დიადი თეთრი საძმო

დიადი თეთრი საძმო () — ტერმინი რომელიც იხმარება სხვადასხვა თანამედროვე სულიერ მოძღვრებებში (თეოსოფია, აგნი იოგა, ამაღლებულ მეუფეთა სწავლება და სხვა) იმ ინდივიდუმების ერთობის აღსანიშნავად, რომლებმაც დაასრულეს განვითარების მიწიერი ეტაპი (ან ახლოს არიან ამ მდგომარეობასთან) და ახლა, ყოფიერების უფრო მაღალი გეგმილიდან, ეხმარებიან კაცობრიობის სულიერ განვითარებას. სხვადასხვა რელიგიური მიმდინარეობანი თეთრი საძმოს წარმომადგენლებს უწოდებენ: მახათმებს, მეუფეებს, ოსტატებს, ადეპტებს, არქატებს. ამ ტერმინის პოპულარიზაცია დასავლეთში ხორციელდებოდა ე. პ. ბლავატსკაიას მოღვაწეობით. შემდგომში, კონცეფციის განვითარების საქმეში, მნიშვნელოვანი წილი შეიტანა ა.ბეილიმ, პ.დინოვიმ, ე. და ნ. რერიხებმა, გ. ბალლარდმა, ცოლ-ქმარ პროფეტებმა და სხვებმა.

 ისტორია 
იდეა გასხივოსნებული მისტიკოსების ფარული ორგანიზაციის შესახებ, რომლებიც მართავენ კაცობრიობის განვითარებას, პირველად დასავლეთში გვხვდება მე-18-ე საუკუნის მიწურულს კარლ ფონ ეკარტსჰაუზენის (1752–1805წწ.) წიგნში „ღრუბელი საკურთხეველზე“. ეკარტჰაუზენმა ამ მისტიკოსთა საზოგადოებას, რომლებიც აგრძელებენ აქტიურ მოქმედებას მიწიერი ცხოვრების დასრულების შემდეგაც, უწოდა „სინათლის საბჭო“. მის მიერ შემოთავაზებული იდეა განსხეულებაში მყოფ და ამაღლებულ მისტიკოსთა ურთიერთობის შესახებ, ნაწილობრივ ეყრდნობა ისეთ ქრისტიანულ ცნებას, როგორიცაა „წმინდანთა ზიარება“ და ასევე ევროპაში გავრცელებულ შეხედულებას გასხივოსნებულ პიროვნებათა საიდუმლო საზოგადოებების შესახებ.

 თეოსოფია 
მე-19-ე საუკუნის მეორე ნახევარში ბლავაცკაიას მოღვაწეობით ტერმინმა — „დიადი თეთრი საძმო“ ჰპოვა ფართო გავრცელება. იგი ამტკიცებდა რომ მისი ძირითადი ნაშრომები (საიდუმლო დოქტრინა, მხილებული იზიდა და სხვ.) იყო ტელეპატიურად მიღებული იმ დროისთვის განსხეულებაში მყოფი თეთრი საძმოს წარმომადგენლებისაგან: მაჰათმა მორია და კუთჰუმი. თეოსოფიის დოქტრინაში ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი ფუნდამენტური პრინციპია კაცობრიობის ევოლუციის მრავალდონიანი გამოხატულება, რომელიც მიმდინარეიბს, როგორც სამყაროს ფიზიკურ, ასევე სულიერ გეგმილზე. კაცობრიობის განვითარების სწორება სამყაროს ევოლუციის საერთო მიმართულებაზე ხორციელდება მაღალსულიერი განვითარების მქონე ინდივიდუმების მიერ, რომლებსაც სწავლებაში „ძველი სიბრძნის ოსტატებს“ უწოდებენ. ისინი კაცობრიობის ახლო იერარქიულ რგოლს წარმოადგენენ, რომელთა უკან უფრო მაღალგანვითარებული წარმომადგენლები გვევლინებიან.

 აგნი იოგა (ცოცხალი ეთიკა) 
ნიკოლოზ რერიხმა და მისმა მეუღლემ ელენე რერიხმა 1920–1940 წლებში გამოსცეს წიგნების სერია, რომლებშიც სხვა თემებთან ერთად აღწერილია სულიერი იერარქიის მოღვაწეობა. ნ.რერიხის წიგნის „სინათლის სამყოფელი“ წინასიტყვაობაში ლ.შაპოშნიკოვა საუბრობს დიადი თეთრი საძმოს მნიშვნელობაზე, სადაც დასძენს, რომ:

 ამაღლებულ მეუფეთა სწავლება 
XX–XXI სს-ში „დიადი თეთრი საძმოს“ ცნების შესახებ წარმოდგენები მნიშვნელოვანწილად შეავსეს და მეტად ცნობილი გახადეს ამაღლებულ მეუფეთა სწავლების წარმომადგენლებმა (გ. ბალლარდი, მარკ და ელიზაბეტ პროფეტები, ტ. მიკუშინა). თუ ადრე წინამორბედთა განხილვის მთავარი თემა დიადი თეთრი საძმოს რაობას ეხებოდა, ახლა მათთან ურთიერთქმედების საკითხი ცენტრალური გახდა. დღეისთვის მნიშვნელოვნად გაიზარდა საძმოს ცნობად წარმომადგენელთა ჩამონათვალი და ასევე წვდომადია მათი მოღვაწეობის დეტალები. სწავლების საფუძველს წარმოადგენს მეუფეთა სახელით მიღებული გზავნილები, მაგ.:

 ანალოგიური კონცეპციები ტრადიციულ რელიგიებში 

 ბუდიზმი 
ბუდიზმში კაცობრიობის მასწავლებლებს მოიხსენიებენ შამბალასთან კავშირში. შამბალა ასევე ფიგურირებს ,,კალაჩაკრა — ტანტრას" ბუდისტურ წმინდა ტექსტებშიც, — რომლებიც შეიცავს დედამიწაზე მომავალი მოვლენების წინასწარმეტყველებას, და ,,შამბალას მეუფეები" კი აღწერილია როგორც კაცობრიობის მშობელი მასწავლებლები, რომელთა მიერ გადაცემული ცოდნა ადამიანებმა რელიგიად აქციეს. ეს მასწავლებლები არიან ბუდები და ბოდჰისატვები, რომლებიც ცხოვრობენ შამბალას დედაქალაქში — კალაპეში.

 ქრისტიანობა 
საერთაშორისო ასოციაციის „მშვიდობა კულტურის გზით“ პრეზიდენტის, გორკის სახელობის ლიტერატურული ინსტიტუტის პროფესორის ვ.მ. სიდოროვის აზრით: ტერმინ ,,თეთრ საძმოში „იგულისხმება“ არსებები რომლებმაც მნიშვნელოვნად გაუსწრეს თავისი სულიერი და ფსიქიკური განვითარებით კაცობრიობას. ესენი არიან კოსმიური ცნობიერების ადამიანები, რომლებიც თითქოს წარმოქმნიან ერთიან თემს დედამიწაზე… თეთრი საძმო — ეს კაცობრიობისგან განუყოფელი, კოსმიური შტოა. ქრისტიანულ ეზოთერიზმში თეთრი საძმოს სინონიმად გვევლინება განსაზღვრება „ამაღლებული კაცობრიობა“.

 საძმოს წარმომადგენლების ადგილსამყოფელი 
ე. რერიხი თვლიდა, რომ თეთრ საძმოს აქვს თავისი „სინათლის ქალაქი“ ან „ზეციური შამბალა“ — ნატიფ სამყაროში, მაგრამ ასევე, როგორც მისი ანარეკლი, არსებობს მიწიერი შამბალაც, მიუდგომელ ტრანსჰიმალაის სიმაგრეებში. თეოსოფ პ. ერვასტის სიტყვებით: „თეთრი საძმო აერთიანებს თავის თავში, ყველა ხილულ და უხილავ ოსტატებს, ასევე მათაც, ვინც თავი მიუძღვნა მსახურებას, როგორც ადეპტმა. ხილული საძმოს გული იმყოფება ჰიმალაის მთებში, ხოლო ცალკეული ადეპტები ცხოვრობენ დედამიწის სხვადასხვა ადგილას“.

 საძმოს კონცეფცია ლიტერატურაში 
 ფ. ოლივერი — „ორი პლანეტის მოქალაქე“ — აღწერილია მთავარი გმირის ფილოსის რამოდენიმე განსხეულება, რომელიც მოიცავს პერიოდს დაწყებულს ატლანტიდიდან და გაგრძელებულს XIX ასწლეულის ამერიკის შეერთებულ შტატებამდე. იგი უახლოვდება რა სულიერ ამაღლებას, მას სულ უფრო და უფრო ხშირად უწევს შეხება იმ საზოგადოების წევრებთან, რომლებიც წიგნში მოხსენიებულია როგორც — „მარტოობის ძენი“.
 დ. ბრინკლი, „სინათლით გადარჩენილი“ — რომელშიც ავტორი ყვება საკუთარი კლინიკური სიკვდილის გამოცდილებაზე და აღწერს მას როგორც სხვა განზომილებაში ყოფნას, სადაც მას ურთიერთობა აქვს სინათლის 13 არსებასთან, რომლებიც კურირებენ დედამიწაზე ევოლუციის პროცესს.
 კონკორდია ანტაროვა, „ორი სიცოცხლე“ — რომანი, სადაც მხატვრული ფორმით გადმოცემულია თეოსოფიისათვის დამახასიათებელი კატეგორიები, რომელთა შორისაც არის ცნება — „სიბრძნის მეუფეები“ (დიად თეთრ საძმოზე).

 რესურსები ინტერნეტში 
 შვიდი სხივის მეუფე (ინგლ.)
 ტაძრის სწავლება (ინგლ.)
 სტატია ,,იერარქია" — უახლესი ფილოსოფიური ლექსიკონი (რუს.)
 პარაკლიტეს ქვეყანა (რუს.)
 თეთრი საძმო — აგნი იოგას ენციკლოპედია (რუს.)
 ორი პლანეტის მოქალაქე (ინგლ.)
 სინათლით გადარჩენილი (ინგლ.)
 ორი სიცოცხლე (რუს.)

 სქოლიო 

კატეგორია:თეოსოფია