ალბატეგნიუსი (მთვარის კრატერი)

კრატერი ალბატეგნიუსი () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა შუა საუკუნეების არაბი ასტრონომისა და მათემატიკოსის, ალ-ბათანის (ლათინიზებულად „ალბატეგნიუსი“) პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ფორმირება ნექტარული პერიოდით ივარაუდება.

სახელწოდება
კრატერის სახელწოდება მომდინარეობს, მისი ეპონიმის — ალ-ბათანის () ლათინიზებური ვარიანტისაგან — „ალბატეგნიუსი“ (). შესაბამისად, კრატერის ქართული სახელწოდებაა „ალბატეგნიუსი“ და არა „ალ-ბათანი“, როგორც ეს 2009 წლის მთვარის ზედაპირის სახელწოდების რუსული ნომენკლატურული რიგის მიხედვითაა ().

 კრატერის აღწერა 
კრატერი მდებარეობს ალფონსუსისა და პტოლემეოსის კრატერების აღმოსავლეთით მთიან მხარეში. კრატერის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს გადაფარავს კლეინის კრატერი; კრატერის ჩრდილოეთით არის კრატერები ჰიპარქეს, ჰალეის, ჰინდის, მიულერის; აღმოსავლეთით არის რიჩის კრატერი; სამხრეთ-აღმოსავლეთით არის ბერნემის კრატერი; სამხრეთით არის ვოგელის და პაროტის კრატერები. კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 130.84 კმ, სიღრმე — 2.93 კმ.

კრატერის თასი შედარებით ბრტყელია, სავსეა ლავით, სავარაუდოდ იმბრიული ზემოქმედების შედეგად და აქვს ორმოცზე მეტი პატარა კრატერი. კრატერის ცენტრალური მწვერვალი (ალბატეგნიუსი α), დასავლეთით გადაადგილებულია კრატერის ცენტრიდან, აქვს სიგრძე დაახლოებით 20 კმ და სიგანე დაახლოებით 10 კმ, მწვერვალის სიმაღლე ფსკერზე მაღლა. კრატერის თასი არის დაახლოებით 1500 მ. მწვერვალზე არის პატარა, შედარებით სუფთა კრატერი. კრატერის რგოლი მასიურია, არარეგულარული მრავალკუთხა ფორმის, გატეხილი მრავალი რღვევითა და ხეობით, მრავალი მაღალი მწვერვალებით. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში კრატერის ზვინულის სიმაღლე 4000 მ-ს აღწევს, კრატერის ზვინულის საშუალო სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 1.65 კმ, კრატერის მოცულობა 18460.67 კმ³-ია.

 სატელიტური კრატერები 
 370პქ|ცენტრი| ალბატეგნიუსი კოორდინატები დიამეტრი, კმA 6.8B19.0C 5.7D 8.3E12.7G13.8H11.8J 6.0K10.3L 7.5M 8.1N 8.6O 4.5P 4.0S 5.9T 9.6

იხილეთ აგრეთვე
მთვარის კრატერების სია

რესურსები ინტერნეტში












სქოლიო

კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-20