C-კვარკი

c-კვარკი, მოჯადოებული კვარკი, მომხიბლავი კვარკი ( < ; აღნიშვნა: c) — ფუნდამენტური ელემენტარული ნაწილაკი, კვარკი. შედის ფერმიონების მეორე თაობის ჯგუფში, აქვს მუხტი +(2/3)e. 

როგორც ყველა კვარკი, ის მონაწილეობს ოთხივე სახის ურთიერთქმედებაში: ძლიერში, სუსტში, ელექტრომაგნიტურსა, გრავიტაციულში. ცოდნის ამჟამინდელ დონეზე, c-კვარკი არის უსტრუქტურო ნაწილაკი, ანუ ფუნდამენტური, ისევე როგორც სხვა კვარკები და ლეპტონები.

c-კვარკის არსებობა (უკვე ცნობილი u, d და s-ის შემდეგ) იწინასწარმეტყველეს 1970 წელს შელდონ გლაშოუმ, იოანის ილიოპულოსმა და ლუჩიანო მაიანმაGlashow S. L., Iliopoulos J., Maiani L. Weak Interactions with Lepton-Hadron Symmetry (англ.) // Phys. Rev. D. — 1970. — Vol. 2, no. 7. — P. 1285—1292. — doi:10.1103/PhysRevD.2.1285. — Bibcode: 1970PhRvD...2.1285G. ის პირველად აღმოაჩინეს 1974 წელს J/ψ ნაწილაკის აღმოჩენის შედეგად SLAC-ში ჯგუფის მიერ, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ბარტონ რიხტერიAugustin J.-E. et al. Discovery of a Narrow Resonance in e+e− Annihilation (англ.) // Phys. Rev. Lett.. — 1974. — Vol. 33, no. 23. — P. 1406—1408. — doi:10.1103/PhysRevLett.33.1406. — Bibcode: 1974PhRvL..33.1406A და BNL-ში ჯგუფის მიერ სამუელ ჩაო ჩუნგ ტინგის ხელმძღვანელობითAubert J. J. et al. Experimental Observation of a Heavy Particle J (англ.) // Phys. Rev. Lett.. — 1974. — Vol. 33, no. 23. — P. 1404—1406. — doi:10.1103/PhysRevLett.33.1404. — Bibcode: 1974PhRvL..33.1404A. BNL ჯგუფმა დაარქვა ახალ ნაწილაკს J, SLAC ჯგუფმა შესთავაზა სახელი ψ. ნაწილაკების სახელზე ხანმოკლე კამათის შემდეგ მიიღეს კომპრომისული ვარიანტი — J/ψ. ეს ეგრეთ წოდებული ფარული მოჯადოებული ნაწილაკი (charmonium) შედგება მოჯადოებული კვარკისა და ანტიკვარკისგან.

სქოლიო

კატეგორია:კვარკები