გაბალის განძი

გაბალის განძი () — სხვადასხვა პერიოდის მონეტების განძების კრებული, რომელიც აღმოჩენილია კავკასიის ალბანეთის დედაქალაქ გაბალას ნაქალაქარზე, თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე.

 აღმოჩენის ისტორია 
პირველი განძი 1950-იან წლებში აღმოჩნდა. მასში შედიოდა სასანიანი მმართველის კავად I-ის (488-531) მონეტებიКабалинский клад.

1964 წელს აღმოჩენილი მეორე განძი შეიცავდა პართიის მეფის გოტარზ II-ის დრაქმას, რომის იმპერატორების ოტონის, ვესპასიანეს, ტრაიანესა და ადრიანეს მონეტებს, აგრეთვე სასანიანი მმართველის ბაჰრამ II-ის (274-291) 150-ზე მეტ მონეტასК. В. Тревер. Очерки по истории и культуре Кавказской Албании IV в. до н. э.—ѴII в. н. э.. — М.—Л., 1959. — С. 9..

1966 წელს აღმოჩენილი მესამე განძი შედგებოდა 700 ელინისტური ხანის ვერცხლის მონეტისგან (მათ შორის 170 უცხოური). კოლექციაში შედის ალექსანდრე მაკედონელის შვიდი დრაქმა, პართიელი მმართველების (არშაკი, მითრიდატე I, ფრაატ II), თრაკიელი მეფის ლისიმაქეს, სელევკიდი მეფეებისა და ბერძნულ-ბაქტრიის სამეფოს მმართველების ტეტრადრაქმები. განძი დამალული ყოფილა ძვ.წ. 120 წელს და შემთხვევით აღმოჩნდა სამშენებლო ქვის მოპოვებისასДенежное обращение Кавказской Албании в эллинистическую эпоху.

1976 წელს აღმოჩენილი მეოთხე განძი XI საუკუნის პირველი ნახევრით თარიღდება. იგი შეიცავს 53 მთლიან და 1298 დაზიანებულ მონეტას, მოჭრილს რავვადიდთა, შადადიდისა და შირვანშაჰების სახელმწიფოებშიHistory of Azerbaijan: Based on Numismatic Materials.

ერთ-ერთი განძი აღმოჩნდა გაბალადან სამხრეთ-აღმოსავლეთით ორი კილომეტრის დაშორებით, მდინარე ყარაჩაის მარჯვენა ნაპირზე მდებარე სამარხში. სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების დროს მონეტები მიმოიფანტა ბორცვის სამხრეთ ნაწილში.

ელინისტური სახელმწიფოების მონეტების გარდა, განძებში 500-ზე მეტი ადგილობრივი მონეტაა აღმოჩენილიГабала – от столицы Албании до центра туризма.

განძებში ყველაზე ადრეულია ალექსანდრე მაკედონელის დრაქმები, მოჭრილი ქალაქ კოლოფონში. ხშირი მიმოქცევის გამო მონეტები მნიშვნელოვნად გაცვეთილია.

დრაქმების ავერსზე ალექსანდრე მაკედონელის სახელით გამოსახულია ჰერაკლეს თავი ლომის ტყავში, ხოლო რევერსზე - ტახტზე მჯდომარე ზევსი არწივითა და კვერთხით.

ლისიმაქეს სახელით მოჭრილი ტეტრადრაქმების ავერსზე გამოსახულია ალექსანდრე მაკედონელის თავი დიადემით და ამონის რქით, რევერსზე კი - ჩაფხუტიანი ქალღმერთი ათენა მჯდომარე პოზაში.

გაბალას განძები მოწმობს, რომ კავკასიის ალბანეთში ფართოდ იყო გავრცელებული ალექსანდრე მაკედონელის სახელით მოჭრილი მონეტებიИз истории чеканки монет в древности на территории Азербайджана. სელევკიდური მონეტები კი ალბანეთის ბაზრებზე ძვ.წ. II საუკუნის 80-იანი წლებიდან ჩნდება.

 სქოლიო 

კატეგორია:აზერბაიჯანის არქეოლოგიური ძეგლები