შენქოი (არჰავის რაიონი)

შენქოი () — სოფელი არჰავის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რაიონის ცენტრ არჰავიდან 8 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 23 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ქვემო ქუთუნეთი.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 214, ISBN 978-605-5708-85-6.

ისტორია
სოფლების შენქოის და თეფეიურთის საერთო ძველი სახელია კუტუნითი. ლაზური ტოპონიმი კუტუნითი ნიშნავს „დაბალ ადგილს“.ეს ტოპონიმი თურქულ ენაში შევიდა როგორც კუტუნეტი. მართლაც, 1876 წლის ტრაბზონის პროვინციის წლიურში და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში შენქოი მოხსენიებულია როგორც კუტუნით-ი სუფლა (قوطونت سفلا), ხოლო სოფელი თეფეიურთი როგორც კუტუნით-ი ულია (قوطونت علیا).Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 367, ISBN 9789157871117.„Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları'' (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621. კუტუნით-ი სუფლა (ქვედა კუტუნითი) ლაზურად იწერება როგორც „წალენ კუტუნითი“ (წალენ კუტუნითი).İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, „Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü'', İstanbul, 2009,  s. 189, ISBN  978-605-89094-0-3

სოფელი კუტუნითი, რომელიც მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, ანტიკურ ხანაში შედიოდა კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში. ოსმალებმა, ტრაბზონის იმპერიის გაუქმების შემდეგ, 1547 წელს მთლიანად დაიპყრეს ეს რეგიონიც.„კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 1876 წლის ტრაბზონის პროვინციის წლიურის მიხედვით, სოფელი კუტუნით-ი სუფლა (ქვედა კუტუნითი) ექვემდებარებოდა ტრაბზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის არჰავის ოლქს. მისი მოსახლეობა შედგებოდა 31 ოჯახში მცხოვრები 64 ადამიანისგან. თუმცა, შესაძლებელია ეს რიცხვი მოიცავდეს მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას. სოფელში საგადასახადო ცხოველების რაოდენობა დაფიქსირებულია როგორც 180 თხა/ცხვარი, 93 ძროხა, 3 ხარი და 3 ცხენი-ხარი.

სოფელი ქვედა კუტუნითი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსეთის ადმინისტრაციის საზღვრებში იმყოფებოდა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ, 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში კვლევითი მოგზაურობისას სოფლის სახელი ჩაინიშნა როგორც „კუტუნითი სუფლა“.

სოფელი ქვედა კუტუნითი, 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ექვემდებარებოდა რიზეს პროვინციის ხოფის ოლქის არჰავის რაიონს. 1935 წლის საყოველთაო მოსახლეობის აღწერაში დასახლება, რომელიც ჩაწერილია როგორც „კუტუნისუფლა“, იყო ართვინისა და რიზეს პროვინციების ნაცვლად შექმნილი ჩორუჰის პროვინციის ხოფის ოლქის არჰავის რაიონის სოფელი და მისი მოსახლეობა შედგებოდა 160 ადამიანისგან.„1935 Genel Nüfus Sayımı'', İstanbul, 1937, s. 261.  ვინაიდან კუტუნითი ან კუტუნითი არ არის თურქული, სოფელი ქვედა კუტუნითის სახელი 1959 წელს შეიცვალა შენქოიდ. 1965 წლის საყოველთაო მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, შენქოის მოსახლეობა შედგებოდა 121 ადამიანისგან და ამ მოსახლეობიდან 62 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

2014 წელს შენქოიში არსებობდა 8 ლაზური სახლი, რომლებიც ინარჩუნებდნენ თავიანთ არქიტექტურულ სტილს, 10 სერენდერი და 7 წყლის წისქვილი.

სქოლიო

კატეგორია:არჰავის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში