ლუნარ ორბიტერ 1

„ლუნარ ორბიტერ 1“ () — NASA-ს ავტომატური უპილოტო კოსმოსური აპარატი, რომელიც შეიქმნა „ლუნარ ორბიტერის“ პროგრამის ფარგლებში, გაშვებული იქნა 1966 წელს მთვარის ზედაპირის რუკების შედგენის მიზნით. მოწყობილობა, რომელმაც წარმატებით შეასრულა თავისი მიზნები, გახდა მთვარის პირველი ამერიკული ხელოვნური თანამგზავრი (მთვარის პირველი ხელოვნური თანამგზავრი იყო ლუნა-10, რომელიც გაშვებულ იქნა 1966 წლის 3 აპრილსГрингауз К. И. и др. Результаты экспериментов по обнаружению лунной ионосферы, проведенных на первом искусственном спутнике Луны // Докл. АН СССР. — 1966. — Т. 170, вып. 6. — С. 1306—1309.). პირველი სამი ლუნარ ორბიტერის კოსმოსური აპარატებიდან მიღებული მონაცემები შემდგომში გამოყენებული იქნა აპოლოს პილოტირებული კოსმოსური ხომალდის უსაფრთხო დაშვების ადგილების დასადგენად.

 ისტორია 
1961 წლის 20 იანვარს აშშ-ს პრეზიდენტის ჯონ კენედის ცნობილი საინაუგურაციო გამოსვლის შემდეგ, შეერთებულმა შტატებმა დაიწყო მზადება პილოტირებული ფრენისთვის მთვარეზე. აპოლოს პროგრამის წარმატებით განსახორციელებლად საჭირო იყო დამატებითი კვლევა და სატესტო ფრენები მთვარეზე. პირველი ასეთი დამხმარე სპეციალიზებული პროგრამა იყო „რეინჯერი“, რომლის მოწყობილობები, „ლუნას“ სერიის პირველი საბჭოთა კოსმოსური ხომალდის ანალოგიით, გაიგზავნა დედამიწის ბუნებრივ თანამგზავრზე, გადაიღო ფოტოები მიახლოების ეტაპზე და შემდეგ დაეჯახა მთვარეს.

რეინჯერის პირველი ხუთი გაშვება წარუმატებელი იყო სხვადასხვა მიზეზის გამო და მთვარის ორბიტერის პროგრამა დაიწყო 1964 წლის დასაწყისში. მოწყობილობების წარმოების კონკურენტული კონტრაქტი მოიგო „ბოინგმა“. 

პირველი მოწყობილობის, „ლუნარ ორბიტერ 1“-ის მთავარი ამოცანა იყო მთვარის ზედაპირის რუკაზე პილოტირებული კოსმოსური ხომალდის აპოლოს დაშვების ადგილის დადგენა. გარდა ამისა, კოსმოსური ხომალდის ამოცანები მოიცავდა მიკრომეტეორიტების იდენტიფიცირებას ცისმთვარის გარემოში, გზაზე და მთვარის მახლობლად რადიაციული სიტუაციის შესწავლას და თანამგზავრის გრავიტაციული ველისა და ფიზიკური თვისებების შესწავლას.
მინი|მარცხნივ|აპარატის ორბიტა და ხილული მხარის (მარცხნივ) და მთვარის უკანა მხარის ფოტოგრაფირება (მარჯვნივ)

 ფრენის ქრონოლოგია 
„ლუნარ ორბიტერ 1“ გაშვებული იქნა 1966 წლის 10 აგვისტოს კანავერალის კონცხის კოსმოსური ძალების სადგურის სასტარტო მოედანი LC-13-დან. კოსმოსური ხომალდი წარმატებით შევიდა პარკირების ორბიტაზე. ოთხი დღის შემდეგ, 14 აგვისტოს, „ლუნარ ორბიტერ 1“ გაყვანილ იქნა მთვარის ორბიტაზე და დაიწყო მისი მისიის პროგრამის შესრულება. 1966 წლის 29 ოქტომბერს მისიის წარმატებით შესრულების შემდეგ განახორციელა ხისტი დაშვება შესასწავლ ობიექტზე.

სქოლიო

კატეგორია:პროგრამა ლუნარ ორბიტერი