დერეჯიქი (არჰავის რაიონი)

დერეჯიქი () — სოფელი არჰავის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 88 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არჰავიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 97 ადამიანი ცხოვრობს.

სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა სიდრა.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 214, ISBN 978-605-5708-85-6.

ისტორია
სიფელი დერეჯიქის ძველი სახელწოდებაა  სიდრა/სიდერე. ბერძნული წარმოშობის ტოპონიმი სიდრა ნიშნავს „რკინის სოფელს“.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 236, ISBN 978-605-5708-85-6. 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში სოფლის სახელი მოიხსენიება როგორც „სიდრა“ ან „სიდერე“ (سیدرە).Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 368, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

რეგიონი, სადაც სიდრა ან სიდრე მდებარეობდა, ანტიკურ ეპოქაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი ხელში ჩაიგდეს 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ. არჰავი მდებარეობდა რეგიონში, რომელსაც ოსმალეთის პერიოდში ლაზისტანი ეწოდებოდა. არჰავი, სადაც სიდრა მდებარეობდა, ადრეულ ოსმალურ ჩანაწერებში მოიხსენიება როგორც არჰავის კაზა, რომელიც ტრაპიზონის სანჯაყს ეკუთვნოდა. არჰავის კაზა 1486 წლის აღწერის დროს შედგებოდა არჰავი-ლაზის ნაჰიესგან, ხოლო მე-16 საუკუნეში - არჰავი-ლაზის, გონიოს, ვილაიეთ-ი ისქელესა და ვილაიეთ-ი ბაღობითის ნაჰიეებისგან. არჰავის კაზაში მდებარე სიდრა 1583 წლის აღწერაში აღრიცხულია როგორც სოფელი 5 უბნით.

სიდრა, 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულის მიხედვით, იყო სოფელი, რომელიც ეკუთვნოდა ტრაპიზონის ვილაიეთის ერთ-ერთი სანჯაყის, ლაზისტანის სანჯაყის, ხოფას კაზას არჰავის ნაჰიეს. მისი მოსახლეობა შედგებოდა 69 კომლში მცხოვრები 213 ადამიანისგან. კომლზე დაახლოებით 3 ადამიანის მოსვლა შესაძლოა დაკავშირებული იყოს იმასთან, რომ აღრიცხული იყო მხოლოდ მამაკაცი მოსახლეობა. ამ შემთხვევაში შეიძლება ითქვას, რომ სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა დაახლოებით 416 ადამიანისგან. 1935 წელს სოფელში აღრიცხული მოსახლეობაც ამ ვარაუდს ამყარებს. სოფელში, რომლის მოსახლეობა მიწათმოქმედებით ირჩენდა თავს, აღრიცხული იყო 11 თხა/ცხვარი, 123 ძროხა, 3 ცხენი და 2 ხარი.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 369, ISBN 9789157871117.

სიდრა, 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიის მიხედვით, ეკუთვნოდა რიზეს ვილაიეთის ხოფას კაზას არჰავის ნაჰიეს. 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში „სიდერედ“ აღრიცხული დასახლება იყო ერთ-ერთი სოფელი რიზესა და არტვინის ვილაიეთების ნაცვლად შექმნილი ჩორუჰის ვილაიეთის ჰოპას კაზას არჰავის ნაჰიეში. ამ აღრიცხვის მიხედვით, სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 475 ადამიანისგან. სიდრას/სიდერეს სახელი უცხოური წარმოშობის გამო 1959 წელს შეიცვალა „დერეჯიკით“. ამის მიუხედავად, სიდერეს სახელი სოფლის ახალ სახელთან ერთად გარკვეული დროის განმავლობაში კვლავ გამოიყენებოდა ოფიციალურ ჩანაწერებში ფორმით „დერეჯიკი (სიდერე)“.

სქოლიო

კატეგორია:არჰავის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში