წუბენი

წუბენი — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტის ზაყორის ადმინისტრაციულ ერთეულში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) შუა დინების ხეობაში, ზღვის დონიდან 980 მ-ზე, ახალგორიდან 65 კმ-ში, კასპიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 31 კმ-ში.

 ისტორია 
წერილობით წყაროებში ცნობილია XIV საუკუნიდან. ქსნის ერისთავთა საგვარეულო მატიანე „ძეგლი ერისთავთა“ იხსენიებს წუბენს და წუბენისხეველებს იოვანე და ვირშელ ერისთავების დვალების წინააღმდეგ ლაშქრობებთან დაკავშირებით.არახამია გ., ძველი ქართული საგვარეულო მატიანეები. თბ., 1988. — გვ. 111–112. იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ (XVIII საუკუნის მიწურული) წუბენი იმ სოფლებს შორისაა, რომლებიც ამოწყვეტილი ღაზნელების მამულები იყო და ქსნის საერისთავოს გაუქმების შემდეგ ამილახვრებს მიეკუთვნა.ბაგრატიონი იოანე, ქართლ-კახეთის აღწერა (ტექსტი გამოსაცემად მოამზადეს თინა ენუქიძემ და გურამ ბედოშვილმა), თბ, 1986. — გვ. 39.

რუსეთის იმპერიის მმართველობის პერიოდში სოფელი წუბენი ტფილისის გუბერნიის დუშეთის მაზრის ქსნის უბანში შედიოდა. საბჭოთა რეჟიმის დროს, 1922–1990 წლებში მიაკუთვნეს სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ლენინგორის რაიონს. 1930-იანი წლებიდან ზახორის სასოფლო საბჭოში შედიოდა სოფლები: ზემო წუბენი, ქვემო წუბენი და შუა წუბენი. 1989 წლის აღწერით ზემო წუბენში იყო 97 მცხოვრები, ქვემო წუბენში — 23, შუა წუბენში — 33, ძირითადად ოსები.სამხრეთ ოსეთის აო მოსახლეობა საბჭოთა აღწერების მიხედვით.  

ოლქის გაუქმების შემდეგ (1990) ეს დასახლებები ოფიციალურად შედის ახალგორის რაიონში (შემდეგ მუნიციპალიტეტში),ახალგორის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №28 გამგეობის დებულების დამტკიცების შესახებ, 2014 წლის 26 დეკემბერი. «საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე». თუმცა 1990-იანი წლებიდან საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს არ ექვემდებარება. ახალგორის მუნიციპალიტეტის მოქმედი ტერიტორიული დაყოფით სოფლები გაერთიანებულია წუბენის სახელწოდებით. „სამხრეთ ოსეთის“ დე-ფაქტო რეჟიმის მიერ 2015 წელს ჩატარებული აღწერით სოფელ წუბენში 44 მცხოვრებია.Итоги всеобщей переписи населения Республики Южная Осетия 2015 года. — გვ. 18.

კულტურული მემკვიდრეობა
წუბენსა და მის შემოგარენში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრების რამდენიმე ძეგლი, მათ შორის წუბენის „თვაბაცილა“, ქვემო წუბენის წმინდა გიორგის სახელობის, ზემო წუბენის მთისხატის და ბალოვანის ვაკისხატის ეკლესიები.

სქოლიო