დაგლას დაიმონდი

დაგლას დაიმონდი (; დ. 25 ოქტომბერი, 1953) — ამერიკელი ეკონომისტი, ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ბუთის ბიზნესის სკოლის ფინანსების პროფესორი 1979 წლიდან. დაიმონდი სპეციალიზდება ფინანსური შუამავლების, ფინანსური კრიზისებისა და აქტივების ლიკვიდურობის კვლევებში. ფინანსების ამერიკული ასოციაციისა (2003) და დასავლეთის ფინანსური ასოციაციის (2001-2002) ყოფილი პრეზიდენტი.

2022 წლის ოქტომბერში დაიმონდი ბენ ბერნანკესთან და ფილიპ დიბვიგთან ერთად ეკონომიკაში ნობელის პრემიით დაჯილდოვდა. პრემია ეკონომისტებს „ბანკებისა და ფინანსური კრიზისების კვლევებისთვის“ გადაეცათ.

დაიმონდი ცნობილია ფინანსური კრიზისებისა და საბანკო პანიკის შესახებ ნაშრომებით, განსაკუთრებით, გავლენიანი დაიმონდ-დიბვიგის მოდელით, რომელიც 1983 წელს გამოქვეყნდა და დელეგირებული მონიტორინგის დაიმონდის მოდელით, რომელიც 1984 წელს დაიბეჭდა. 2016 წელს ინოვაციურ რაოდენობრივ აპლიკაციებში CME Group-მათემატიკურ მეცნიერებათა კვლევითი ინსტიტუტის პრემიით დაჯილდოვდა.Douglas Diamond to receive CME Group-MSRI Prize in Innovative Quantitative Applications Retrieved on March 24, 2016.

ადრეული წლები და განათლება
დაგლას უორენ დაიმონდი დაიბადა 1953 წლის 25 ოქტომბერს. იგი მარტოხელა დედამ აღზარდა ჩიკაგოს გარეუბანში, ჰაიდ-პარკში. 

თავდაპირველად დაიმონდი მოლეკულური ბიოლოგიის შესწავლას აპირებდა. იგი ბრაუნის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა, სადაც მილტონ ფრიდმანისა და ანა შვარცის „აშშ-ის მონეტარული ისტორიის“ კურსის გავლის შემდეგ ეკონომიკის შესწავლა გადაწყვიტა. 1975 წელს დაიმონდმა ბრაუნის უნივერსიტეტის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ეკონომიკაში. 1977 წელს იელის უნივერსიტეტის მაგისტრის, ხოლო 1980 წელს იმავე უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი მიიღო. იელში დაიმონდსა და მომავალ თანანობელიანტს, ფილიპ ჰ. დიბვიგს სტივენ ალან როსი ხელმძღვანელობდათ.

დაიმონდის 1980 წლის სადოქტორო თეზისის მესამე თავი „ესეები ინფორმაციული და ფინანსური შუამავლობის შესახებ“ 1984 წელს „ეკონომიკური კვლევების მიმოხილვაში“ გამოქვეყნდა სახელწოდებით „ფინანსური შუამავლობა და დელეგირებული მონიტორინგი“. ამ ნაშრომში დაიმონდის დელეგირებული მონიტორინგის ფორმალური მოდელია აღწერილი და ტერმინი „დელეგირებული მონიტორინგი“ დაამკვიდრა. ეკონომიკაში ნობელის პრემიის კომიტეტის თქმით, დაიმონდის მოდელი „ფინანსური შუამავლობის პირველი ნამდვილი მიკროეკონომიკური თეორიაა“. ნაშრომის გამოქვეყნების შემდეგ იგი ფინანსური შუამავლობის საკითხებში წამყვანი სახელმძღვანელო გახდა.

კარიერა
1979 წლიდან დაიმონდი ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლაში ასწავლის. 2010-2014 წლებში ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ფინანსების კვლევის ფამა-მილერის ცენტრის ხელმძღვანელი იყო. 1983 წელს ბონის უნივერსიტეტის, ხოლო 1999 წელს იაპონიის ბანკის მოწვეული მკვლევარი იყო. სხვადასხვა დროს ჰონგ-კონგის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტისა და მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიების ინსტიტუტის მენეჯმენტის სლოუნის სკოლისა და იელის მენეჯმენტის სკოლის პროფესორი იყო.

ნობელის პრემია ეკონომიკაში
2010-იანი წლებიდან დაიმონდი ეკონომიკაში ნობელის პრემიის კანდიდატად განიხილებოდა. 2011 წელს Thomson Reuters-მა დაიმონდი იმ მკვლევრებს შორის დაასახელა, რომელთაც გამოქვეყნებული კვლევების ციტირების გავლენის მიხედვით, ნობელის პრემიას ყველაზე მეტად უწინასწარმეტყველებდნენ. 2013 წელს ის პრემიის კანდიდატებს შორის დაასახელეს ეკონომისტმა ჰუბერტ ფრომლეტმა და ჟურნალისტმა ქეთრინ რამპელმა.

2022 წლის 10 ოქტომბერს დაიმონდმა დიდი ხნის კოლეგასთან, ფილიპ ჰ. დიბვიგთან და ფედერალური რეზერვის ყოფილ თავმჯდომარესთან, ბენ ბერნანკესთან ერთად ეკონომიკაში ნობელის პრემია მიიღო. დაიმონდმა და დიბვიგმა პრემია მეტწილად 1980-იან წლებში გამოქვეყნებული ნაშრომებისთვის დაიმსახურეს.

პირადი ცხოვრება
1982 წელს დაიმონდი ელიზაბეთ კამაკ დაიმონდზე დაქორწინდა. წყვილს ორი შვილი ჰყავს, მათ შორის, ეკონომისტი რებეკა დაიმონდი.

ორგანიზაციები, ჯილდოები და წოდებები
წევრობა
ეკონომეტრიკის საზოგადოება, წევრი (1990 წლიდან)
ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემია, წევრი (არჩეულია 2001 წლიდან)
ფინანსების ამერიკული ასოციაცია, წევრი (შერჩეულია 2004 წლიდან)
ეკონომიკური თეორიის განვითარების საზოგადოება, ეკონომიკური თეორიის წევრი (2016)
მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, წევრი (არჩეულია 2017 წლიდან)

ჯილდოები
მორგან სტენლი-ფინანსების ამერიკული ასოციაციის ჯილდო ფინანსებში გამორჩეული წვლილისთვის, 2012
ციურიხის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, 2013
CME Group-მათემატიკურ მეცნიერებათა კვლევითი ინსტიტუტის პრემია ინოვაციურ რაოდენობრივ აპლიკაციებში, 2016
უილბურ კროსის მედალი, 2017
ონასისის პრემია ფინანსებში, 2018
ნობელის პრემია ეკონომიკაში, 2022

გამოქვეყნებული ნაშრომები






რესურსები ინტერნეტში
  Professor Diamond's webpage at the University of Chicago Booth School of Business


სქოლიო

კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
კატეგორია:ბრაუნის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მაკროეკონომისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები