ენ კარსონი

ენ პატრისია კარსონი  (დ. 21 ივნისი, 1950)   — კანადელი პოეტი, ესეისტი, მთარგმნელი, კლასიკოსი და პროფესორი.

კარსონი სწავლობდა ტორონტოს უნივერსიტეტში. ასწავლიდა კლასიკას, შედარებით ლიტერატურასა და შემოქმედებით წერას შეერთებული შტატებისა და კანადის უნივერსიტეტებში 1979 წლიდან, მათ შორის მაკგილში, მიჩიგანში, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში და პრინსტონში .

დღემდე გამოქვეყნებული აქვს ოცზე მეტი წიგნი ჩანაწერებითა და თარგმანით. კარსონს მიენიჭა გუგენჰაიმის და მაკართურის სტიპენდიები, მოიპოვა ლანანის ლიტერატურული ჯილდო, გრიფინის პოეზიის პრემია ორჯერ, TS ელიოტის პრემია, ასტურიის პრინცესას ჯილდო, გენერალური გუბერნატორის ჯილდო ინგლისურენოვანი პოეზიისათვის და PEN/Nabokov Award . დაინიშნა კანადის ორდენის წევრად 2005 წელს კანადურ წერილებში შეტანილი წვლილისთვის.

 ბიოგრაფია 
ენ კარსონი დაიბადა ტორონტოში 1950 წლის 21 ივნისს.  მისი მამა ბანკირი იყო და ის გაიზარდა კანადის რამდენიმე პატარა ქალაქში.  საშუალო სკოლაში ლათინურის ინსტრუქტორმა კარსონს გააცნო ძველი საბერძნეთის სამყარო და ენა და პირადად ასწავლიდა. ტორონტოს უნივერსიტეტის წმინდა მაიკლის კოლეჯში ჩარიცხვისას მან ორჯერ მიატოვა სწავლის პროცესი — პირველი და მეორე წლის ბოლოს. კარსონი, შეშფოთებული იყო კურიკულარული შეზღუდვებით (განსაკუთრებით მილტონის აუცილებელი კურსით), მცირე ხნით გადავიდა გრაფიკული ხელოვნების სამყაროში. ის საბოლოოდ დაბრუნდა ტორონტოს უნივერსიტეტში, სადაც დაამთავრა ხელოვნების ბაკალავრის მიმართულება 1974 წელს, გახდა ხელოვნების მაგისტრი 1975 წელს და დოქტორის ხარისხიც მიიღო 1981 წელს. მან ასევე ერთი წელი გაატარა ბერძნული მეტრიკისა და ბერძნული ტექსტური კრიტიკის შესწავლაში სენტ-ენდრიუსის უნივერსიტეტში . 

 მწერლობა 
კლასიკოსად გაწვრთნილი  და შედარებითი ლიტერატურის, ანთროპოლოგიის, ისტორიისა და ხელოვნების მიმართ ინტერესით განმსჭვალული კარსონი თავის მწერლობაში აერთიანებს იდეებსა და თემებს მრავალი სფეროდან. იგი ხშირად ათანამედროვებს და თარგმნის ძველი ბერძნული და ლათინური ლიტერატურის  ისეთ მწერლებს, როგორებიცაა ესქილე, კატულუსი, ევრიპიდე, ჰომეროსი, იბიკუსი, მიმნერმუსი, საფო, სიმონიდე, სოფოკლე, სტესიქოროსი და თუკიდიდე . ასევე შესამჩნევია თანამედროვე მწერლებისა და მოაზროვნეების გავლენა, მაგალითად: ემილი ბრონტე, პოლ სელანი, ემილი დიკინსონი, გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი , მარტინ ჰაიდეგერი , ფრიდრიხ ჰოლდერლინი, ფრანც კაფკა, ჯონ კიტსი, გერტრუდა სტაინი, სიმონე ვეი, ვულფი . მისი ბევრი წიგნი სხვადასხვა ხარისხით აერთიანებს პოეზიის, ესეს, პროზის, კრიტიკის, თარგმანის, დრამატული დიალოგის, მხატვრული ლიტერატურის და არამხატვრულ ფორმებს.

