აკაკი ჭყონია

აკაკი მაქსიმეს ძე ჭყონია (დ. 1898 — გ. 28 მაისი, 1937, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი, ლიტერატორი.

დაიბადა რკინიგზელის ოჯახში. საბჭოთა რეჟიმის ძალადობრივ დამყარებამდე (1921) იყო სოციალ-დემოკრატიული (მენშევიკური) პარტიის თბილისის კომიტეტის წევრი. დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1923) და მოსკოვის ჟურნალისტიკის ინსტიტუტი (1925).ღლონტი ალ., კვალი ნათელი, გაზ. „კომუნისტი“, № 87, 14 აპრილი, 1985. — გვ. 4.  

ჭყონია ჟურნალისტური საქმიანობით 1923 წლიდან იყო დაკავებული. 1926 წელს შეუერთდა საბჭოთა კავშირის კომუნისტურ (ბოლშევიკურ) პარტიას. 1925-1932 წლებში მუშაობდა გაზეთ „კომუნისტის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრად, შემდეგ — გაზეთ „კოლექტივიზაციის“ რედაქტორად, ენისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორად, 1934 წლიდან — თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის დირექტორად. აქტიურად მონაწილეობდა მოსკოვში ქართული კულტურის დეკადის (1937 იანვარი) მომზადებაში. ჭყონია 1937 წლის 28 მაისს საკუთარ კაბინეტში გასროლით მოკლა ოპერის თეატრის პარტკომმა.Товарищ А. М. Чкония, «Заря Востока», № 122 (4143), 30 мая 1937 г. — с. 3. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით (1937). 

აკაკი ჭყონიას ძმისშვილი იყო საოპერო მომღერალი ლამარა ჭყონია. ლ. ჭყონიას მოგონებების მიხედვით, აკაკი ჭყონიას მკვლელი დანაშაულიდან რამდენიმე დღეში გაუსამართლებლად დახვრიტეს; ოჯახს ჰქონდა ეჭვი, რომ მკვლელობის უკან ლავრენტი ბერია იდგა.ჭყონია, ლ., ცხოვრების ტალღებზე, თბ., 2007.   
ბიბლიოგრაფია
 ნიკოლოზ ბარათაშვილი — პოეტი და მოქალაქე, ტფ., 1930.
 მოწინავეთა ძახილი, ტფ., 1931.
 ახალი გურია, გაზ. „კომუნისტი“, № 178, 5 აგვისტო, 1931. — გვ. 3. 
 ჯოღეჯიანის თამბაქო, გაზ. „კომუნისტი“, № 195, 26 აგვისტო, 1931. — გვ. 3.
 ნავთი კახური, გაზ. „კომუნისტი“, № 92, 20 აპრილი, 1932. — გვ. 3.
 ამბები მოსკოვზე, ტფ., 1932.
 საუნჯე ხალხური შემოქმედებისა (რედ. და წინასიტყვ. აკაკი ჭყონია), ტ. 1-3, ტფ., 1936.
სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოკლული ქართველები
კატეგორია:ჭყონიები