ვალტერ აბიში

ვალტერ აბიში (, დ. 24 დეკემბერი, 1931 — გ. 28 მაისი, 2022) — ავსტრიაში დაბადებული ამერიკელი ექსპერიმენტული რომანებისა და მოთხრობების ავტორი. 1981 წელს მას მიენიჭა PEN/Folkner Award მხატვრული ლიტერატურისთვის. ექვსი წლის შემდეგ მიენიჭა მაკარტურის სტიპენდია.

ადრეული ცხოვრება
აბიში დაიბადა ვენაში 1931 წლის 24 დეკემბერს  მისი ოჯახი ებრაელი იყო  მამამისი ადოლფი მუშაობდა პარფიუმერად; მისი დედა იყო ფრიდლი (რუბინი). ახალგაზრდა ასაკში ის ოჯახთან ერთად გაექცა ნაცისტებს, იმოგზაურა იტალიასა და ნიცაში, სანამ 1940 წლიდან 1949 წლამდე შანხაიში გადავიდოდა საცხოვრებლად. 1949 წელს ისინი საცხოვრებლად ისრაელში გადავიდნენ, სადაც აბიში ჯარში მსახურობდა და წერით დაინტერესდა. იგი 1957 წელს დასახლდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და სამი წლის შემდეგ გახდა ამერიკის მოქალაქე.

კარიერა
აბიშმა თავისი პირველი რომანი „ანბანური აფრიკა“ 1974 წელს გამოაქვეყნა. წიგნი, რომლის პირველ და ბოლო თავებში მხოლოდ ასო „A“-ით დაწყებული სიტყვებია გამოყენებული, რიჩარდ ჰოვარდმა The New York Times Book Review-ში დაახასიათა, როგორც „რაღაც უფრო მეტი, ვიდრე ტრიუკი, თუმცა ეს არის ტრიუკი“.  

ამას მოჰყვა მისი პირველი მოთხრობების კრებული „Minds Meet“ ერთი წლის შემდეგ, ერთი მოთხრობით, რომელიც ითვალისწინებს მარსელ პრუსტს ალბურკერკეში. მისი მეორე კოლექცია „In the Future Perfect“ გამოვიდა 1977 წელს და გამოიყენა სიტყვები უჩვეულო შაბლონებში, ალფანუმერული თამაშების შესაქმნელად. წერდა The Tennessean-ში, ალფრედ სიმსმა აღნიშნა, რომ, როგორც აბიშის წინა ნაშრომში, „აქ ისევ შეთქმულებისა და თხრობის ხაზის ძველი ომის ცხენები მსხვერპლად სწირავენ ენის ბუნებასა და გამოყენებას რეფლექსიის სასარგებლოდ“. 

აბიშს 1979 წელს ხელოვნების ეროვნული ფონდის მიერ მიენიჭა ლიტერატურის სტიპენდია. მომდევნო წელს გამოსცა მეორე რომანი „რამდენად გერმანულია“. აღიარებულია, როგორც მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი, მან მოიპოვა პენ/ფოლკნერის ჯილდო მხატვრული ლიტერატურისთვის 1981 წელს. აბიშის პროზაზე პენ/ფოლკნერის მსაჯებმა თქვეს: 

მან ასევე მიიღო გუგენჰაიმის სტიპენდია (1981) და მაკარტურის სტიპენდია (1987), და იჯდა ლიტერატურული ჟურნალის Conjunctions-ის დამხმარე სარედაქციო საბჭოში. აბიშის მესამე კრებული „99: ახალი მნიშვნელობა“ გამოვიდა 1990 წელს.

მისმა ბოლო რომანმა, Eclipse Fever (1993), გამოიწვია არაერთგვაროვანი გამოხმაურება, ჯეიმს ატლასმა აღწერა მისი გმირი The Times Book Review-ში, როგორც „თუნდაც ლიტერატურათმცოდნესთვის, რაღაც მოსაწყენი“. მაგრამ უილ სელფი, რომელიც განიხილავს წიგნს The Independent-ში, წერს:  

აბიში მუშაობდა და ასწავლიდა Empire State College-ში, Wheaton College-ში, ბუფალოს უნივერსიტეტში, ნიუ-იორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, კოლუმბიის უნივერსიტეტში, ბრაუნის უნივერსიტეტში, იელის უნივერსიტეტში და Cooper Union-ში. იგი ასევე მსახურობდა საერთაშორისო PEN-ის საბჭოში 1982 წლიდან 1988 წლამდე. იყო ნიუ-იორკის ხელოვნების ფონდის მმართველთა საბჭოში. აბიში 1998 წელს აირჩიეს ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრად.

პირადი ცხოვრება
აბიშმა 1953 წელს იქორწინა ფოტოგრაფსა და მოქანდაკე სესილ გელბზე. ისინი სიკვდილამდე ერთად იყვნენ. შვილები არ ჰყავდათ. 

აბიში გარდაიცვალა 2022 წლის 28 მაისს, სინაის მთაზე, ისრაელში, მანჰეტენში, 90 წლის ასაკში.

ჯილდოები
 1972 - ნიუ ჯერსის სახელმწიფო საბჭოს ხელოვნების წევრი
 1974 – როუზ იზაბელ უილიამსის ფონდის გრანტი
 1977 – ინგრამ მერილის ფონდის გრანტი
 1979 – ხელოვნების ეროვნული ფონდის წევრი
 1981 – გუგენჰაიმის სტიპენდია
 1981 – CAPS გრანტი
 1981 – PEN/ფოლკნერის ჯილდო მხატვრული ლიტერატურისთვის
 1985 - ხელოვნების ეროვნული ფონდის წევრი'
 1987 – გერმანიის აკადემიური გაცვლის სამსახურის წევრი
 1987 – მაკარტურის სტიპენდიანტთა პროგრამა
 1991 - ამერიკის აკადემიისა და ხელოვნებისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის ჯილდო რომანის დამსახურების მედალი
 1992 – Lila Wallace-Reader's Digest Fund სტიპენდია

სქოლიო

კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები