ადრასთეა (თანამგზავრი)

ადრასთეაჟურ. „ასტრონომიული კალენდარი“, თბ., 2022, გვ. 92-93 (), იუპიტერ XV, S/1979 J 1 (სიმბოლო: 20px) — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის შიდა თანამგზავრთა ჯგუფში. იგი იუპიტერის სინქრონულად მბრუნავი რეგულარული თანამგზავრია.

 აღმოჩენა 
ადრასთეა აღმოაჩინეს 1979 წლის 8 ივლისს ამერიკელმა ასტრონომებმა დევიდ ჯუიტმა და ედვარდ დანიელსონმა საპლანეტათაშორისო სადგურის ვოიაჯერ 2-ის მიერ გადაღებულ სურათებზე და მიიღო დროებითი აღნიშვნა S/1979 J 1. 1983 წელს მას მიენიჭა ოფიციალური სახელი ბერძნული მითოლოგიიდან იმ ნიმფა ადრასტეიას პატივსაცემად, რომელიც ზევს თხის რძით კვებავდა.

 ორბიტა და მოძრაობა 
ადრასთეა მოძრაობს უშუალოდ იუპიტერის რგოლების სისტემაში და, სავარაუდოდ იგი რგოლების წყაროა. ადრასთეას ორბიტა თითქმის ემთხვევა მეტისის ორბიტას. ის პრაქტიკულად მრგვალია და თითქმის იუპიტერის ეკვატორის სიბრტყეში მდებარეობს. თხევადი თანამგზავრებისთვის მისი რადიუსი ნაკლებია როშის ზღვარზე, მაგრამ აშკარად აღემატება მყარი თანამგზავრების ზღვარს, რადგან ეს თანამგზავრები ჯერ კიდევ არ არის გახლეჩილი მოქცევის ძალებით. მეტისი და ადრასთეა იუპიტერზე უფრო სწრაფად ბრუნავს, ვიდრე ის ბრუნავს მისი ღერძის გარშემო და, შედეგად, მოქცევის ძალები თანდათან ამცირებენ მათი ორბიტების რადიუსებს. შორეულ მომავალში ისინი დიდი ალბათობით პლანეტა იუპიტერს შეეჯახებიან.

თანამგზავრი იუპიტერის გარშემო ბრუნავს ანდომებს 7 საათსა და 9.5 წუთს. მისი ღერძის გარშემო ბრუნვის პერიოდი უცნობია.

ადრასთეა, ისევე როგორც სხვა თანამგზავრები, რომლებიც რგოლებში მოძრაობენ, ასუფთავებს მათ ორბიტას ნაწილაკებისგან. ადრასთეას გასუფთავებული ზონის სიგანე შეფასებულია 70 კმ-ით (რაც 2.5-ჯერ ნაკლებია მეტისზე).

 ფიზიკური მახასიათებლები 
ადრასთეას ზომებია 20×16×14 კმ (საშუალო რადიუსი — 8.2 კმ). საშუალო სიმკვრივე შეფასებულია, როგორც 0.90 ± 1.85 გ/სმ³, ზედაპირის ფართობი — (~1200) კმ²-მდე. ადრასთეას მასა, მოცულობა და შემადგენლობა უცნობია, მაგრამ თუ ვივარაუდებთ, რომ მისი სავარაუდო სიმკვრივე შეესაბამება ამალთეას სიმკვრივეს, ანუ დაახლოებით 0.86 გ/სმ³, ადრასთეას მასა შეიძლება იყოს 2×1015 კგ. ამალთეას სიმკვრივის ქვეშ ივარაუდება, რომ მისი შემადგენლობა შეიცავს 10-15% წყლის ყინულს და ღრუს და ადრასთეას შეიძლება ჰქონდეს მსგავსი მახასიათებლები.

ადრასთეას ხელმისაწვდომი სურათების დაბალი გარჩევადობის გამო, მისი ზედაპირის დეტალები ჯერ არ არის ცნობილი.

იხილეთ აგრეთვე
(239) ადრასთეა — ასტეროიდი.

კომენტარი

სქოლიო

კატეგორია:იუპიტერის შიდა თანამგზავრები