიღო მრავალი ჯილდო, მათ შორის ო. ჰენრის სპეციალური ჯილდო უწყვეტი მიღწევებისთვის, რამდენიმე საუკეთესო ამერიკული მოკლე მოთხრობის ჯილდო, გუგენჰაიმის და NEA სტიპენდიები, ლიტერატურული ჯილდო ამერიკის აკადემიის, ხელოვნებისა და ლიტერატურის ინსტიტუტისგან. მისი მოთხრობები ხშირად ანთოლოგიზებულია, მათ შორის ო. ჰენრის ჯილდოების 22 კრებულში 

პირადი ცხოვრება
1950-იანი წლების დასაწყისში ფსიქიატრმა ადამსს ურჩია დარჩენილიყო ქორწინებაში, მაგრამ შეეწყვიტა წერა. მალევე, მისი ქორწინება მარკ ლინენტალთან დასრულდა.The Lesson unpublished typescript, Alice Adams Papers, Humanities Research Center, University of Texas. ამის შემდეგ მან რამდენიმე წელი გაატარა ისე, როგორც მარტოხელა დედა, მუშაობდა სამედიცინო მდივნად. მისი შიდა პარტნიორი 1966 წლიდან 1987 წლამდე იყო ინტერიერის დიზაინერი რობერტ მაკნი. მას ახლო მეგობრობა აკავშირებდა ავტორებთან მერი გეიტსკილთან, ენ ლამოტთან, მაქს სტილთან, ელა ლეფლანდთან, დაიან ჯონსონთან, ელისონ ლიურთან და კაროლინ სესთან და რედაქტორებთან ფრენსის კირნანთან, უილიამ აბრაჰამსთან და ვიქტორია უილსონთან. მან თავისი ზრდასრული ცხოვრების უმეტესი ნაწილი სან-ფრანცისკოში გაატარა.

გარდაცვალება
ადამსი ძილში გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია, 1999 წელს, 72 წლის ასაკში. მანამდე ელისი მკურნალობდა გულის პრობლემების გამო. მას ერთი მხატვარი ვაჟი, პიტერ ლინეთალი დარჩა.

სქოლიო