გიავურყალა (ნახიჩევანი)

გიავურყალა () — ძველი ციხე-ქალაქი, რომელიც III—II ათასწლეულებს თარიღდება ძვ.წ. ე. იგი მდებარეობს სოფელ შაჰტახტის მახლობლად, ქალაქ ნახჩივანიდან 35 კილომეტრში, მდინარე არაქსის მარცხენა სანაპიროზე. აზერბაიჯანის მთავრობის მიერ შეტანილია ეროვნული მნიშვნელობის არქეოლოგიური ძეგლების სიაშიРаспоряжение Кабинета Министров Азербайджанской Республики об исторических и культурных памятниках.

 აღწერა 
გიავურყალას დასახლება მოიცავს დაახლოებით 6-8 ჰექტარს და მდებარეობს კლდის პირას შახთახტის მახლობლად. ის ბრინჯაოს ხანას (ძვ.წ. III—II ათასწლეულები) ეკუთვნისАлиев В. Памятники Шахтахты эпохи бронзы (резюме на русском) // Известия АН Азерб. ССР. — 1974. — № 4.. დასახლების ცენტრალური ნაწილი, რომლის ფართობი დაახლოებით 1,5 ჰექტარია, გარშემორტყმული იყო მძლავრი ციხე-გალავანით, რომელიც დიდი ქვის ლოდებით იყო აგებული. ციხის კედლების ქვედა ნაწილი შედგებოდა უფრო მსხვილი თლილი ქვებით.

1936 და 1967—1975 წლებში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, გიავურყალაში აღმოჩენილია სხვადასხვა ქვის სამეურნეო იარაღები, მარტივი და მრავალფეროვანი მოხატული თიხის კერამიკა და სამარხები ქვის ყუთებში. 1936 წელს, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აზერბაიჯანის ფილიალის ექსპედიციამ გამოავლინა სამი კულტურული ფენა. ყველაზე დაბალი ფენა 3 მეტრის სიღრმეზე აღმოჩნდა კლდის კიდეზე, სადაც აღმოჩნდა ქვის ჩაქუჩი, საფეთქელი და რამდენიმე დამუშავებული ქვა. მეორე ფენაში აღმოჩნდა სამარხები ქვის ყუთებში, რომელთა თავზე იყო ციკლოპური ტიპის ციხე-სიმაგრე, რომელიც მდებარეობდა სასაფლაოს კიდეზეҜовургала // Азербайджанская советская энциклопедия. / Главная редакция АСЭ. — Баку, 1982. — Т. VI..

II ათასწლეულის შუა წლებში, გიავურკალა გადაიქცა ქალაქური ტიპის დასახლებად და გახდა ბოიუკდუზის დაბლობის ერთ-ერთი ტომობრივი გაერთიანების ცენტრი. იქაური მოსახლეობა სოფლის მეურნეობით, მესაქონლეობით, ლითონის დამუშავებითა და ჭურჭლის დამზადებით იყო დაკავებული. გიავურკალა იყო ერთ-ერთი ადრეული ქალაქი, რომელიც განეკუთვნება ნახჩივანის არქეოლოგიურ კულტურასНахчыван мәдәнијјәти // Азербайджанская советская энциклопедия / Под ред. Дж. Кулиева. — 1983. — Т. VII. — С. 172. (азерб.).

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგია