ქალთა უფლებები თურქეთში

ქალთა უფლებები თურქეთში — კვლევების ნაკრები თურქულ საზოგადოებაში ქალთა მდგომარეობის შესახებ, ასევე წესებისა და ნორმების სისტემა, რომელიც არეგულირებს ქალთა ურთიერთქმედებას სოციალურ ინსტიტუტებთან.

პირველი ქალთა ასოციაცია თურქეთში, ოსმალეთის ქალთა კეთილდღეობის ორგანიზაცია, დაარსდა 1908 წელს. თურქეთმა ქალებს მიანიჭა სრული პოლიტიკური უფლებები, მათ შორის ხმის მიცემისა და არჩევის უფლება 1930 წელს მუნიციპალურ დონეზე  და 1934 წელს ეროვნულ დონეზე . თურქეთის კონსტიტუცია კრძალავს ნებისმიერ დისკრიმინაციას, საჯარო თუ კერძო, გენდერული ნიშნით. თურქეთი მსოფლიოში პირველი ქვეყანაა, სადაც  საკონსტიტუციო სასამართლოს პრეზიდენტი გახდა ქალი. თურქეთის კონსტიტუციაში ასევე ნათქვამია, რომ ოჯახი „მეუღლეთა თანასწორობას ეფუძნება“.
200px|მინი|ლატიფე უშაკლიგილი (ათათურქის ცოლი)
200px|მინი|საბიჰა გოკჩენი - მსოფლიოში პირველი მებრძოლი ქალი მფრინავი.
200px|მინი|საფიე ალი, პირველი თურქი ქალი ექიმი
თურქული ფემინისტური მოძრაობა მე-19 საუკუნეში დაიწყო ოსმალეთის იმპერიის დაცემის დროს. გენდერული თანასწორობის შესახებ კანონი ოფიციალურად იქნა მიღებული მუსტაფა ქემალ ათათურქის მეფობის დროს, რომლის მოდერნიზებული რეფორმები მოიცავდა პოლიგამიის აკრძალვას და თურქ ქალებს სრული პოლიტიკური უფლებების მინიჭებას 1930 წლისთვის.

თურქეთში ზოგიერთი ქალი კვლავ ხდება გაუპატიურებისა და „ღირსების მკვლელობების“ მსხვერპლი, განსაკუთრებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ ანატოლიის, ძირითადად, ქურთებით დასახლებულ რეგიონში, სადაც ყველაზე მეტი დანაშაული ქალების წინააღმდეგ ხდება. გარდა ამისა, აკადემიკოსების   და სამთავრობო უწყებების ; this document is in Turkish, use a translator such as Google, if you cannot read Turkish. კვლევები მიუთითებს თურქეთის მოსახლეობაში გავრცელებული ოჯახში ძალადობის შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ თურქეთი პატრიარქალური საზოგადოებაა, ასევე არსებობს თურქი ქალების მრავალი ისტორიული მაგალითი, რომლებიც აქტიურად იყვნენ ჩართულნი საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.

თურქეთში ქალები ასევე განიცდიან მნიშვნელოვან უთანასწორობას დასაქმების და ზოგიერთ რეგიონში განათლების მიმართულებით. ქალთა სამუშაო ძალის მონაწილეობა თურქეთში ევროკავშირის საშუალო მაჩვენებლის ნახევარზე ნაკლებია და მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ძალისხმევა დაიხარჯა ქალთა წიგნიერების მაჩვენებლის გასაუმჯობესებლად, საშუალო განათლების კუთხით, მაინც არის გენდერული სხვაობა, რომელიც კიდევ უფრო იზრდება უმაღლეს განათლებაში. ბავშვთა ქორწინება ასევე გავრცელებულია თურქეთში, განსაკუთრებით ქვეყნის აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ნაწილებში. ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც უნივერსიტეტში სტუდენტი გოგონების რაოდენობა დაბალია, ჰიჯაბის ტარების აკრძალვაა. ბევრი მორწმუნე ქალი იბრძოდა ამ კანონის წინააღმდეგ, რადგან მათ უნივერსიტეტში სწავლისა და მუშაობის სანაცვლოდ, თავსაბურავის მოხსნას სთხოვდნენ. ზოგიერთ სოფლად ისინი ხშირად ოჯახის მარჩენალი არიან.

2018 წელს თურქეთმა 130-ე ადგილი დაიკავა მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე გენდერული განსხვავების ინდექსში 149 ქვეყნებს შორის.

თურქი ქალების მდგომარეობა შეისწავლა თურქმა სოციოლოგმა ნერმინ აბადან-უნატმა.

სქოლიო

კატეგორია:ქალები აზიაში
კატეგორია:ქალთა უფლებები
კატეგორია:დისკრიმინაცია