 სწავლება 
კარსონმა დაიწყო კლასიკური ენების მასწავლებლის კარიერა კალგარის უნივერსიტეტში 1979 წელს, სანამ მიიღებდა დოქტორის ხარისხს ტორონტოს უნივერსიტეტში .  1980 წელს იგი შეუერთდა პრინსტონის უნივერსიტეტს, სადაც მუშაობდა ინსტრუქტორად და მოგვიანებით ასისტენტ პროფესორად. ის ასევე ასწავლიდა ნიუ-იორკში (1986-1987).  1987 წელს კარსონმა დატოვა ნიუ-იორკი , რათა ესწავლებინა კლასიკური ენები და ლიტერატურა ემორის უნივერსიტეტში, ატლანტა ერთი წლით, მანამდე კი გადავიდა მონრეალში, მაკგილის უნივერსიტეტში კლასიკის შესახებ სამაგისტრო სწავლების დირექტორად. 

1990-იანი წლების ბოლოს, კარსონის პედაგოგიური კარიერა შეფერხდა, როდესაც მაკგილმა გააუქმა ძველი ბერძნულის ყველა სამაგისტრო კურსი, დახურა კლასიკის დეპარტამენტი და გადაიტანა კლასიკის დანარჩენი კურსი ისტორიის განყოფილებაში.  ამ დროის განმავლობაში ყოველი წლის ნახევარს სტუმრად ატარებდა სხვადასხვა ინსტიტუტებში, მათ შორის მიჩიგანის უნივერსიტეტში (Norman Freehling Visiting Professorship, 1999–2000),  კალიფორნიის უნივერსიტეტში, ბერკლი (2000 წლის გაზაფხული) და კალიფორნიის ხელოვნებისა და ხელოსნობის კოლეჯი ოკლენდში (2001 წლის გაზაფხული).  2000 წელს იგი დაინიშნა ჯონ მაკნაუტონის კლასიკის პროფესორად მაკგილში 

კარსონი 2003 წელს გადავიდა ენ-არბორში და მიჩიგანის უნივერსიტეტში, სადაც 2009 წლამდე მსახურობდა კლასიკური კვლევების, შედარებითი ლიტერატურისა და ინგლისური ენისა და ლიტერატურის პროფესორად. 2004 წელს კარსონი იბრძოდა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პოეზიის კათედრის პროფესორის თანამდებობაზე და მეორე ადგილი დაიკავა.  2009 წელს იგი კვლავ მოიხსენიეს, როგორც ოთხწლიანი თანამდებობის პოტენციური კანდიდატი. 

კარსონი შეუერთდა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის კრეატიული მწერლობის პროგრამას, როგორც გამორჩეული პოეტი რეზიდენტი და მოწვეული პროფესორი 2009 წელს  ქმართან და კოლაბორატორ რობერტ კარისთან ერთად. ის ასწავლის ყოველწლიურ კლასს NYU-ში თანამშრომლობის ხელოვნებაზე, სახელწოდებით „ეგოცირკი“. კარსონი იყო ენდრიუ დ. უაითის პროფესორი კორნელის უნივერსიტეტში 2010 წლიდან 2016 წლამდე  და მორის მოწვეული პოეტი სტენფორდის უნივერსიტეტში (კრეატიული წერის პროგრამა) 2013 წელს.  იგი შეუერთდა ბარდის კოლეჯს, როგორც გამოჩენილი მწერალი რეზიდენტი 2014 წელს, ასწავლიდა კლასიკურ კვლევებსა და წერილობით ხელოვნებას. 

