სიუდად-რეალი

სიუდად-რეალი () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების სიუდად-რეალის პროვინციის კამპო-დე-კალატრავის კომარკის შემადგენლობაში. სიუდად-რეალის პროვინციის დედაქალაქი. ფართობი — 285 კმ². მოსახლეობა — 75 504 კაცი (2020 წ.).

ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1255 წელს სახელწოდებით „ვილა რეალი“ („სამეფო ქალაქი“) ალფონსო X-ის მეფობის დროს. მეფემ მას უბოძა ქარტია, რომელიც კუენკას მოდელს მიჰყვებოდა. ის არ დაარსებულა ცარიელ ადგილზე, არამედ აშენდა პოსუელო-დე-სან-ხილზე, პატარა დასახლებაზე, რომელიც ალარკოსის მიწებს ეკუთვნოდა. როგორც სამეფო დომენის დამოუკიდებელი ანკლავი კალატრავის სამხედრო ორდენის ტერიტორიაზე, თავდაპირველად განვითარება გაჭირდა. ვილა-რეალის გავლენით შეშფოთებულმა კალატრავის ორდენის ხელმძღვანელებმა ახლომდებარე მიგელტურაში კონკურენტი ბაზარი დააარსეს, რათა ქალაქის ეკონომიკური საქმიანობისთვის ხელი შეეშალათ.

ებრაელები მალევე დასახლდნენ ვილა-რეალში. საშუალო ზომის ებრაული თემის არსებობა უკვე 1290 წელს დასტურდება დოკუმენტებით, ვილა-რეალის დაარსებიდან მხოლოდ სამი ათწლეულის შემდეგ.

დაძაბულობა ვილა-რეალსა და კალატრავის ორდენს შორის კულმინაციას მიაღწია 1323 წლისთვის, რაც შეიარაღებულ კონფლიქტში გადაიზარდა.

1346 წელს ვილა-რეალმა კასტილიის კორტესს უმასპინძლა.

ადგილობრივი ებრაული თემი („ალხამა“) დიდწილად განადგურდა 1391 წლის დარბევების შედეგად. ანტისემიტიზმის ადგილობრივი მიზეზი გამყარებული იყო ებრაელების მიერ კალატრავას ორდენთან XIV საუკუნის განმავლობაში დადებული გარიგებებით და მათი, როგორც მევახშეების ადგილობრივი რეპუტაციით.

კასტილიის მეფე ხუან II-მ 1420 წელს ვილა-რეალს ქალაქის სტატუსი მიანიჭა და ის „სიუდად-რეალად“ („სამეფო ქალაქად“) გადაიქცა. იმ დროისთვის ქალაქს სავარაუდოდ 2000-ზე მეტი მცხოვრები არ ჰყავდა და მიუხედავად იმისა, რომ ერთხელ კორტესს უმასპინძლა, რეგიონში მთავარი ქალაქი მაინც ალმაგრო იყო.

კათოლიკე მონარქების დროს იბერიის სამეფოების გაერთიანების შემდეგ, სიუდად-რეალი 1691 წელს ლა-მანჩის პროვინციის დედაქალაქი გახდა. ამ ფაქტმა ხელი შეუწყო მის ეკონომიკურ განვითარებას, რაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი შენობის მშენებლობით გამოიხატა. 1755 წლის ლისაბონის მიწისძვრამ ამ შენობების დიდი ნაწილი გაანადგურა. 1809 წელს, ნახევარკუნძულის ომის დროს, ფრანგულმა ჯარებმა დაამარცხეს ესპანური არმია და დაიკავეს ქალაქი, ადგილობრივი საავადმყოფო კი თავიანთ შტაბ-ბინად და ყაზარმად გამოიყენეს.

1833 წლის ტერიტორიული დაყოფის შემდეგ სიუდად-რეალის პროვინციის შექმნისას, პროვინციის დედაქალაქის სტატუსს ეცილებოდნენ ქალაქები ალმაგრო და მანსანარესი, რომლებსაც XIX საუკუნის შუა პერიოდში მსგავსი მოსახლეობა ჰყავდათ. თუმცა, პროვინციის დედაქალაქის სიუდად-რეალიდან გადატანის მცდელობები წარუმატებელი აღმოჩნდა.

ქალაქის ცენტრის დიდი ნაწილი ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს განადგურდა.

გეოგრაფია
ქალაქს აქვს ცივი ნახევრად მშრალი კლიმატი, ცივი ზამთრით (სიმაღლის გამო) და ცხელი ან ძალიან ცხელი მშრალი ზაფხულით. კასტილია-ლა-მანჩის სხვა ქალაქების მსგავსად, ნალექები მთელი წლის განმავლობაში მწირია. მას აქვს იბერიის ნახევარკუნძულის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი წლიური ტემპერატურის ამპლიტუდა, რომელიც აღემატება 20.0°C-ს.

სქოლიო

კატეგორია:სიუდად-რეალის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:სიუდად-რეალის ქალაქები