მოჰამედ ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი

მოჰამედ ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი (; დ. 11 მარტი, 1961, ალ-აინი, ხელშეკრულებითი ომანი) — არაბთა გაერთიანებული საამიროების სამეფო და ავტორიტარული მმართველი, რომელიც ამჟამად არაბთა გაერთიანებული საამიროების მესამე პრეზიდენტი და აბუ-დაბის მმართველია.

მოჰამედ ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანმა განათლება აბუ-დაბიში მიიღო და 1979 წლის აპრილში ალ-აინში დაამთავრა სამეფო სამხედრო აკადემია. მოგვიანებით ის შეუერთდა არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში სამხედროებს და ეკავა სხვადასხვა თანამდებობა, სანამ არაბეთის გაერთიანებული საამიროების საჰაერო ძალებში პილოტი გახდებოდა; 2005 წელს გენერლის წოდება მიენიჭა.

შეიხი მოჰამედი არაბთა გაერთიანებული საამიროების პირველი პრეზიდენტისა და აბუ-დაბის მე-16 მმართველის ზაიიდ ბინ სულთან ალ ნაჰიანის მესამე შვილი იყო. შეიხი მოჰამედი აბუ-დაბის გვირგვინოსანი პრინცი გახდა 2004 წლის ნოემბერში, მამამისის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც მისი ძმა, შეიხი ხალიფა, არაბთა გაერთიანებული საამიროების მეორე პრეზიდენტი და აბუ-დაბის მმართველი გახდა. 2014 წელს, შეიხ ხალიფას ინსულტი დაემართა და მოჰამედ ბინ ზაიიდი არაბთა გაერთიანებული საამიროების ფაქტობრივი პრეზიდენტი და აბუ-დაბის მმართველი გახდა. მოჰამედ ბინ ზაიიდი ოფიციალურად არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტი და აბუ დაბის მმართველი გახდა, მას შემდეგ რაც არაბთა გაერთიანებული საამიროების უმაღლესმა საბჭომ აირჩია, 2022 წლის 13 მაისს ძმის გარდაცვალების შემდეგ. 2023 წლის 29 მარტს, მოჰამედ ბინ ზაიიდმა თავისი შვილი, შეიხი ხალიდი, აბუ-დაბის გვირგვინოსან პრინცად და მომავალ მემკვიდრედ დანიშნა.

არაბთა გაერთიანებული საამიროები მოჰამედ ბინ ზაიიდის მმართველობის ქვეშ მეცნიერების მიერ ავტორიტარული კაპიტალისტური სახელმწიფოს მმართველად არის შეფასებული. Amnesty International-ისა და Human Rights Watch-ის თანახმად, არაბთა გაერთიანებული საამიროები პრაქტიკაში იყენებს თვითნებურ დაკავებას, წამებას, თავისუფალი გამოხატვის მკაცრ შეზღუდვებს და მოქალაქეებისა და რეზიდენტების იძულებით გაქრობას.

მოჰამედ ბინ ზაიიდმა, მას მერე რაც გახდა ფაქტობრივი პრეზიდენტი, შემოიღო პოლიტიკის ისეთი ღონისძიებები, რომლებიც ეკონომიკურ ლიბერალიზაციას ისახავდა მიზნად. მასში შედიოდა 2018 წელს დამატებითი ღირებულების გადასახადის შემოღება, კორპორაციული გადასახადები, გაკოტრების შესახებ კანონები; გაზის სუბსიდიების გაუქმება, ასევე უცხოური საკუთრების ბიზნესში შეზღუდვების მოხსნა.

მოჰამედ ბინ ზაიიდმა ასევე შემოიღო ლიბერალური სოციალური პოლიტიკა, რაც მოიცავდა: ფიზიკური დასჯის იურიდიულ გაუქმებას და შარიათის კანონის გაუქმებას სისხლის ფასის მოთხოვნებისა და მუსლიმთა პირადი სტატუსის საკითხების გარდა; თანაცხოვრების, გარეკანონიერი ურთიერთობებისა და მუსლიმებისთვის ალკოჰოლის მოხმარების დეკრიმინალიზაციასა და კანონიერი პროცესს გარექორწინებაში დაბადებული ბავშვებისათვის.

მოჰამედ ბინ ზაიიდი ცნობილია როგორც მუსლიმთა საძმოს, ირანისა და მისი მომხრე ორგანიზაციების გამოკვეთილი მოწინააღმდეგე. იმის შემდეგ, რაც მან ფაქტობრივი პრეზიდენტის პოზიცია დაიკავა, არაბთა გაერთიანებული საამიროები მონაწილეობდა ომში ISIS-ის წინააღმდეგ ერაყსა და სირიაში, სირიის სამოქალაქო ომსა და ოფიციალურად იყო საუდის არაბეთის მიერ შექმნილი კოალიციის წევრი იემენში მანამ, სანამ მოჰამედ ბინ ზაიიდი არ დაშორდა საუდის არაბეთის შეხედულებებს.

მოჰამედ ბინ ზაიიდი დაშორდა ობამას ადმინისტრაციას ირანის ბირთვული გარიგების საკითხზე და მხარი დაუჭირა აშშ-ს გამოსვლას ამ ხელშეკრულებიდან. არაბთა გაერთიანებული საამიროები იყო წამყვანი მხარე კატარის დიპლომატიურ კრიზისში, სადაც არაბთა გაერთიანებული საამიროები, საუდის არაბეთი, ბაჰრეინი და სხვა არაბული ქვეყნებმა, როგორიცაა ეგვიპტე და იორდანია, გაწყვიტეს დიპლომატიური ურთიერთობები კატართან იმ მოთხოვნით, რომ კატარი მხარს უჭერდა მუსლიმთა საძმოს და მის შვილობილ ორგანიზაციებს.

მოჰამედ ბინ ზაიიდი ინარჩუნებდა მჭიდრო ურთიერთობას აშშ-ს ყოფილ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან, იგი ზეწოლას ახდენდა ტრამპზე, რათა მიეღო უფრო მკაცრი პოზიცია ირანისა და მუსლიმთა საძმოს მიმართ. 2020 წლის სექტემბერში, არაბთა გაერთიანებული საამიროებმა, ბაჰრეინთან, ხოლო შემდეგ მაროკოსა და სუდანთან ერთად, ხელი მოაწერა აბრაამის შეთანხმებებს, რომელიც გულისხმობდა დიპლომატიური ურთიერთობების ნორმალიზაციას ისრაელის სახელმწიფოსთან.

არაბთა გაერთიანებული საამიროები უფრო ახლახანს ჩართული იყო ეკონომიკურ მეტოქეობაში საუდის არაბეთთან და წინ აღუდგა საუდის ძალისხმევას OPEC+-ის საწარმოო შემცირებისთვის.

2019 წელს The New York Times-მა მას უწოდა ყველაზე ძლიერი არაბი მმართველი, ხოლო Time-ის ჟურნალმა დაასახელა 2019 წლის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის. 2023 წელს სამეფო ისლამურმა სტრატეგიული კვლევების ცენტრმა მოჰამედ ბინ ზაიიდი მსოფლიოში მე-8 გავლენიან მუსლიმად დაასახელა.

სქოლიო

კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტები
კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროების პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები