ბლანეტა

ბლანეტა — ეგზოპლანეტათა კლასის ჰიპოთეტური წევრი, რომელიც უშუალოდ შავი ხვრელს გარშემო ორბიტაზე ბრუნავს.

ბლანეტები ფუნდამენტურად პლანეტებს ჰგავს; მათ აქვთ საკმარისი მასა, რომ საკუთარი გრავიტაციის გავლენით სფეროს ფორმა მიიღონ, მაგრამ არ არიან იმდენად მასიურები, რომ თერმობირთვული სინთეზის პროცესი დაიწყოს და ვარსკვლავად გადაიქცნენ. 2019 წელს ასტრონომთა და ეგზოპლანეტოლოგთა ჯგუფმა აჩვენა, რომ ზემასიური შავი ხვრელის ირგვლივ არსებობს უსაფრთხო რეგიონი, სადაც ათასობით ბლანეტას შეუძლია მის გარშემო ორბიტაზე ბრუნვა.

 ეტიმოლოგია 
შავი ხვრელის პლანეტებს ეს სახელი კაგოსიმას უნივერსიტეტის (იაპონია) ჯგუფმა კეიიჩი ვადას ხელმძღვანელობით შეურჩია. სიტყვა „ბლანეტა“ შავი ხვრელისა (black hole) და პლანეტის (planet) შეერთებით მიიღება.

 ჩამოყალიბება 
ბლანეტები, სავარაუდოდ, საკმარისად დიდი შავი ხვრელის გარშემო მბრუნავ აკრეციულ დისკში ყალიბდება.

 შესაძლო კანდიდატები 
 მრავალი ეგზოპლანეტა, რომლებიც მიკროლინზირების შემთხვევებში დაფიქსირდა, შესაძლოა, შავი ხვრელის გარშემო მოძრაობდეს, მაგ. OGLE-2005-BLG-390Lb და OGLE-2014-BLG-0221Lb.
 დაუდასტურებელი ექსტრაგალაქტიკური პლანეტა M51-ULS-1b.

 მხატვრულ ნაწარმოებებში 
ტელესერიალ Doctor Who-ს ეპიზოდებში „The Impossible Planet“ და „The Satan Pit“ (ორივე 2006 წლის), სიუჟეტი ხდება „შეუძლებელ პლანეტაზე“, უნაყოფო პლანეტაზე სახელად „კროპ ტორი“, რომელიც ბრუნავს შავი ხვრელის K37 Gem 5 გარშემო. ინტერსტელარში (2014), სამიდან ორი დედამიწის მსგავსი პლანეტა, რომლებიც ბრუნავს ზემასიური შავი ხვრელის, გარგანტუას გარშემო, არიან სრულფასოვანი ბლანეტები. მესამე პლანეტა ბრუნავს მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავის, პანტაგრუელის, გარშემო.

 სქოლიო 

კატეგორია:ეგზოპლანეტოლოგია
კატეგორია:ჰიპოთეტური პლანეტის სახეობები
კატეგორია:შავი ხვრელები
კატეგორია:2020 წლის ნეოლოგიზმები