ამფიბოლები

ამფიბოლები ( — მინერალთა ჯგუფი, რიც წარმოდგენილია მაგნიუმის, რკინის, კალციუმის და შედარებით იშვიათად, ალუმინისა და ტუტეების შემცველი ბაფთისებრი აგებულების სილიკატებით; მდიდარია აქროლადი ნივთიერებით F, იშვიათად — Cl. 

ამფიბოლების ზოგადი ქიმიური ფორმულაა  —  AB2C5T8O22W2, სადაც
A_NaKCaPbLiB2NaCaMn2+Fe2+MgLiC5MgFe2+Mn2+AlFe3+Cr3+Mn3+Ti4+LiT8SiAlTi4+BeO22ჟანგბადიW2(OH)FClO2–

ამფიბოლების კრისტალურ-ქიმიური სტრუქტურის საფუძველს ქმნის კომპლექსური ანიონი [Si4O11]^{6-} და [OH]^{1-} ზოგჯერ F^{1-}, Cl^{1-} და დამატებითი O^{2-}. ბაფთისებრი სტრუქტურის გამო, კრისტალებს პრიზმული იერი და პრიზმის გასწვრივ სრული ტკეჩვადობა აქვს. კრისტალებში განარჩევენ რომბული და მონოკლინური სინგონიის ამფიბოლებს. მთავარი ამფიბოლებია: რომბული–ანთოფილიტი, მონოკლინური–ტრემოლიტი, აქტინოლითი, რქატყუარა, არფვედსონიტი, გლაუკოფანი და სხვა. რკინის შემცველობის მიხედვით ამფიბოლები სხვადასხვა ფერისაა: უფერო, მწვანე, უმეტესად შავი. სიმაგრე მინერ. სკალის მიხედვით 5-6, სიმკვრივე – 2800-3460 კგ/მ³. 

ამფიბოლები დედამიწის ქერქის 2-3%-ს შეადგენენ, შედიან მრავალი მაგმური და მეტამორფული ქანის შემადგენლობაში (რქატყუარიანი გაბრო, დიორიტი, სიენიტი და სხვა). ზოგჯერ ქანი ერთადერთი მინერალით — ამფიბოლითაა აგებული (ჰორნბლენდიტი, ამფიბოლიტი, ამფიბოლიანი ფიქლები). ამფიბოლების დაშლითა და გამოფიტვის შედეგად ჩნდება ქლორიტი, ეპიდოტი, კარბონატები, რკინის ჰიდროჟანგები, ოპალი, ქალცედონი, კვარცი და სხვა. ამფიბოლების სელისებრ-ბოჭკოვან სახესხვაობას — ამფიბოლ-აზბესტს იყენებენ ტექნიკაში.

ლიტერატურა

სქოლიო

კატეგორია:სილიკატური მინერალები