ამალთეა (თანამგზავრი)

ამალთეაჟურ. „ასტრონომიული კალენდარი“, თბ., 2022, გვ. 92-93 (), იუპიტერ V (სიმბოლო: 20px) — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის შიდა თანამგზავრთა ჯგუფში. იგი იუპიტერის სინქრონულად მბრუნავი რეგულარული თანამგზავრია.

აღმოჩენა
ამალთეა აღმოაჩინა 1892 წლის 9 სექტემბერს ედვარდ ემერსონ ბარნარდმა. იგი ატარებს ნიმფის (ან თხის) ამალთეას სახელს ბერძნული მითოლოგიიდან. იგი ახლო მანძილზე გადაიღეს 1979 წელს კოსმოსურმა აპარატებმა ვოიაჯერ 1-მა და ვოიაჯერ 2-მა, ხოლო 1995-2003 წლებში იუპიტერის სისტემაში მოქმედმა კოსმოსურმა აპარატმა გალილეომ.

ორბიტა
ამალთეა იუპიტერის მიმართ სინქრონულად ბრუნავს, ასე რომ მისი ერთი ზედაპირი ყოველთვის მიმართულია პლანეტის მიმართ.

ორბიტის ექსცენტრისიტეტია 0.003, ორბიტალური სიჩქარე — 26.57 კმ/წმ, ხოლო ორბიტალური დახრილობა — 0.374°.

ფიზიკური მახასიათებლები
ამალთეა არასწორი ფორმისაა (მისი გრძელი ღერძი ორჯერ მეტია მოკლე ღერძზე) და კრატერებითაა მოფენილი. მის მუქ წითელ ზედაპირზე ღია ლაქები გამოირჩევა. თუ ვიმსჯელებთ მისი დაბალი სიმკვრივით, ამალთეა ძირითადად შედგება ფხვიერი წყლის ყინულისგანAnderson J.D., Johnson T.V., Shubert G. et al. Amalthea’s Density Is Less Than That of Water (англ.) // Science. — 2005. — Vol. 308, no. 5726. — P. 1291—1293. — doi:10.1126/science.1110422. — Bibcode: 2005Sci...308.1291A. — PMID 15919987. ის იმდენად ახლოსაა იუპიტერთან, რომ მისგან ჩანს როგორც უზარმაზარი დისკი, რომლის დიამეტრი 46 გრადუსია. მის ორბიტაში მოქცეულია „ამალთეას ქსელის რგოლი“, რომელიც წარმოიქმნება მისი ზედაპირის მტვრისგანBurns J. A., Simonelli D. P., Showalter M. R., Hamilton D. P., Porco C. D., Esposito L. W., Throop H. 11. Jupiter’s Ring-Moon System // Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere : [арх. 29 октября 2013] / F. Bagenal, T. E. Dowling, W. B. McKinnon. — Cambridge University Press, 2004. — P. 241–262. — 719 p. — ISBN 9780521818087. — Bibcode: 2004jpsm.book..241B.Уральская В. С. Кольца Юпитера. ГАИШ, МГУ. Дата обращения: 17 октября 2014. Архивировано 12 октября 2014 года..

ამალთეა პლანეტიდან დაშორებულია 181 ათ. კმ-ით, გარემოქცევის პერიოდია 11 სთ 57.5 წთ, დიამეტრი — დაახლოებით 160 კმ, ვარსკვლავიერი სიდიდე — 14.1.

ლიტერატურა

რესურსები ინტერნეტში








სქოლიო

კატეგორია:იუპიტერის შიდა თანამგზავრები