ანტუან მეიე

პოლ ჟიულ ანტუან მეიე (; დ. 11 ნოემბერი, 1866, მულენი — გ. 21 სექტემბერი, 1936, შატომეიანი) — ფრანგი ენათმეცნიერი, ინდოევროპეისტი. პარიზის ენათმეცნიერების საზოგადოების წევრი (1889) და მისი მდივანი (1906-დან). პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრ-კორესპონდენტი (1906), საფრანგეთის წარწერებისა და სიტყვაკაზმული მწერლობის აკადემიის წევრი (1924).

სწავლობდა სორბონში (1880-იანი წლების მეორე ნახევარში), საფრანგეთის კოლეჯში ისმენდა მიშელ ბრეალის ლექციებს, უმაღლესი კვლევების პრაქტიკულ სკოლაში კი ფერდინანდ დე სოსიურისას. სომხური ენის შესწავლის მიზნით იმოგზაურა კავკასიაში (1890). 1891–1928 წლებში უმაღლესი კვლევების პრაქტიკულ სკოლაში ხელმძღვანელობდა სამეცნიერო კვლევებს ინდოევროპული ენების შედარებით გრამატიკაში. 1897 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ძველ სლავურ ენაში ნათესაობითი და ბრალდებითი ბრუნვების გამოყენების თავისებურებებზე. 1902–1906 წლებში სომხურ ენას ასწავლიდა აღმოსავლური ენების სკოლაში (ახლანდ. აღმოსავლური ენებისა და კულტურის ეროვნული ინსტიტუტი). 1906 წლიდან იყო ინდოევროპული ენების შედარებითი გრამატიკის პროფესორი საფრანგეთის კოლეჯში. 1919 წელს პარიზში დააარსა სლავისტიკის ინსტიტუტი, იყო მისი ბეჭდვითი ორგანოს „სლავური მიმოხილვის“ რედაქტორი.

მეიე არის ფრანგული სოციოლოგიური სკოლის ფუძემდებელი და მეთაური ენათმეცნიერებაში. დაწერილი აქვს ნაშრომები ინდოევროპული ოჯახის ცალკეულ ენებსა და ჯგუფებზე. ავითარებდა შედარებით-ისტორიულ კვლევებს ფერდინანდ დე სოსიურის ენის სისტემურობისა და მისი სოციალური ხასიათის შესახებ დებულების საფუძველზე. ნეოგრამატიკოსთა სკოლის წარმომადგენლებისგან განსხვავებით, გვთავაზობდა არა ენის ცალკეული ფაქტების გამოკვლევას, არამედ ენობრივი სისტემების შეპირისპირებას (შედარებას), არ იზიარებდა მოძღვრებას „ფონეტიკური კანონები“ („ბგერითი კანონების“) შესახებ. შედარებით-ისტორიული მეთოდის მიზნად მიიჩნევდა არა ფუძეენის რეკონსტრუქციას, არამედ ისტორიულად დამოწმებულ ენებს შორის შესაბამისობების დადგენას. ფუძეენაში ცდილობდა დაედგინა დიალექტური და ქრონოლოგიური დიფერენციაცია, ენობრივი ცვლილებების მიზეზებს უკავშირებდა საზოგადოებაში მომხდარ ცვლილებებს. ალფრედ ერნუსთან თანაავტორობით შეადგინა ლათინური ენის ყველაზე ავტორიტეტული ეტიმოლოგიური ლექსიკონი.

მეიე არის თანამედროვე სოციოლინგვისტიკის ერთ-ერთი წინამორბედი. გამოაქვეყნა ომისშემდგომი ევროპის ენობრივი სიტუაციის მიმოხილვა (1918). მარსელ კოენთან ერთად იყო ენციკლოპედიური გამოცემის „მსოფლიოს ენები“ ინიციატორი (1924, დაუსრულებელი). სოციოლოგიზმი გახდა მეიეს მიერ ზოგადი ლინგვისტიკის შემუშავების საფუძველი. მის ამოცანად ავტორი თვლიდა ენობრივი ცვლილებების ზოგადი კანონების დადგენას, რითაც წინასწარ განჭვრიტა დიაქრონიული უნივერსალიების შემუშავება.

 სქოლიო 

კატეგორია:ფრანგი ენათმეცნიერები
კატეგორია:ფრანგი ფილოლოგები
კატეგორია:პარიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფრანგი არმენოლოგები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
კატეგორია:გეტინგენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები