რადამანთისი

რადამანთისი — კრეტას ერთ-ერთი მეფე ბერძნულ მითოლოგიაში, ნახევარღმერთი და ქვესკნელის მსაჯული ეაკოსთან და მინოსთან ერთად. იგი იყო ზევსის და ევროპას შვილი. მისი სახელი მოგვიანებით გამოიყენებოდა მკაცრი და მოუქნელი მსჯელობის მქონე პირების აღსანიშნავად. იგი აზიელებს განსჯიდა ჯოჯოხეთში, ეაკოსი განსჯიდა ევროპელებს და მინოსი განსჯიდა საეჭვო შემთხვევებს.

 ოჯახი 
რადამანთისისი, მითოლოგიის თანახმად, იყო ზევსისა და ევროპეს ვაჟი და სარპედონისა და მინოსის ძმა.  ძმასთან ერთად, რადამანთისი გაიზარდა ასტერიონმა, მათმა მამინაცვალმა. მას ჰყავდა ორი ვაჟი, გორტისი (დაკავშირებული გორტინთან, კრეტა ) და ერითრუსი ( ერითრაის დამფუძნებელი).

სხვა წყაროები (მაგ. პლუტარქე, თესევსი 20) ასახელებენ რადამანთისს და არა დიონისეს, როგორც არიადნეს ქმარს და ენოპიონის, სტაფილოსისა და თოასის მამას. ამ ცნობაში არიადნე იყო მინოსის, რადამანთისის ძმის ქალიშვილი; მეორე არიადნა იყო მინოსის შვილიშვილისა და თანამოსახელის ქალიშვილი, რომელიც თესევსის ლეგენდაშია და გადაარჩინა დიონისემ.

 კანონმდებლობა 
მიუხედავად იმისა, რომ ის ხშირად ითვლებოდა ქვესკნელის მიცვალებულთა ერთ-ერთ მსაჯად, იგი ასევე ცნობილი იყო რამდენიმე საკანონმდებლო საქმიანობით. არის მითითება რადამანთისის კანონზე, რომელიც კრეტელებს უბრძანებს ცხოველებით ფიცი დაედოთ Porphyry, De Abstinentia III.16.6, on which see Jean Bouffartigue, Porphyre, De l'abstinence, (Paris) 1979, p. 171 n. 2. ასევე სხვა კანონებიც შექმნა, მაგალითად თავდაცვის შესახებ კანონი, რომელიც ამბობდა, თუ მოძალადეს წინააღმდეგ სხვერპლი მოძალადეს დააზარალებს კანონის მიხედვით სხვერპლი არ დაისჯება, რადგან დავთაცვის მიზნით იბრძოდა. Apollodorus Library of Greek Mythology, II.4 მისი კანონმდებლობა და მისი შემდგომი ანალოგი ლაკადემონის სპარტაში, მოკლედ არის აღწერილი პლატონის კანონების I წიგნში, მას შემდეგ, რაც იგი წარდგენილია როგორც მინოსის ძმა და მიენიჭება ადამიანთა შორის ყველაზე სამართლიანი და სამართლიანობის გამტარებელი.

 გადასახლება კრეტადან 
მეფე ასტერიუსი უშვილოდ გარდაიცვალა და ტახტი მინოსმა მიიღო. როდესაც მინოსი გახდა კრეტას მეფე, მან განდევნა რადამანთისი კრეტიდან, რადგან მასზე ეჭვიანობდა მისი პოპულარობის გამო. რადამანთისი გაიქცა ბეოტიაში, სადაც ცოლად შეირთო ალკმენე, ამფიტრიონის ქვრივი და ჰერაკლეს დედა. ზოგიერთი ტრადიციის თანახმად, იგი ჰერაკლეს მასწავლებელი გახდა. ამას ასევე აღნიშნავს შუა საუკუნეების ისტორიკოსი იოანე ცეცესი. ზოგადად, რადამანთუსის საქმიანობის განსაკუთრებული სფეროა ეგეოსის ზღვის კუნძულები, გარდა თავად კრეტასა, სადაც აქტიურობდა მინოსი. მას ასევე ანტიკური ავტორები ხშირად უკავშირებენ ცენტრალურ საბერძნეთს. John Davidson, "Rhadamanthys and the Family of Herakles." L'antiquité classique Vol 68, 1999, pp. 247–252

 გარდაცვალების შემდეგ 
მინი|რადამანთისი, მინოსი, აეკოსი.
გვიანდელი ლეგენდების თანახმად (დაახლ. ძვ. წ. 400 წ.), მისი მოუქნელი მთლიანობის გამო, იგი ქვემო სამყაროში მკვდრების ერთ-ერთ მოსამართლედ შეიყვანეს, თავის ნახევარ ძმა ეაკოსთან და მის სრულ ძმასთან მინოსთან ერთად. მას უნდა გაესამართლებინა აღმოსავლელების (აზიელების) სულები, ეაკოსი - დასავლელების სულები (ევროპელების), ხოლო მინოსს ჰქონდა გადამწყვეტი ხმა ( პლატონი, გორგიასი 524A). ის გამოსახულია ჰომეროსის ოდისეის მე-4 და მე-7 წიგნებში. ვერგილიუსი (ძვ. წ. 69–18) რადამანთისს აქცევს ერთ-ერთ მსაჯულსა და უღირსთა დამსჯელს ენეიდის ქვესკნელის ( ტარტარუსი ) განყოფილებაში.
ჰომეროსი მას წარმოგვიდგენს, როგორც ელიზიურ ველებში ( ოდისეა IV. 564), სამოთხე ზევსის უკვდავი შვილებისთვის. პინდარი ამბობს, რომ ის არის კრონოსის (ახლანდელი მმართველი ელიზიუმის ) მარჯვენა ხელი და იყო გარდაცვლილთა ერთადერთი მოსამართლე. ლუკიანე ასახავს რადამანთისს, როგორც გმირთა კომპანიას ჭეშმარიტ ისტორიაში ბედნიერების კუნძულებზე.

 რესურსები ინტერნეტში 


სქოლიო

 Apollodorus, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.

კატეგორია:ზევსის შვილები
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟები
კატეგორია:კრეტის ისტორია