 ღირსებები 
კარსონი აირჩიეს ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების საერთაშორისო მწერლად 2022 წელს  2023 წლის მაისში იგი გამოცხადდა კლასიკური ასოციაციის საპატიო პრეზიდენტად, 2023–24. 

 პირადი ცხოვრება 
ცნობილია, რომ კარსონი თავშეკავებულია მისი პირადი ცხოვრების დეტალების გამჟღავნების მიმართ .  პუბლიკაციებში მის შესახებ ინფორმაცია ხშირად შემოიფარგლება ფრაზით: „ენ კარსონი დაიბადა კანადაში და ასწავლის ძველ ბერძნულს საარსებო წყაროდ“.  კარსონმა თქვა, რომ თავის ნამუშევრებში ის თავის ცხოვრებას იყენებს დემოკრატიულად, როგორც ფაქტების მხოლოდ ერთ კრებულს მსოფლიოს სხვა ამბებს შორის. 

კარსონის პირველი ქორწინება, რომლის დროსაც მან მიიღო გვარი ჯაკომელი, გაგრძელდა რვა წელი და დასრულდა 1980 წელს.  კარსონმა დაადასტურა, რომ მისმა პირველმა ქმარმა წაიღო მწერლის ბლოკნოტები, როდესაც ისინი განქორწინდნენ, თუმცა მოგვიანებით დაუბრუნა. 

კარსონის მამა რობერტს ალცჰაიმერის დაავადება ჰქონდა. ავტორის მიერ დაწერილი ბევრი ესე ეხება მის გონებრივ და ფიზიკურ დაღმასვლას. 

კარსონის დედა მარგარეტი (1913–1997) გარდაიცვალა მაშინ როდესაც ენი წერდა წიგნს „Men in the Off Hours“. კარსონმა დახურა კრებული პროზაული ნაწარმოებით „Appendix to Ordinary Time“, ვირჯინია ვულფის დღიურებიდან და ხელნაწერებიდან ფრაზებით, რათა მისთვის პატივი მიეგო.  კარსონმა დედას თავისი ცხოვრების სიყვარული უწოდა.

კარსონის ძმა მაიკლი დააპატიმრეს ნარკორეალიზაციისთვის 1978 წელს. გირაოს გადახდის შემდეგ, ის გაიქცა კანადიდან და მას აღარ უნახავს.   

კარსონი დაქორწინებულია მხატვარ რობერტ კარიზე, რომელიც მან გაიცნო ენ-არბორში მიჩიგანის უნივერსიტეტში სწავლების დროს.  მან რობერტი აღწერა, როგორც „ჩემი თანამშრომელი-ქმარი ადამიანი“.პროექტები, რომლებზეც ისინი ერთად მუშაობდნენ, მოიცავს წიგნების დიზაინს და სპექტაკლებს Nox-ისა და Antigonick- ისთვის.

2022 წლის 19 აპრილს კარსონსა და კარის მიენიჭათ ისლანდიის მოქალაქეობა. 

ლიტერატურა 
Short Talks (1992)
Glass, Irony, and God (1995) 
Plainwater (1995)
Decreation (2005)
Nay Rather (2013)
The Albertine Workout (2014)
Float (2016)
 რესურსები ინტერნეტში 

 პოეზიის ფონდის ბიოგრაფია
 ამერიკელი პოეტების აკადემიის ბიოგრაფია
 კანადის ენციკლოპედიის ბიოგრაფია
 პარიზის მიმოხილვის ინტერვიუ უილ აიტკენის მიერ (2004)
 აგურის ინტერვიუ ელეონორ ვახტელის მიერ (2012)
 ჯუდიტ ბატლერის კომენტარი ანტიგონიკის შესახებ (2012)
 ჩატი GG-ის ლიტერატურის ჯილდოს მფლობელი ენ კარსონის 49-ე თაროზე (2021)
 სქოლიო 

კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:კანადელი ქალი პოეტები
კატეგორია:კანადელი ქალი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:კანადელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი პოეტები
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის კანადელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები