სიუმერი (ფინდიქლის რაიონი)

არილი () — სოფელი ფინდიქლის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 69 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ფინდიქლიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 838 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
ძველი სახელია სუმლე. კულტურის ისტორიკოსი ნიკო მარი წერს, რომ მდინარე აბუს მარჯვენა შენაკადზე, ზღვიდან ზევით, პირველი სოფელი სუმლე იყო.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 77, ISBN 9786055753634. ეს დასახლება 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ასევე სუმლედ/სუმლე (سوملە) იხსენიება.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 368, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 622.

სუმლე მდებარეობს ანტიკური ეპოქის კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ. ოსმალურმა ადმინისტრაციამ სუმლე 1583 წელს ორი ტიმარის წილის მქონე სოფლად დაარეგისტრირა. XVII საუკუნის ბოლო მეოთხედში (1681/1682) კი, იგი უკვე ხუთი უბნის მქონე სოფელი იყო.

ტრაპიზონის ეიალეთის საზღვრებში მყოფი სუმლე 1867 წელს ახლად დაარსებული ტრაპიზონის პროვინციის ლაზეთის სანჯაყის სოფელი გახდა. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში იგი მოხსენიებულია ამ სანჯაყის ხოფის რაიონის [[არჰავის თემის სოფლად. სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 157 ოჯახში მცხოვრები 358 ადამიანისგან. ოჯახზე საშუალოდ დაახლოებით 2.3 ადამიანის მოდენა მიუთითებს, რომ აღრიცხული იყო მხოლოდ მამრობითი სქესის მოსახლეობა. თუ მამაკაცების რაოდენობას დავუმატებთ ამდენივე ქალს, სუმლეს მოსახლეობა შეადგენდა 716 ადამიანს. სუმლეში, რომელიც სოფლის მეურნეობაზე იყო დამოკიდებული, დაფიქსირდა 84 ცხვარი და თხა, 2 ცხენი და 3 ფაშატი, 450 ძროხა და 4 ხარი.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 369, ISBN 9789157871117.

სუმლე 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში რიზეს პროვინციის ხოფის რაიონის ვიჩეს თემს ეკუთვნოდა.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 622. 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში „სუმლე“-დ დაწერილი სოფელი რიზესა და არტვინის პროვინციების ნაცვლად შექმნილი ჩორუხის პროვინციის ხოფის რაიონის ვიჩეს თემის ერთ-ერთი სოფელი იყო და მისი მოსახლეობა 1394 ადამიანს შეადგენდა. მიუხედავად იმისა, რომ სუმლე 1940 წლის საყოველთაო აღწერაშიც „სუმლე“-დ იხსენიება, 1950 წლის საყოველთაო აღწერაში უკვე „სიუმერი“-ად არის რეგისტრირებული. ჩანს, ამ ორ თარიღს შორის პერიოდში სოფლის სახელი შეიცვალა სიუმერიად. სოფელი 1940 წელს ჩორუხის პროვინციის ხოფის რაიონის ვიჩეს თემს, ხოლო 1950 წელს ჩორუხის პროვინციის ფინდიქლის რაიონის ცენტრალურ თემს ეკუთვნოდა.{cite web |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1940-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |title=1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 169. |erişimtarihi=17 Mart 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200218094740/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1940-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |archivedate=18 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }} სახელის შეცვლის მიუხედავად, სოფლის ძველი სახელი ახალთან ერთად „სიუმერი (სუმლე)“ ფორმით გარკვეული პერიოდი კვლავ გამოიყენებოდა ოფიციალურ ჩანაწერებში.

სქოლიო

კატეგორია:ფინდიქლის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
c