ორთაჯალარი

ორთაჯალარი () — სოფელი არჰავის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არჰავიდან 15 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 94 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ორჩი.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 214, ISBN 978-605-5708-85-6.

ისტორია
სოფელი ორთაჯალარის ძველი სახელია ორთაქოი. 1835 წლის არჰავის სოფლის აღწერაში იგი მოხსენიებულია როგორც „ორჩი ორთაქოი“.1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში კი მხოლოდ „ორთა სოფელი“ (اورتە كوی) იყო ჩაწერილი.„Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları'' (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

ორთაქოის მდებარეობა, ლაზეთის რეგიონი, ძველ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა 1461 წელს გააუქმეს ტრაბზონის იმპერია და 1547 წელს სრულად დაიკავეს ეს რეგიონი.„კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა“,(Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 1876 წლის ტრაბზონის საოლქო ანგარიშის თანახმად, ეს დასახლება ტრაბზონის საოლქოს ლაზისტანის სანჯაყის არჰავის მაზრაში შედიოდა. მისი მოსახლეობა 18 სახლში 45 ადამიანს შეადგენდა. თუმცა, შესაძლოა ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცებს გულისხმობდეს. სოფელში გადასახადს დაქვემდებარებული ცხოველები იყო: 45 თხა და ცხვარი, 93 ძროხა და 1 გუთანი.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 368-369, ISBN 9789157871117.

ორთაქოი პირველი მსოფლიო ომის წლებში რუსეთის მმართველობის ქვეშ იყო. გიორგი მეცნიერი იოსებ კიფშიძე 1917 წელს ლაზეთის რეგიონზე კვლევით მოგზაურობისას აღნიშნავდა, რომ სოფელ ორთაქოიში 20 სახლში 83 ადამიანი ცხოვრობდა.

1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ორთაქოი რიზეს საოლქოს ჰოპას მაზრის არჰავის უბნის ნაწილი იყო.  1935 წლის საყოველთაო აღწერისას კი ჩორუჰის საოლქოში იმავე ადმინისტრაციულ სტატუსს ინარჩუნებდა და მისი მოსახლეობა 301 ადამიანს შეადგენდა. ამ დროისთვის ჩორუჰის საოლქო ჩაანაცვლა არტვინისა და რიზეს საოლქოებმა.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 298. ორთაქოის სახელი 1959 წელს  შეიცვალა და გახდა ორთაჯალარი.„Köylerimiz'', (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 706. 1965 წლის საყოველთაო აღწერისას, რვა სოფლისგან შემდგარი ორთაჯალარის ბუჩაქის ადმინისტრაციული ცენტრი ორთაჯალარის სოფელი იყო, რომლის მოსახლეობა 322 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 116 კაცი წერა-კითხვის მცოდნე იყო.

2012 წელს სოფელში შენარჩუნებული იყო 35 ლაზური სახლი, 35 სერენდერი (საზაფხულო სახლი) და 2 წყლის წისქვილი.

სქოლიო

კატეგორია:არჰავის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში