ელეანორ კატონი

ელეანორ კატონი (დ. 1985 ) — ახალზელანდიელი რომანისტი და სცენარისტი. კანადაში დაბადებული კატონი ბავშვობაში ახალ ზელანდიაში გადავიდა საცხოვრებლად და გაიზარდა კრაისტჩერჩში . მიიღო თანამედროვე წერის სტილის საერთაშორისო ინსტიტუტის მაგისტრის ხარისხი შემოქმედებით წერაში. მისი ჯილდოს მფლობელი სადებიუტო რომანი, რეპეტიცია, რომელიც დაიწერა სამაგისტრო ნაშრომად, გამოიცა 2008 წელს და გადაკეთდა 2016 წლის ამავე სახელწოდების ფილმად . მისმა მეორე რომანმა, მნათობებმა, 2013 წლის ბუკერის პრემია მოიპოვა, რითაც კატონი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა ავტორი, რომელმაც მიიღო პრიზი (28 წლის ასაკში) და ამ პრიზის მფლობელი მხოლოდ მეორე ახალზელანდიელი. შემდგომში წიგნი გადაკეთდა სატელევიზიო მინისერიალად, სადაც სცენარისტი იყო კატონი. 2023 წელს იგი დასახელდა გრანტას საუკეთესო ახალგაზრდა ბრიტანელ რომანისტთა სიაში.

 ბიოგრაფია 
კატონი დაიბადა კანადაში 1985 წელს.  იმ დროისათვის მისი მამა დამამთავრებელი კურსის სტუდენტი, რომელიც ამთავრებდა დოქტორანტურას დასავლეთ ონტარიოს უნივერსიტეტში თანამეგობრობის სტიპენდიით.  დედამისი ჯუდიტი არის ახალზელანდიელი კენტერბერიდან, ხოლო მისი მამა, ფილოსოფოსი ფილიპ კატონი, მოდის ვაშინგტონის შტატიდან .  მისი ოჯახი დაბრუნდა ახალ ზელანდიაში, როდესაც ის ექვსი წლის იყო და კატონი გაიზარდა კრაისტჩერჩში . დედამისი იმ დროს საბავშვო ბიბლიოთეკარი იყო და ოჯახს ტელევიზორი არ ჰქონდა; კატონი ადრეული ასაკიდანვე გახდა მკითხველი და დაიწყო წერა. 

როდესაც ის 13 წლის იყო, ოჯახმა ერთი წელი გაატარა ლიდზში, სანამ მამამისი უნივერსიტეტში სწავლობდა და კატონი სწავლობდა ლოუნსვუდის ადგილობრივ ყოვლისმომცველ სკოლაში, რომელსაც იგი უწოდებდა „საოცარს“ და „დიდებულად უხეშს“.    კრაისტჩერჩში დაბრუნის შემდეგ სწავლა განაგრძო ბერნსაიდის საშუალო სკოლაში, სწავლობდა ინგლისურს კენტერბერის უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი კრეატიულ წერაში თანამედროვე წერის სტილის საერთაშორისო ინსტიტუტში, ვიქტორია ველინგტონის უნივერსიტეტში .  იგი ისტორიკოს ბრიუს კატონის  ნათესავია . 

 პოლიტიკა 
მარცხნივ|მინი| კატონი 2014 წლის  გალა გახსნაზე.
2015 წლის იანვარში ჯაიპურის ლიტერატურულ ფესტივალზე მიცემულ ინტერვიუში, კატონმა თქვა, რომ ავსტრალიის, კანადისა და ახალი ზელანდიის მთავრობებს ხელმძღვანელობდნენ „ნეოლიბერალი, მოგებით შეპყრობილი, ძალიან ზედაპირული,  ფულზე დამშეული  პოლიტიკოსები, რომლებსაც არ აინტერესებთ კულტურა. ... მათ აინტერესებთ მოკლევადიანი მოგება. ისინი გაანადგურებდნენ პლანეტას, რათა მიიღონ ცხოვრება, როგორიც მათ სურთ. მე ძალიან გაბრაზებული ვარ ჩემი მთავრობის მიმართ".  

პრემიერმინისტრმა ჯონ კიიმ თქვა, რომ იმედგაცრუებული იყო კატონის მხრიდან მისი მთავრობისადმი პატივისცემის ნაკლებობით და ამტკიცებდა, რომ ის მწვანეთა პარტიასთან იყო დაკავშირებული.. 

2015 წლის იანვარში RadioLive-ის წამყვანმა შონ პლუნკეტმა კატონს უწოდა მოღალატე და „უმადური ჰუა“, მაორის ჟარგონული სიტყვა, რომელიც ზოგიერთმა მსმენელმა შეცდომით აითვისა „მეძავად“.   გადასახადის გადამხდელთა კავშირმა ასევე გაავრცელა განცხადება მედიაში, სადაც აჩვენა, რომ კატონმა მიიღო დაახლოებით 50,000 აშშ დოლარი კრეატიული ახალი ზელანდიის მხარდაჭერისთვის მისი კარიერის განმავლობაში და ამტკიცებდა, რომ „თუ ქალბატონი კატონი არ იქნება მადლიერი ახალი ზელანდიის მთავრობის მხარდაჭერისთვის, სანამ ის წერდა The Luminaries,  მან უნდა გამოიყენოს ზოგიერთი მნიშვნელოვანი ჰონორარი თანხის უკან დასაბრუნებლად“. 

კატონის კრიტიკამ გამოიწვია მედია ქარიშხალი, მათ შორის მრავალი მულტფილმის გამოქვეყნება და პოლიტიკურმა კომენტატორმა ბრაის ედვარდსმა უწოდა „კატონგეიტი“.   ედვარდსმა მოიხმო მრავალი სხვა კომენტატორის ფრაზა, რომლებიც მხარს უჭერდნენ კატონის უფლებას გამოხატოს თავისი შეხედულებები და თქვა, რომ დაპირისპირება ასახავს საჯარო დებატების სისულელეს ახალ ზელანდიაში, მედიისა და პოლიტიკის შესახებ. 

 პირადი ცხოვრება 
კატონმა გაიცნო ჩიკაგოში დაბადებული პოეტი სტივენ ტუსენი აიოვას მწერალთა სახელოსნოში, ხოლო ტუსენი საცხოვრებლად ახალ ზელანდიაში გადავიდა 2011 წელს, რათა დაეცვა  დოქტორის ხარისხი აშშ-ს ავანგარდულ პოეზიაში ველინგტონის ვიქტორიას უნივერსიტეტში.   მოგვიანებით წყვილი ედემის მთაზე ცხოვრობდა თავის ორ კატასთან (ლორა პალმერთან და ისისთან), ხოლო კატონი კრეატიულ წერას ნახევარ განაკვეთზე ასწავლიდა მანუკაუს ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში .   კატონი აღწერს ტუსენს, როგორც მისი მონახაზების პირველ მკითხველს და მან გაიმარჯვა კამათში, უნდა მოეკლა თუ არა The Luminaries- ის ერთი პერსონაჟი.  ისინი დაქორწინდნენ 2016 წლის 3 იანვარს.     წყვილი ქალიშვილთან ერთად ინგლისში, კემბრიჯში ცხოვრობს. 

 ფილანტროპია 
2014 წელს კატონმა გამოიყენა თავისი მოგება ახალი ზელანდიის Post Book Awards- დან ლანსვუდის/ჰოროეკას გრანტის დასამკვიდრებლად. გრანტი ახალბედა მწერლებს სთავაზობს სტიპენდიას, რათა უზრუნველყოს „საშუალება და შესაძლებლობა არა წერონ, არამედ წაიკითხონ და გაუზიარონ ის, რასაც სწავლობენ თავიანთი კითხვით კოლეგებს ხელოვნების სფეროში“.  მიმღებთა შორის იყვნენ ემი ბრაუნი, კრეიგ კლიფი  და რიჩარდ მეროსი .

 ლიტერატურა 

 ვულფი, გრეჰემი. (2016). ელეონორ კატონის რეპეტიცია : თეატრალური ფანტაზია და მზერა . მოზაიკა: ჟურნალი ლიტერატურის ინტერდისციპლინარული შესწავლისთვის 49.3 : 91–108.

 რესურსები ინტერნეტში 

 ჰოროეკას კითხვის გრანტი
 Sunday Times, 2009 წლის ივლისი (paywall)
 ნაწყვეტები Eleanor Catton's Reading Journal-დან, Turbine, 2007 წ
 სქოლიო 

კატეგორია:კანადელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ახალზელანდიელი რომანისტები
კატეგორია:ბუკერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები