ჩიფთექიოფრიუ (ბორჩხის რაიონი)

ჩიფთექიოფრიუ () — სოფელი ბორჩხის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 45 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ბორჩხიდან 13 კილომეტრში. 2021 წლის მონაცემებით სოფელში 188 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა წყარყა/გოლა/ჟურხინჯი.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 214, ISBN 978-605-5708-85-6.
ისტორია
სოფლის ძველი სახელი ლაზურად არის წყარყა და გოლა..Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 122, ISBN 978-605-5708-85-6. წყარყა შედგება სიტყვებისგან „წყარი“ (წყალი, ნაკადული) და „ყა“ (მკლავი), რაც ნიშნავს „ორი ნაკადულის შეერთების ადგილს“. ჩიფთექიოფრუ მდებარეობს სწორედ ორი ნაკადულის შეერთების ადგილას.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 192  ISBN 978-9941-0-8969-5 გოლა კი ნიშნავს „ალპურ საძოვარს“, „მთას“, „გორას“. ჩიფთექიოფრუს ასევე უწოდებენ ჟურხინჯს. ლაზურად ჟურხინჯი შედგება სიტყვებისგან „ჟური" (ორი) და „ხინჯი" (ხიდი), რაც ნიშნავს „ორმაგ ხიდს“, „ორ ხიდს“. სავარაუდოდ, ლაზური სახელწოდება „ჟურხინჯი“ და თურქული „ჩიფთექოფრუ“ ერთი ენიდან მეორეზე ითარგმნა. სოფელში ასევე გვხვდება ლაზური ადგილმდებარეობის სახელები, როგორიცაა ნაქოხე, ოვაშე.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 183  ISBN 978-9941-9123-9-9

ჩიფთექიოფრუ არის ჩჰალას ხეობის ხუთი სოფლიდან ერთ-ერთი. ის მდებარეობს ხეობის სახელის მატარებელი მდინარის სათავესთან ახლოს. ჩჰალას ნაკადულის ნაპირზე, რომელიც ბორჩხაში ჭოროხის მდინარეს უერთდება, მდებარეობს სხვა სოფლებიც: ფინდიქლი, დუზქოი, ქალე და დემირჯილერი.

შედარებით ძველ წყაროებში ჩიფთექიოფრუ ძველი ან ახალი სახელით არ გვხვდება. 1922 წლის მოსახლეობის რეესტრში, ბორჩხას რაიონის ცენტრალურ თემში, ჩჰალას ხეობაში მდებარე ლაზურ სოფლებს შორის ჩიფთექოფრუ (წყარყა, გოლა, ჟურხნინჯ) არ არის მოხსენიებული.  მუვაჰიდ ზეკი, რომელიც ცნობილია არტვინის პროვინციაზე თავისი ნაშრომით, 1927 წელს გამოქვეყნებულ წიგნში ჩჰალას (შიდა ციხე) რეგიონის მნიშვნელოვანი სოფლებისა და უბნების ჩამოთვლისას ახსენებს კოსტანეტს, პანჩურეტს, მაჩატს, მამანატს, ზორქოის და ბაშქოის, მაგრამ არ ახსენებს გოლას ან წყარყას. ამ დროისთვის ჩანს, რომ ჩიფთექოფრუ არ იყო დამოუკიდებელი სოფელი, სავარაუდოდ იყო უბანი.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 2010 (Birinci basımı 1927), s. 176, ISBN 978-9944-197-52-6.

სოფელი ჩიფთექიოფრუ 1970 წლის საყოველთაო აღწერამდე არ ფიგურირებდა აღწერის შედეგებში, როგორც ცალკე სოფელი. ამ დროს ის ექვემდებარებოდა ართვინის პროვინციის ბორჩხას რაიონის ცენტრალურ უბანს და სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 588 ადამიანს. ამ თარიღამდე ჩანს, რომ ჩიფთექიოფრუ იყო დუზქოის უბანი. კერძოდ, დუზქოის მოსახლეობის რაოდენობა 1965 წელს 1,460 ადამიანიდან 1970 წელს 981 ადამიანამდე შემცირდა, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ჩიფთექიოფრუ გამოეყო ამ სოფელს და გახდა ცალკე სოფელი. თუმცა, ძირითად წყაროებში არ არის ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როდის შეიცვალა სოფლის ძველი სახელი და როდის უწოდეს მას ჩიფთექიოფრუ.

სქოლიო

კატეგორია:ბორჩხის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში