ქავაქოი (არჰავის რაიონი)

ქავაქოი  () — სოფელი არჰავის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 80 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ არჰავიდან 4 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 445 ადამიანი ცხოვრობს.

ისტორია
კავაქოის ძველი სახელი „იაკოვითი“ ან „იაკობითი“ იყო.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009,  s. 28, ISBN  978-605-89094-0-3 თურქულად იაკუბად ცნობილი სახელი მომდინარეობს „იაკოვ“ ან „იაკობისგან“ და ნიშნავს იაკოვის სამშობლოს.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009,  s. 188, ISBN  978-605-89094-0-3 ამ ადგილის სახელი თურქულში შევიდა როგორც იაგობითი და იაკობითი. 1876  წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულში იგი მოხსენიებულია როგორც იაკოვითი (ٻاقوت).Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 368, ISBN 9789157871117. 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაშიც მსგავსად, იაკოვითად (ٻاقوٻت) არის დაწერილი.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

სოფელი იაკოვითი / იაკობითი მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო.ოსმალებმა, 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22. ISBN 99940-61-43-7 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება ტრაპიზონის ვილაიეთის ლაზისტანის სანჯაყის არჰავის რაიონს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 78 ოჯახში მცხოვრები 207 ადამიანისგან. თუმცა, შესაძლებელია ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცებს მოიცავდა. სოფელში, გადასახადით დაბეგვრას დაქვემდებარებული ცხოველების სიმრავლედ აღრიცხულია 13 თხა და ბატკანი, 3 ცხენი, 192 ძროხა და 4 ხარი.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 369, ISBN 9789157871117.

ქართველმა გენერალმა და გეოგრაფმა გიორგი ყაზბეგმა ლაზეთის რეგიონში მოგზაურობისას დაწერა, რომ არჰავიდან ვიცემდე ზღვის სანაპიროზე გზა არ მიდიოდა, ისინი არჰავის მდინარის გასწვრივ შიდა მხარეში შევიდნენ. სოფელ იაკობითში ეს მდინარე სამ შტოდ იყოფოდა.

სოფელი პირველი მსოფლიო ომის წლებში რუსული მმართველობის საზღვრებში მოექცა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ 1917 წელს ლაზისტანის რეგიონში კვლევითი მოგზაურობისას დაწერა, რომ იაკოვითად აღნიშნულ სოფელში 16 ოჯახში 126 ადამიანი ცხოვრობდა.

სოფელი იაკოვითი ან იაკობითი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაში რიზეს ვილაიეთის ხოფას რაიონის არჰავის ნაჰიეს ექვემდებარებოდა. 1935 წლის საყოველთაო აღწერაში კი ჩორუჰის ვილაიეთში იმავე ადმინისტრაციულ მდგომარეობაში იყო და მისი მოსახლეობა 525 ადამიანს შეადგენდა. ამ დროს ჩორუჰის ვილაიეთმა ართვინისა და რიზეს ვილაიეთების ადგილი დაიკავა.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 384. იაკოვითი თურქული არ იყო, ამიტომ სოფლის სახელი 1959 წელს „კავაკად“  შეიცვალა.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 333. 1965 წლის საყოველთაო აღწერაში გურგენჯიქის სოფლის მოსახლეობა 741 ადამიანისგან შედგებოდა და ამ მოსახლეობიდან 401 ადამიანმა იცოდა კითხვა-წერა.

კავაქოიში 2014 წელს იყო 8 ლაზური სახლი, რომლებმაც შეინარჩუნეს არქიტექტურული იერსახე, 15 სერენდერი და 12 წყლის წისქვილი.

სქოლიო

კატეგორია:არჰავის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში