ჯოანა რასი

ჯოანა რასი (დ. 22 თებერვალი, 1937 – გ. 29 აპრილი, 2011) —  ამერიკელი მწერალი, აკადემიკოსი და ფემინისტი . ის არის მრავალი სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფენტეზი და ფემინისტური ლიტერატურული კრიტიკის ავტორი:  როგორ დავთრგუნოთ ქალთა მწერლობა, ასევე თანამედროვე რომანი, ღმერთის გაფიცვაზე და ერთი საბავშვო წიგნი, კიტატინი . ცნობილია მისი რომანი ქალი მამაკაცი , რომელიც აერთიანებს უტოპიურ ფანტასტიკასა და სატირას.

 ბიოგრაფია 
ჯოანა რასი დაიბადა ბრონქსში, ნიუ-იორკში,  ევარეტ I-სა და ბერტა  რასის ოჯახში, ორივე მასწავლებელი. მისი ოჯახი ებრაული იყო.  მან მხატვრული ნაწარმოებების შექმნა ადრეულ ასაკში დაიწყო. მომდევნო წლების განმავლობაში  აავსო უამრავი ბლოკნოტი მოთხრობებით, ლექსებით, კომიქსებით და ილუსტრაციებით, ხშირად კინძავდა მასალას ძაფით. 

როგორც უილიამ ჰოვარდ ტაფტის საშუალო სკოლის უფროსი, რასი შეირჩა Westinghouse Science Talent Search-ის საუკეთესო ათეულში.   დაამთავრა კორნელის უნივერსიტეტი, სადაც სწავლობდა ვლადიმერ ნაბოკოვთან 1957 წელს და მიიღო  სახვითი ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი იელის დრამატული სკოლისგან 1960 წელს. იგი მცირე ხნით იყო დაქორწინებული ალბერტ ამატოზე.

რასი ასწავლიდა Queensborough Community College- ში 1966 წლიდან 1967 წლამდე, კორნელში 1967 წლიდან 1972 წლამდე, SUNY Binghamton-ში, 1972 წლიდან 1975 წლამდე და კოლორადოს უნივერსიტეტში, ბოულდერში, 1975 წლიდან 1977 წლამდე.  1977 წელს მან დაიწყო მასწავლებლობა ვაშინგტონის უნივერსიტეტში . 1984 წელს გახდა სრული პროფესორი და პენსიაზე გავიდა 1991 წელს.  რასს მიენიჭა ჰუმანიტარული მეცნიერებების ეროვნული ფონდის სტიპენდია 1974-1975 წლებში. 

 სამეცნიერო ფანტასტიკა და სხვა ნაწერები 
რასი ცნობილი გახდა სამეცნიერო ფანტასტიკის სამყაროში 1960-იანი წლების ბოლოს.  ჯილდოზე იყო ნომინირებული რომანით პიკნიკი სამოთხეში.  იმ დროს, სამეცნიერო ფანტასტიკა იყო სფერო, სადაც დომინირებდნენ მამრობითი სქესის ავტორები, რომლებიც წერდნენ, ძირითადად, მამრობითი აუდიტორიისთვის, მაგრამ ქალები თანდათან იწყებდნენ ამ სფეროში  შესვლას.  რასი იყო ერთ-ერთი ყველაზე გამოკვეთილი ქალი ავტორი, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა მამაკაცების დომინირებას ამ სფეროში და ზოგადად განიხილება, როგორც სამეცნიერო ფანტასტიკის ერთ-ერთი წამყვანი ფემინისტი მკვლევარი და მწერალი. ის ასევე იყო ერთ-ერთი პირველი სამეცნიერო ფანტასტიკის მწერალი, რომელმაც სერიოზულად მიიღო ფანტასტიკა და მისი კულტურული და ლიტერატურული შედეგები.  სიცოცხლის განმავლობაში მან გამოაქვეყნა ორმოცდაათზე მეტი მოთხრობა. რასი ასოცირდება სამეცნიერო ფანტასტიკის ამერიკულ ახალ ტალღასთან . 

პროზაული ლიტერატურის მწერლად მუშაობასთან ერთად, რასი ასევე იყო დრამატურგი, ესეისტი, არამხატვრული ნაწარმოებების ავტორი და ლიტერატურული კრიტიკოსი. ჰქონდა საკუთარი ფემინისტური თეორია. რასი იყო სოციალისტი ფემინისტი, რომელიც განსაკუთრებულ აღფრთოვანებას გამოხატავდა კლარა ფრეიზერისა და მისი თავისუფლების სოციალისტური პარტიის შრომისა და თეორიების მიმართ.  როგორც მხატვრული, ასევე არამხატვრული ლიტერატურა, რასისთვის, იყო თეორიის რეალურ სამყაროში ჩართვის გზები; კერძოდ, ქალი მამაკაცი შეიძლება განვიხილოთ როგორც თეორიული ან ნარატიული ტექსტი. მოთხრობაში " როცა შეიცვალა ", რომელიც რომანის ნაწილი გახდა, იკვლევს სქესის შეზღუდვებს და სვამს კითხვას, არის თუ არა სქესი საჭირო საზოგადოებაში.

რასის მწერლობას ახასიათებს იუმორითა და ირონიით მოფენილი ბრაზი. მას ჰქონდა მიმოწერა ჯეიმზ ტიპტრი უმცროსთან. 

თითქმის 15 წლის განმავლობაში ის იყო გავლენიანი მიმომხილველი The Magazine of Fantasy &amp; Science Fiction- ისთვის. 

მისი პირველი სამეცნიერო ფანტასტიკის მოთხრობა იყო "Nor Custom Stale" F&SF-ში (1959). აღსანიშნავია მოკლე ნამუშევრები: ჰიუგოს გამარჯვებული და ნებულა ჯილდოს ფინალისტი „სულები“ (1982), ნებულა და ტიპტრის ჯილდოს მფლობელი „როცა ეს შეიცვალა! (1972), ნებულა ჯილდოს ფინალისტი „მეორე ინკვიზიცია“ (1970), „ღარიბი კაცი, მათხოვარი კაცი“. (1971), „ამელი ბერტრანის არაჩვეულებრივი მოგზაურობა“ (1979) და „ახალგაზრდა ბატონების საიდუმლო“ (1982).  მისი მხატვრული ლიტერატურა იყო ნომინირებული მრავალ ჯილდოზე, ხოლო მისი სამეცნიერო ნაშრომი 1988 წელს პილიგრიმის ჯილდოთი იქნა აღიარებული.  მისი მოთხრობა „დედაჩემის ავტობიოგრაფია“ იყო 1977 წლის ო. ჰენრის პრემიის რჩეული ერთ-ერთი მოთხრობა. "In Memoriam: Joanna Russ (1937–2011)". Science Fiction and Fantasy Writers of America. April 29, 2011.

მან შეიტანა წვლილი ფემინისტურ აზროვნებაში პორნოგრაფიისა და სექსუალობის შესახებ. (1985).     შეგიძლიათ, იხილოთ მის საარქივო ნაშრომები ორეგონის უნივერსიტეტის სპეციალურ კოლექციებში . 

ეს ესეები მოიცავს მისი შეხედულებების ძალიან დეტალურ აღწერას პორნოგრაფიაზე . კონკრეტულად „იყო პორნოგრაფიის წინააღმდეგ“ და მას ფემინისტურ საკითხს უწოდებს. ის ამბობდა, რომ პორნო ქალებს ხელს უშლის თავიანთი სექსუალობის გამოხატვაში.  რასი აღნიშნავდა, რომ ანტი-პორნოგრაფიის აქტივისტები არ საუბრობდნენ იმაზე, თუ როგორ განიცდიდნენ ქალები მამაკაცების მიერ შექმნილ პორნოგრაფიას, ამ თემაზე მან ისაუბრა ნაშრომში  „იყო პორნოგრაფიის წინააღმდეგ“.

 პირადი ცხოვრება 
დაახლოებით 1975 წელს, The Female Man-ის გამოცემის დროს,  რასმა განაცხადა რომ  ლესბოსელი იყო. იგი იცავდა მის პირად ცხოვრებას  და 1981 წლის დეკემბრის ინტერვიუში ჩარლზ პლატთან კვლავ თავს არიდებდა ამ თემაზე საუბარს. 

 ჯანმრთელობა 
მოგვიანებით მან ცოტა რამ გამოაქვეყნა, ძირითადად ქრონიკული ტკივილისა და ქრონიკული დაღლილობის სინდრომის გამო. 

2011 წლის 27 აპრილს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რასი ჰოსპისში გადაიყვანეს ინსულტის შემდეგ. იგი გარდაიცვალა 2011 წლის 29 აპრილს, დილით ადრე. 

ლიტერატურა

















რესურსები ინტერნეტში

 BBC Radio 4 Programme Cat Women of the Moon
 Guide to the Joanna Russ papers at the University of Oregon
 Joanna Russ obituary at NY Times
 Magic Mommas, Trembling Sisters, Puritans and Perverts: Feminist Essays, by Joanna Russ (1985)

 სქოლიო 

კატეგორია:ნიუ-იორკელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ქალი საშინელებათა ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ესეისტები
კატეგორია:ამერიკელი ლგბტ რომანისტები
კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზის წევრები
კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ებრაელი სოციალისტები
კატეგორია:ჰიუგოს პრემიის ლაურეატი მწერლები
კატეგორია:კორნელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ამერიკელი სოციალისტები
კატეგორია:ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ქალი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები