დუიგულუ (არდეშენის რაიონი)

დუიგულუ () — სოფელი არდეშენის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 62 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არდეშენიდან 16 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 278 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
პირველი ტექსტი, სადაც ნათლად არის ნახსენები სახელი ტოლიქჯეთი, არის მიწის რეესტრის ჩანაწერი სულთან სულეიმან კანუნის პერიოდიდან, რომელსაც თარიღი არ აქვს. ამ რეესტრში №442, რომელიც სავარაუდოდ 1554-1566 წლებშია შედგენილი, სახელი „ტოლიქჯეთი" აშკარად არის ჩამოთვლილი „მეშრუბალაკის" რეგიონის ქვეშ. ტოლიქჯეთი არაუგვიანეს 1550-იანი წლებისა გახდა სოფელი და დაიწყო ჯარისკაცებისა და გადასახადების გადახდა. ბოლო მიწის რეესტრის ჩანაწერი, სადაც ნახსენებია სახელი „ტოლიქჯეთი", სავარაუდოდ 1626 წლით თარიღდება. ამ ჩანაწერში №122 სახელი „ტოლიქჯეთი" აშკარად არის მითითებული. სულთან მეჰმეტ IV-ის პერიოდის 1681 წლის სპეციალური გადასახადების ჩანაწერში ნახსენებია სოფელი „ტოლიჰჯეთი". Murat Ümit Hiçyılmaz, “Ardeşen Nüfus Kütüğü 1842 Ardeşen Sülaleleri”, Ardeşen Belediyesi Kültür Sanat Tanıtım Eserleri Serisi-13, 2011, Rize, ss. 18-25

ოსმალეთის პერიოდში ტოლიქჯეთი იყო სოფელი, რომელიც ეკუთვნოდა „დავათის" თემს. დავათის თემი თავის მხრივ ეკუთვნოდა ათინას რაიონს, ლაზისტანის სანჯაყს და ტრაპიზონის პროვინციას. დავათის თემი იყო ადმინისტრაციული რეგიონი, რომელიც მოიცავდა ტოლიქჯეთს, ასევე სოფლებს ბაკოზი, კვანჩარერი, პილერგივატი, ტიმისივატი, სანო, მეკაკესკირიტი, ღვანტი, კომილო, აბიჩღო და მდებარეობდა ახლანდელი ჰამიდიე-პაზარის ახლოს. 1842 წლის ათინას (პაზარის) მოსახლეობის აღწერის მიხედვით (10), ტოლიქჯეთის სოფლის მამაკაცების რაოდენობაა 41. სოფელი ტოლიქჯეთი არის ათინას რაიონის სოფელი ყველაზე ნაკლები მამაკაცების რაოდენობით. მამაკაცების რაოდენობა 1876 წელს გაიზარდა 53-მდე. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Atina Nüfus Defteri, Kod: NFS. d, No: 1169

საუკუნეების განმავლობაში ლაზური წარმოშობის შესაბამისად სოფელი ტოლიქჩეთად ან „ტოლიჰჯეთად" წოდებული სოფლის სახელის აქჩაქოიად შეცვლისთვის 1916 წელს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარდა საჭირო მოსამზადებელი სამუშაოები, მაგრამ იმავე პერიოდში მომხდარი რუსული ოკუპაციის გამო ვერ მოხერხდა ახალი სახელის დანერგვა.  ტოლიქჯეთის თურქული შესატყვისია „ფერადთვალება". 1928 წელს სოფელს კვლავ იგივე სახელი ჰქონდა, მაგრამ მომდევნო წლებში მას ეწოდა დუიგულუ. მოგვიანებით სოფლიდან გამოყოფილმა ქვემო უბანმა მიიღო სოფლის სტატუსი სახელით შეჰითლიკი. 

სქოლიო

კატეგორია:არდეშენის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში