ალექსანდრა გოლიცინა

ალექსანდრა პეტრეს ასული გოლიცინა (, ქალიშვილობის გვარი პროტასოვა, დ. 20 მარტი, 1774 — გ. 11 სექტემბერი, 1842, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია) — რუსი არისტოკრატიული წარმოშობის ფრეილინა და მწერალი პროტასოვების საგვარეულოდან.

ბიოგრაფია
ალექსანდრა დაიბადა 1774 წელის 20 მარტს, სენატორის, გენერალ-პორუჩიკ პეტრე სტეფანეს ძე პროტასოვის (1730—1794) და მისი მეუღლის, ანა ივანეს ასულის (1750—1782) ოჯახში. ალექსანდრას ოთხი და ჰყავდა: ეკატერინე პროტასოვა (1776-1859), გრაფ ფიოდორ როსტოპჩინის მეუღლე. ვარვარა პროტასოვა, რომელიც გარდაიცვალა გაუთხოვარი. ვერა პროტოსოვა(1780-1814), ილარიონ ვასილის ძე ვასილჩიკოვის, მოგვიანებით პრინცის მეუღლე და ანა პროტასოვა, გრაფ ბართლომე ვასილის ძე ტოლსტოის მეუღლე. დებთან ერთად ადრე დაობლდა და დეიდის, ანა სტეფანეს ასული პროტასოვას, კამერფრეილინის და იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის პირადი მეგობრის, სახლში გაიზარდა, მადამ დე-პონის ზედამხედველობით.

პროტასოვამ თავის დისშვილებს, იმ დროის სტანდარტების მიხედვით, ბრწყინვალე განათლება მისცა. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობოდა უცხოურ ენებს, მათ შორის ლათინურს და ბერძნულს, თუმცა რუსული ენა, სამშობლოს ისტორია და რელიგია დავიწყებას მიეცა. დეიდის თხოვნით, დისშვილებიდან, ვინც ალექსანდრე I-ის კორონაციის მომენტისთვის დაუქორწინებელი იყო, გრაფის წოდება მიენიჭათ.

ალექსანდრა ფრეილინად დაინიშნა და 1791 წელს დაქორწინდა შტალმეისტერზე, საიდუმლო მრჩეველ, პრინც ალექსეი გოლიცინზე (1767-1800). თუმცა ქორწინება ხანმოკლე აღმოჩნდა, 9 წლის შემდეგ ალექსანდრა დაქვრივდა.

პრინცესა, რომელიც ნუგეშის ძიებაში იყო, მაგრამ მართლმადიდებლობას თითქმის არ იცნობდა, კათოლიციზმში ჰპოვა შვება, ისევე, როგორც მისმა დებმა. 1818 წლის 14 მაისს მან ოფიციალურად მიიღო კათოლიციზმი. მის მაგალითს მისმა ორმა ვაჟმაც მიბაძა, ხოლო ქალიშვილი საეკლესიო მონაზონი და მისიონერი გახდა. ალექსანდრა გოლიცინამ აგრეთვე მოახდინა გავლენა სხვა ზოგიერთ რუს დიდებულზეც, რომლებმაც კათოლიციზმი მიიღეს, და მას თითქმის სოფია სვეჩინას მეორე დედადაც კი მიიჩნევდნენ. გოლიცინა სვეჩინას მხოლოდ იმისთვის აკრიტიკებდა, რომ ის საზღვარგარეთ ცხოვრობდა, მაშინ როცა ჭეშმარიტი რელიგიის მორწმუნეს სამშობლოში უნდა ემსახურა.

1830-იან წლებში პრინცესამ თავის მფარველობის ქვეშ აიყვანა ბრმა პოეტი ივან კოზლოვი, რომელიც ხშირად ახსენებდა მას თავის დღიურში და განსაკუთრებული სინაზით, როგორც დედას ისე მოიხსენიებდა. გარდაცვალებამდე რამდენიმე დღით ადრე, 1840 წლის 18 იანვარს, ის წერდა: „ეს წმინდა ქალი თავისი მკაცრი პოზიტიურობით ამცირებს ქრისტიანული მოწყალების სიტკბოს, თუმცა მას ყოველთვის აქვს წმინდა ზეგავლენა ჩემს სულზე, და მე მას უაღრესად ვუყვარვარ და ვცემ პატივს“.

პრინცესა 1842 წლის 11 სექტემბერს სანქტ-პეტერბურგში, თავის სახლში გარდაიცვალა, ხოლო დაკრძალული იქნა პარიზში, მონმარტრის სასაფლაოზე.

ოჯახი
ქორწინებაში მას ორი ქალიშვილი და ოთხი ვაჟი ჰყავდა: პეტრე (1792-1842) — 1812 წლის ომისა და საზღვარგარეთული ლაშქრობების მონაწილე და როტმისტრი იყო. მან 1820 წელს კათოლიციზმი მიიღო, 1838 წლიდან კი ბოგოროდსკის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლი იყო. გარდაიცვალა პარიზში. 1817 წლიდან დაქორწინებული იყო ელიზავეტა ზლოტნიცკაიაზე (1800-1866). მისი შთამომავლების უმეტესობაც კათოლიკეები იყვნენ. 

მისი ქალიშვილი ვერა გარდაიცვალა ბავშვობაში. ალექსანდრას ვაჟი პავლე (1796-1864) — 1813-1814 წლების საზღვარგარეთული ლაშქრობების მონაწილე, ლეიბ-გვარდიის სემიონოვის პოლკის პორუჩიკი, „კეთილდღეობის კავშირის“ წევრი, მასონი, სამთავრობო მრჩეველი და კამერჰუნკერი იყო. 1825 წლის 29 აპრილს დაქორწინდა გრაფინია ნატალია ზოტოვაზე (1807-1873).ЦГИА СПб. ф.19. оп.111. д.215. с. 287. Метрические книги Симеоновской церкви. იგი გარდაიცვალა რევმატიზმისგან პარიზში და დაკრძალეს იქვე, მონმარტრის სასაფლაოზე.

ალექსანდრას ქალიშვილმა ელიზავეტამ (1797-1844), 15 წლის ასაკში, როცა გაიგო, რომ დედამ და დედის დებმა კათოლიციზმი მიიღეს, საკუთარი სისხლით დაწერა ფიცი, რომ მთელი ძალებით ეწინააღმდეგებოდა კათოლიკურ ეკლესიას. თუმცა, გარკვეული დროის შემდეგ, ეს წინააღმდეგობა დაინტერესებით შეიცვალა და ბოლოს კათოლიციზმის უფრო ახლოს გაცნობის სურვილში გადაიზარდა. 1815 წელს, დედის დაჟინებული თხოვნით, კათოლიკედ მოინათლა, ხოლო 1826 წელს მონაზვნად აღიკვეცა მეცში. იყო „იესო ქრისტეს უმწიკვლო გულის კონგრეგაციის“ დამფუძნებლის, მაგდალენა სოფია ბარას (რომელიც 1908 წელს წმინდანად შერაცხეს), თანაშემწე. ასევე გახლდათ ორდენის გენერალური მდივანი და ყველა იმ სასწავლო დაწესებულების ვიზიტატორი, რომლებიც ევროპასა და ამერიკაში ორდენის მმართველობაში იმყოფებოდნენ. ასევე იყო მწერალი. იგი წმინდა მიქაელის კათოლიკურ მისიონერულ სადგურში, აშშ-ის შტატ ლუიზიანაში გარდაიცვალა.

მისი ვაჟი ალექსანდრე (1798-1876) — ა. პროტასოვას ნათლული, კავალერგარდთა პოლკის შტაბს-როტმისტრი, სმოლენსკის გუბერნიის მაზრის თავადაზნაურობის წინამძღოლი იყო. გარდაიცვალა უცოლშვილოდ მოსკოვში. ხოლო ალექსი (1800-1876) მასონობიდან, კათოლიციზმზე გადავიდა. 1870 წლიდან სმოლენსკის გუბერნიის თავადაზნაურობის წინამძღოლი იყო. 1824 წლიდან დაქორწინებული იყო გრაფინია ალექსანდრა კუტაისოვაზე (1803-1881), იმპერატორ პავლე I-ის ფავორიტის შვილიშვილზე.

მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა ალექსანდრას დარჩენილი ხელნაწერების ტომები. მის მიერ დაწერილი ლოცვებისა და განსჯების ფრაგმენტები ავგუსტინ გოლიცინმა გამოსცა თავის წიგნში „Vie d’une religieuse du Sacre-Cœur“. წიგნში „Lettres de M-me de Swetchine“ შედის მისი მიმოწერა ს. სვეჩინასთან და რუს კათოლიკეებთან. (პარიზი, 1862).

ლიტერატურა
Русские портреты XVIII—XIX столетий. Изд. Вел. Кн. Николая Михайловича. СПб. 1906. Т. I вып III. № 73.
Русский биографический словарь: В 25 т. /А. А. Половцов. — М., 1896—1918. Том: 7, Стр.: 204

სქოლიო

კატეგორია:ქალები ათასწლეულის მიხედვით
კატეგორია:XIX საუკუნის ქალი მწერლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები